OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Somoko Bandera

Somoko Bandera 1994an Ribamontán al Mar udalerriko Somo herrian jokaturiko estropada izan zen.
| Urtea | Irabazlea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1994 | Camargo | Carasa-Voto | Castro Urdiales |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5718800
# Somo (Kantabria)

Somo, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Ribamontán al Mar udalerrian dagoen kostaldeko herri bat da, Pedreña herriaren alboan. Udalerri horretako turismogune nagusia da. 2008ko erroldaren arabera 1.686 biztanle zituen.

## Hondartza

* El Puntaleko hondartza
* Somoko hondartza

## Kirola

* Somoko Bandera
* Datuak: Q6132009
* Multimedia: Somo / Q6132009
# Somogy

Somogy (kroazieraz: Šomođska županija) Hungariako 19 konderrietako (megye) bat da. Herrialdearen hego-mendebaldean dago, Hegoaldeko Transdanubia eskualdean, Kroaziako mugaren ondoan. Horrez gain, Hungariako Zala, Veszprém, Fejér, Tolna eta Baranya konderriak ere mugakide ditu. 6.065 km²ko azalera du, eta 2011n 317.947 biztanle zituen. Hiriburua Kaposvár da.

## Geografia

Somogy Hungariako hego-mendebaldean dago. Iparraldeko muga Balaton aintzira handiak egiten du, eta hegoaldekoa Drava ibaiak. Konderria bere baso eta zingira zabalengatik ezaguna da. Iparraldea, Külso-Somogy, Transdanubiako muinoetan hedatzen da, Balaton aintziraren eta Kapos haranaren artean. Hegoaldea, Belso Somogy, lautada oihantsua da, zatirik handienean.

## Banaketa administratiboa

2013ko erreformaren ondoan, konderria 8 barrutitan (járás) banaturik dago:
| Barrutia | Hiriburua | Eremua (km²) | Biztanleria (2013) | Udalerriak (település) |
| Barcs | Barcs | 696,47 | 23.613 | 26 |
| Csurgó | Csurgó | 496,20 | 16.594 | 18 |
| Fonyód | Fonyód | 645,44 | 33.962 | 21 |
| Kaposvár | Kaposvár | 1.591,36 | 119.904 | 78 |
| Marcali | Marcali | 904,24 | 34.234 | 37 |
| Nagyatád | Nagyatád | 647,07 | 25.609 | 18 |
| Siófok | Siófok | 657,05 | 50.397 | 24 |
| Tab | Tab | 427,24 | 12.716 | 24 |

## Hiri eta herriak
### Konderri eskumenak dituzten hiriak

* Kaposvár (hiriburua; 63.742 biztanle 2015ean)

### Hiri eta herri handiak

(2015eko biztanleria)
* Siófok (25.386)
* Marcali (11.541)
* Barcs (10.858)
* Nagyatád (10.623)
* Balatonboglár (5.798)
* Balatonlelle (5.223)
* Csurgó (5.053)
* Fonyód (4.757)
* Tab (4.364)
* Nagybajom (3.288)
* Lengyeltóti (3.003)
* Kadarkút (2.435)
* Zamárdi (2.424)
* Balatonföldvár (2.195)
* Igal (1.305)

## Ekonomia

Nekazaritzak pisu handia dauka Somogy konderriko ekonomian. Uzta nagusiak artoa, garia, azukre erremolatxa eta patata dira; abeltzaintza, basogintza eta arrain hazkuntza ere garrantzitsuak dira. Babócsa eta Iharosberényn petrolioa aurkitu da. Kaposvár eta beste hiri txikiago batzuetan manufaktura industriak daude. Turismo gune nagusia Balaton aintzira da

## Iruditegia

* Kaposvárko Jasokunde katedrala.
* Balaton aintzira.
* Siófok.
* Etxe tradizionala Istvándin.

