OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bolbitius lacteus

Bolbitius lacteus Bolbitiaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Conocybe apala, Conocybe lactea, Conocybe albipes, Conocybe lateritia, Bolbitius albipes, Bolbitius tener

## Deskribapena

Kapela: 10 a 15 mm bitarteko diametrokoa, konikoa, baina kanpai-itxurakoa bihurtzen da eta gero zabaldu egiten da lau-ganbilera. Ertza ildaskatua. Kapelaren azala likatsu samarra, okre oso zurbila bihurtzen den zuria, ertz okre antzeko-grisaxka zurbil kolorekoa edo batzuetan pixka bat arrosakara.
Orriak: Libreak, estuak eta estu samar, zuritik krema kolorera doazenak, heltzean gorrixkak bihurtzen dira.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: luzea, mehea, askotan flexiblea eta ezkata fin-finekin, krema kolorekoa bihurtzen den zuria.
Haragia: Urria, zuria edo zurixka. Usain ahulekoa edo usaingabea.
Etimologia: Bolbitius terminoa latinetik dator, idi-simaurretan, esan nahi duen " bolbitius" hitzetik. Bere hazkuntza-giroa dela eta. Lacteus epitetoa ere latinetik dator, zurixka esan nahi duen "lacteus" hitzetik. Kolore argia duelako.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Conocybe pubescens delakoarekin nahas daiteke, honen kapela lautu egiten da, oina laburragoa eta trinkoagoa du. Marasmius oreades espeziearekin ere bai, hau handiagoa da, kapela ganbila eta krema koloreko orriak ditu.

## Sasoia eta lekua

Udaberrian eta udazkenean. Belardi nitrofiloetan edo simaurra dagoen lekuetan.

### Banaketa eremua

Mendebaldeko Kanada, Europa, Errusia.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 260 or. ISBN 84-282-0865-4..
* ↑ (Gaztelaniaz) Velaz Vergara José Ignacio, Suarez Gil Angela. (2009). Banco de setas.
* ↑ (Gaztelaniaz) Ubillos Javier. (2020). Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas. Asociacion cultural “Baxauri” Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
* ↑ Bolbitius lacteus: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q84822098
# Bigarrengo Abarrak

"Bigarrengo Abarrak" euskarazko ipuin liburua da, Ebaristo Bustintza "Kirikiño" idazle mañariarra hil ondoren 1930ean argitaratutakoa.
"Abarrak" lanaren bigarren zatia da, nolabait, eta hura bezala mendebaleko euskara garbizaleaz idatzita dago.

## Ikus, gainera

* Euskarazko liburu ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak

* "Bigarrengo Abarrak" Klasikoen Gordailuan
* Datuak: Q12255185
# Bigeruza lipidiko

Bigeruza lipidikoa lipido anfipatiko ezberdinen gainjartzeen ondorioz eratutako egitura bat da, hau da, buru hidrofilo bat (polo lipofoboa) eta isats lipofilo bat (polo hidrofoboa) dutena, gune urtsu batean aurkitzen direnean, espazialki orientatzen direnak, buru hidrofiloak kanpoalderantz (uretarantz) eta isats hidrofoboak barnealderantz, eta gune lipofilo bat eratuz orientatzen dira.
Geruza bikoitz lipidikoak, mintz plasmatiko guztien oinarria dira, eta bere egiturak, Singer eta Nicholsonen 1972ko mosaiko fluidoaren eredua jarraitzen du.
Mintz plasmatikoetan aurkitzen diren lipidoetan, buru hidrofiloa, honako hiru talde hauetakoren batetik dator:
* Glukolipidoak, hauen buruek 1 eta 15 monosakaridozko oligosakarido bat dute.
* Fosfolipidoak, hauen buruek, isatsera, negatiboki kargatutako fosfato talde baten bidez lotzen den positiboki kargatutako talde bat dute.
* Esteroideak, hauen buruek, eraztun esteroide lau bat dute, adibidez, kolesterola, animalietan bakarrik agertzen dena.
Bigeruza lipidikoak, honako hauek era ditzake:
* Hedapen mugarik ez duten geruza bikoitz lauak
* Mizelak, nolabaiteko tamaina har dezaketenak
* Mintz beltzak
* Hoditxoak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q423279
* Multimedia: Lipid bilayers / Q423279
# Bigas Luna

Josep Joan Bigas Luna, artistikoki Bigas Luna bezala ezaguna, (Bartzelona, 1946ko martxoaren 19a - La Riera de Gaià, Tarragona, 2013ko apirilaren 6a), Kataluniako zuzendari eta gidoigile ospetsua.

