OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Geografia mediko

Geografia medikoa geografiaren adar bat da, eta ingurumenak pertsonen osasunean dituen ondorioak eta gaixotasunen banaketa geografikoa aztertzen ditu, hedapenean eragina duten faktore geografikoen azterketa barne.

## Adarrak

Geografia medikoa bi adarretan banatzen da: Geografia patologikoa eta Nosogeografia.

## Muga desberdinak

Espazioaren eta osasunaren arteko harremana garrantzitsua izan da hasieratik, eta, horren ondorioz, gaztelaniaz zein frantsesez hitz egiten zuten geografoek gehiago onartu zuten "Osasunaren geografia" kontzeptua (Geographie de la Santé frantsesez). Aldiz, geografia anglosaxoiaren barruan, "Geografia Medikoa" (Medical Geography) terminoa da nagusi. Autore batzuen ustez, termino hori mugatuagoa da, gaixotasunak eskualdeka edo eremu epidemiologikoka banatzeko analisi soilak diziplina horretara murrizten baititu. Hala ere, azken izen hori da nagusi komunitate zientifiko anglosaxoian.

## Osasunaren geografoak

Geografo ospetsu batzuk:
* Sarah Curtis
* William C. Gorgas
* Kelvyn Jones
* John Snow

## Erreferentziak

* ↑ Kotlyokov, Vladimir eta Komarova, Anna. Elsevier´s Dictionary of Geography. Mosku: Elsevier, 2007

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3286542
# Geografia sozial

Geografia soziala giza geografiaren adar bat da, fenomeno sozialak eta haien osagai espazialak aztertzen dituena. Teoria sozialari eta batez ere soziologiari estuen lotuta dagoen adarra da.
Terminoak 100 urte baino gehiago ditu, baina ez dago kontsentsu osorik bere eduki esplizituen inguruan. Denbora igaro ahala, bere aniztasun metodologiko, teoriko eta topikoa handitu egin da, eta geografia soziala zer den definitzeko orduan hainbat bertsio sortu dira, eta diziplinaren gaur egungo adituek geografia soziala modu desberdinetan definitzen dute. Hala ere, pertzepzio horiek azalean dira desberdinak, azken finean bi galderari erantzuten baitiote: zein den gizartearen osaera espaziala, eta zein diren prozesu sozialen adierazpen espazialak.
Geografia soziala zer den modu batera edo beste batera ulertuta, geografiaren eta soziologiaren beste esparru batzuekin gainjartzen da. 1960eko hamarkadan Estatu Batuetan kontzeptua hedatzen hasi zenean, giza taldeen banaketaren ereduak aztertzen zituen eta, beraz, hiri geografiarekin eta hiri soziologiarekin partekatzen zituen lan eremuak. Europako zenbait herrialdetan, berriz, geografia soziala giza geografia ikertzeko modu bat besterik ez da.
Geografia sozialak honako gaiak aztertzen ditu, besteak beste: lurraldean gai sozialak (adibidez aberastasuna) nola dagoen banatuta, nekazaritzako lurretatik hirietara gertatzen den migrazioaren lurralde eraginak, hirien hazkundea, eguneroko espazioen pertzepzioa, edo garapen sozioekonomikoa eta azpigarapena.

## Erreferentziak

* ↑ Dunbar, Gary S. (1977): Some Early Occurrences of the Term "Social Geography". Scottish Geographical Journal 93 (1): 15-20.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q524273
# Geografiako Institutu Nazionala (Espainia)

Geografiako Institutu Nazionala (jatorrizko izena, gaztelaniaz: Instituto Geográfico Nacional), labur GIN akronimoaz ere ezaguna, Espainiako erakunde kartografiko ofizial nagusia da. 1870. urtean sortu zen ofizialki eta egun Garraioetako, Mugikortasuneko eta Hiri Agendako Ministerioaren erakunde autonomoa da eta Madrilen du egoitza nagusia.