## Erreferentziak

* 1 2 Somogy. 2015 Encyclopædia Britannica, Inc, global.britannica (Noiz kontsultatua: 2015-12-03).
* 1 2 Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2015. január 1.. Hungarian Central Statistical Office, ksh.hu (Noiz kontsultatua: 2015-12-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190522
* Multimedia: Somogy County / Q190522
# Tetragonula iridipennis

Tetragonula iridipennis erle espezie bat da, Tetragonula generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Tetragonula iridipennis» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2266501
* Multimedia: Trigona iridipennis / Q2266501
# Tetragonula carbonaria

Tetragonula carbonaria erle espezie bat da, Tetragonula generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Tetragonula carbonaria» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4388990
* Multimedia: Tetragonula carbonaria / Q4388990
* Espezieak: Tetragonula carbonaria
# Tetragonula hockingsi

Tetragonula hockingsi erle espezie bat da, Tetragonula generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Tetragonula hockingsi» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1941899
* Multimedia: Tetragonula hockingsi / Q1941899
# Teresa Mendizabal

Maria Teresa Mendizabal Aracama (Gasteiz, Araba, 1940ko irailaren 22a) euskal herritar zientzialari eta fisikaria da.
Fisikan doktorea eta ikerketa-irakaslea Espainiako CSICen.

## Ibilbidea

Bere lanak lursoroaren higaduran, lurraren degradazioan eta desertifikazioan kokatu dira, baita ikerketa zientifiko eta teknologikoaren planifikazioan eta kudeaketan.
CSICen laborantza-zientzietan aritzen zela erakunde horren idazkariorde orokorra eta lehendakariorde izan zen. Garai hartan, batez ere, egin zituen ekarpen nabarmenak ikerketa zientifiko eta teknologikoaren planifikazioan eta kudeaketan.
Teresa Mendizabalen lana berebiziko garrantzia izan zuen Desertifikazioari buruzko Nazioarteko Aditu-Panelean. Mundu osoko hamasei espezialista ziren eta Nazio Batuek 1994an onartu zuen Desertifikazioaren kontra Borrokatzeko Konbentzioa prestatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «Teresa María Mendizabal Aracama, física | Efemérides» Mujeres con ciencia 2017-09-22 (Noiz kontsultatua: 2021-09-21).

## Kanpo estekak

* Espainiako emakume fisikari, kimkari eta matematikariak
* IGUAL.es. Hor argazki modernoago bat dago.
* Datuak: Q12267903
* Multimedia: Teresa Mendizabal / Q12267903
# Teresa Motos

Teresa Motos Izeta (Donostia, 1963ko abenduaren 29a) euskal belar hockey jokalari ohia da.

## Bizitza

Umetan hasi zen belar hockeyari ekiten eta 1978an Errealaren gazte taldean hasi zen. Bere ibilbide osoa, 1978 eta 1998 artean, Errealean eman ondoren, Espainiako 5 Liga (1986, 93, 94, 97 eta 98) eta 2 Kopa (1987 eta 1994) lortu zituen, bai eta Europako Txapelketa bat eta aretoko hockeyko beste bi txapelketa ere.
1979 eta 1997 artean, 176 partida jokatu zituen Espainiako selekzioarekin. Bartzelonako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen Maider Telleria eta Nagore Gabellanes jokalari euskaldunekin batera, eta Atlantako Olinpiar Jokoetan 8.a izan zen. Gainera, 3 Munduko Txapelketetan eta Champions Trophy batean hartu zuen parte.
Gasteizko EHUn Gorputz Heziketa ikasi ondoren, Nafarroan irakaslea da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ www.sports-reference.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752085
# Torbjørn Yggeseth

Torbjørn Yggeseth (1934ko ekainaren 18a – 2010eko urtarrilaren 10a) 60ko hamarkadak eski-jauzilari norvegiarra zen. Askerren jaio zen.
Yggesethek Holmenkollen eski jaialdiko jauzi-txapelketa irabazi zuen 1963an, Holmenkollen domina (Alevtina Kolchina, Pavel Kolchin eta Astrid Sandvikekin batera) irabazi zuen urte berean. Bi Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. Erretiroa hartu ondoren, Nazioarteko Eski Federazioaren barnean administratibo egon zen.
Yggeseth Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadarekin pilotu bezala entrenatu zen. Horrez gain, 1979-1980 denboraldian hasi zen Eski-jauzi Munduko Kopa sortu zuen.
Yggeseth minbiziak jota hil zen.
* Datuak: Q554938
* Multimedia: Torbjørn Yggeseth / Q554938
# Torbole Casaglia

