OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Suediako Arteen Errege Akademia

Suediako Arteen Errege Akademia (suedieraz: Kungliga Akademien för de fria konsterna) 1773an Suediako Gustavo III.ak sortutako Suediako errege akademietako bat da. Bere egoitza Stockholmen dago eta pintura, eskultura, arkitektura eta beste arte bisual batzuk sustatzea helburu duen erakunde independentea da.
Stockholmeko Arte Ederretako Errege Eskola, garai batean akademia horren parte zena, orain, 1878tik, Hezkuntza Ministerioaren mende da.

## Historia

1735ean, Carl Gustaf Tessinek Errege Marrazki Akademia izeneko eskola bat sortu zuen Stockholmeko gazteluan. Garai hartako Frantziako akademien eredua izan zen, finkatutako artisten eta artearen ezagutzaileen bilgune gisa. Guillaume Taraval, Johan Henrik Scheffel eta Olof Arenius margolariek eta Carl Hårleman arkitektoak irakatsi zuten bertan, eta lehen ikasle taldean Johan Pasch zegoen.
1766an, akademiak bere jarduera zabaldu zuen parlamentuko dekretu baten ondoren. 1768an, bere izena aldatu zuten Pintura eta Eskultura Errege Akademia izatera. 1773an, Gustavo III.a erregeak akademia antolatzeko lehen estatutuak idatzi zituen. Garai hartan, arkitektura, grafikoa, anatomia, perspektiba teoria eta historia kulturala barne hartzen zituen curriculumak. XVIII.mendearen amaiera Errege Akademiaren lehen urrezko arotzat hartzen da, garai hartako artista handiak, hala nola Johan Tobias Sergel, kide hautatu eta bertan irakatsi baitzituzten. 1810ean, berriz ere Suediako Arte Ederren Errege Akademia izena jarri zioten, gaur egun oraindik daraman izena.
1830eko hamarkadan, Errege Akademiak arte akademiko tradizionalarekin zuen konpromisoaren aurka egiten hasi ziren kritikak. Horrez gain, gizonak zein emakumeak akademiako kide gisa hauta zitezkeen arren, garai hartan emakumeek 1864. urtea baino lehen baimen bereziaren bidez bakarrik ikasi zezaketen artea. Stockholmeko Arte Elkartea sortu zen erakusketa-alternatibak eskaintzeko, eta Opponenterna ('Aurkariak') izenez ezagutzen den artista inpresionista talde bat ere sortu zen.
1780an, Pintura eta Eskultura Errege Akademia Stockholmeko Jauregitik Nicodemus Tessin Zaharra arkitektoak diseinatutako jauregi batera eraman zen, hiri erdiko Fredsgatan kalera. 1842-1846 urteetan Fredrik Blom arkitektoak birdiseinatu zuen eta 1893-1896an handitu egin zen.

## Erreferentziak

* ↑ Bengtsson, Eva-Lena ”Konstakademien och Mejan”, i Kungl. Konsthögskolan Vårutställning 2005 (Utställningskatalog), 2005

## Kanpo estekak

* (Suedieraz) Akademiaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q167920
* Multimedia: Royal Swedish Academy of Arts / Q167920
# Suebaki (argipena)

Suebaki hitzak adiera zenbait ditu:
* informatikan, suebaki, ingelesez firewall, sare baten segurtasunerako erabiltzen den hardware edo softwarea;
* basogintzan, suebakia, basoan sua heda ez dadin landarez soiltzen duten lur zerrenda.

