OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 2019-20ko Espainiako Errugbiko Ohorezko maila

2019-20ko Espainiako Errugbiko Ohorezko Maila Espainiako gizonezkoen errugbi liga nagusiaren 53. denboraldia izan zen. 12 talde lehiatu ziren, 2019ko irailaren 15etik aurrera. 2020ko martxoaren 13an lehiaketa eten egin behar izan zen COVID-19 pandemiaren eraginez. Une horretako sailkapena ofizial bihurtu eta Valladolideko VRAC izan zen irabazlea.

## Taldeak

12 taldek hartu zuten parte.
2020-2021eko Espainiako Ohorezko Mailako taldeak :
| Kluba | Hiria | Estadioa | Edukiera |
| Alcobendas Rugby | Alcobendas | Las Terrazas | 500 |
| Aparejadores Burgos | Burgos | San Amaro | 1.500 |
| Barça Rugbi | Bartzelona | La Teixonera | 500 |
| Bathco Rugby | Santander | San Romàn | 1.500 |
| Ciencias Cajasol Olavide | Sevilla | La Cartuja | 1.932 |
| Complutense Cisneros | Madril | Estadio Complutense | 12.400 |
| SilverStorm El Salvador | Valladolid | Pepe Rojo | 5.000 |
| Hernani Rugby | Hernani | Urbieta zelaia | 1.000 |
| Independiente Rugby | Santander | San Romàn | 1.500 |
| AMPO Ordizia Rugby | Ordizia | Altamira | 500 |
| UE Santboiana | Sant Boi de Llobregat | Baldiri Aleu | 4.000 |
| VRAC | Valladolid | Pepe Rojo | 5.000 |

## Lehiaketa sistema

Lehenbiziko fasea liga moduan jokatu zen, denak denek aurka, bi itzulitara. Ondoren sei lehenengoek txapelketarako play-offak jokatuko zituzten. Azken taldea jaitsi egingo zen eta azkenaurrekoak jaitsiera play-offak jokatuko zituen Ohorezko B mailako txapeldunordearen aurka.
Puntuak honela banatu ziren:
* 4 puntu garaipenagatik
* 2 puntu berdinketagatik
* 0 puntu porrotagatik
* eraso bonus puntu bat, 4 entsegu edo gehiago lortzeagatik.
* defentsa bonus puntu bat, 7 tanto edo gutxiagoko aldeaz galtzeagatik.

## Lehenbiziko fasea

Lehenbiziko fasea :
| | Kluba | Jokatuak | Irabaziak | Berdinduak | Galduak | Aldeko tantoak | Aurkako tantoak | Aldea | Eraso bonusak | Defentsa bonusak | Puntuak |
| 1 | VRAC | 17 | 14 | 1 | 2 | 535 | 293 | 242 | 9 | 1 | 68 |
| 2 | SilverStorm El Salvador | 17 | 14 | 0 | 3 | 506 | 304 | 202 | 7 | 3 | 66 |
| 3 | Alcobendas Rugby | 17 | 12 | 0 | 5 | 485 | 398 | 87 | 5 | 3 | 56 |
| 4 | AMPO Ordizia | 17 | 11 | 1 | 5 | 542 | 339 | 203 | 4 | 5 | 55 |
| 5 | UE Santboiana | 17 | 9 | 1 | 7 | 447 | 436 | 11 | 3 | 2 | 43 |
| 6 | Barça Rugbi | 17 | 8 | 3 | 6 | 431 | 438 | -7 | 1 | 3 | 42 |
| 7 | Independiente Rugby | 17 | 8 | 1 | 8 | 459 | 486 | -27 | 1 | 4 | 39 |
| 8 | Aparejadores Burgos | 17 | 7 | 2 | 8 | 411 | 454 | -43 | 2 | 1 | 35 |
| 9 | Ciencias | 17 | 5 | 0 | 12 | 344 | 460 | -116 | 3 | 3 | 26 |
| 10 | Complutense Cisneros | 17 | 5 | 0 | 12 | 330 | 449 | -119 | 1 | 4 | 25 |
| 11 | Bathco Rugby | 17 | 3 | 1 | 13 | 365 | 412 | -47 | 2 | 7 | 23 |
| 12 | Hernani Rugby | 17 | 1 | 0 | 16 | 271 | 657 | -386 | 0 | 4 | 8 |
* Txapelduna
* Ohorezko B Mailara jaitsia
# Impresiones y paisajes