## Zuzendari nagusiak

* Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero (1870–1890)
* Severo Gómez Núñez (1917, 1921–1922)
* Rodolfo Núñez de las Cuevas (1974–1980)
* Julio Morencos Tevar (1980–1983)
* Emilio Murcia Navarro (1983–1984)
* Ángel Arévalo Barroso (1985–1994)
* José Teófilo Serrano Beltrán (1994–1995)
* Ricardo Díaz Zoido (1995–1996)
* José Antonio Canas Torres (1996–2002)
* Alberto Sereno Álvarez (2002-2012)
* Amador Elena Córdoba (2012-2018)
* Lorenzo García Asensio (2018- )

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Geomatika eta Topografia Hiztegia] [2018]

## Kanpo estekak

* Geografiako Institutu Nazionalaren webgunea (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Katalanez) (Galizieraz)
* Datuak: Q3137513
* Multimedia: Instituto Geográfico Nacional (España) / Q3137513
# Geografo

Geografo bat geografia ikertzen duen zientzialari bat da, hau da, Lurraren egitura naturala eta bertan dauden gizarte ezberdinen ikerkelaria da.
Geografo, historian zehar, mapak egiten dituzten pertsonak izendatzeko erabili da, baina mapak sortzea kartografiaren eremua da, geografiaren azpiatal bat. Geografoek ez dute bakarrik ikertzen eremu naturala eta gizartea, baizik eta horien artean dagoen erlazio erreziprokoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q901402
* Multimedia: Geographers / Q901402
# Geografia (Estrabon)

    Artikulu hau Klaudio Ptolomeoren idazlanari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Geografia (Ptolomeo)».
Greografia (jatorrizko antzinako grezieraz Γεωγραφικά, Geōgraphiká) Estrabon greziar geografoaren idazlana da, bertan garaiko geografia jakintza guztia entziklopedia gauzatu zen, 17 liburu edo bildumaz osatu zelarik. K.a. 20. urtean idazten hasi eta K. o. 7. urtean lehenbiziko aldiz argitaratu zen, nahiz eta behin-behineko argitarapena K. o. 20. urtean izan. 7. bildumako zati batzuk ez beste idazlan guztia gaurdaino ia osorik iritsi zaigu. Ziurrenik, Estrabonek Geōgraphiká eta desgertutako Història idazlanetan batera idatzi zituen, Geōgraphiká idazlan honek geografiaz gain historia datu iturri zabala ere eskaintzen duelarik.
Idazlan honetako Iberiari buruzko 3. bilduman Estrabonek euskaldunen arbasoak diren baskoi eta barduliar herri edo tribuak aipatu zituen.
Estrabon inoiz ez zen izan Hispanian, eta zeharkako iturriak hartu zituen oinarritzat, tribu horien ohiturak deskribatzeko.
Estrabonen lanaren arabera, iparraldeko herriek ahuntz-haragia, behi-gantza eta ezkurrak jaten zituzten. Sagardoa edaten zuten, ardo gutxi baitzuten. Otorduetan banku luzeetan esertzen ziren, zaharrenetik gazteenera ordenan, eta eskuz esku ematen zioten elkarri jana. Gizonek zaiel beltzak eta emakumeek kolore biziko arropak janzten zituzten. Estrabonek adierazi zuen nahiko primitiboak zirela, ez baitzuten dirurik ez merkataritza-trukeak egiteko. Truke horietarako, zilarrezko xafla baten zati txikiak erabiltzen zituzten. Justiziari dagokionez, herri horiek amildegi batetik botatzen omen zituzten erruduntzat hartutakoak. Beste ezaugarri hauek ere bazituzten: indar fisiko handia zuten, eta elkarren arteko borrokak antolatzen zituzten jaietan.

## Ikus, gainera

* Estrabon
* Geografia (Ptolomeo)
* Baskoi
* Barduliar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q690653
* Multimedia: Geographica / Q690653
# Geografia (Ptolomeo)