## Ikus, gainera

* Suhesi, eraikinetan suaren hedatzea saihesteko erabiltzen den hesia.
# Sueboen Erresuma

Galiziako Sueboen Erresuma suebo herriaren erresuma izan zen, Gallaecia eta Lusitaniako probintzietan kokatua. 410ean sortu eta 584eraino iraun zuen, nahiz eta mende osoa eman zuen galeraz galera. Erromako Inperiotik banandu zen eta txanpon propioak egin zituen lehenengo barbaro erreinua izan zen. Erresuma Ostrogotikoa eta Bisigodoen Erresuma baino txikiagoa zen, eta ez zuen garrantzi politiko handirik izan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1048918
* Multimedia: Kingdom of the Suebi / Q1048918
# Sueder

Sueder Gernikan (Bizkaia) 2012 urtean sortutako rock taldea da.
Abestiak, rock estilo bizienetik Pop/Rockera doaz: Itoiz, The Police... influentziak abestietan antzematen direlarik.
2013. urtean taldea bateri jole gabe geratu zen eta Ander sartu zen taldera bateri jole bezala. Taldea momentu horretan laukotea zen Koldo, Unai, Josu eta Anderrez osatua.
2014. urtean Josuk taldea utzi zuen, hala ere proiektuak aurrera jarraitu zuen eta 2015ean taldeak bere lehenbiziko diskoa plazaratu zuen, Bazan ordue izenburuarekin. Diska Muxikon eta Atxatune estudioetan grabatu zen Jorge Etxebarrieta "Txortx" en gidaritzapean. Lan hura Elkar Estudioak antolatutako Elkar Sesioetan ere agertu zen.
2015 urtean taldea laukote izatera pasatu zen Xabi Larrainzar gitarra jole berriarekin.
2020 urteko ekainean Koldok taldea utzi zuen eta momentu horretan proiektua hankaz gora jarri ostean Anderrek ahotsera pasatzeko pausoa eman zuen. Momentu horretan taldeak soinu eta estilo ezberdinetara pausoa eman zuen soinu gordinago bat eskuratuz.
2020 urte bukaeran taldean bere bigarren lana grabatzen hasi zen Korturec eta Lorentzo Records estudioetan Jon Urriolabeitiaren gidaritzapean.
Lehenbiziko single-a, izen berekoa, "Drama barik", plataforma digitaletan urtarrilaren 15ean argitaratu zen. Diska azaroaren 2021 eko azaroaren 19 an argitaratuko da.

## Diskografia

* Bazan ordue (2015, autoekoizpena)
* Drama barik (2021, autoekoizpena)

## Kolaborazioak

* Elkar Estudioa Sesioak Vol. II (2015, Elkar)

## Erreferentziak

* ↑ Bazan ordue. (Noiz kontsultatua: 2017-03-29).
* ↑ «Drama barik» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188275
# Suebaki (basoa)

    Artikulu hau basogintzari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Suebaki (informatika)».
Suebakiak erregai gutxi duten eremuak dira; horrela, baso-suteak ezin dira barreiatu.
Badaude suebaki naturalak, lakuak, ibaiak, landare gutxiko eremuak... Badaude suebaki artifizialak edo sortuak ere bai. Suebaki naturalak landare gutxi edo ura duten eremuak dira. Suebaki artifizialak errepideak izan daitezke, aireportuak, kirol zelaiak... Badaude beren beregi sortutako suebakiak, basozainek egiten dituztenak edo suhiltzaileek suteak kontrolatzeko azkar egiten dituztenak.

## Irudiak

* Errepide batek suebaki lanak egiteko izan zuen eraginkortasuna erakusten duen irudia.
* Baso batean azkar egindako suebaki estu bat.
* Gizakiek kudeatutako baso batean suebaki zabal bat, belarrez estalia.
* Mendiko bide bateti, suebaki den bide batetik oinezko batzuk.
* Suebakia belarrez eta sasiez betez gero, eraginkortasuna galduko da.
* Suebakia belarrez eta sasiez betez gero, eraginkortasuna galduko da.
* Suebakietan belarjaleen lanak lagundu dezake.
* Bide zabalek eta errepideek suebaki lanak egiten dute.
* Ibaia. Suebaki naturala.
* Landare gutxi duten mendiak, lakuak, etab. suebaki naturalak dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q898256
* Multimedia: Firebreaks / Q898256
# Sueca

Sueca Valentziako Erkidegoko udalerria da, Ribera Baixa eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburu eta udalerririk populatuena da.
2011ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 28.986 biztanle zituen.