Txantiloi:Enobras
Txantiloiaren itzul-biraketa aurkitu da: Txantiloi:Artista musikalaren fitxa
Txantiloi:Ficha de libro
# Arberoako ibarra

    Artikulu hau ibarrari buruzkoa da; eskualdeari gaitzat duena beste hau da: «Arberoa»
Arberoako ibarra Lapurdi eta Nafarroa Behereko ibar bat da, Arberoako errekaren bideari jarraituz.
Ibarra Heleta, Donoztiri, Donamartiri, Izturitze, Aiherra, Lekuine eta Bastida udalerriek osatzen dute.

## Ikus, gainera

* Datuak: Q3058126
# Callanthias splendens

Callanthias splendens Callanthias generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callanthiidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Callanthias splendens», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Ikus, gainera

* Callanthias
* Callanthiidae

## Kanpo estekak

* FishBase.org
* Datuak: Q2658656
* Multimedia: Callanthias splendens / Q2658656
# Gozogintzako pasta lehor

Gozogintzako pasta lehorrak, pieza txiki gozoak eta lehorrak dira. Jeneralean, azkenburukoetan edo kafetan jaten dira. Pasta hauek egiteko orea, pastelen oinarriak egiteko ere erabil daiteke.
Irina, arrautza, azukrea eta gurina edo esnekia dira pasten orea egiteko oinarrizko osagaiak. Oinarrizko osagai hauei pasta motaren arabera, beste osagai batzuk ere gehitzen zaizkie: fruitu lehorrak, fruitu azukreztatuak, txokolate estalkiak, koko birrindua, osagai lurrintsuak….. Pasta gozoek ez dute legamiarik eramaten.
Pastak egiteko irina ahula edo erdi mailakoa izango da, inoiz ez irin indartsua. Gehiegi oratzen ez denez, azukrea, jeneralean, hauts eginda gehitzen zaio. Pastak egiteko koipe gisa gurina edo txerri gantza erabili izan da. Arrautza osoak edo gorringoak bakarrik erabiltzen dira.

## Pasta bigunak

Mahukarekin edo koilare batekin zabaltzen diren oreak dira.

### Katu mingaina

Pasta lehorrak dira, normalean, gorringo baino zuringo gehiago izaten dutelako.

### Mahuka pastak

Mahukarekin zabaltzen den pasta dugu eta modu askotara erabili daitezke.

### Teilak

Arbendola oinarri duen orea da. Hoztu ondoren, oso hauskorra, eta horregatik, hoztu aurretik forma eman beharrekoa.

### Tulipak

Habia forma duen pasta fina dugu. Beste prestaketa batzuetan oinarria izan daiteke, izozkiarena adibidez.

### Zitriko pasta

Zitrikoen zukua erabiliz, pasta hauek zapore oso berezia hartzen dute.

## Pasta lehorrak

Ore lehorrak eta gorputz handikoak izaten dira; arrabolarekin luzatu eta moztu daitezke.

### Sableux pasta

Sukaldaritzan pasta hau gazia erabil daiteke, bereziki tartaletak edo Quicheak egiteko, azken kasu horretan gozogintzarako azukrearekin onduta erabiltzen da. Testura trinkokoak eta hoztean gogorrak, arrabolarekin luzatzen dira. Te pastak edo pastelen oinarriak egiteko erabiltzen den gaileta ore lehorra.

### Arbendola duen Sableux pasta

Testura trinkokoa eta hozterakoan gogorra geratzen da, arrabolarekin luzatu behar izaten da. Ohiko Sableux orearen berdina baina aldaketa bakarra arbendol hautsa gehitzen zaiola oreari. Erabilerak ere berdinak izango dira.

### Flora pasta

Testura trinkokoa eta hoztean gogorra geratzen den orea, arrabolarekin luzatu behar dena. Pastak, edo pastel desberdinen oinarriak egiteko erabiltzen den gaileta ore lehorra. Espainian du oinarri eta gurina erabili beharrean txerri gantza erabiltzen da. Hala ere, gaur egun, gurina ere erabiltzen da errezeta hau egiteko.

### Crumble pastak

Pasta oso lehor bat da bi behatzekin indar eginez gero erraz desegiten dena. Bere horretan te pasta moduan jaten da edo deseginda azkenburuko platerak edertzeko ere erabil daiteke. Errezeta honetan kontraste puntu bat emateko Maldon gatza ere erabiltzen da.