    Artikulu hau Klaudio Ptolomeoren idazlanari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Geografia (Estrabon)».
Geografia edo Munduko Atlasa (jatorrizko antzinako grezieraz: Γεωγραφικὴ ὑφήγησις) II. mendean Klaudio Ptolomeo greziar geografoaren idazlana da, II. mendeko geografia jakintza guztia azaltzen duena. Zortzi liburutan banatutako hiru zatiz osatua dago.
Lehenbiziko liburuko aurreneko zatian, hitzaurre edo sarrera modukoan, kartografia lanak eta proiekzioak burutzeko metodologia ezartzen da. Zazpigarren liburuko bigarren zatian, ekumene edo mundu ezaguneko 5000 inguru lekuren katalogatzea burutzen da. Latitudeak nahiko zehatzak diren bitartean, longitudeetan Ptolomeok akatsak egin zituen, kalkuluak gauzatzeko unean Lurraren benetako neurriak erabili beharrean, garai hartako ustezko neurri askoz ere txikiagoak erabili baitzituen; hots, benetako neurrietatik hurbilago zeuden eta bere maisu Eratostenesen datuetan oinarritu beharrean, Posidonio eta Marino Tirokoaren kalkuluetan oinarritu zen. Azken liburuaren amaierako zatian mundu ezaguneko 27 mapa gehitu zituen.

## Ikus gainera

* Geografia (Estrabon)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1194350
* Multimedia: Cosmographia Claudii Ptolomaei Alexandrini / Q1194350
# Ghawar

Ghawar (arabieraz: الغوار‎) Al-Hasakah eskualdean dagoen petrolio-hobia da, Saudi Arabiako ekialdean. 280 bider 30 kilometroko neurriekin, alde handiz, munduko petrolio hobi konbentzionalik handiena da, eta, gutxi gorabehera, 2018tik aurrera Saudi Arabian metatutako petrolio ekoizpenaren heren bat osatzen du. Eremua Saudi Aramco estatuko konpainiarena da, eta konpainia horrek kudeatzen du.
2019ko apirilean, duela ia 40 urte nazionalizatu zenetik eta nazioarteko merkatuetara bonu bat jaulkitzearen testuinguruan, enpresak bere mozkinen zifrak lehen aldiz argitaratu zituen. Bonuaren prospektuak Ghawar egunean gehienez 3,8 milioi upel ponpatzeko gai dela erakutsi zuen, konbentzionalak bihurtu ziren 5 milioi upelen oso azpitik.

## Geologia

Ghawarrek, Karboniferoaren, duela 320 milioi urte inguruaren, garaiko lurrazpiko faila bloke baten gainean dagoen antiklinal bat okupatzen du; Kretazikoaren jarduera tektonikoak, Afrikako ipar-ekialdeko marjinak Asiako hego-mendebaldean eragiten hasi zenean, egitura indartu zuen. Aztarnategiko harriak Arab-D Jurasikoko kareharriak dira, eta porositate aparta dute (leku batzuetan harriaren %35 arte); 280 oineko lodiera dute, eta 6.000-7.000 oinean daude gainazalaren azpian. Arroka ama Hanifa formazio jurasikoa da, lohi eta karezko itsas plataformaren biltegi bat, materia organikoaren %5 arte duena, eta uste da %1 eta %7 artean petrolio-arroka ama ona dela. Zigilua arroken pakete lurrunkor bat da, anhidrita iragazgaitza duena.

## Historia

1940ko hamarkadaren hasieran, Max Steineke, Thomas Barger eta Ernie BergekWadi Al-Sahbah ibai lehorraren ohantzean bihurgune bat ikusi zuten. Neurketek zonaldeak jasotze geologiko bat izan zuela baieztatu zuten, eta horrek azpian petrolio-biltegi bat harrapatuta egon zitekeela adierazten zuen. Petrolioa aurkitu zuten, gero Ghawarko hegoaldea izango zenean.
Historikoki, Ghawar bost ekoizpen gunetan banatu da, iparraldetik hegoaldera: 'Ain Dar y Shedgum, 'Uthmaniyah, Hawiyah eta Haradh. Al-Hasa oasi handia eta Al-Hofuf hiria Ghawarreko ekialdeko hegalean daude, 'Uthmaniyah' ekoizpen eremuan. Ghawar 1948an aurkitu eta 1951n ustiatu zuten. Iturri batzuen arabera, Ghawar 2005ean iritsi zen goia, baina operadoreek datu hori ukatu egin dute.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Durham, Louise. (2005eko urtarrila). The Elephant of All Elephants. AAPG Explorer.
* 1 2 (Ingelesez) «Saudi Arabian Oil Company - Global Medium Term Note Programme» Saudi Arabian Oil Company 2019-04-01.
* ↑ (Ingelesez) «The Biggest Saudi Oil Field Is Fading Faster Than Anyone Guessed» Bloomberg.com 2019-04-02.
* ↑ Finding Ghawar: Elephant Hid in Desert By Rasoul Sorkhab, AAPG Explorer, June 2011
* ↑ (Ingelesez) Al-Naimi, Ali. (2016). Out of the Desert. Portfolio Penguin, 20 or. ISBN 9780241279250..
* ↑ (Ingelesez) Morton, Glenn. (2004-07-24). «Trouble in the World's Largest Oil Field-Ghawar» Energy Bulletin.
* ↑ (Ingelesez) Porter, Adam. (2005-04-12). «Bank says Saudi's top field in decline» Al-Jazeera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q741935
# Ghazipur barrutia

