OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ghardaia

Ghardaia (arabieraz: غرداية‎; amazigeraz: ⵜⴰⵖⴻⵔⴷⴰⵢⵜ) Aljeriako hiria da, izen bereko probintziako hiriburua dena. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko Mzab bisitatzeko abiapuntua da.

## Herriak

Bederatzi herrik Ghardaia udalerria osatzen dute:
* Ghardaia
* Melika Haut
* Melika Bas
* Theniet El Mekhzène
* Hadj Messaoud
* Mermed
* Bab Saâd
* Ben Ghanème
* La Palmeraie

## Klima

Datu klimatikoak (Ghardaia) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 27.8 | 35.2 | 37.0 | 39.2 | 42.5 | 46.0 | 49.0 | 46.2 | 44.2 | 42.7 | 34.0 | 30.0 | ' |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 16.5 | 19.3 | 21.7 | 26.0 | 31.1 | 36.9 | 39.8 | 39.4 | 34.3 | 27.5 | 21.1 | 16.9 | 27.5 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 10.9 | 13.4 | 15.6 | 19.5 | 24.5 | 30.0 | 32.7 | 32.5 | 28.0 | 21.6 | 15.4 | 11.6 | 21.3 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 5.3 | 7.3 | 9.5 | 13.1 | 17.7 | 22.9 | 25.7 | 25.5 | 21.6 | 15.7 | 9.7 | 6.1 | 15 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -5.4 | -1.4 | -1.0 | 4.0 | 7.5 | 14.8 | 14.8 | 13.9 | 11.0 | 7.2 | -1.5 | -5.4 | ' |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 7.6 | 4.7 | 6.6 | 7.4 | 4.4 | 2.3 | 0.3 | 1.1 | 4.8 | 7.1 | 12.1 | 3.0 | 61.4 |
| Hezetasuna (%) | 54.4 | 45.0 | 39.8 | 35.1 | 30.5 | 25.9 | 22.3 | 25.9 | 36.9 | 45.0 | 50.2 | 54.7 | 38.8 |
| Iturria (1): NOAA (1964–1990) ||||||||||||||
| Iturria (2): climatebase.ru ||||||||||||||

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera (Iturria: Erroldak) :
| 1977 | 1987 | 1998 | 2008 |
| 57200 | 62300 | 87600 | 93423 |

## Ghardaiar ospetsuak

* Moufdi Zakaria (1908-1977), poeta
* Kamel Eddine Fekhar (1963-2019), sendagile eta aktibista.

## Erreferentzia

* ↑ Euskaltzaindia. Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .
* ↑ (Frantsesez) «Décret n° 84-365, fixant la composition, la consistance et les limites territoriale des communes. Wilaya d'El Oued» Journal officiel de la République Algérienne: 1578. 1984-12-19.
* ↑ Climate Normals for Ghardaia. .
* ↑ Climatebase.ru. Ghardaia, Algeria. .
* ↑ (Ingelesez) ALGERIA [Djazaïria : historical demographical data of the urban centers]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q622841
* Multimedia: Ghardaïa / Q622841
# Ghardaiako probintzia

Ghardaia (arabieraz: ولاية غرداية‎) Aljeriako wilaya edo probintzietako bat da. 86.105 kilometro koadro ditu eta 375.988 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Ghardaia da. Guztira 9 barruti eta 13 udalerri ditu.

