OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kayes eskualdea

Kayes Mali hego-mendebaldeko eskualdea da. Hegoaldean Ginearekin du muga, ekialdean Koulikoro eskualdearekin, iparraldean Mauritaniarekin eta mendebaldean Senegalekin. 120.760 km²ko azalera du eta 2009an 1.996.812 biztanle zituen. Soninke, khassonke, mandinga eta fulani dira etnia nagusiak. Hiriburua Kayes da.

## Banaketa administratiboa

Kayes eskualdea zazpi barrutitan (cercle) banaturik dago: Bafoulabé, Diéma, Kayes, Kéniéba, Kita, Nioro du Sahel eta Yélimané.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332113
* Multimedia: Kayes Region / Q332113
# Kayak

Kayak arraun-ontzi estu arina da. Brankatik popara estalia da, eta pala biko arrauna erabiltzen duen arraunlariak gerritik behera estalkiaren barnean izan ohi du gorputza. Groenlandiako eta Alaskako eskimalek ehizarako eta arrantzarako erabili izan dute ontzi hori harik eta XX. mendean haren lekua ontzi motordunek hartu duten arte.
Kayaka kirol-ontzi bihurtu zen Europan XIX. mendearen amaieran, eta 1936tik aurrera kayak-estropadak olinpiar jokoetan sartu ziren. Estropada luzeetan eta ur lasterretan ere erabili ohi dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q179246
* Multimedia: Kayaks / Q179246
# Kayenta (Arizona)

Kayenta Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Navajo konderrian dago, Arizona estatuan. 4.670 biztanle ditu, 34,27945 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Navajo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1253305
* Multimedia: Kayenta, Arizona / Q1253305
# Kayan etnia

Kayan etnia Myanmarren bizi den tibetar-birmaniar talde etniko bat da. Kayan taldearen barruan honako azpitaldeak daude: Kayan Lahwi (Padaung ere, shaneraz "jirafa-lepoko emakumeak", deitzen zaiena, ပဒေါင် [bədàʊɴ]), Kayan Ka Khaung (Gekho), Kayan Lahta, Kayan Ka Ngan, Kayan Gebar, Kayan Kakhi eta Bwe (Kayaw).
Padaung hitza Shan etniakoek erabiltzen dute, eta "jirafa-lepoko emakumeak" esan nahi du.
Kayan populazioa 40.000 ingurukoa da Shan estatuan eta 20.000 inguru Kayah estatuan. 2004ko estimazio baten arabera, 130.000 inguru dira guztira.

## Kultura

Karen herriko emakume askok txikitatik letoizko espiral edo idunekoekin lepoa deformatzen dute. Prozesua bost urtez hasten dute eta urtez urte espiralak gehitzen doaz. Espiral horiek lepauztia zapaltzen dute eta horri esker espiral gehiago jartzeko aukera ematen die. Denborarekin padaung emakumekeek lepo luzeak erakusten dute. Ohitura justifikatzeko mito asko dago. Adibidez Karen herria herensuge batetik omen dator eta hura imitatzeko emakumeek herensuge amaren itxura hartzen saitzen dira.
Antropologia eta zientziaren ikuspuntutik, bestetik, teoria desberdinak sortu dira:
* Tigreen erasoak saihesteko defentsa moduko ezkutuak dira.
* Lepo luze horiek emakumeok itsustu egiten dituzte eta horrela inguruko herriek ez dituzte esklabo bihurtu nahi.
* Lepo horiek emakumeak ahuldu egiten dituzte eta nahikoa da espiral bat kentzea emakume bat hiltzeko. Hori da, esaterako, Txiang Mai Unibertsitateko antropologoen ustea, hau da, modu horretan emakumeak gizonpean gelditzen zen beti eta edozein arazo sortuez gero ondorioa heriotza izan zezakeen.
Teoriaz teoria ohitura honen zergatia ez dago garbi. Garbi dagoena da gaur egun horren mantentzearen zergatia: jirafa-emakumeak turismo erakartzeko tresna izugarria bihurtu da.

