OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Aubin (Pirinio Atlantikoak)

Aubin Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q856766
* Multimedia: Aubin (Pyrénées-Atlantiques) / Q856766
# Auboncourt-Vauzelles

Auboncourt-Vauzelles Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 102 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Auboncourt-Vauzelles udalerrian erroldatutako biztanleak 105 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 42 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 42etxeak ziren. 37 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Auboncourt-Vauzelles udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 4 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 4 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 8 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 8 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 4 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 8 |
| 4 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 8 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (27 gizon eta 17 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 19 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Auboncourt-Vauzelles udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1020493
* Multimedia: Auboncourt-Vauzelles / Q1020493
# Argentinar petiso

Argentinar petisoa, (gazteleraz petiso argentino), Argentinako bertako zaldi arraza nahiko berria da. Bere tamaina nahiz ezaugarriengatik, argentinar petisoa ponien sailkapen taldean sartzen da.

## Arrazaren historia

Zaldi arraza hau bertako zaildiak, kreolo zaldia esate baterako, Shetland poniak zein galesdar poniak erabiliz garatu zuten Argentinan bertan. 1982.en urtean hainbat zaldizale bildu ziren arrazaren ezaugarriak finkatzeko eta poni mota hau zabaltzeko. Horretarako "Asociación Civil Criadores de Petisos" (ACCP), delako elkartea sortu omen zuten.

## Etimologia

Argentinan eta inguruko herrialdetan "petiso" hitzak tamaina txikiko pretsona edo animaliaren esanahia dauka.

## Arrazaren ezaugarriak

Hiru mota ezbedin onartuak daude argentinar petisoan.
* Argentinar petisoa.
* Argentinar petiso Shetland.
* Argentinar petiso Welsh.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Arrazari buruzko artikulua
* Datuak: Q3377024

## Erreferentziak

* ↑ International Encyclopedia of Horse Breeds - written by Bonnie Hendricks - page 341
* ↑ http://www.ecured.cu/index.php/Petiso_Argentino%28caballo%29
# Argentinaren banaketa administratiboa

Argentinaren banaketa administratiboa 23 probintziaz osatua dago, gehi Hiri Autonomo bat (Buenos Airesekoa). Sei eskualde handitan banatuta daude.

### Ipar-mendebala (Noroeste Argentino-NOA)

* Catamarca
* Jujuy
* Salta
* Tucuman

### Cuyo

* La Rioja
* Mendoza
* San Juan

### Gran Chaco

* Chaco
* Formosa
* Santiago del Estero

### Mesopotamia

* Corrientes
* Entre Rios
* Misiones

### Panpak

* Buenos Airesko Hiri Autonomoa
* Buenos Airesko probintzia
* Cordoba
* La Pampa
* San Luis
* Santa Fe

### Hegoaldea (Patagonia)

* Chubut
* Santa Cruz
* Neuquen
* Rio Negro
* Tierra del Fuego, Antartida eta Hego Atlantikoko Uharteak

## Ikus, gainera

* Argentina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3042547
* Multimedia: Subdivisions of Argentina / Q3042547
# Argentinar Lurralde Antartikoa

Argentinar Lurralde Antartikoa (gaztelaniaz: Antártida Argentina) Argentinak beretzat eskatzen duen Antartikaren zatia da, barnean Antartikako penintsula eta handik Hegoburuaraino hedatzen den hirukia dituena. 965.597 km² dituen eskualdeak Britainiar eta Txiletar aldarrikapenak barnean hartzen ditu, hala ere, Itun Antartikoak aldarrikapen guztiak izoztu zituen.
Administratiboki, Argentinar Antartika Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak izeneko probintzian dago. Gobernadorea Ushuaian bizi da eta urtero ordezkari bat izendatzen du Antartikarako.
1902an José María Sobral Antartikan izateko lehendabiziko argentinarra izan zen, Otto Nordenskiölden suediar espediziorekin joan zena. Hala ere 1904rako, Orkadetan base iraunkorra zuten. Argentinako erroldaren arabera, 2010eko urrian, Lurraldeak 230 biztanle zituen, tartean 9 familia eta 16 haur

