OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Konposatu organiko

Konposatu organikoak beren molekuletan karbonoa duten konposatu kimikoak dira. Karbonoaz gain, hidrogenoa, oxigenoa, nitrogenoa, sufrea, fosforoa eta halogenoak ere izan ditzakete. Atomo hauek euren artean lotura kobalente bidez elkartuta agertzen dira.
Hala ere, karburo, karbonato eta karbono oxidoak ez dira konposatu organikoen barnean sartzen, hauek konposatu inorganikotzat hartzen dira.
Historian arazo ugari eman dituen zerbait izan da konposatu organiko eta inorganikoen bereizketa. Orokorrean, konposatu organikoek karbono eta hidrogeno arteko lotura kobalenteak dituztenak dira eta inorganikoak ez dituztenak. Horrela bada, azido karbonikoa konposatu inorganikoa da eta azido formikoa organikoa. Beraz, konposatu organiko guztiek karbonoa dute, baina karbonoa duten konposatu guztiak ez dira organikoak.
Konposatu organikoekin erlazionatutako alderdiez kimika organikoa arduratzen da.

## Historia

Historikoki "organiko" hitzak jatorria organo batean duela adierazi nahi zuen eta "inorganiko" hitza biziduna ez den nonbaitetik eratorritakoa litzateke.
Gerora, izaki bizidunek ekoizten zituzten zenbait konposatu sintetizatzea posible zela ikusi zuten, hala nola, azido oxalikoa edo urea. Honek konposatu organiko eta inorganikoen bereizketa zalantzan jarri zuen.
Honela, konposatu organikoei definizio berri bat ematen saiatu ziren eta karbonoa eta hidrogenoa zituzten konposatuak zirela erabaki zuten. Honen arabera konposatu inorganikotzat hartzen diren zenbait molekula organikoen barruan egongo lirateke (karbono dioxidoa, zianuroa...) eta beraz, definizio hau ez da guztiz egokia. Gaur egun hala ere, ez da sailkapen honi erabat doitzen zaion definiziorik aurkitu.

## Konposatu organiko motak

Molekula organikoak bi motatakoak izan daitezke:
* Molekula organiko naturalak. Izaki bizidunek sintetizatzen dituztenak dira eta biomolekula izena hartzen dute. Biomolekula hauek karbohidrato, proteina eta nukleotidoak dira besteak beste. Biokimika da konposatu hauek aztertzeaz arduratzen dena.
* Molekula organiko artifizialak. Naturan egon ez eta gizakiak sintetizatuak izan diren konposatuak dira, hala nola, zenbait sendagai edota plastikoak.

## Ikus, gainera

* Kimika organikoa
* Konposatu organikoen nomenklatura
* Konposatu organiko lurrunkorra (KOL)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q174211
* Multimedia: Organic compounds / Q174211
# Konponketa-lantegi

    Artikulu hau autoak konpontzeko lantegiari buruzkoa da; ibilgailuak aterpean gordetzeko tokia gaitzat duena beste hau da: «garaje»
Konponketa-lantegia edo garajea ibilgailuak zaindu eta konpontzeko lantegia da. Mota askotakoak daude: mekanikan adituak, karrozerian adituak, bereziak. Garaje hitzak frantsesezko jatorria du, izan ere, garer aditzak euskaraz "gorde" esan nahi du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Hiztegia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1310967
* Multimedia: Automobile repair shops / Q1310967
# Konposatu azoiko

Konposatu azoikoak edo azokonposatuak diazenilo funtzio-taldea (R−N=N−R′) duten konposatu organikoak dira non R eta R' alkilo edo arilo izan daitezkeen. Diazenoaren deribatutzat jotzen dira.

## Ezaugarriak eta erabilera

Konposatu azoikoek isomeria agertzen dute. Azobentzenoaren kasuan esaterako trans isomero moduan agertzen da egoera normalean, baina argiztatzen bada cis isomero bilakatzen da. Ariloa duten konposatu azoikoak egonkorrak eta kristalinoak izaten dira.
Diazenilo funtzio-taldea bi eraztun aromatikorekin konjugatuta dagoenen erradiazio elektromagnetikoa xurgatzen du espektro ikusgarrian eta, ondorioz, kolorea agertzen du. Kolorazio bizia izaten da. Hortaz industrian koloratzaile gisa usatzen dira esparru askotan: ehungintzan, papergintzan, elikagaien industrian eta abarretan.
Beste talde batzuk ere egoteak uhin-luzera desberdinak xurgatzea ekar lezake, kolore diferenteko konposatuak eratuz. Horietako talde batzuk, sulfonatoek esaterako, konposatu azoikoak uretan disolbagarri egiten dituzte.
Azo-konposatu batzuk azido-base bolumetrietan baliatzen dira adierazle moduan, metllo-laranja esaterako.

