OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Elizabeth Fry

Elizabeth Fry (Norwich, 1780ko maiatzaren 21a- Ramsgate, 1845ko urriaren 12a) ingeles ekintzaile, erizain eta kuakero bat izan zen. Espetxeetako erreformaren aldeko aktibismoagatik ezaguna.
Elizabeth Fry izan zen Europako presoek tratu hobeago bat jasotzeko legislazioa sortzearen bultzatzaile nagusietako bat. Europa guztiko espetxeak bisitatu zituen, presoei Biblia irakurriz, josten erakutxiz eta liburuak eskeiniz. Jasotako informazio guztiarekin A Inquiry into prison discipline izeneko informe bat idatzi zuen. Idatzi hau, 1818an, Lorden Ganbera eta Viktoria Erresuma Batukoaren aurrean irakurtzeko aukera izan zuen.
1820 inguruan, munduko lehen zaintzaile eskola sortu zuen, geroago erizainen eskolentzako erreferentzia bat bihurtuko zena.
Haren aurpegia bost libra esterlinaren billeteetan agertu zen 2001-2016 bitartean, Winston Churchillen aurpegia zutenak agertu arte.

## Erreferentziak

* Anderson, George M. "Elizabeth Fry: timeless reformer." America 173 (Fall 1995): 22–3.
* Clay, Walter Lowe. The Prison Chaplain. Montclair. New Jersey.: Patterson Smith, 1969.
* Fairhurst, James. "The Angel of Prisons." Ireland's Own 4539 (Fall 1996):5.
* Fry, Katherine. Memoir of the Life of Elizabeth Fry. Montclair, N.J.: Patterson Smith, 1974. Second edition, 1848 available on GoogleBooks.
* Hatton, Jean. Betsy, the dramatic biography of a prison reformer. Oxford UK & Grand Rapids, Michigan, Monarch Books, 2005. (ISBN 1-85424-705-0 (UK), ISBN 0-8254-6092-1 (USA)).
* Johnson, Spencer. The Value of Kindness: The Story of Elizabeth Fry. 2nd ed. 1976. (ISBN 0-916392-09-0)
* Lewis, Georgina. Elizabeth Fry. London, England: Headley Brothers, 1909.
* Francisca de Haan, ‘Fry , Elizabeth (1780–1845)’ in Oxford Dictionary of National Biography , accessed 21 May 2009.
* Pitman, E.R. Elizabeth Fry. Boston, Mass.: Roberts Brothers, 1886.
* Rose, June. Elizabeth Fry, a biography. London & Basingstoke: Macmillan, 1980. (ISBN 0-333-31921-4) reprinted 1994 by Quaker Home Service ISBN 0-85245-260-8.
* Rose, June. Prison Pioneer: The Story of Elizabeth Fry. Quaker Tapestry Booklets, 1994.
* Timpson, Thomas. "Memoir of Mrs. Elizabeth Fry." London: Aylott and Jones, 1847.
* Whitney, Janet. Elizabeth Fry: Quaker Heroine. London UK: George Harrap & Co. Ltd., 1937, New York, N.Y.: Benjamin Blom, Inc., 1972.

## Kanpo estekak

* www.hackney.gov.uk/archives
* Datuak: Q271477
* Multimedia: Elizabeth Fry / Q271477
# Elizabeth Craig (arraunlaria)

Elizabeth Craig 1957ko irailaren 26an jaio zen Brockvillen, Kanadan. Arraunlaria izan da. 1976an egin zuen debuta eta 2018an erretiratu zen 61 urterekin. Bost domina irabazi ditu: 3 brontzezko (Amsterdamen, Lucernen eta Duisburgen) eta zilarrezko 2 (Munichen eta Karapairon).

## Ibilbidea

Lortutako emaitzak eta dominak:
* 1977: Brontzezko domina Amsterdamen
* 1978: Platazko domina Karapairon
* 1981: Platazko domina Munichen
* 1982: Brontzezko domina Lucernen
* 1983: Brontzezko domina Duisburgen

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5362633
# Elizabeth Debicki

Elizabeth Debicki (Paris, 1990eko abuztuaren 24a) australiar akrtorea da. Victorian College of the Arts eskolan ikasi zuen antzezketa, eta komedia australiar batean rol txiki bat izan ondoren The Great Gatsby (2013) filmean egin zuen bere lehen agerpen nabarmena.
Bere karrera hastapenetako beste film nabarmen batzuk: Everest (2015), Guardians of the Galaxy Vol.2, Widows (2018) eta Tenet (2020). Telesailetan, The Night Manager (2016) eta The The Kettering Incident (2016) lanetan agertu da, eta .The Crown saileko 5. eta 6. denboraldietan Galesko Diana interpretatuko zuela jakinatazi zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5362676
* Multimedia: Elizabeth Debicki / Q5362676
# Elizabeth Garrett Anderson

