OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Giro (argipena)

Giro hitzak esanahi zenbait ditu:
* giroa edo eguraldia, atmosferaren egoera une jakin batean;
* Italiako Giroa, Italiako txirrindularitza-lasterketa nagusia.
# Girobikupula karratu

Girobikupula karratua :
| Taldea | Johnsonen solidoak J$_{28}$ – J$_{29}$ – J$_{30}$ |
| Aurpegi kopurua | 8 hiruki 2+8 karratu |
| Ertz kopurua | 32 |
| Erpin kopurua | 16 |
| Erpin-konfigurazioa | 8(3.4.3.4) 8(3.4$^3$) |
| Simetria-taldea | D$_{4d}$ |
| Propietateak | Ganbila |
| Poliedro duala | - |
| Garapena ||
Geometrian, girobikupula karratua Johnsonen solidoetako bat da (J$_{29}$), ortobikupula karratuaren (J$_{28}$) kasuan bezala, bi kupula karratu (J$_4$) haien oinarrietatik lotuz eraiki daitekeena. Baina, girobikupula karratuaren diferentzia da kupula karratuetako bat 45 gradu biratuta dagoela bestearekiko.
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.

## Formulak

Girobikupula karratuaren aurpegi guztiak erregularrak badira, eta ertzaren luzera $a$, gainazalaren azalera ($A$) eta bolumena ($V$) formula hauen bidez kalkula daitezke:
$A=2(5+{\sqrt {3}})a^{2}\approx 13,4641a^{2}$
$V=(2+{\frac {4{\sqrt {2}}}{3}})a^{3}\approx 3,88562a^{3}$

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Square gyrobicupola" MathWorld-en.
* Datuak: Q2227497
# Hauteville-Lompnes kantonamendua

Hauteville-Lompnes kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Ain departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 41 udalerri ditu eta Plateau d'Hauteville da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141544
# Hauteville (Ardenak)

Hauteville Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 108 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Hauteville udalerrian erroldatutako biztanleak 114 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 56 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 56etxeak ziren. 46 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 8 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hauteville udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 4 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 4 | 45-49 | 4 |
| 8 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 8 | 25-29 | 4 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 8 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 8 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 81 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (37 gizon eta 23 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Hauteville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1018891
* Multimedia: Hauteville (Ardennes) / Q1018891
# Hauteville (Friburgo)

Hauteville Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, Gruyère barrutia. 2014an 672 biztanle zituen 10,56 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
* Iparraldean: Pont-la-Ville eta La Roche
* Hego-ekialdean: Cerniat
* Hegoaldean: Corbières
* Mendebaldean: Marsens eta Pont-en-Ogoz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q662294
* Multimedia: Hauteville, Switzerland / Q662294
# Grant (Minnesota)

Grant Minnesotako hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 4.096 biztanle zituen, 65,02 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1987755
# Grant (Nebraska)

Grant Nebraskako hiri bat da. Perkins konderrian kokatua dago. 2010ean 1.165 biztanle zituen, 1,89 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Perkins konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q959358
* Multimedia: Grant, Nebraska / Q959358
# Grant-Valkaria (Florida)

Grant-Valkaria Floridako herri bat da. Brevard konderrian kokatua dago. 2010ean 3.928 biztanle zituen, 2,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Brevard konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2154617
* Multimedia: Grant-Valkaria, Florida / Q2154617
# Grant (Alabama)

Grant Alabamako herri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 896 biztanle zituen, 194,4 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Marshall konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65773
* Multimedia: Grant, Alabama / Q65773
# Grant (Iowa)

Grant Iowako hiri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 92 biztanle zituen, 1,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Montgomery konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1932409
* Multimedia: Grant, Iowa / Q1932409
# Grant (Michigan)

Grant Michigango hiri bat da. Newaygo konderrian kokatua dago. 2010ean 894 biztanle zituen, 1,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Newaygo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1922585
# Grant (Wisconsin)

Grant Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Portage konderrian dago, Wisconsin estatuan. 1.842 biztanle ditu, 71,2 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hego Carolina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8964979
# Gransha