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-03-19).
* ↑ Arana,Gorka; de Diego, Alberto; Etxebarria, Nestor; Martínez, Irantzu; Usobiaga, Aresatz & Zuloaga, Olatz. (2011). Kimika analitikoa. Kimika analitikoaren oinarriak eta bereizketa kromatografikoaren oinarriak. EHU, 66 or. ISBN 978-84-694-1283-1..
* Datuak: Q322251
* Multimedia: Azo compounds / Q322251
# La Unión de Campos

La Unión de Campos Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 279 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valladolideko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Valladolideko udalerrei buruzko webgunea Valladolideko aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1922918
* Multimedia: La Unión de Campos / Q1922918
# La Unión de Isidoro Montes de Oca (udalerria)

La Unión de Isidoro Montes de Oca Mexikoko udalerri bat da. Guerrero estatuan kokatua dago. 2010ean 25.712 biztanle zituen 1.748,5 km²ko azaleran. Herriburua [[La Unión (La Unión de Isidoro Montes de Oca)|La Unión]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2447340
* Multimedia: La Unión de Isidoro Montes de Oca Municipality / Q2447340
# La Unión y el Fénix eraikina (Bilbo)

La Unión y el Fénix eraikina Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua

Zazpikaleen sarreran dago, Areatza kalearen 3. zenbakian, Arriaga antzokia, Areatzako zubia eta Areatzako parkearen parean .
* Zinborioa eta estatua.
* Zinborioa, estatua eta Arriaga antzokiaren aurrealdeko Ikurrina.

## Historia

1928-1931 artean Tomas Bilbao arkitektoaren diseinuari jarraikiz eraiki zen.

## Eraikina

Eraikinaren ezaugarri nagusi eta ikusgarriena goialdeko ganga edo zinborioa eta bere estatua dira.
Behealdean, Gran Café El Mercante kafetegia dago (antzinako Boulevard kafetegia zena, 1871an irekia, hiriko kafetegi zaharrena zena eta Pérez Yarza familiaren jabetzakoa), bertan idazle eta kultur munduko bilbotar ugari bildu ohi ziren, tartean Miguel Unamuno bera. 1936ko Gerra Zibila garaian Frank Capra estatubatuar argazkilariak argazki batean betiko zuen.

## Erreferentziak

* ↑ El propietario del edificio de La Unión y el Fénix se declara en concurso de acreedores. 2016ko otsailaren 8a. El Correo.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23682863
* Multimedia: Edificio La Unión y el Fénix, Bilbao / Q23682863
# La Unión (Olancho)

La Unión Hondurasko Olancho departamenduko udalerri bat da. 556 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 7513 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2241101
# La Unión (garraio enpresa)

La Union, Bilbo eta Gasteiz autobusez elkartzen dituen garraio enpresa da. Egoitza nagusia Barakaldoko Lutxana auzoan dauka.

## Historia

1924ko azaroaren 15ean Miguel Atxa Egileor eta Martin Intxaurbe Aldekoa Orozkotarrek, "Acha Inchaurbe" izeneko arrazoi sozialaren erantzukizunarekin, “La Unión Servicio de Automóviles” izeneko konpainia sortu zuten, bidaiari eta salgaiak Bilbo eta Gasteiz bitartean garraiatzeko asmoarekin.

## Lineak

* Bilbo - Haro
* Bilbo - Logroño
* Bilbo - Santo Domingo - Belorado
* Bilbo - Gasteiz
* Haro - Santo Domingo
* Laudio - Amurrio - Gasteiz
* Gasteiz - Amurrio - Laudio
* Gasteiz - Artziniega

## Ikus, gainera

* La Burundesa

## Kanpo estekak

* La Unionen webgunea
* Datuak: Q12261758
# La Vache (Bordeleko tranbia)

La Vache Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Lo Boscat udalerrian dago.

