OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hideki Matsuyama

Hideki Matsuyama (1992ko otsailaren 25a) Japoniako golfari profesionala da. PGA Tourrean parte hartzen duena. Jasponiako lehen golfaria da Major bat irabazten, 2021eko Masters Txapelketa irabaziz.
2024ko abuztutik, Matsuyamak 19 garaipen ditu, brontze olinpikoko domina bat, hamar lasterketa hobe txapelketa nagusietan, eta Presidents Kopako bost agerraldi. Matsuyama Munduko Golf Txapelketan bi aldiz irabazitakoa da, Waste Management Phoenix Open txapelketa bi aldiz irabazitakoa, Japoniako Golf Zirkuitua zortzi aldiz irabazitakoa, Afizionatuen Asiako Txapelketa bi aldiz irabazitakoa, eta berrikiago FedExeko St. Jude Txapelketa irabazitakoa. PGA Tourrean lortu dituen 10 garaipenei esker, PGA Tourreko inoizko japoniarrik arrakastatsuena da.
Gizonezkoen Munduko Golf Ranking Ofizialean bigarren postua lortu zuen 2017ko ekainean.

## Txapelketa nagusiak
### Garaipenak (1)

| Urtea | Txapelketa | Irabazlearen puntuazioa | Marjina | Aurkaria |
| 2021 | Masters Txapelketa | -10 (69-71-65-73=278) | Kolpe 1 | Will Zalatoris |

### Emaitzen egutegia

| Txapelketa | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 |
| Masters Txapelketa | T27LA | T54 | | CUT | 5 | T7 | 11. T | 19 |
| AEBko Irekia | | | T10 | T35 | T18 | CUT | T2 | T16 |
| Erresuma Batuko Irekia | | | T6 | T39 | T18 | CUT | T14 | CUT |
| PGA txapelketa | | | T19 | T35 | T37 | T4 | 5 | T35 |
| Txapelketa | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| Masters Txapelketa | T32 | T13 | 1 | T14 | T16 | T38 |
| PGA txapelketa | T16 | T22 | T23 | 60. G | T29 | T35 |
| AEBko Irekia | T21 | T17 | T26 | 4 | T32 | 6 |
| Erresuma Batuko Irekia | CUT | NT | | T68 | T13 | T66 |

## Udako Olinpiar Jokoak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina |
| 2024 | Paris | 03 ! |

## Erreferentziak

* ↑ Alan Shipnuck. (12 April 2021). Masters 2021: Hideki Matsuyama, quiet star, makes a loud statement for his nation and for himself. Golf Digest.
* ↑ Hideki Matsuyama wins Masters, becomes first men's major champion from Japan. PGA Tour and Associated Press 11 April 2021.
* 1 2 3 Joel Beall. (10 April 2021). Masters 2021: Hideki Matsuyama and Japan's best male golfers of all-time. Golf Digest.
* 1 2 Everill, Ben; Livsey, Laury. (19 October 2020). From Miyamoto to Matsuyama: A look at Japan's PGA Tour history. PGA Tour.
* ↑ Hideki Matsuyama posts final-round 62 to win The Genesis Invitational. PGA Tour.
* ↑ Hideki Matsuyama - World Golf Ranking. Official World Golf Rankings 12 April 2021.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5956645
* Multimedia: Hideki Matsuyama / Q5956645
# Hideki Katsura

Hideki Katsura (japonieraz: 桂 秀樹, 1970eko martxoaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels eta Kawasaki Frontale.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1187013
# Hideki Matsuki

Hideki Matsuki (japonieraz: 松木 秀樹, 1977ko irailaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Marinos.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23836153
# Hideki Matsunaga

Hideki Matsunaga (japonieraz: 松永 英機, Matsunaga Hideki, 1963ko otsailaren 8a -) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsushita Electric.
Entrenatzaile gisa Verdy Kawasaki, Ventforet Kofu, Vissel Kobe eta FC Gifu taldeak zuzendu zituen.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4283892
# Hizkera

Hizkera, hizkuntza aldaera edo lektoa hizkuntza baten forma berezia da, pertsona edo giza talde batek erabili ohi duena edo egoera jakin batean erabiltzen dena. Hizkerak dira, besteak beste, dialektoak, hizkuntza-erregistroak, jargoiak eta argotak.

