OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Piano Grande

Piano Grande, euskaraz: «Lautada Handia», Italiako Apeninoak mendikatearen erdialdeko zatian itsas mailatik 1.200 metro inguruko garaieran dagoen lautada bat da. Alboan Sibiliniar mendiak dauzka. Lautada karstikoa da.
Lautada honen gain, harkaitzezko muino batean, Castelluccio herria dago, bertatik lautadaren ikuspegi bikainak daude.
# Piano-jotzaile

Piano-jotzaile pianoa jotzen duen pertsona da. Mendebaldeko forma musikal gehienak pianoa erabil dezakete. Ondorioz, errepertorioaren eta dauden estiloen aukera oso zabala da: musika klasikoa, jazz, blues, folk musika, rock... Piano-jotzaile gehienek, bestetik, teklatuekin lotuta musika-tresna gehienak jo ditzakete: sintetizadore, klabizenbalo, zelesta, organo, e.a.

## Klasikoak

Mozartek piano-jotzaile ospe handia izan zuen eta esan izan zen berau zela "Vienako teklatu-jotzaile onena zela". Piano-jotzaile moduan ospe handia lortu zuten ere bai Ludwig van Beethoven, Béla Bartók, Liszt, Brahms, Chopin, Mendelssohn, César Franck eta Rakhmaninov. Piano-jotzaile hauek egindako grabazioak ez daude eta, horregatik, erreferentziak idatziak dira.

## Jazz

Aipatzekoak dira Duke Ellington, Art Tatum, Bud Powell, Thelonious Monk eta Bill Evans.

## Euskal Herriko piano jotzaileak

Klasikoen artean Joaquin Atxukarro (1932-) dugu. Beste estilokoak dira Iñaki Salvador, Joserra Senperena, Juan Karlos Irizar...

## Erreferentziak

* ↑ Rushton, Julian (1998). New Grove Dictionary of Opera. Londres: Grove Publications. ISBN 0-333-73432-7.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q486748
* Multimedia: Pianists / Q486748
# Pianissimo

Pianissimo (italieraz oso leun esan nahi duena) musikan soinuaren intentsitate zehatz bat, hau da, ñabardura zehatz bat, adierazteko erabiltzen den hitz bat da. Bere laburdura . Pianissimok adierazten duen intentsitatea oso baxua da, pianok adierazten duena baino baxuagoa.
XIX. mendean zehar pp intentsitaterik baxueneko adierazpenen artean ohikoena da, eta ppp ahal den modurik leunenean jotzeko erabiltzen da.
XX. mendean pppp edo gehiagoko adierazpenak daude. Musika tresnak, erabat mututu gabe uzten duen mugan jotzea eskatzen du. Konposatzaileren batzuk, Salvatore Sciarrino kasu, horrekin, harizko musika tresna batean arkuaren igaroera edo haizezko batean hatsaren igaroera adierazitako nota baino gehiago entzutea bilatzen dute.
Edonola ere, beti laburdura bidez agertzen da, beti pentagramapean eta beti dinamika hori hasten den notapean. XVIII. mendearen bigarren herenean, garai horretan dinamikaren adierazpena oso salbuespenekoa zelarik, soilik dagokion esaldi edo gaiari eragiten dio. Baina, XVIII. mendearen amaieratik egundaino, interpreteak mantendu egin behar du dinamika adierazle berri bat agertu arte.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q953127
* Multimedia: Pianissimo / Q953127
# Piano (argipena)

Piano hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
* Piano musika tresna da.
* Piano musikan dinamika adierazteko ñabardura. Partituretan p bezala laburtua.
Baita ere:
# Piano elektriko