## Kokapena

C linea (Bordeleko tranbia) :
* Datuak: Q98573669
# La Unión (Txile)

La Unión Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Los Ríos eskualdeko Ranco probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 39.447 biztanle zituen. Komunari izena Llollelhue eta Radimadi ibaiek, Bueno ibaiaren adarrak, bat egiten duten gunetik datorkio.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) La Unióneko udalaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) La Unióneko zerbitzu turistikoen webgune ofiziala
* Datuak: Q14469
* Multimedia: La Unión, Chile / Q14469
# La Unión Vasco-Navarra

La Unión Vasco-Navarra (euskaraz, Euskal-Nafar Batza) 1880ko ekainaren 5ean Bilbon sorturiko gaztelaniazko egunkari foruzale bat izan zen, "Correo Vascongado" egunkaria ordezkatu zuena. Bilboko Euskal-Erria elkartearen agerkaria izan zen. Bere lehen zuzendaria Eladio Lezama kazetaria izan zen. Garai hartan euskal herrialdeek foruak galduak zituztenez, egunkaria sortu zen unetik bertatik zigorrak jasotzen hasi zen. Egunkariaren azken helburua euskaldun eta euskal alderdi guztiak batzea zen, hala, galdutako foruak berreskuratzeko. Horretarako, Bilbo, Donostia, Gasteiz eta Iruñea gaitzat zituzten zutabe bereziak idazten zituen, bertako berriak kontatuz.
Gatazka ugari izan zituen karlistekin eta zenbait erakunde kristaurekin, adibidez, Gasteizko Euskal-Nafar Astekari Kristauarekin (gaztelaniaz Semanario Católico Vasco-Navarro). Foruak berreskuratzeko arrazoi ugari plazaratu zituen, baina horietatik esanguratsuenak ondorengoak izan ziren:
* Euskal foruek gure herriaren historia eta eskubide historikoak gorpuzten zituzten.
* Euskal erakundeek Euskal Herriari onura ekonomiko, politiko eta sozial ugari ekarri zizkioten.
* Euskal foruak ziren euskaldunon kultura babesteko modu bakarra.
Egunkariak ez zuen jarrera independentistarik, baina zenbait arlori begiratuz gero, ideologia abertzalea zuela egiaztatu dezakegu. Gainera, funtsezkotzat zuen gaztediak foruen izana eta hauen inguruko xehetasunak ikastea, hala, belaunaldiz belaunaldi transmititu zitezen, berreskuratu arte. Gaztelako banderak euskal lurretan egotea ere sarritan kritikatu eta gaitzetsi zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «La Unión Vasconavarra». Bilbaopedia (Gaztelaniaz)
* 1 2 3 «La Unión Vasco-Navarra - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2019-04-11).

## Ikus, gainera

* Euskalduna (aldizkari foruzalea)

## Kanpo estekak

* «La Unión Vasco-Navarra» egunkariaren ale guztiak Bizkaiko Foru Liburutegiaren liburutegi digitalean irakurgai
* Datuak: Q63098564
* Multimedia: La Unión Vasco-Navarra / Q63098564
# La Unión Vascongada

La Unión Vascongada, Donostian XIX. mendearen bukaeran hasi eta 1903 arte argitaratu zen egunkaria da.

## Historia

La Unión Vascongada, Donostian argitaratu zen 1891ko martxoaren 8tik 1903ko uztailaren 29 arte. Unión Vascongada izeneko partidu monarkiko kontserbadorearen organoa izan zen.
Hasieran astean behin argitaratzen zen eta abuztuaren 27tik aurrera egunero goizez argiratzeari ekin zion, astelehenetan izan ezik.
Egunkariaren egoitza nagusiak, hau da, administrazioak eta erredakzioak, lekua aldaketa ugari izan zituen. Hasierako hilabeteetan Konstituzio plazan egon zen eta abuztuaren 27tik aurrera Abuztuaren 31 kalean. 1893aren urte bukaeran Loiola kalean kokatu zen, 1895an San Martin kalean, 1896an berriro Loiola kalean eta 1898an Bergara kalean.
Egunkariak lau orrialde zituen eta zenbaki solteak 5 zentimotan saltzen ziren, zenbaki atzeratuak 10 zentimotan.
La Unión Vascongada, El Guipuzcoanoren egoitzan sortu zen, hain zuzen, partidu monarkikoen bat egitearen ondoren. Manuel Lizarriturry, Torre Muzquiz kondea, Sabino Uzelaieta eta Inozentzio Soraluze, Unión Vascongada partiduaren kideak izan ziren egunkariaren sortzaileak. Zuzendaritzari dagokionez, hamabi urtetako bizitzan zazpi zuzendari izan zituen. 1891: Octaviano Mir Mata, 1892: Práxedes Diego Altuna, 1893: Francisco de Paula Salcedo, 1894: Ramiro de la Mata, 1896: Inotzentzio Soraluze, 1897: Saturnino Echenique, 1898: Luis Mena.
Kolaboratzaileen artean, besteak beste, Antonio Peña Goñi, Antonio Arzak, Karmelo Etxegarai, Alfredo Laffitte, Ramon Intzagarai, Marzelino Soroa, Siro Alkain eta Gabriel Laffitte azaltzen dira.
Egunkariaren bildumari dagokionez, guztira 4.206 zenbaki argitaratu ziren eta Donostiako Liburutegi Nagusian gordetzen dira. Liburutegi Nagusiak bilduma osoa digitalizatu eta publikoaren eskura jarri du.