## Hizkeren sailkapena
### Dia-motako sailkapena

XX. mendeko erdialdean Leiv Flydal eta Eugenio Coseriu hizkuntzalariek egun arlo akademikoan maiz erabiltzen den hizkeren sailkapen sistematikoa egin zuten. Hori multzo handitan sailkatzen zituzten hizkuntza aldaerak, aldaera nagusitzen den esparrua irizpidetzat hartzen duena eta grezieratik datorren dia- aurrizkia, euskaraz zehar, erabiliz sailak izendatzeko:
* aldaera diatopikoak edo dialektoak, non lurralde batean zabaldutako hizkerak barnehartzen diren (adibidez, gipuzkera).;
* aldaera diastratikoak, non gizarte talde edo klase baten baitan erabiltzen diren hizkerak barnehartzen diren (adibidez, gazteen hizkera);
* aldaera diafasikoak, gaiaren, bitartekoaren, partehartzaileen eta komunikazio-asmoaren araberako hizkerak (adibidez, administrazioko hizkuntza-aldaera). Horietan soilik komunikazio-bitartekoaren araberakoak diren hizkerak aldaera diamesikoak dira.

### Beste hizkera-izen batzuk

Jargoia gremio edo arlo tekniko batean erabilitako hizkera da gehienetan. Condillac filosofoak 1782an "Zientzia bakoitzak bere hizkuntza behar du bere ideiak dituelako" esan zuen. Argot hitza, bere aldetik, gutxietsi edo baztertutako gizarte-taldeen hizkera izendatzeko erabili izan da askotan. Slang delakoa ingelesezko hizkera informala edo lagunartekoa da.

## Erreferentziak

* ↑ Fernand Braudel, The Wheels of Commerce, Civilization and Capitalism, 15th-18th Centuryren II. liburukia, 1979: 234. orr.

## Bibliografia

* Sonneveld, H, Loenning, K: (1994): Introducing terminology, in Terminology, p.1-6
* Wright, S.E.; Budin, G.: (1997): Handbook of Terminology Management, Volume 1, Basic Aspects of Terminology Management, Amsterdam, Philadelphia, John Benjamins 370 pp.

## Ikus, gainera

* Arrunkeria (hizkuntzalaritza)
* Pidgina

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3329375
* Multimedia: Language varieties and styles / Q3329375
# Hizki (argipena)

Hizki hitzak bi esanahi nagusi ditu:
* Hizkia edo letra, alfabetoko elementuetako bakoitza;
* Hizkia edo afixua, hitzetan txertatzen diren unitateak haien esanahia aldatuz.
# Hizketa (argipena)

Hizketa hitzak adiera zenbait ditu:
* hizketa edo mintzoa, hitz egiteko ekintza;
* hizketa edo solasaldia.
# Hizki

    Artikulu hau afixuei buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hizki (argipena)».
Hizkiak hitz edo lexema bati aurrean (aurrizkiak), atzean (atzizkiak) edo barruan (artizkiak) kokatzen zaizkion morfemak dira. Hizkiek hitzen esanahia aldatzen dute, bai gramatikaren aldetik (flexioa), bai semantikaren alderik (eratorpena).
Adibidez, etxe hitzari -tik atzizkia gehitzen bazaio, esanahi gramatikal berria du, baina -aurre atzizkia eransten bazaio, esanahi semantiko berria.