## Baseak

Esperanza eta Marambio base nagusiak dira baina hona hemen zerrenda

### Iraunkorrak

* General Belgrano II, (77°52′S 34°37′W﻿ / ﻿77.867°S 34.617°W﻿ / -77.867; -34.617) (1979).
* Esperanza (63°24′S 57°00′W﻿ / ﻿63.400°S 57.000°W﻿ / -63.400; -57.000) (1978)
* Carlini (62°14′S 58°40′W﻿ / ﻿62.233°S 58.667°W﻿ / -62.233; -58.667) Jurgi Erregearen uhartea
* Marambio (64°14′S 56°37′W﻿ / ﻿64.233°S 56.617°W﻿ / -64.233; -56.617) Seymour-Marambio uhartea (1969)
* Orkadak (60°44′S 44°44′W﻿ / ﻿60.733°S 44.733°W﻿ / -60.733; -44.733) Hego Orkadak (1903)
* San Martín (68°08′S 67°06′W﻿ / ﻿68.133°S 67.100°W﻿ / -68.133; -67.100) (1951)

### Urtarokoak

* Teniente Camara (1957) 62°02′S 58°42′W﻿ / ﻿62.033°S 58.700°W﻿ / -62.033; -58.700, Livingston uhartea
* Deception (1948) 62°52′S 60°43′W﻿ / ﻿62.867°S 60.717°W﻿ / -62.867; -60.717, Etsipen uhartea
* Petrel (1967) 63°28′S 56°17′W﻿ / ﻿63.467°S 56.283°W﻿ / -63.467; -56.283 Dundee uhartea
* Primavera (1977) 64°09′S 60°57′W﻿ / ﻿64.150°S 60.950°W﻿ / -64.150; -60.950, Alexander uhartea
* Melchior(1947) 64°20′S 62°59′W﻿ / ﻿64.333°S 62.983°W﻿ / -64.333; -62.983 Anvers uhartea
* Almirante Brown (1951) 64°53′S 62°53′W﻿ / ﻿64.883°S 62.883°W﻿ / -64.883; -62.883, Paradisu Portua
* Teniente Benjamín Matienzo (1961) 64°58′S 60°04′W﻿ / ﻿64.967°S 60.067°W﻿ / -64.967; -60.067, Larsen Nunatak

### Kanpamenduak

(64 guztira)
* Alférez de Navío Sobral (1965) 81°05′S 40°00′W﻿ / ﻿81.083°S 40.000°W﻿ / -81.083; -40.000, Edith Ronneren Lurraldea
* Ellsworth (1958) 77°45′S 41°00′W﻿ / ﻿77.750°S 41.000°W﻿ / -77.750; -41.000, Weddell itsasoa
* Gurruchaga 62°15′S 59°00′W﻿ / ﻿62.250°S 59.000°W﻿ / -62.250; -59.000, Nelson uhartea
* Campamento Científico Livingston 62°39′22″S 61°00′39″W﻿ / ﻿62.65611°S 61.01083°W﻿ / -62.65611; -61.01083, Livingston uhartea

## Erreferentziak

* ↑ Beck, Peter J.. (1986). The international politics of Antarctica. Routledge, 119 or. ISBN 0-7099-3239-1..
* ↑ Censo 2010: en la Antártida viven 230 personas, 9 familias y 16 niños

## Kanpo estekak

* Datuak: Q646243
* Multimedia: Antártida Argentina / Q646243
# Argentinako zinema

Argentinako zinema historikoki Latinoamerika osoko garatuenetarikoa izan da, Mexiko eta Brasilen egindakoekin batera. Azken urteotan hainbat pelikulak sariak eskuratu dituzte nazioartean.
Argentinako zinemaren historian, pelikularik arrakastatsuenak Nazareno Cruz y el lobo (1975), Leonardo Faviorena (3,3 milioi ikusle); El santo de la espada (1970), Leopoldo Torre Nilssonena; Juan Moreira (1973), Leonardo Faviorena; El secreto de sus ojos (2009), Juan José Campanellarena (2,41 milioi ikusle); Metegol (2013), Juan José Campanellarena (1,60 milioi ikusle) eta Relatos salvajes (2014), Damián Szifronena.

