OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Basamortu Beltza

Basamortu Beltza ( arabieraz: ‏الصحراء السوداء‎ , aṣ-Ṣaḥrāʾ as-sawdāʾ ) sumendi itxurako eta oso tarte zabaleko tumuluetako eskualde bat da, 30 ingurutan banatuta. Egipto mendebaldean, hegoaldean Basamortu Zuriaren eta iparraldeko Bahariya Oasiaren artean. Bertako tumulu gehienak basaltozko zokalek estaltzen dituzte, kolore beltz bereizgarria emanez.

## Geologia

Basamortu Beltzaren tumuluak, 100 metrotik gora (328 oin), altuera, tamaina, konposizioa, altuera eta itxura aldatuz doaz, batzuk burdinazko kuartzitoz osatuak eta beste batzuk gorriagoak diren bitartean, arrokak burdinazko hareharrizkoak diren bezala. Esne Beltzaren inguruetan, muino bolkanikoak daude, dolerita bolkaniko ilunaren erupzioa frogatzen dutenak, duela 180 milioi urte garai Jurasikora itzuliz.

## Paleobiologia

Basamortu Beltzean zuhaixken aztarnak eta baso fosilizatuak aurkitu dira, landareak garai batean bertan hazten zirela adieraziz.

## Erreserba Naturalaren Adierazpena

Bere mugetan dinosauroen hezurdura handi bat aurkitu ondoren, Basamortu Beltza erreserba natural izendatu dute 2010etik .

## Erreferentziak

* ↑ Ekaterina E. Plyusninaa, Emad S. Sallamb, Dmitry A. Rubana; Geological heritage of the Bahariya and Farafra oases, the central Western Desert of Egypt, Journal of African Earth Sciences (2016).
* ↑ The Black Desert Retrieved 2020/04/20.
* ↑ Samir, Aya. (6 January 2018). «Egypt’s western desert: magic lies within» Egypt Today.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14220014
* Multimedia: Black Desert, Egypt / Q14220014
# Basamentu (argipena)

Basamentu hitzak adiera zenbait ditu:
* arkitekturan, basamentua, eraikin bat eusten duen plataforma;
* geologian, sedimentu eta arroka sedimentarioen azpitik dagoen lurrazalaren geruza, Mohorovičić etenunerainokoa.
# Basamortu loratua

Basamortu loratua, Atacamako basamortuan gertatzen den fenomeno klimatiko bat da, nagusiki Atacama eskualdean. Prezipitazioak ohi baino handiagoak diren urteetako udaberriaren hasiera edo erdialdean lore-mota ugariren agerpena gertatzen da.
Fenomenoa, euriek, lotan zeuden erraboil eta hazi ugari, udaberria iristean ernetzen dituztenean gertatzen da, intsektu, hegazti eta musker espezie txikien ugaritzearekin batera. Gertaera hau, bere handitasunik ikusgarrienean, Vallenar hiriaren iparraldetik, Copiapó hiriaren iparralderaino hedatzen da, kostaldean, zein barnealde eta mendilerroko guneetan, iraila eta azaroa bitartean.
Klimatikoki, fenomeno hau El niñorekin lotua dago, herrialdearen kostaldeko itsas korronteen gainberotze bat ekartzen duena, euri kopuruaren gehikuntza eragiten duena.
Fenomeno honetan agertzen diren loreak, 200 espezie desberdin baino gehiagokoak dira, horietatik gehienak, endemikoak (soilik gune geografiko horretan hedatzen direnak). Espezie desberdinak nagusi dira kostaldeko edo barnealdeko gunea izatearen arabera, eta, aipaturiko garaian, ez dira guztiak batera loratzen. Espezierik garrantzitsuenak, honako hauek dira:
* Lehoi erpea
* Guanako hanka
* Añañuka
Azken urteetan, baina, zenbait faktoreren ondorioz, turista kopuru handi baten presentzia, espezie hauen legez kanpoko merkataritza eta, basamortuan, kotxe lasterketak ospatzea kasu, erakunde ekologista batzuk, ondare honen jarraikako suntsipena salatu dute, ekintza hauek, existitzen diren espezieen birsortze indarra mugatzen dutelako. Honi aurre egiteko, Txileko gobernuak, debeku eta fiskalizazio batzuk ezarri ditu, biztanleriarentzako, eta, bereziki turistentzako informazio kanpainez gain, eragindako kaltea mugatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887181
* Multimedia: Desierto florido / Q887181
# Basamortua (eleberria)

