OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eurafrasia

Eurafrasia, Eurasiafrika, Afrika-Eurasia edo Eurasiafrikar kontinentea, Lurreko superkontinenterik handiena da. Ekialdeko hemisferioan dago, eta Afrika eta Eurasia hartzen ditu (azken hau, Europak eta Asiak osatzen duten kontinentea dena). Mundu Zaharra edo Kontinente Zaharra ere deritzonak, orotara, 90 milioi kilometro karratuko hedadura du (urazalera irtendako lur hedadura 150 milioikoa delarik). Bere biztanleria, munduko giza biztanleriaren %85a da (2008an, mundu osoko biztanleria, 6.700 milioi biztanletan estimatzen zelarik). Izena, neologismo geografiko bat baino ez da. Ez da Eurasia bezain masa kontinentaltzat hartzen, Afrika eta Asia, elkarren artean, Suezeko kanalaren bidez artifizialki banatuta baitaude.
Mundu Zaharra deitzen dena, Afrika, Asia eta Europak eta hauen inguruan aurkitzen diren uharteek osatzen dute.
* Eurasia
** Asia
*** Iparraldeko Asia
*** Erdialdeko Asia
*** Hegoaldeko Asia
*** Hego-ekialdeko Asia
*** Hego-mendebaldeko Asia
** Europa
*** Iparraldeko Europa
*** Mendebaldeko Europa
*** Erdialdeko Europa
*** Ekialdeko Europa
*** Hegoaldeko Europa
* Afrika
** Iparraldeko Afrika
** Saharaz hegoaldeko Afrika
*** Mendebaldeko Afrika
*** Erdialdeko Afrika
*** Ekialdeko Afrika
*** Hegoaldeko Afrika

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27527
* Multimedia: Afro-Eurasia / Q27527
| Afrika-Eurasia | Afrika-Eurasia | Afrika-Eurasia | Afrika-Eurasia | Afrika-Eurasia | Afrika-Eurasia | Afrika-Eurasia | Amerika | Amerika | Amerika | Amerika | Amerika | Amerika | Amerika | Eurasia | Eurasia | Eurasia | Eurasia | Eurasia | Eurasia | Eurasia | Ozeania | Ozeania | Ozeania | Ozeania | Ozeania | Ozeania | Ozeania |
| Afrika | Afrika | Afrika | Afrika | Antartika | Antartika | Antartika | Antartika | Asia | Asia | Asia | Asia | Ozeania | Ozeania | Ozeania | Ozeania | Europa | Europa | Europa | Europa | Ipar Amerika | Ipar Amerika | Ipar Amerika | Ipar Amerika | Hego Amerika | Hego Amerika | Hego Amerika | Hego Amerika |
| Superkontinente geologikoak Gondwana • Laurasia • Pangea • Pannotia • Rodinia • Columbia • Kenorland • Nena • Sclavia • Ur • Vaalbara ||||||||||||||||||||||||||||
| Beste kontinente prehistorikoak Amazonia • Arktika • Asiamerika • Atlantika • Avalonia • Baltika • Cimmeria • Kongoko kratoia • Euramerika • Kalaharia • Kazakhstania • Laurentia • Ipar Txina • Siberia • Hego Txina • Ekialdeko Antartika • Pampia • Cuyania • Chilenia • ||||||||||||||||||||||||||||
| Kontinente mitiko eta teorizatuak Atlantida • Kumari Kandam • Lemuria • Meropis • Mu • Hiperborea • Terra Australis • Zeelandia ||||||||||||||||||||||||||||
| Hondoraturiko kontinenteak Kerguelen goi ordokia • Sahul • Sunda • Zealandia ||||||||||||||||||||||||||||
| Etorkizuneko kontinente posibleak Neopangea • Amasia • Novopangaea • Aurica ||||||||||||||||||||||||||||
| Azpikontinenteak Arabiar Penintsula • Madagaskar plaka • Indiako azpikontinentea ||||||||||||||||||||||||||||
# Eurasburg (Suabia)

