OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Juan Francisco Lezama

Juan Francisco Lezama García (Bilbo, Bizkaia, 1916ko maiatzaren 24a - 1993ko azaroaren 6a) bizkaitar futbolaria izan zen, aurrelari moduan aritu zena. Anaia Victor futbolean aritu zen ere.

## Ibilbidea

| Kluba | Urtea(k) |
| Arenas | 1939-1940 |
| Levante Gimnástico | 1940-1941 |
| Racing Santander | 1941-1942 |
| Alcoyano | 1942-1943 |
| Depor | 1943-1945 |
| CD Málaga | 1945-1949 |
| Albacete | 1949-1951 |

## Kanpo estekak

* Fitxa
* Datuak: Q17414079
# Juan Francisco de Güemes

Juan Francisco de Güemes Horcasitas (Reinosa, 1681eko maiatzaren 16a - Madril, 1766ko azaroaren 27a), Revilla Gigedoko I. kondea, espainiar noble eta militarra izan zen.
1727ko Gibraltarko setioan eta 1732ko Oran hiriaren konkistan parte hartu zuen. 1734an Habanako kapitain jeneral izendatu zuten eta ingelesen aurkako erasoak antolatu zituen. Penintsulara itzultzean, 1759an Nafarroako erregeorde bilakatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q784246
* Multimedia: Juan Francisco Güemes y Horcasitas / Q784246
# Juan Francisco de Vidal La Hoz

Juan Francisco de Vidal La Hoz (Supe, 1800ko apirilaren 2a - Lima, 1863ko irailaren 23a), Peruko militar eta politikari bat izan zen, bere herrialdeko presidentea bi aldi laburretan: 1835-36 eta 1842-43. Peruko Lehen Soldadua ezizenarekin ezagutua izan zen, gaztetatik, Independentzia Gerran kausa patriotikora batu zelako. Bost seme-alaba izan zituen, lau militarrak izan ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q749401
* Multimedia: Juan Francisco de Vidal / Q749401
# Kanazawako gaztelua

Kanazawako gaztelua (japonieraz: 金沢城, Kanazawa-jōu) Japoniako Kanazawa hirian kokatuta dagoen gaztelu japoniarra da.

## Historia

Maeda familiak 1583an Kanazawara etortzean altxatu zuen gaztelua. 1592an Toyotomi Hideyoshi shogunak Korea inbaditu zuenean gazteluari putzuak ezarri zizkion inguruan babesa handitzeko. Suak 1621ean erre egin zuen eta berreraiki egin zen. Hamar urte beranduago berriz erre eta berreraiki zen. Sute handiena 1759koa izan zuen eta 1762an berriz altxatu zen, Ishikawa-mon atea 1788an. Azkenean 1881ean lurrikara batek suntsitu zuen.
2001 urtean Hishi Yagura eta Hashizume-mon Tsuzuki Yagura dorreak eta Gojikken Nagaya biltegia berreraiki ziren 1809ko itxurarekin eta metodo tradizionalak erabiliz. Aipagarriak dira berunez egindako teilak, suaren aurrean tinko eusteko diote batzuek, borroka batean urtu eta balak egiteko beste batzuek.

## Ondasun nabarmenak

* Hishi Yagura: Hiru solairutako dorrea da, 17'34 metrotako garaiera daukana.
* Gojikken Nagaya: Bi solairutako eraikin luzea da, biltegi gisa erabilia izan zena. 10 metrotako garaiera dauka.
* Hashizume-mon Tsuzuki Yagura: 14 metrotako altuera daukan hiru solairutako dorrea da.
* Ishikawa-mon: 1788ko atea da.

## Lorategiak

Gazteluaren erreplika zehatzaz gain Kenroku-en lorategiak dira aipagarriak, izan ere Japoniako hiru lorategi ederrak osatzen baitituzte Kairaku-en (Mito) eta Kōraku-en (Okayama) lorategiekin batera.

## Iruditegia

* Kanazawako gaztelua.
* Hashizume-mon Tsuzuki Yagura dorrea.
* Gojikken Nagaya biltegia.
* kenroku-en lorategiak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q511412
* Multimedia: Kanazawa Castle / Q511412
# Kanbellu (mitologia)

Kanbellu Eskiula herri biarnotar euskaldunaren mendi baten izena da. Mendiak piramide itxura du.