Gransha Ipar Irlandako Bangor hiriko auzune bat da, Down konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28752733
# Granston

Granston, galesez: Treopert, Galesko parrokia eta herrixka bat da, Pencaer komunitatearen barnean eta Pembrokeshire lurraldean dagoena. Llangloffan eta Tregwynt kokalekuak barne hartzen ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20007208
* Multimedia: Granston / Q20007208
# Grant City (Missouri)

Grant City Missourieko hiri bat da. Worth konderrian kokatua dago. 2010ean 859 biztanle zituen, 3,44 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Worth konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q958166
* Multimedia: Grant City, Missouri / Q958166
# Harri-kartoi

Harri-kartoia da papera edo kartoia igeltsu eta olio lehortzailearekin nahastuz eginiko orea, zurruntasun handiko objektuak moldatzea ahalbidetzen duena. Antzerki eta filmetako atal eta atrezzoetarako ere erabiltzen da, baita ere Valentziako Falletako jaietan ninot ezagunak egiteko.
Harri-kartoi gogorragoak erabiltzen dira halaber jolas-parke askotako gezurrezko formazio geologikoak egiteko.
Euskarazko hiztegiek harri-kartoi forma hobesten dute, baina Egungo Euskararen Hiztegian ikusten den erabilera errealean, ohikoagoak dirudite kartoi-harri eta kartoiharri formek. Hedaduraz, terminoak faltsutasun agerikoa ere esan nahi du, atrezzo merkeetan igarri egiten denez harri-kartoiaren faltsutasuna. Esate baterako: "Zure aurpegiak kartoiharrizko mozorro zuria dirudiela...", idatzi izan du Joseba Sarrionandiak.

## Erreferentziak

* 1 2 «Kartoi» Harluxet Hiztegia.
* ↑ «harri-kartoi - Elhuyar hiztegiak» hiztegiak.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-24).
* ↑ «Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - UPV/EHU» ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2019-05-24).
* ↑ Sarrionandia, Joseba, 1958-.. Lagun izoztua. Euskalgintza Elkarlanean Fundazioa, 362 or. ISBN 848331794X. PMC 50183667. (Noiz kontsultatua: 2019-05-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1319761
# Harri-printza

Arkeologian, harri-printza nukleo batetik erauzitako harri-zati txikia. da. Harri-printzak forma eta tamaina ezberdinak (mikroskopikoetatik hasi eta 30 zentimetroraino) izan daitezke baina baita ezaugarri amankomunak ere. Taillaginak berez bilaturiko pieza edo pieza baten hondarrak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Arkeologia Hiztegia] [2018]
* ↑ Technologie de la pierre taillée. in: Préhistoire de la pierre taillée. Meudon: CNRS-CREP, 33 or. ISBN 2-903516-04-9..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332028
# Harri (argipena)

Harri izenak hainbat adiera ditu:
* harria, lurreko gai gotorra, artisautzan eta eraikuntzan erabilia
* geologian, harria edo arroka, mineral bat edo gehiagoz osatutako agregatu naturala da;
* haitza edo harkaitza, harrizko muino, mendi edo tontorra;
* Harri euskal izena:
** Harri Garmendia, igerilaria;
* harri-orri-ar, jokoa;
* Harri, Andoaingo pieza mekanizatuen enpresa.
* Harria edo kazkabarra
* Harria rock musika taldea
# Harri-orri-ar

Harri-orri-ar hiru elementu dituen esku joko bat da. Harriak artaziei irabazten die, hautsi egiten baitituzte; artaziek papera garaitzen dute moztu egiten baitute; eta paperak harriari irabazten dio estaliz. Honek ziklo bat adierazten du, jokoari bere esentzia ematen diona. Joko hau askotan bi pertsonen artean zeinek egingo duen zerbait erabakitzeko erabili ohi da, txanpona botaz erabakitzen den bezala.
Japonian eta Brasilen jan-ken-pon izenarekin ezagutzen da. Japoniarren ondorengo ziren brasildarrek jokatu ohi zuten, horregatik bi herrialdeetan izen bera edukitzea. Jokalariek jan... ken.. abesten dute eta po(n)!! esatean eskuak jaurtitzen dituzte. Txilen Cachipún izenarekin ezagutzen da, non jan-ken-pon abesten den bezala ca-chi-pun esaten den.