Ghazipur barrutia Indiako barruti bat da, Varanasi dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. 3.620.268 biztanle ditu 3.377 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Azamgarh barrutia Kaimur barrutia

## Ikus, gainera

* Uttar Pradesh

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1287993
* Multimedia: Ghazipur district / Q1287993
# Ghazni probintzia

Ghazni (Dariz/Paxtueraz: غزنى), Afganistango 34 probintzietako bat da, herrialdearen hego-ekialdean dagoena. 22.915 km²-ko azalera du eta 2009ko estimazioaren arabera 1.111.300 biztanle zituen. Hiriburua Ghazni hiria da.
Kabul eta Kandaharren arteko errepide garrantzitsua Ghazni probintziatik igarotzen da.

## Erreferentziak

* ↑ World Gazetteer: Afghanistan: Administrative Divisions (population and area)
* ↑ Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization (CSO)

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) nps: Ghazni Province
* (Ingelesez) Ghazni probintziako landaredi-mapa
* Datuak: Q180415
* Multimedia: Ghazni Province / Q180415
# Ghaziabad

Ghaziabad (hindiz: ग़ाज़ियाबाद, ɣaːziːaːbaːd̪ ahoskatua; urduz: غازی آباد‎) Indiako iparraldeko hiri bat da, Uttar Pradesh estatuan dagoena. Hiri industrial handia da, 2.381.452 biztanle dituena.

## Klima

Datu klimatikoak (Ghaziabad) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 21 | 23 | 29 | 38 | 40 | 38 | 34 | 33 | 34 | 33 | 28 | 23 | 31.2 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 7 | 10 | 15 | 21 | 26 | 28 | 27 | 26 | 24 | 19 | 13 | 8 | 18.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 15 | 18 | 23 | 27 | 31 | 69 | 234 | 245 | 103 | 23 | 8 | 16 | 812 |
| Iturria: Ghaziabad Weather ||||||||||||||

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207098
* Multimedia: Ghaziabad / Q207098
# Ghazni

Ghazni (persieraz: غزنی‎, paxtuneraz: غزني‎) Afganistango hiria da, Kabuleko hego-mendebalean. 157.277 biztanle (2007). Turkiar gaznitarren antzinako hiriburua izan zen; X. mendean sortu zuten. 1737an Afganistango hiri bihurtu zen. 1842an ingelesek hartu eta suntsitu egin zuten.
Bere biztanleria multikultural eta multietnikoa da, tajikak, paxtunak, hazarak eta hindu gutxi batzuk izanda.

