OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sainte-Foi

    Artikulu hau Ariègeko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Santa Fe (argipena)».
Sainte-Foi (frantsesez eta ofizialki: Sainte-Foi) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 23 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Sainte-Foi udalerrian erroldatutako biztanleak 28 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 15 etxebizitza zeuden, 13 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 bigarren erresidentzia ziren. 14 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 13 etxebizitza nagusietatik 8 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 1ek lau zituen eta 7 etxek bost zituzten. 10 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sainte-Foi udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 4 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 25 ziren, horien artean 15 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 15 pertsona aktiboetatik 14 lanean zeuden (8 gizon eta 6 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra higiezinen enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q817076
* Multimedia: Sainte-Foi / Q817076
# San Agustin kalea (Iruñea)

San Agustin kalea Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.

## Izena

Izena kalearen haiseran dagoen San Agustin elizari zor dio.

## Kokalekua

Caldereria kalea eta Xabier kalearen arteko kalegurutzean hasi, izen bereko San Agustin elizaren parean, eta Joanes Albretekoa kalean amaitzen da.
Ibilbidearen amaieraldera Telleria kaleak elkartzut zeharkatzen zaio.
Estafeta kalea eta Merced kalearekiko paraleloki doa.

## Ondarea

* San Agustin eliza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25479307
# San Agustin eraikina

San Agustin eraikina Bilboko Udalaren bulegoak dauden eraikin bat da, Bilboko udaletxearen ostean bigarren udal egoitza garrantzitsuena da eta udaletxearen eraikinaren atzealdearen parez-pare kokatua dago, San Agustin estratan. 2008-2011 artean aurrez aparkalekua zegoen lekuan eraiki zen.

## Eraikina

Guztira ia 13.000 metro karratuko azaleran hainbat udal saila daude: Ekonomia eta Ogasuna, Hirigintza, Etxebizitza, Ingurumena, Zirkulazioa eta Garraiobideak, Aparkalekuen zuzendaritza, Herri Lanak eta Zerbitzuak, Gune Publikoaren bulegoa eta Udal Errolda. Eraikin berri honek hiru ataletan banaturiko 'U' asimtriko itxurako egoitzak osatzen du, eta IMB arkitektura estudioak proiektatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ San Agustinek jada Bilbo gobernatzen du. El Correo, 2011ko uztailaren 14a. (Gaztelaniaz)
* ↑ San Agustin udal eraikin berria. 2014ko azaroaren 29a. (Gaztelaniaz)
* ↑ San Agustin eraikin berria. Bilboko Udala. 2014ko uztailaren 28a. (Gaztelaniaz)
* ↑ Udal egoitza berria. 2014azaroaren 29a. (Gaztelaniaz)

## Ikus, gainera

* Bilboko Udala
* Bilboko udaletxea

## Kanpo estekak

* Bilboko Udalaren webgune ofiziala (Gaztelaniaz)(Ingelesez)
* Datuak: Q18613738
* Multimedia: Edificio San Agustín, Bilbao / Q18613738
# San Agustin eliza (Iruñea)

San Agustin eliza Iruñeko Alde Zaharrean dagoen eliza bat da.

## Kokalekua

San Agustin kalean dago, kale honek, Xabier kalea eta Caldereria kaleak bat egiten duten kalegurutzean.

## Historia

XVI. mendean gaur egungo eliza antzina Agustindarren Komentua zegoen lekua eraiki zen. Aurrealdea geroago eraikia izan zen, 1897an gauzatutako zaharberritzearen ondorioz, baina Erdi Aroko estiloa mantendu du. Elizaren barnealdean Aingeru Zaindaria edota Guardako Aingerua eta San Joseren erretaulak nabarmentzen dira.
* Xabier kalea eta San Agustin elizaren kanpandorrearen ikuspegia Dormitaleria kaletik.
* Kanpandorrea.
* Ataria.
* Barnealdea.
* Erretaula.
* Korua.
Bestalde, 1523an eliza honetan Garcilaso de la Vega olerkaria Done Jakueren Zaldun izendatu zuten. Hori dela eta elizan euskaraz eta gaztelaniaz honela dioen plaka bat dago:
| « | San Agustin eliza honetan egin zuten Done Jakueren Ordenako Zaldun Garcilaso De La Vega olerkari ohoretsua, 1523ko azaroaren 11n. | » |
Oraintxuki, eliza Iruñeko prentsan agertu izan da, inguruko hainbat bizilagunek elizaren kanpaien soinua salatuz, oraingoz epaileek soinua udal araudiaren barnean dagoela aipatu dutelarik.