Piano elektrikoa teklatuko musika-tresna elektrikoa da, soinua mekanikoki sortzen duena eta pastillen bidezko audio-seinale elektroniko bihurtzen duena. Sintetizadoreak ez bezala, piano elektrikoa ez da tresna elektronikoa, elektromekanikoa baizik.
1920ko hamarkadaren amaieran asmatu ziren lehen piano elektrikoak. Lehenengoetako bat Neo-Bechstein kola-piano elektrikoa izan zen, 1929koa. Seguruenik, sokarik gabeko lehen modeloa Lloyd Loarren «Vivi-Tone Clavier» izan zen. Piano elektrikoaren ospea 1950eko hamarkadaren amaieran hasi zen handitzen, eta 1970eko hamarkadan iritsi zen gorenera. Ondoren, soinu elektroniko aldatuak egiteko gai ziren sintetizadoreek ordezkatu zituzten, pieza mugikor mekanikoen desabantailarik gabe. Eredu asko etxean edo eskolan erabiltzeko diseinatu ziren, edo agertokian anplifikatu gabeko piano astun bat ordezkatzeko; beste batzuk, berriz, eskola edo unibertsitateetan piano-laborategietan erabiltzeko sortu ziren, ikasle batzuk aldi berean irakasteko, audifonoak erabiliz.
Bere tamaina eta pisua direla eta, piano digitalek jatorrizko tresna elektromekaniko asko ordezkatu dituzte. Hala ere, 2009an, Rhodes Music Corporation piano elektromekanikoen lerro berri bat sortzen hasi zen, Rhodes Mark 7 izenekoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1136507
* Multimedia: Electric pianos / Q1136507
# Petrografia

Petrografia (grezieraz Πέτρος, petros, harria; eta γραφος, grafos, deskripzioa) petrologiaren adar bat da, arroken itxura, osaera mineralogikoa eta egitura aztertzeaz arduratzen dena, bereziki maila mikroskopikoan. Aitzitik, petrologiak arroken jatorria, banaketa, egitura, historia eta eraketa ere behatzen ditu.

## Arrokak eta haien ikerketa

Arrokak mineral desberdinek osatzen dituzte eta hauen egoera eta sortze-baldintzen arabera, hiru talde handitan sailka ditzakegu arrokak: magmatiko edo igneoak, sedimentarioak eta metamorfikoak. Lehenak prozesu magmatikoen ondorio dira, bigarrenak diagenesiaren bidez eratzen dira arro sedimentarioetan eta hirugarrenak lupean eratzen dira (sarritan bi plakak talka egin eta haietako batek subdukzioa pairatzen duenean), presio eta tenperatura lazgarrien eraginez. Aipatzekoa da, arroka metamorfikoak eratzen direnean haien osaera kimikoa aldatzen den arren, hau agregazio-egoeraz aldatu gabe gertatzen dela, hau da, materialak ez dira urtzen.
Petrografiaren arloan, arrokak ikertzerakoan, lehenik azterketa fisiko bat egiten zaie, haien itxura, kolore eta gogortasunaren inguruko datuak eskuratzeko, besteak beste. Ondoren, azterketa mikroskopioak egiten hasten dira, hartarako, makina bereziei esker arrokak lodiera berdineko zati arras txikietan zatitzen dituzte, hala, haien azterketa mikroskopikoa gauzatu ahal izateko. Azterketa hauek arroka osatzen duten kristalen formari, mineralen arteko lotura edo erlazioei eta mikroegiturari buruzko datuak ematez gain, beste hainbat magnituderi buruzko informazioa ere ematen dute.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-04-23).
* 1 2 Machado, Fábio Braz; Nardy, Antonio José Ranalli. (2016-06-01). Mineralogia Óptica. doi:10.25249/0375-7536.mp2016. (Noiz kontsultatua: 2019-04-23).
* ↑ Vucinich, A.. (1962-05-11). «McGraw-Hill Encyclopedia of Russia and the Soviet Union. Michael T. Florinsky, Ed. McGraw-Hill, New York, 1961. xiv + 624 pp. Illus. $23.50» Science 136 (3515): 507–507. doi:10.1126/science.136.3515.507. ISSN 0036-8075. (Noiz kontsultatua: 2019-04-23).