Elizabeth Garrett Anderson (1836ko ekainaren 9a - 1917ko abenduaren 17a) Britaniar doktorea izan zen.
Medikuntza eskolako sarrera ukatu zitzaion, medikuekin bere kabuz ikasi zuen eta Londreseko hospitaleetan beraz, 1865 urtean, Britaniako lehenengo emakume izan zen mediku ikasketak bukatzen,
1866an Santa Mariako kontsultategiko laguntzaile orokor bezala izendatu eta 1918an Andersonek lehenengoko emakume fakultate klinika sortu zuen.
Bere alaba, Louisa Garrett Anderson, mediku arrakastatsua izan zen eta Suffragette mugimenduaren barruan sartuta egon zen ere.

## Goiz hezkuntza

Aldeburghen ez zegoen eskolarik,ondorioz, Garret bere amaren hiru Rs ikasi zituen. Hamar urte zituelarik bere aitak Edgeworth izeneko neskatxo bat alokatu zuen Garrot eta bere anaia irakasteko. Garret Edgeworth gorrot zuen eta 13 urte zituenen Boarding School for Ladies en Blackheath eskola pribatura bidali zuten. Hau eta gero,hurengo 9 urteak etxean egon zen etxeko lanak egiten,baino ikastean jarraitu zuen (latina eta aritmetika).
1854 urtean,18 urte zituelarik,Garret eta bere anaia bisita bat egin zioten infantziako lagunei (Jane y Anne Crow),bertan Emily Davies ezagutu zuen lehenegoko feminista eta Girton College sortzailea. Emily Davies oso garrantzitsua izan zen Garret bizitzan.
1860 urtean,Davies eta Garret erabaki zuten borrokatzea emakumeen eskubieen alde.

## Bizitza

James George Skelton Andersonekin eskondu zen 1871 garren urtean. Hiru seme-alaba euki zituzten Louisa (1873-1943), Margaret (1874-1875), meningitis batengatik hil zena, eta Alan (1877-1952).
1902 garren urtean Aldeburghtik joan ziren eta 1903 garren urtean Alde Housera joan ziren bizitzera,Elizabeth amak hil egin zelako.

## Legatua

1918an, hospitale bat sortu zuten bere izenarekin (Elizabeth). 2001ean, obstetriko hospitalea egin zuten, hospitale Unibertsitarioa egiteko ( UCH).
Garret hospitale hau sortu zuen zerbitzu publikoak emateko.
Hospitale hau sortu zen Garret memorian eukitzeko eta gogoratzeko zenbat borrokatu zuen emakumeen eskubideak eukitzeko medikuntza arloan.
Gerohago,Londresen bigarren hezkuntzako eskola bat jarri zuten bere izenarekin.
Gaur egun,bere dokumentu guztiak Londreseko liburutegi batean daude (London School of Economics).

## Emakume Suffrage mugimendua

Garret Anderson emakume suffrage mugimenduan sartuta egon zen.
1866an Andersonek eta Davies aurkeztu zuten 1.500 sinadura,esanez emakumeak ere zutela eskubide botoa eukitzeko.
Urte honetan Garret lehenengoko komitea egin zuen.
Bere alaba ,Louisa Garrett Anderson,Suffrage komitean aktiboagoa zen eta militantea izan zen ere,baino 1912an kartzelan egon zen honen ondorioz.

## Liburua

- Elizabeth Garrett Anderson 1836 - 1917 (bere alabak,Louisa Garrett Anderson,idatzi zuen).

