OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Makrosoziologia

Makrosoziologia, soziologiaren ikuspegi bat da gizarte-talde handien ikerketan oinarritzen dena : herriak, nazioak eta zibilizazioak.
Soziologian, analisi maila desberdinak daude. Makrosoziologia gizatalde handiak aztertzen ditu (hiria, eliza) edo, maila abstraktuagoan, gizarte-erakundeak, gizarte-sistemak eta gizarte-egiturak.
Egitura handietan finkatzen du interesa gizartea, kultura eta organismoak perpektiba zabaletik aztertzeko (eta modeloak aurkitzeko) eta baita horien barne aldaketak aztertzeko ere. Kasu honetako adibide dira industrializazio, eta duela gutxi gertatutako informazio iraultza. Fenomeno guzti horiek forma berriak sortu dituzte gizartean.
Makrosoziologia esker, posible da gauzen orokortasuna ulertzea eta gizartean nola txertoen diren ulertzea.
Makrosoziologiaren ordezkari nagusiak hauek dira:
* Karl Marx: honek bereziki gizartea langileen eta jabeen arteko gizarte-borrokaren ikuspegitik aztertu zuen (gehi Ludwig Gumplowicz, Ferdinand Tönnies...).
* Max Weber ; gizartea aztertzen du modernizazio azkarraren ikuspuntutik eta horrek sortutako ondorioen analisia, burokratizazioa, esaterako.
* Émile Durkheim ; hainbat gai aztertu zituen eta dimentsio sozial handiko modeloekin lotu zituen, adibidez, suizidioa eta gizarte joeren arteko lotura.
* Estrukturalismoa (Claude Lévi-Strauss)
* Postestrukturalismoa (Pierre Bourdieu)
* Funtzionalismo (Talcott Parsons)
* Gizarte-sistemen teoria (Niklas Luhmann),
* Gizarte aktiboa (Amitai Etzioni).

## Erreferentziak

* ↑ « Dès qu'on arrive à un ordonnancement du droit, (...) on a affaire à des unités collectives réelles (groupes, classes, sociétés globales), qui relèvent de la macrosociologie » Georges Gurvitch, Traité de sociologie, t.

## Bibliografia

* (Ingelesez) Gerhard Lenski, Human societies: An introduction to Macrosociology, McGraw-Hill, 1982, ISBN 0-07-037176-8

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Online irakurri : Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth, Andrey Korotayev, Artemy Malkov, Daria Khaltourina, Moscow : URSS, 2006. (urss.ru)
* Datuak: Q137973
# Maksim Litvinov

Maksim Maksimovitx Litvinov, Meir Henoch Wallach-Finkelstein jaioa (errusieraz: Максим Максимович Литвинов; Białystok, Errusiar Inperioa, 1876ko uztailaren 17a/uztailaren 5a - Mosku, 1951ko abenduaren 31) sobietar iraultzaile, politikari eta diplomazialaria izan zen.
Errusiar Inperioan jaio zen Lituaniako familia judu batean. Armadan urte batzuk eman eta kanporatua izan ondoren, iraultzan aritu zen. 1901ean atxilotu, espetxetik ihes egin eta erbesteratu egin zen. Londresen Lenin ezagutu zuen. 1905eko Iraultzan Errusiara itzuli zen eta egunkari editorea izan zen. 1906tik beste hamar urte eman zituen erbesteratuta, Laneko Alderdi Sozial Demokratari armak emateaz arduratuta.
1917ko Errusiako Iraultzaren garaipenaren ondoren, gobernu sobietarraren ordezkari izendatu zuten Britainia Handian. Britainia Handitik kanporatu ondoren, lan diplomatikoak egin zituen Europan eta gerrako presoak trukatu zituen.
Armagabetzearen aldekoa izan zen eta 1928ko Briand-Kellogg Itunean sobietarrek parte hartzea lortu zuen. Litvinov Protokoloaren bidez, ituna Sobietar Batasunean eta inguruko herrialdeetan aplikatzea lortu zuen.
1930ean Stalinek Kanpo Arazoetarako Herri Komisario izendatu zuen. Litvinov segurtasun kolektiboaren aldekoa zen klase-borrokaren aldekoa baino gehiago, eta Frantziarekin eta Britainia Handiarekin harremanak hausten saiatu zen. Hamarkada horretan, Alemania naziaren aurkako segurtasun kolektiboko politika sobietarra zuzendu zuen.
Municheko Konferentziaren ondoren, prentsa sobietarra Litvinov judua zela nabarmentzen hasi zen. 1939ko maiatzaren 3an Stalinek Viatxeslav Molotov jarri zion ordez.
1941ean Sobietar Batasuneko enbaxadore Estatu Batuetan izendatu zuten, 1943an Andrei Gromikok ordezkatu zuen arte.
* Datuak: Q310100
* Multimedia: Maxim Litvinov / Q310100
# Maksim Mikhailov