## Ikus, gainera

* Morfologia
* Morfologia konputazional

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62155
* Multimedia: Affixes / Q62155
# Hizkia (enpresa)

Hizkia Klaudio Harluxet informatika.ingeniariak 1990ean sortutako enpresa da, Baionako SEI taldearen babesean Hizkuntzaren Prozesamenduaren arloan lan egiteko. 1993an XUXEN zuzentzaile ortografikoa merkaturatzeko ardura kudeatu zuen.
XUXEN zuzentzaile ortografikoaren lehen edizioa, 1994ko irailean plazaratu zuten Ixa taldearen, UZEIren eta Hizkia enpresaren artean, bi diskete eta eskuliburua zituen kutxa batean. Hasieran, aplikazioa erabili ahal izateko deskargatu eta instalatu egin behar zen programa. Bi sistema eragiletarako (Microsoft Windows eta Mac OS) eta bi testu-editoretarako (MS Word eta WordPerfect) balio zuen; baina offline moduan lan egin behar zen: aurrena dokumentua prestatu, eta gero egiaztatu eta zuzendu.
Xuxenen lehen bertsioa argitaratu zenean 65.000 lema edo morfema zeuden bere EDBL datu-base lexikalean, baina geroago osatuz joan zen UZEIren EEBS corpusa (Egungo Euskararen Bilketa Sistematikoa) hedatzen joan zen heinean, eta geroago Euskaltzaindiaren Hiztegi Batua hedatzen joan den heinean. Aberaste-prozesu horren ondorioz 2018an 125.074 sarrera zeuden EDBL datu-basean. Xuxen-erako Hizkia enpresak egin zuen lan informatikoa Alexandre DaCosta-k egin zuen.
* Hizkiako Alexandre DaCosta bi zutabeen artean atzean erdian (1994)
* Egunkaria, 1995
* Klaudio Harluxet

## Erreferentziak

* ↑ Aduriz, Itziar; Agirrezabal, Manex; Agirre, Eneko; Alegria, Iñaki; Arregi, Xabier; Arriola, Jose Mari; Artola, Xabier; Diaz de Ilarraza, Arantza; Estarrona, Ainara; Etxeberria, Izaskun; Ezeiza, Nerea; Sarasola, Kepa. (2023). «Morfologia Konputazionala Euskaraz, 35 urte» Miren Azkarateri esker onez (UPV/EHU Argitalpen Zerbitzua): 15–30. ISBN 978-84-1319-536-0. (Noiz kontsultatua: 2023-08-20).
* ↑ «Xuxen euskararako lehen zuzentzaile ortografikoa kaleratu berri dute.» Euskaldunon Egunkaria (Noiz kontsultatua: 2020-04-24).
* 1 2 Fernandez, Luistxo. (1995-12-24). «Leihoak Zabalduz. Windows95 euskaratua, hizkuntza makinen bidez lantzeko tresna berriak... Informatikaren eta euskararen arteko muga esploratu gabeetan barrena abiatu gara - Wikiteka» eu.wikisource.org (Euskaldunon Egunkaria) (Noiz kontsultatua: 2020-04-25).
* ↑ «Leihoak Zabalduz. Windows95 euskaratua, hizkuntza makinen bidez lantzeko tresna berriak... Informatikaren eta euskararen arteko muga esploratu gabeetan barrena abiatu gara - Wikiteka» eu.wikisource.org (Noiz kontsultatua: 2020-05-13).
* ↑ Aduriz (eta beste 12), Itziar. (1994-09-01). XUXEN-Mac Corrector ortográfico para textos en euskera. .