## Ikus, gainera

* Petrologia
* Geologia eta haren historia
* Petrogenesia
* Harrien zikloa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q289600
* Multimedia: Petrography / Q289600
# Piemontita-(Sr)

Piemontita-(Sr) silikato motako minerala da eta epidote taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Piemontita-(Sr) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{CaSr}{Al2Mn3+}(Si2O7)(SiO4)O(OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Piemontite-(Sr): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Piemontita-(Pb)

Piemontita-(Pb) mineral bat da eta epidote taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Piemontita-(Pb) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{CaPb}{Al2Mn3+}(Si2O7)(SiO4)O(OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Piemontite-(Pb): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pien Dicke

Pien Dicke (1999ko abuztuaren 28a) belar-hockeyko jokalari herbeheretarra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris | 01 ! | Emakumezkoa |
| Europako Txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2021 | Amstelveen | 01 ! | Emakumezkoa |
| 2023 | Mönchengladbach | 01 ! | Emakumezkoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Team Details – Netherlands» tms.fih.ch (International Hockey Federation).
* ↑ Txantiloi:Dutch «All posts about 'Pien Dicke'» hockey.nl (Hockey Netherlands).
# Pien Sanders

Pien Sanders, (Udenhout, Herbehereak, 1998ko ekainaren 11a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari herbeheretarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Herbehereetako taldearekin, Argentinaren eta Erresuma Batuaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Felice Albers, Eva de Goede, Xan de Waard, Marloes Keetels, Josine Koning, Sanne Koolen, Laurien Leurink, Frédérique Matla, Freeke Moes, Laura Nunnink, Malou Pheninckx, Pien Sanders, Lauren Stam, Margot van Geffen, Stella van Gils, Caia van Maasakker, Maria Verschoor eta Lidewij Welten-ek.
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan txapeldunak izan ziren berriz.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Emakumezkoa. |
| 2024 | Paris Frantzia | 01 ! | Emakumezkoa. |

## Erreferentziak

* ↑ «Pien Sanders» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ «Pien Sanders» FIH (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44765209
# Pieniężno udalerria

Pieniężno ([[:Media:|[pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɔ]]] (Audio·[[:Image:|info]])) Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Braniewo barrutian kokatuta. 242,94 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6405 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q539113
ieaVarmia-Mazuriako voivoderriko udalerriak :
# Piemontita

Piemontita mineral bat da eta epidote taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Piemontita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{Ca2}{Al2Mn3+}(Si2O7)(SiO4)O(OH)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Piemontite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Pienza

Pienza Italia erdialdeko hiri bat da(comune), Sienako probintzian dagoena, Toscana eskualdeko Orcia Ibarrean. Montepulciano eta Montalcino hirien artean dago Pienza. Besteak beste, Errenazimentuko hirigintzako eredu da Pienza; hain zuzen ere, UNESCOk 1996. urtean Gizateriaren ondare izendatu zuen hiria; eta 2004. urtean, berriz, Orcia Ibar osoa sartu zuen sailkapen horretan.

## Historia

Corsignano izeneko hiribildu baten inguruan berreraiki zuten Pienza. Bertan jaio zen Eneas Silvio Piccolomini 1405. urtean, gerora Pio II.a aita santua izan zena, Errenazimentuaren bultzatzaileetariko bat, planifikatutako hirigintza humanista bultzatu zuena. Gerora, Italiako eta Europako beste hiri batzuetara zabaldu zen egikera hori.
Bernardo Gambarelli (Bernardo Rossellino ezizenez ezagunagoa) Florentziako arkitektoa izan zen berreraikitze-lanen buru; 1459. urtetik aurrera egin zituzten lanak. 1462. urtean Pio II.ak katedrala sagaratu zuen.