## Herri barnetik kanpoko barrutiak

Udalerriko kostaldean zenbait gune daude:
* Bega de Mar.
* el Perelló.
* les Palmeres.
* el Mareny de Barraquetes; udalerritik beherako entitatea da.
* Mareny Blau.
* Mareny de Vilches.

## Herritar ezagunak

* Joan Fuster (1922 - 1992), idazle eta intelektuala.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1552240
* Multimedia: Sueca / Q1552240
# Suedia Berria

Suedia Berria (suedieraz: Nya Sverige) Suediar Inperioak Delaware ibaiaren beheko lurretan 1638 eta 1655 artean sortu zuen kolonia bat izan zen, gaur egungo Delaware, Maryland, New Jersey eta Pennsylvanian, Ameriketako Estatu Batuetan. Hogeita Hamar Urteko Gerraren testuinguruan sortu zuen Suediak, botere handiko lurraldea zenean, Amerikaren kolonizazio saiakeraren barne. Suediak tabakoa landatu eta larruak trukatzeko eremu propio bat nahi zuen kontinentean.
Delaware ibaiaren bi aldeetan ezarri ziren herriak. Fort Christina, gaur egungo Wilmingtonen, lehen kolonia izan zen, Kristina Suediakoaren omenez deitua. Kolonoak suediarrak, finlandiarrak eta, kopuru txikiagoan, herbeheretarrak ziren. Suedia Berria Herbehereetako Errepublikak konkistatu zuen 1655an, Iparraldeko Bigarren Gerraren baitan, eta Herbeherea Berriaren kolonia gisa jarraitu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ «U.S. States A-D» www.worldstatesmen.org (Noiz kontsultatua: 2024-03-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q322187
* Multimedia: New Sweden / Q322187
# Tadeusz Bór-Komorowski

Tadeusz Komorowski, Tadeusz Bór-Komorowski izenez ezaguna (Khorobriv, Galitzia eta Lodomeriako Erresuma, Austria-Hungariako Inperioa, 1895eko ekainaren 1a - Londres, 1966ko abuztuaren 24a) poloniar militar eta politikaria izan zen.
Lehen Mundu Gerran Austria-Hungariako armadan parte hartu zuen, eta, gerraren ondoren, Poloniako armadan sartu zen. Zalditeria eskola bat zuzendu zuen eta Poloniako zaldi taldearekin parte hartu zuen 1924ko Udako Olinpiar Jokoetan.
Alemaniak Polonia inbaditzearen aurka borrokatu zuten 1939an, eta erresistentzia antolatu zuten Krakovian. Alemanek Polonia inbaditzearen aurka borrokatu zuten 1939an, eta erresistentzia antolatu zuten Krakovian. Erbestean zegoen Poloniako gobernuak Varsoviako altxamendua agindu zion 1944ko abuztuan. 1944ko irailean, Ejertzitoko Ikuskatzaile Nagusi izendatu zuten, eta urrian alemanei errenditu eta Alemanian barneratu zuten.
Gerra ostean Londresen kokatu zen eta 1947tik 1949ra Erbesteko Poloniako Gobernuko lehen ministro izan zen. Londresen hil zen eta bere gorpuzkiak Polonian lurperatu zituzten 1994an.
* Datuak: Q170356
* Multimedia: Tadeusz Bór-Komorowski / Q170356
# Tadeusz Borowski