## Elezaharrak eta sinesmenak

* Kanbellu mendia urre bilatzaileen helburu izan da, zeren sinesmen askoren arabera mendi hau barrutik hutsa dago eta bertan Mairuen altxor handi bat iskutaturik dago.
1938. urtean Duguet izeneko gazte batek baimena eskatu zuen udaletxean mendi honen maldetan altxorra bilatzeko, eta eman egin zioten. Hala ere zera ezarri zioten baldintzatzat; altxorra topatuz gero zati bat udaletxera ematea. Hala ere bere bilaketa amaitu baino lehen gerrara joateko deitu zuten eta bertan hil zen.
* Antzeko sinesmen baten arabera Moro historikoak(Inbaditzaile musulmanak) eta ez mitikoak (Mairuak) izan ziren Aragoira atzeratu baino lehen altxorra mendiaren azpian lurperatu zutena. Hau oso arrunta da zenbait elezaharretan, non erdi aroko "Moro" edo islamdarrak, mitologiako Mairuekin nahasten dira, batzuek besteen ezaugarriak hartuz.
* François Flamichon geografoak altxor honen kontua aipatzen du bere liburu batean 1816.an.
Kanbellu mendiko altxorraren kontu hau Euskal Herrian zein Pirinio guztian erruz zabaldutako trikuharri, harpe zein mendietan ezkutatutako altxorren elezaharrekin bat egiten du.

## Bibliografia

* "Pequeño diccionario de mitologia vasca y pirenaica". Egilea Olivier de Marliave. Argitaletxea, Alejandria, Barcelona 1995.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261229
# Kanbilluko mendilerroa

Kanbilluko mendilerroa Zuberoan kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Kanbillu mendia da, 660 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Kanbillu mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Kanbillu, 660 m 43°11′08″N 1°00′18″W﻿ / ﻿43.1856552°N 1.0050093°W﻿ / 43.1856552; -1.0050093
* Mandelu, 630 m 43°10′57″N 0°45′13″W﻿ / ﻿43.18256°N 0.75358°W﻿ / 43.18256; -0.75358

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Kanbilluko mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62663682
# Kanbio-letra

Kanbio-letra edo truke-letra diru-kopuru bat hartzaileari bere mugaegunera leku zehaztuan ordaintzea egiteko agindu ez-baldintzatu eta abstraktua daukan baliozko balio-titulu formal eta betea da, solidarioki lotuz bertan parte hartzen duten guztiak. Erdi Aroaren amaieran sortu zen kanbio-letra, diru-merkataritzaren beharrarekin eta errenta feudalaren aurkako metaketa mugagabearekin. XVIII. mende erdialdean, Ipar Amerikako Louisebourgetik Euskal Herrira (Baiona eta Donibane Lohizune) dirua igortzeko erabili zen, letra xanja izenaz.

## Erreferentziak

* ↑ Lamikiz, Xabier. (2015). «Le Dauphin itsasontziaren testuinguru historikoa: Louisbourgeko euskaldunak, ekonomia atlantiarra eta gerra (1713–1758)» Lapurdum. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q190122
* Multimedia: Promissory notes / Q190122
# Kanazawako XXI mendeko arte garaikideko museoa

Kanazawako XXI mendeko arte garaikideko museoa (japonieraz: 金沢21世紀美術館) Kanazawa hiriko museo ezaguna da. 2004ko urriaren 9an ireki zituen ateak eta lehenengo urtean 1.570.000 bisitari izan zituen.

## Eraikina

Museoa Kanazawaren erdigunean kokaturik dago, Kenroku-en lorategi famatuen ondoan. Eraikin zirkularra da eta 112`5 metrotako diametroa dauka. Kazuyo Sejima eta Ryue Nishizawa arkitekto japoniarrek diseinatu zuten.
Museoa bera inguratuz hainbat areto komun dauzka, liburutegia, irakurgela, haurren gela besteak beste.