### Olo gailetak

Oloaren malutak erabiliz gero, ore honi testura oso kurruskaria emango dio.

## Ikus, gainera

Gozogintza_errezetak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13266
* Multimedia: Biscuits / Q13266
# Cassiterita

Cassiterita oxido motako minerala da eta rutile taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Cassiterita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {SnO2}}$. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 7 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Cassiterite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Hugo Moreno López

Hugo Moreno López, ezagunagoa Juan García Morales gisa (Almeria, 1884 - Libourne 1946) apaiz eta kazetari espainiarra izan zen. Ideologikoki errepublika defendatu zuen. Erbestean hil zen.

## Biografia

Dibulgatzaile eta kazetari aktiboa izan zen, eta Espainiako Bigarren Errepublikan eta Espainiako Gerra Zibilean errepublikanoen idealak defendatu zituen, baita Espainiako gizarte-erreforma sakona ere. Ondorioz, eliz hierarkia gorenei aurre egin behar izan zien eta ondorioak pairatu behar izan zituen. 1934an, José Giral eta Ramón J. Sender bezalako intelektual eta politikoekin batera, "Manifiesto a la opinión" (Iritzi publikoari manifestua) ezagunarekin bat egin zuen, non Espainian heriotza zigorra berriro ezartzea gaitzesten zuen. Guduaren ondoren, Frantzian erbesteratu zen, eta han, 1939 eta 1941 artea, haur ebesteratuekin lan egin zuen irakasle gisa: Chelles-en, Bessyn edo Ecullyn. Gurseko kontzentrazio-esparruan sartu zuten. 1946ko urtarrilean hil zen.

## Obra

* ¡Hipócritas! ¡Farsantes! ¡Fariseos! (Visión de la España derechista). Madril; Editorial Castro; 1933
* Atisbos; hacia una España nueva: crónicas; Juan García Morales; Madril; Editorial Castro; 1936
* Tres años de lucha (a favor de los humildes); Juan García Morales; Madril; Editorial Castro; 1934
* El Cristo Rojo; Madril, Editorial Castro; 1935

## Bibliografia

* Moreno Cantano, Antonio César: Anticlericalismo y crítica social: El sacerdote republicano Hugo Moreno López/Juan García Morales (1883-1946). Muñoz Moya Editores, ISBN: 9788480102575, 150 or.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.andalan.es/?p=11836
* ↑ https://www.dipalme.org/Servicios/IEA/edba.nsf/xlecturabiografias.xsp?ref=640
* ↑ https://llibreriadelafilmo.com/productos/libro/anticlericalismo-y-critica-social-el-sacerdote-republicano-hugo-moreno-lopezjuan-garcia-morales-1883-1946/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Diccionario Biográfico de Almería.
* (Gaztelaniaz):Moreno Cantano, Antonio César: "El exilio en Francia del sacerdote republicano Juan García Morales (1884-1946)", Laberintos, 16 (2014), 116-135 or., ISSN: 1696-7410.
* Datuak: Q123786502
# Mala vida

Mala Vida Mano Negra paristar rock taldearen bigarren singlea da, 1988ko Patchanka estreinako diskoan agertu zena. Manu Chao abeslari nagusiak idatzia, 1984an jada demo zinta batean ere agertu zen, Mano Negraren aurrekaria zen Hot Pants taldekoa. "Mala Vida" taldearen lehen kantu arrakastatsua izan zen, eta taldearen zuzeneko ikuskizunetan derrigorrezko bihurtu zen. Abestia Manu Chaok ere interpretatu zuen bakarlari gisa: 2002ko Radio Bemba Sound System diskorako zuzeneko emanaldi bat grabatu zen. Boucherie Productionsek, Patchanka albuma argitaratu zuenak, abestirako bideoklip bat finantzatu zuen, Frantziako irrati nazionaletan eta telebista kateetan aireratu zutena. Mano Negrak "Mala Vida" atera zuenean lortu zuen arrakastak Virgin France diskoetxearekin kontratu bat lortu zion.