## Ospakizunak

Urtero eliza honetan hirian usadio handia duen Bost Zaurien Botoa deritzon elizkizuna ospatu ohi da.

## Erreferentziak

* 1 2 Iglesia de San Agustin. Minube.com (Gaztelaniaz)
* ↑ Parroquias de Navarra. Información adicional. Conocemosnavarra.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16518820
* Multimedia: Church of San Agustín, Pamplona / Q16518820
# San Agustin eliza (Kilburn)

San Agustin eliza, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen eliza bat da, Kilburn eremuan. Bere tamaina eta dotoretasuna dela eta, "Ipar Londresko Katedrala" ezizena jasotzen du.
1871–1897 artean John Loughborough Pearson arkitektoak eraikiarazi zuen.
* Nabea (ekialdetik ikusia)
* Korua
* Nabea (mendebaldetik ikusia)
* Santutegia

## Kanpo estekak

* Parrokiaren webgune ofiziala (Ingelesez)
* Datuak: Q7592529
* Multimedia: St Augustine's Kilburn / Q7592529
# San Agustin eliza (Lima)

San Agustingo Basilika Txikia eta Komentua Limako hirigune historikoan dago, izen bereko plazatxoaren parean, hiriburuko Plaza Nagusitik gertu. San Agustinen Ordenaren esku dago. Lehen eraikuntza 1573an egin zen baina 1746ko lurrikara gogor kaltetu zuen. Egungo eliza 1751n eraiki zen. Limako Hirigune Historikoaren barruan dagoenez, Gizateriaren Ondarea gisa katalogatuta dago.

## Historia

1573an Luis López de Solísek eraiki zuenetik hainbat aldiz berreraiki dute: Liman gertatu ziren lurrikarengatik eta hedapenengatik eta Peruko bizitza politiko gorabeheratsuagatik egungo eraikina Churrigeresco estilokoa da. Gertaera handienetako bat eliza berreraikitzea izan zen, 1746ko lurrikara suntsitzailearen ondoren. Lurrikara horrek kalte handiak utzi zituen egituran, eta 1751n eliza zaharberritu zuten.
Beste aldaketa bat 1894-1895eko gerra zibilaren ondorioz gertatu zen, urte horretan elizak metraila kalte handia jasan baitzuen borroketan zehar. Zaharberritzearen ondorioz, zuen dorrea eraitsi zuten.
Elizaren elementu deigarriena ataria da. Churrigueresco estilokoa, apaingarri gainezka erakusten du. 1710ean amaitu zen.

## Iruditegia

* Aldare nagusia.
* Komentua.
* San Agustin fatxadan.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.agustinosvalladolid.es/estudio/investigacion/archivoagustiniano/archivofondos/archivo1985/archivo_1985_07.pdf

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5117076
* Multimedia: Iglesia de San Agustín, Lima / Q5117076
# San Agustin baseliza (Brinkola)

San Agustin baseliza, Gipuzkoako Legazpi udalerriko Brinkola auzoan dagoen baseliza bat da.
Iraganean San Agustinen irudi bat zuen, benetan San Antonio mozorrotu bat zen. Horretarako bere arropak zuri-beltzez margotu eta ezaugarri gogorragoak emateko bizarra margotu zioten, aurpegia gris kolorez geldituz. Brinkolako jaiak abuztuan San Agustinen omenez ospatzen dira.
"U" itzurako korua du, 3 mailetakoa, Lapurdiko elizetakoak antzekoa.
# Salvatore Accardo