## Bibliografia

* (Gaztelaniaz) Arantxa Arzamendi: «Catálogo de publicaciones periódicas donostiarras: 1800-1936». Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria, 38. urtea, XXV liburukia, 1. zenbakia, 1990eko urtarrila-ekaina.
* (Gaztelaniaz) Biblioteca Municipal de Donostia-San Sebastián: catálogo de publicaciones periódicas; dirección Eulalia San Agustín; coordinación Arantxa Arzamendi ; realización Arantxa Arzamendi y Eki Servicios Bibliotecarios. - Donostia: Asociación de Bibliotecarios de Gipuzkoa, 1992.

## Kanpo estekak

* La Unión Vascongaga, Donostiako Liburutegi Digitalean.
* Datuak: Q25473973

## Erreferentziak

* ↑ La Unión Vascongada 2.093 zenbakia, 1898.04.06
* ↑ La Unión Vascongada 456 zenbakia, 1892.12.07
* ↑ La Unión Vascongada 649 zenbakia, 1893.06.22
# La Vaca (Tolosa Okzitaniako metroa)

B linea (Tolosako metroa) :
La Vaca (La Vache, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, rue Paul Verlaine eta rue Margueritte Duras artean hain zuzen.
Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.

## Sarbideak

* Rue Paul Verlaine
* Rue Margueritte Duras

## Historia

2007ko ekainaren 30an ireki zen La Vaca geltokia.

## Geltokia

* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik
* ←    Barrièra de París eta Ramonvilaraino
* Tres Cocuts eta Bòrdarojaraino →
* Alboko nasa, jaitsiera eskuinetik

## Konexioak
### Hiriko busa

Geltokia 59 60 69 eta 105 linearekin konekta da.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Accueil» www.midimobilites.fr (Noiz kontsultatua: 2020-08-08).

## Ikus, gainera

* Tolosa Okzitaniako metroa
* B linea (Tolosa Okzitaniako metroa)

## Kanpo estekak

* Tisséo web gune ofiziala
* Datuak: Q3213405
* Multimedia: La Vache (Toulouse metro) / Q3213405
# Kouvola

Kouvola :
| Armarria ||
| Berezko izena | Kouvolan kaupunki |
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia Kymenlaakso eskualdea Kouvola azpieskualdea |
| Alkatea | Lauri Lamminmäki |
| Sorrera | 1922 |
| Koordenatuak | 60°52′05″N 26°42′15″E﻿ / ﻿60.86806°N 26.70417°E﻿ / 60.86806; 26.70417 |
| Azalera - Ur-azalera | 2.883,32 km² 325,23 km² (%11,3) |
| Biztanleria Dentsitatea Lehen hizkuntza - Finlandiera - Suediera - Besteak | 88.107 (2010.07.30) 34,44 bizt/km² (2009) % 97,0 (ofiziala) % 0,4 % 2,7 |
| Webgune ofiziala | (Errusieraz) (Finlandieraz) (Ingelesez) (Suedieraz) |
Kouvola Errusiar Federaziotik eta Europar Batasunetik probetxua ateratzeaz bizi den hiri finlandiarra da. Helsinki eta San Petersburgo bidea egiten duen trenaren geltoki garrantzitsuena bihurtu delarik. Hegoaldeko Finlandiako hainbat egoitz bertan kokatzen dira gaur egun.