## Nola jokatzen da

* Eskuekin eratutako elementu bakoitzak beste bi elementuetako bat garaitzen du ||
Jokalariek "1 ... 2 ... 3 ... Harri, orri, ar!" zenbatzen dute batera eta amaitzean denek batera esku bat erakusten dute, bakoitzak aukeratu duen elementua ikus daitekelarik:
* Harria: ukabila.
* Papera: eskua zabalduta.
* Artazia: atzamar erakuslea eta luzea luzatuta "V" bat osatuz.
Helburua aurkariari irabaztea da, berak aukeratu duen armari irabazten diona aukeratuta, arau hauei jarraituz:
* Harriak artaziak apurtzen ditu (harriak irabazten du)
* Artaziek papera mozten dute (artaziek irabazten dute)
* Paperak harria estaltzen dute (paperak irabazten du)
* Bi jokalariek elementu bera aukeratuz gero, berdinketa dago eta berriz jokatzen da.
Normalean, jokoa hiru jokalditik bi irabazten dituenak irabazten du.

## Historia

Goa eta Mahjonga bezala, Harri-orri-ar jokoa Txinan asmatu zuten. Wǔzázǔ (五雜俎 o 五雜組) izeneko liburu baten arabera, Xiè Zhàozhì (謝肇淛)k idatzia Ming aroaren amaieran, Han aroko jaunek shǒushìlìng (手勢令) izeneko joko batean jolasten zuten, gaur egun Harri-orri-ar jokoa izango litzatekena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106631
* Multimedia: Rock Paper Scissors / Q106631
# Harri-lubeta

Harri-lubeta edo dikea, itsasertzean jarritakoa denean olatu-horma ere deitua, ibai edo itsasoaren ertzean jartzen den harritzarrez osaturiko horma moduko egitura luzea da, ibaia bideratu edo itsasoko olatuei aurre egiteko eraikitzen dena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3082251
* Multimedia: Jetties / Q3082251
# Harri Beltza

Harri Beltza (edo Hajarul Aswad, arabieraz: الحجر الأسود‎ al-Ḥajar al-Aswad) Kaabaren ekialdeko erpinean dagoen harria da. Masjid al-Haram edo Mezkita Handiaren erdian dago, Mekan, Saudi Arabian. Islamaren arabera errelikia garrantzitsuena da, Adam eta Evaren garaikoa musulmanen kulturaren arabera.
Harriak jada erromesak jasotzen zituen Islamaren aurreko kultura paganoetan. Islamaren tradizioaren arabera Mahomak berak harria apurtu gabe jarri zuen Kaabaren paretan, 605. urtean, Mahomaren lehen errebelazioa baino bost urte lehenago. Garai horretatik aurrera askotan apurtu da harria, eta gaur egun zementoarekin lotuta dago zilarrezko marko baten barruan, Kaabaren alde batean. Fisikoki harri beltz bat da, apurtua, eta leundua jendearen eskuen ukituengatik. Islamaren arabera zerutik erori zen Adan eta Evak altare bat eraiki zezaten, eta horregatik askotan meteorito bat dela esan izan da, baina hori ez da ziurra.
Erromes musulmanek tawafaren erritoaren baitan (Kaabari bueltak eatea zirkuluan) hajja egiten daudelarik (Mekara erromesaldia) saiatzen dira gelditu eta muxua ematen, Mahomak eman omen ziona errepikatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Sheikh Safi-ur-Rehman al-Mubarkpuri. (2002). Ar-Raheeq Al-Makhtum (The Sealed Nectar): Biography of the Prophet. Dar-us-Salam Publications ISBN 1-59144-071-8..
* ↑ Elliott, Jeri. (1992). Your Door to Arabia. R. Eberhardt ISBN 0-473-01546-3..
* ↑ Mohamed, Mamdouh N.. (1996). Hajj to Umrah: From A to Z. Amana Publications ISBN 0-915957-54-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q715286
* Multimedia: Black Stone / Q715286
# Hesperideak