## Historia

* 1896ko uztailaren 18an "Teatro Odeón" antzokian zinemaren lehenengo emanaldia eskaini zuten Buenos Airesen, Lumière anaien film laburra ezagunak hain zuzen ere.
* 1897an "La bandera argentina" herrialdean egindako lehenengo lan-dokumentala izan zen.
* 1915ean "Nobleza Gaucha" pelikulak arrakasta lortu zuen, Jose Hernandez idazlearen "Martin Fierro" pertsonaian oinarriturik.
* 1917an Quirino Cristianik historia osoan lehen pelikula animatua egin zuen, "El apóstol" izenburukoa. Urte hartan bertan Carlos Gardel abeslariak debuta egin zuen zineman.
* 1931n "Muñequitas porteñas" pelikula estreinatu zuten, soinuarekin egindako lehendabizikoa.
* 1940ko hamarkadan zinema klasikoaren garaia osatu zuten hainbat pelikulak: "Historia de una noche" (1941), "La Guerra Gaucha" (1942), "La dama duende" eta "Malambo" (1945), "Pelota de trapo" (1948), "Crimen de Oribe" (1950) eta "Las aguas bajan turbias" (1952).
* 1986an "La historia oficial" filmak (Luis Puenzo) Ingelesez besteko film onenaren Oscar Saria lortu zuen.
* 1992an "Un lugar en el mundo" estreinatu zuen Adolfo Aristarainek, sorta bikainaren ale bat izan zena: "Martín Hache", "Lugares comunes" eta "Roma", nazioartean saritutako lanak izan direnak, tartean Donostiako Zinemaldian.
* 2004an 66 estreinaldi eta hurrengo urtean 63 egin zituzten, historiako emankorrenak izanda.

## Zuzendariak

* Luis Saslavsky (1903-1995).
* Adolfo Aristarain (1943-).
* Luis Puenzo (1946-).
* Juan José Campanella (1959-).

## Aktoreak

* Carlos Gardel (1890-1935).
* Libertad Lamarque (1908-2000).
* Héctor Alterio (1929-).
* Norma Aleandro (1936-).
* Federico Luppi (1936-).
* Ricardo Darín (1957-).
* Pablo Granados (1965-).
* Yayo Guridi (1965-).
* Valeria Bertuccelli (1970-).
* Gastón Pauls (1972-).
* Juan Diego Botto (1975-).
* Mia Maestro (1978-).

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Metegol está dentro de las 5 películas más vistas de la historia del cine nacional» Diario Plaza de Mayo 2013-8-13.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Instituto Nacional del Cine y Artes Audiovisuales
* Datuak: Q646116
* Multimedia: Cinema of Argentina / Q646116
# Argentinaren Bigarren Mendeurrena

Argentinaren Bigarren Mendeurrena 2010eko maiatzak 25ean ospatu zen, 1810eko Maiatzeko Iraultza igaro eta 200 urtera, iraultza honetan Baltasar Hidalgo de Cisneros erregeordea kendu eta Buenos Aireseko herritarren ordezkari nabarmenek osatutako gobernu Biltzar bat osatu zen, une horretan Lehen Gobernu Junta bihurtu zelarik.
1810eko Maiatzeko Iraultzak eta 1810eko maiatzak 25ean Buenos Airesko kabildoan sortutako lehen argentinar gobernuak (garaiko garraioek ahalbidetu zutenean) babesle bezala, distantziari dagokionez Buenos Airestik oso urruti zeuden kabildoak izan zituzten, Mendoza, Corrientes, Yapeyú eta Tarijakoa esaterako. Hasieran 1810eko maiatzak 25eko iraultzara batu zen lurralde zabalaren zati gehienak Río de la Platako Probintzia Batuak osatu zituzten (Argentinaren hasierako izena eta gaur egun ere oraindik herrialdearen izen ofizialetako bat dena).