Basamortua (frantsesez, Désert) Le Cléziok, 2008ko Literaturako Nobel saridunak, 1980an idatzitako eleberria da. 2009an Luis Berrizbeitiak euskaratu eta Elkar argitaletxeak argitaratu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Basamortua eleberrian, Le Cléziok bi istorio independente kontatzen ditu:
* Nurren eta basamortuko nomaden istorioa, A narratiba deiturikoa. 1909an milaka basamortuko gerlari eta bere ahaideak, Afrika iparraldeko tribuetakoak, Saguia el-Hamra eskualdean elkartu ostean eta, Ma el-Ainin cheijak edo tribuko buruak gidatuak ibilaldi nekeza eta luzea hasi ziren frantziar armadari aurre egiteko asmoz. Ordea, basamortuko nomada haiek frantziar armadako osteek deuseztatu zituzten Mendebaldeko Sahararen kolonizazioaren bitartean, 1909 eta 1912 artean. Nur gaztea tragedia horren lekuko izan zen.
* Lallaren istorioa, B narratiba deiturikoa. Zenbait hamarkaden ondoren, 1960 eta 1970 artean, basamortuko nomaden mende hasierako kondaira lazgarri hura guztiek ia ahaztuta zeukatela, baita Lallak ere, gertatzen da istorio hori. Lalla neskatoa Saharako gizon urdinen ondorengo da, eta izeko Aammarekin bizi da Mediterraneoko hiri handi baten inguruan, basamortutik hurbil. Eguzkia eta haizea gogorrak izanagatik ere, Lallak dunak, isiltasuna eta, batez ere, askatasuna maite ditu. Zoriontsua da bere izekok eta Namán arrantzale zaharrak kontatzen dizkioten istorioak entzunez, eta legartzetan korrituz Hartani artzainaren ondoan, zeinekin maitasuna aurkitzen duen. Baina, mundu horri agur esan behar dio eta Marseillara itsasontziratu behar da, non emigratzaile askorekin batera bizimodua atera behar duen. Argazkilari batek, Lallaren edertasun arraroaz ohartuta, bizimodua hobetzea eskaintzen dio. Hala ere, basamortuko alaba denez gero, Lalla jaiolekura itzultzen da, bere benetako jatorrira. Zoriontasuna eta bizitzeko gogoa nabarmentzen dira.

## Ikus, gainera

* Eleberri ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q945588
# Basaluzeko dorrea

Basaluzeko dorrea, Nafarroa Garaiko Altsasu udalerrian dagoen dorre bat da, Urbasa mendilerroa eta Barbagain mendiaren magalean.
1846an telegrafia optikorako eraikia izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q66087696
# Baratxuri ubel

Baratxuri ubela (Allium atropurpureum) Allium generoko landare belarkara da, apaingarri gisa sarri landatua, lore ubel edo more ikusgarriak baititu. Jatorriz Hungaria, Turkia eta Balkanetakoa da.

## Ezaugarriak

Allium atropurpureum erraboiletik hazten da, biribila edo obala dena. Gara 100cm garai izan daiteke. Hosto berdeak oro har linealak dira, 7 mm zabal izateraino, puntetan estutuz. Udaberri amaieran eta uda hasieran loratzen da eta unbela esferaerdi formakoa da, lore ubel ilun ugarirekin. Obulutegia ubel oso iluna da, ia beltza. Tipula edo baratxuri urrin bizia du.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Allium atropurpureum. rhs.org.uk.
* ↑ Waldstein, Franz de Paula Adam von & Pál Kitaibel. 1800. Descriptiones et icones plantarum rariorum Hungariae 1: 16.
* ↑ Őzhatay, Neriman Fatma & Ilker Genç 2013. Allium cyrilli complex (sect. Melanocrommyum ) in Turkey. Turkish Journal of Botany 37:39.45.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q854643
* Multimedia: Allium atropurpureum / Q854643
* Espezieak: Allium atropurpureum
# Baratze