Maksim Mikhailovitx Mikhailov, errusieraz Максим Михайлович Михайлов, (Kuzmolovski, Leningrado, Errusia, 1988ko martxoaren 19a), boleibolean lehiatzen den kirolari errusiarra da.
Hiru Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Pekin 2008an (Pekin) brontzezko domina lortu zuen; Londres 2012an (Londres), berriz, urrezkoa eskuratu zuen, eta, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezkoa, hiruretan boleibolean; 2008an eta 2012an Errusiaren izenean eta banderapean, eta azkena ROC taldearekin Frantziaren atzetik eta Argentinaren aurretik. Kontuan izan behar da Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen izenean (Russian Olympic Committee) eta banderapean lehiatu zirela.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Denis Bogdan, Valentin Golubev, Ivan Jakovlev, Jegor Kliuka, Igor Kobzar, Ilias Kurkaiev, Maksim Mikhailov, Pavel Pankov, Viktor Poletaiev, Jaroslav Podlesnykh, Dmitri Volkov eta Artiom Volvitx-ek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2008 | Pekin Txina | 03 ! | Gizonezkoak, estalia |
| 2012 | Londres Erresuma Batua | 01 ! | Gizonezkoak, estalia |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Gizonezkoak, estalia |

## Erreferentziak

* ↑ «Maksim Mikhailov» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ Maksim Mikhailov WorldofVolley-en (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q965964
* Multimedia: Maxim Mikhaylov / Q965964
# Maksim Iglinski

Maksim Gennadievitx Iglinski (kazakheraz: Максим Геннадьевич Иглинский); (Astana, 1981eko apirilaren 18a), kazakhstandar txirrindulari ohia da. Profesionala izan zen 2005etik 2014ra.

## Taldeak

* Domina Vacance (2005).
* Milram (2006).
* Astana (2007-2014).

## Palmaresa

2005
* Camaioreko Sari Nagusia.
* Alemaniako Itzuliko etapa bat.
2006
* Kazakhstango erlojupeko txapelketa.
2007
* Dauphine Libereko etapa bat.
* Kazakhstango errepideko txapelketa.
2008
* Suitzako Itzuliko Mendiko sailkapena
* 9. Romandiako Tourrean eta etapa bat.
2009
* 3. E3 Harelbeken
2010
* Strade Bianche.
* 2. Mediterraneoko Tourrean.
* 4. Tirreno-Adriatikoan.
* 7. Gante-Wevelgemen
* 8. Milan-San Remon
* 8. Flandriako Tourrean
2012
* Lieja-Bastogne-Lieja.
* 2. Strade Bianchen.
2013
* Belgikako Itzuliko etapa bat.
* Almatyko Tourra.

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2023-11-04).

## Kanpo estekak

Maksim Iglinski - ProCyclingStats
* Datuak: Q435617
* Multimedia: Maxim Iglinskiy / Q435617
# Maksim Khramtsov

Maksim Sergeievitx Khramtsov (errusieraz: Максим Сергеевич Храмцов, mɐˈksʲim xrɐmˈtsof ahoskatua; 1998ko urtarrilaren 12a) errusiar taekwondolaria da; 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2017ko Munduko Taekwondo Txapelketan, urrezko dominak irabazi zituen.