## Bigarren Mendeurrenaren jaia

Buenos Airesen, gobernu nazionalak urtearen ikuskizun oroigarri nagusia antolatu zuen, nagusiki hiriko etorbide nagusia den Avenida 9 de Julioren zati batean garatu zen. Jaia maiatzak 21ean hasi eta Bigarren Mendeurrenaren egunean amaitu zen, maiatzak 25ean. Ospakizuna herrialdean 2010 osoan egin zen arren, gertakari honetan soilik egon ziren ordezkatuta gonbidatutako probintzia eta herrialdeak.

### Kronograma

* Ostirala maiatzak 21
Arratsaldeko 20:00etan: Argentinako rockaren 40 urteei omenaldia.
Luis Alberto Espinetta, Moris, Fito Paéz eta León Gieco egon ziren beste batzuen artean. Litto Nebbia izan zen zeremonia maisua. Data horretarako jada egina zen Maiatzeko Piramidearen errefakzioa Plaza de Mayo enparantza historikoan, 1810eko Maiatzeko Iraultzako gertakaririk nagusietako batzuk gertatu ziren tokia izan zena.
* Larunbata maiatzak 22
12:00etan: Desfile militarra.
Erregimentu bandek, muntatutako zaldi gaineko eskuadroiek, garai hartako jantziak zeramatzaten Armadako unitate historikoek eta bandera eskuadroiak parte hartu zuten. Patrizio Erregimentua eta Zaldi gaineko granada jaurtitzaile erregimentua nabarmendu ziren. Azken honek eskuadra historiko eta presidentearen zaintza osatzen du 1907tik. Berriki Herbehereetatik iritsitako zaldien arteriti biriko agerpen baten aurrean, gaitz honi aurre egiteko bertako zaldiak txertatuta ez zeudela eta, SENASAk berarentzat gorde zuen animali hauek parte har zezaketen ekitaldi oro 48 ordu lehenago bertan behera uzteko eskubidea. Zorionez, Bigarren Mendeurreneko jaian desfilatu zuten zaldiak osasuntsu zeuden.
Malvinetako Gerrako beteranoek ere parte hartu zuten, Aintza Malvinetako 649 heroiei jartzen zuen bandera bat zabaldu zutenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3753045
* Multimedia: Bicentennial of Argentina / Q3753045
# Argentine (Michigan)

Argentine Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Genesee konderrian dago, Michigan estatuan. 2.685 biztanle ditu, 8,485467 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Genesee konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2295970
# Argentine (Parisko metroa)

Argentine Parisko metroaren geltokia da, Parisko 16. barrutian kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Aurkezpena» Île-de-France Mobilités (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 1. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q645400
* Multimedia: Argentine (Paris Metro) / Q645400
# Argentinar

Argentinarrak (gaztelaniaz: argentinos) Argentinako herritarrak dira. Argentinako gizartea multietnikoa da: egungo argentinarrak espainiar kolonizatzaileen, bertoko amerindiarren eta XIX. eta XX. mendeko etorkinen ondorengoak dira.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 International Organization for Migration. (2012). Perfil migratorio de Argentina 2012. Buenos Aires, 184 or. ISBN 978-92-9068-657-6..
* ↑ EXCLUSIVO: OS NÚMEROS EXATOS E ATUALIZADOS DE ESTRANGEIROS NO BRASIL. .
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 38. arauaː Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2365041
# Aragua (estatua)

Aragua Venezuelako erdialdean dagoen estatua da. Araguako hiriburua Maracay da. Estatua Venezuelaren erdialdean dago, eta horregatik herrialde hartako bide guztien bidegurutzea dela esaten dute.