## Kanpo estekak

* xuxen.eus webgunea.
* Txertatu Xuxen gehigarria (add-on) Mozilla Firefox nabigatzailean.
* Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza politika sailburua, XUXEN eta beste euskarazko softwarea deskargatzeko webgunea.
* Mozilla Firefox-erako Xuxen gehigarriaren deskarga-estatistikak (250.000 baino gehiago)
* Xuxen.eus gunearen bisita kopuruaren estatistika (eguneko 125 bisitari, 2020-04-25).
* Datuak: Q130326552
# Hizkuntz Eskubideen Behatokia

Hizkuntz Eskubideen Behatokia euskaldunen hizkuntz eskubideen alde egiteko Euskalgintzaren Kontseiluak sustatutako fundazio bat da.
Behatokia Euskal Herriko herritarren hizkuntza-eskubideez arduratzen da eta eskubide horiek Euskal Herri osoan, arlo publikoan zen pribatuan, babestera zuzentzen du bere jarduera.

## Ikus, gainera

* Euskalgintzaren Kontseilua

## Kanpo estekak

* Behatokiaren web orria
* Euskararen telefonoa
* Datuak: Q12259195
# Hizketa-teknologia

Hizketa-teknologia gizakien ahotsa bikoiztu eta horri erantzuten dioten teknologien multzoari deitzen zaio. Erabilera asko dituzte, horien artean, ahots- eta entzumen-ezintasunak dituztenentzako laguntza, eta baita itsuentzakoa ere, teklaturik gabeko ordenagailuekin komunikatzeko gaitasunarekin bat eginez. Bideo-jokoetako softwarea ere hobe dezakete, eta salgaien marketinean edo telefono bidezko zerbitzuetan ere lagun dezakete.
Gaia hainbat azpiesparrutan bana daiteke:
* Hizketaren sintesia
* Hizketa-ezagutze automatikoa
* Hizlari-ezagutzea
* Hizlari-egiaztatzea
* Hizketa-kodeketa
* Komunikazio multimodala

## Ikus, halaber,

* Komunikazio-laguntzak
* Hizkuntza-teknologia
* Hizketaren prozesamendua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9010971
# Horst (Holstein)

Horst (Holstein) Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Steinburg (barrutia)|Steinburg]] barrutian. 2014an 5.462 biztanle zituen 29,07 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q669156
* Multimedia: Horst (Holstein) / Q669156
# Horst Eckel

Horst Eckel (Vogelbach, 1932ko otsailaren 8a - Landstuhl, 2021eko abenduaren 3a) alemaniar futbolaria izan zen.
1. FC Kaiserslautern taldean jokatu zuen eta Bundesliga irabazi zuen 1951n eta 1953an.
32 aldiz jokatu zuen Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin. 1954ko Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen eta 1958koa ere jokatu zuen. 1954ko finaletik bizirik atera zen azkena izan zen, "Bernako miraria" deitua.
* Datuak: Q516790
* Multimedia: Horst Eckel / Q516790
# Horst Krüger

Horst Krüger (Magdeburgo, Alemania, 1919ko irailaren 17a - Frankfurt, Alemania, 1999ko urriaren 21a) alemaniar idazlea izan zen.

## Biografia

Literaturako eta Filosofiako ikasketak egin zituen Berlinen eta Friburgon. 1939tik 1940ra, kartzelan sartu zuten, eta, gerra amaitutakoan, kazetari gisa jardun zuen, eta Südwestfunkeko gau-programa bateko erredakzio-lanean, Baden-Badenen.
Saiakera eta kontakizunak idatzi ditu, munduan zehar egin dituen bidaietako esperientziak kontatuz. Esperientzia hori baliatzen du literaturaren bidez aleman herriaren nortasunari aurre egiteko. Bere bizi-ingurunetik abiatuta beti, hainbat gizarte- eta gobernu-mota erkatzen ditu Krügerrek, idealaren bila beti; horrela, eduki politikoko literatura-tradizioan sartzen du bere obra.
Lan aipagarrienak hauek ditu: Ost-West-Passagen (1975, "Sortaldeko eta Mendebaldeko pasarteak"); Tiefer deutscher Traum (1983, "Alemaniar amets sakona"); Stadtpläne (1967, "Hiri-planoak"); Fremde Vaterländer (1971, "Aberri arrotzak"); Spötterdämmerung (1981, "Sarkastikoen beheraldia") eta Kennst du das Land (1987, "Ezagutzen duzu herria"). Aurrerago Das zerbrochene Haus (1986, "Etxe hautsia") argitaratu zuen, iragan nazionalsozialistara egindako bidaia, faxismoak desegin zuen Berlingo familia burges txiki batean igarotako gaztaroa gogorazten duena.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q77738
# Horst Ludwig Störmer