## Biografia

1946ko martxoaren 19an Bartzelonan jaio zen. Industri- eta barne-diseinuan aritutakoa, 1969an Carles Rialtekin batera Gris Estudio sortu zuen. Haren diseinu batzuk Bartzelonan eta Londresen aurkeztuak izan ziren; arlo horretan sari desberdinak jaso zituen. Urte horietan ere pinturaren munduan sartu zen erakusketa batzuk eginez. 1969tik 1976ra Bartzelonako Eina eta Elisava eskoletan ikasle zein irakasle bezala ibili zen. 1973an bere lehenengo film zuzendu zuen eta 1976tik aurrera buru-belarri zinema munduan murgildu zen. 1998an Kataluniako Generalitatek Zinema Sari Nazionala eman zion. 2002 BL plataforma bultzatu zuen; haren bitartez teknologia berrien presentzia zineman indartu nahi zen eta, halaber, balore berriak bultzatu. Leuzemiaz gaixorik 2013ko apirilaren 6an Tarragonako La Riera de Gaiàn hil egin zen.

## Filmografia

* Historias impúdicas (1977), zuzendari
* Tatuaje (1976), zuzendari
* Bilbao (1978), zuzendari
* Caniche (1979), zuzendari
* Renacer (1981), zuzendari
* Lola (1986),zuzendari
* Angustia (1987), gidoilari eta zuzendari
* Las edades de Lulú (1990), gidoilari eta zuzendari
* Jamón, jamón (1992), gidoilari eta zuzendari
* Huevos de oro (1993), zuzendari
* La teta y la luna (1994), zuzendari
* Lumière et compagnie (1995), film labur baten zuzendari
* Bámbola (1996), zuzendari
* La camarera del Titanic (1997), gidoilari eta zuzendari
* Volavérunt (1999), zuzendari
* Son de mar (2001), zuzendari
* Collar de moscas (2002) zuzendari (film laburra)
* Yo soy la Juani (2006), zuzendari
* Con el corazón (2007) zuzendari (film laburra)
* Di Di Hollywood (2010), zuzendari
* El Mecanoscrit del segon origen, Manuel de Pedrolo nobelagilearen liburuan oinarritutako filma prestatzen ari zen.

## Sariak

* Kataluniako Zinema Sari Nazionala (1998)

### Veneziako Mostra

* Zuzendaritza onenari Zilarrezko Leohia: Jamón, jamón (1992)
* Gidoi onenari saria: La teta y la luna (1994)

### Donostiako Zinemaldia

* Epamahaiaren Sari Berezia Donostiako Zinemaldian: Huevos de oro'' (1993)
* Zilarrezko maskorra Donostiako Zinemaldian: Volavérunt (1999).

### Beste sari batzuk

* Espainiako Goya Saria hobeto egokitutako gidoiari: La camarera del Titanic (1998).
* Castillete de Oro Saria Cante de las Minas Jaialdian, La Unión, Murtzia (2012).

## Erreferentziak

* ↑ http://cultura.elpais.com/cultura/2013/04/06/actualidad/1365245619_473042.html
* ↑ http://www.lavanguardia.com/cine/20130406/54370984140/bigas-luna.html
* ↑ http://www.lavanguardia.com/cine/20130406/54372079238/bigas-luna-pelicula-inacabada.html

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz): Bigas Lunaren web orri pertsonala.
* (Ingelesez): Internet Movie Database.
* (Gaztelaniaz): Gara egunkariaren artikulua.
* Datuak: Q468785
* Multimedia: Bigas Luna / Q468785
# Bigcreekita

Bigcreekita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Bigcreekita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {BaSi2O5 * 4H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Bigcreekite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Bigelow (Arkansas)

Bigelow Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Perry konderrian kokatuta dago, Arkansas estatuan. 352 biztanle ditu, 2,186008 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Perry konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2673348
* Multimedia: Bigelow, Arkansas / Q2673348
# Bigastro

Bigastro (valentzieraz Bigastre) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 654 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Alacanteko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) [ Udalaren webgunea.]
* Datuak: Q1763754
* Multimedia: Bigastro / Q1763754
# Bigbury-on-Sea