## Ezaugarriak

7.014 kilometro koadro ditu, eta 1.735.981 biztanle. Iparraldean Karibe itsasoarekin egiten du muga, ekialdean Miranda eta Vargas estatuekin, hegoalde osoan Guárico estatuarekin, eta mendebaldean Caraboborekin. Estatuaren izenaren jatorria cumanagoto herriak Chaguaramo zuhaitza izendatzeko erabiltzen zuen izena da.
Estatua Venezuelaren erdialdean dago, eta horregatik herrialde hartako bide guztien bidegurutzea dela esaten dute. Bertatik Aragua ibaia igarotzen da, Valencia aintziraren emaile nagusia. Kostaldeko mendilerroaren erdialdeak gurutzatzen du. Ekonomiaren oinarriak nekazaritza (kakaoa, kafea, azukre kanabera) eta abeltzaintza dira.

## Udalerriak

Araguan 18 udalerri daude, 50 parrokiekin.
* Iparraldea: Mario Briceño Iragorry, Santiago Mariño, Girardot, Tovar eta Costa de Oro.
* Erdi-mendebaldea: José Ángel Lamas, Sucre, Bolívar, Linares Alcántara eta Libertador.
* Ekialdea: José Félix Ribas, José Rafael Revenga eta Santos Michelena.
* Erdi-hegoaldea: Zamora eta San Sebastián.
* Hegoaldea: San Casimiro, Camatagua eta Urdaneta.

## Iruditegia

* Maracay
* La Victoria
* El Limón
* Ocumare de la Costa
* San Sebastián
* Cagua
* Colonia Tovar

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Estatuaren webgune ofiziala.
* (Gaztelaniaz):Líneako gobernua.
* (Gaztelaniaz):Maracay Hiria.
* (Gaztelaniaz):Maracay Hiria, merkataritza informazioa.
* Datuak: Q190687
* Multimedia: Aragua / Q190687
# Aragona

Aragona Italiako udalerri bat da. Agrigentoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 8.766 biztanle ditu, 74,7 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Aragonak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Agrigento Campofranco Casteltermini Comitini Favara Grotte Joppolo Giancaxio Sant'Angelo Muxaro Santa Elisabetta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q323231
* Multimedia: Aragona / Q323231
# Araguaia (ibaia)

Araguaia Brasilgo ibaia da, Tocantinsen adar nagusia, Goiás, Mato Grosso, Tocantins eta Pará estatuak zeharkatzen dituena. Brasilgo goi-lautadan du iturburua, Mineiros udalerrian, eta Tocantinsera isurtzen da São João do Araguaiaren ondoan; 1.910 kilometro luze da. Ontziz ibiltzeko egokia da; urrea eta diamanteak aurkitu ohi dira haren alubioi eramakinetan. Araguaia ibaian dago Bananal uhartea, munduko ibai-uharterik zabalena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2017/1/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Las aguas continentales de America Latina. fao.org (Noiz kontsultatua: 2017-1-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171847
* Multimedia: Araguaia River / Q171847
# Aragorn I.a

Aragorn I.a, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan agertzen den fikziozko pertsonaia bat da. Dunadan bat da, Aravirren semea, Rivendelen jaio zena Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2227. urtean.
Bere aurrekoak bezala, Rivendelen hazi eta hezia izan zen adin nagusitasunera iritsi arte. Bere izena sindarinezkoa da, eta "errege ausarta" bezala itzul daiteke.
Bere aita Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2319. urtean hil zenean, Aragorn I.a, Iparraldeko Dunedainen bosgarren kapitain bihurtu zen. Bere agintaldian, ez zen garrantzizko gertaerarik izan, Zaintzapeko Bakea deritzon garaia nagusi baitzen. Agintaldi laburra izan zuen, zortzi urtekoa, otsoek Eriadorren hil baitzuten Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2327. urtean, 100 urte zituenean, eta, bere oinordekoa, bere seme Araglas izan zen.
# Aragost