    Artikulu hau nekazaritzari buruzkoa da; historiaurreko monumentua gaitzat duena beste hau da: «Harrespil»
Baratzea, edo ortua bizkaieraz, landareen hazte sasoian (Euskal Herrian udaberrian eta udan, baina baita, zenbait landarerentzako, udazkenean eta neguan ere) baratzezaintzaren bitartez barazki mota asko hazi eta ustiatzeko erabiltzen den lursaila da. Lursail eta etxalde handiak ustiatzen dituen nekazaritza industrialari kontrajarrita agertzen da askotan. Baratzeak eskulan gehiago eta lorezaintzari lotutako teknika gehiago behar ditu, eskala handiko nekazaritza mekanizatuarekin alderatuta.
Zainketa berezia behar duten landareak egoten dira baratzean, ortuari edo barazkiak, lekak eta fruitu arbolak ere. Lur ona dagoen tokian eta gehienetan baserritik hurbil kokatzen dira. Hirien kanpoaldean ere ortuak egon ohi dira.
Ortuko espezie batzuk hauek dira: tomatea, piperra, porrua, kipula, patata, berakatza, zerba, aza, azalorea, azenarioa, leka, babarrun beltza, babarrun gorria, ilarra.
Euskal Herrian gehienetan etxeko kontsumora zuzenduta egon ohi da baratzeetako ekoizpena, baina zenbait kasutan, batez ere hegoaldean, salmentara zuzendutako ekoizpena ere egiten da. Oro har, baratzeak ematen duena bolumen txikikoa da, eta gehienetan tokiko salmentarako izaten da, esaterako nekazaritza azoketan, elkarteek sostengatutako nekazaritzako harpidetzetarako edo jatetxeetarako salmenta zuzenerako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q143970
# Baratxuetako mendilerroa