## Erreferentziak

* 1 2 http://zientzia.net/artikuluak/jirafa-emakumeak/%5B%5D

## Ikus, gainera

* Karen herria
* Ndebele herria

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) «The Dragon Mothers Polish their Metal Coils», Edith Miranteren artikulua Guernica A Magazine of Art and Politics aldizkarian.
* Txema Ezpeleta Arenaza eta Maria Elena Laguéns Capablo egileen artikulua Elhuyar aldizkarian.
* Datuak: Q943349
* Multimedia: Kayan (Burma) / Q943349
# Kayanza

Kayanza Burundiko Kayanza probintziaren hiriburua da. Burundiko ipar-mendebaldean dago. 26.800 biztanle inguru ditu.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Kayanzaren datu geografikoak.
* Datuak: Q2305839
# Kayes

Kayes (banbareraz: Kayi, soninkeraz: Xaayi) Mali mendebaldeko hiria eta izen bereko eskualdearen hiriburua da. Senegal ibaiaren bazterrean dago, Bamakotik 510 km ipar-mendebaldera. 2009an 127.368 biztanle zituen.

## Klima

Kayesko klima oso beroa da. Hori dela eta, hiria Afrikako presioko eltzea dela esaten da. Urteko batez besteko tenperatura maximoa 36,3 °Ckoa da, eta apirila-maiatzean 41 °Ctik gorakoa. Urtaro euritsua ekainetik urrira bitartekoa da.
Datu klimatikoak (Kayes, Mali) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 33.3 | 36.6 | 39.2 | 41.4 | 41.7 | 38.1 | 33.5 | 32.0 | 33.1 | 36.3 | 36.7 | 33.4 | 36.3 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 25.4 | 27.9 | 30.7 | 33.3 | 34.9 | 32.2 | 28.8 | 27.6 | 28.1 | 29.5 | 28.3 | 25.4 | 29.3 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 16.7 | 19.3 | 22.3 | 25.6 | 28.4 | 26.6 | 24.2 | 23.4 | 23.3 | 23.1 | 20.1 | 17.1 | 22.5 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 0.1 | 0.1 | 0 | 0.3 | 11.9 | 82.2 | 169.3 | 198.3 | 131.4 | 36.5 | 1.7 | 1.1 | 632.9 |
| Iturria: World Climate, ||||||||||||||

## Erreferentziak

* ↑ [http://www.climate-charts.com/Locations/m/M161257.php Kayes, Mali: Climate, Global Warming, and Daylight Charts and Data. ] Climate-Charts.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q325164
* Multimedia: Kayes / Q325164
# Kernel Holding

Kernel (ukraineraz: Кернел) Ukrainako enpresa da, ekilore olioa ekoizten duena. 1994an sortua, herrialdeko ekoizlerik handiena da. Olio horren munduko produkzioaren %8a ekoizten du eta 60 herrialdetara bidaltzen du.

## Erreferentziak

* ↑ (Ukraineraz) «Кернел Груп - досьє, засновники, історія, оборот» The Page.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56367534
* Multimedia: Kernel Company / Q56367534
# Kernavė

Kernavė Lituaniako Dukerri Handiaren hiriburua izan zen, gaur herri turistikoa, aztarnategi arkeologikoa eta, 2004tik, Gizateriaren Ondarea. Dukerriaren hiriburua izan zena gaur herria da, 318 biztanleekin 1999an.

## Kokapena

Neris ibaiaren meandrotik eta Pajauta haranatik gertu dago, "piliakalnis" izeneko muino historiko batzuetatik inguruan. Kernavė Neris ibaiaren eskuin aldean dago, Vilnatik 37 kilometrotara. Hiriaren hegoaldeko aldea parke natural batekin egiten du muga.

## Historia

Kernavėk paleolitoatik ezagutu zuen gizakiaren presentzia. Aztarnak mesolitoan eta neolitoan handitu eta zabaldu ziren. Hiriaren lehenengo aipamena 1279an jaso zen; urte horretan Ordena Teutonikoaren zaldunek hiria setiatu baitzuten. 1390an, zaldunek hiria eta Pajauta haraneko eraikinak, gaztelua barne, erre egin zituzten. Ondoren, hiria hutsik gelditu zen eta biztanleak muinoaren aldean kokatu ziren.
Jendeak utzi ondoren, ibaiaren lokatzek erorkinak estali zituzten, zohikatz hezea sortuz. Material horiek oso egokiak izan ziren gelditutako aztarnak eta erorkinak ondo gordetzeko. Horri esker, gaur egun, Kernavé benetako altxor arkeologikoa da, ezkutatutako benetako altxorra. Espezialista batzuen hitzetan Kernavė «Lituaniako Troia» da.
XIX. mendean, idazle erromantiko batek, Feliks Bernatowicz, Pojata, córka Lizdejki («Pajauta, la Lizdeikaren alaba», Varsovia, 1826) eleberria idatzi zuen eta horrekin desagertutako hiria modan jarri zuen. Tyszkiewicz anaiek muinoaren gotorlekuak aztertu zituzten eta, ondoren, Władysław Syrokomla-k (1859) indusketekin jarraitu zuen. Bigarren Mundu Gerra ondoren, lanak 1979an hasi ziren berriro ere, orduan Vilnako Unibertsitatearen eskutik. 1980-1983 urtetan Historiako Institutu Lituaniarrak lanekin jarraitu zuen. 2003an gobernuak ingurua Kernavėko Kultura Erreserba Nazionala izendatu zuen. 2004an Unescok Gizateriaren Ondarea izendatu zuen.