Eurasburg Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Aichach-Friedberg (barrutia)|Aichach-Friedberg]] barrutian. 2014an 1.652 biztanle zituen 23,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q521676
* Multimedia: Eurasburg / Q521676
# Eurasburg

Eurasburg Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, [[Bad Tölz-Wolfratshausen (barrutia)|Bad Tölz-Wolfratshausen]] barrutian. 2014an 4.319 biztanle zituen 40,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
# Eurasia (etxeorratza)

Eurasia dorrea (errusieraz: Евразия), Moskuko Moskuko Nazioarteko Finantza Gunean eraikitzen dagoen etxe orratza da. Eraikuntza 2004. Urtearen amaieran hasi eta 2015ean amaitu zuten. Dena den, 2009tik 2012ra eraikuntza geldirik egon zen eta horrek dorrearen zabaltze data atzeratu zuen.
Dorreak 309 metro eta 72 solairu ditu.

## Eraikuntza irudiak

* 2006ko abendua
* 2008ko uztaila
* 2010eko martxoa
* 2012ko maiatza

## Ikus, gainera

* Moskuko Nazioarteko Finantza Gunea

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) CTBUHren webgunea. (Noiz kontsultatua: 2013-06-29).

## Kanpo estekak

* (Errusieraz) Egitasmoaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q1374287
* Multimedia: Eurasia (building) / Q1374287
# Euptera

Euptera Lepidoptera generoko Nymphalidae familiakoa (subfamilia Limenitidinae) da. Gaur egun zientzian 32 espezie onartuta daude.

## Espezieak

Hauek dira onartutakoak:
* Euptera amieti Collins & Libert, 1998
* Euptera aurantiaca Amiet, 1998
* Euptera choveti Amiet & Collins, 1998
* Euptera collinsi Chovet & Libert, 1998
* Euptera crowleyi (Kirby, 1889)
* Euptera debruynei (Hecq, 1990)
* Euptera dorothea Bethune-Baker, 1904
* Euptera ducarmei Collins, 1998
* Euptera elabontas (Hewitson, 1871)
* Euptera falcata Libert, 1998
* Euptera fallax Libert, 2014
* Euptera falsathyma Schultze, 1916
* Euptera freyja Hancock, 1984
* Euptera ginettae Libert, 2005
* Euptera grepi Libert, 2014
* Euptera hirundo Staudinger, 1891
* Euptera intricata Aurivillius, 1894
* Euptera ituriensis Libert, 1998
* Euptera kinugnana (Grose-Smith, 1889)
* Euptera knoopi Libert & Chovet, 1998
* Euptera liberti Collins, 1987
* Euptera mimetica Collins & Amiet, 1998
* Euptera mirabilis Libert, 2005
* Euptera miranda Libert, 2014
* Euptera mirifica Carpenter & Jackson, 1950
* Euptera mocquerysi Staudinger, 1893
* Euptera neptunus Joicey & Talbot, 1924
* Euptera nigeriensis Chovet, 1998
* Euptera plantroui Chovet & Collins, 1998
* Euptera pluto (Ward, 1873)
* Euptera richelmanni Weymer, 1907
* Euptera schultzei Libert & Chovet, 1998
* Euptera semirufa Joicey & Talbot, 1921
* Euptera zowa Fox, 1965
* Euptera sirene (Staudinger, 1891)

## Zabaltzea

Genero honen espezieak Afrikan daude zabalduta.

## Bibliografia

* Libert, M. 2014: Nouveaux taxons du genre Euptera Staudinger, 1891 (Lepidoptera, Nymphalidae). Bulletin de la Société entomologique de France, 119(1): 79-90.

