OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jordan Bardella

Jordan Bardella (Drancy, 1995eko irailaren 13a - ) frantziar politikaria da, 2022etik aurrera Rassemblement National eskuin muturreko alderdiaren burua dena.
2019az geroztik da parlamentaria Europako Parlamentuan, eta 2021ean Bardellari berari eman zion Marine Le Penek alderdia zuzentzeko ardura, berak presidentetzarako bozak prestatzen zituen bitartean. Gainera, Le Penen ilobetako baten bikotekidea da.
Hamasei urterekin afiliatu zen artean Fronte Nazionala zenera, eta 2017az geroztik da alderdiaren bozeramaileetako bat. Euroeszeptikoa da, eta, horrenbestez, Frantzia EB Europako Batasunetik ateratzea defendatu izan du, eta «atzerritarrekiko gorrotoa eta indarkeria sustatzea» egotzita Frantziako Barne Ministerioak desegindako elkarte bat ere babestu zuen, besteak beste.

## Erreferentziak

* 1 2 «Bardella hautatu dute Batasun Nazionaleko presidente» Berria 2022-11-06 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40655898
* Multimedia: Jordan Bardella / Q40655898
# Jordan Chiles

Jordan Lucella Elizabeth Chiles (Tualatin, Oregon, AEB, 2001eko apirilaren 15a) gimnastikan aritzen den kirolari estatubatuarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen Taldeka emakumezko kategorian, AEB ordezkatuz; ROCeko taldearen (urrezko domina) atzetik eta Erresuma Batuko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen AEBko taldea, eta honako hauek osatzen zuten: Simone Biles, Jordan Chiles, Sunisa Lee eta Grace McCallumek.
2024ko Joko Olinpikoetan taldekako gimnastikan AEBen taldean parte hartu zuelarik berriro, urrrezko domina jaso zuten ordukoan.
Parisko jokoetan banakako brontze eman zioten dominen zeremonian ere izan zen, zoruko banakako ariketan, baina helegiteen eta polemika handi baten ondoren, itzuli egin behar izan zuen, 5. geratuz sailkapenean eta tokia Ana Barbosu errumaniarrak hartu zuelarik.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | ‘’Taldeka’’, emakumezkoa. |
| 2024 | Paris | 01 ! | ‘’Taldeka’’, emakumezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Jordan Chiles» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Jordan Chiles» olympics.com (Gaztelaniaz)
* ↑ (Ingelesez) «Jordan Chiles' Olympic medal taken away after court reverses controversial score» UNILAD 2024-08-11 (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17486476
* Multimedia: Jordan Chiles / Q17486476
# Jordan Larson

Jordan Quinn Larson-Burbach, (Fremont (Nebraska), AEB, 1986ko urriaren 16a), boleibolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
Hiru Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Londres 2012an (Londres), zilarrezkoa eskuratu zuen, Rio 2016an (Rio de Janeiro) brontzea, eta Tokio 2020an (Tokio), urrezkoa, hiruretan boleibolean; azkena, Brasil eta Serbiaren aurretik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Foluke Gunderson, Michelle Bartsch-Hackley, Andrea Drews, Micha Hancock, Kimberly Hill, Jordan Larson, Chiaka Ogbogu, Jordyn Poulter, Kelsey Robinson, Jordan Thompson, Haleigh Washington eta Justine Wong-Orantes-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2012 | Londres Erresuma Batua | 02 ! | Emakumezkoa, estalia |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 03 ! | Emakumezkoa, estalia. |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Emakumezkoak, estalia |
| 2024 | Paris Frantzia | 02 ! | Emakumezkoak, estalia |

## Erreferentziak

* ↑ «Jordan Larson» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Jordan Larson» WorldofVolley-en (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q274425
* Multimedia: Jordan Larson / Q274425
# Juan Antonio Morales

Juan Antonio Morales edo Juanan Morales (Bilbo, Bizkaia, 1969ko apirilaren 18a - ) 90eko hamarkadako eta 2000ko hamarkada hasierako Euskal saskibaloi jokalaria izan zen.
11 urtetan zehar ACB ligan jokatu zuen. Honez gain, Italiako eta Greziako ligan ere jokatu zuen.