Salvatore Accardo (Turin, 1941eko irailaren 26a) italiar biolin-jotzailea da. Napoliko Kontserbatorioan ikasi zuen, eta 1956ko azterketetan lehen saria lortu ondoren, Sienako Academia Chigiana ikastetxera joan zen hobekuntza ikasketak egitera. Ordurako Vercelli (1955) eta Genevako (1956) Nazioarteko Lehiaketetan saritua zen, eta 1958an Italiako Irrati Difusioaren saria eta Genevako Biolin Lehiaketa Nazionaleko lehen saria bereganatu zituen. Sari hauek lorturik, Europako eta Ameriketako herrialde guztietara eramango zuten nazioarteko emanaldiak eskaintzen hasi zen. Ganbera-musikaz interesaturik, Italiako Ganbera Orkestra sortu zuen 1968an; 1972an I Musici taldearen eraketan parte hartu eta 1977 arte jarraitu zuen taldean, urte hartan hasi baitzen biolin-jotzaile bakarlarien errepertorio handia interpretatzen. Bakarlari gisa, Accardok Bachen obratik eta Vivaldiren kontzertuetatik hasi eta egungo musikarainoko obrak interpretatzen ditu, baina osperik handiena Paganiniren lan guztien joaldi eta grabazioek eman diote. 1987az geroztik zuzendari-lanetan ere hasi da, baina ez da horregatik bere bakarlari jarduera alde batera utzi. Rossiniren L´occasione fa il ladro opera komikoa izan zen Accardok zuzenduriko lehen obra. Lehen ikasle aritutako lekuan, Academia Chigiana ikastetxean, irakasle ere izan zen 1973 eta 1980 bitartean. Accardok bere jabetzako bi Stradivarius erabiltzen ditu normalean: 1717ko Reiffenber izenekoa bata, eta 1718ko Suzko Txoria bestea. 1992. urtean Cuarteto Accardo taldea sortu zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q373703
* Multimedia: Salvatore Accardo / Q373703
# Salvatore Quasimodo

Salvatore Quasimodo (Modica, Sizilia, 1901eko abuztuaren 20a - Napoli, 1968ko ekainaren 14a) italiar olerkaria eta itzultzailea izan zen.
Eskola Hermetikoaren maisuetako bat, eta XX. mendean Italian izan den olerkari handienetakoa. Bere lanetan tristura eta ezkortasuna adierazten ditu. Olerkiak idazteaz gainera, latinez eta grekoz idatzitako olerki asko itzuli zituen. Beste sari batzuen artean Literaturako Nobel saria lortu zuen (1959).
Lan aipagarriak: Acque e terre (1930), Oboe sommerso (1932), Erato e Apollion (1936), Poesie (1938), Ed è subito sera (1942), Giorno dopo giorno (1947), La vita non è sogno (1949), Il falso e il vero verde (1953), La terra impareggiabile (1958), Dare e avere (1966), Lirici greci (1940).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q83038
* Multimedia: Salvatore Quasimodo / Q83038
# Salvatore Riina

Salvatore Totò Riina (Corleone, Sizilia, 1930eko azaroaren 16a - Parma, 2017ko azaroaren 17a) Cosa Nostra edo siziliar mafiako inoizko kide ospetsuenetako bat izan zen. Ezizenez Piztia edo Motza (sizilieraz 'U curtu), bere garaiera txikia dela eta, aipatzekoa da bere izakerak ingurukoengan pizten zuen ikararen ondorioz bere aurrean inor ez zela ezizenez deitzeko gai izan. Bere ibilbide kriminal luzean zehar, berroigeiren bat pertsona hil zituen eta, uste denez, beste mila hiltzea agindu omen zuen.
1980ko hamarkadan zehar eta 1990eko hamarkadaren hasieran, Riina eta Corleonesi izeneko bere familia edo klan mafiosoak gainontzeko klan aurkarien nahiz estatuaren aurkako jardun bortitza garatu zuten: horren gailurra Giovanni Falcone eta Paolo Borsellino epaileen hilketak izan ziren. Azken gertakari horien ondorioz, Mafiaren aurkako siziliar eta italiar askoren gaitzespen erakustaldia gertatu zen eta mafiosoen aurkako kanpaina erraldoi bati ekin zioten. Azken horretan, Riina bera eta haren kide gehienak espetxeratu zituzten.
* Datuak: Q312308
* Multimedia: Salvatore Riina / Q312308
# Salvatore Schillaci

Salvatore Schillaci, ezizenez Toto, (Palermo, 1964ko abenduaren 1a - ibidem, 2024ko irailaren 18a) Italiako futbolaria izan zen.