## Barrutiak

* Métlili
* El Ménia
* Bounoura
* Mansourah
* Ghardaïa
* Dhayet Bendhahoua
* Zelfana
* Bérianne
* Igraren

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17601
* Multimedia: Ghardaïa Province / Q17601
# Fresnedilla

Fresnedilla Ávilako udalerria da, Arenas de San Pedro eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 104 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1632633
* Multimedia: Fresnedilla / Q1632633
# Fresnedoso de Ibor

Fresnedoso de Ibor Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 332 biztanle zituen 54,66 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1643018
* Multimedia: Fresnedoso de Ibor / Q1643018
# Fresnedoso

Fresnedoso Salamancako udalerria da, Béjar eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 117 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1768614
* Multimedia: Fresnedoso / Q1768614
# Fresnedillas de la Oliva

Fresnedillas de la Oliva Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Sierra Oeste de Madrid eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.396 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Madrilgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q739480
* Multimedia: Fresnedillas de la Oliva / Q739480
# Fresnedo (Soba)

Fresnedo Sobako herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 37 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Pindado Uslé, Jesús. (2002). Gran Enciclopedia de Cantabria. Cantabria ISBN 8486420296..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5869508
# Fresneda de la Sierra Tirón

Fresneda de la Sierra Tirón Burgosko udalerria da, Montes de Oca eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 126 biztanle zituen.

## Demografia

Bilakaera demografikoa :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2009 |
| 472 | 408 | 471 | 437 | 460 | 518 | 471 | 331 | 181 | 119 | 116 | 126 |

## Ikus, gainera

* Burgosko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.
* Datuak: Q541178
* Multimedia: Fresneda de la Sierra Tirón / Q541178
# Fresneda de la Sierra

Fresneda de la Sierra Cuencako udalerria da, Serranía Media eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 59 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q932674
* Multimedia: Fresneda de la Sierra (Cuenca) / Q932674
# Fresnel (unitatea)

Fresnela 10$^{12}$ s$^{−1}$ balio duen maiztasun unitatea da. Behiala espektroskopiaren alorrean erabilia; gaur egun, aldiz, terahertz (10$^{12}$ hertz) unitate baliokidea erabiltzen da bere ordez. Augustin-Jean Fresnel, optikan aditua eta Fresnel leiarren garatzailea, fisikariaren omenez jarri zioten izena unitateari.

## Erreferentziak

* ↑ Bayliss, Noel S. (1951ko martxoaren 3a). «The permicron: a unit of wavenumber» Nature 167: 367. (Noiz kontsultatua: 2018ko uztailaren 26a).
* ↑ Cardarelli, F.. (1999). Scientific Unit Conversion: A Practical Guide to Metrication. Springer Science & Business Media, 10 or. ISBN 9781447108054..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5503151
# Fresneda de Cuéllar

Fresneda de Cuéllar Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 199 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1939012
* Multimedia: Fresneda de Cuéllar / Q1939012
# Gioja (kraterra)

Gioja kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 42,5 kilometroko diametroa du. Izena Flavio Gioiaren omenez darama. Kraterra Byrd krater handienaren hegoaldeko ertzaren ondoan dago, horma baxuekin. Hego-hego-ekialdean, Main kraterra agertzen da.
Giojaren ertza ia biribila da, baina apur bat higatuta dago. Ahoaren kanpoko arrapalak aldatu egin dira geroagoko inpaktuengatik, bereziki mendebaldean. Ertzak ipar-mendebaldean du punturik altuena, eta Byrd kraterraren ertzak eta desagertutako beste formazio batzuek indartu dute. Barruko lurzorua ia laua da, eta barga txiki bat du, erdiko puntutik ipar-ipar-ekialdeko ertzeraino hedatzen dena. Gainazala markatzen duten krater txiki batzuk ditu, horietako bi barne-mendebaldeko hormatik gertu.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1525261
* Multimedia: Gioja (crater) / Q1525261
# Gionges

Gionges Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 145 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Gionges udalerrian erroldatutako biztanleak 145 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 46 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 42 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 42 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gionges udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 4 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 8 | 45-49 | 4 |
| 4 | 40-44 | 12 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 16 | 25-29 | 8 |
| 4 | 20-24 | 8 |
| 4 | 15-19 | 8 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 8 | 5-9 | 4 |
| 0 | 0tik 4ra | 8 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (29 gizon eta 24 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 higiezinen enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 jatetxe zen eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Gionges udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1216664
* Multimedia: Gionges / Q1216664
# Giordano Bruno (kraterra)

