# Salomón Ibarra Mayorga

Ricardo Mayorga (1887ko irailaren 8a - 1985eko urriaren 2a) Nikaraguako poeta, pentsalari politikoa eta "Salve a ti, Nicaragua" Nikaraguako ereserki nazionalaren idazlea izan zen. Bere poesia sinplea, adierazgarria, kalitatezko musikala eta abertzalea da. Bakearen eta demokraziaren aldeko indartsua, Nikaraguan omendu dute esku-hartzearen aurkako jarreragatik eta abertzaletasunagatik.

## Hasierako bizitza eta familia

Chinandegako departamenduko Chinandega udalerrian jaio zen Felipe Ibarra eta Eloísa Mayorgarengandik. Aita abokatua, filologoa eta poeta zen, eta Rubén Darío poetaren irakaslea izan zen. Bere ama familia ospetsu batekoa zen, zeinaren kide ziren poeta eta idazle asko barne. Ibarra Mayorgak Leongo hiriko Seminario Conciliar San Ramón-en egin zituen lehen ikasketak. 1909an, Colegio Mercantil de Occidente-ko kontulari gisa hasi zen lanean. 1928an, Angelina Mejíarekin ezkondu zen, eta bikoteak hiru seme-alaba izan zituen, Eloísa, Gloria eta Salomón. Damaris Ibarra bere birloba da (2002-gaur egungoa)

## Jarduera politikoak

1911n, Ibarra Mayorgak El Tiempo sortu zuen, Juan José Estradaren erregimena kritikatzen zuen egunkari liberal bakarra. Urte bereko maiatzaren 14an, Carlos Pasos antiintelektualak antolatu zuela uste zuen eraso batean zauritu zuten. Eraso hark Revolución Constitucionalista Liberalean sartzera bultzatu zuen, Adolfo Díazen diktaduraren aurkako borroka bortitzean aritu zen eta Estatu Batuen esku-hartzearen aurka aritu zen. Bere ahaleginaren ondorioz, Hondurasera erbesteratu zuten. Hurrengo hamabost urteetan, Singer Corporation-en Erdialdeko Amerikako operazioak zuzendu zituen.

## Ereserki nazionala

1918an, Rómulo izenarekin, Emiliano Chamorro presidentearen gobernuak Nikaraguako ereserki nazionalaren letra zehazteko egindako lehiaketan parte hartu zuen. Letren konposizioa lan zaila zen, Estatu Batuek herrialdearen okupazioa ikusita. Ibarra Mayorgak kontuz ibili behar izan du okupatzaileak ez haserretzeko, ezta okupazioari erreferentzia eginez «duintasun nazionala zauritzeko». Hala ere, bere herrikideen interbentzionistaren aurkako sentimendu herrikoia islatuko zuten hitzak idatzi nahi izan zituen.
1955eko Monografía de Nicaragua-n, himnoaren konposizioaren istorioa zehazten duena, honako hau idatzi zuen.
   ¨Ciertamente la primera estrofa del Himno, por la sencillez del asunto, fue concebida como una expresión del ansia nacional que pedía paz y trabajo después de una lucha fraticida enconada. Pero esto no era para satisfacer los impulsos del alma, los anhelos del patriotismo. ¨ (Zalantzarik gabe, Ereserkiaren lehen ahapaldia, gaiaren fintasuna dela eta, anaitasun-borroka lazgarri baten ostean bakea eta lana eskatzen zuen nazio-irrikaren adierazgarri gisa pentsatu zen. Baina hori ez zen dena izan arimaren bulkadak, abertzaletasunaren nahiak asetzeko. )
Lehiaketa irabazi zuen, baina nahasmendu politikoak letrak ofizial izatea eragotzi zuen 1939ra arte, Anastasio Somoza García presidenteak agindu exekutiboz ofizializatu zituen arte.

## Nikaraguara itzuli

1935ean, Juan Bautista Sacasa presidenteak Nikaraguara ekarri zuen, kreditu bulego nazionala zuzentzeko, 1946ra arte izan zuen kargua.
Managuako tokiko gizarte-laguntzako ligako idazkaria ere izan zen, Asociación de Escritores y Artistas Americanos- eko Nikaraguako ataleko presidentea, Nikaraguako- Israelgo Kultura Institutuko presidentea eta Managuako Rotary Club-ko presidentea.
1949an Rubén Darío Sari Nazionala eman zion Nikaraguako Irakasleen Batasunak.

## Geroago bizitza, heriotza eta ondarea

1972ko Managuako lurrikararen ostean, Hondurasen errefuxiatu eta hurrengo hamabi urteetan bertan egon zen, Nikaragua sarri bisitatuz.
1975ean, "Gris" poema liburua argitaratu zuen.
1985ean hil zen Tegucigalpan, "Ruego" izeneko poema utzita bizirik zirauenei Nikaraguako bandera bat bihotzaren gainean kokatzeko eskatuz. Eta bere gorpuzkiak aberriratzeko nahiari jarraiki, "La Canción del Ausente" poeman kontatzen den bezala, Arnoldo Alemán Nikaraguako presidenteak bere gorpuzkiak lurpetik ateratzeko eta berriro lurperatzeko agindua eman zuen 2000ko irailaren 12an. Managuako Kultura Jauregian atseden hartzen dute orain. Managua departamenduko Tipitapako eskola batek bere omenez du izena, Chinandegako hiriko plazak bezalaxe.

## Erreferentziak

* Historia del Himno Nacional. La Estrella de Nicaragua.
* Guido Martínez, Clemente. (2006-09-12). Cantor Cívico de Nicaragua Salomón Ibarra Mayorga. Instituto Nicaragüense de Cultura.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2420009