Horst Ludwig Störmer (Frankfurt, 1949ko apirilaren 6a) alemaniar jatorriko estatubatuar fisikaria da. Fisikako Nobel Saria jaso zuen 1998an, Laughlinekin eta Tsuirekin batera, Hall quantum efektu zatikiarra aurkitzeagatik.
Frankfurteko Goethe Unibertsitatean fisika ikasketak amaitu ondoren, Stuttgarteko Unibertsitateko fisikako fakultatean sartu zen, eta 1977an doktoregoa lortu zuen. Urte horretan bertan Estatu Batuetara joan zen, eta Bell laborategietan lanean hasi zen. Daniel C. Tsui lankidearekin batera, erdieroaleen bi dimentsiotako sistemen ezaugarri elektrikoak aztertu zituen, Von Kliltzing alemaniar fisikariak Hall efektuaren kuantizazioari buruz lortu zituen emaitzetan oinarri hartuta. Galio artseniuroa oso tenperatura apalean erabiliz eta eremu magnetiko handien eraginpean jarriz, delako efektu hori karga elektriko zatikatu baten adinako kopuruetan ager zitekeela aurkitu zuten. Jokabide berezi horren azalpen teorikoa urtebete geroago eskaini zuen R. B. Laughilnek, supereroankortasun eta superjariakortasun efektuena bezalatsuko kondentsazio kuantikozko gertaera batean oinarrituta. Hiru zientzialariek Nobel Saria jaso zuten aurkikuntza horregatik. Garrantzi handiko aurkikuntza da, erresistentzia elektrikorik gabeko sistema elektronikoak egiteko aukera eskaintzen duelako. 1983an Bell laborategiko gai solidoen ezaugarri optiko eta elektronikoen saileko zuzendari aukeratu zuten, eta 1992an ikerkuntza fisikoen saileko zuzendari. Gainera, fisika aplikatuko irakasle da Columbiako Unibertsitatean. Estatu Batuetako Fisika Elkarteko eta Ameriketako Arte eta Zientzia Akademiako kide da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q71015
* Multimedia: Horst Ludwig Störmer / Q71015
# Horsleys Green

Horsleys Green, Ingalaterrako erdialdean dagoen herri bat da, Buckinghamshire konderrian.
2016an 796 biztanle zituen.
* Datuak: Q13129149
* Multimedia: Horsleys Green / Q13129149
# Horst

Horst bat geologian bi faila normalez inguratuta geratzen den bloke altxatu bat da. Altxatutako lurralde geldi geratu da besteak hondoratu diren bitartean.
Horst egiturak ingurune estentsionalen ondorioa izan ohi dira, adibidez Rift Haran Handia.
Horst baten kontrako egitura graben bat da.

## Ikus, gainera

* Faila
* Plaka tektonika
* Graben

## Kanpo estekak

* Datuak: Q212136
* Multimedia: Horsts / Q212136
# Horst-Dieter Höttges

Horst-Dieter Höttges (Mönchengladbach, 1943ko irailaren 10 – Verden, 2023ko ekainaren 22a) alemaniar futbolaria izan zen.
1963an hasi zuen ibilbidea bere jaioterrian, Borussia Mönchengladbach taldean, nahiz eta ia beti Werder Bremenen jokatu zuen. Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin 66 partida jokatu zituen eta 1974ko Munduko Futbol Txapelketan eta 1972ko Europako Futbol Txapelketan txapeldun izan zen. Brontzezko domina ere irabazi zuen 1970eko Munduko Futbol Txapelketan.