## Taldeak

* RAM Joventut - (ACB liga): 1987-1988.
* RAM Joventut - (ACB liga): 1988-1989.
* RAM Joventut - (ACB liga): 1989-1990.
* Montigala Joventut - (ACB liga): 1990-1991.
* Montigala Joventut - (ACB liga): 1991-1992.
* Marbella Joventut - (ACB liga): 1992-1993.
* 7Up Joventut - (ACB liga): 1993-1994.
* 7Up Joventut - (ACB liga): 1994-1995.
* Real Madrid - (ACB liga): 1995-1996.
* Real Madrid - (ACB liga): 1996-1997.
* PAOK Salónica - (HEBA liga): 1997-1998.
* PAOK Salónica - (HEBA liga): 1998-1999.
* TAU Ceramica - (ACB liga): 1999-2000.
* Panionios Atenas - (HEBA liga): 2000-2001.
* PAOK Salónica - (HEBA liga): 2001-2002.
* Vip Rimini - (Legadue liga): 2002.
* Olympiakos - (HEBA liga): 2002-2003.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Jokalariari buruzko informazioa ACBren webgunean
* (Gaztelaniaz) Gara egunkarian Moralesen inguruan eginiko artikulua
* Datuak: Q3810769
* Multimedia: Juanan Morales / Q3810769
# Juan Antonio Salutregi

Juan Antonio Salutregi Uribarren (Gernika-Lumo, 1902ko otsailaren 5a - Alcázar de San Juan, 1936ko uztailaren 26a), erlijio-izena Frai Antonio de Jesús y María, bizkaitar apaiz hirukoiztarra izan zen. Erroman egin zituen apaiz-ikasketak. 1926. urtean apaiztu eta Espainiako Gerra Zibila piztean, Alcázar de San Juanen zela, miliziano batzuek atxilotu eta fusilatu zuten. Dohatsu egin zuen Frantzisko aita santuak 2013. urtean.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Olabarri, Martín. (1973). Trinitarios en la prueba. Historia del martirio de los trinitarios de España en 1936. Madril: Padres Trinitarios ISBN 84-4006180-3..
* Datuak: Q56545230
# Juan Antonio Lavalleja

Juan Antonio Lavalleja y de la Torre (Santa Lucía, Minas, Espainiar Inperioa, 1784ko ekainaren 24a - Montevideo, Uruguai, 1853ko urriaren 22a) Uruguaiko abertzalea izan zen.

## Biografia

Portugaldarren aurka borrokatu zen 1816an atxilo hartu zuten arte. Brasilen independentzia lortu zenean aske geratu zen, eta 1825ean beste 32 lagunekin lehorreratu zen Uruguaiko Ekialdeko Zerrenda delakoan. Brasildarren aurka altxatu zuen herria, bi garaipen militar lortu, eta Uruguaiko independentziaren aldeko aldarrikapena onartua izatea lortu zuen. 1832-1834 urteetan Rivera lehendakariaren aurka borrokatu zen zurien buruzagia zela, baina gerra galdu ondoren Brasila erbesteratu behar izan zuen bigarrenez. 1836an Uruguai inbaditu zuen, eta bertako gobernuburu izan zen Rivera eta Floresekin batera (1853).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q649615
* Multimedia: Juan Antonio Lavalleja / Q649615
# Juan Antonio Quirós

Juan Antonio Quirós Castillo Euskal Herriko Unibertsitateko Arkeologiako katedraduna da. University College Londoneko Institute of Archaeologyn ohorezko ikertzaile senior kidetua da. Eusko Jaurlaritzak onartutako Kultura Ondare eta Paisaiak Ikertzeko Taldeko IP, eta Euskal Herriko Unibertsitateak argitaratzen duen "Documentos de Arqueología Medieval" serieko zuzendaria. Gainera, kontratupeko irakaslea izan da Pisako Unibertsitatean, eta doktoratu aurreko bekaduna Oviedoko Unibertsitatean, Sassarin eta Erromako Historia eta Arkeologiako Espainiako Eskolan (CSIC). Sienako Unibertsitatean ere doktoretza ondoko bekadun izan da.
Proiektu arkeologiko ugari zuzendu ditu Italian, Frantzian, Gaztela eta Leonen, Euskal Herrian eta Asturiasen. Hainbat aldizkariren eta bildumen argitaratze batzordeko kide da. Aldiakriak hauek dira: Archeologia Medievale, Arqueología de la Arquitectura, Munibe, Journal of Iberian Medieval Studies, Facta, Boletín del Museo Arqueológico Nacional, Territorio Sociedad y Poder. Eta bildumak, hauek: Storia dei paesaggi medievali, Altomedioevo, Museo della Città e del Territorio, Àgira. Conferences on Medieval Archaeology in Northern Iberia saila antolatzen du.
Bere ikerketa-ildo nagusiak hauek dira: Erdi Aroko Arkeologia, Mediterraneoko Arkeologia, tokiko gizarteen Arkeologia, Nekazaritza Arkeologia, Paisaien Arkeologia eta Arkitekturen Arkeologia.