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Anderson, Louisa Garrett. (2016-06-30). Elizabeth Garrett Anderson: 1836-1917. Cambridge University Press ISBN 9781108079280. (Noiz kontsultatua: 2017-03-30).
* Datuak: Q235464
* Multimedia: Elizabeth Garrett Anderson / Q235464
# Elizabeth Costello

"Elizabeth Costello" John Maxwell Coetzee idazle hegoafrikarrak argitaratutako bederatzigarren eleberria da, jatorriz ingelesez idatzitakoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2706700
# Engure aintzira

Engure aintzira (letonieraz: Engures ezers) mendebaldeko Letoniako aintzira da, herrialdeko hirugarren handiena dena. Aintzinako itsas-aintzira da eta Engure aintzirako Parke Nazionalaren parte hartzen du. 40,46 km²-ko azalera du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q570564
* Multimedia: Engures ezers / Q570564
# Enguídanos

Enguídanos Cuencako udalerria da, Manchuela conquense eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 415 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Cuencako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1771149
* Multimedia: Enguídanos / Q1771149
# Enguri

Enguri Georgiako ibai bat da (georgieraz ენგური, Enguri; abkhazieraz Егры, Egri; errusieraz Ингур, Ingur), Abkhaziarekin mugan dagoena. Kaukason jaio eta Itsaso Beltzera isurtzen da ibaia.
Ibai horrek Samurzakan zeritzon printzerriko ekialdeko muga markatzen zuen zuen, eta mendebaldekoak, berriz, Galidzga ibaiak markatzen zuelarik.
# Engure udalerria

Engure udalerria (letonieraz: Engures novads) Letoniako udalerri bat da. 396 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 7080 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Smārde da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleriaren bilakaera
* Datu-iturria: Letoniako Estatistika Bulego Zentrala

## Erreferentziak

* ↑ Letoniako Estatistika Bulego Zentrala. (2018-10-08). Biztanleriaren bilakaera. (Noiz kontsultatua: 2019-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2079455
* Multimedia: Engure Municipality / Q2079455
# Entoloma ameides

Entoloma ameides Entolomataceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoak: Rhodophyllus ameides, Agaricus ameides, Nolanea ameides.

## Deskribapena

Kapela: 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, ez oso haragitsua, lau-ganbila, titiduna, zetaduna, zuri-grisaxka kolorekoa okrez lausotua.
Orriak: Nahiko zabalak, ez estu, marjinatuak edo dekurrente samarrak, grisaxka koloretik arrosa zikinera doan kolorekoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 3 eta 4 cm bitarteko garaierakoa eta 0,4 eta 0,8 cm bitarteko diametrokoa, kapelaren kolorekoa, zilindrikoa, bihurritua, askotan konprimituta.
Haragia: Grisaxka, hezea, haritsua, denbora luzez irauten duen lurrin ezaugarri sarkor bat dario.
Etimologia: Entoloma terminoa grekotik dator: ertza barrurantz biribildua. Ameides epitetoa ere grekotik dator, triste, serio, esan gura duen “amaides” hitzetik. Bere kolorea ez delako ikusgarria.

## Jangarritasuna

Zenbait autoreren arabera kontsumitu daiteke. Beste batzuek susmagarritzat jotzen dute,

### Nahasketa arriskua

Perretxiko nahastezina da, ez bere itxuragatik, baizik bere laranja-lore edo azukre karamelizatuaren usain bizi eta sarkorragatik. Hebeloma sacchariolens delakoak jariatzen duen parekoa.

## Sasoia eta lekua

Basoetako belardi eta larreetan.

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Guadalupe, Costa Rica, Islandia, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Kirgizistan, Borneo, Uganda, Gabon, Kongoko Errepublika Demokratikoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 215 or. ISBN 84-282-0539-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Entoloma ameides: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10475340
* Multimedia: Entoloma ameides / Q10475340
# Embid de Ariza

Embid de Ariza (aragoieraz Embit de Fariza) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2020an 35 biztanle zituen 41,3 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1638871
* Multimedia: Embid de Ariza / Q1638871
# Embid

Embid Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 54 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1654380
* Multimedia: Embid, Guadalajara / Q1654380
# Emberá-Wounaan

Emberá-Wounaan Panama ekialdeko eskualde indigena da. 1983an eratu zuten, Darién probintzian zeuden Chepigana eta Pinogana barrutiak hartuz. 4.383,5 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2016an 11.429 biztanle zituen. Emberá eta wounaan etnietako indiarrak bizi dira bertan. Hiriburua Unión Chocó da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie, población y densidad de población en la República según provincia, comarca, distrito y corregimiento. Censos de 1990 a 2010, Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC), contraloria.gob.pa (Noiz kontsultatua: 2017-12-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1141041
* Multimedia: Embera / Q1141041
# Entrichiria

Entrichiria Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Entrichiria amphiphracta da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Entrichiria amphiphracta | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5380770
* Espezieak: Entrichiria
# Entrevías