Bigbury-on-Sea, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen udalerri bat da, Devon konderrian.
* Datuak: Q2902391
* Multimedia: Bigbury-on-Sea / Q2902391
# Bigelow (Minnesota)

Bigelow Minnesotako hiri bat da. Nobles konderrian kokatua dago. 2010ean 235 biztanle zituen, 1,05 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Nobles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2083933
* Multimedia: Bigelow, Minnesota / Q2083933
# Bigelow (Missouri)

Bigelow Missourieko herrixka bat da. Holt konderrian kokatua dago. 2010ean 27 biztanle zituen, 0,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Holt konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1941019
# Bedum

Bedum (entzun) Herbehereetako Groningen probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 10.444 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Groningen (probintzia)

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q461142
* Multimedia: Bedum / Q461142
# Bedwas

Bedwas, Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Caerphilly udalerritik 2 milia ipar-ekialdera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3401157
* Multimedia: Bedwas / Q3401157
# Beduako Lonja-Etxea

Beduako Lonja-Etxea Beduan kokatutako lonja zahar bat da, mendeetan errenteria izandakoa. Ondare gisa balioa duen eraikina ere bada, elementu gotikoak ditu bere sorrera 14. mendean kokatzen dutenak.

## Historia

Beduako meandroaren Zestoako aldean, kai eta ubide baten ondoan eraiki zen lonja. Bizkaitik zetorren burdina beta ontzietatik deskargatzen zen bertara, eta Urola aldeko oletara eramaten zuten (Altzolaras, Iraeta, Lili, Lasai, Errarizaga, Arroa eta Legazpikoetara). Era berean, burdina ekoitzirik, bertatik esportatzen zen itsasoz, pisatu ondoren. Burdina horri errenta edo zergak jartzen zitzaizkion, hortik errenteria izena lonja honek eta beste batzuek zutena.
1483 eta 1562ko dokumentatuetan aipatzen da nola etxe honetako jaunek Gaztelako erresumaren pribilejioa zuten lonja ustiatzeko. 16. mendeko jaun Martin Otxoa de Beduaren idazkien esanetan, lehenagoa ere behar zuen izan, hark 500 urteko antzinatasuna ematen baitzion orduan.
19. mendean Zumaian burdinazko zubia eraiki zenean Urola ibaian, ontzien pasabidea itxi zen Beduarako. 21. mendean Bedua jatetxeak du tokia bertan.

## Iruditegia

* 1949. urtean.
* 1980ko hamarkadan.
* 2024. urtean.
* 2024. urtean.
* Eraikinaren sekzio planoa.

## Erreferentziak

* ↑ Bedua benta. Ondarea, EJ.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mujika Zufiria, Serapio. (1897-01-30). «Rentería o casa-lonja de Bedua» Euskal-Erria : revista bascongada 596: 65-73. (Noiz kontsultatua: 2024-10-04).
* ↑ «BEDUA - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-04).
* ↑ «Asador BEDUA - Presentación» www.bedua.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124690886
* Multimedia: Beduako Lonja-Etxea / Q124690886
# Beduino

Beduinoak Saudi Arabian, Sirian, Jordanian eta Iraken bizi diren arabiar nomadak dira. Izena arabierako bedaui edo badawitik (بَدَوِي, desertuko biztanlea) eratorria da. Berez Arabia, Afrika iparraldera (Egipto, Aljeria, Libia, Mali...) zabaldu ziren VII. mendeko arabiarren konkistekin batera. Gaur egungo beduinoak badawia hitz egiten duten tribuetan daude antolatuta eta arabiar herriaren ondorengotzat daukate beraien burua.

## Historia

Mahomaren garaiko beduinoak 3.000 bat kideko talde soziala osatzen zuten; talde hau familietan zegoen banatuta, baina odoleko herentziak batzen zituen, aitaren bidez pasatzen zena. Tribu ezberdinek arteko harremanak zailak eta ezegonkorrak izan ziren beti. Tribu beduinoen ezaugarriak, odol herentziatik aparte, ostatu emateari ematen zioten garrantzia, gudarien ohorea eta ausardia beti kontutan hartzean eta poesiaren maitasuna dira.
Tribu nomada hauek politeistak ziren, harriak, zuhaitzak, astroak, deabruak eta hantzeko idoloak gurtzen zituzten. Berehala onartu zituzten Mahomaren irakaskuntzak eta gainontzeko arabiarrak baino musulman sutsuagoak bihurtu ziren.
Beduinoek egin zuten ekarpena erabakigarria izan zen Islamaren konkista eta hedapenean. Beraien indarra eta borrokarako teknikek nagusitasuna eman zien musulmanei aldameneko inperio sedentario handien aurrean.