Tadeusz Borowski (Zhytomyr, Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista, 1922ko azaroaren 12a – Varsovia, 1951ko uztailaren 3a) poloniar kazetari eta idazlea izan zen.
Poloniar familia batean jaio zen, Sobietar Ukrainan. Aita eta ama gulagera deportatu zituzten. Stalingo Purga Handian zehar Poloniara atzerriratu zituzten preso komunisten truke eta Varsovian kokatu ziren.
Nazien okupazioan, poloniarrei unibertsitateko hezkuntza debekatu zitzaien. Borowskik literatura poloniarreko ikasketa klandestinoak egin zituen Varsoviako Unibertsitatean. Poema bildumak ere legez kanpo argitaratzen hasi zen.
Alemaniarrek 1943ko otsailean atxilotu zuten, Maria Rundo neska-laguna atxilotu ondoren, eta bi hilabete geroago Auschwitzeko kontzentrazio-esparrura bidali zuten. Esklabo lana egitera behartua, pneumonia hartu zuen. 1944an Dachaura eraman zuten eta estatubatuarrek 1945eko maiatzaren 1ean askatu zuten.
Parisen denbora bat igaro eta Poloniara itzuli zen 1946ko maiatzean. Han bere neskalagunarekin elkartu zen eta abenduan ezkondu ziren. Poesiatik prosara aldatu eta Auschwitzeko bizitzari buruzko istorioak idatzi zituen, eta eguneroko izuak besteekiko axolagabetasuna eta heroismorik eza. Poloniako agintariek nihilista, ezmorala eta dekadentea izatea leporatu zioten.
Uste zuen komunismoa zela indar bakarra beste Auschwitz bat saihesteko eta liburuxka politikoak idatzi zituen. Gobernu komunistak lagun bati egin zizkion torturen ondoren, erregimen sozialistarekiko desengainua hartu zuen. 1951n bere buruaz beste egin zuen berogailu batetik gasa arnastuta, alaba jaio eta gutxira.

## Lan hautatuak

* Proszę państwa do gazu
* Byliśmy w Oświęcimiu
* Niedyskrecje pocztowe: korespondencja Tadeusza Borowskiego
* Tadeusz Borowski: Selected Poems, Kalifornia, 1990.
* Here in Our Auschwitz and Other Stories (Yale University Press, 2021). Madeline G. Levine itzultzailea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100005
* Multimedia: Tadeusz Borowski (writer) / Q100005
# Tadeusz Kantor

Tadeusz Kantor (Wielopole, Galitzia, Austria-Hungariako Inperioa, 1915eko apirilaren 6a - Krakovia, Polonia, 1990eko abenduaren 8a) poloniar eszenografo eta antzerki-zuzendari bat izan zen.
Krakoviako Arte Ederretako Akademian egin zituen ikasketak. Pintura eta Eszenografia ikasi zituen, baina antzerkirako egindako lanengatik da batez ere ezagun. 1942an hasi zen antzezlanak idazten, ezkutuan, alemanen okupazio-garaian. 1956an, Cricot 2 Antzokia inauguratu zuen, eta bertako zuzendaria eta buruzagi artistikoa izan zen. Antzoki horretan, literatura-lanen moldaketak egin zituen hasieran, eta bere antzerki-lanenak ondoren. Hainbat sari jaso zituen; besteak beste, Basileako Goethe Fundazioaren Rembrandt saria (1978). Antzerki-lanen artean ditu: Klase hila (1975), Wielopole, Wielopole (1980), Ez naiz sekula itzuliko (1988), Gaur nire urtebetetzea da (1991, hil ondoren estreinatua).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q702678
* Multimedia: Tadeusz Kantor / Q702678
# Tadeus Reichstein

Tadeus Reichstein (Wloclawek, Polonia, 1897ko uztailaren 20a - Basilea, Suitza, 1996ko abuztuaren 1a) suitzar biokimikaria izan zen, jatorriz poloniarra.