## Palmaresa

Werder Bremen
* Bundesliga: 1964–65
Alemania
* Munduko Futbol Txapelketa: 1974; 1970, brontzezko domina
* Europako Futbol Txapelketa: 1972

## Kanpo estekak

* Datuak: Q505919
* Multimedia: Horst-Dieter Höttges / Q505919
# Horst Köppel

Horst Köppel (1948ko maiatzaren 17a - ) Alemaniako futbolari ohi eta entrenatzailea da.

## Selekzio nazionala

Alemaniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1968 | 3 | 0 |
| 1969 | 0 | 0 |
| 1970 | 0 | 0 |
| 1971 | 6 | 2 |
| 1972 | 0 | 0 |
| 1973 | 2 | 0 |
| Guztira | 11 | 2 |

## Kanpo estekak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q62089
# Hemitrichia intorta

Hemitrichia intorta Trichiidae familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena

Esporangioak: Gregarioak, oro har pedunkulatuak, turbinatuak edo piriformeak, 0,3-0,7 mm; hori-urre kolorekoa edo arre-gorrixka, peridio mehea, zeharrargia, distiratsua, batzuetan txertatuta, dehiszentzia irregularra goialdean, peridioaren goialdean disoziazioekin, oinarrian, berriz, kopa huts baten moduan irauten du.
Pedunkulua arre iluna, betea, zimurtsua, garaiera 0,1-0,5 mm. Kapilizioa harizpi luze batzuez osatua, hori-laranja kolorekoak, gutxi adarkatuak, 4-5 espiral erregular eramanez.
Etimologia: Intorta epitetoa bere formagatik du

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

## Sasoia eta lekua

Hildako egurretan

### Banaketa eremua

Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Kolonbia, Europa, Errusia, Myanmar, Filipinak, Australia.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 589 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
* ↑ Hemitrichia intorta: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107457268
# Hemitripteridae

Hemitripteridae arrain eskorpeniformeen familia da, ipar-mendebaldeko Atlantikoko eta iparraldeko Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena.

## Espezie eta generoak

FishBaseren arabera, familiak 8 espezie ditu, 3 generotan banaturik:
* Blepsias generoa (Cuvier, 1829)
** Blepsias bilobus (Cuvier, 1829)
** Blepsias cirrhosus (Pallas, 1814)
* Hemitripterus generoa (Cuvier, 1829)
** Hemitripterus americanus (Gmelin, 1789)
** Hemitripterus bolini (Myers, 1934)
** Hemitripterus villosus (Pallas, 1814)
* Nautichthys generoa (Girard, 1858)
** Nautichthys oculofasciatus (Girard, 1858)
** Nautichthys pribilovius (Jordan eta Gilbert, 1898)
** Nautichthys robustus (Peden, 1970)

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1966392
* Multimedia: Hemitripteridae / Q1966392
* Espezieak: Hemitripteridae
# Hemitrichia serpula

Hemitrichia serpula Trichiidae familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena

Plasmodiokarpoa: Adarkatua, erretikulatua, zenbait zentimetro karratuko gainazalak estaltzen ditu. Hori-herdoil kolorekoa edo hori distiratsua. Peridioa mehea, zeharrargitsua, luzetarako dehiszentzia irregularrarekin. Hipotaloa peridioaren antzekoa da edo pixka bat ilunagoa. Kapilizioa harizpi hori koloreko korapilo batez irudikatua, adar gutxikoa edo libreak, 3-4 esoiralekin, eztenduna.
Etimologia: Serpula epitetoa latinetik dator, arrastaka, bihurka-ibili, esan nahi duen, “serpo” hitzetik. Bere itxuragatik.