## Iruditegia

* Neris ibaia.
* Zurezko kapera.
* Zurezko eraikinak.
* Eskapularioko Andre Mariaren eliza.

## Erreferentziak

* ↑ https://en.litauen-netz.de/168/national-parks-en/kernave-ru.html

## Kanpo estekak

* (Lituanieraz):Erreserba kultural nazionalaren webgunea.
* Datuak: Q215315
* Multimedia: Kernavė / Q215315
# Kernita

Kernita borato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Kernita borato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Na2[B4O6(OH)2] * 3H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kernite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kernen

Kernen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Rems-Murr barrutia|Rems-Murr]] barrutian. 2014an 14.936 biztanle zituen 15,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q81368
* Multimedia: Kernen im Remstal / Q81368
# Kernick

Kernick, kornubieraz: Karnek, Ingalaterrako Kornualles konderriko etxalde bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6394219
# Kernilis

Kernilis (bretainieraz Kerniliz) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q209771
* Multimedia: Kernilis / Q209771
# Kernkraft 400

Kernkraft 400 (alemanez Energia nuklearra 400) Zombie Nation alemaniar techno musika taldearen abesti bat da. 1999ko martxoaren 15ean Leichenschmaus diskoaren barnean argitaratu zuten.
Doinu errepikagarri eta oso itsaskorra duen abestia da. Kirol ugarietako etenaldietan maiz jarri ohi da, amerikar futbolan, izotz hockeyean, futbolean, eta batez ere saskibaloian.

## Kanpo estekak

* Kernkraft 400 abestia entzungai. Youtube.com
* Datuak: Q602375
# Kernascléden

Kernascléden (bretainieraz Kernaskledenn) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q223709
* Multimedia: Kernascléden / Q223709
# Kernenried

Kernenried Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Emmental barruti administratiboa barrutian. 2014an 553 biztanle zituen 3,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67618
* Multimedia: Kernenried / Q67618
# Kernersville (Ipar Carolina)

Kernersville Ipar Carolinako herri bat da. Forsyth konderrian kokatua dago. 2010ean 23.123 biztanle zituen, 44,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Forsyth konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2028144
* Multimedia: Kernersville, North Carolina / Q2028144
# Kupferberg

Kupferberg Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 1.058 biztanle zituen, 8,29 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q505242
* Multimedia: Kupferberg / Q505242
# Kupferzell

Kupferzell Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Hohenlohe barrutia|Hohenlohe]] barrutian. 2014an 5.749 biztanle zituen 54,29 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q547357
* Multimedia: Kupferzell / Q547357
# Kupiansk raiona

Kupiansk raiona (ukraineraz: Чугуївський район) Kharkiveko oblastan dagoen raion bat da, Ukrainako ekialdean. Hiriburua Kupiansk da. 2021eko estimazioaren arabera, 133.135 biztanle zituen, 1.280 kilometro koadroko azaleran. 8 homradatan banatuta dago.

## Lurralde aldaketak

Kupiansk raiona 2020ko uztailean sortu zen, aurretik zegoen Dvoritxna raiona, Shevtxenkove raiona eta Velykyi Burluk raiona batuta..

## Erreferentziak

* ↑ (Ukraineraz) «Про утворення та ліквідацію районів» www.golos.com.ua (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).
* ↑ (Ukraineraz) України, Міністерство розвитку громад та територій. (2020-07-17). «Нові райони: карти + склад» Мінрегіон (Noiz kontsultatua: 2022-02-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2631933
* Multimedia: Kupiansk Raion (1923—2020) / Q2631933
# Kupang

Kupang (indonesieraz: Kota Kupang) Indonesiako hego-ekialdeko hiria da, Ekialdeko Nusa Tenggara probintziako hiriburua, Timor uhartearen mendebaldean dagoena. 180 kilometro koadroko eremua du, eta 2015ean 450.000 biztanle zituen.
Probintziako hiriburua denez, garraiobidez ondo loturik dago inguruko uharteekin, eta administratiboki ere harreman handiak ditu haiekin. Portugaldarren eta herbeheretarren kolonizazio garaian, Kupangeko portua oso garrantzitsua izan zen; merkataritza-gune indartsua zegoen bertan. Oraindik ere ikus daitezke orduko aztarnak hirian.