## Biografia

Zurich eta Basileako unibertsitateetan irakasle izan zen eta oso ikerketa garrantzitsuak egin zituen C bitaminaren, glukosidoen eta hormona kortikosteronaren gainean.
Fisiologiako eta Medikuntzako Nobel saria eskuratu zuen 1950ean, P.S. Hench eta E.C. Kendallekin batera, kortisonaren eratorriez egin zituen azterlanengatik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115490
* Multimedia: Tadeus Reichstein / Q115490
* Espezieak: Tadeus Reichstein
# Tadeusz Baird

Tadeusz Baird (Grodzisk Mazowiecki, Polonia, 1928 – Varsovia, Polonia, 1981) musikagilea izan zen. Bi joerak markatu dute haren musika: alde batetik, Poloniako folklore musikak, eta bestetik, musika berriak. Lehenengo joerakoak ditu Piano kontzertua (1949), Obertura antzinako estiloan (1950). Ondorengo lanetan, berriz, bere idazkera erabat aldatu zuen, eta dodekafonismoan oinarriturik, bestelako musika-adierazpide baten bila ibili zen. Lau Saio (1958), Adierazpideak (1960) eta beste hainbat obra musika-adierazpide berri baten bilaketaren fruituak dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q545594
* Multimedia: Tadeusz Baird / Q545594
# Taden

Taden (bretainieraz Skiñvieg) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q225211
* Multimedia: Taden / Q225211
# Tadeo Biela

Jose Tadeo Biela López (Elizondo, Baztan, 1872ko urriaren 28a - Elizondo, 1935) Nafarroa Garaiko abeslaria eta euskal idazlea izan zen.

## Bizitza

Tadeo Biela Elizondoko Dolaetxean jaio zen, 1872ko urriaren 28an; Juan Bautista Biela eta Juliana Lopez izan zituen gurasoak. Gaztaroa, berriz, Lesakan eman zuen, bertako organo-jolea zen bere osaba Frantzisko Bielarekin. Eliz ikasketak hasi bazituen ere, filosofiako hirugarren ikasturtean geratu zen. Aparteko abeslaria, Iruñeko Orfeoiaren tenor bakarlaria izan zen.
Beranduko idazlea izan zen, eta bere lan argitaragabe gehienak galdutzat eman behar dira. Edozein modutan ere, hark izkiriaturiko olerkiren bat edo beste irakurtzeko aukera bada, esate baterako 1927ko Euskal Esnalea-n agertu zen "Umezumari" izenburukoa.

## Erreferentziak

* ↑ Biela López, José Tadeo. Auñamendi Entziklopedia [on line], 2020, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-12).
* 1 2 Bidador, Joxemiel. Baztango euskal idazleen berri laburra (V). Euskaldunon Egunkaria, 2000ko otsailak 18, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2020-10-12).

## Kanpo estekak

* Bidador, Joxemiel Baztango euskal idazleen berri laburra, Euskaldunon Egunkaria, 2000-1-21; 2000-1-28; 2000-2-4; 2000-2-11; 2000-2-18; 2000-2-25, zubitegia.armiarma.eus
* Tadeo Viela, Rudolf Trebitsch-en euskal grabazioak, ahotsak.eus
* Datuak: Q100293718
# Takeshi Shimizu

Takeshi Shimizu (japonieraz: 清水 武士, 1975eko abuztuaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3311689
# Takeshi Urakami

Takeshi Urakami (japonieraz: 浦上 壮史, 1969ko otsailaren 7a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Marinos, Shimizu S-Pulse eta Kawasaki Frontale.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1254445
# Takeshi Ono (1962)

Takeshi Ono (japonieraz: 小野 剛, Ono Takeshi, 1962ko abuztuaren 17a -) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Entrenatzaile gisa Sanfrecce Hiroshima eta Roasso Kumamoto taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3303999
# Takeshi Watanabe

Takeshi Watanabe (japonieraz: 渡辺 毅, 1972ko irailaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1997 | 1 | 0 |
| Guztira | 1 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q768574
# Takeshi Saito