Torbole Casaglia Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 6.426 biztanle ditu, 13,44 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Torbole Casagliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Azzano Mella Castel Mella Lograto Roncadelle Travagliato

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112095
* Multimedia: Torbole Casaglia / Q112095
# Torbothie

Torbothie, Eskoziako Shotts udalerrian dagoen eremu bat da, Iparraldeko Lanarkshire konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7825512
* Multimedia: Torbothie / Q7825512
# Torcegno

Torcegno Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 695 biztanle ditu, 15,19 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Torcegnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Borgo Valsugana Fierozzo Palù del Fersina Roncegno Terme Ronchi Valsugana Telve di Sopra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q327341
* Multimedia: Torcegno / Q327341
# Torbern Bergman

Torbern Olof Bergman (Katerineberg, Mariestad udalerria, 1735eko martxoaren 20a - Medevi, Östergötland, 1784ko uztailaren 8a) Suediako kimikaria izan zen. Matematika, filosofia, kimika eta mekanikako irakasle izan zen Uppsalako unibertsitatean. Lineoren ikasle izan zen. Kimikari gisa egin zituen lanengatik da ezaguna: erreaktiboen egintza ikertu zuen; karbonatoen egitura azaldu zuen; gas karbonikoaren soluzioak ezaugarri azidoak dituela frogatu zuen eta karea eta barita bereizi zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/12/2 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q201347
* Multimedia: Torbern Olof Bergman / Q201347
# Torbernita

Torbernita fosfato motako minerala da eta autunita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Torbernita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu(UO2)2(PO4)2 * 12H2O}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Torbernite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Torc Mountain

Torc Mountain, irlanderaz Sliabh Torc, euskaraz "Basurde Mendi" esan nahi du, Irlandako Kerry konderrian dagoen mendi bat da. 535 metroko garaiera du.
Bere magalean Torc Urjauzia dago, eta gailurretik Killarneyko aintziren ikuspegi bikainak daude.
* Datuak: Q3777099
* Multimedia: Torc Mountain / Q3777099
# Torcapella

Torcapella ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Barremiarrean, hau da, orain dela 130 milioi urtetik 125 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).
* ↑ Torcapella. Fossilworks.
* Datuak: Q12268071
# Thurnau

Thurnau Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Kulmbach (barrutia)|Kulmbach]] barrutian. 2014an 4.235 biztanle zituen 64,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q507077
* Multimedia: Thurnau / Q507077
# Thurso (Quebec)

Thurso Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Outaouais eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Papineau konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,455 biztanle zituen 6.27 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q142370
* Multimedia: Thurso, Quebec / Q142370
# Thurmansbang

Thurmansbang Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Freyung-Grafenau (barrutia)|Freyung-Grafenau]] barrutian. 2014an 2.357 biztanle zituen 32,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q502720
* Multimedia: Thurmansbang / Q502720
# Thurnscoe

Thurnscoe, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.
2021ean 9.517 biztanle zituen.
* Datuak: Q1618033
* Multimedia: Thurnscoe / Q1618033
# Thurmond (Mendebaldeko Virginia)

Thurmond Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Fayette konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 5 biztanle ditu, 0,244153 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fayette konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3313681
* Multimedia: Thurmond, West Virginia / Q3313681
# Thurston (Ohio)

Thurston Ohioko herri bat da. Fairfield konderrian kokatua dago. 2010ean 604 biztanle zituen, 0,67 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Fairfield konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2671173
* Multimedia: Thurston, Ohio / Q2671173
# Thurston (Nebraska)

Thurston Nebraskako herri bat da. Thurston konderrian kokatua dago. 2010ean 132 biztanle zituen, 0,30 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Thurston konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2406599
* Multimedia: Thurston, Nebraska / Q2406599
# Thurso (Eskozia)