## Klima

Kupangek negu lehorreko sabanako klima du (Aw) Köppen klima sailkapenaren arabera.
Datu klimatikoak (Kupang, 1961-1975) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 35.0 | 34.4 | 35.6 | 36.1 | 35.6 | 34.4 | 35.0 | 36.7 | 37.2 | 38.3 | 38.3 | 36.7 | ' |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 30.1 | 30.0 | 31.1 | 32.4 | 32.3 | 31.4 | 31.3 | 32.5 | 33.4 | 33.8 | 33.1 | 31.4 | 31.9 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 26.9 | 26.6 | 27.2 | 27.7 | 27.4 | 26.2 | 26.1 | 26.7 | 27.7 | 28.8 | 28.7 | 27.6 | 27.3 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 23.8 | 23.5 | 23.3 | 22.8 | 22.3 | 20.7 | 20.2 | 20.5 | 21.2 | 22.5 | 23.6 | 23.8 | 22.4 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 21.1 | 20.0 | 20.6 | 17.2 | 17.8 | 15.6 | 15.6 | 15.6 | 16.7 | 18.3 | 20.0 | 21.1 | ' |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 386 | 347 | 234 | 65 | 30 | 10 | 5 | 2 | 2 | 17 | 83 | 232 | 1413 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 18.1 | 15.5 | 13.2 | 5.0 | 2.5 | 1.2 | 0.8 | 0.3 | 0.3 | 1.3 | 6.9 | 14.7 | 79.8 |
| Eguzki orduak | 189 | 195 | 223 | 267 | 276 | 276 | 288 | 304 | 306 | 288 | 264 | 205 | 3081 |
| Hezetasuna (%) | 85 | 86 | 83 | 75 | 70 | 67 | 65 | 63 | 64 | 66 | 73 | 81 | 73.2 |
| Iturria (1): Deutscher Wetterdienst ||||||||||||||
| Iturria (2): Danish Meteorological Institute ||||||||||||||

## Historia

XX. mendearen hasieran, Europa eta Asia lotzen zituzten hegazkinen ibilbideetan lur hartzeko eta erregai-hornidurarako gune nagusietako bat izan zen. Ekialdeko Timorko gatazkaren sasoian ere, leku erabakigarria izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Klimatafel von Kupang / Insel Timor / Indonesien. dwd.de (Noiz kontsultatua: 2016ko irailaren 13a).
* ↑ STATIONSNUMMER 97372. Danish Meteorological Institute (Noiz kontsultatua: 2016ko irailaren 13a).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14155
* Multimedia: Kupang (city) / Q14155
# Kupela (abestia)

Kupela izen bereko Kupela trikiti musika taldearen abesti bat da. 2006an argitaratu zuten.

## Kanpo estekak

* Kupela abestia entzungai
* Kupela Mix abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai
* Datuak: Q12261679
# Kupela (musika taldea)

Kupela Gipuzkoako Urola Erdia eskualdeko trikiti musika talde bat da, errantxera,tex-mex, pasodoblea eta rumba ere jotzen dutelarik.

## Diskografia

* Gau Giro (Elkar, 2006)
* Pagotxa (Elkar, 2008)
* Arriskua Maite (Elkar, 2010)
* Gailurrak ikutuz (Elkar, 2012)
* Eutsi Goiari (Elkar, 2014)

## Partaideak

* Anjel Larrañaga (panderoa eta ahotsa)
* Xabier Alberdi "Zabale" (trikitia)
* Juan Ezenarro "Berastegi" (perkusioa)

## Kanpo estekak

* Kupela taldearen webgunea
* Kupela musika taldearen abestiak entzungai. E-boza.com
* Datuak: Q12261680
# Kolsko udalerria

Kolsko Poloniako Lubuszeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Nowa Sól barrutian kokatuta. 80,7 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3324 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q2326202
* Multimedia: Gmina Kolsko / Q2326202
ieaLubuszeko voivoderriko udalerriak :
# Koltur

Koltur Faroe uhartetan dauden hemezortzi uhartetako bat da. Norvegiako itsasoan dago.