## Erreferentziak

* ↑ Euptera
* ↑ Euptera

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5410960
* Multimedia: Euptera / Q5410960
* Espezieak: Euptera
# Euptilotis neoxenus

Euptilotis neoxenus Euptilotis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trogonidae familian sailkatua dago. Bere generoan dagoen espezie bakarra da, hau da, monotipikoa.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez)BirdLife International (2012) Species factsheet. www.birdlife.org webgunetitik jaitsia 2012/05/07an
* ↑ (Ingelesez) IOC Master List

## Ikus, gainera

* Euptilotis
* Trogonidae

## Kanpo estekak

* World Bird Names
* Datuak: Q1006430
* Multimedia: Euptilotis neoxenus / Q1006430
* Espezieak: Euptilotis neoxenus
# Exoi

Exoia itzulpen prozesuan aminoazidoak kodetzen dituen DNA-ren zatiari deritzo. Introien aldean, exoiak ez dira desagertzen RNA-m-aren heltze prozesuan, eta duten informazio genetikoa adierazten da itzulpenean.
Eukariotoen DNA-k proteinak kodetzen dituzten zatiak ditu (exoiak), proteinak kodetzen ez dituzten zatiekin (introiekin) tartekatuak. Prokariotoen genomak, aldiz, ez du introirik.
Exoiak "splicing" edo RNA-m-aren birdoitze prozesuan kanporatuak ez diren gene baten zatiak dira, RNA-m helduan agertzen direnak. Proteinak sortzeko informazioa dute.

## Ikus, gainera

* Introi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q373027
* Multimedia: Exons / Q373027
# Exoletuncus

Exoletuncus Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Exoletuncus exoristus da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Exoletuncus angulatus | daturik gabe |
| Exoletuncus aquilus | daturik gabe |
| Exoletuncus artifex | daturik gabe |
| Exoletuncus atalodes | daturik gabe |
| Exoletuncus canescens | daturik gabe |
| Exoletuncus consertus | daturik gabe |
| Exoletuncus cretatus | daturik gabe |
| Exoletuncus exoristus | daturik gabe |
| Exoletuncus guacamayosensis | daturik gabe |
| Exoletuncus lobopus | daturik gabe |
| Exoletuncus multimaculatus | daturik gabe |
| Exoletuncus musivus | daturik gabe |
| Exoletuncus nivesanus | daturik gabe |
| Exoletuncus paraquilus | daturik gabe |
| Exoletuncus pleregraptus | daturik gabe |
| Exoletuncus similis | daturik gabe |
| Exoletuncus trilobopa | daturik gabe |
| Exoletuncus trilobopus | daturik gabe |
| Exoletuncus unguiculus | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5420593
* Espezieak: Exoletuncus
# Exomalopsis mellipes

Exomalopsis mellipes erle espezie bat da, Exomalopsis generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Exomalopsis mellipes» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2085264
* Multimedia: Exomalopsis mellipes / Q2085264
# Exoncotis

Exoncotis Acrolophidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Exoncotis increpans da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Exoncotis gemistis | daturik gabe |
| Exoncotis increpans | daturik gabe |
| Exoncotis resona | daturik gabe |
| Exoncotis umbraticella | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5420620
* Espezieak: Exoncotis
# Exomalopsis solani

Exomalopsis solani erle espezie bat da, Exomalopsis generoan eta Apidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Exomalopsis solani» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1898306
* Multimedia: Exomalopsis solani / Q1898306
# Erlenbach bei Marktheidenfeld

    Artikulu hau Alemaniako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erlenbach».
Erlenbach bei Marktheidenfeld (ofizialki Erlenbach b.Marktheidenfeld) Alemaniako Gemeinde-a (euskaraz: «udalerri») da. Bavaria estatuan kokatuta dago, [[Main-Spessart (barrutia)|Main-Spessart]] barrutian. 2014an 2.424 biztanle zituen 15,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Geografia
### Udalerriaren zatiak

* Erlenbach (herriskekin: Barthelsmühle, Ziegelhütte)
* Tiefenthal

### Mugakideak

* Triefenstein
* Marktheidenfeld
* Karbach
* Remlingen

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q508149
* Multimedia: Erlenbach bei Marktheidenfeld / Q508149
# Erlenbach (Baden-Württemberg)