## Ikustekoak

* Piccolomini jauregia
* Katedrala, Errenazimentuko zaharrenetarikoa
* Borgia jauregia
* Herriko jauregia
* San Frantzisko eliza
* Ammannati jauregia
* Gonzaga jauregia
* Atrebatense Kardinalaren jauregia
* Pieve-a
* Monticchielloko Romitorio edo landutako haitzuloak

## Kanpo estekak

* Pio II.aren Plaza
* Pienza inguruak
* Datuak: Q91341
* Multimedia: Pienza / Q91341
# Pipe Creek udalerria, Miami konderria (Indiana)

Pipe Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Miami konderrian. Azken zentsuaren arabera 6.778 biztanle zituen, 25.59 milia karratu (66.3 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Pipe Creek udalerriak 1791 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 19.643 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5814914
* Multimedia: Pipe Creek Township, Miami County, Indiana / Q5814914
# Piper's Pool

Piper's Pool edota Pipers Pool, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7197372
* Multimedia: Pipers Pool / Q7197372
# Piper-onddo

Piper-onddoa (Chalciporus piperatus) Boletaceae familiako onddo espezie bat da. Onddo hau ez da toxikoa, baina ez da jaso behar zapore minegia duelako. Batzuek gozagarri gisa erabiltzen dute.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 6 cm arteko diametrokoa, lodia, haragitsua, ganbila, okre-kanela kolorekoa. Azal lehorra. Zerbait likatsua eguraldi euritsuan.
Tutuak: Luzangak, itsatsiak edo dekurrente samarrak, kanela kolorekoak edo marroi-okreak.
Tutu dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten tutuak.
Poroak: Zabalak, angelutsuak, gorri-horixkak edo laranja-horixkak.
Hanka: Irmoa, kurbatua edo uhintsua, lehoi kolorekoa, azafrai-hori biziz zikindua oinarrian, kolore horretako mizelioaren hifengatik.
Haragia: Lodia, hori-arrosa kolorekoa kapelarena eta azafrai-hori kolorekoa oinaren oinarrian. Piper usain pixka bat du eta zapore oso mina.
Etimologia: Chalciporus hitza grekotik dator eta kobre koloreko poroak esan nahi du. Piperatus epitetoa berriz latinetik dator eta “pikantea” esan nahi du. Bere zaporearengatik.

## Jangarritasuna

Ezin da jan zapore minagatik.

### Nahasketa arriskua

Chalciporus txiki hau Chalciporus amarellus delakoarekin nahas liteke, baina honek kapela askoz zurbilagoa du, tutuak eta poroak arrosa-mugurdi kolorekoak dira gaztetan eta zahartzean gorri-herdoil kolorekoak.

## Sasoia eta lekua

Udazkenean, pinudietan; oso gutxitan hostoerorkorretan. Ohikoa.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Europa, Afrika, Erdialdeko Amerika, Hego Amerika, Asiako iparraldea, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 77 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 48 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 515 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 44 or. ISBN 282-0865-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q674065
* Multimedia: Chalciporus piperatus / Q674065
* Espezieak: Chalciporus piperatus
# Pipe Major Donald Campbell - The Orphan - The Kestrel - Come Up Alang (Jigs)

Pipe Major Donald Campbell-The Orphan-The Kestrel-Come up Alang Eskoziako hiru giga dantza herrikoiez osatutako abesti bat da. Silly Wizard musika taldeak 1981. urtean bere Wild and Beautiful diskoaren barnean plazaratu zuen.