## Etimologia

Koltur izena "zaldiko" bezala euskaratu daiteke. Ondoan, bestetik, Hestur uhartea dago, honekin oso lotuta, eta bere izena euskaraz "zaldia" da.

## Ezaugarriak

Uhartearen puntu garaiena Kolturshamar mendia da (478 m). Zabalera osoa 2,31 km²koa da.
Faroeetan Koltur jendeztatua dagoen uharte txikiena da. Orain urte batzuk etsaiak ziren bi familia bizi ziren, 50 pertsona inguru; haien artean ez zuten inongo komunikazioarik izaten. Uhartean herrixka bakarra dago, Koltur. Joan den mendeko larogeigarren hamarkadan biztanle guztiek uharte utzi zuten.
Geroztik bakarrik bi pertsona itzuli ziren. Kirkjubøur herritik Patursson familia 1994an itzuli zen. Haien helburua eraikin batzuk berreskuratzea eta uhartean berriro ere abeltzaintza sartzea. Halaber, turismoa landu nahi zuten. Paturssonek eragindako berrikuntzekin batera portu txiki bat sortu zen baina ez dago ferryrik. Uhartera joateko astean hiru aldiz helikoptero bat dago.

## Hegaztientzako inguru garrantzitsua

Uhartearen kostaldeko zatirik handiena BirdLife Internationalek hegaztien gune garrantzitsu gisa identifikatu du, bereziki hegaztientzako ugalketarako gune gisa, batez ere espezie hauentzat: Ekaitz-txori txikiak (5000 bikote), Lanperna-musuak (20.000 bikote) eta Martin hegalzuriak (50 bikote).

## Iruditegia

* Etxe tradizionalak berreskuratuak.
* Kolturreko portua.
* Uhartearen paisaia.
* Hondartza eta etxe zaharrak.
* Koltur mendebaldeko labarrak.

## Erreferentziak

* ↑ en.m.wiktionary.org
* ↑ http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/koltur-iba-faroe-islands-(to-denmark)/text

## Kanpo loturak

* (Ingelesez): Kolturri buruzko informazio turistikoa.
* Datuak: Q208337
* Multimedia: Koltur / Q208337
# Kolta

Kolta Eslovakiako udalerri bat da, Nové Zámkyko barrutian kokatuta. 25,85 km²ko azalera du eta 1299 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1337. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q379003
* Multimedia: Kolta / Q379003
# Koltxizina

Koltxizina Colchicum autumnale udazkeneko azafraitik ateratzen den alkaloidea da. Zelulen zatiketa galarazten du eta kromosoma sail ugari sorrarazten ditu. Genetikan eta zitologian erabiltzen da, eta baita minbizia denean ere, kaltetutako zelulak ugal ez daitezen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/2/24 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q326224
* Multimedia: Colchicine / Q326224
# Kolskyita

Kolskyita mineral bat da eta murmanita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kolskyita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaNa2Ti4(Si2O7)2O4(H2O)7}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kolskyite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kobaneko setioa

Kobaneko setioa (kurdueraz: Berxwedana Kobaniyê; arabieraz: حصار عين العرب‎) izeneko gudua 2014ko irailean hasi zen eta 2015eko urtarrilaren 26an amaitu zen. Siriako Gerra Zibilaren baitan gertatu zen.

## Testuingurua

2014aren hasieran, Siriako kurduek hiru gune autonomo eratu zituzten, tartean, Kobane; Siriako Gobernuaren eta matxinoen eskuetatik kanpo.

## Estatu Islamikoaren erasoaldia

2014ko irailaren hasieran Estatu Islamikoa Kobane erasotzen hasi zen eta irailaren 16an, setioa ezarri zuen. Babes bila, 200.000 pertsonek Turkiaren menpeko Kurdistanera igaro ziren.
Setioa hasi eta berehala, Turkia Kobane babesten ari ziren miliziei laguntza iristea eragozten saiatu zen. Ondorioz, armak, hornigaiak eta boluntarioak ezin izan ziren iritsi. Kurduek Turkiari egotzi zion Estatu Islamikoari laguntzea kurduak ahultzeko.
Ondorioz, irailean eta urrian, Kobaneren aldeko elkartasuna egon zen Kurdistan osoan; Turkiaren menpeko Kurdistanen gutxienez 43 lagun hil ziren gertatutako istiluetan.
YPGek AEBen hegazkinen eta Irakeko Kurdistango Eskualde Autonomoko pexmerga taldeen laguntza izan zuen baina oso berandu iritsi zen laguntza; interes kontuengatik.
2015eko urtarrilaren 26an, Kobane Estatu Islamikoaren eskuetatik at geratu zen.