## Erreferentziak

* ↑ "Maksim Khramtkov - @maksim_khramtkov's Instagram Profile INK361.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q30647481
* Multimedia: Maksim Khramtsov / Q30647481
# Manhattango zubia

Manhattango zubia (ingelesez Manhattan Bridge) Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen zubi esekia da. Zubia 1909ko abenduaren 31an trafikoari ireki zitzaion. Manhattan eta Brooklyn barrutiak lotzen ditu.

## Ezaugarriak

Zubiak New Yorkeko East River gurutzatzen du. East Riverren behe aldean egin zen hiruetatik azken zubia izan zen; aurretik Brooklyn zubia eta Williamsburg Bridge egin ziren. Zubia Ralph Modjeski zubi-ingeniari polakoak asmatu zuen; kableen diseinua León Moisseiffek aurretik eta Galloping Gertiek diseinatu zuten. Ibilgailuentzako lau bide ditu goiko mailan; beherko mailan hiru bide, lau metro-trenbide, oinezkonentzako bidea eta bizikletentzako bidegorria. Ibilgailuek ez dute bidesaririk ordaintzen.
Oinezkoentzako bidea 2001eko ekainean ireki zen berriro ere. 2004ko udararen amaiera arte bizikletek ere erabili zuten; azkenik, zubiaren iparraldeko aldean bizikletentzako bidegorria ireki zen.
Egunero 450.000 pertsonek erabiltzen dute zubia: 85.400 ibilgailuetan eta 950 trenbideetan. %75 garraio publikoetan gurutzatzen dute. Egunean zehar 4.000 txirrindulariek gurutzatzen dute.

## Iruditegia

* Brooklyngo Zubitik ikusita.
* FDR Drivetik ikusita.
* Empire State zutabeen artean ikusita.
* Manhattango bidegorria.
* Zubia eraikitzen.
* Manhattango zubia.

## Kanpo estekak

* Manhattango zubiari buruzko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q125050
* Multimedia: Manhattan Bridge / Q125050
* ↑ BMT 4th Avenue Subway
* ↑ [http://lovingnewyork.es/manhattan-bridge-nueva-york/
# Manhattan Proiektua

Manhattan Proiektua Bigarren Mundu Gerran lehen arma nuklearra (bonba atomikoa) garatzeko asmotan AEBek, Erresuma Batuak eta Kanadak zuzendu zuten proiektua izan zen. AEBetako Injeniari Gorputzaren agindupean, 1941 eta 1946 urteen bitartean garatu zen. Administrazio orokorraren arduradun Lesli R. Groves jenerala jarri zuten, eta ikerkuntza buru, berriz, Robert Oppenheimer fisikaria.
Proiektuaren emaitzei esker, hiru bonba nuklear lehertu ahal izan ziren 1945ean: uztailaren 16an plutoniozko bonba batekin lehenengo proba egin zen, Trinity proba atomikoa, Mexiko Berria estatuan; Little Boy izeneko uranio aberastuko bonba Hiroshimaren gainean, abuztuaren 6an; eta Fat Man plutoniozko bigarren bonba bat Nagasakiren gainean, abuztuaren 9an.
Proiektuaren jatorrian, Alemania Nazia bere kabuz horrelako armak ikertzen ari zen Aliatuen beldurra zegoen. Nahiz eta hasiera batean ikerkuntza programa txikia zen, 130.000 lagunek baino gehiagok egin zuten lan horretan, eta garaiko 2.000 miloi dolarreko kostua izan zuen.