## Bere lan batzuk

* J. A. Quirós Castillo (ed.), 2020. Valdegovía en el inicio de su historia, Vitoria-Gasteiz, ISBN 978-84-09-25175-9
* Quirós Castillo, J.A., Grau, I. 2020. Arqueología de la Edad Moderna en el País Vasco. Una arqueología en construcción, un patrimonio en expansión.
* Quirós Castillo, Juan Antonio. 2011. "Los paisajes altomedievales de Vasconia, 500-900. De la desarticulación territorial a la emergencia de los condados". In: Vasconia en la Alta Edad Media, 450-1000. Poderes y comunidades rurales en el Norte Peninsular. EHUko argitalpen zerbitzua. Bilbo, 29-54. orr. ISBN 978-84-9860-538-9
* Monograph: Archaeology of Architecture and Household Archaeology in Early Medieval Europe. Arqueología de la arquitectura, 2012.
* "Longhouses, biografía de la casa y complejidad social en el noroeste peninsular en la alta Edad Media". Arqueología de la Arquitectura, 2017-12-12.

## Erreferentziak

* ↑ «Juan Antonio Quirós - Erdi Aroko Landa Eremuko Ikasketen Taldea - UPV/EHU» Erdi Aroko Landa Eremuko Ikasketen Taldea (Noiz kontsultatua: 2022-08-10).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55229315
# Juan Antonio Rodríguez Duflox

Juan Antonio "Juanín" Rodríguez Duflox (Donostia, 1937ko urtarrilaren 10a) gipuzkoar futbolari ohia da, erdilari moduan aritzen zena.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea |
| Real Sociedad | 1948-1953 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12335555
# Juan Antonio Llorente

Juan Antonio Llorente (Rincón de Soto, 1756ko martxoaren 30a - Madril, 1823ko otsailaren 7a) errioxar jakintsu, politikari eta elizgizona izan zen.
Apaiz bilakaturik, inkisidore lanetan aritu zuen. Jansenismoaren aldekoa eta frantsestu nabarmena, preso eta iheslaria izan zen. 1806an Noticias históricas de las tres Provincias Vascongadas idatzi zuen.
* Datuak: Q1710349
* Multimedia: Juan Antonio Llorente / Q1710349
# Jiri Georg Dokoupil

Jiri Georg Dokoupil (Kronv, 1954ko ekainaren 3a) txekiar margolaria da. Tropa sobietarrak Pragan sartu zenean (1968), gurasoak Koloniara joan ziren bizitzera eta han egin zituen lehen mailako ikasketak. Gero Fisikako eta Matematikako ikasketak hasi zituen, baina bertan behera utzi zituen bere benetako bokazioa, pintura, lantzeko. Kolonian, Mülheimer Freiheiteko arte-lantegi ospetsuan hasi zen pintura-ikasketak egiten, eta Düsseldorfeko Arte Akademian Europako eskola abangoardisten ikasketak sakondu zituen gero, Joseph Beuysen gidaritzapean. Maisuaren irakaskuntza kontzeptualak bereganatu zituen, baina beste artista bat izan zen bidea erakutsi ziona, Sigmar Polke, hain zuzen. Polkerengandik estiloaren ukapenaren teoria bereganatu zuen, sormena itotzen duten sailkapenen aurka borrokatzeko metodo gisa. Laurogeiko hamarraldiaren hasieran bazuen leku bat Alemaniako arte garaikidean.
Alemaniar neoespresionismoaren adibide ereduzko gisa, erakusketak egin zituen herrialde hartako galeria nagusietan, eta munduko bi erakusketa garrantzitsuenetakoen bidez (Veneziako Bienala eta Basileako Dunsthalle), bere burua ezagutarazi zuen Alemaniaz kanpo ere. Gainera, eskolak eman zituen Düsseldorfeko Arte Akademian, eta garrantzi handiko urratsa egin zuen bere karreran New Yorken erakusketak eginez. Bien bitartean, bere ibilbide artistikoaren hasierako espirituari fidel, behin eta berriro aldatu zuen bere estiloa. Artea sentsualitatea sakontzeko bide gisa hartuz, adimenaren artea ukatuz, eta eskura dagoen edozein teknika artistiko baliatuz, bere obra egungo artearen joera estetiko guztien artean mugitzen da etenik gabe, figuraziotik abstrakziora, arte kontzeptualetik pintura espresionistara, eta poparen, surrealismoaren edo errealismo fotografikoaren bitartekoak ere baliatzen ditu.
Teknikari dagokionez, era guztietako euskarrietan lan egin du, tradizionaletan eta berrietan; pneumatikoak edo fotokopiak erabili izan ditu.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Jiri Georg Dokoupil artnet-en web-orrian
* Datuak: Q555152
* Multimedia: Jiří Georg Dokoupil / Q555152
# Jiquilisco