Greziar mitologian, Hesperideak (antzinako grezieraz: Ἑσπερίδες) ninfa batzuk ziren, mendebaldean, Atlas mendilerroaren inguruetan lorategi mitiko bat zaintzen zutenak.
Estesikoro greko-siziliar idazleak bere Gerionen abestia liburuan, eta Estrabon greziar geografoak bere Geographikan (III. liburukian) kontatzen dutenaren arabera, Hesperideak Tartessosen zeuden, hau da, Iberiar penintsulako hegoaldean.
Erromatar mitologian, Hesperideen lorategia jadanik ez zen erlijiozko lekua, konbentzio poetiko bat baizik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q165938
* Multimedia: Hesperides (mythology) / Q165938
# Hesperidio

Botanikan, hesperidio azal lodiko fruitu mamitsua da, barnealdean mintzez bildutako atalak dituena. Azal lodiak perikarpo du izena eta epikarpoz, mesokarpoz eta endokarpoz osaturik dago.
Hesperidio ezagunenak errutazeoen fruituak dira: limoia, laranja, mandarina eta abar.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1429336
* Multimedia: Hesperidium / Q1429336
# Hesperocolletes douglasi

Hesperocolletes douglasi erle espezie bat da, Hesperocolletes generoan eta Colletidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Hesperocolletes douglasi» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2206767
* Espezieak: Hesperocolletes douglasi
# Hesperia Bilbao hotela

Hesperia Bilbao Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da. Uribarri barrutiko Gazteleku auzoan dagoen Campo de Volantín pasealekuko 28. zenbakian dago eta Hesperia kateko hotela da. Nerbioi ibaiaren iparraldeko ertzean dago, Salveko zubia eta Zubizuri zubien artean.
Bestalde, Bilbon bertan San Mames eta Erruki Etxearen alboan kate berdineko Hesperia Zubialde hotela ere badago.
* Aurrealdea.
* Aurrealdea.
* Kolorezko leihoak.
* Jatetxe edo egongela.

## Kanpo estekak

* Hesperia Bilbao hotelaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q17538735
* Multimedia: Hotel Hesperia Bilbao / Q17538735
# Hesperia (Michigan)

Hesperia Michigango herri bat da. Newaygo konderrian kokatua dago. 2010ean 954 biztanle zituen, 2,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Newaygo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3319689
* Multimedia: Hesperia, Michigan / Q3319689
# Hesperia Zubialde hotela

Hesperia Zubialde Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da. Olabeaga auzoko Ventosa bidearen 34. zenbakian dago eta Hesperia kateko hotela da. San Mames estadioa eta Erruki etxearen artean dago.
Bestalde, Bilbon bertan Uribarri barrutiko Gazteleku auzoan Hesperia Bilbao hotela ere badago.

## Kanpo estekak

* Hesperia Zubialde hotelaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q18177099
* Multimedia: Hotel Abba Euskalduna / Q18177099
# Hesperiidae

Hesperiidae lepidopteroen ordenako tximeleta-familia da. Guztira 7 edo 8 subfamilia, 550 genero inguru eta 3500 espezie ditu. Mundu osoan bizi arren, Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikan dibertsitate handiago du.

## Azpifamiliak

* Coeliadinae
* Euschemoninae
* Eudaminae
* Pyrginae
* Heteropterinae
* Hesperiinae
* Megathyminae
* Trapezitinae

## Erreferentziak

* ↑ Ackery, P.R.; de Jong, R. & Vane-Wright, R.I. (1999): "The Butterflies: Hedyloidea, Hesperioidea and Papilionoidae". Kristensen, N.P. : Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. Volume IV Arthropoda: Insecta, Part 35: Lepidoptera, Moths and Butterflies Vol.1: Evolution, Systematics, and Biogeography: 263-300. Walter de Gruyter, Berlin, New York
* Datuak: Q232936
* Multimedia: Hesperiidae / Q232936
* Espezieak: Hesperiidae
# Herri Bide Askatasun Bidea

Herri Bide Askatasun Bidea Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Maruri-Jataben sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 46 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %8,61.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259073
# Herri Batasuna (Grezia)

Herri Batasuna (grezieraz: Λαϊκή Ενότητα, Laikí Enótita, LAE) Greziako alderdi politiko sozialista da, 2015ean SYRIZAtik alde egindako kide batzuek sortua. Panagiotis Lafazanis bozeramailea du.