## Gaur egungo biztanleria Afrikan

* Aljeria: Aljeria erdialdea bizi dira, Al Golea eta Al Oued eskualdeetan. Biztanleria: 63.000.
* Tunisia: Erdialdean Qafsa inguruan eta hegoaldean bizi dira. Biztanleria: 2.130.000.
* Libia: Kufra izeneko tribuak iparraldean bizi dira, Wahat al-Kufrako itsasertzeko eskualdean. Riyah tribua erdialdean bizi da. Sanusi tribua (handiena, 500.000 kiderekin) ekialdean bizi dira. Tripolitanian, kostalde mediterraneoan, Sirtikan tribua bizi da. Biztanleria osoa: 950.000.
* Egipto: Batzuk Saharako desertuaren iparraldean bizi dira. Twara, Tiaha eta Jebeliyah tribuak Sinaiko penintsulara emigratu zuten. Biztanleria: 1.300.000.
* Mali: Kunta tribuak mendebaldeko Saharan bizi dira, Mauritaniako mugatik hurbil. Biztanleria: 37.000.

## Ohiturak

Bi beduino mota daude: benetako beduinoak artzain nomadak dira eta desertuak zeharkatzen dituzten beraien karabanengatik ezagunak dira. Fellahin-ak nekazariak dira eta sedentarioak bihurtu dira; desertuaren mugan bizi dira.
Denda baxuetan bizi dira, forma errektangularrekoak, gamelu edota ahuntz ilearekin eginak. Aldeetatik biltzen dira aireak zirkula dezan eta euria edota hondar ekaitza dagoenean hermetikoki ixten dira. Dendaren zati bat gizonentzako eta gonbidatuentzat da, eta bestea emakumeentzako eta umeentzako.
Beduinoak erropa arina eramaten dute beroa jasateko. Gorputz osoa, aurpegia, eskuak eta hankak ezik, estaltzen dieten tunikak eramaten dituzte.
Antzekotasun taldeetan antolatzen dira. Unitaterik txikiena familia da, gero klana eta azkenik tribua.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 90. arauaː Munduko herriak eta etniak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180688
* Multimedia: Bedouins / Q180688
# Bedtime Story (1964ko filma)

Bedtime Story 1964ko Ralph Levy estatubatuar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Kosta Urdinean bi iruzurgile elkartuko dira. Bat goi mailako auzo batekoa da, eta bestea, berriz, auzo txiro batekoa. Hainbat abentura biziko dituzte.

## Aktoreak

* Marlon Brando: Freddy Benson
* David Niven: Lawrence Jameson
* Shirley Jones: Janet Walker
* Dody Goodman: Fanny Eubank
* Aram Stephan: Andre
* Parley Baer: Col. Williams
* Marie Windsor: Mrs. Sutton
* Rebecca Sand: Miss Trumble
* Frances Robinson: Miss Harrington
* Henry Slate: Sattler
* Norman Alden: Dubin
* Susanne Cramer: Anna
* Cynthia Lynn: Frieda
* Ilse Taurins: Hilda
* Francine York: Gina

## Erreferentziak

* ↑ «The Hustle» Berria 2019-05-04 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q232177
# Bedua

Bedua Zestoako gune populatu txiki bat da Gipuzkoan, eraikin gutxi batzuek osatua, Beduako meandroaren ezkerraldean kokatua. Beduako Lonja-Etxea da eraikin horietan nabarmenena, antzinako lonja edo errenteria bat, 21. mendean Bedua jatetxea hartzen duena bere baitan. Lonja bezala, Bedua Txiki baserria eta Porlandegi zaharra (hondarretan) EAEko ondare katalogoan daude.