    Artikulu hau auzoari buruzkoa da; telesaila gaitzat duena beste hau da: «Entrevías (telesaila)»
Entrevías, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Puente de Vallecas barrutian. Hiriko 131. auzoa da. 2006an 37.060 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q71756
* Multimedia: Entrevías neighborhood, Madrid / Q71756
# Entrichella

Entrichella Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Entrichella pogonias da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Entrichella constricta | daturik gabe |
| Entrichella erythranches | daturik gabe |
| Entrichella esakii | daturik gabe |
| Entrichella fusca | daturik gabe |
| Entrichella fuscus | daturik gabe |
| Entrichella gorapani | daturik gabe |
| Entrichella hreblayi | daturik gabe |
| Entrichella issikii | daturik gabe |
| Entrichella leiaeformis | daturik gabe |
| Entrichella linozona | daturik gabe |
| Entrichella meilinensis | daturik gabe |
| Entrichella pogonias | daturik gabe |
| Entrichella simifusca | daturik gabe |
| Entrichella tricolor | daturik gabe |
| Entrichella trifasciata | daturik gabe |
| Entrichella yakushimaensis | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2699622
* Espezieak: Entrichella
# Entrimo

Entrimo Galiziako udalerria da, Ourenseko probintziaren hego-mendebaldean eta A Baixa Limiako eskualdean kokatutakoa.
1.370 biztanle zituen 2004an.

## Mugakideak

Iparraldean eta mendebaldean Melgaço eta Arcos de Valdevez udalerriak (Minho-Limako azpieskualdea, Portugal), eta hegoaldean eta ekialdean Lobios (Ourense) mugakide ditu.

## Parrokiak

Entrimo (Santa María a Real) | Galez (San Fiz) | A Illa (San Lourenzo) | A Pereira (San Facundo) | Venceáns (San Tomé)

## Ikus, gainera

* Ourenseko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Galizieraz)(Gaztelaniaz)Entrimoko udal webgunea
* Datuak: Q1606243
* Multimedia: Entrimo / Q1606243
# Entrevías (telesaila)

Entrevías espainiar telesaila da, Aitor Gabilondok Telecincorako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Maitasuna da seriean gurutzatzen diren argumentu guztien ardatza, nahiz eta lehen begiratuan ez iruditu: Tirso Abantos auzoko burdindegi baten buru den militar ohia da; bakartia eta maitasunik gabea, familiako gertakari baten ondoren aldi batez Irene bilobaz arduratu behar izaten du, jatorri vietnamdarra, kontestatarioa eta errebeldea duen neska batez, Tirsoren alabak kontrolatu ezin duena. Aitonaren eta bilobaren arteko talka erabatekoa da, eta bizikidetza korapilatu egiten da hasiera-hasieratik, ez bakarrik bien izaeragatik, baizik eta Irenek auzoan maiz erabiltzen dituen konpainia txarrengatik eta, edozein preziotan, kolonbiar mutil-lagun maitatuarekin ihes egiteko erabakiagatik.

## Aktoreak

* José Coronado: Tirso Abantos
* Luis Zahera: Ezequiel Fandiño
* Nona Sobo: Irene
* Felipe Londoño: Nelson
* Laura Ramos: Gladys
* Manolo Caro: Sanchís
* Manuel Tallafé: Pepe
* Itziar Atienza: Amanda
* María de Nati: Nata
* Franky Martín: Sandro
* María Molins: Jimena Abantos
* Miguel Ángel Jiménez: Santi Abantos
* Mariona Terés: Fanny
* Carmen Esteban: Alicia
* Bruno Lastra: Iván
* Adil Koukouh: Ahmed Khalil "Loko"
* Luna Fulgencio: Niña
* Pedro Tena: eskola-zuzendaria

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «Mediaset comienza a grabar 'Entrevías', su tercera serie con José Coronado y Aitor Gabilondo ('Patria')» El Español 2021-2-3.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q108473156
# Eremulauak

Eremulauak kulturaren inguruko informazioa eta iritziak eskaintzen zituen euskarazko blog itxurako webgunea zen. Ikus-entzunezkoak, musika, literatura eta artearen ingurukoak ziren bere edukiak.

