OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Williams konderria (Ipar Dakota)

Williams konderria (ingelesez: Williams County) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Williston da. 2010eko zentsuaren arabera 22.398 biztanle zituen, Williams kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Williams konderriak 5.562,97 kilometro koadro ditu. Horietatik 182,52 ura dira. Beste 5.380,44 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 4,03 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 22.398 pertsonetatik 20.800 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 436 dira. 57 beltzak edo afroamerikarrak. 878 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 78 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 577 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q28496
* Multimedia: Williams County, North Dakota / Q28496
# Ángela Aguilar

Ángela Aguilar Álvarez (Los Angeles, Kalifornia, 2003ko urriaren 8a), mexikar-estatubatuar abeslaria da.
Bere bakarkako estudioko lehen diskoak, Primero soy Mexicana (2018), kritikaren txaloa eta arrakasta izan zuen. Grammy sarietarako eta bi Latin Grammy sarietarako izendatua izan da, eta bi sarietarako izendatutako artistarik gazteenetakoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56162397
* Multimedia: Ángela Aguilar / Q56162397
# Ángela Alonso

Ángela Alonso Martínez (Lerin, Nafarroa Garaia, 1899ko martxoaren 3a – Iruñea, Nafarroa Garaia, 1986) maistra izan zen.

## Biografia

Teodora Martínez eta Valentín Alonsoren alaba izan zen. Ángela edo Angelitaren ama erditu eta laster gaixotu egin zen. Ángela txikia aitona-amonen etxean jaso zuten, Beran. Amado Alonso hizkuntzalari lerindarra osaba izan zuen.
Gurasoek 1914an sortutako artilea eta larruak inportatzeko negozioa zuten, halere Argentinara emigratu zuten eta ez zen haien berririk izan. Horrek Ángela betiko markatu zuen. Aitona-amonek erabaki zuten bere jatorriari zegokion formakuntza jaso behar zuela. Lehenengo ikasketak monjen frantses ikastetxean egin zituen eta horrek txikitatik frantses hizkuntza menperatzea ahalbidetu zion. Ondoren, 1913tik 1917ra Iruñeko Eskola Normalean magisteritza egin zuen. Ikasketak amaitzean sari berezia jaso zuen.
Udak Beran igarotzen zituen. Carmen Baroja idazlearen lagun izan zen. Titulua eskuan zuela maistra oposaketetara aurkeztu zen, Zaragozan. Gainditu eta bigarren geratu zen zerrendan, 18 urte zituen. Orduan ezusteko bat gertatu zitzaion, aitaren anaia batek berarekin ezkontzea proposatu zion. Neskak ezezko borobila eman zion eta pretendienteak bengantza hartu zuen, Zaragozako Unibertsitateko errektorearen lagun mina zenez, Ángelak eskuratutako plaza herririk urrunenean izatea eskatu zion, horrela Teruelgo herri galdu batean eman zioten plaza. Herri hartara Angela eta aitona zaldiz heldu zirenean, harrera txarra egin zieten. Aitonak ez zuen zalantzarik izan eta ilobarentzat toki egokiago baten bila abiatu zen.

## Irakasle ibilbidea

Calahorran izan zuen lehen eskola. Bi urtez jardun zuen bertan. Ondoren Berako monjek Bordeleko ikastetxe batean lan egitea proposatu zioten eta han lan egin zuen beste bi urtez. 1923an Angelitak 22 zituen eta aitonak bere seme Peperekin ezkontzea proposatu zion eta 1924ko urtarrilaren 9an ezkondu ziren eta lan egiteari utzi zion. Ezkondu eta urtebetera bere lehen alaba jaio zen eta handik sei urtera semea. Familiaren ekonomia ez zen ondo joan eta Angelita berriro itzuli zen lanera.
Lerinek hezitzaileak behar zituen analfabetismo maila oso altua baitzen, biztanleen %40k ez zekien ez irakurtzen ez idazten. 1930ean hasi zen Angelita Leringo eskolan. Atsedenik gabe lan egiten zuen familia aurrera ateratzeko. Alaba ere iraskasle izateko animatu zuen eta garai batean ama-alabek lan egin zuten Leringo eskolan, Angelita zuzendari eta alaba irakasle zirela.
Leringo herriak ohorezko maistra izendatu zuen 1969an, baina omenaldirik sentikorrena, urte berean, eskolak egin ziona izan zen.
1986an hil zen Angelita Iruñean.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «TIERRA DE ESTRELLAS : GUÍA HISTÓRICA DE LAS MUJERES DE TIERRA ESTELLA | Katakrak» katakrak.net: 238-239-240-241 orr. (Noiz kontsultatua: 2022-10-26).
* Datuak: Q114869958
# Ángela Bachiller