Giordano Bruno Ilargiaren alde ezkutuan dagoen inpaktuzko krater bat da, justu ipar-ekialdeko ikusmen mugaren atzetik. Librazioari esker, noizbehinka ikus daitekeen puntu bat da, nahiz eta alboz ikusten den hori gertatzen denean eta, beraz, ezin den detaile handirik eskuratu. Harkhebi eta Szilard krateen artean dago.
Ilargiaren orbitatik ikusita, Giordano Bruno ejekzio simetrikoen zentroan dago, inguruan duen materialak baino albedo handiagoarekin. Ejekzio-izpiek 150 kilometroko zabalera dute, eta oraindik ez dira ilundu espazioaren higadura dela eta. Kraterraren ingurua bereziki distiratsua da. Hau guztia dela eta formazio gaztea dela uste da, geologikoki hitz egiten. Benetako adina ez da ezaguna, baina 350 milioi urte baino txikiagoa dela uste da. 1178ko ekainaren 18an (gaur egungo ekainaren 25a izango litzateke gregoriotar egutegiaren arabera) Canterburyko bost monjek eztanda txiki bat ikusi zuten Ilargian, "[Ilargiaren] goiko adarra bitan zatitu zuena". Baliteke Giordano Bruno kraterraren sorrera izatea.
Italiako Giordano Bruno filosofoaren omenez izendatu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1525305
* Multimedia: Giordano Bruno (crater) / Q1525305
# Gioiosa Ionica

Gioiosa Ionica Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 6.862 biztanle ditu, 36,07 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Gioiosa Ionicak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Grotteria Martone Marina di Gioiosa Ionica Roccella Ionica

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54615
* Multimedia: Gioiosa Ionica / Q54615
# Gioiosa Marea

Gioiosa Marea Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 6.733 biztanle ditu, 26,48 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Gioiosa Mareak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Patti Piraino Brolo Capo d'Orlando Montagnareale Sant'Angelo di Brolo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q492966
* Multimedia: Gioiosa Marea / Q492966
# Gion barrutia

Gion (japonieraz: 祇園) Kyoton dagoen Higashiyama-ku auzoko barrutia ezaguna da, Japoniako geisha auzo famatuena baita. Bertakoek geiko hitza erabiltzen dute.

## Geiko komunitateak

Kyoton bi geiko komunitate daude, Gion Kōbu (祇園甲部) eta Gion Higashi (祇園東), aspaldi banatu zirenak. Kōbu da handiena eta barrutiaren zatirik handiena hartzen du. Geikoen kopurua jeisten joan den arren aintzinako itxura, arkitektura eta aisialdi ohiturak mantendu dira. Kyotok Gion berrizteko proiektu bat abiarazi du.

## Aisialdia

Japoniako aintzinako estiloko etxe ugari daude bertan, machiya ("herriko etxeak") eta ochaya ("te etxeak") direnak. Mendeetan zehar bertan izan dira samurai zaharrak eta gaur egungo negoziogizonak. Iluntzean geikoak eta maikoak (geiko ikasleak) atera eta ochayatara joaten dira. bertan dantza, abestu eta bezeroak entretenitzen dituzte.
Gaur egun beste hainbat lokal ireki dira Gion barrutian; tabernak, klubak, pachinko aretoak, apiostu etxeak eta abar., batez ere Shijō kalean. Turismo gunea bihurtu da eta gau giroa azaldu da bertan.

## Ekintzak

1872tik aurrera geishek dantza publiko bat egiten dute urtean behin. Miyako Odori da dantzaldi ezagunena, "Hiriburu zaharreko dantzak" esan nahi du. Apirilaren 1etik 30era egiten dira, gereziondoen loratzearekin batera.
Gion Odori jaialdia berriagoa da eta azaroan izaten da.