## Selekzio nazionala

Italiako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1990 | 12 | 6 |
| 1991 | 4 | 1 |
| Guztira | 16 | 7 |

## Kanpo estekak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q295307
* Multimedia: Salvatore Schillaci / Q295307
# Samut Prakan probintzia

Samut Prakan probintzia, Thailandiako probintzia bat da. 2000an 1.126.485 biztanle zituen. Hiriburua Samut Prakan du.
* Datuak: Q271529
* Multimedia: Samut Prakan Province / Q271529
# Samuli Piippo

Samuli Piippo (1980ko urtarrilaren 1a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Samuli Piippo
* ↑ Samuli PIIPPO

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23139571
# Samwell Tarly

Samwell Sam Tarly, George R. R. Martin idazlearen A Song of Ice and Fire eleberri saileko eta Game of Thrones telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan John Bradley West aktoreak antzeztu zuen.
Randyll Tarly jaunaren semea da, Tarly etxearen maiorazgoa izana, Gaueko Zaindarietara batu eta Jon Elurren adiskidemin bilakatuko da. Mutil gazte lodia da, hasieran lotsatia, segurtasun gabea, baldarra eta edozein ekintza fisiko egiteko gaitasun eskasa izan arren, musika, dantza eta batez ere irakurketa eta liburuzalea da. Denbora igaro hala bere buruan segurtasuna eskuratu eta zailduz joango da.
# Samuran

Samuran (frantsesez eta ofizialki: Samuran) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 17 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Samuran udalerrian erroldatutako biztanleak 17 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 16 etxebizitza zeuden, 7 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 10 bigarren erresidentzia ziren. 15 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 7 etxebizitza nagusietatik 3 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 3 etxek bost zituzten. 6 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Samuran udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 0 |
| 0 | 60-64 | 4 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 0 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 11 ziren, horien artean 6 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 6 pertsona aktiboetatik 5 lanean zeuden (3 gizon eta 2 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1323427
* Multimedia: Samuran / Q1323427
# Samuha

Samuha hiri hitita baten izena da, bere kokapen zehatza ezagutzen ez delarik, eta Tudhalia II.aren erregealdian (K.a. 1385-K.a. 1360 gutxi gora-behera), garrantzi handia izan zuena.
Arnuanda I.aren erregealdiaren amaiera aldera, hititeninperioa, mendekoen matxinadek eta herri barbaroen inbasioek hondatu zuten, azken hauen artean, gasgas herriena nabarmendu behar da, Hattusa hiriburua hartzera heldu zirenak. Tudhalia II.ak, tronura igotzean, Samuhan behin behineko hiriburu bat ezartzea erabakitzen du, Hattusa birkonkistatu arte (handik gutxira gertatu zena), eta garai honetan lortzen du hiriak bere dizdirarik handiena, ordutik aurrera gainbehera etorri zelarik.
Samuha, hititar erlijioarentzako ere garrantzitsua zen, bi jainko garrantzitsuren gurtza gune bezala: ekaitz jainkoa, eta Sausga, Ishtarren baliokide hitita. Hain gurtua zen Sausga, ezen Hattusili III.a hititar erregeak, bere karrera, jainkosa honen apaiz bezala Samuhan hasi zuela.
Ez da ezagutzen Samuhari buruzko erreferentzia gehiagorik Hattusili III.aren erregealdiaren ondoren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q391065
# Samurai

Samurai (japonieraz: 侍) Japoniako antzinako gerlaria da, jaun feudal baten zerbitzura izan ohi zena.Bushi izena ("gerragizon" esan nahi duena) aproposagoa da berez. Gaur egun, samurai izena aristokrazia militarra izendatzeko erabiltzen da, eta ez, adibidez, infanteriako soldadu soilak. Nagusirik edota talderik gabeko samuraiak ronin ("olatu gizon") izenarekin ziren ezagunak. Denborarekin, behar militarrak galtzen joan ziren, funtzionario soil bihurturik. Meiji berrezarkuntzako erreformek samuraiak kendu zituzten, armada modernoago baten mesedetan,

## Historia

Kamakurako shogun aldian (1192-1333) estoizismoa eta diziplina izan ziren samuraien jokaeraren ezaugarriak. Muromatxi aldian (1338-1573) samuraiek ohore araudi estu bati jarraitzen zioten; geroago Bushido izena eman zitzaion hari. Halaber, zen budismoaren eraginpean samuraien kultura, espero izatekoa ez bazen ere, te zeremoniaren eta lore apainketaren artearen sorburua izan zen. Tokugawa aldia (1603-1867) bake garaia izan zen, eta hirien zein merkataritzaren hazkuntzak samuraiena ez zen kulturaren garapena ekarri zuen. Hori samuraien garrantziaren kaltetan gertatu zen; bestalde, Tokugawa aldiaren amaieran samuraien ekonomia maila apaldu zen. Horrenbestez, samuraietariko batzuek, mendebaleko nazioen esku-hartzeak bultzatuta, Meiji enperadorea berriro ezartzen esku hartu zuten. Feudalismoa desagertuz geroztik (1871), ordea, behin baino gehiagotan matxinatu ziren baina gudaroste nazional berriak laster menderatu zituen, 1877ko Satsumako matxinada zapaltzean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).
* ↑ «samurai- Lur Hiztegi Entziklopedikoa» www.euskadi.eus 2011-07-18 (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q38142
* Multimedia: Samurai / Q38142
# Rutsweiler am Glan