Baratxuetako mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Baratxueta mendia da, 1.148 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Baratxueta mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Baratxueta, 1.148 m 42°57′30″N 1°33′41″W﻿ / ﻿42.9583083°N 1.5613885°W﻿ / 42.9583083; -1.5613885
* Oiartzabal, 1.097 m 42°57′11″N 1°33′51″W﻿ / ﻿42.95317815°N 1.564057841°W﻿ / 42.95317815; -1.564057841
* Bardegi, 971 m 42°57′49″N 1°33′10″W﻿ / ﻿42.96363324°N 1.552656992°W﻿ / 42.96363324; -1.552656992
* Ipete, 924 m 42°58′02″N 1°31′36″W﻿ / ﻿42.9670868°N 1.5266055°W﻿ / 42.9670868; -1.5266055
* Elixato, 921 m 42°53′22″N 1°34′57″W﻿ / ﻿42.88953658°N 1.582570164°W﻿ / 42.88953658; -1.582570164
* Otsakaingo Gaina, 895 m 42°53′36″N 1°34′50″W﻿ / ﻿42.89345735°N 1.580680014°W﻿ / 42.89345735; -1.580680014
* Arromendi, 886 m 42°52′22″N 1°35′09″W﻿ / ﻿42.872793°N 1.585953042°W﻿ / 42.872793; -1.585953042
* Berrondo, 883 m 42°53′10″N 1°35′04″W﻿ / ﻿42.88607641°N 1.584571994°W﻿ / 42.88607641; -1.584571994
* Antxorizko haitza, 866 m 42°52′29″N 1°34′59″W﻿ / ﻿42.87476588°N 1.583104215°W﻿ / 42.87476588; -1.583104215
* Txumendi, 843 m 42°52′24″N 1°35′24″W﻿ / ﻿42.8734564°N 1.590088375°W﻿ / 42.8734564; -1.590088375
* Enaburu, 837 m 42°56′27″N 1°34′13″W﻿ / ﻿42.94077643°N 1.570376396°W﻿ / 42.94077643; -1.570376396
* Oiezki, 825 m 42°57′02″N 1°31′31″W﻿ / ﻿42.95056707°N 1.525173067°W﻿ / 42.95056707; -1.525173067
* Mendia, 824 m 42°56′58″N 1°31′47″W﻿ / ﻿42.94939153°N 1.529687689°W﻿ / 42.94939153; -1.529687689
* Aranburu, 793 m 42°55′13″N 1°33′38″W﻿ / ﻿42.9203026°N 1.560606777°W﻿ / 42.9203026; -1.560606777
* Itsasdigain, 788 m 42°56′06″N 1°33′46″W﻿ / ﻿42.93508859°N 1.562738006°W﻿ / 42.93508859; -1.562738006
* Amiñagain, 771 m 42°51′19″N 1°35′47″W﻿ / ﻿42.8552372°N 1.596524928°W﻿ / 42.8552372; -1.596524928
* Aldukain, 767 m 42°55′49″N 1°31′50″W﻿ / ﻿42.93022327°N 1.530646239°W﻿ / 42.93022327; -1.530646239
* Ermitabizkar, 755 m 42°55′13″N 1°31′43″W﻿ / ﻿42.92022913°N 1.52865383°W﻿ / 42.92022913; -1.52865383
* Góngora, 726 m 42°56′52″N 1°36′19″W﻿ / ﻿42.9478269°N 1.60534477°W﻿ / 42.9478269; -1.60534477
* Murelu, 702 m 42°56′33″N 1°30′46″W﻿ / ﻿42.94249842°N 1.51264299°W﻿ / 42.94249842; -1.51264299
* Pikulin, 669 m 42°51′21″N 1°35′22″W﻿ / ﻿42.85584295°N 1.589399869°W﻿ / 42.85584295; -1.589399869
* Elordi edo Zabalgain, 668 m 42°51′40″N 1°35′24″W﻿ / ﻿42.86121769°N 1.590024191°W﻿ / 42.86121769; -1.590024191
* Ezpeldigorri, 622 m 42°51′00″N 1°36′27″W﻿ / ﻿42.84997846°N 1.607597629°W﻿ / 42.84997846; -1.607597629
* Etxaideko Dorrea, 597 m 42°57′22″N 1°36′51″W﻿ / ﻿42.95619967°N 1.614080744°W﻿ / 42.95619967; -1.614080744
* Miravalles, 594 m 42°50′10″N 1°35′49″W﻿ / ﻿42.8359935°N 1.5969974°W﻿ / 42.8359935; -1.5969974

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Baratxuetako mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56754678
# Baratxuri-zopa

Baratxuri-zopa edo berakatz-zopa ur edo saldatan baratxuria eta ogia (ogi gogorra, askotan) egosiz, olioarekin batera, prestatzen den zopa tradizional bat da. Batzuetan arrautza, txorizoa edo bestelako txerrikiak ere gaineratzen dira. Bereziki gosarian eta hamaiketakoan jaten den platera da, bizigarri moduan. Egun, lagunartean, jai giroan edo gaupasa egin ondoren jaten platera ere bada.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13422497
* Multimedia: Sopa de ajo (Spanish bread and garlic soup) / Q13422497
# Baratxuri eguna

Baratxuri eguna urtero Nafarroa Garaiko Faltzes herrian ospatzen den azoka eta festa da. Udararen hasieran bi eguneko antolaketa da.

## Historia

Ehunka urte daramate bertakoek baratxuria lantzen. Itxuraz, XVII. mendeaz geroztik. Orduan elizari eta markesari ohiko nekazaritza mozkinengatik hamarrenak ordaindu behar zizkieten; jendilaje hori mantentzeagatik laboreak, barazkiak edota lekaleak egitea garesti ateratzen zitzaien, eta ekoizpen berri bat, ordainpekoa ez zen bat sartu zuten: baratxuria. Ederki ematen zuela jabetu eta hari heldu zioten. Baratxuriak ez zuen zergarik ezarrita orduan, eta familiek beren etxabetan zintzilik izan ohi zituzten, eguzkitan lehortzen. Geroztik, herritarrek ez diote utzi elikagai hori ekoizteari.