## Coverrak

* Yuri Buenaventura, 2001ean Mano Negra Illegal bildumarako
* Café Tacuba, 2005ean Un Viaje bere zuzeneko albumerako
* Gogol Bordello, 2005ean East Infection EPrako
* Nouvelle Vague, Olivia Ruiz abeslaria izanda, 2010ean Couleurs Sur Paris albumerako
* Элизиум (Elisium), 2014an Cover Day albumerako
* Janez Detd. belgikar pop-punk taldea

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Gebesmair, Andreas. (2002). Steingress, Gerhard ed. Songs of the Minotaur: Hybridity and Popular Music in the Era of Globalization. Münster, 15 or. ISBN 3825863638. OCLC .51169913.
* ↑ (Ingelesez) Data, Juan. (2010-12-13). «Video: Nouvelle Vague covers Manu Chao at airport» Remezcla (Mosaico Media).
* ↑ (Ingelesez) Nickson, Chris. «Patchanka - Mano Negra» AllMusic.
* ↑ (Ingelesez) Lebrun, Barbara. (2009). Protest Music in France: Production, Identity and Audiences. Farnham: Ashgate Publishing, 31 or. ISBN 978-0754694649. OCLC .432995828.
# Salomonen horma

Salomonen horma (frantsesez: 'Le Mur de Salomon' Jean-Léon Gérôme margolari frantsesak 1876 baino lehen egin zuen olio mihise gainean eginiko lana da. Christie'sen enkante batean saldu zen 1999n, 2.312.500 $ren truke. Gaur egun bilduma pribatu batean dago. Mihisean ezkerreko erdian artistaren sinadura ikus daiteke, beheko harriaren hirugarren ilaran behetik hasita.

## Izenburua

Gaur egun gordetzen den horma Jerusalemgo bigarren tenpluaren erorkina da, Salomonek K.a. X. mendean eraiki zuena.

## Deskribapena

Erosten harresia aurrean otoitz egiten duten fededunak irudikatzen ditu eszenak. Koadroa bilduma berezi baten parte da. Gérômek 1868an bisitatu zuen Jerusalem, baina Felix Bonfilsen argazkietan ere inspiratu zen. Margolariak zazpi erromes bakarrik irudikatzea erabaki zuen, milaka urteko hondakinen boterearen aurrean gizonen hauskortasunaren sentsazioa areagotzeko.

## Iruditegia

* Gérômeren bigarren pertsonaia.
* Gustav Bauernfeindek landutako gaia.
* Gérômeren marrazkia.
* Hormaren izkina.
* Félix Bonfilsen argazkia.

## Erreferentziak

* ↑ Jean Léon Gérôme : L'Histoire en spectacle, Flammarion, 2010, 372 p. (ISBN 978-2081241862), 252.or.
# Joan is Awful

Joan Is Awful Black Mirror zientzia-fikzio distopikoko telesailaren seigarren denboraldiko lehen atala da. Ally Pankiwk zuzendu zuen eta Charlie Brooker Black Mirrorren showrunnerrarena da gidoia.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Joan ohartzen da bere eguneko gertaerak ia denbora errealean errepikatzen ari direla telebista saio batean, Joan Is Awful delakoan. Streamberry streaming zerbitzua legez gai da hori egiteko, Joanek baimen bat sinatu zuelako. Ordenagailu kuantiko batek irudi digitalak sortuz ekoizten du telesaila, eta Salma Hayek aktorearen irudiak (bere burua antzeztu du Hayekek piezea honetan) Joanen bertsio birtuala erretratatzen du. Telesailarekin disgustura, Joanek nahi du Hayeken arreta bereganatu, eta lortuko du. Hayek bera ere ez baitago pozik bere antzekotasuna erabiltzen ari direlako show bat egiteko.
# Gaztelueta ikastetxea

Gaztelueta Ikastetxea Leioako itunpeko ikastetxea da, 1951n Opus Deik bultzatu zuena. Ikastetxeak haur hezkuntza‎, lehen hezkuntza, DBH eta batxilergoko ikasketak eskaintzen ditu. Arreta pertsonalizatua eskaintzen du, ikasle bakoitzari irakasle bat esleituz, laguntzeko eta orientatzeko, eta familiekin komunikazio arina mantenduz.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Pomar, Ramón. (1997). Gaztelueta: un estilo educativo. Areeta: Fundación Gaztelueta, 267 or. ISBN 84-88678-01-0..

