# Teresa Paneque

Teresa Paz Paneque Carreño (Madril, 1997ko azaroaren 15a) astronomoa da, Espainiako eta Txileko nazionalitateko idazle eta dibulgatzaile zientifikoa. 2021ean, Elias 2-27 izarraren grabitazio-ezegonkortasunak deskribatzen dituen argitalpen zientifiko baten egilekidea da, eta grabitazio-ezegonkortasunaren hipotesiari ebidentzia ematen dio disko protoplanetarioetan.

## Biografia
### Lehen urteak eta hezkuntza

Madrilen jaio zen. Gurasoak zientzialariak dira (aita biokimikaria eta ama kimika farmazeutikoa). Bost urte zituela, Glasgowra joan zen bizitzera, gurasoen doktoretza ondoko lanaren ondorioz. 9 urte zituela berriz, Txilera joan zen. Europan jasotako hezkuntza zela eta, Txileko hezkuntzako seigarren oinarrizko mailan sartu zen zegokiona baino bi urte lehenago. Garai horretan, robotikara hurbildu zen FIRST Lego League Challenge Txilen parte hartuz, baita PENTA UC talentu akademikoaren programan ere.
Txileko Unibertsitateko astronomian lizentziaduna eta magisterra da, eta 2020tik Europako Behatoki Australean (Alemania) eta Leideneko Unibertsitatean (Herbehereak) astronomian doktoretza egiteko hautagaia da.

### Bizitza profesionala

Ezaguna da Espainian 2021ean Unibertsoa Carlotaren arabera zientzia-dibulgazioko liburua argitaratzeagatik. Liburu hori haur eta gazteentzat da, eta unibertsoko fenomenoen errealitatearekin azaltzen du, izar iheskorrak, esaterako.
Zientzia-komunikatzailea da gizarte-sareetan 2019az geroztik, eta 440 mila jarraitzaile baino gehiago ditu TikTok, Instagram eta Twitter kontuetan. Sare sozialekin batera, Txileko Unibertsitateak, Txileko Institutu Antartikoak eta Etorkizuneko Kongresuak garatutako ekitaldi nazionaletan ere parte hartu du.Gainera, Radio Cooperativaren A Última Hora irratsaioan behin eta berriz agertzen den panelista da. 2021ean Fuera de Orbita (Orbitatik kanpo) podcast-a garatu zuen TXS Plus irrati-emisorarentzat.
2022ko urtarrilean, astrologia babesten duen egiazkotasunari eta ebidentzia urriari buruzko eztabaida sutsu batean sartu zen, astrologo eta soziologo txiletar batekin Twitter-en.

## Ikerketa-arloak

Haren espezializazio-eremua planetak sortzea da, bereziki, baldintza kimikoak aztertzea planeta-eraketako inguruneetan. 2021ean, Elias 2-27 izarraren grabitazio-ezegonkortasunak deskribatzen dituen argitalpen zientifiko baten egilekidea da, eta grabitazio-ezegonkortasunaren hipotesiari ebidentzia ematen dio disko protoplanetarioetan.

## Ohoreak

* Txileko Unibertsitateko Zientzia Fisiko eta Matematikoen Fakultateak 2021 graduondoko tesi onenaren saria jaso zuen.
* Fundación Mujeres Bacanas erakundeak, berriz, Bacana Sub-30 2020.

## Argitalpenak
### Liburuak

* Paneque, Teresa (2021). El universo según Carlota. Planeta Chilena S.A. ISBN 978-956-9992-81-0.