## Eguna

Asteburu bat irauten duen festak garai hartako herritarren bizimodua eta tradizioak irudikatzen ditu. Leku guztietako jendea joaten dela adierazi du Maria Eugenia Jiménezek, herriko turismo gidariak: «Jendea herriko baratxuriaren bila dator. Faltzesko baratxuria nahi dute». Izan ere, bertakoa beste tokietakoa baino gorriagoa da, zapore handiagoa du, eta gehiago irauten du, Jimenezen arabera. Herriko ikurra eta bereizgarria da baratxuria.
Lehen, egun bakarreko festa izaten zen. 2021az geroztik, ordea, bi egunera luzatu dute egitaraua. Show cooking erakusketa da beste berrikuntzetako bat; bertan baratxuria duten platerak dastatzeko aukera izango da. Programazioan jasotzen diren ekintza gehienek baratxuria dute ardatz. Azoka da, bestetik, Baratxuri Eguneko ekintzarik ospetsuena eta gustukoena. Baratxuria ez ezik, Faltzesko eta inguruko herrietako produktuak ere saltzen dira: tomatea, artisautza produktuak...

## Erreferentziak

* ↑ https://www.berria.eus/paperekoa/1889/026/001/2023-07-29/baratxuria-faltzesko-erregina.htm

## Kanpo estekak

* Jakoba Errekondo: "Baratxuria Falzesen" erreportaia, Argia, 2017ko azaroaren 05a.
* Datuak: Q121052344
# Baratze-armiarma

Baratze-armiarma (Araneus diadematus) araneidoen familiako armiarma da, mendebaldeko Europan eta Ipar Amerikan bizi dena. Kiribil itxurako armiarma-sareak egiten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Kluge, Nikita J.. (2007). «Case 3371. Araneidae Clerck, 1758, Araneus Clerck, 1758 and Tegenaria Latreille, 1804 (Arachnida, Araneae): proposed conservation» (PDF) Bulletin of Zoological Nomenclature 64 (1): 15–18..
* ↑ Foelix, Rainer F.. (1992). Biologie der Spinnen. Stuttgart: Thieme ISBN 3-13-575802-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q337509
* Multimedia: Araneus diadematus / Q337509
* Espezieak: Araneus diadematus
# Baratze-barraskilo

Baratze-barraskiloa (Cepaea hortensis) erdi tamainako barraskilo espeziea da, beraz molusku gasteropodo lurtarra. Europa osoan bizi da eta jateko ona da.

## Erreferentziak

* ↑ Müller, O. F. 1774. Vermivm terrestrium et fluviatilium, seu animalium infusoriorum, helminthicorum, et testaceorum, non marinorum, succincta historia. Volumen alterum. - pp. I-XXVI [= 1-36], 1-214, [1-10]. Havniae & Lipsiae. (Heineck & Faber).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q427854
* Multimedia: Cepaea hortensis / Q427854
* Espezieak: Cepaea hortensis
# Atelolathys

Atelolathys Araneomorphae armiarma generoa da, Dictynidae familiakoa. Taxon monotipiko Atelolathysaren generoaren espezie bakarra da. Bere jatorria Sri Lankan du.

## Bibliografia

Simon, 1892: Histoire naturelle des araignées. Paris, 1.liburuki, 1-256 or.

## Erreferentziak

* ↑ Platnick, 2011: The world spider catalog 12.0 (American Museum of Natural History).

## Ikus, gainera

* Zerrenda:Dictynidae espezieak

## Kanpo estekak

* (Ingelesez): Index to Organism Names.
* (Ingelesez): Nomenclator Zoologicus
* Datuak: Q18094089
* Espezieak: Atelolathys
# Athens (Pennsylvania)

Athens Pennsylvaniako borough bat da. Bradford konderrian kokatua dago. 2010ean 3.367 biztanle zituen, 4,65 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Bradford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1130437
* Multimedia: Athens, Pennsylvania / Q1130437
# Athens (Illinois)

Athens Illinoiseko hiri bat da. Menard konderrian kokatua dago. 2010ean 1.988 biztanle zituen, 4,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Menard konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q578681
* Multimedia: Athens, Illinois / Q578681
# Athens (Ohio)