## Bildumak

1980tik aurrerako lanak aurkezten ditu, artista berriak ezagutzera eman nahian. Hainbat artistaren lanak daude, honako hauek dira batzuk: Francis Alys, Matthew Barney, Tony Cragg, Olafur Eliasson, Leandro Erlich, Isa Genzken, Kojima Hisaya, Gordon Matta Clark, Peter Newman, Carsten Nicolai, Giuseppe Penone, Gerhard Richter, Murayama Ruriko, Hiraki Sawa, Atsuko Tanaka, James Turrell, Patrick Tuttofuoco, Anne Wilson, Suda Yoshihiro.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q3242206
* Multimedia: 21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa / Q3242206
# Kanax

Kanax (errusieraz: Канаш; txuvaxeraz: Канаш, совет), 1925 arte Xikhrany (errusieraz: Шихраны) deitua, Errusiako erdialdean dagoen Txuvaxiako Errepublikako hiria da. Volgaren goi-ordokian dago, Txeboksarytik 82 km hegoaldera. 2010ean 45.607 biztanle zituen.
1891n sortu zuten eta 1925ean hiri estatusa jaso zuen. Garrantzi handiko trenbide lotunea da.

## Biztanleria

Biztanleriaren bilakaera :
| 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 2 323 | 18 800 | 32 900 | 40 700 | 46 900 | 54 585 | 50 593 | 45 607 |

## Erreferentziak

* 1 2 Канаш Mojgorod.ru
* ↑ «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1 2010eko Errusiako erroldaren emaitzak, 1. liburukia» Gks.ru

## Kanpo estekak

* Datuak: Q144234
* Multimedia: Kanash / Q144234
# Kanazawako portua

Kanazawako portua (金沢港,kanazawa kou) Kanazawa hirian dago, Ishikawa prefekturan, Japonian. 1970ean inauguratu zen. Gaur egun Busango eta New Yorkeko portuekin trafiko handia du. 2000. urtean 5188 metroko luzera zuen.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.kanazawa-cruise.jp/com/pdf/pamph_en.pdf

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Portuari buruzko informazioa.
* Datuak: Q5659260
* Multimedia: Port of Kanazawa / Q5659260
# José Torres Hurtado

José Torres Hurtado (Píñar, Granada, 1946 urriaren 15a) espainiar politikaria eta Granadako alkatea da.

## Ikus, gainera

* Granada
* Datuak: Q2223578
* Multimedia: José Torres Hurtado / Q2223578
# José Ugarte

José Humberto Ugarte Miranda (Liberia, 1980ko azaroaren 2a) Costa Ricako futbolaria da.

## Klubaren ibilbidea

Ugarte Alajuelensen eta jaioterriko Municipal Liberia klubean jokatu zuen Heredianorekin fitxatu baino lehen 2002ko udan. Urtebete geroago Liberiara itzuli zen eta klubak kaleratu zuen 2008ko udan.

## Nazioarteko ibilbidea

Ugartek Costa Rican jokatu zuen 1997ko FIFAko 17ko Munduko Txapelketan eta 1999ko FIFAko Gazteen Munduko Txapelketan baina ez zuen lortu senior taldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6292479
# José Urdangarin

José Antonio Urdangarin Imaz (Ataun, 1909ko ekainaren 9a - ??) euskal txirrindularia izan zen. 1928 eta 1936 artean txirrindulari profesionala izan zen eta bi garaipen lortu zituen.

## Palmaresa

1932
* 3. Loinaz Proban
1934
* Santikutz Klasika
* Getxoko Zirkuitua

## Taldeak

* Beasain (1928)
* Fortuna (1931)
* C.C. Eibarres - GAC (1932)
* Unión de Irun-Orbea (1933)
* Unión de Irun (1934)
* Umore Ona (1935-1936)

## Erreferentziak

* ↑ www.urtekaria.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11686202
# José Tomás Urmeneta

José Tomás de Urmeneta y García-Abello (Santiago, Txileko Erresuma , 1808ko urriaren 8a - Limache, Txileko Errepublika, 1878ko urriaren 20a ) euskal jatorriko politikari eta industrialari txiletarra izan zen.
Gizon publikoa eta industrialari aberatsa, Pique de Tamaya meategi ospetsuen jabea, Coquimboko Tongoy trenbidea eta Santiago Gas konpainiako enpresako jabe nagusia izan zen. Limache-n industrialari eta nekazari gisa lan egin zuen, aldi berean, bere filantropiagatik eta hiriaren sorreran emandako laguntzagatik ezaguna egin zen.