Takeshi Saito (japonieraz: 斉藤 剛史, 1972ko maiatzaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23831142
# Takeshi Saito (1979)

Takeshi Saito (japonieraz: 斉藤 武志, 1979ko ekainaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Montedio Yamagata.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4845675
# Takeshi Suda

Takeshi Suda (japonieraz: 須田 剛史, 1983ko apirilaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11664619
# Takeshi Ushibana

Takeshi Ushibana (japonieraz: 牛鼻 健, 1977ko irailaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3245940
# Takeshi Ono

Takeshi Ono (japonieraz: 大野 毅, 1944ko azaroaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1965 | 1 | 0 |
| 1966 | 0 | 0 |
| 1967 | 0 | 0 |
| 1968 | 0 | 0 |
| 1969 | 0 | 0 |
| 1970 | 0 | 0 |
| 1971 | 2 | 0 |
| Guztira | 3 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* Datuak: Q2522108
# Takeshi Terada

Takeshi Terada (japonieraz: 寺田 武史, 1980ko martxoaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespa Kusatsu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3301159
# Supelegor

Supelegor Itxinan dagoen leizea da,Gorbeiako mendilerroan.
981 metrotara dago haitzuloa. Sarrera oso handia da, portiko laukizuzen baten gisara.

## Bitxikeriak

Kobazulo honen inguruan kondaira asko zabaldu diraː lamiak bizi zirela, zezengorriak bizi zirela, Mari bizi zela, eta abar.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12267744
* Multimedia: Supelegor / Q12267744
# Super-Azeri

Super-Azeri, Azeri harrigarria edo A zer azeria! (ingelesez eta jatorrizkoan, Fantastic Mr Fox) Roald Dahlek idatzitako ipuina da, eta Quentin Blakek ilustratutakoa. Haur eta gazteei (HGL) zuzendutako istorioa da, inglaterrako landa eremuko azeri baten eta haren inguruko baserritarren arteko gorabeherak kontatzen dituena. Heziketari dagokionez, jorratuko diren gaiak abentura, ekologia eta elkarbizitza dira.

## Argumentua

Azeri jauna da liburuko pertsonaia nagusia. Azeriak, bere familia elikatzeko asmoz, inguruko hiru baserritarrei lapurretan egiten die. Txilbor, Txikin eta Tximel (bertsioaren arabera, Boggis, Bunce eta Bean) hiru baserritar maltzurrak azeria harrapatzen saiatzen dira, arrakastarik gabe. Azeriaren lapurretaz nazkaturik, arazoa behin betiko bukatzeko plan bat doitzen dute baserritarrek.

### Pertsonaia nagusiak

* Azeri aita: Bera da ipuineko pertsonaia nagusia eta azeri txikien aita. Bere jarrera oso babeslea da, bai familiarekiko zein lagunekiko. Izan ere, lagunei janaria ematen baitie. Azeri azkar zein usaimen onekoa da.
* Azeri ama: Protagonistaren emaztea eta bere azerikumeen ama. Pertsona oso eztia da, sukaldari trebea eta besteekin gauzak partekatzeko prest dago beti. Bere senarraz oso harro dago.
* Hiru baserritarrak: Txilbor, Txikin eta Tximel dira. Oso itsusiak, zakarrak eta beren baserrien inguruan agertzen ziren animali guztien etsai.

## Baloreak

Baloreak
* Eskuzabaltasuna: Azeri familia beti dago prest animaliekin janaria partekatzeko.
* Elkartasuna: Animalia denek beraien arteko laguntza behar dutenez, kasu askotan elkartu egiten dira arazoari aurre egin eta irtenbide bat aurkitzeko
* Hiru baserritarrak: Hauek kontsidera daitezke balore desegokiak bezala, nagusiki beren izaera da horren adibide nagusiena: zikinak eta beti aserre daudelako. Gainera, Azeri aitaren aurka izango duten jarrerak indartu besterik ez du egingo beren ezaugarriak.