## Ikus gainera

* Trinity proba atomikoa
* Hiroshima eta Nagasakiko bonbardaketa nuklearrak
* Kritikotasun istripu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127050
* Multimedia: Manhattan Project / Q127050
# Manhattan doktorea

Manhattan doktorea, ingelesez: Doctor Manhattan, Jonathan Osterman doktorea edo soilik Manhattan, Alan Moore eta Dave Gibbon komikigileen Watchmen komikiko superheroi bat da.
DC Comics argilatetxearen superheroi boteretsuenatzat jotzen da, mugarik gabeko ahalmenak baiditu.
Jonathan Osterman doktorea ustekabean fisika nuklearreko esperimentu batean proba ganbera batean itxita eta atera ezinik gelditzean, bere giza gorputza osorik desintegratua izango da, istripu honen lekukoek hiltzat joz. Halere, hil beharrean, materiaren energia manipulatzeko ahalmenak eskuratuko ditu, lehen aldiz bere gorputza berregiteko erabiliz. Bestelako ahalmenak: gizakiaz gaindiko indarra, teletransportazioa, materiaren manipulazioa maila azpiatomikoan eta iragarmena.

## Filma

Watchmen (2009) filmean Billy Crudup aktoreak antzeztu zuen.
* Datuak: Q2519257
* Multimedia: Doctor Manhattan / Q2519257
# Manhattan udalerria, Will konderria (Illinois)

Manhattan udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Will konderrian. Azken zentsuaren arabera 11.563 biztanle zituen, 36.85 milia karratu (95.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Manhattan udalerrian 3480 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 40.819 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6749323
# Manhattanhenge

Manhattanhenge (batzuetan Manhattango Solstizioa) urtero birritan ematen den ebento bat da, zeinetan Eguzkiaren sartzea Manhattango (New York) ekialde-mendebalde kaleekin lerrokatzen den. Normalki udako solstiziotik gertu gertatzen da, lehenengoa maiatzaren 28 inguruan eta bigarrena uztailaren 12aren inguruan.
"Manhattanhenge" terminoa Neil deGrasse Tyson astrofisikariak popularizatu zuen, Stonehengeko monumentu megalitikoaren erreerentzia eginez.
New Yorkeko Commussioners' Planek 1811n Manhattango kale ordenazioa argitaratu zuen eta benetako ekialde-mendebalde alineaziotik 29º biratua zegoen erlojuaren norabidean. Beraz ilunabarraren azimuta 299ºtan dagoenean lerrokatuta agertzen da Eguzkia kaleekiko. Eguzkia zehazki norabide horretan sartzen den egunaren inguruan, maiatzeko dataren hurrengo eguna eta uztaileko dataren herenegunan, normalki, Eguzkia sartu aurretik agertzen da kalearen ortzimugatik New Jerseyra begira, eta espektakulu interesgarria izaten da turista zein bertakoentzat.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1090034
* Multimedia: Manhattanhenge / Q1090034
# Manhattan Transfer

    Artikulu hau eleberriari buruzkoa da; musika taldea gaitzat duena beste hau da: «The Manhattan Transfer»
Manhattan Transfer (ingelesez: Manhattan Transfer) John Dos Passos idazleak 1925ean argitaratu zuen eleberria da. Oso liburu arrakastatsua izan zen, kritikari zein irakurleen ikuspegitik. 1998. urtean Inaxio Lopez de Aranak eta Marcelo Lopez de Aranak euskaratu zuten.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
New York jatorri anitzeko gizon-emakume aldren bilgune gisa ageri zaigu, zenbaitzuek hizkuntza-arazoak ere badituztela. Guztiek ingelesa dute lokarritzat, mintzatzen hasi orduko euren jatorriaren zantzua agerian uzten badute ere. Alemaniarrak, frantziarrak, hiritik kanpoko eskolatu gabeak, juduak eta New Yorkeko jargoia darabilten hiztunak ditugu, besteak beste, zein bere mintzaera eta bereizgarri fonetikoekin.