Athens Ohioko hiri bat da. Athens konderrian kokatua dago. 2010ean 23.832 biztanle zituen, 25,45 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Athens konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755420
* Multimedia: Athens, Ohio / Q755420
# Athens (Maine)

Athens Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Somerset konderrian dago, Maine estatuan. 952 biztanle ditu, 43,61 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Somerset konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3477164
* Multimedia: Athens, Maine / Q3477164
# Athens (Michigan)

Athens Michigango herri bat da. Calhoun konderrian kokatua dago. 2010ean 1.024 biztanle zituen, 2,61 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Calhoun konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2791349
* Multimedia: Athens, Michigan / Q2791349
# Athens (Alabama)

Athens Alabamako hiri bat da. Limestone konderrian kokatua dago. 2010ean 21.897 biztanle zituen, 213,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Limestone konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79439
* Multimedia: Athens, Alabama / Q79439
# Athens (Georgia)

Athens AEBtako Georgia estatuaren ipar-ekialdeko Clarke konderrian dagoen hiri bat da. 2010ean 115.452 biztanle zituen eta 306,2 km²-ko azalera du.
1801an Georgiako unibertsitatearen egoitza izateko sortua izan zen (2004an 33.000 ikasle zituelarik).
Oconee ibaiaren ertzean dago, kotoi ekoiztailea den eskualde batean. Kotoi eta artiletik eratorritako produktuez gain, bertan ongarri, altzari eta pneumatikoak ere ekoizten dira. Bestalde, Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila aurreko hegoaldeko etxalde dotoreen kokalekua ere bada.

## Hiritar ezagunak

* Kim Basinger, (1953-), aktorea eta modeloa.

## Iruditegia

* Georgiako unibertsitatea.

## Kanpo estekak

* Athens konderriko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q203263
* Multimedia: Athens, Georgia / Q203263
# Athens (Louisiana)

Athens Louisianaeko herri bat da. Claiborne parrokian kokatua dago. 2010ean 249 biztanle zituen, 5,80 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Claiborne parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3239684
* Multimedia: Athens, Louisiana / Q3239684
# Athens (Mendebaldeko Virginia)

Athens Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Mercer konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 962 biztanle ditu, 1,02199 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Mercer konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2218754
* Multimedia: Athens, West Virginia / Q2218754
# Athens (New York)

Athens New York estatuko herri bat da. Greene konderrian kokatua dago. 2010ean 1.668 biztanle zituen, 8,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Greene konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3709146
* Multimedia: Athens, New York / Q3709146
# Belenos Rugby Club

Belenos Rugby Club Espainiako errugbi taldea da, egoitza Asturiasko Avilés hirian duena. 1998an sortu zen, Asociación Atlética Avilesinaren errugbi saila bereizi zenean. 2023-2024 denboraldian, gizonezkoen lehenbiziko taldea Espainiako Ohorezko Mailan dago.

## Erreferentziak

* ↑ Belenos RC: historia. belenosrugby.com (Noiz kontsultatua: 2024-3-26).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Webgune ofiziala, belenosrugby.com
* Datuak: Q20977903
# Belen Greaves

Belen Greaves Badillo (Bilbo, Bizkaia, 1956ko urriaren 31) politikaria da, Eusko Alderdi Jeltzaleko kidea. Zuzenbidean lizentziaduna da. Eusko Jaurlaritzako Merkataritza, Kontsumo eta Turismo sailburua eta Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura diputatua izan da. 2007. urteaz geroztik Euzkadi Buru Batzarreko idazkaria da. 2013ko urtarrilean, Eusko Jaurlaritzako Kontsumobide kontsumorako gobernu-agentziako zuzendaria izendatua izan zen, baina 2013ko ekainean dimititu egin zuen, Eusko Legebiltzarrean talde politiko guztien aldetik, EAJ ezik, bere jardunaren gaitzespena jaso eta gero, Eroski eta Fagor enpresen mendeko ekarpenen auzian enpresen alde azaltzeagatik. Zehazki, hurrengoa esan zuen: "Eroskik eta Fagorrek ongi egin zuten, eta hori ezin du inork ukatu".