## Biografia

Tomás Ignacio Urmeneta Guerrak eta Manuela García-Abello Pizarrok osatutako ezkontzaren lehensemea zen, guztira 3 seme-alaba izan zituen.
1823an, oinarrizko ikasketak egin ondoren, Estatu Batuetara joan zen ikastera eta bertan Zuzenbidea eta Artetan lizentziatu zen Brown Unibertsitatean . 1827an 19 urte zituela itzuli zen Txilera.
1832ko ekainaren 7an Carmen Quiroga de Urmenetarekin ezkondu zen eta haien ezkontzak hiru alaba izan zituen: Manuela, María del Carmen eta Josefa Amalia.
Kobrearen meatzaritzan sartu zen 1830eko hamarkadaren hasieran eta jarduera horri esker milioiduna bihurtu zen. 1870eko hamarkadan, arrakasta handiko enpresaburua bihurtu zen, bere inbertsioen aniztasuna ezaugarri zuelarik.
Urmeneta Txileko Kongresu Nazionalaren barruan zegoen, Senatarien Ganbera (1855-1864) eta Diputatuen Ganbera integratuz, Ovalle-k (1846-1849) eta Elquik (1852-1855). Estatu kontseiluan ere eserlekua izan zuen. 1856an eta 1860an burdinolak instalatu zituen Guayacán eta Tongoy portuetan, hurrenez hurren, eta bertako biztanleria izugarri handitu zuen immigrazioa eragin zuen. Ovalleko Ospitaleak bere ongileen artean dauka.
Hainbat alderdi politikok (erradikalak, liberalak eta nazionalak) aldarrikatu zuten 1870ean, Errepublikako presidentetzarako hautagai, baina bere hautagaitzak ez zuen garaipenik izan urte hartako hauteskunde herrikoietan. Ekainaren 25eko hauteskundeetan lehiatu zen Federico Errázuriz Zañartu hautagai ofizialaren aurka eta 226 botoengatik 58 kontra galdu zuen, hauteskunde iruzur salaketen artean.
Limacheko Ogasunaren enkantea irabazi zuen 1858an, Ramón de la Cerda hil zenean, eta San Francisco de Limache eraikitzen lagundu zuen.
Bere aztarnak Limacheko San Frantziskon dagoen Santo Tomas ospitale zaharreko kaperaren barruan daude, Carmen Quiroga Darrigrande emaztearenekin batera. Bere oroimenaren omenez, hiriaren kale nagusia haren izena jarri zioten.

## Erreferentziak

* ↑ Pilleux Cepeda, Mauricio. U - Familia Urmeneta. www.genealog.cl.
* ↑ Kosmopolita. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5945826
* Multimedia: José Tomás de Urmeneta y García / Q5945826
# José Torrecilla Iturmendi

José Ramón Torrecilla Iturmendi (Oteitza, 1929ko uztailaren 3a - Lizarra, 2024ko irailaren 2a) nafar kazetari, kronikagile eta idazlea izan zen.
Lizarrako egunerokotasunaren kronikagilea izan zen eta milaka artikulu idatzi zituen, mota askotarikoak, baita, tartean, hamar liburu argitaratzeko parada ere izan zuen.

## Kronikagilea

Torrecillak, Lizarra eta inguruko herrien historia jasotzen duen dokumentu-basea osatu zuen. Bere artxiboan, mota askotako materiala zegoen: Prozesio, festa edo dantzetatik hasi eta hiriak jasan dituen uholde edo elurteetaraino. Hala ere, kirola da gai nagusia. Esan daiteke azken mendeko Lizarrako kirol ia guztia bere artxiboetan bilduta dagoela, argazki horiek, batzuetan berak bilduta, eta beste askotan, gehienak, berak erretratatuta. Irudi bakoitza zehazki dokumentatuta dago: lekua, unea eta protagonistak.
2011an, artxibo personal honen material guztia, Lizarrako udalari eman zion.

## Kazetaria

1962tik aurrera. El Pensamiento Navarro, Norte Deportivo, Navarra Hoy, Diario de Noticias eta Diario de Navarra egunkarietan kirol kronikak idatzi zituen.