## Iruditegia

* Gion auzoa.
* Gion auzoa.
* Geisha eta maikoa atean.
* Minamiza antzokia.
* Shirakara ubidea.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Japan Visitor webguneko informazioa
* Datuak: Q926312
* Multimedia: Gion, Kyoto / Q926312
# Gioia dei Marsi

Gioia dei Marsi Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 1.680 biztanle ditu, 58,4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Gioia dei Marsik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lecce nei Marsi Ortona dei Marsi Pescasseroli Bisegna Pescina Ortucchio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50096
* Multimedia: Gioia dei Marsi / Q50096
# Gioia del Colle

Gioia del Colle Italiako udalerri bat da. Bariko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 26.562 biztanle ditu, 208,94 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Gioia del Collek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Acquaviva delle Fonti Laterza Noci Sammichele di Bari Santeramo in Colle Turi Castellaneta Mottola Putignano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51827
* Multimedia: Gioia del Colle / Q51827
# Gipuzkoako Artisten Elkartea

Gipuzkoako Artisten Elkartea, AAG-GAE, (gaztelaniaz: Asociación Artística de Gipuzkoa) 1949an antolatutako erakundea da. Urte asko San Telmo museoan egoitza zuten; egun egoitza propioa dute Aldapetan. Elkarteak Arteen eta Lanbideen Eskolaren desagerpenak ekarri zuen hutsunea bete nahi zuen. Lehen presidentea Ricardo Baroja izan zen. Gaur egungo presidentea Sofia Arostegi Parra da.

## Aktibitateak

Elkarteak mota askotako ikastaroak antolatzen ditu: margolaritza, eskultura, biluz artistikoa, moldatzea, grabatua, teknologia berriak... Halaber, erakusketa aretoa, liburutegia eta espazio desberdinak lanerako eskaintzen du. Beste motatako aktibitateak ere eragiten ditu: bidaiak, argitalpenak, lehiaketak, proiekzioak, hitzaldiak, merkatu-txikiak... Donostiako Boulevardean, hilabeteroko lehen igandean “Arte Azoka” antolatzen dute, bestetik.

## Funtsak

Halaber, elkarteak artista desberdinen lanak gordetzen ditu. Haien funtsetan artista hauen lanak ikus daitezke: Rafael Munoa, Eduardo López de Maturana, Pilar Gil...

## Erreferentziak

* ↑ http://asociacionartistica.org/historia/
* ↑ http://asociacionartistica.org/project/feria-de-arte/
* ↑ http://asociacionartistica.org/wp-content/uploads/2017/12/2018-01-24-Fondos-Arte-Asociacion-peq.pdf

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Elkartearen webgune ofiziala.
* Beñat Parra: "Gipuzkoako Artisten Elkarteak 75 urte", Irutuxloko Hitza, 2397.zk., 2024/04/12.
* Datuak: Q105158247
# Gipuzkoako Bazkundea

Gipuzkoako Bazkundea Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen enpresen elkarte edo erakunde bat da. Benta Berri auzoan eta Tolosa hiribideko 75. zenbakian dago.

## Kanpo estekak

* Gipuzkoako Bazkundearen webgunea
* Datuak: Q25474509
# Futoshi Ikeda

Futoshi Ikeda (japonieraz: 池田 太, 1970eko urriaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q247068
# Futurismo

