# El verdugo

El verdugo (euskaraz Borreroa) 1963ko umore beltzezko filma da, Luis García Berlanga espainiar zinemagileak zuzendu zuena. José Isbert, Nino Manfredi, Emma Penella, Alfredo Landa, Antonio Ferrandis, Lola Gaos, José Luis López Vázquez, Ángel Álvarez, María Luisa Ponte, María Isbert, Julia Caba Alba, José María Prada, José Luis Coll, Xan Das Bolas, Emilio Laguna eta Xesc Forteza izan ziren antzezle nagusiak.
Heriotza zigorraren kontrako alegatua eta frankismoaren kritika da. Oihartzun handia izan zuen Veneziako Zinemaldian aurkeztu zelarik, baina Espainian zentsuratua izan zen. Espainiar zinemako film klasiko edo maisulantzat hartzen da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Amadeo (José Isbert), Madrilgo Auzitegiko borreroak exekutatu berri duen presoaren gorpua eraman behar duen beiraetxeko José Luis (Nino Manfredi) langilea ezagutuko du. José Luisek ez du neska-lagunik topatzea lortzen, inguruko neska guztiak beiraetxe batean gorpuen artean lan egiten duela jakiten dutenean ihes egiten baidiote. Amadeoren alaba Carmenek ere (Emma Penella) ez du mutil-lagunik topatzea lortzen, bere senargai guztiak haren aita borreroa dela jakitean ihes egiten baidiote. Carmenek José Luis "harrapatu" eta haurdun geldituko da.
Elkargoak Amadeori funtzionarioa denez etxebizitza bat eskainiko dio, baina Amadeok hura denbora baterako besterik ez duela izango badaki, etxebizitza emango dioten unean jada lanbidetik erretiratua egonen baita. Carmenek eta bere aitak etxebizitza mantendu asmoz José Luisek borrero lanbidea har dezan engainatuko dute, betiere inor exekutatzera iritsiko ez dela ziurtatzen diotelarik. Baina Mallorcan burutu beharreko exekuzio baten agindua ailegatzean, José Luisek izu-ikaraz lanpostutik dimititu egingo du, nahiz eta erabaki horrek etxebizitza galdu eta ordura arte kobratutako nominak itzuli beharra izan beharko dituela jakin arren. Amadeo eta Carmen aita-alabak berriz ere José Luisek azken unera arte itxoin dezan katramilatuko dute, exekutatu beharreko presoa gaixo izanik bere kabuz hilko dela sinistaraziko diotelarik. Azkenik, eszena ahaztezin batean, José Luis koitadua garrote vilera borreroa beharrean kondenatua balitz bezala bere betebeharra burutu dezan arrastaka eramango dute.

## Aktoreak

* Nino Manfredi: José Luis Rodríguez, lurperatzailea
* Emma Penella: Carmen, Amadeoren alaba
* José Isbert: Amadeo, borreroa
* José Luis López Vázquez: Antonio Rodríguez, José Luisen anai nagusia
* Ángel Álvarez: Álvarez, lurperatzailea
* Guido Alberti: espetxeko zuzendaria
* María Luisa Ponte: Estefanía
* María Isbert: Ignacia
* Erasmo Pascual: funtzionarioa
* Xan das Bolas: zaindaria
* José Orjas: gizon dotorea
* José María Prada: sukaldeko zaindaria
* Félix Fernández: monagilloa
* Antonio Ferrandis: zerbitzuburua
* Julia Caba Alba: 2. eraikuntza lanetako emakume bisitaria
* Lola Gaos: 2. erakuntza lanetako emakume bisitaria
* Josep Sazatornil: administratzailea
* José Luis Coll: gargarak egiten dituen organojolea
* Alfredo Landa: sakristaua
* Xan das Bolas: eraikuntza lanetako zaindaria
* Santiago Ontañón: akademikoa
* Agustín González: 1. gizona, borroka
* Goyo Lebrero: 2. gizona, borroka
* Félix Fernández: 2. ikaslea
* Sergio Mendizábal: gizon dotorea

## Erreferentziak

* ↑ Apaolaza Avila, Urko. Borreroa: herritarrek gorrotatutako funtzionarioa. Argia, 2006ko martxoak 12, CC BY-SA, argia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-2-25).

## Kanpo estekak

* El verdugo filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* El verdugo filmaren trailer edo iragarkia ikusgai (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q1747275