## Erreferentziak

* ↑ «'Manhattan Transfer', de John Dos Passos» El País 2003/10/23.
* ↑ www.armiarma.eus

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648409
* Multimedia: Manhattan Transfer (John Dos Passos, 1925) / Q1648409
# Manhattanville

Manhattanville, West Harlem edo West Central Harlem, AEBetako New York hirian dagoen auzo bat da, Manhattan barrutian. Upper Manhattan eremuan dago.
2016an 40.568 biztanle zituen.
* Datuak: Q1857997
* Multimedia: Manhattanville, Manhattan / Q1857997
# Manhay (Kornualles)

Manhay, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15058900
# Manheim (New York)

Manheim Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Herkimer konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 3.082 biztanle ditu, 29,69 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Herkimer konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1012116
# Manhay

Manhay, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako Luxenburgo (Valonia) probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, 3.442 biztanle ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Direction générale Statistique et Information économique. 2011ko errolda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q713458
* Multimedia: Manhay / Q713458
# Martin Opitz

Martin Opitz von Boberfeld (Bunzlau, 1597ko abenduaren 23a - Danzig, 1639ko abuztuaren 20a) alemaniar olerkaria izan zen.
Frankfurt, Heidelberg eta Leidengo unibertsitateetan egin zituen ikasketak. 1625ean Fernando II.ak erramu-koroa ezarri zion Austriako Karlos Josef erregea hil zenean idatzi zuen requiemarengatik. 1629an alemanaren eraberritzea bultzatu zuen Fruchtbringende Gesellschafft literatura-elkarteko buru hautatu zuten. 1630ean Parisa joan zen eta handik Danzigera. Lehen Silesiar Eskolako poeten taldeko buruetako bat izan zen, eta Alemaniako poeta handienetakoa. Opitz poesiaren formaz arduratu zen batez ere, eta 1624an Buch von der deutschen Poeterey (1624, Alemaniar poesiaren liburua) lanean, hizkuntzaren garbitasunaren, eta erritmoaren eta bertsoen arauak eman zituen. Alexandriar bertsoa proposatu zuen alemaniar olerkigintzaren eredu izateko. XVIII. mendearen erdialdera arte iraun zuten Opitzen arauek. Estetika-irakasle izateaz gainera, itzultzaile ere izan zen: Heinsius, Grotius, Seneka eta Sofoklesen lanak itzuli zituen. O. Rinucciniren Dafne operaren libretoa itzuli zuen alemanera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q60946
* Multimedia: Martin Opitz / Q60946
# Martin Otxoa de Kapanaga

Martin Otxoa de Kapanaga edo Martin Otsoa Kapanaga (Mañaria, ? - 1661eko otsailaren 8a) bizkaitar idazlea izan zen. Bere jaioterriko apaiz eta Durangoko gramatikako irakaslea izan zen. Jerónimo de Ripalda jesuitaren Exposición breve de la doctrina christiana con el examen de conciencia y acto de contrición, ejercicios cuotidianos, significaciones de los ornamentos sagrados y misterios de la misa obra eman zuen argitara 1656an. Testua bi zutabetan dago eratua: ezkerrekoa gaztelaniaz dago, eta eskuinekoa euskaraz (bizkaieraz). Liburuaren lehen atala Ripaldaren katiximaren itzulpena da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
* 1 2 Kintana, Xabier. (1994). Bilbao, euskararen bizitzan. X. Kintanaren Euskaltzaindian sartzea. Euskaltzaindia.
* Datuak: Q6002806
# Martin Peraltakoa I.a

Martin Peraltakoa I.a edo Martin Peraltakoa Zaharra (?, ?-?, 1456) nafar elizgizona izan zen, 1426 eta 1457 artean Iruñeko apezpikua izan zena.
Piarres Peralta eta Ezpeletakoa agaramontar buruzagiaren sasikumea, 1420ra arte Tuterako dean izan zen eta gotzain bilakatu zenean, ez zituen orden nagusiak.
Donostian kanpoko ofizial bat hautatzeagatik iskanbila sortu eta Erromak kargutik kentzeko agindua eman zion. Erresumaren bizitza politikoan parte hartu zuen, Gerra Zibilean Vianako printzearen alde eginez. Iruñeko katedrala eraikitzeko proiektuan parte hartu zuen. Hil zenean, zisma bat sortu zen agaramontar eta beaumontar hautesleen artean