## Klima

Datu klimatikoak (Gazni) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 16.0 | 17.8 | 24.8 | 28.0 | 33.0 | 36.3 | 36.7 | 35.6 | 32.5 | 29.9 | 21.2 | 16.6 | ' |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 0.6 | 2.3 | 10.0 | 18.0 | 23.7 | 29.2 | 30.8 | 30.5 | 26.5 | 19.0 | 12.6 | 5.4 | 17.4 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -5.9 | -4.4 | 3.8 | 11.0 | 16.3 | 21.4 | 23.3 | 22.2 | 16.9 | 10.3 | 4.0 | -1.8 | 9.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -10.6 | -9.0 | -1.5 | 4.2 | 8.1 | 12.4 | 15.1 | 14.1 | 8.3 | 2.2 | -2.5 | -6.6 | 2.9 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -33.5 | -29.2 | -17.5 | -5.8 | 0.0 | 5.0 | 7.7 | 2.0 | -3.5 | -6.0 | −13.8 | −33.2 | ' |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 40.2 | 53.9 | 70.9 | 49.9 | 19.7 | 1.9 | 14.1 | 4.7 | 0.5 | 4.1 | 11.3 | 25.8 | 297 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 1 | 2 | 7 | 9 | 6 | 1 | 3 | 2 | 0 | 1 | 2 | 1 | 35 |
| Elur egunak (≥ 1 mm) | 6 | 7 | 4 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 5 | 24 |
| Eguzki orduak | 175.3 | 174.8 | 227.6 | 258.6 | 314.3 | 346.2 | 353.2 | 341.8 | 324.5 | 293.9 | 256.4 | 194.6 | 3261.2 |
| Hezetasuna (%) | 68 | 72 | 64 | 55 | 43 | 36 | 43 | 39 | 35 | 42 | 52 | 60 | 50.8 |
| Iturria: NOAA (1958-1983) ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ Ghazni Climate Normals 1958-1983. National Oceanic and Atmospheric Administration (Noiz kontsultatua: February 17, 2013).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173731
* Multimedia: Ghazni / Q173731
# Ghaznavidarren dinastia

Ghaznavidarren dinastia (persieraz: غزنویان‎ Ġaznaviyān) jatorri mamelukoko turkiar dinastia musulmana izan zen, 977tik 1186ra bere hedapenik handienean, Iran, Afganistan, Transoxianaren gehiena eta Indiako azpikontinenteko ipar-mendebaldea gobernatu zituena. Sabuktiginek dinastia eratu zuen Ghaznin, Alp-Tegin samandar jeneral eta bere aitaginarreba Alp Tigin hil ondoren.
Dinastia erdialdeko Asiako turkiar jatorrikoa izan arren, erabat persianazaturik zegoen hizkuntza, kultura, literatura eta azturetan, eta, beraz, "persiar dinastia" bezala hartzen dute.
Sabuktiginen semeak, Mahmud Ghaznikoak, Samandar Inperioarekiko independentzia aldarrikatu zuen eta Ghaznavidarren Inperioa ekialdean Amu Dariaraino, Indus ibairaino eta Indiako ozeanoraino eta mendebaldean Ray eta Hamadaneraino hedatu zuen. Masud I.aren erregealdian, ghaznavidarren dinastiak seljuktarren mesedetan mendebaldeko lurraldeen kontrola galtzeari ekin zion. 1151ean, Bahram Shah sultanak Ghazni galdu zuen Ala al-Din Husayn ghuridar sultanaren alde.

## Erreferentziak

* ↑ The Ghurids, K.A. Nizami, History of Civilizations of Central Asia, Vol.4, Part 1, ed. M.S. Asimov and C.E. Bosworth, (Motilal Banarsidass Publishers, 1999), 178.
* ↑ (Ingelesez) Bosworth, C.E.. (2006). Ghaznavids. in: Encyclopaedia Iranica..
* ↑ Spuler, B.. (1970). Holt, P.M.; Lambton, Ann K.S.; Lewis, Bernard eds. Cambridge History of Islam. Cambridge University Press, 147 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q249578
* Multimedia: Ghaznavid Empire / Q249578
# Ghaziabad barrutia

Ghaziabad barrutia Indiako barruti bat da, Meerut dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. 4.681.645 biztanle ditu 1.956 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Bulandshahr barrutia North East Delhi district $^{(en)}$ Meerut barrutia North Delhi district $^{(en)}$

## Ikus, gainera

* Uttar Pradesh

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1773444
* Multimedia: Ghaziabad district / Q1773444
# Giorgio Furlan

Giorgio Furlan (Treviso, 1966ko martxoaren 9a) italiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa
### 1990

Italiako Txapelduna

### 1991

Bernocchi Kopa

### 1992

Suitzako Itzulia eta etapa bat
Toscanako Giroa
Fleche Valone

### 1993

Italiako Giroko etapa bat
Suitzako Itzuliko etapa bat

### 1994

Milan-San Remo
Pantalica Saria
2. Fleche Valonean

### 1995

Suitzako Itzuliko etapa bat
Galiziako Itzuliko etapa bat

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960698
# Giorgio Malan

Giorgio Malan (2000ko urtarrilaren 27a) italiar pentatleta modernoa da. 2023 Europako Jokoetan urrezko domina irabazi zuen, eta 2024 Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen.