## Kanpo estekak

* Pipe Major Donald Campbell-The Orphan-The Kestrel-Come up Alang abestia entzungai
* Datuak: Q12265997
# Piper-belar piseragile

Piper-belar piseragilea (Vincetoxicum hirundinaria) Asklepiadazeoen familiako belar landare iraunkorra da, hostoak eta loreak piperraren antzekoak dituena. Zain txiki askotako sustraia eta zurtoin luze zuzena izaten ditu. Latex zuri pozoitsu bat du. Izerdia aterarazteko eta gernua eragiteko erabiltzen da bere sustraiez egindako edabea, baina neurrigabe hartuz gero kaltegarria da.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157331
* Multimedia: Vincetoxicum hirundinaria / Q157331
* Espezieak: Vincetoxicum hirundinaria
# Piper (generoa)

Piper Piperaceae familiako genero bat da. 1000-2000 espezie (tartean zuhaixkak, usain-belarrak eta lianak) barne hartzen ditu. Landare angiospermoak dira, Magnoliidae azpiklasekoak. Buztan itxurako infloreszentzia karakteristikoak dituzte, lore txikiz estalita.
Generoaren izena sanskritozko pippali hitzetik dator, piper longum espeziearen izen arrunta zena. Piper generoaren landare asko sukaldaritzan, medikuntzan eta ikerketa zientifikoetan erabiltzen dituzte.

## Espezie arruntenak

* Piper auritum
* Piper betle
* Piper cenocladum
* Piper cubeba
* Piper darienense
* Piper elongatum
* Piper gaudichaudianum
* Piper guineense
* Piper kadsura
* Piper imperiale
* Piper longum
* Piper methysticum
* Piper nigrum
* Piper ornatum
* Piper retrofractum

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159536
* Multimedia: Piper / Q159536
* Espezieak: Piper
# Piper-belar

Piper-belar piperraren antzekoak diren zenbait landare-espezieen izen arrunta da:
* Fallopia generokoak (lehen Polygonum generoaren barnean sailkatuak)
* Polygonum generokoak
* Vincetoxicum generokoak
# Piper-gas

Piper-gasa begietan narritadura sortzen duen osagai kimikoez konposatutako gas negar-eragile mota bat da, esprai gisa erabiltzen dena. Nagusiki poliziak eta segurtasun indarrek manifestazioak, istiluak edota jendetzak desegiteko erabiltzen du. Defentsa pertsonal arma modura ere erabiltzen da. Begi narritadura eragiteaz gain, negarra, mina eta denboraldi baterako itsutasuna ere sor ditzake, horregatik piper-gasaren erabilera nahiko eztabaidatuta dago.
Bere osagai nagusiena kapsaizina da, piper landarearen fruituetatik ateratzen den osagai aktiboa, hortik bere izena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q622653
* Multimedia: Pepper sprays / Q622653
# Pinot noir

Pinot noir mahats barietate ezaguna da. Pinot noir mundu osoan hazten dute, batez ere eskualde hotzetan, baina batez ere Frantziako Borgoina eskualdearekin lotuta dago.
Munduko ardorik dotoreenetako batzuk ekoizten dituela uste da, baina barietate hori lantzeko eta ardoak egiteko zaila da. Mahatsak mahats mordo estuak sortzeko joera du, eta horrek arrisku bitikulturalak eragin ditzake, besteak beste, usteltzea, eta kanopiaren mantentze arduratsua eskatzen du. Bere azal finak eta konposatu fenolikoen maila baxuek pinot noir-ak kolore argiko ardoak, gorputz ertaina eta tanino gutxi ekoiztea eragiten dute. Barietate horretako ardoek zahartze desberdina eta aurreikus ezina dute, eta fase mutu batetik igaro daitezke (zaporeak eta usainak ez dira ikusten). Gazteak direnean, pinot noir ardoek fruta gorrien aromak izaten dituzte, hala nola gereziak, mugurdiak eta marrubiak. Zahartu ahala, landare-aromak eta "baserritarrak" gara ditzakete.