    Artikulu hau Alemaniako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erlenbach».
Erlenbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Heilbronn (barrutia)|Heilbronn]] barrutian. 2014an 4.915 biztanle zituen 12,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q60136
* Multimedia: Erlenbach (Landkreis Heilbronn) / Q60136
# Erlenbach am Main

Erlenbach am Main Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 10.326 biztanle zituen, 16,31 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q502401
* Multimedia: Erlenbach am Main / Q502401
# Erlenbach bei Dahn

    Artikulu hau Alemaniako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erlenbach».
Erlenbach bei Dahn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Südwestpfalz (barrutia)|Südwestpfalz]] barrutian. 2014an 309 biztanle zituen 12,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565762
* Multimedia: Erlenbach bei Dahn / Q565762
# Erlenmoos

Erlenmoos Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Biberach (barrutia)|Biberach]] barrutian. 2014an 1.671 biztanle zituen 24,26 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q515999
* Multimedia: Erlenmoos / Q515999
# Erlenbach

Erlenbach izan daiteke:

## Suitza

* Erlenbach (Zürich), Zürich departamenduko udalerria
* Erlenbach im Simmental, Berna departamenduko udalerria

## Alemania

* Erlenbach (Baden-Württemberg), Baden-Württembergeko udalerria
* Erlenbach bei Dahn, Renania-Palatinatuko udalerria
* Erlenbach bei Marktheidenfeld, Bavariako udalerria
* Erlenbach (Erlenbach bei Marktheidenfeld), Erlenbach bei Marktheidenfeldeko udalerriaren zatia
* Erlenbach am Main, Bavariako herria
* Erlenbach bei Kandel, Renania-Palatinatuko udalerria
* Nieder-Erlenbach, Frankfurt am Maingo auzoa
* Erlenbach (Bever), Iparraldeko Renania-Westfaliako ibaia
* Erlenbach (Hillersbach), Hesseko ibaia
* Erlenbach (Jagst), Baden-Württembergeko ibaia
* Erlenbach (Michelsbach), Hegoaldeko Renania-Palatinatuko ibaia
* Erlenbach (Kahl), Bavariako ibaia
* Erlenbach (Laufach), Bavariako ibaia
* Erlenbach (Lauter), Hegoaldeko Renania-Palatinatuko ibaia
* Erlenbach (Main), Bavariako ibaia
* Erlenbach (Mindel), Bavariako ibaia
* Erlenbach (Nidda), Hesseko ibaia
* Erlenbach (Nidder), Hesseko ibaia
* Erlenbach (Speyerbach), Renania-Palatinatuko ibaia

## Frantzia

* Erlenbach edo Albé, Alsaziako udalerria
# Erlenbach bei Kandel

    Artikulu hau Alemaniako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erlenbach».
Erlenbach bei Kandel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Germersheim (barrutia)|Germersheim]] barrutian. 2014an 769 biztanle zituen 5,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q567227
* Multimedia: Erlenbach bei Kandel / Q567227
# Erlenbach (Zürich)

    Artikulu hau Suitzako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erlenbach».
Erlenbach Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, Meilen barrutia barrutian. 2014an 5,567 biztanle zituen 2,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69203
* Multimedia: Erlenbach ZH / Q69203
Herrliberg Küsnacht (ZH) Thalwil
# Erlenbach im Simmental

    Artikulu hau Suitzako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Erlenbach».
Erlenbach im Simmental Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, Frutigen-Niedersimmental barruti administratiboa barrutian. 2014an 1,744 biztanle zituen 36,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66132
* Multimedia: Erlenbach im Simmental / Q66132
# Erlenmeyer matraze

Erlenmeyer matrazea edo besterik gabe erlenmeyerra, kimika eta fisika laborategietan sintesi kimikorako gehien erabiltzen den beirazko flaskoa da. 1861ean sortu zuen Richard August Carl Emil Erlenmeyer kimikari alemaniarrak eta berari zor zaio bere izena.