Thurso (Eskoziako gaeleraz: Inbhir Theòrsa, eskozieraz: Thursa) Eskozia ipar kostaldeko herria da, Highlandetako eremu administratiboan dagoena. Garai batean burgh izaera izan zuen eta, Wickekin batera, Caithness konderriko bi udalerri nagusienetako bat da. Gaur egun 7,933 biztanle inguru ditu. Thurso ibaia herritik pasatzen da eta izen bereko badian itsasoratzen da, herriko portua kokatzen den lekuan.
Antzinetik itsas portu garrantzitsua izan da Iparraldeko herrientzat. Gaur egun arrantzak garrantzia handi izaten jarraitzen du. Dounreay zentral nuklearra herrian dago eta lantoki garrantzitsuenetakoa da bertako herritarrentzat. San Peter eliza zaharra (St. Peter's Kirk) , Eskoziako zaharrenetako da eta dagoeneko 1125ean existitzen zela badakite.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q526576
* Multimedia: Thurso / Q526576
# Thurston (New York)

Thurston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Steuben konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 1.253 biztanle ditu, 36,52 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Steuben konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708258
# Thurmont (Maryland)

Thurmont Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Frederick konderrian dago, Maryland estatuan. 6.213 biztanle ditu, 7,983791 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Frederick konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755596
* Multimedia: Thurmont, Maryland / Q755596
# Staphylinochrous

Staphylinochrous Anomoeotidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Staphylinochrous whytei da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Staphylinochrous albabasis | daturik gabe |
| Staphylinochrous angustifascia | daturik gabe |
| Staphylinochrous approximata | daturik gabe |
| Staphylinochrous defasciata | daturik gabe |
| Staphylinochrous elongata | daturik gabe |
| Staphylinochrous euriphaea | daturik gabe |
| Staphylinochrous euryperalis | daturik gabe |
| Staphylinochrous euryperialis | daturik gabe |
| Staphylinochrous euryphaea | daturik gabe |
| Staphylinochrous flavida | daturik gabe |
| Staphylinochrous fulva | daturik gabe |
| Staphylinochrous heringi | daturik gabe |
| Staphylinochrous holotherma | daturik gabe |
| Staphylinochrous longipennis | daturik gabe |
| Staphylinochrous meinickei | daturik gabe |
| Staphylinochrous melanoleuca | daturik gabe |
| Staphylinochrous pygmaea | daturik gabe |
| Staphylinochrous ruficilia | daturik gabe |
| Staphylinochrous sagittata | daturik gabe |
| Staphylinochrous sordida | daturik gabe |
| Staphylinochrous ugandensis | daturik gabe |
| Staphylinochrous whytei | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q659513
* Multimedia: Staphylinochrous / Q659513
# Staphylococcus

Staphylococcus generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, koko itxura dutenak. Koko hauek mordoetan biltzen dira, tankera oso tipikoak hartuz (ikusi argazkia). Ez dira mugitzen eta ez dute esporarik sortzen.
Genero honetan 34 espezie daude, gehienak gizakiaren eta animalien larruazalean eta mukosetan bizi direnak. Staphylococcus aureus da talde honen patogeno nagusia.
Estafilokokoen ezaugarri biokimiko nagusiak honako hauek dira:
* anaerobio fakultatiboak: O/H:(+/+)
* katalasa:(+)
* oxidasa:(-)
* gelatinaren hidrolisia:(+)
* gatz konzentrazio altuak jasaten dituzte
* nitratoak erreduzitzen dituzte, nitritoak sortuz
Estafilokokoen espektro termikoa oso zabala da: 8º eta 46 °C-en artean hazten dira.
Laborategian hazteko hazkuntza-inguru hautakorrak erabiltzen dira, gatz kontzentrazio altuak dituztenak. Horrela, estafilokokoak ez diren bakterioak hiltzen dira. «Manitol agarra gazia» da hautakorra den horietako bat.