Rutsweiler am Glan Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Kusel (barrutia)|Kusel]] barrutian. 2014an 308 biztanle zituen 1,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q643111
* Multimedia: Rutsweiler am Glan / Q643111
# Rutpela maculata

Rutpela maculata Cerambycidae familiako kakalardoa da. Europan eta Ekialde Hurbilean bizi da. Euskal Herrian ere aurkitzen da.

## Deskribapena

Tamaina txikiko kakalardoa da, 13-20 mm neurtzen ditu. Burua eta pronotoa marroi oso ilunak dira eta elitroak aldiz horixkak marra eta orban beltzekin. Liztorraren itxura hartzen du horrela eta txoriak nahastu egiten dituenez babestu egiten da. Buruan segmentaturiko antena luzeak ditu.

## Habitata

Baso hostoerorkorretan aurkitzen dira kakalardo hauek. Helduak lorez lore ibiltzen dira eta nektarraz elikatzen dira.

## Bizi zikloa

Kakalardo helduak maiatza eta abuztua artean ikusten dira eta bi edo lau aste soilik irauten dute. Ondoren arrautzak jartzen dituzte enbor usteletan eta handik jaiotzen diren larbak zuhaitz hostoerorkorren enborretan elikatzen dira. Bi edo hiru urte pasa ondoren pupa eratzen dute eta handik helduak sortzen dira.

## Iruditegia

* Helduak loreen nektarraz elikatzen dira.
* Rutpela maculata hegaaldatzeko prest.
* Hegan.

## Erreferentziak

* ↑ «Fauna Europaea : Taxon Details» web.archive.org 2007-10-01 (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* ↑ «EHAEko Coleoptera Catalogoa|Heteropterus» www.heteropterus.org (Noiz kontsultatua: 2023-09-09).
* 1 2 (Ingelesez) «Rutpela maculata» uk beetles (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* ↑ «Rutpela maculata» www.cerambyx.uochb.cz (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1078528
* Multimedia: Rutpela maculata / Q1078528
* Espezieak: Rutpela maculata
# Rutshuru

Rutshuru Kongoko Errepublika Demokratikoko ekialdeko hiria da, Ipar Kivu probintzian dagoena, Ugandako eta Ruandako mugetatik hurbil. 47.756 biztanle zituen 2004an.

## Erreferentziak

* ↑ Democratic Republic of the Congo: Cities & Towns. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2019-08-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2177941
* Multimedia: Rutshuru / Q2177941
# Rutul

Rutula(rutuleraz: Myhabyr, myhabyr; errusieraz: рутулы, rutuly) kaukasiar jatorriko talde etnikoa da, Dagestango hegoaldean eta Azerbaijango ipar-ekialdean bizi dena. Halaber, Iparraldeko Kaukaso deitutako eskualdean bizi dira, Itsaso Beltza eta Kaspiar Itsasoaren artean. Dagestango biztanleriaren buruz %2 dira. Beren hizkuntza, rutulera, kaukasiarra da, Ipar-Ekialdeko taldekoa. Gehienak musulman sunitak dira.

## Erreferentziak

* 1 2 Biztanleria Errusian erroldaren 2010ean emaitzek
* ↑ Rutuls in Azerbayjan
* ↑ Azerbaijanen Dagestango herriak
* 1 2 Dagestan Berriaren Estilo Liburua. Berria.info

## Kanpo estekak

* rutulia.com — Rutul nazio webgunean
* Datuak: Q933163
* Multimedia: Rutul people / Q933163
# Ruttersdorf-Lotschen

Ruttersdorf-Lotschen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, Saale-Holzland-Kreis barrutian. 2014an 323 biztanle zituen 8,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q565920
* Multimedia: Ruttersdorf-Lotschen / Q565920