## Erreferentziak

* ↑ Berria. Estilo Liburua. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20855700
# Herri Irratia

Herri Irratia (Radio Popular gaztelaniaz) Donostiatik (94.8 FM / 1224 OM) emititzen den irrati kate pribatu elebiduna (euskaraz eta gaztelaniaz) da, Jesusen Lagundiak sortu eta kudeatua.
1961ean abiatu zuten, eta frankismo garaian euskara erabiltzen bakarrenetarikoak izan ziren, euren izaera erlijiosoaz baliaturik. 2010eko martxoaren 25ean Noticias Taldeko irrati taldearen barnean dago, Herri Irratia-Onda Vasca katean.

## Esatari ospetsuak

Mariano Ferrer zalantza barik irrati katearen ahotsik ezagunena eta esanguratsuena da. Izan ere, donostiar kazetariak Herri Irratian lan egin zuen 1971tik 2004 arte, El kiosko de la Rosi goizeroko irratsaioan. Halaber, Ferrerrek erretiroa hartzeak zerikusi handia izan du entzuleen jaitsiera nabarmenarekin: 98.000tik 1995ean 55.000ra 2005ean.
Bilbon Jose Iragorri kirol esatariak ospea zeukan, Athletic Klubaren partiduetako esataria zelarik, talde horrek gola sartzen zuen aldiro "Bakalau, Bakalau, Bakalau, Bakalau..." esaldi ezaguna aipatu ohi zuen.
Josean Alkorta esatariak Errealaren Liga garaipeneko golarekin botatako oihua ere historikoa bihurtu zen Gipuzkoan. Hurrego urteetako Errealaren partiduetako esataria Iñaki de Mujika kazetaria da.

## Irratsaioak

* El kiosko de la Rosi.

## Beste kate batzuk

* Herri Irratia Loiola: Azpeitia (99.8 FM).
* Radio Álava: Gasteiz (98.0 FM).
* Loyola Media Bilbao: Bilbo (93.5 FM).

## Ikus, gainera

* Euskarazko irrati kateak

## Kanpo estekak

* Herri Irratia
* Loyola Media
* Datuak: Q11682462
# Herri Norte Taldea

Herri Norte Taldea, HNT siglez ere ezaguna, Bilboko Athletic Klubaren jarraitzaile batzuek, ezker abertzalearen aldekoak direnak, osatzen duten talde erradikal bat da. Talde honek bere burua antifaxistatzat du eta gaur egun Euskadiko eta hemendik kanpoko abertzaleek osatzen dute.

## Historia

HNT 1980ko hamarkadaren hasieran sortua izan zen, bereziki 1981-82 denboralditik aurrera, garai horretan 1982ko Espainiako Futbol Mundialaren egoitzetako bat izateko San Mameseko iparraldeko harmaila eraberritu zenean. Hamarkada horren amaieran, Athleticentzat ere garai txar bat izan zena, HNTk taldea bi zatitan banatu zuen barne krisi bat jasan zuen. Bi zati horiek "Gorriak" eta "Ultratxoak" izan ziren. Azkenik, "Ultratxoak" taldetik kanporatuak izan ziren, zirudienez, taldea talde ultra moduko bat bihurtu nahi baitzuten, ordutik h.n.t. talde "antiultra" bihurtu zen. 1990eko hamarkadaren hasieran HNT asko hazi zen, Euskal Herritik kanpo ere sekzioak sortu zirelarik, eta Ingalaterrako hooliganen erako talde bat bihurtu zen. Ordutik taldeak faxismoaren aurkako, komunismoaren aldeko eta abertzaletasunaren aldeko zenbait ekintza egin ditu. Horien artean, berriki eginiko bat "Etorkinaren Eguna" ospatzea izan zen, "Afrikar-Euskaldun" erakundeko 100 afrikar baino gehiago gonbidatuz. Gaur egun, Iberiar penintsulan eta bertatik kanpo talde indartsu bat da, kalean talde indartsu bat izateagatik ezaguna.