## Staphylococcus aureus

Talde honetako patogeno nagusia da. Gizakiarengan, hala ere, sudurreko mukosetan zein larruazalean egon daiteke pertsona askotan gaixotasunik sortu gabe; ikerketa batzuen arabera, populazioaren %30a bakterio honen eramailea da eta ez du inongo sintomarik. Patogenoa, hala ere, transmititu dezakete.
Bakterio honen birulentzia areagotzen duten faktoreak honako hauek dira:
* Koagulasa: entzima honi esker, odol plasma gatzatu edo koagulatzen dute. Zauri bat gertatzen denaren antzekoa da odolbatu edo koagulo hori, eta immunitate-sistemaren fagozitosiaren aurrean bakterioa babesten du.
* DNAsa: zelulen DNA hidrolizatzen du.
* Hemolisinak eta leukozidina: odol-zelulak, fagozitoak barne, suntsitu egiten dituzte.
* Andui batzuek enterotoxinak sortzen dituzte, janari intoxikazioaren sintomak eragiten dituztenak: beherakoak, gorakoak, okadak eta sabeleko mina.
Staphylococcus aureus-ek gaixotasun ugari eragiten du: azaleko edo mukosetako gaitzak (furunkuluak, pustulak, bekatxoak, zaurietako infekzioak...), gernu-infekzioak, septizemiaren ondorioz sortutako infekzio hedatuak, oso hilkorrak (endokarditisa, artritisa, meningitisa, pneumonia...) eta janari intoxikazioak, kutsatutako janariak jandakoan.
Urteotan penizilina izan da tratamendurik eraginkorrena Staphylococcus aureus-en aurka. Aspaldian, hala ere, agertu ziren penizilinarekiko erresistenteak ziren anduiak, gaur egun oso hedatuak. Horregatik, antibiograma baten bitartez erabaki behar da kasu bakoitzean ezarriko den tratamendua.

## Beste espezie batzuk

Hainbat estafilokoko, berez patogenoak ez direnak, oportunistak izan ohi dira. Hots, egoera berezitan birulentzia hartzen dute eta gaitzak sortzen dituzte. Staphylococcus epidermidis eta Staphylococcus intermedius dira esanguratsuenak. Bakterio hauek koagulasa(-) dira.
* Datuak: Q199695
* Multimedia: Staphylococcus / Q199695
* Espezieak: Staphylococcus
# Staple Inn

Staple Inn Londresko Tudor garaiko eraikin ikusgarria da. Hirian dauden lau Inns of Court eraikinetako baten atala da, Gray's Inn-ena hain zuzen ere. Inns of Court hauek barrister abokatuen formakuntza instituzioak dira.
Holborn barrutian dago kokaturik, Camden udalerriaren hegoaldean, City of London eta Westminster Hiriarekiko mugan.

## Historia

Staple Inn eraikina 1585koa da. Hasiera batean artilea pisatzeko eta honen gaineko inpostuak zehazteko erabili zen (the wool staple), hortik bere izena. 1666ko Londresko Sute Handitik salbu geratu zen baina 1944an alemaniar hegazkien bonbaketek nabarmen kaltetu zuten. Berehala berreraiki zuten ordea.

## Informazio praktikoa

* Metro geltokia: Chancery Lane

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7600449
* Multimedia: Staple Inn / Q7600449
# Stapleford (Nottinghamshire)

Stapleford, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Nottinghamshire konderrian.
2021ean 15.453 biztanle zituen.
* Datuak: Q2730163
* Multimedia: Stapleford, Nottinghamshire / Q2730163
# Staphylococcus epidermidis

Staphylococcus epidermidis Firmicutes filumean eta Staphylococcus genero barnean sailkatzen den bakterio bat da, gizakion larruazalean eta sudurrean bizi dena komentsal gisa, kasu gehienetan inongo gaixotasunik sortu gabe.
Anaerobio fakultatiboa da, katalasa (+), oxidasa (-) eta koagulasa (-) (azken proba honek Staphylococcus aureus eta Staphylococcus epidermidis bereizten ditu laborategian). Pigmentugabea da.
Staphylococcus aureus-en aldean (patologia ugari sortzen dituena), Staphylococcus epidermidis ez da eskuarki patogenoa. Dena den, immunitate-sistema ahula duten pertsonengan mikrobio honek oportunista moduan jardun dezake, eta infekzio nosokomialen atzean egon. Adibidez, zain barneko kateter batzuk edo protesi batzuk infektatzen ditu Staphylococcus epidermidisek, biogeruzak sortzeko gaitasuna duelako.
Larruazalean egoteaz gain, mukosa-ehunetan ere badago bakterio hau. Sudurrean, ahoan, konjuntiban edo uretran, adibidez.
Antibiotiko batzuekiko erresistentea da: penizilina, amoxizilina, metilizina, tetraziklina….. Bankomizinarekiko, baina, sentikorra da.