Jiquilisco El Salvadorko Usulután departamenduko udalerri bat da. 429,99 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 47.784 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1154953
# Jiquiriçá

Jiquiriçá Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 13.629 biztanle ditu 238,602 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1795144
* Multimedia: Jiquiriçá / Q1795144
# Jiratchaya Sirimongkolnawin

Mo Jiratchaya Sirimongkolnawin (thailandieraz: โม จิรัชยา ศิริมงคลนาวิน) (Bangkok, Thailandia, 1991) thailandiar modeloa eta diseinatzailea da.
Moda diseinuan lizentziaduna da. 2016an emakume transgeneroentzako Miss Tiffany's Universe edertasun-lehiaketa irabazi zuen. Horrez gain, Miss International Queen 2016 edertasun-lehiaketa irabazi zuen, 2017ko martxora atzeratu zena Thailandiako erregearen heriotzagatik dolumina adierazteko.

## Erreferentziak

* ↑ «The unusual story of a beautiful model Mo Jiratchaya» Frivolette Magazine.
* ↑ «Fashion graduate crowned Miss Tiffany's Universe» Bangkok Post 2016-05-14.
* ↑ «Thailand returns to normal as it crowns transgender beauty queen (four months after contest was postponed to mourn the late king)» Daily Mail 2017-03-11.

## Kanpo estekak

Miss International Queen :
Edizioa2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2022 • 2023 • 2024Irabazleak Treechada Petcharat Marnyaporn (2004) • Mimi Marks (2005) • Erica Andrews (2006) • Thunyarat Chitpraphachin (2007) • Ai Haruna (2009) • Mini Han (2010) • Sirapassorn Atthayakorn (2011) Kevin Balot (2012) • Marcela Ohio (2013) • Isabella Santiago (2014) • Trixie Maristela (2015) • Jiratchaya Sirimongkolnawin (2017) • Huong Giang (2018) • Jazell Barbie Royale (2019) • Valentina Fluchaire (2020) • Fuschia Anne Ravena (2022) • Solange Dekker (2023) :
* Datuak: Q58036249
# Jirishanca

Jirishanca 6.094 metroko altuera duen mendi bat da, Huayhuash mendikatean, Peruko mendebaldean, Andeetan. Beste iturri batzuek 6.125 metroko altuera aipatzen dute. Peruko hamargarren mendirik garaiena da eta Huayhuash mendikateko hirugarrena (Yerupajá eta Siula Grande mendien ondoren).
* Datuak: Q119078
* Multimedia: Jirishanca / Q119078
# Jiquipilas (udalerria)

Jiquipilas Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 37.818 biztanle zituen 1.287,85 km²ko azaleran. Herriburua [[Jiquipilas (Jiquipilas)|Jiquipilas]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1953009
* Multimedia: Jiquipilas Municipality / Q1953009
# Jiquipilco (udalerria)

Jiquipilco Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean 69.031 biztanle zituen 272,56 km²ko azaleran. Herriburua [[Jiquipilco (Jiquipilco)|Jiquipilco]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3300374
* Multimedia: Jiquipilco Municipality / Q3300374
# Jiquilpan (udalerria)