## Euskaltzalea

Lizarrako Gure Hizkuntza kultur elkarteko sortzaileetariko bat izan zen eta euskera ez menperatu arren, beti aritu zen hizkuntza eta euskal kulturarekin zerikusirik zeukaten ekintzak sustatuz.
| « | "Pertsona bat ezagutzean beti galdetzen diot: ‘Nongoa zara zu?’. Neure kabuz ikasi nuen euskara, poliki-poliki, baina gutxi dakit. Ez dut menderatzen, baina nafarra naiz. Nafarroako historiarekiko jakin-mina izan dut, ez naiz garaileen kontakizunarekin geratu: hori irakatsi digute, baina kontuz... Nafarra naizelako ikasi dut euskara. Nafarra naizelako maite dut euskara. | » |

## Lanen zerrenda

* El CD Izarra y los 70 años de la historia del fútbol de Estella (1990) (ISBN: 978-84-404-7597-8)
* Cuadrillas, Murgas, Peñas y Canciones populares de Estella (1995) (ISBN: 978-84-605-3460-0)
* Costumbre y tradiciones de Estella y sus pueblos (1996) (ISBN: 978-84-921858-0-1)
* 75 Aniversario del C. D. Izarra (1998) (ISBN: 978-84-921858-1-8)
* Club Deportivo San Miguel, 50 años de pelota en Tierra Estella (2001) (ISBN: 84-921858-4-8)
* Tierra Estella taurina (2004) (ISBN: 978-84-921858-2-5)
* Estella, la música y su protagonistas (2015) (ISBN: 978-84-938824-7-1)
* Lizarra Pilotalekua 50. urteurrena (2017) (ISBN: 978-84-617-7852-2)

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «José Torrecilla Iturmendi» estellaricaenmemoria.com.
* 1 2 «Jose Torrecilla Iturmendi: «Gerra zibilean fusilatzen zituztenak lurperatzera behartu zuten gure aita»» berria.eus 2024/09/08.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Fallece José Torrecilla, 'enciclopedia' de Estella - Lizarra y Merindad» noticiasdenavarra.com 2024/09/02.
* ↑ (Gaztelaniaz) «José Torrecilla dona su archivo personal al Ayuntamiento de Estella» diariodenavarra.es 2011/03/17.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130263905
# José Torres Gil

José Augusto Torres Gil (Santa Cruz de la Sierra (Bolivia), 1995eko martxoaren 28a) argentinar txirrindularia da BMX modalitatean aritzen dena. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen estilo librean.
José "Maligno" Torres ezizenaz ezagutzen da.

## Ibilbidea

Guraso argentinarrak Boliviara joan ziren lanera eta han jaio zen José Torres Gil. 11 urte zituela Argentinara itzuli zen familia, Córdoba hirira. Ordutik Argentinarekin lehiatzen du nazioarteko txapelketatan. Francisco anaia bikiarekin hasi zen BMX modalitatean lehiatzen.
2017an Nass Pro Park kategoria profesionalean munduko rider onenak garaitu zituen Bristolen. eta 2018an Estonian. 2023an Panamerikar Jokoetako txapelduna izan zen eta 2024ko ekainean Kaliforniako X Games ekitaldian urrezko domina irabazi zuen.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen.

## Nazioarteko domina taula

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2024 | Paris ( Frantzia | 01 ! | BMX estilo librea |
| Panamerikar Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2019 | Lima ( Peru) | 02 ! | BMX estilo librea |
| 2023 | Santiago ( Txile) | 01 ! | BMX estilo librea |
| Panamerikar Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2021 | Lima ( Peru) | 02 ! | BMX estilo librea |
| 2022 | Lima ( Peru) | 01 ! | BMX estilo librea |
| Hego Amerikako Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2022 | Asuncion ( Paraguai) | 01 ! | BMX estilo librea |