## Nazioarteko palmaresa

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 03 ! | Banaka |
| Europako txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2023 | Krakovia | 01 ! | Banaka |
| 2023 | Krakovia | 03 ! | Taldeka |
| 2024 | Budapest | 01 ! | Taldeka |
| 2024 | Budapest | 01 ! | Erreleboa |
| 2024 | Budapest | 02 ! | Banaka |
| Europako Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2023 | Krakovia | 01 ! | Banaka |
| 2023 | Krakovia | 03 ! | Taldeka |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q98270884
* Multimedia: Giorgio Malan / Q98270884
# Giorgio Chiellini

Giorgio Chiellini (Pisa, 1984) nazioarteko futbolari italiarra, Juventus FC klubarekin defentsa lanetan nabarmendu izan dena.

## Ibilbidea

Goitizen desberdinak ditu: Brichiel, Chiello edo baita Re Giorgio. Bere belaunaldiko defendatzaile onenetakoen artean jartzen dute adituek. Chiellinik 2000an hasi zuen bere karrera profesionala, 16 urte zituela, AS Livorno taldean. Toscanako klubarekin lau denboraldi egin ondoren, klubak Serie A gizonezko futbol loga nagusira itzultzea lortu zuen, bere parte hartze nabarmenarekin, eta ordian Italiako klub handienetako batean sartu zen, Juventusen . Bianconero elastikoa jantzi aurretik, urtebete eman zuen maileguan Fiorentinan eta bertan nabarmendu zen, eta horri esker Italiako selekziorako hautatua izan zen.
Selekzioarekin kapitaina izanik, 2021eko Eurokopa irabazi zuen, lehiaketako izarretako bat izan zelarik.

## Erreferentziak

* ↑ (Italieraz) I SOPRANNOMI DEI GIOCATORI — Juworld.net
* ↑ (Ingelesez) «A joint Ballon d'Or for Bonucci and Chiellini!» MARCA 2021-07-11 (Noiz kontsultatua: 2021-07-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80306
* Multimedia: Giorgio Chiellini / Q80306
# Giorgio Mastrota

Giorgio Mastrota (Milan, 1964ko maiatzaren 15a) Italiako telebistan aritutako pertsonaia eta aurkezle lombardiar ospetsua da.

## Biografia

Gurasoak Calabriakoak ziren Cosenza probintziako Civita herrikoak. Giorgiok zientzia politikoak ikasi zituen Milango Unibertsitatean ; 1988an Italiako "Gizon ideal" edertasun-lehiaketa irabazi ondoren telebistan lanean hasi zen. 1991ean Italia 7 telebista kanalean hasi zen, USA Today magazinea aurkezteko kolaboratzaile gisa. .
1992an, Madrilen, Mastrota Natalia Estrada showgirl espainiarrarekin ezkondu zen, Telecinco katean ezagutu ostean. Bikotea 1998an banandu zen, alaba bat izan eta gero. 1991n Manuela telenobelan parte hartu zuen.
Bere azken aurkezle lana 1995eko udan egin zuen, Born to win udako jokoan. Urte hartatik aurrera batez ere teledendetan aritu zen, salbu eta 1999an Meteore - In search of lost stars programan eta 1996ean, Radio Capital- en "Capitalia" programan.
2009an Mercato italiano telemerkataritzako programan aritu zen Rete 4 kanalean. 2013an, sukaldari laguntzaile gisa, Rai 1eko La terra dei cuochi sukaldaritza programan parte hartu zuen.
2012 urtean, Nanowar of Steel heavy metal taldeak Giorgio Mastrota (The Keeper of Inox Steel) abestia eskaini zion; 2018an Mastrotak zuzeneko emanaldietan haiekin abestu zuen.
2018an Romolo + Giuly: La guerra mondiale italiana telesailean parte hartu zuen.
2020an noizean behin, bideo-lotura bidez, Propaganda Live saioan parte hartu zuen, existitzen ez diren produktuen telesalmentan bere burua parodiatuz, momentuko testuinguru politikoari lotuta.
2021ean Nanowar of Steel -ekin lankidetza jarraitu zuen La Polenta Taragnarock abestiaren grabazioarekin eta bideokliparekin .
2022ko irailean, Floribeth Gutierrezekin ezkondu zen; harekin bi seme-alaba ditu.