Jiquilpan Mexikoko udalerri bat da. Michoacán de Ocampo estatuan kokatua dago. 2010ean 34.199 biztanle zituen 242,81 km²ko azaleran. Herriburua [[Jiquilpan de Juárez (Jiquilpan)|Jiquilpan de Juárez]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2333867
* Multimedia: Jiquilpan Municipality / Q2333867
# Jales

Jales Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 48.776 biztanle ditu 368,574 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1649949
* Multimedia: Jales / Q1649949
# Jalgaon barrutia

Jalgaon barrutia Indiako barruti bat da, Nashik dibisioan, Maharashtra estatuan. 4.229.917 biztanle ditu 11.765 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Burhanpur district $^{(en)}$ Aurangabad barrutia

## Ikus, gainera

* Maharashtra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1797291
* Multimedia: Minerals of Jalgaon District / Q1797291
# Jalhay

Jalhay, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Lieja probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 8.305 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q683634
* Multimedia: Jalhay / Q683634
# Jalisco

Jalisco Mexiko erdi-mendebaldeko estatu federala da. 78.599 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 7.350.682 biztanle zituen 2010ean. Guadalajara da hiriburua, eta beste hiri garrantzitsuak Sayula, Lagos de Moreno eta Ocotlán.

## Geografia
### Kokapena

Jalisco Mexikoko erdi-mendebaldean dago. Iparraldean Nayarit, Durango, Zacatecas eta Aguascalientesekin du muga; ekialdean San Luis Potosí, Guanajuato eta Michoacánekin; hegoaldean, Michoacán eta Colimarekin; eta mendebaldean Ozeano Barearekin.

### Erliebea eta hidrografia

Bi alde bereizten dira Jaliscoko erliebean: menditsua bata, eta laua bestea. Klima heze epela (19° C batez beste). Lerma-Santiago ibaien arroan dago lurraldearen zatirik handiena.

## Historia

1526. urtean iritsi ziren Jaliscora espainiar konkistatzaileak; Nueva Galicia izeneko lurraldearen barnean geratu zen XVI. mendearen erdialdetik aurrera. Mexikoren independentziaren ondoren sortu zen Jalisco estatua, eta gaur egun garrantzi handia du, Mexikoko mendebaldean batez ere.
1889. urtean, gaur egungo Nayarit estatua bereizi zen Jaliscotik.

## Ekonomia

Nekazaritza da ekonomia-jarduera nagusia: artoa, garia, azukre-kanabera, kotoia, arroza eta tabakoa. Lurpeko aberastasunak handiak dira: zilarra, urrea, merkurioa, beruna, zinka. Industria bada, baina hiri handietan soilik; herri gehienak nekazariak dira.

## Jaliscotar ospetsuak

* Juan Rulfo (1917-1986), idazlea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* 1 2 Macmillan, Palgrave, The Statesman's Yearbook 2017: The Politics, Cultures and Economies of the World, 823. orrialdea, Macmillan Publishers, books.google.es

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Jaliscoko gobernuaren webgunea, jalisco.gob.mx
* Datuak: Q13160
* Multimedia: Jalisco / Q13160
# Jaleo

Jaleo Andaluziako dantza da, erritmo bizikoa. 3/8 konpasean eratua da, modu minorrean. Kriskitinekin dantzatzen da.
Erritmo hirutarra du, fandango moduan, baina biziagoa denez, bulería du hurbilago.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3806351
# Jaleo!!!

Jaleo!!! Andaluziako nazio askapenerako mugimenduaren barruan kokatzen den gazte antolakunde independentista, marxista-leninista, feminista, ekologista eta internazionalista da, 1996. urtean sortua.