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
# Zuricheko Museo Nazionala

Zuricheko Museo Nazionala, alemanez: Landesmuseum, Suitzako Zurich hirian dagoen museo bat da, Züricheko tren geltokitik hurbil,
1898an Gustav Gull arkitektoak eraikiarazi zuen.
Berez, izendapen honen barnean hiru erakunde daude, Pranginsko gaztelua, Schwyzko Suitzako Historiaren Foroa, bai eta Affoltern am Albisko bildumen zentroa ere.

## Kanpo loturak

* Webgune ofiziala (eleanitza)
# Potentilla indica

Potentilla indica, baita ere Indimarrubi eta Sasimarrubi, gure baso eta parkeetan oso ohikoa bihurtu den landare exotikoa da. Rosaceae familiako landare belarkara iraunkorra da. Hostotza eta fruta antzekoak diren arren, ez da benetako marrubia, eta oso ondo bereiz daiteke bere lore horiengatik, zuriak edo arrosak dituen benetako marrubiarekin alderatuta.

## Deskribapena

Hostoak trifoliatuak eta berde ilunak dira. Loreak horiak dira. Fruituak, berez eterio izeneko fruitu faltsuak, kolore gorri biziko ontzi haragitsu eta loditua dira, marrubi baten antzekoak, baina esferikoak -marrubia konikoa da-, zeinaren gainazalean akeniar batzuk dauden, kolore gorrikoak horiek ere, benetako fruituak direnak. Helduaroan erraz askatzen dira, eta ontzia biluzik geratzen da. Zapore gozoa du, baina gusturik gabea.

## Banaketa

Asiako ekialdean eta hegoaldean bizi da, baina beste leku batzuetan landatzen da, hala nola landare apaingarrietan. Hainbat eskualdetan espezie inbaditzailetzat jotzen da zeren eta nahi gabe zabaldu baitira eta bertako landareen espazioak betetzen baitute.

## Taxonomia

Potentilla indica (Andrews) Th.Wolfek deskribatu zuen eta Synopsis der Mitteleuropäischen Flora aldizkarian argitaratu zen. 6(1[34,35]): 661. 1904.

### Etimologia

* Potentilla: latin posklasikotik dator, potentilla, -ae, potens, -entis (indartsua, ahaltsua) hitzatik eratorria; azkenik illa, -illae, atzizki txikigarria. Izen horrekin, antza, landare horrek dituen ahalmen idorgarria aipatu nahi dute.
* Indica: latinetik, "Indiarra".

### Sinonimia

Hauek dira sinonimo zabalduenak:
* Duchesnea indica var. major Makino
* Potentilla wallichiana Ser. in DC., 1825
* Potentilla denticulosa Ser. in DC., 1825
* Fragaria roxburghii Wight & Arn., 1839
* Fragaria nilagirica Zenker, 1835
* Fragaria malayana Roxb., 1814
* Duchesnea major (Makino) Makino, 1921
* Duchesnea fragiformis D.Don, 1825
* Potentilla indica (Andrews)
* Fragaria indica Andrews, 1897
* Duchesnea fragarioides Sm.
* Duchesnea fragiformis Sm.
* Fragaria arguta Lindl.
* Fragaria indica Jacks.
* Potentilla denticulosa Ser.
* Potentilla durandii Torr. & A.Gray
* Potentilla fragariifolia Klotzsch
* Potentilla trifida Lehm.

## Iruditegia

* Lorea.
* Fruituaren itxura duen eterioa.
* Sasimarrubia oso ohikoa bihurtu da gure basoetan.

## Erreferentziak

* ↑ https://invasorasenramales.wordpress.com/blog/page/6/
* ↑ http://legacy.tropicos.org/Name/27805421
* ↑ https://www.biodiversidadcanarias.es/biota/especie/E06834
* ↑ http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/rjp-10798

## Kanpo estekak

* Datuak: Q162878
* Multimedia: Potentilla indica / Q162878
* Espezieak: Potentilla indica
# Lauza berinaztatu

Lauza berinaztatua berinaz estalitako adreilu zapala da, hormak eta lurrak estaltzeko erabiltzen dena.