## Erreferentziak

* ↑ «BEDUA - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2024-10-03).
* ↑ «Aizarna.com :: BEDUAKO PORTUAREN GARRANTZIA» aizarna.com (Noiz kontsultatua: 2024-10-03).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q124691058
* Multimedia: Bedua / Q124691058
# Bedua (meandroa)

Bedua Urola ibaiaren estuarioaren goialdeko meandro eta uharteak dira. Eskuinaldean eta iparralderantz Artadi auzoa dago, eta ezkerraldean aldiz Narrondo eta Oikia; hirurak dira Zumaiako auzoak. Beduako gune populatua, Zestoako lurretan, pixka bat hegoalderago daude, hurbil xamar, berez
Antzina ingurune hori padura zen nagusiki, baina historian zehar gizakiak lehortu eta nekazaritzarako eta industriarako erabili du. Itsasaldiek eta ibaiak ekarritakoak ekosistema berezia sortu dute, hala floraren nola faunaren aldetik.

## Kanpo estekak

* "Beduako meandroa eta uharteak", Zumaiako Udalaren webgunea.
* Datuak: Q12254905
# Bedulita

Bedulita Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 702 biztanle ditu, 4,27 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Bedulitak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Capizzone Sant'Omobono Terme Roncola Costa Valle Imagna Berbenno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99965
* Multimedia: Bedulita / Q99965
# Bedshiel

Bedshiel, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4879430
# Bom Jesus do Oeste

Bom Jesus do Oeste Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. 2.187 biztanle ditu 67,093 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Santa Catarina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q616028
* Multimedia: Bom Jesus do Oeste / Q616028
# Bom Jesus do Sul

Bom Jesus do Sul Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 3.980 biztanle ditu 173,817 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1998947
* Multimedia: Bom Jesus do Sul / Q1998947
# Bom Jesus do Tocantins (Tocantins)

Bom Jesus do Tocantins (Tocantins) Brasilgo udalerri bat da, Bom Jesus do Tocantins estatuan kokatua. 4.033 biztanle ditu 1.332,672 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bom Jesus do Tocantins

## Kanpo estekak

* Datuak: Q599288
* Multimedia: Bom Jesus do Tocantins (Tocantins) / Q599288
# Bom Jesus do Monte

Bom Jesus do Monte Portugalgo Braga hiriaren ondoko Nogueiró e Tenões parrokian dagoen santutegia da, bere 116 metroko eskilara barrokoagatik ezaguna. Monumentu nazional izendatuta dago, eta UNESCOk Gizateriaren Ondaretzat jo zuen 2019an.

## Historia

Gurutze Santuaren kapera eraiki zuten bertan 1373an eta hainbat berriztatze izan zituen XV eta XVI. mendeetan. 1629an erromesaldiak hartzeko Bom Jesus eliza eraiki zen.
Gaur egungo santutegia 1772koa da, eta Rodrigo de Moura Telles Bragako artzapezpikuak sustatu zuen. Hasiera batean Kristoren Nekaldia erakutsiko zuen eskailera egin zen, bidean terrakotazko irudiak zituzten kaperak egin ziren Via Crucis-aren pasarteak azaltzeko. Ondoren sigi-saga itxurako eskailerak gehitu zitzaizkion, bost zentzumenei dedikaturikoak (ikusmena, usaimena, entzumena, ukimena eta dastamena). 1725ean, Manuel Pinto Vilalobos arkitektoak eliza barrokoa altxatu zuen eskaileraren bukaeran. Ondoren hainbat kapera gehitu zitzaizkion, eta santutegiaren lanak 1772an amaitu zituzten.
Braganzako Gaspar artzapezpikuak 1781ean eskilara berriak gehitu zizkion hiru bertute teologikoak sinbolizatzen dituztenak (fedea, esperantza eta karitatea). Ondoren XVI. mendeko eliza zaharra bota eta eliza neoklasiko berria eraiki zuten haren lekuan. Carlos Amarante izan zen arkitektoa.
XIX. mendean parke batek inguratu zuen santutegia eta Braga hiriarekin lotzeko muinoa igotzen duen funikularra ezarri zen.

## Iruditegia

* Bom Jesus do Monte eliza barrokoa.
* Elizaren barnealdea.
* Eskailerak.
* Eskailerak.
* Eskailerak eta kapera bat.

## Erreferentziak

* ↑ World Heritage Whc.unesco.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2707216
* Multimedia: Santuário do Bom Jesus do Monte / Q2707216
# Bom Jesuseko funikularra

Bom Jesus funikularra Portugalgo Braga hiritik hurbil, Bom Jesus do Monte santutegian dago, Tenões parrokian.
Inaugurazio-bidaia 1882ko martxoaren 25ean egin zen, eta Iberiar penintsulan egindako lehen funikular-bidaia izan zen. Jesus do Monte ermandadearen kudeaketapean, Santutegiaren oinetaraino iristen da, ehun metro baino gehiago eginda, Bom Jesuseko eskaileren aldamenean, eta San Longinoren zaldi-estatuaren ondoko gailurrean amaitzen da.
2013ko maiatzaren 23an interes publikoko monumentu izendatu zen.