## Erreferentziak

* ↑ El Correo (2013/4/30)
* Datuak: Q12254960
# Belendorffita

Belendorffita elementu natiboak motako minerala da.

## Ezaugarriak

Belendorffita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu7Hg6}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Belendorffite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Belene uhartea

Belene (bulgarieraz: остров Белене) edo Persin uhartea (остров Персин, ostrov Persin) Bulgariako uharte handiena da. Uhartea Danubio ibaia bi adarretan banatzen den tokietan sortzen da. Errumaniarekin Bulgariak duen mugan dago baina uharte osoa Bulgarian dago. Ibai sedimentazioaren ondorioz sortu zen.

## Ezaugarriak

Uharteak luzeraz 14,5 kilometro ditu; zabaleraz gehienez 6 kilometro ditu. Marea ertainarekin 41,078 kilometro karratu ditu (4.107 hektarea); marea gora dagoenean, aldiz, uhartearen lur asko ur azpian gelditzen dira. Beleneren hiriaren iparraldean dago. Danubioko laugarren uharte handiena da, bestetik.
Uhartea hau eta beste txikiagoak Persinako Parke Naturalaren barruan daude. Ekologikoki balore handiak ditu; esaterako ibai-hegazti ugari ikus daiteke, 170 espezie inguruan batzuk oso arraroak: beltzarana(Plegadis falcinellus), ubarroi txikia (Microcarbo pygmeus), antzandobi txikia (Lanius minor), Branta ruficollis... Begetazioa ere interesgarria da. Belene eta beste bederatzi uharte zein ibai-ertzak Ramsar lekuak dira.

## Historia

Neurri handi batean uhartearen ospea bertan Gerra Hotzaren garaian, 1949-1953 eta 1956-1959, preso politikoentzako kontzentrazio-esparrua izan zelako da. Oraindik-orain, mendebaldeko aldean espetxe bat dago.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) (Frantsesez): Persinako Parke Naturalari buruzko informazioa.
* Datuak: Q815393
* Multimedia: Belene Island / Q815393
# Belenos

Belenos, Belinus, Belenus edo Belanus, zeltiar mitologiako jainko bat zen.
Belenus, izen irlandar zein galiar eta asturiarra zen. Erromatarrek, Apolo izenpean bildu zituzten bereziki termetaz arduratzen ziren zenbait jainko. Belenos izenak, "dizdiratsua" esan nahi zuen, eta Argia, Eguzkia eta Suaren jainko bat izendatzen zuen (guztiak energia berriztatzaileak).
Irlandarrek ezagutua, bere izena, Erdi Aroko eleberrietara pasako zen. "Baltené" deritzenak, maiatzak 1ean ospatzen ziren jai handi irlandarretako eta jainko honengandik etorritakoetako bat zen. Emazte bezala, Sirona eman zitzaion.
Asturiasen, bere izena, tokiko toponimian isladatua geratu da. Honela, Ponga udalerrian, Beleño izeneko herrixka dago, herrixka honen izena, zeltiar mitologiako jainko honengandik datorrelarik.
Belenos, beste jainko batzuekin ere nahastua izan zen, Grannus (dizdiratsua) zenbait tokitan gurtua, Siannus, Puy de Dômeko Mont-Doréko bainuen patroia, eta Borvo.
Beste izen batzuekin ere ezagutu zen: Zeltiar kontinentalen artean, Grannios eta Borno, Balor eta Beltayne zeltiar irlandarren artean, Beli eta Balor zeltiar galestarren artean, Bel eta Belenos Man uharteko zeltiarren artean eta Bile eta Belenos eskoziar zeltiarren artean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q463956
# Belendiz

Belendiz Arratzuko auzoa da, Busturialdean. Askotan Zabala auzoarekin bat eginik agertzen da, Zabala-Belendiz toponimoa erabiliz.

## Erreferentziak

* ↑ EODA: Arratzu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61790678
# Attigny kantonamendua

Attigny kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Ardenak departamenduan dago, Ekialde Handia eskualdean. Guztira 81 udalerri ditu eta Attigny da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1724254