Aragost, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan, dunadan bat da, Arahad I.aren semea. Bere izena sindarinezkoa da, eta "errege terrorea" bezala itzul daiteke.
Eriadorreko tokiren baten jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2431. urtean. Bere aita Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2523an hil ondoren, Iparraldeko Dunedainen 8. kapitaina bihurtu zen. Bere agintaldian zehar, Eriadorren ez zen gertara esanguratsurik jazo, gertaera politiko eta militar nagusienak Rohanen eta Gondorren gertatu baitziren.
Aragostek, 65 urtez gobernatu zuen, 2588. urterarte, urte honetan, bera 157 urterekin hil ondoren, bere seme Aravorn oinordeko bihurtu zelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2543139
# Araguacema

Araguacema Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. 5.927 biztanle ditu 2.778,457 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Tocantins

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1801734
* Multimedia: Araguacema / Q1801734
# Aragon (Georgia)

Aragon Georgiako estatuko hiri bat da. Polk konderrian kokatua dago. 2010ean 1.249 biztanle zituen, 2,91 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Polk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2009134
* Multimedia: Aragon, Georgia / Q2009134
# Aragonito

Kaltzio karbonato kristaldua (CO$_3$Ca), kristaltze-sistema erronbikoa duena. 2,95ko masa atomikoa eta 3,5 eta 4 arteko gogortasuna du. Kolorgea, zuria koloreduna, horia, ardo-kolorekoa, berdea, urdinxka, etab. izan daiteke. Beiraren distira du, gardena. Aragonitoaren kristalak hexagono-itxurakoak dira. Zenbait organismotan ere azaltzen da mineral mota hau, muskuiluen oskoletan eta zenbait algaren zelulen mintzetan adibidez. Aragoin aurkitu zen lehenengo aldiz, eta Valentzian eta Gaztelan ere azaltzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23775
* Multimedia: Aragonite / Q23775
# Arteka-trabagailu

Arteka-trabagailua altzairuz edo aleazio bereziz egindako takoa da, eskalatzaileak segurtasun-gailu gisa erabiltzen duena. Behin harkaitzeko arraila batean sartuz gero, trabatuta geratzen da trakzioaren eraginez. Hala ere, erabili ondoren erraz berreskuratzen da harkaitzetik. Bi mota nagusi daude: mekanikoak (friend ere deituak) eta pasiboak.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Kirol-materialak Hiztegia] [2009]
* ↑ Euskalterm: [Mendizaletasuna Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1774102
* Multimedia: Nut (climbing) / Q1774102
# Artelazki

Artelazkia, tortotxa edo kortxoa artelatzak (Quercus suber) eta beste hainbat landarek enbor-adarretan eta sustraietan duen zuraren gaineko ehuna da.
Kortxoa eratzen duten zelulak azal finekoak, airedunak, gantz-azido ugarikoak eta hilak izaten dira. Kortxoa bera gogorra eta malgua da. Hotsetatik eta hotzetik nahiz berotik isolatzeko material ona da; surik ez du hartzen, eta ura ere oso gutxi. Gaitasun horiek direla eta, zeregin askotarako erabiltzen da, hala nola botilak ixteko (ardo-botilak ixteko, batez ere).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q49444
* Multimedia: Cork (material) / Q49444
# Arteleku

Arteleku Gipuzkoako Foru Aldundiak 1987an sortutako eta 2014an itxitako arte zentroa izan zen.
Hasieratik esperimentaziora, praktikara eta produkziora bideratutako proiektua izan zen, beti ere artearen pedagogia ardatz hartuta.
Artistek euren lana garatzeko, elkar ezagutzeko, elkarrengandik ikasteko lekua zen Arteleku, baina baita jakintzaren alor diferenteetan puri-purian zeuden gaiak eta eztabaidak ezagutzeko leku bat ere: tailerrak egiten ziren, mintegiak, hitzaldiak.
Material hura guztia argitaratu eta gizartearen esku jartzeko liburuen argitalpenak egin ziren eta Zehar aldizkaria sortu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61070552