## Historia

2004ko abenduan jarri zuten abian EHUk Leioan duen kanpusean kazetaritza ikasten ari ziren hiru lagunek: Haritz Pascual, Gorka Bereziartua eta Xabier Doncelek.
2006an, lehen urteurren jaia antolatu zuen webguneak Durangoko Plateruena Kafe Antzokian. Horren ondotik, urte bereko maiatzean Eremu Lauak Ediziogunea jarri zuten abian, Nun taldearen Collage diskoa argitaratuz. Urte bereko azaroan Akatu taldearen Utopiaren indarra diskoa argitaratu zuten. Bi diskoek Creative Commons erako lizentziarekin ikusi zuten argia.
2007an sortzaileak bestelako zereginetan hasi zirenean, geldialdia jasan zuen webguneak. 2008ko otsailaren 4an Harea poltsikoetan (eremulauak.com-en agurra) izeneko adierazpenaren bitartez webgunea berritzeari utziko ziotela iragarri zuten bere koordinatzaileek.

## Kanpo estekak

* Eremulauak zena
* Eremulauak-en sortzaileei elkarrizketa EITBKultura saioan
* Eremulauak Backup-a
* Datuak: Q12257010

## Erreferentziak

* 1 2 Iñaki Esnaola (2006.12) entzun.com - musika ataria. (Noiz kontsultatua: 2018-01-26).
# Eremu semantiko

Eremu semantikoa antzeko esanahia duten edo gai berari erreferentzia egiten dioten hitz multzoa da. Horrela, adibidez, maitasunaren eremu semantikoan estimua eta adiskidetasuna joango lirateke, baina baita konfiantza edo ezkontza ere, horrekin lotura izan dezaketen terminoak baitira. Eremu semantikoek osagai subjektiboa dute beti, konnotazioan oinarritzen direlako eta ez sinonimian edo erlazio lexikoetan soilik.
Estrukturalismoa eremu semantikoak zehazten saiatu zen hitzei ezaugarri batzuk emanez, erlazionatutako hitzak ezaugarri batzuetan desberdintzen ziren, baina beste batzuk talde berekoak ziren. Sailkapen hori sinplea da zenbait kontzepturekin, baina ezin zaie aplikatu abstraktuagoei. Termino bereko eremu semantikoa aldatu egiten da hizkuntza erabiltzen duen kulturaren eta hizkuntzaren arabera.
Eremu semantiko bateko hitzak hainbat kategoria gramatikalekoak dira (ez nahastu eremu lexikalarekin, zeinetan hainbat kategoria gramatikaletako hitzak txertatzen diren), beraz, "eraikuntza" eremu semantikoaz hitz egiten badugu, oro har etxea esan nahi duten hitzak aipatzen dira (etxea, apartamentua, jauregia, baserria, dorrea), baita eraikinaren eraikuntzako elementuak adierazten dituzten hainbat hitz ere (jangela, atea, eskailera, leihoa, gela, komuna, sukaldea), eraikitzaileek erabiltzen dituzten tresnak (garabia, iturgintza, aldamioak, zementua, portland) edo jarduera honetan egin daitezkeen ekintza desberdinak ere (alikatatzea, leuntzea, igeltsuztatzea).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q176377
# Eremutar

    Artikulu hau kristau monjeari buruzkoa da; karramarroa gaitzat duena beste hau da: «Ermitau (karramarroa)»
Eremutarra, ermitaua edo eremita kristau monje bakarti bat da, beste batzuen konpainiatik urrun egotea nahi duena arrazoi erlijiosoak direla-eta.
Eremutarra, III. mendetik V. mendera arte, jazarpenetik ihes egiteko edo askatasun osoz kontenplaziozko eta penitentziazko bizitza jarraitzeko, Tebaidako basamortuetan eta inguruko eskualdeetan, eta, jarraian, toki bakartietara erretiratu ziren kristau guztiei eman zitzaien izena da. Esaten denez, lehen eremutarra, Paulo, Egiptoarra izan zen, basamortuan 90 urtez bizi izan zena, 250etik 340 arte, eta, honen ondoren, San Palemon, Anton Abadea, Jeronimo Estridongoa, San Pakomio, San Makario, San Simeon Estilita eta abar aipatzen dira.
Jatorrian, eremutarra, misio bezala, santuren bati eskainitako ermita baten zaintza eta babesa hartzen zuen fraide bat zen, eta, orokorrean, inor bizi ez zen eta askorik bisitatzen ez zen tokiren batean. Eremutarraren erretiroa, bere espirituzko bizitza eta bere emate kristauaren zatitzat hartzen zen. Elezahar batzuen arabera, eremutar hauetako batzuk, euren gogoz giltzaperatzen ziren ermiten goialdean zegoen gela batean. Gela hauek, ateak edo bertan sartu edo bertatik irteteko beste edozein baliabide gabekoak ziren. Gela hauek zuten bakarra, leiho txiki bat zen, nondik argi apur bat sartzen zen eta jendeak, txirrika bat erabiliz, janaria eta edaria igotzen zion.
Eremutar izena, ordena erlijioso batzuei ere eman zaie, San Paulo, San Jeronimo edo San Augustinenak kasu. Kartusiar eta kamaldularrek ere, bizitza eremutarra daramate.
Eremita izena latinezko eremīta hitzetik dator; eta hori, grezierazko ἐρημίτης edo ἔρημος hitzetik («basamortua»).