### Argitalpen zientifikoak

Oharra: Ikertzailearen lan zientifiko aipatuenen zerrenda da hau; zerrenda osoa berrikusteko, berrikusi ikertzailearen profila Google Scholar.
* Hall, C.; Dong, R.; Teague, R.; Terry, J.; Pinte, C.; Paneque-Carreño, T.; Veronesi, B.; Alexander, R. D. et al.. (2020-12-01). «Predicting the Kinematic Evidence of Gravitational Instability» The Astrophysical Journal 904 (2): 148. doi:10.3847/1538-4357/abac17. ISSN 0004-637X..
* Paneque-Carreño, T.; Pérez, L. M.; Benisty, M.; Hall, C.; Veronesi, B.; Lodato, G.; Sierra, A.; Carpenter, J. M. et al.. (2021-06-01). «Spiral Arms and a Massive Dust Disk with Non-Keplerian Kinematics: Possible Evidence for Gravitational Instability in the Disk of Elias 2–27» The Astrophysical Journal 914 (2): 88. doi:10.3847/1538-4357/abf243. ISSN 0004-637X..
* Veronesi, Benedetta; Paneque-Carreño, Teresa; Lodato, Giuseppe; Testi, Leonardo; Pérez, Laura M.; Bertin, Giuseppe; Hall, Cassandra. (2021-06-01). «A Dynamical Measurement of the Disk Mass in Elias 2–27» The Astrophysical Journal Letters 914 (2): L27. doi:10.3847/2041-8213/abfe6a. ISSN 2041-8205..
* Terry, J P; Hall, C; Longarini, C; Lodato, G; Toci, C; Veronesi, B; Paneque-Carreño, T; Pinte, C. (2021-12-30). «Constraining protoplanetary disc mass using the GI wiggle» Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 510 (2): 1671–1679. doi:10.1093/mnras/stab3513. ISSN 0035-8711..

## Erreferentziak

* ↑ «Teresa Paneque» Bacanes 2020-05-01.
* ↑ Marton, Amanda. (2021-07-22). Las búsquedas y la ansiedad de la joven astrónoma chilena Teresa Paneque. .
* ↑ Tapia Leiva, Gloria. (1 de julio 2021). “El universo según Carlota”: Destacada astrónoma y divulgadora Teresa Paneque presenta su primer libro. .
* ↑ Nazal, Sofía. (18 de julio de 2021). Tere Paneque, la chilena estrella de la divulgación científica. .
* ↑ Catalán Lira, Fernanda. (2021-09-17). “Las redes sociales bajan las ciencias de ese altar ficticio en el que mucha gente las pone”. .
* ↑ El Mostrador Cultura. (2021-08-27). Maratón de astronomía sobre el sistema solar para niños y niñas. .
* ↑ INACH realizó transmisión especial por el eclipse total solar. 2021-12-04.
* ↑ Senado. (23 de diciembre de 2021). Congreso Futuro: 4 premios nobel y 80 expertos se tomarán la 11° versión. .
* ↑ «Fuera de Órbita» SoundCloud.
* ↑ BioBio Chile. (2022-01-02). El debate ‘tuitero’ entre Teresa Paneque ’Miau Astral’ por roles de la Astronomía y Astrología. .
* ↑ Carreño, Paneque; Paz, Teresa. (2020). Studying spiral structures in protoplanetary disks through mylti-wavelength Alma observations. .
* ↑ ESO. «ESO Scientific Staff in Garching» www.eso.org.
* ↑ Fuentes, Cristian. (17 de junio de 2021). Astrónomas de la U. de Chile realizan hallazgo clave sobre la formación de planetas gigantes - Universidad de Chile. .
* ↑ Comunicaciones FCFM- U. de Chile. (30 de noviembre de 2021). Escuela de Postgrado distinguió a egresadas y egresados con mejores resultados académicos y tesis. .
* ↑ «Conoce a las 5 Mujeres Bacanas Sub 30» Mujeres Bacanas.
* ↑ Citas de Google Académico. «Teresa Paneque-Carreno» scholar.google.com.

## Kanpo estekak

* Teresa Paneque Twitter
* Elkarrizketa: Zientzialarien jarduna politikoa da Berria, 2022.03.01
* Datuak: Q108163971