## Historia

Bragako Manuel Joaquim Gomes (1840-1894) enpresaburuaren ekimenez eraiki zen, lehenagoko Americana Braga izeneko linea ordezteko asmoz. Garraiobide horrek zaldiak erabiltzen zituen tranbia-kotxeak santutegiraino igotzeko, ibilbidearen zati batean, eta idiak gero, mendixka maldatsuaren azken zatia igotzeko, bidaiari asko zeuden egunetan.
Niklaus Riggenbach ingeniari suitzarrak diseinatu zuen proiektua; ingeniari honek Suitzatik bidali zuen proiektua gauzatzeko eta instalazioa egiteko beharrezkoa zen guztia. Lanak 1880ko martxoan hasi ziren, Raúl Mesnier du Ponsard frantziar jatorriko ingeniari portugaldarraren laguntza teknikoarekin. 1882ko martxoaren 25ean izan zen inaugurazioa. Arrakasta itzela izan zuen, eta, horren eraginez, urte hartan bertan, Igogailu Konpainiak Mesnier gonbidatu zuen Lisboarako funikular eta teleferiko batzuk diseinatzeko; horietako batzuk martxan daude gaur egun.
1946an konponketa batzuk egin zitzaizkion, Madeira uharteko Funchal hirian eraitsi zen Comboio do Monte izeneko funikularretik ateratako materialak erabiliz.

## Datu teknikoak

* Luzera: 274 metro
* Desnibela: 116 metro
* Malda: % 42
* Edukiera: 38 pertsona ibilgailu bakoitzeko
* Bidaia-denbora: 2,5 eta 4 minutu bitartean
* Abiadura: 1,2 eta 1,8 metro segundoko

## Erreferentziak

* ↑ Diario República. .
* 1 2 CORREA, Octavian. " Do Pombal a Bom Jesus" Journal of Wood / Mira Revista 08 de septiembre 2007

## Ikus, gainera

* Bom Jesus do Monte

## Kanpo estekak

* Datuak: Q99620
* Multimedia: Elevador do Bom Jesus / Q99620
# Bom Jesus do Tocantins (Pará)

Bom Jesus do Tocantins Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 18.005 biztanle ditu 2.816,616 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2130429
* Multimedia: Bom Jesus do Tocantins (Pará) / Q2130429
# Bom Jesus dos Perdões

Bom Jesus dos Perdões Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 25.985 biztanle ditu 108,366 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1760959
* Multimedia: Bom Jesus dos Perdões / Q1760959
# Bom Lugar

Bom Lugar Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 12.212 biztanle ditu 445,476 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2068928
* Multimedia: Bom Lugar / Q2068928
# Bom Princípio

Bom Princípio Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. 13.132 biztanle ditu 88,504 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Rio Grande do Sul

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1648506
* Multimedia: Bom Princípio / Q1648506
# Bom Jesus do Norte

Bom Jesus do Norte Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. 9.476 biztanle ditu 89,084 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Espírito Santo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1807022
* Multimedia: Bom Jesus do Norte / Q1807022
# Bekoki

Bekoki edo kopeta aurpegiaren goialdea da bekainetatik ilearen hasieraraino. Bi lokien artean dago.
Bere giharrak aurpegi-adierazpenak bereizteko erabilgarriak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41055
* Multimedia: Foreheads / Q41055
# Bekond

Bekond Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Treveris-Saarburg (barrutia)|Treveris-Saarburg]] barrutian. 2014an 848 biztanle zituen 3,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q569708
* Multimedia: Bekond / Q569708
# Bekdorf

Bekdorf Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Steinburg (barrutia)|Steinburg]] barrutian. 2014an 97 biztanle zituen 1,7 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q634032
* Multimedia: Bekdorf / Q634032
# Bekkevoort

Bekkevoort (nederlanderazko ahoskera: ˈbɛkəvoːrt; Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Assent, Bekkevoort bera eta Molenbeek-Wersbeek. 2013ko urtarrilaren 1ean 6.079 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q815054
* Multimedia: Bekkevoort / Q815054