## Euskarazko itzulpenak

Euskarara hiru aldiz itzuli da Roald Dahlen ipuin hau:
* Izenburua: "Azeri Harrigarria"
** Itzultzailea: Luigi Anselmi
** Argitaletxea: Alfaguara-Desclee
** Urtea: 1988
* Izenburua: "Super-Azeri"
** Itzultzailea: Mikel Garmendia
** Argitaletxea: Alfaguara-Zubia
** Urtea: 1998
* Izenburua: A zer azeria!
** Itzultzailea: Amets Sanchez
** Argitaletxea: Begiko
** Urtea: 2018

## Filmaren egokitzapena

Nahiz eta hasiera batean liburu bezala sortu, egokitzapen desberdinak egin dira, horien artean pelikula izanik garrantzitsuena. Filma 2009an aurkeztu zuten, "Fantastic Mr. Fox" izenarekin eta Wes Andersonen zuzendaritzapean. Aipatu behar da Stop-motion teknika erabiliz egin zutela.

## Erreferentziak

* ↑ «Super-Azeri - IKAS Euskal Pedagogia zerbitzua» www.ikas.eus (Noiz kontsultatua: 2020-03-23).
* 1 2 3 Santillana, Loqueleo. «A zer azeria!» www.begiko.com (Noiz kontsultatua: 2020-03-23).
* ↑ Unknown. (2015-10-02). «Sabiduría entre cubiertas: El Superzorro. Actividad 1» Sabiduría entre cubiertas (Noiz kontsultatua: 2020-03-24).
* 1 2 «Behinola 33» calameo.com (Noiz kontsultatua: 2020-03-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2320903
# SuperLiga Siroko

SuperLiga Siroko :
| Sorrera | 2017 |
| Frogak | 4 |
| 2018ko Txapeldunak | Gizonezkoak: Andy Criere Emakumezkoak: Ainara Aymat |
SuperLiga Siroko Espainian jokatzen den surf liga da. 2017an izan zuen lehen ekitaldia eta estatuko surflari onenek hartzen dute parte.

## Probak

Lau surf probak osatzen dute liga:
* Kantabria: Berria hondartza (Santoña)
* Euskal Herria: Zarautz
* Galizia: Pantín (2017), Doñinos (2018)
* Asturias: Gijón

## Palmaresa
### Gizonezkoak

| Urtea | Txapelduna | Puntuak | Garaipenak |
| 2017 | 1. Luis Díaz 2. Hodei Collazo 3. Jatyr Berasaluce | 2.470 2.230 1.920 | Zarautz: Hodei Collazo Gijón: Luis Díaz Pantín: Natxo González |
| 2018 | 1. Andy Criere 2. Ethan Egiguren 3. Gonzalo Gutiérrez | 2.000 1.960 1.840 | Berria: Andy Criere Zarautz: Andy Criere Doñinos: Rafael Tetxeira Gijón: Vicente Romero |

### Emakumezkoak

| Urtea | Podiuma | Puntuak | Garaipenak |
| 2017 | 1. Garazi Sánchez 2. Lucía Martiño 3. Laura González | 2.860 1.960 1.950 | Zarautz: Garazi Sánchez Gijón: Garazi Sánchez Pantín: Ariane Ochoa |
| 2018 | 1. Ainara Aymat 2. Garazi Sánchez 3. Yoli Rodríguez | 2.200 2.000 1.950 | Berria: Garazi Sánchez Zarautz: Garazi Sánchez Doñinos: Melania Suárez Gijón: Leticia Canales |

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q65216875
# Supai (Arizona)

Supai Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Coconino konderrian dago, Arizona estatuan. 0 biztanle ditu, 4,48108 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Coconino konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3476581
* Multimedia: Supai, Arizona / Q3476581