## Erreferentziak

* ↑ Madigan M.T., Martinko J.M., Parker J. Brock Mikroorganismoen biologia (2007) E.H.U-ak euskaratua:927 orr. ISBN: 978-84-9860-026-1.
* ↑ Salyers, Abigail A. and Whitt, Dixie D. (2002). Bacterial Pathogenesis: A Molecular Approach, 2nd ed. Washington, D.C.: ASM Press
* ↑ Hedin G (1993). "Staphylococcus epidermidis — hospital epidemiology and the detection of methicillin resistance". Scandinavian Journal of Infectious Diseases Supplementum (Oslo Norway: Scandinavian University Press) 90: 1–59
* ↑ Otto M (August 2010) Staphylococcus epidermidis – the “accidental” pathogen Nature Reviews Microbiology. 7 (8): 555–567

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131915
* Multimedia: Staphylococcus epidermidis / Q131915
* Espezieak: Staphylococcus epidermidis
# Staphylococcus saprophyticus

Staphylococcus saprophyticus Staphylococcus generoko bakterioa da, gernu-infekzioak eragin ditzakeena. Mikrobio hau ez da patogeno hertsia, oportunista baizik.
Bere ezaugarri biokimiko nagusiak hauek dira:
* katalasa (+)
* oxidasa (-)
* koagulasa (-)
* anaerobio fakultatiboa
* ureasa (+)
* ez da mugikorra
Estafilokoko hau gizakion larruazalean eta aparatu genito-urinarioaren mukosetan egon daiteke inongo gaitzik sortu gabe. Baginatik edo perineotik, harreman sexualen bidez, uretrara irits daiteke, gernu-infekzioak sortuz, bereziki emakumeengan. Harreman sexualak mantentzen dituzten emakume gazteengan Staphylococcus saprophyticus da gernu-infekzio gehien sortzen duen bakterioa, Escherichia coliren ondoren.
Koagulasa (-) diren beste estafilokokoetatik bereizteko (adibidez, Staphylococcus epidermis-etik) komeni da jakitea Staphylococcus saprophyticus erresistentea dela nobobiozina antibiotikoaren aurrean.

## Erreferentziak

* ↑ Basaras, M.; Umaran, A.. (2004). Mikrobiologia medikoa. EHU, 149 or. ISBN 84-8373-658-6..
* ↑ Forbes, B., Sahm, D., Weissfeld, A.: Diagnóstico microbiológico, Ed. Panamericana (2004), 296 orr. ISBN: 950-06-0796-4
* ↑ Ehlers, Sara eta Merrill, Stephan Staphylococcus saprophyticus Infection National Library of Medicin (2023)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1708986
* Multimedia: Staphylococcus saprophyticus / Q1708986
* Espezieak: Staphylococcus saprophyticus
# Staphyliniformia

Staphyliniformia kakalardo infraordena handi bat da. Bere barruan mundu osoan zehar sakabanaturik dauden 60.000 espezie daude. Espezie gehienak gune hezeetan daude, batzuk zabor, onddo, kaka eta bestelakoak dauden lekuetan bizi dira, eta batzuk ur gezan daude.

## Taxonomia

3 goi-familia deskribatu dira bere barruan:
* Histeroidea
* Hydrophiloidea
* Staphylinoidea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383230
* Multimedia: Staphyliniformia / Q383230
* Espezieak: Staphyliniformia
# Staple Hill (Gloucestershire)

Staple Hill (Gloucestershire), Ingalaterrako Bristol hiriaten ipar-ekialdean dagoen auzune, Gloucestershire konderrian.
2021ean 6.823 biztanle zituen.
* Datuak: Q7600444
* Multimedia: Staple Hill, Gloucestershire / Q7600444