## Jangarritasuna

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Espezie oso arrunta eta ikusgarria da.

## Sasoia eta lekua

Hildako egurretan, eroritako hostoetan, landare hondarretan.

### Banaketa eremua

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik, eta habitat ugaritan garatzen da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ Hemitrichia serpula: GBIF—the Global Biodiversity Information Facility.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1604808
* Multimedia: Hemitrichia serpula / Q1604808
# Hemizelulosa

Hemizelulosa edo poliosak masa molekular handiko heteropolisakaridoak dira. Zelula paretetan agertzen dira zelulosarekin batera, baina hau ez bezala, zenbait monosakaridoren elkarketaz sortzen diren polimero luze eta adarkatuak dira.

## Egitura

Hainbat monosakarido unitatez osaturik egon ohi dira. Glukosaz gain, xilosak, manosak, galaktosak, ramnosak eta arabinosak ager daitzeke. Denetan ugariena xilosa izaten da. Azido glukuronikoa eta azido galakturonikoa ere agertzen dira. Monosakarido hauek β(1→4) lotura glikosidikoarekin elkartzen dira.
Zelulosak baino kate laburragoak eratzen ditu, 500 eta 3.000 unitate artean, zelulosa 7.000-15.000 glukosako katea izaten da.
Glikosiltransferasa entzimak sintetizatzen du zelulako Golgi aparatuan.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Scheller, Henrik Vibe; Ulvskov, Peter. (2010-06-02). «Hemicelluloses» Annual Review of Plant Biology 61 (1): 263–289. doi:10.1146/annurev-arplant-042809-112315. ISSN 1543-5008. (Noiz kontsultatua: 2018-11-17).
* ↑ (Ingelesez) Gibson, Lorna J.. (2012-11-07). «The hierarchical structure and mechanics of plant materials» Journal of The Royal Society Interface 9 (76): 2749–2766. doi:10.1098/rsif.2012.0341. ISSN 1742-5689. PMID 22874093. (Noiz kontsultatua: 2018-11-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407490
* Multimedia: Polysaccharides / Q407490
Karbono hidratoak :
MonosakaridoakDiosakAldosak: GlikolaldehidoaTriosakAldosak: Glizeraldehidoa Zetosak: DihidroxiazetonaTetrosakAldosak: Eritrosa • Treosa Zetosak: EritrulosaPentosakAldosak: Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa Zetosak: Erribulosa • XilulosaHexosakAldosak: Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa Zetosak: Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • TagatosaHeptosakZetosak: Manoheptulosa • SedoheptulosaDeribatuakDesoxiazukreakDesoxirribosa • RamnosaAminoazukreakGalaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-AzetilglukosaminaAzukre azidoakAzido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoaAzukre alkoholikoakArabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • SorbitolaOligosakaridoakDisakaridoakIsomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • ZelobiosaTrisakaridoakErrafinosa • Maltotriosa • MelezitosaGainerakoakDestrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • FruktooligosakaridoakPolisakaridoakHomopolisakaridoakAlmidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • InulinaHeteropolisakaridoakAgar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • Pektina Glukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak :
# Holbrook (Nebraska)

Holbrook Nebraskako herri bat da. Furnas konderrian kokatua dago. 2010ean 207 biztanle zituen, 0,42 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Furnas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2056385
# Holbrook (Arizona)

Holbrook Arizonako hiri bat da. Navajo konderrian kokatua dago. 2010ean 5.053 biztanle zituen, 45,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Navajo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79912
* Multimedia: Holbrook, Arizona / Q79912
# Holbrook (New York)

Holbrook Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. 26.487 biztanle ditu, 18,581082 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Suffolk konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3459180
# Holbrook (Massachusetts)

Holbrook Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Norfolk konderrian dago, Massachusetts estatuan. 11.405 biztanle ditu, 7,4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Norfolk konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2414338
* Multimedia: Holbrook, Massachusetts / Q2414338