## Erreferentziak

* ↑ Wine & Spirits Education Trust. (2012). Wine and Spirits: Understanding Wine Quality. (2. argitaraldia) Londres, 6-9 or. ISBN 9781905819157..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q223701
* Multimedia: Pinot Noir / Q223701
# Pinotxa-tripaki

Pinotxa-tripakia (Auriscalpium vulgare) Auriscalpiaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria, txikia eta larrukara delako.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 2 cm bitarteko diametrokoa. Forma erdi-orbikularra edo giltzurrunarena du, mehea, larrukara, belusatua edo ile tenteduna, arre-hori kolorekoa edo arre-gorrixka, arre-beltzaxka zahartzean.
Eztenak: Finak, luzangak, zailak, iraunkorrak, zuri-grisetik gris-errauts kolorera edo gris-arrera pasatzen da, eta, zahartzean, arre-beltzaxkara.
hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierakoa, mehea, zurruna, alboan, lerdena, zuzena, zilindrikoa, kapelaren kolorekoa, ile arre tentez jantzia eta mizelio horixka batekin oinarrian,
Haragia: Zaila, mehea, hutsala, larrukara, horia, usain leuna du eta zapore akrea.
Etimologia: Vulgare epitetoa latinetik dator, arrunta esan nahi duen "vulgaris" hitzetik. Oso zabaldua dagoelako.

## Jangarritasuna

Ez da jateko modukoa, espezie txikia, larrukara eta ez delako oso ugaria.

### Nahasketa arriskua

Zaila da nahastea.

## Sasoia eta lekua

Urte osoan, deskonposizio prozesuan dauden, lurperatutako edo erdi lurperatutako pinaburuetan.

### Banaketa eremua

Europa, Erdialdeko Amerika, Ipar Amerika, Asia epela.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 576 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 420 or. ISBN 84-505-1806-7..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. Jose Luis Añanos Echo Editorial Pirineo, 116 or. ISBN 84-87997-86-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 312 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ Auriscalpium vulgare: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2640544
* Multimedia: Auriscalpium vulgare / Q2640544
* Espezieak: Auriscalpium vulgare
# Pinotepa de Don Luis (udalerria)

Pinotepa de Don Luis Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 6.629 biztanle zituen 74,54 km²ko azaleran. Herriburua [[Pinotepa de Don Luis (Pinotepa de Don Luis)|Pinotepa de Don Luis]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3893293
* Multimedia: Pinotepa de Don Luis Municipality / Q3893293
# Pinotxa-kanpaitxo

Pinotxa-kanpaitxoa (Mycena seynesii) Mycenaceae familiako onddo espezie bat da. Mycena genero guztia, ez da jangarria.
Sinonimoa: Mycena seynii.

## Deskribapena

Kapela: 1 eta 3 cm arteko diametrokoa, konikoa, kanpai itxurakoa, amaieran zabaldua titi batekin, ertz ildaskatua, arrosa-lila kolorekoa edo marroi-grisaxka, argiagoa ertzean.
Orriak: Gutxi, zabal, libreak, arrosa argi kolorekoak, ertz ilunagoarekin, marroi-gorrixka.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 4 - 8 cm-koa, mehea, makurra, hauskorra, arrosa-lila zurbil kolorekoa edo arrosa-grisaxka; erraboil luzanga eta ilelatza.
Haragia: Mehea, hauskorra, lila zurbila edo zurixka; fruta usainekoa eta arbiaren zaporekoa.
Etimologia: Mycena terminoa latinetik dator, perretxikoa, onddoa, "vitis" hitzetik, xirmendu, esan nahi du. Oin luze mehe eta malguari egiten dio erreferentzia.

## Jangarritasuna

Sukaldaritzarako baliorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Espezie nahastezina da bere bizileku eta tamainagatik. Mycena strobilicula espezieak izeien pinaburuetan udaberrian ateratzen da.

## Sasoia eta lekua

Udan eta udazkenean. Oso ohikoa da itsas pinutik (Pinus pinaster) eroritako pinaburuetan, baita pinu arruntaren (Pinus radiata) pinaburuetan ere.

### Banaketa eremua

Portugal, Espainia, Euskal Herria, Frantzia, Benelux eta Sardinia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 271 or. ISBN 84-404-0530-8..
* ↑ (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 270 or. ISBN 978-84-617-0196-4..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3331338
* Multimedia: Mycena seynesii / Q3331338