## Munduan

Turkiako Kapadozia eskualdea arras aberatsa da eremutarren kobazulo eta antzinako labar-monasterioei dagokienez, munduko ingurune zabalenetarikoa mota honetakoa barne hartzen duelarik. IV. mendean lehenengo eremitak joan ziren ingurune honetara, eta gaur egun Göreme eremuan haitz kontzentrazio handiena dago, eskualdean zehar beste hainbat sakabanatuta badago ere. Tokalı, Elmalı, Barbara, Yilanlı, Karanlık eta Çarıklı elizak nabarmentzekoak dira Göremen, XI. mendekoak direnak eta haitzen barruan egindakoak daudenak.

## Euskal Herrian

Araban ere labar-multzo ikusgarria dago, Europan nabarmentzekoa, Gaubea, Trebiñu eta Bernedo inguruetan batez ere. Trebiñun Lañuko Las Gobas eta Santorkariako kobazuloak eta Bernedon Markizko Larreako kobak eta Urartekoak aipagarriak dira.

## Bibliografia

* "Eremitak eta nekazariak. Euskal Herriko hegoaldeko koba artifizialak". Agustin Azkarate. "Nora" aldizkaria, 16. zk. 2009ko maiatza.

## Kanpo estekak

* "Kapadozia, sorgindutako harkaitzetan barrena"
* Datuak: Q189829
* Multimedia: Hermits / Q189829
# Eremutarren leku

Eremutarren leku eremutarrak bizi ziren toki urrunak ziren. kristau monje bakarti bat hauek, arrazoi erlijiosoak direla-eta, beste batzuen konpainiatik urrun egon nahi zuten haien barruko bizitza hobeto garatzeko. Eremuan edo leku bazterrean bizi ziren eremutarrak: inguru basatietan, basamortuetan, biztanlerik gabeko inguruetan. Eremutarrak bizi ziren tokietan, sarritan, erreferentziako eta gurtzeko tokiak bilakatu ziren, erromesaldien helburu bihurtuz.

## Erreferentziak

* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=eremutar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q513550
* Multimedia: Hermitages (religious retreats) / Q513550
# Eren Albayrak

Eren Albayrak (1991ko Apirilaren 23a - ) Turkiako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Turkiako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2015 | 1 | 0 |
| Guztira | 1 | 0 |

## Erreferentziak

* ↑ National Football Teams

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q936842
* Multimedia: Eren Albayrak / Q936842
# Eremua (Ermua)

Eremua Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Ermuan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 533 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %5,45.

## Ikus, gainera

* Espainiako Alderdien Legea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257008
# Eremu urriko hizkuntza

Eremu urriko hizkuntza herrialde edo lurralde batean biztanle gutxienek hitz egindako hizkuntza da. Hala ere, egoera gutxitu eta gutxietsian egon arren hizkuntza batek estatus ofiziala eduki dezake, euskarak lurraldearen zati batean duen moduan.
Europako Kartak horrela definitzen ditu "eskualdeko edo eremu urriko hizkuntzak": "Estatu baten barruan lurralde zehatz batean biztanle guztien artean kopuru txiki batek tradizionalki erabilitakoak dira, eta Estatuko mintzaira ofizialetatik desberdinak dira".
Mundu mailan, UNESCOk badauka hizkuntzetaz arduratzeko atal berezia, tartean mintzaira gutxitu eta arriskuan daudenekin jardtuen duena. Ildo honetatik, 2008a "Hizkuntzen nazioarteko urtea" izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Terminologia Banku Publikoa. Euskalterm (Noiz kontsultatua: 2010-02-28).

## Ikus, gainera

* Hizkuntza gutxitu
* Europako hizkuntza gutxituen zerrenda
* Diglosia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Gaztelaniaz)(Frantsesez)UNESCOren hizkuntzen atala
* Datuak: Q25472746