## Erreferentziak

* 1 2 Idazle asko. (1994). La catedral de Pamplona. I Elortzibar: Nafarroako Kutxa, 42 or. ISBN 84-87120-21-0..
* ↑ Idazle asko. (1990). Gran Enciclopedia Navarra. Villatuerta: Nafarroako Kutxa, 234 or. ISBN 84-87120-10-5..
* Datuak: Q9029839
# Martin Peritz Lizarrakoa

Martin Peritz Lizarrakoa, edo Eulatekoa (Lizarra?, XIV.m 2. erdia - Lizarra, 1434) hargin-maisu eta arkitektoa izan zen, Karlos III.a Nafarroakoaren garaiko Nafarroako Erresuman eraikin garrantzitsuetan parte hartu zuena, hala nola Erriberriko Errege Jauregian. 1389an izendatu zuen erregeak hargin-maisu eta Tuterako gazteluan gortearen gela apainak eraiki zituen 1389-1392 bitartean. Karlos III.a erregeak hainbeste mirestu zituen gela eder hauek, ezen Erriberriko Errege Jauregi berriaren lanak zuzentzeko izendatu baitzuen. Lanak 1402 eta 1420 bitartean zuzendu zituen.
Haren bustoa Nafarroako jauregiko tronuaren aretoan aurkitzen da, Nafar kulturako hamar pertsonaia ospetsuenen artean.

## Eraikinak

Hauek dira Martin Peritz Lizarrakoak zuzenduriko edo parte hartutako eraikin nagusiak:
* Erriberriko Errege Jauregia eta, batez ere, Lau Haizeen dorrea eta Talaia dorrea (1414), Erriberri
* Leitzako harresiak (1411), Leitza
* Aguilar Kodesko harresiak (1416), Aguilar Kodes
* Aratzuriko gaztelua (1427), Aratzuri
* Lizarrako gaztelua (1430), Lizarra
* Brionesko gaztelua (1434), Briones
* Kasedako gaztelua (1404), Kaseda
* Txapitelaren etxea (1402), Erriberri
* Tuterako gazteluan dauden gela gortesauak (1389-1392), Tutera
* Lau Haizeen dorrea, Erriberriko Errege jauregia
* Aratzuriko gaztelua

## Erreferentziak

* 1 2 3 Martín Périz de Estella. Real Academia de la Historia.
* ↑ Martín Périz de Estella, o de Eulate artikulua, Javier Hermoso de Mendoza, 2010
* 1 2 Auñamendi eusko entziklopedia. ISSN 2444-5487..
* ↑ Nafarroako Jauregiko areto nagusia, Nafarroako Gobernuaren webgune ofizialean.
* ↑ Martinez de Agirre Aldatz, Javier Maria. (1992). Martín Périz de Estella, maestro de obras góTico receptor y promotor de encargos artísticos. Sevillako unibertsitatea.
* Datuak: Q67203888
# Martin Pedersen

Martin Pedersen (Brondby, 1983ko apirilaren 15a) danimarkar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa

2005
* Olympia's Tourreko bi etapa
2006
* Britainia Handiko Itzulia eta etapa bat
2008
* Eslovakiako Itzuliko etapa bat
* Houtlandeko Zirkuitua
2009
* Koloniako Itzulia
* 2. Zottegemeko Sari Nagusian
2012
* Txinako Itzulia I
2013
* Aljeriako Zirkuitua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1400394
* Multimedia: Martin Pedersen / Q1400394
# Martin Plaa

Martin Plaa (Bidarte, 1901eko martxoaren 12a – Paris, 1978ko martxoaren 29a) lapurtar tenislaria izan zen, 1930eko hamarkadaren hasieran ospea lortu zuena.
Plaa 1920ko hamarkadan hasi zen eta orduan oso ospetsua zen Frantziako Davis Kopa taldeko entrenatzailea izan zen. 1930eko hamarkadan bere ibilbide profesionala osatu zuen. 1931n Frantziako Txapelketa Profesionala irabazi zuen Robert Ramillon menderatuz. 1932an eta 1934an finalera iritsi arren, Ramillonek eta Tildenek hurrenez hurren menderatua izan zen. 1932an Berlingo Munduko Txapelketa Profesionalak irabazi zituen, Tilden eta Hans Nüsslein mendean hartuz.