## Historia

1875. urtean San Petersburgotik etorritako hainbat biztanleek bertan jauregi handi bat eraiki zuten eta ordudanik herriaren hazkundea gertatu da, 1922. urtean herri baten eskubideak lortu zituelarik. II. Mundu Gerreko hainbat guden eszenatoki izan zen.

## Hiri Senidetuak

* Balatonfüred, Hungaria
* Hagen, Alemania
* Lidköping, Suedia
* Nord-Aurdal, Norvegia
* Skanderborg, Danimarka
* Vologda, Errusia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204382
* Multimedia: Kouvola / Q204382
* ↑ Maanmittauslaitos
* ↑ Väestorekisterikeskus 2010.07.30
* ↑ Väestorekisterikeskus 2009
# Kovarce

Kovarce Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 25,04 km²ko azalera du eta 1628 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q920956
* Multimedia: Kovarce / Q920956
# Kovalevskaya (kraterra)

Kovalevskaya kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ02 lau-angelukoan dago, Ilargiaren alde ezkutuaren ipar-hemisferioan. 114 kilometroko diametroa du. Izena Sofia Kovalevskaiaren omenez darama.

## Krater sateliteak

Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6434831
* Multimedia: Kovalevskaya (lunar crater) / Q6434831
# Kovanice

Kovanice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 842 biztanle ditu eta 8,08 kilometro koadroko azalera. Nymburk barrutian dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1682278
* Multimedia: Kovanice / Q1682278
# Kontrakantxa gaztetxea

Kontrakantxa gaztetxea Hernaniko gaztetxea izan zen.

## Historia

2006ko uztailean Gaztetxe Martxa Hernanitik pasatzen zela-eta herriko gazte batzuek euren eskuekin literalki eraiki zuten Gazte Txabola aldarrikapen gisara. Hilabete batzuen buruan ordea, Hernaniko udalak behera bota zuen, gazteei inolako argibiderik eman gabe. Hainbat gazteren ilusioei esker, hernaniarrentzako hain enblematikoa den Paradorreko gaztetxe zaharraren lur soroan sortu zen "espazio liberatu" berri hura. Udalak egindakoa gazteen borrokaren amaiera ez zela izango erabaki zuten gazteek eta borrokaren jarraipen eta hasiera bezala definitu zuten gertaera hura.
Lan horretan hainbat ekimen kolektibo bultzatu zituzten: bizikleta martxak, mendi irteerak, koadrilen arteko bertso bazkariak, manifestazioak, etab. Beti ere gazteen aldarrikapen oihuak zabaltzeko asmo argiarekin.
Honela beraz, 2006ko abenduaren 16an pauso berri bati ekin zion Hernaniko Gazte Asanbladak, bi urte baino gehiago geldirik zeraman udal jangela zaharra okupatuz. Atsegindegiko arkupean 100 lagunetik gora bildu ziren okupazioa prestatzeko. Okupazioa gauzatu ondoren herri batzarra egin zuten eta jarraian liberatutako espazio berri hura Hernaniko Kontrakantxa gaztetxea bezala izendatu zuten.
Bi hilabete geroago Hernaniko Gazte Asanbladak udaletxearekin negoziatzeko ordezkari bat izendatu zuen. Orotara bi bilera formal ospatu ziren, eta ez ziren akordio batetara ailegatu. Udalak elkarrizketak egin bitartean gaztetxea birritan tapiatzen saiatu zen, nahiz eta gazte batzuek berriz ere sartu ziren gaztetxean.
2007ko maiatzean udal hauteskundeak ospatu ziren Hernanin eta horietatik udal talde berri bat sortu zen. Alkatetza berriak etendako negoziazioei eutsi zien Hernaniko Gazte Asanbladako arduradunekin. Abenduaren 8an Kontrakantxak bere lehen urteurrena ospatu zuen.
2012ko maiatzaren 24an Hernaniko Gazte Asanbladak jakinarazi zuen Kontrakantxa gaztetxeak ateak itxi egingo zituela.
2013ko maiatzaren 12an Hernaniko Gazte Asanbladak jakinarazi zuen,herriko gazte talde batek Kontrakantxa gaztetxea txukundu eta gero berriz ere ateak zabalduko zituela.