## Deskribapena

Oinarri zabal eta luzatua eta lepo oso estua duen beirazko flasko konikoa da. Edukiera eta kolore desberdinetakoak aurki daitezke eta gutxi gorabehera zenbateko bolumena duen jakiteko marka batzuk izaten ditu.

## Erabilerak

Matrazearen egitura konikoak irabiaketa edo lurrinketa dela eta likidoaren galera ekiditen du neurri handi batean. Lepo estua duenez, beira esmerilatuzko estalki edo algodoi hidrofoboarekin estaltzea errazagoa da.
Hauspeakin ontzi klasikoaren ordez erabiltzen da etengabe irabiatu behar den likido bat dagoenean edo erreakzio kimiko bortitzekin lan egiten denean.
Substantziak tenperatura altuetan berotu behar direnean ere erabitzen da. Mikrobiologian aldiz, mikroorganismoen ereinketarako erabiltzen da, estaltzeko erraza delako.

## Erabilera metodologia

Beirazko material guztiak bezala, bere erabilera egokia izan dadin metodo espezifiko bat dago. Finkatzeko, berun edo metalezko pisu bat jar daiteke kanpoaldean.
Berotzerakoan, sua eta matrazearen arten saretxo metaliko bat jarri behar da tripode baten gainean. Tripodea euskarri bati lotuta dagoen eraztun metaliko bat da. Eraztun hau Bunsen metxero baten suaren gainean jartzen da. Matrazea atxikigailu batekin eusten da lepotik, saiodiekin egiten den moduan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207490
* Multimedia: Erlenmeyer flasks / Q207490
ieaKimika laborategiko tresneria :
# Eztebe Uroš IV.a Dušan

Eztebe Uroš IV.a Dušan (serbieraz: Стефан Урош IV Душан; c. 1308 – 1355eko abenduaren 20a) Serbiako erregea eta Serbiarren eta Greziarren Enperadorea (tsarra) izan zen.
Eztebe Deاanski erregearen eta Teodora Smiletsen semea izan zen. Familiarekin Konstantinoplan erbesteratuta bizi izan zen 1320ra arte, eta han grekoa eta bizantziar kultura ikasi zituen.
Bere aita borrokatu eta garaitu ondoren, 1331. urtean Serbiako errege koroatua izan zen. Europako hego-ekialdeko zati handi bat hartu zuen, eta bere garaiko erregerik boteretsuenetako bat izan zen. Erlijio kristau ortodoxoko inperio multietnikoa gobernatu zuen. Danubiotik Korintoko golkoaraino hedatzen zen, hiriburua Skopje zelarik.
Serbiako Inperioaren Konstituzioa idatzi zuen, 'Dušanen Kodea' bezala ezagutzen dena, Erdi Aroko Serbiako literatur lanik garrantzitsuena. Serbiako patriarkatua ezarri eta monasterioak sortu zituen.

## Familia

Zuhaitz genealogikoa :
Stefan Milutin
Stefan Uroš III
Ana Terter
Stephen Uroš V of Serbia
Eztebe Uroš IV.a Dušan
Smilets of Bulgaria
Q12747963?
Theodora Smilets of Bulgaria
Smiltsena Palaiologina :

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207303
* Multimedia: Stefan Dušan / Q207303
# Eztebe V.a

Adrian III.a (Erroma, ? - † ?, 891ko irailaren 14a) Eliza Katolikoaren 110. Aita Santua izan zen 885 eta 891 urteen bitartean.
Nikolas I.aren politikari eutsi zion Eliza sendotzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q245030
* Multimedia: Stephanus V / Q245030
# Eztebe V.a Hungariakoa

Eztebe V.a Hungariakoa (hungarieraz: V István; kroazieraz: Stjepan V; eslovakieraz: Štefan V; 1239ko urriaren 18a baino lehen – 1272ko abuztuaren 6a) 1270-1272 urteetan Hungaria eta Kroaziako erregea izan zen. Béla IV.aren semea zen. Garaipen handiak lortu zituen Bohemiaren aurka, aita hil baino lehen. Hungariako ekialdea guztiz burujabe izatea lortu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/10/05 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q158038
* Multimedia: Stephen V of Hungary / Q158038
# Eztebe VIII.a