## Ikus gainera

* Siriako Gerra Zibila

## Erreferentziak

* ↑ Syrian Kurds 'drive Islamic State out of Kobane'. BBC 2015-1-26.
* 1 2 3 4 5 6 «133 eguneko amesgaiztoa» Berria 2015/01/27.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18071930
* Multimedia: Siege of Kobanî / Q18071930
# Kobasna

Kobasna (Moldaviar Zirilikoan: Кобасна; ukraineraz: Ковбасна; errusieraz: Колбасная) Transnistria iparraldeko udalerri bat da, Moldavian (de iure) edo Transnistrian (de facto), hiru herriz osaturik dagoena: Kobasna, Kobasna Geltokia eta Suhaia Rîbnița. Egun, Transnistriako agintari autoproklamatuek kontrolatzen dute udalerria. Ukrainako mugatik 2 kilometrotara kokatzen da, Rîbnița Barrutian. Kobasna Kobasnako munizio-biltegi zenez ezagutzen den errusiar –eta, antzinean, sobietar– munizio-biltegiaren gunea da, zeina Ekialdeko Europako handiena dela esan izan den.
Jatorrizko munizio gehiena desagertu egin da edo Kobasnatik eramana izan da, Segurtasun eta Lankidetzarako Erakundeak (OSCE) gainbegiratutako prozesu batean. Kendu ezinezkoa zen ekipamendu militarrak tokian bertan suntsituak izan ziren, Moldaviak Transnistriako "arma-zabortegia" kentzeko eskatu zuen moduan. Transnistriako iturriek ziotenez, AEBetako Estatu Departamentuak aitortzen zuen Errusiako munizio eta ekipamenduk kentze-prozesua eraginkortasunez burutu zela 2003an zehar. 2004rako, kentze-prozesu hau blokeatu zuten Transnistriako agintariek, bi herrialdeen arteko tentsioak gora egin ostean. Gaur egun, 22,000 tona material militar eta munizio inguru geratzen omen dira bertan, Errusiako tropek babestuta. Errusiako Indarren Talde Operatiboko 1,500 soldadu daude eremu horretan.

## Erreferentziak

* 1 2 Prime Minister of Moldova calls for withdrawal of Russian troops from Transnistria. .
* ↑ Cristian Delcea, "Agonia limbii române în Transnistria", Adevărul, 2012ko abenduaren 3a.
* ↑ Russian Military Games on Dniester Anger Moldova | Balkan Insight. 15 August 2018.

## Kanpo-estekak

* OSCE armen kontrola eta armagabetzea osce.org
* http://www.blackseanews.net/eu/read/68688
* Datuak: Q20858592
# Kobeaga

Kobeaga Bizkaian dagoen kobazuloa da, Ispasteren, Barranka-Goierri auzoan kokatua. Sorginzulo izenez ere ezagutzen da.
1963an aurkitu zen eta hainbat giza aztarna eta tresna agertu dira bertan, horietatik garrantzitsuenak Eneolito garaiko duela 3.500 urteko burezur bat.
Bi hilobiratze-hatu mota bereizi ziren, bat arkaikoagoa, eta bestea berriagoa. I. Brontze Hispanikoaren lehen etapako objektuak dira ugarienak, Kanpaniformea hasten denean.

## Erreferentziak

* ↑ Apellániz Castroviejo, Juan María; Basabe, José María; Nolte y Aramburu, Ernesto; Altuna Etxabe, Jesús. (1966). «Excavación, estudio y datación por el C14 de la cueva sepulcral de "Kobeaga": (Ispaster, Vizcaya)» Noticiario arqueológico hispánico (10-12): 22–50. ISSN 0078-205X. (Noiz kontsultatua: 2023-06-09).

## Kanpo estekak

* Kobeaga kobazuloari buruzko aipamena Ispasterko udalaren webgunean.
* Datuak: Q12261516
# Kobeita-(Y)

Kobeita-(Y) oxido motako minerala da eta euxenita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kobeita-(Y) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(REE,Fe,U)3 Zr(Ti,Nb)3 O12}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kobeita-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).