Futurismoa etorkizunerantz bideratua dagoen kultura eta politika joera da. 1909. urtean Filippo Tommaso Marinetti poeta eta idazle italiarrak sortu zuen mugimendu iraultzaile hau. Makinen eta lastertasunaren aldeko ziren Marinetti eta haren jarraitzaileak, arriskuzaleak eta gerraren aldekoak. Ideien aldiberekotasuna, sintaxi-askatasuna, eta artisten eta idazleen belaunaldi sortu berriak askatzeko iraganarekin hautsi beharra proposatzen zuten. "Erre ditzagun museoak eta liburutegiak" zen futurismoaren deia. Eskultore eta margolari futuristek (Umberto Boccioni, Giacomo Balla, Carlo Carrà, Ardengo Soffici), plastikotasun zorabiagarria zerabilten. Izakien iragana, oraina eta geroa aldi berean irudikatu nahi izaten zuten, eta irudi asaldatuen eta dardartien segiden bidez higidura adierazten zuten.
Poesian, ordura arte erabilitako teknika eta sintaxia aldatu nahi izan zuten, eta aldi berean mundu berriaren aurrerakuntzak, makinismoa, asmakizun berriak, etab. goraipatu zituzten. Errusiako Iraultzaren ondorengo urteetan futurismoak eragin handia izan zuen, Vladimir Maiakovski poetagan, adibidez.
Musikan harmonia hautsien alde egin zuen futurismoak. Filosofian eta politikan ideia aldenduenen bat egitea bilatu zuen. 15 urte egin aurretik desegin zen taldea. Hala ere, faxismoak bereganatu zuen futurismoaren indarraren eta mekanikaren aldeko zaletasuna.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Futurismoa, Gizapedian.
* Datuak: Q131221
* Multimedia: Futurism / Q131221
# Futuroscope

Futuroscope Poitiersen periferian dagoen atrakzio parke bat da, Chasseneuil-du-Poitou eta Jaunay-Clan herrietan. 2008an 1,61 milioi bisitari izan zituen.

## Historia

Parkearen eraikuntza 1984an hasi zen, René Monoryk, proiektuaren sortzailea eta garai hartan Conseil général de la Vienneko presidentea zenak lehen harria jarri zuenean.
Parkea publikoarentzat 1987ko maiatzak 31n ireki zen. 2011an, Futuroscopek 40 milioi bisitariak gainditu zituen. Zinema kopurua handitu egin da, eta atrakzioak erregularki berritzen dira. Gaur egun, bertsio guztietan IMAX teknologiarekin hornitutako sei areto dituen toki bakarra da. Futuroscopek 600 langile ditu, horietatik 400 kontratu indefinitua dutenak direlarik.
Amaury taldeari saldua izan ondoren, Futuroscope parkea gaur egun Société D'Economie Mixte Localek (SEML) administratzen du, honen akziodun nagusiak Vienne departamendua (%60a) eta Poitou-Charentes eskualdea (%20a) direlarik. Falta den %20a kapital pribatuari dagokio. SEMLeko presidentea Dominique Hummel zen.
Parkearen ikurra Futuroscope Pabiloia izan zen hasieran, hiruki formako prisma baten gainean jarritako esfera bat, forma geometriko sinpleetan oinarritutako arkitektura modernoa irudikatzen duena. 2003tik, ikur berria Kinémax pabiloia da, parkearen logotipoan hainbat kolorerekin apaindua eta bost petalodun lore bezala estilizatua. Petaloek etorkizuna, irudia, sentipena, emozioa eta ezagutza irudikatzen dute.

## Futuroscopeko teknopolisa

Conseil général de la Vienneren bultzadapean, parkearen inguruan 200 hektareako teknopolis bat garatu da. Toki honetan 200 enpresa baino gehiago ezarri dira, eta bertako hotel sareak 1900 gela ditu.

## Ikuskizunak

* ÉcoDingo
* La Cité du Numérique
* Danse avec les Robots
* Arthur, l'aventure 4D
* Monstres des Mers
* Les Ailes du Courage
* Les Astromouches
* CyberWorld
* Le Festival du Dynamique
* Voyageurs du Ciel et de la Mer
* Chocs Cosmiques
* La Vienne Dynamique
* Les Animaux du Futur
* Le Monde des Enfants
* Cyber Avenue
* Imagic
* Les Yeux Grands Fermés
* Everest
* Sur les Traces du Panda
* Planète Bleue
* Space Station
* Le 8ème Continent
* Le Petit Prince
* Le Mystère de la Note Bleue

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Futuroscopen webgune ofiziala
* Datuak: Q1475660
* Multimedia: Futuroscope / Q1475660