Eztebe VIII.a (Alemania, ? - † Erroma, 942ko urria) Eliza Katolikoaren 127. Aita Santua izan zen 939 eta 942 urteen bitartean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q222500
* Multimedia: Stephanus VIII / Q222500
# Eztebe VI.a

Eztebe VI.a (?, ? - † ?, 897ko abuztua) Eliza Katolikoaren 113. Aita Santua izan zen 896 eta 897 urteen bitartean. Formoso bere aurrekaria hilda zegoela epaitzeagatik nabarmendu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q238947
* Multimedia: Stephanus VI / Q238947
# Eztebe VII.a

Eztebe VII.a (Erroma, ? - † ?, c. 931ko martxoaren 15a) Eliza Katolikoaren 124. Aita Santua izan zen 929 eta 931 urteen bitartean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 129. araua: Aita santuen izenak. .
* Datuak: Q235920
* Multimedia: Stephanus VII / Q235920
# Eztebe Zilhoeta

Eztebe Zilhoeta (frantsesez: Etienne de Silhouette; Limoges, Frantzia, 1709ko uztailaren 5a - Bry-sur-Marne 1767ko urtarrilaren 20a) Biarriztar baten semea, Luis XV.aren erregetzaren denboran finantza kontrolatzaile izan zen. Argiontzi baten laguntzaz irudi estilizatuak, siluetak deitu izan zirenak, marrazten zituen.

## Bizitza

Étienne de Silhouette 1709ko uztailaren 5ean sortu zen Limoges hirian. Aita Arnaut Zilhoeta (Arnaud de Silhouette) zuen, biarriztarra. Bertan dago Zilhoeta etxea.Frantziako funtzionario kargu handia zuena. Familia honen deitura edo abizena Zilhoeta zen, Lapurdiko euskaraz. Abizen hau Euskal Herri osoan zabalduta dago Zuloeta formarekin eta xiloz edo zuloz beteriko lekua erran nahi du. Frantses grafiaz deformaturik Silhouette idazten zuten.
Étienne semea, aitaren bidetik abiaturik, Orleans etxeko kantziler edo zigiluzaina izatera iritsi zen, horretarako Madame de Pompadour-en laguntza handia ukan zuelarik. 1759ko martxotik azarora, Luis XV.aren erregetzaren garaian, finantza kontrolatzaile izan zen. Kargu berri horretan buru-belarri aritu zen, erresumako finantzak bideratu eta modernizatu nahian. Noble eta aberatsen salbuespen fiskalen aurka borrokatu zen eta errege pentsioak ezabatzen ahalegindu. Ber denboran, oinarrizko laborarien zergak jaisten saiatu zen. Jarduera hauek nobleziaren aurkakotasun handia ekarri zioten.
Étienne txinatar erako irudien zalea zen. Bazuen argiontzi berezi bat eta horren bidez, bere irudia, adiskideena eta baita zenbait gonbidatuena ere lantzen zituen. Irudi horietan soslaia bakarrik agertzen zen, garai hartako orrazkeraz eta apaindurez horniturik. Hondoa beti beltzean agertzen zelarik. Zaletasun honek bere deituraren hedatzea ekarri zuen, jendea soslai horiei silueta deitzen hasi baitzitzaien, eta izen horrekin iritsi dira Europako mintzaira gehienetara, baita euskarara ere.
Etsai amorratuak zituen nobleak ez ziren baretu Étienne kargugabetzea lortu arte. Horrela, 1759ko azaroaren 20an, Étienne finantza koordinatzaile kargua utzi behar izan zuen. Hurrengo urtean, hau da, 1760an, Bry-sur-Marneko jauregia erosi eta berreraiki zuen. Hor bizi izan zen, bizitza publikotik urrun, 1767. urtean zendu zen arte.
Bitxia bada ere, Étienne de Silouetteren zaletasunak bere deitura famatua egin zuen, eta Europako hizkuntza guztietara hedatu. Xilo edo zuloetatik soslaietara pasatu zen. Horretaz gain, aipatzekoa da, badela Seychelles uhartedian uharte bat Silhouette izena duena. 1609an topatu omen zuten eta Étienne de Silhouetteren omenez horrela bataiatu zuten. Ainitzetan historiaren bideak oker samarrak dira; bide okertu horietako batek zilhoeta euskal toponimoa silueta bihurtu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Zilhoeta Euskaltzaindiaren Onomastika batzordean (kontsulta: 2021-11-14)