## Erreferentziak

* ↑ «TORRES GIL Jose | FISE» web.archive.org 2018-12-25 (Noiz kontsultatua: 2024-08-25).
* 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Primera medalla de oro para la Argentina en París 2024: José “Maligno” Torres se consagró en el BMX freestyle» Todo Noticias 2024-07-31 (Noiz kontsultatua: 2024-08-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Quién es José "Maligno" Torres: nació en Bolivia y le dio la primera medalla a la Argentina en París 2024» Todo Noticias 2024-07-31 (Noiz kontsultatua: 2024-08-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Rockwheels. (2023-07-25). «José "Maligno" Torres hace historia en los X Games» Rockwheels (Noiz kontsultatua: 2024-08-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59747209
* Multimedia: José Torres Gil / Q59747209
# José Urkullu

José Urkullu Baterruri (Bilbo, 1790 – Lisboa, Portugal, 1852ko ekainaren 8a) euskal herritar idazle, matematikari, pedagogo, gramatikari eta itzultzailea izan zen.

## Biografia

Mateo Urkullu Sámano Santurtzin 1741ean jaiotako merkatari eta itsas-kapitain aita eta Josefa Baterruri ama izan zituen. Armadan sartu eta infanterian kapitain izendatu zuten. 1818tik aurrera eta Hirurteko Liberalean (1820-1823) zehar liberalismoaren aldeko antzerki-lan ugari idatzi zituen. Margarida Allen britainiar-portugesa ezkondu eta alaba bakarra izan zuten: 1822ko uztailean jaiotako María da Glória Urkullu Allen. Cádizko Konstituzioa 1823an kendu zutenean, Londresera erbesteratu zen. Bertan itzultzaile moduan lan egin zuen Rudolph Ackermann alemaniar inprimatzailearentzat. Fernando VII.a 1834an hil zenean, Iberiar Penintsulara itzuli eta Portugalen bizi zen non Pedro I.aren aldeko panfleto bat idatzi zuen. 1851n Espainiara pasa arren, hurrengo urtean Lisboan hil zen.

## Lanak
### Antzerki-lanak

* Motezuma, tragedia en cinco actos (Valentzia, 1818)
* Porlier en su última hora (Coruña, 1820)
* La sombra de Acevedo. Drama alegórico en un acto (Coruña, 1821)

### Historia eta Politika

* Relación histórica de los acontecimientos más principales ocurridos en La Coruña, y en otros puntos de Galicia, en febrero y marzo de este año con el objeto de restablecer la Constitución política de la Monarquía española, que felizmente rige (Coruña, 1820)
* Cantata pelo motivo dela visita deida a... Porto... por María II, e... Pedro... sua Augusta Espoza (Porto, 1834)

### Itzulpenak

* La gastronomía o los placeres de la mesa (Valentzia, 1820), Joseph Berchouxen poema didaktiko frantziarraren itzulpena.
* Victor Hugo, Angelo, tirano de Padua: drama em tres jornadas, Porto, 1836.
* Cuentos de duendes y aparecidos, Londres, 1825.

### Lan didaktikoak

* Catecismo de mitología (Londres, s.a.)
* Catecismo de Aritmética comercial (Londres, 1825)
* Catecismo de Geometría (Londres, 1825)
* Catecismo de Historia Natural (Londres, 1826)
* Catecismo de Astronomía (Londres, ¿1826?)
* La nueva muñeca o el aguinaldo de la abuela (Londres, 1826)
* Lecciones de moral, virtud y urbanidad (Londres, 1826)
* Catecismo de retórica (Londres, 1826)
* Tratado elemental de Geografía Astronómica, Física, Histórica ou política, antiga e moderna (Porto, 1835-39)
* Gramática inglesa para uso dos portugueses (Porto, 1840)
* Prospecto del Instituto Colegio de Vizcaya (Bilbao, 1851)
* Discurso inaugural pronunciado en la solemne apertura del Colegio General de Vizcaya (Bilbao, 1852)
* Gramática inglesa reducida a veinte y dos lecciones (Londres 1825, Madril 1853)

### Narratiba

* Los tiempos de los Reyes Católicos D. Fernando y Doña Isabel desde 1450 hasta 1500 en once novelas históricas (Londres, 1840)
* Cuentos de duendes y aparecidos (Londres, 1825)
* Las hijas de Flora: ó Novelas americanas Londres: Ackermann, 1837.
* Datuak: Q5486106
# José Tomás Toro

José Tomás Toro Barroso (Barakaldo, 1970eko azaroaren 11 -) euskal kirolari ohia da, judotan aritzen zena. Egun Espainiako 23 urte azpiko selekzionatzailea da.
1996an Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, 65 kg baino gutxiagoko kategorian hain zuzen ere.