Ángela Covadonga Bachiller Guerra (Valladolid, 1983ko uztaila) Valladolideko probintziako zinegotzia da, Espainiako Alderdi Popularreko kidea. 2013ko uztailaren 29an, Downen sindromea duen Espainiako lehen zinegotzi bilakatu zen. Aurretik, bi urte eta erdiz lan egin zuen Udaleko administrari laguntzaile gisa. 2011ko udal hauteskundeetan Alderdi Popularreko zerrendan agertu zen. Udal taldean sartzeko aukera izan zuen ustelkeria leporatuta alderdikide batek dimisioa eman ostean.
Ángela Bachiller Gaztela eta Leongo Lanbide Heziketako titulua lortu duen Downen sindromea duen lehen pertsona ere bada.
Francisco Javier León de la Riva alkateak Bachiller «indarra duen eta oztopoak gainditzen dituen norbaiten adibidetzat» jo zuen. Espainiako Langile Alderdi Sozialistak Bachillerren alde egin zuen, eta haren izendapena «zerbait guztiz normala» zela aitortu zuen. Lorpen horrek «haren egoeran dauden beste pertsona batzuk gizartean gero eta protagonismo gehiago hartzera bultzatuko duela» espero dute.
2014 Ical saria irabazi zuen. Urte berean desgaitasuna duten pertsonen eskubideei buruzko hitzarmena ezartzeko foroan parte hartu zuen Bruselan.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Tobella, Alba. «Ángela Bachiller se convierte en la primera concejal con síndrome de Down» El País 2013-07-30 (Noiz kontsultatua: 2024-05-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Candidatura del PP para el Ayuntamiento de Valladolid para las Elecciones Municipales 2011 aprobada por el Comité Electoral Provincial» Populares de Valladolid 2011-04-08 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017-12-12) (Noiz kontsultatua: 2024-05-10).
* ↑ (Ingelesez) «Spanish Angela Bachiller first councilwoman with Down syndrome» Down Syndrome Daily 2013-08-14 (Noiz kontsultatua: 2024-05-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Valladolid tendrá el primer edil con síndrome de Down de España» El País 2013-07-26 (Noiz kontsultatua: 2024-05-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Personas con síndrome de Down que han alcanzado sus sueños» Down Málaga 2020-12-21 (Noiz kontsultatua: 2024-05-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ángela Bachiller alcanza su reto de ser la primera concejal con síndrome de Down» 20 Minutos 2013-07-29 (Noiz kontsultatua: 2024-05-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ical celebra sus 25 años con la entrega de los Premios al Compromiso Humano» Diario de Burgos 2014-03-20 (Noiz kontsultatua: 2024-05-11).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Ángela Bachiller participa en Bruselas en un foro sobre los derechos de las personas con discapacidad» Valladolid 2014-10-23 (Noiz kontsultatua: 2024-05-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23881768
* Multimedia: Ángela Bachiller / Q23881768
# Whiteinch

Whiteinch, Eskoziako gaeleraz: Innis Bhàn, Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7996112
* Multimedia: Whiteinch / Q7996112
# Whiteita-(MnMnMg)

Whiteita-(MnMnMg) mineral bat da eta whiteita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Whiteita-(MnMnMg) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {MnMnMg2Al2(PO4)4(OH)2 * 8H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Whiteita-(MnMnMg): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Whiteland (Indiana)

Whiteland Indianako herri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 4.169 biztanle zituen, 8,34 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Johnson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3296022
# Whitekirk eta Tyninghame

Whitekirk eta Tyninghame, Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen parrokia zibil bat da. North Berwick udalerritik 6,4 kilometrora dago, Dunbar hiritik 13 kilometrora eta Edinburgh hiriburutik 40 kilometro ekialdera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7996117
* Multimedia: Whitekirk and Tyninghame / Q7996117
# Whiteinella

Whiteinella Rotaliporoidea superfamliako generoetako bat da. Familiako ezaugarriak ditu eta gainera honako hauek:
* Oskol trokoespiral baxua.
* Irekidura oso handia zilborrerarte.
Zenomaniarretik Turoniarrera arte bizi izan ziren.