## Historia

Indusketa arkeologikoetan ikusi da Mesopotamia antzinakoan lur egosiko lauzak (kanpoaldetik margotuak eta ondoren bernizatuak) erabili izan zirela arkitekturan, zoruetan zein apaingarri gisa, etxe xumeetatik jauregi inperialetaraino. Hori baieztatzen eta dokumentatzen dute Asiriar Inperioaren edo persiar kulturaren hainbat gunetan egindako aurkikuntzek, adibide garrantzitsuekin, hala nola Babiloniako harresietako frisoak, Khorsabadeko gotorlekua, antzinako Ninive hiria edo Susako Jauregia.
Azulejoa eta bere teknikak Europan sartu ziren VII. mendean Al-Andalusen bidez, musulmanak nagusi ziren Iberiar erdiuhartean zehar. Kordobako Kalifa-herriaren eta Granadako Nazariar Erresumaren arkitekturan adibide distiratsuak erdietsi zituen teknikak.
Zeramikaren ekoizpeneko tekniken industria-bilakaerak bultzatuta, lauza berinaztatuak bere arrastoa eta marka estetikoa hedatu zuen XIX. mendean zehar hainbat herrialdetako hiri-arkitekturan, eta XX. mendean jarraitu zuen horrela. horrek. Adibidez, publizitatearen euskarri gisa funtzionatu zuen Iberiar erdiuhartean.

### Euskal Herrian

XX. mendean, Hego Euskal Herrian iberiar penintsulako joerak garapen adibide ederrak eman zituen, bai kaleko publizitatean, zein idazkun publikoetan, adibidez Bizkaiko auzo-ikastoletan zein errepideetako herri-izenen seinaleetan.
* XX. mendeko lauza berinaztatuzko publizitatea Mendaroko tren-geltokian, XXI. mendean desagertua.
* Lauza berinaztatuzko ikastola-idazkuna, XX. mendeko lehen laurdenekoa.
* Lauza berinaztatuzko bide-seinalea, Erro (Nafarroa).

## Erreferentziak

* ↑ «lauza beiraztatu - Elhuyar hiztegiak» hiztegiak.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-12).
* ↑ Euskaltzaindiaren Hiztegia, Euskaltzaindia. «Azuleju» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-18).
* ↑ Centro Virtual Cervantes, CVC. «Porcela y cerámica española» cvc.cervantes.es (Noiz kontsultatua: 2021-01-18).
* ↑ Perla, Antonio... Cerámica aplicada en la arquitectura madrileña. Comunidad de Madrid, Consejeria de Politica Territorial, Dirección General de Arquitectura, 25-32 or. ISBN 84-451-0027-0. PMC 28584016. (Noiz kontsultatua: 2021-01-18).
* ↑ «Auzo eskolak — Amorebieta-Etxanoko Udala» www.amorebieta-etxano.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3179385
* Multimedia: Azulejos / Q3179385
# Alderdi demokrata-erradikala

Alderdi Erradikala, edo formalki Alderdi Demokrata-Erradikala, XIX. mendearen azken hereneko Espainiako talde politikoa izan zen. 1869an sortu zen, Alderdi Progresista demokrata «los cimbrios»ekin —monarkikoekin— bat egin zuenean «Alderdi Erradikala» izeneko alderdi berri bat eratzeko. Bat-egite hori 1870eko udaberrian formalizatu zen, «Alderdi Progresista-Demokratikoa» izenarekin, baina urtebete geroago, Joan Prim buruzagia hil ondoren, Práxedes Mateo-Sagastak ordezkatutako sektore kontserbadorea banatu egin zen, demokratekin lankidetzan aritzearen aurka eta Francisco Serrano jeneralaren liberal unionistekin elkar ulertzearen aurka. Ezkerrean geratu ziren Ruiz Zorrilla, Rivero eta Martosen erradikalak. Seiurteko demokratikoaren garaian egon zen aktibo, batez ere. 1873an, Cristino Martosen gidaritzapean, Eugenio García Ruizen Alderdi Errepublikano Unitarioarekin bat egin zuen, baina praktikan 1874 eta 1875 artean desegin zen.
Joan Prim 1870eko abenduaren 30ean hil zenean, eta Amadeo I.a Savoiakoaren monarkia ezarrita zegoela, Alderdi Erradikala —lehengo Alderdi Progresista— bi hegaletan bereizi zen, eta, ondorioz, bi alderdi nagusi izan ziren. Eskuineko hegala, Práxedes Mateo-Sagastaren gidaritzapean, Batasun Liberaleko kideekin elkartu zen Alderdi Konstituzionala osatzeko. Ezkerreko hegala, Manuel Ruiz Zorrillaren atzetik, Alderdi Erradikalaren buru jarri zen.
Hala, 1872ko ekainean Gobernua osatu zuen, Ruiz Zorrilla buru zela, eta hark hainbat erreforma sartu zituen, oro har porrot egin zutenak edo arrakasta partziala izan zutenak. 1873ko otsailean Errepublika aldarrikatzearekin batera, Ruiz Zorrillak Amadeo I.a Savoiakoarekin erbestera joan zen, eta alderdiak bere izena Errepublikano Demokratikoaren izenarekin aldatu zuen, baina hauteskundeetan atzera egin zuen. 1874ko urtarrilean Paviaren altxamenduaren ondoren, alderdiak Gobernuarekin lan egin zuen Francisco Serranoren diktadura errepublikanoan, Cristino Martos Grazia eta Justiziako ministroaren gidaritzapean.
Saguntok abenduan emandako erabakiarekin eta Errestaurazioaren erregimena ezartzearekin, alderdia azkar desegiten hasi zen, eta bere kideak ezkerreko alderdi monarkikoen eta errepublikanoen artean banatu ziren. Hala, Ruiz Zorrillak, Nicolás Salmerónekin batera, Alderdi Errepublikano Erreformista sortu zuen (1876); bere desberdintasunen ondorioz, Ruiz Zorrillak bere Alderdi Errepublikano Aurrerakoia sortu zuen 1880an.