## Erreferentziak

* Datuak: Q3295599
* Multimedia: Martin Plaa / Q3295599
# Martin Orotz

Martin Orotz (Elo, Nafarroa Garaia, ? - ?) nafar apaiza izan zen.
Iruñeko Katedraleko sakristaua zen XVIII. mendearen erdialdean. Kabildoak prozesioen gaiari buruz Udalarekin izan zuen auzian parte hartu zuen, eta horren froga gisa Antonio Tirado Ruiz del Sotillok Martin Orotz jaunari idatzitako gutuna eta hark prozesioen negozioari buruz emandako erantzuna geratzen zaigu, baldin eta prozesio horiek egiteko Kabildoaren baimena behar bazen.

## Erreferentziak

* ↑ «OROZ, Martín de - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110623325
# Martin Peters

Martin Stanford Peters, MBE (Plaistow, Londres, 1943ko azaroaren 8a - 2019ko abenduaren 21a) ingeles futbolari eta entrenatzailea izan zen.
Ingalaterrako futbol selekzio nazionalarekin 1966tik 1974ra 67 partida jolastu zituen eta 20 gol markatu zituen. Selekzioarekin munduko txapelduna izan zen 1966an. Ingalaterrako bigarren gola markatu zuen Alemaniaren aurkako finalean.
West Ham United, Tottenham Hotspur, Norwich City eta Sheffield United taldeetan jolastu zuen.

## Lana

* The Ghost of 66, autobiografia, 2006.
* Datuak: Q505028
* Multimedia: Martin Peters / Q505028
# Martin Porres

San Martin Porres, jatorrizko izen-deiturez Martín de Porres y Velásquez (Lima, Peru, 1579ko abenduaren 9a - Lima, Peru, 1639ko azaroaren 3a) perutar erlijioso katolikoa zen. Joan XXIII.a aita santuak santutu zuen 1963an. Egutegi katoliko liturgikoan azaroaren 3an ospatzen da haren eguna.
Frai Escoba ere deitua (erratz batekin agertzen baita irudi askotan), Amerikako lehenengo santu beltza izan zen.

## Ikus, gainera

* Arrosa Limakoa

## Kanpo estekak

* Biografía y semblanza espiritual de Martín de Porres en Dominicos.org
* Tradiciones Peruanas: Los ratones de Fray Martín
* Milagros de San Martín de Porres
* Los Santos de Lima - del programa de TV "A la vuelta de la esquina"
* Fragmento de la película "Fray Martín de Porras"
* Caballeros de la Hermandad de San Martín de Porres
* Novena a San Martin de Porres
* Datuak: Q313293
* Multimedia: Saint Martin de Porres / Q313293
# Marián (filma)

Marián 1977 urtean eginiko filma da. Luis Martínez Cortések egin zuen film hau Nafarroako Pirinioetan kokatuta.

## Pertsonaiak

* Héctor Alterio: Alfredo
* María Asquerino: Ana
* Eduardo Bea
* Alberto Belmonte: Jaime
* Lina Canalejas: Irene Sierra
* Javier Escrivá: Marcos Salazar
* Fernando Hilbeck
* Isabel Mestres: Marian
* Susana Prados
* Mari Carmen Sierra
* Xabier Elorriaga
* Henry Gregor
* Darío Escrivá
* Mario Toas
* Ángel Menéndez
* Roberto Daniel
* Manuela Camacho
* Anastasio de la Fuente
* José Luis Murillo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263064