## Kanpo estekak

* Joseba Aurkenerena: Etienne de Xiloeta. Elinberri.eus
* Datuak: Q290240
# Eztebe Zudairikoa

Eztebe Zudairikoa (Zegama etxea, Zudairi, 1548 – Tazacorte, 1570eko uztailaren 15a) euskal jesuita izan zen.
Lanbidez jostun izandakoa, 1567an Jesusen Lagundian sartu eta oraindik ikaslea zela, Valentzian Inácio de Azevedok antolaturiko Brasilerako espedizioarekin bat egin zuen.
Hala ere, 1570eko uztailaren 15ean Santiago bere itsasontzia Tazacorte parean zegoela Jacques de Sores normandiar kortsarioak abordatua izan zen eta bertan zeuden 40 misiolari jesuita erail zituzten. Tartean Joan Maiorga baxenafarra zegoen. Kortsarioek Eztebe bularrean zauritu eta kareletik bota zuten. Itota hil omen zen. 1854an Eliza Katoliko Erromatarrak 40 jesuita dohatsu aitortu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Auñamendi Eusko Entziklopedia. Esteban de Zudaire. .
* Datuak: Q8843207
# Erromoko Eskubaloia

Erromoko Eskubaloia (gaztelaniaz: Club Balonmano Romo) Getxoko Itzubaltzeta (Romo) auzoko eskubaloi taldea da, 1985ean sortua. Gobela kiroldegian jokatzen ditu etxeko partidak eta azken urteetan Lehenengo Nazionalean jokatzen ari da.
2022an Euskal Koparen finala jokatu zuen eta 2022-23 denboraldian Liga irabazi zuen.

## Azken denboraldiak

* 2019-20 denboraldia eten egin zen COVID-19 pandemiaren erruz eta orduan zuen sailakpena hartu zen ofizialtzat.

## Palmaresa

* Lehenengo Nazionala (1): 2022-23.
* Euskal Kopa (0): finalista 2022an.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Historia www.lomasbalonmano.com
* Datuak: Q113632595
# Erronbihexaedro handi

Erronbihexaedro handia :
| Taldea | Izar-poliedro uniformeak |
| Aurpegi kopurua | 18 |
| Ertz kopurua | 48 |
| Erpin kopurua | 24 |
| Simetria-taldea | O$_h$ |
| Propietateak | Ez ganbila |
| Poliedro duala | Erronbihexakron handia |
| Erpin-irudia | |
Geometrian, erronbihexaedro handia izar-poliedro uniforme bat da. Poliedro duala erronbihexakron handia da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47688
# Erronbihexaedro txiki

Erronbihexaedro txikia :
| Taldea | Izar-poliedro uniformeak |
| Aurpegi kopurua | 12 karratu + 6 oktogono |
| Ertz kopurua | 48 |
| Erpin kopurua | 24 |
| Aurpegiak | karratuak eta oktogonoak |
| Simetria-taldea | O$_h$ |
| Propietateak | Ez ganbila |
| Poliedro duala | Erronbihexakron txikia |
| Erpin-irudia | |
Geometrian, erronbihexaedro txikia izar-poliedro uniforme bat da, 18 aurpegi (12 karratu eta 6 oktogono), 48 ertz, eta 24 erpin dituena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69368