## Erreferentziak

* ↑ Diario de Navarra: Barcos repite al frente de la Federación Española
* ↑ www.sports-reference.com
* ↑ Judoaren historia Euskadin III
* Datuak: Q6294088
# Johan Ferrier

Johan Henri Eliza Ferrier (Paramaribo, 1910eko martxoaren 12a - Oegstgeest, 2010eko urtarrilaren 4a) surinamdar politikaria izan zen. Surinamgo lehendabiziko presidentea izan zen 1975etik 1980ra.
Lanbidez irakasle eta Surinameko scout-en sortzaileetako bat izan zen, eta 1946an Alderdi Nazionala sortzen lagundu zuen. Bere jarduera politikoa eten zuen Herbehereetan hezkuntzan doktoretza lortzeko. 1955etik 1958ra Surinam herrialde autonomoko, Herbehereetako Erresumaren barruan, lehen ministro eta hezkuntza ministro izan zen. 1968tik 1975era gobernadore nagusia izan zen.
1975eko azaroan independentzia aldarrikatu zutenean, herrialdeko lehendabiziko presidente izendatu zuten. 1980an Dési Boutersek zuzendutako estatu-kolpeak Ferrierren dimisioa eragin zuen sei hilabete geroago. Orduan Herbehereetara joan zen bizitzera.
* Datuak: Q333129
* Multimedia: Johan Ferrier / Q333129
# Johan Huizinga

Johan Huizinga (Groningen, 1872ko abenduaren 7a - De Steeg, 1945eko otsailaren 1a) herbeheretar filosofo eta historialaria izan zen. Historia kultural deritzon arloaren aitzindarietako bat izateagatik, kultura kontzeptu antropologiko moduan historian oinarrituta aztertzen duena. Besteak beste honako hauek idatzi zituen: Herfsttij der Middeleeuwen (Erdi Aroaren Udazkena), non Erdi Aroa krisialdi eta aro ezkor moduan deskribatzen duen, eta Homo Ludens, non jolasa kulturaren osagai nagusi moduan aztertzen duen. Naziek atxiloturik hil zen, haien erregimena gaitzesteagatik.

## Ikus, gainera

* Nederlanderazko literatura
* Datuak: Q276280
* Multimedia: Johan Huizinga / Q276280
# Johan Jensen

Johann Ludwig William Valdemar Jensen, ezagunagoa Johan Jensen gisa, (1859ko maiatzaren 8a - 1925eko martxoaren 5a) Danimarkako matematikaria eta ingeniaria izan zen. Danimarkako Matematika Elkarteko buru izan zen 1892tik 1903ra.

## Biografia

Jensen Nakskoven (Danimarka) jaio zen, baina bere haurtzaroaren zati handi bat Suediako iparraldean eman zuen, bere aitak baserriko kudeatzaile gisa lanpostu bat lortu zuen geroztik. Bere familia Danimarkara itzuli zen 1876 baino lehen, Jensen Kopenhageko Teknologia Ikastetxean matrikulatu zutenean. Besteak beste unibertsitatean matematika ikasi zuen arren, eta nahiz eta matematikan ikerketa lan bat idatzi, bere matematika aurreratuaren ezagutza autodidakta zen; eta ez zuen inoiz posizio akademiko bat izan. Horren ordez, Kopenhageko Telefono konpainiako ingeniari errespetatua izan zen, 1881 eta 1924 urteen artean; eta ikerketa teknikoen bulegoko buru izan zen 1890an. Bere lan matematiko guztiak bere aisialdian burutu zituen. Bere ekarpen matematiko ezagunena bere desberdintza ospetsua da, baina, era berean, Jensenen formula analisi konplexuan ere frogatu zuen, 1915ean.

## Kanpo estekak

O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F.. «Johan Jensen» MacTutor History of Mathematics archive. St Andrews Unibertsitatea http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Jensen.html..
* Datuak: Q434385
* Multimedia: Johan Ludvig William Valdemar Jensen / Q434385