## Bibliografia eta kanpoko estekak

* (Gaztelaniaz) "Manuel Ruiz Zorrilla" artikulua Diccionario de Historia de España hiztegian. (1979). Madril: Alianza Editorial. 910, 2. ed., 3 liburuki.
* (Gaztelaniaz) Historia de España, Vicens Vives, Batxilergoa, ISBN 978-84-316-9037-3
# Aceio

Aceio Euskal mitologiako jainkoa; Akitania erromatarrraren garaian Pirineo aldean. Jainkotutako mendi gailurraren izena da Asque, Baudéan, Esparros, Hèches, Montégut eta Saint-Bertrand de Commingesen. Herri guzti hauetan azaldu dira erromatar garaiko inskripzioak dibinitate honi zuzendurik.
Joakin Gorrotxategik kasu guztietan Ageio eta Ageioni irakurtzen du inskripzioetan. Ikus: Ageion artikulua
Ez dugu ezagutzen Jainko edo Jainkosa honen inguruko beste ezaugarririk, bakarrik gailur jainkotuta bat dela, Pirinioetan beste zenbait kasuan bezala.
Zenbait adituek, dena den, Aceio hau Abelion jainkoaren beste adiera bat dela diote.

## Bibliografia

* Julien Sacazeren lanak:
   * Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
   * Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
   * Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12252771
# Etxeko lanak egite

Etxeko lanak etxean egiten diren ohiko zereginak dira. Horien artean sartzen dira, besteak beste, hauek: etxea garbitzea, arropa garbitzea eta konpontzea, eguneroko bizitzako oinarrizko produktuak erostea, ohea egitea eta otordua prestatzea. Era berean, erabilera horietarako esleitutako dirua kudeatzen dute familian (etxeko ekonomia), eta, hedaduraz, etxetik kanpoko antzeko lanak ere aipa daitezke, hala nola bulego edo erakunde baten funtzionamendua ziurtatzen dutenak, bai eta biltegiratze informatikoko sistemen mantentze-lanak ere. Zeregin horiek ordainsaria jaso dezakete edo ez.
Gizarte-maila baxuetako emakumeek, historikoki, familiaren elikadurarekin, etxearen garbiketarekin, arropa eta janzkera zaintzearekin, seme-alaben hazkuntzarekin eta haien hezkuntzarekin eta adinekoak eta gaixoak zaintzearekin lotutako lan gehienak egin dituzte. Emakumea lanean sartzeak eta emakumearen emantzipazioak aldatu egin dute emakumeen izaera, etxeko lanei dagokienez, eta, ondorioz, gizonekin banatzen dira zereginak, eta gizartean aintzat hartzen da emakumeek egiten duten ugalketa-lana. Etxeko lanak, halaber, berariaz kontratatutako langile profesionalek egiten dituzte, hala nola etxeko langileek, zaintzaileek, sukaldariek eta abarrek.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Mendekotasuna Hiztegia] [2017]