## Erreferentziak

* ↑ Hernaniko Kronika. «Gazte Asanbladak ´Kontra Kantxa’ izenarekin bataiatu duen Gaztetxea okupatu du» (Noiz kontsultatua: 2013/04/16).
* ↑ Hernaniko Gazte Asanblada. «Gaztetxearen itxiera» (Noiz kontsultatua: 2013/04/16).
* ↑ Hernaniko Kronika. «Kontrakantxa Gaztetxeak gaur irekiko ditu berriro ere ateak.» (Noiz kontsultatua: 2014/05/12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261590
# Kontrako eztarria (telebista saioa)

Kontrako Eztarria ETB1 telebista kateko 45 minutu inguruko saioa izan zen, astelehenetik ostegunera 21:40tatik aurrera emititzen zena eta Anjel Alkainek, Jon Plazaolak, Xabier Euzkitzek eta Iker Galartzak gidatzen zutena.

## Saioko atalak

Umore saio honek hainbat tarte ditu, besteak beste:

### Uatzappa

Tarte honetan ikusleek bidalitako bideoak komentatzen zituzten.

### Kontrako news

"Kontrako news"-en aktualitateko berriak ematen zituzten Euzkitzek eta Plazaolak, hori bai, Alkainen eta Galartzaren pertsonaiei (Andres Leizaola, Martxelo Otamendi, Montzo...) lekua utziz.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16518051
# Kontrainteligentzia Programa

Kontrainteligentzia Programa edo COINTELPRO (Counter Intelligence Program) Ameriketako Estatu Batuetan FBIk garatutako programa da. Bere helburua herrialdearen barruan egon daitezkeen erakunde politiko disidenteekin amaitzea da. Operazio asko egin diren arren FBIren historian formalki 1956tik 1971era garatu zituzten. Garai hartan alderdi politiko erradikalen aurka ekin zioten, baina askotan biolentzia erabiltzen ez zuten erakunde zibilen aurka ere ekin zioten. Weatherman erakundearen kasua izan daiteke lehenengoaren adibide; baina Lidertzaren Hegoaldeko Konferentzia Kristaua, Martin Luther Kingek gidatua, izan daiteke bigarren kasua. Ku Klux Klan eta Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Naziaren aurkako programak ere garatu dituzte, eskuineko erradikalen aurka eta Pantera Beltzen eta Ezker Berria izeneko erakundeen aurka ezkerrean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q644439
* Multimedia: COINTELPRO / Q644439
# Kontrako eztarritik

Kontrako eztarritik saiakera liburua da (Susa, 2019), Uxue Alberdi bertsolari eta idazleak emakumezko zenbait emakumeri egindako elkarrizketetan oinarritua, zeinean ikuspegi feminista batetik, emakume bertsolarien jarduna definitu eta mugatu duten mekanismoak deskribatzen dituen. Jule Goikoetxearen edizio-lan eta hitzaurrearekin, Susa argitaletxearen saiakera feministen Lisipe sortan argitaratu zen.
Detektaturiko mekanismo horien artean, sarritan sentituriko gutxiespena, deserotizatzea edota hipersexualizatzea; gizonen artean sortzen diren aliantzak; paternalismoa... bakoitzak atal bat betetzen du liburuan.

## Elkarrizketatuak

Honako bertsolariak elkarrizketatu zituen Alberdik libururako: Amaia Agirre Arrastoa, Ainhoa Agirreazaldegi Rekondo, Maialen Akizu Bidegain, Miren Amuriza Plaza, Maider Arregi Markuleta, Miren Artetxe Sarasola, Maddalen Arzallus Antia, Oihana Bartra Arenas, Onintza Enbeita Maguregi, Nerea Ibarzabal Salegi, Oihana Iguaran Barandiaran, Ane Labaka Maioz, Alaia Martin Etxebeste, Eli Pagola Apezetxea eta Jone Uria Albizuri.
Hauen artean zaharrena 1977an jaioa da eta 25 urte eman ditu plazetan bertsotan, gazteena 1996an jaioa da eta dozena bat urte zeramatzan kantatzen liburua egin zenerako.

## Erreferentziak

* 1 2 Belastegi, Nagore. (2019-03-04). ««Kontrako eztarritik» botatako bertsoak, kezkak eta beldurrak» GARA (Noiz kontsultatua: 2023-01-30).
* ↑ Lizarralde, Mikel. «Ahoskatutako indarkeria» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-30).

## Kanpo estekak

* Saiakera osorik sarean.
* Datuak: Q100427983