## Jardun politikoa

Jaleo!!!-ren jarduna kapitalismotik, patriarkatutik eta estatu espainiarretik kanpo egongo den estatu andaluziar libre, sozialista, komunala eta feminista lortzeko formakuntza teorikoan eta ekintza praktikoan oinarritzen da.
Jaleo!!! Andaluziak pairatzen duen zapalkuntza hirukoitzaz jabetuta dago eta eguneroko borrokaz eta bizimodu alternatiboaz nazio, genero eta klase zapalkuntzak gainditzeko esparruak eraikitzen dihardu, beti ere auzolan eta autogestioaren praktikarekin.
Independentziaren alde borrokatzen du askapen nazionala muturreraino eramateko. Sozialismoa ezinbesteko lanabes gisa ulertzen dute beti ere azkeneko urratsera iristeko, azkeneko urrats hori gizarte komunista izango dela defendatzen du Jaleo!!! gazte antolakundeak.
Bere azkeneko helburua nazio libre eta independenteez eta gizarte komunistan zein feministan oinarritutako mundua izango litzateke. Hori lortzeko bidean, Andaluziako estatu independente, sozialista eta feministaren helburua ezinbesteko herramintatzat dute.
Ezker soberanistaren indar metaketa eta aliantzak giltzarritzat jotzen du helburu politikoak etapaka erdiesten joateko.

## Nazioarteko antolakunde aliatuak

Andaluziako ezker soberanistan aliatuak izateaz gain, oso harreman estuak ditu Ernai (Euskal Herria), Arran (Katalan Herriak), Isca! (Galizia), Briga (Galizia), Yesca (Gaztela), Purna (Aragoi) eta gainontzeko antolakunde independentista, sozialista eta feministekin.

## Aliatuak maila nazionalean

Jaleo!!!-k ez dauka lotura organikorik Andaluziako beste alderdi politikorekin, baina ezker independentistaren eta nazio askapenerako mugimenduko parte izanik, oso harreman estuak eta estrategikoak ditu Analuziako mugimendu komunista eta independentistarekin eta Andaluziako Herrien Alderdi Komunistarekin, eta batera Langileen Hautagaitza Batua edo Andaluziako Ezkerreko Blokea izenarekin ezagutzen denaren parte dira..

## Kanpo estekak

- Jaleo!!! antolakundearen webgune ofiziala
* Datuak: Q3781382
# Jalgi hadi plazara

Jalgi hadi plazara liburua 2007. urtean kaleratu zuen Itxaro Bordak. Egitura aldetik polizia eleberriaren itxura du baina benetan umorezko nobela kritikoa da. Haren jomugan Ipar Euskal Herriko zenbait euskaltzaleen izaera dago. Protagonista emakumea da, Amaia Ezpeldoi detektibea, Bordaren sei nobeletako protagonista.

## Argumentua

Ia 80 urte dituen Iparraldeko apaiz bat, Gexan Hiriart, eta beste hiru lagun, euskaltzainak hirurak, desagertu egin dira era misteriotsu batez: onomastika bilera zuen Bilbon eta han ez dira agertu. Desagertutako baten alabak Ezpeldori kasua ikertzeko eskatzen dio eta lan horretan lagun xelebre samar batzuen laguntza izango du. Guztiak automobil batean sartuta, Euskal Herriko txoko desberdinetan arituko dira, road movie estiloko abentura batean, bakoitzeran izaera kulturala, politiko edota pertsonala agerian jarriko dela.

## Pertsonaiak

* Amaia Ezpeldoi, detektibea
* Carmen, idazlea eta Amaiaren amorantea
* Estevez, ertzaina
* Zokil, armaturik dabilen neska gaztea
* Haizemin, abeslaria
* Gexan Hiriart, desagertutako apaiza
* Bergeret, apaiza, Hiriarten laguna
* D´Oienart, beste apaiza
* Labruquere, beste apaiza

## Saila

Amaia Ezpeldoi protagonistatzat duten beste eleberriak:
* Bakean utzi arte (Susa, 1994)
* Bizi nizano munduan (Susa, 1996)
* Amorezko pena baño (Susa, 1996)
* Jalgi hadi plazara (Susa, 2007)
* Boga Boga (Susa, 2012)
* Euri zitalari esker (Susa, 2021)

## Erreferentziak

* ↑ Susa literatura - Jalgi hadi plazara. (Noiz kontsultatua: 2018-01-19).
* 1 2 Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Itxaro Borda, Euskal Nobela Beltzaren astean. (Noiz kontsultatua: 2018-01-19).
* ↑ Borda, Itxaro - Auñamendi Eusko Entziklopedia. (Noiz kontsultatua: 2018-01-19).
* ↑ Itxaro, Borda. (2007). Jalgi hadi plazara. Susa ISBN 978-84-95511-93-5..

## Ikus, gainera

* Amaia Ezpeldoi

## Kanpo estekak

* Elkarren komentarioa.
* Datuak: Q25474682