## Adiskidetasunak eta etsaitasunak

* Adiskidetasunak: Iraultza 1921 (Alaves), Indar Gorri (CA Osasuna), RSF Firm (Real Sociedad), Eskozia La Brava (SD Eibar), Indar Horibeltz (Barakaldo CF), Ultramarines (Girondins de Bordeaux), Bukaneros (Rayo Vallecano de Madrid), Brigadas Amarillas (Cadiz CF), Kolektivo Sur (Xerez CD), Celtarras (Celta de Vigo), Ultra Sankt Pauli (FC St. Pauli), Gate 22 (Sevilla FC), Green Brigade (Celtic FC), Desperdicis 07 (U.E Sant Andreu)...
* Etsaiak: Ultras Sur (Real Madrid), Supporters Gol Sur (Real Betis Balompié), Frente Atlético (Club Atlético de Madrid), Ultra Boys (Real Sporting de Gijón), Juventudes Verdiblancas (Real Racing Club de Santander), Ultras RSC (Anderlecht), Kop de Boulogne (Paris Saint-Germain FC), Curva RCDE (Espanyol) eta edozein futbol talde ultra edo hooligan faxista, eskuindar eta unionista espainiarra.

## Ikus, gainera

* Iñigo Cabacas Herri Harmaila

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3755175
# Herri Batasuna (Alejandro Tapiaren murala)

Herri Batasuna Alejandro Tapia Aiestaran gipuzkoar margolariak Usurbilen 1985ean egindako mural bat da. Herri Batasuna alderdiak urte horietan garatu zuen Euskal Herria alaitsu eta borrokan kementsu kanpainaren parte da eta manifestazio bat irudikatzen du, euskal gatazkarekin lotutako hainbat ikurrekin.

## Zentsura

Murala 2009an Eusko Jaurlaritzaren aginduz desitxuratu zen, Espainiako Alderdi Politikoaren Legearen ondorioz. Lege horrek debekatutako alderdi politikoen propaganda egitea debekatzen zuen. Murala estaltzen ari zirenek ikurriña ere estali zuten eta herritar batek "hori ere ilegala al da?" galdetu zien.

## Erreferentziak

* ↑ Ibilbidea – Harria Hitz. (Noiz kontsultatua: 2020-10-28).
* ↑ «Alejandro Tapia, herritarren gogoan - Usurbil» Noaua.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-28).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100980780
# Herri Indarra

Herri Indarra (gaztelaniaz: Fuerza Popular), lehen Indarra 2011 (gaztelaniaz: Fuerza 2011) izenez ezaguna zena, Peruko eskuineko alderdi politiko nazional bat da. 2010eko martxoaren 9an sortu zuen Keiko Fujimorik, Alberto Fujimori presidente ohiaren alabak. Keiko alderdiaren Peruko presidentegaia izan da 2011ko, 2016ko eta 2021eko Peruko hauteskunde orokorretan.

## Erreferentziak

* ↑ Mujika Tolaretxipi, Amagoia. (2016-04-09). «Fujimorismoaren itzalean» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-06-08).
* ↑ Alberdi, Iosu. (2021-06-08). «Boto gutxi batzuek batera edo bestera mugi dezakete balantza» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-06-08).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1472820
* Multimedia: Fuerza Popular / Q1472820
# Gutow

Gutow Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.011 biztanle zituen, 23,45 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q671142
* Multimedia: Gutow / Q671142
# Guti (liburua)

    Artikulu hau liburuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Guti».
Guti Kirmen Uribe bizkaitarrak haur literaturaren arloan argitaratutako bosgarren liburua da.

## Kanpo estekak

* Liburuaren aipamena
* Datuak: Q12258811