## Erreferentziak

* ↑ USA Today, puntata (parziale) del 1990
* ↑ USA Today, puntata (parziale) del 1992, saluto di Stefano Gallarini al programma
* ↑ USA Today, puntata (parziale) del 1992
* ↑ Nanowar Of Steel & Giorgio Mastrota Lucca Comics 2018 (Video Ufficiale) YouTuben

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3765585
# Giorgio Ghezzi

Giorgio Ghezzi (1969ko abenduaren 27a-), italiako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

1971
* Bakearen Lasterketako etapa bat
1972
* Nafarroako Itzuliko etapa bat
# Giorgio Manganelli

Giorgio Manganelli (Milan, 1922ko azaroaren 15a - Erroma, 1990eko maiatzaren 28a) italiar idazlea izan zen. Grupo 63 izenaz ezagutzen den italiar idazleen taldeko kidea izan zen, baina bere idazkera eta gogoetak nahiko independenteak izan ziren beti, eta ez zitzaion erabat atxiki talde haren aitzindarien esperimentalismoari.
Eleberriak, aitorpen-liburuak, saiakerak eta erreportaje-liburuak eman zituen Manganellik argitara, eta bere lanetan idazkera jasoa, xehetasunen zalea, birtuosoa sarritan, erabili zuen. Bere prosa narratiboan fikzioa eta aitorpenak edo gogoetak (pentsalari handia baitzen) nahasten dira, eta existentziaren ezinegonaren gaia lantzen du beti, heriotza eta ezerezaren inguruan. Aldi berean, literaturaren ikuspegi manieristaren alde egin zuen, osagai surrealisten bidez bere pertsonaien inguruan irudizko mundu bat osatuz. Bere kontakizunen artean aipatzekoak dira, batez ere, Hilarotragedia (1964), Nuovo commento (1969, Iruzkin berria), Agli dei ulteriori (1972, Ondoko jainkoei), Pinocchio: un libro parallelo (1977, Pinotxo: liburu paralelo bat), Centuria (1979, Mendea), Amore (1981, Maitasuna), Discorso dell' ombra e dello stemma (1982, Itzalaren eta ezkutuaren diskurtsoa), Dall'inferno (1985, Infernutik), A y B (1986) eta La notte (Gaua, egilea hil ondoren argitaratua). Saiakera liburuen artean, berriz, La letteratura come menzogna (1967, Literatura gezur gisa) eta Angosce de stile (1981, Ezinegon estilistikoak) dira azpimarratzekoak, eta erreportajeetan, berriz, Cina e altri orienti (1974, Txina eta beste ekialde batzuk) bidaia-liburua.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q74235
# Giorgio Morandi

Giorgio Morandi (Bolonia, 1890eko uztailaren 20a - ibidem, 1964ko ekainaren 18a) italiar margolaria izan zen.
Boloniako Arte Ederretako Akademian ikasi zuen. Cézanne, André Derain eta Picassoren eragina jaso zuen. 1910ean Florentziara egindako bidaia batean Giotto, Masaccio, Piero della Francesca eta Paolo Uccelloren lanek txunditu zuten. Aro labur bat izan zuen futurista estiloan 1914an. 1918tik 1922ra margolaritza metafisikoaren etapa bat izan zuen.
Izadi hilak margotzen espezializatu zen. Tonu sotilekin objektu sinpleak deskribatzen zituen: pitxerrak, botilak, katiluak, loreak eta paisaiak.
Bere hilobian Giacomo Manzùk egindako busto bat dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q309618
* Multimedia: Giorgio Morandi / Q309618