## Erreferentziak

* MICROPALEONTOLOGIA. Molina, Eustoquio - 2º ed. Zaragoza: Prensas Universitarias de Zaragoza, 2004.

## Ikus, gainera

* Rotaliporoidea
* Globigerinina
* Foraminifero
* Datuak: Q11086338
* Espezieak: Whiteinella
# Whiteita-(CaFeMg)

Whiteita-(CaFeMg) fosfato motako minerala da eta whiteita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Whiteita-(CaFeMg) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{Ca}{(Fe^{2+},Mn2+)}{Mg2}{Al2}(PO4)4(OH)2*8H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Whiteita-(CaFeMg): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Whiteita-(CaMgMg)

Whiteita-(CaMgMg) mineral bat da eta whiteita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Whiteita-(CaMgMg) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaMg3Al2(PO4)4(OH)2*8H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Whiteita-(CaMgMg): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Whiteita-(CaMnMg)

Whiteita-(CaMnMg) fosfato motako minerala da eta whiteita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Whiteita-(CaMnMg) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{Ca}{Mn2+}{Mg2}{Al2}(PO4)4(OH)2 * 8H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Whiteita-(CaMnMg): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Whiteita-(MnFeMg)

Whiteita-(MnFeMg) fosfato motako minerala da eta whiteita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Whiteita-(MnFeMg) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{(Mn2+,Ca)}{(Fe^{2+},Mn2+)}{Mg2}{Al2}(PO4)4(OH)2*8H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Whiteita-(MnFeMg): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Whiteita-(CaMnMn)

Whiteita-(CaMnMn) mineral bat da eta whiteita subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Whiteita-(CaMnMn) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {{Ca}{Mn2+}{Mn2}{Al2}(PO4)4(OH)2 * 8H2O}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Whiteita-(CaMnMn): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# ʾ

ʾ edo eskubiko eraztun erdia hizki eraldatzailea Unicode sistemako Hizki Espazio Eraldatzaileen taldeko letra da, U+02BE hain zuzen ere. Honako letrak transliteratzeko erabiltzen da:
* Aleph
* Hamza
Ez da apostrofo baten berdina, kontsonante herskari glotal baten soinua baizik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6889430
# Ḥuentesantako geltokia

Ḥuentesanta Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Nava udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Oviedo — Santander

## Zerbitzuak
### Eskualdeko tren

Renfe Feve
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
R2Oviedo/UviéuCualloto • el Berron • la Pola Siero • Lieres • Nava • Ḥuentesanta • Cecea • Carancos • Pintueles • l'Infiestu–Geltokia • Viḷḷamayor • Sebares • Sotu Dueñes • Ozanes • Policlínico • les Arriondes • Ḥuentes • Toraño • Cueves • Llovio • Ribeseya • Camangu • Belmonte • Nueva • Villaḥormes • Posada • Valmori • Celoriu • Po • Llanes • San Roque l'Acebal • Vidiago • Pendueles • Colombres • Unquera • Pesues • San Vicente de la Barquera • el Barcenal • Roiz • Treceño • Cabezon de la Sal • Puente San Miguel • Torrelavega–ErdiaSantander⁠
R2aOviedo/Uviéula Corredoria • Parque Principado • Cualloto • Meres • Fonciello • el Berron • la Carrera • la Pola Siero • los Corros • Lieres • el Remediu • Llames • Nava • Ḥuentesanta • Cecea • Carancos • Pintueles • l'Infiestu–Geltokia • l'Infiestu–Geralekua • Viḷḷamayor • Sebares • Sotu Dueñes • Ozanes • Policlínico • les Arriondes • Ḥuentes • Toraño • Cueves • Llovio • Ribeseya • Camangu • Belmonte • Nueva • Villaḥormes • Posada • Valmori • Celoriu • PoLlanes :

### Aldiriko tren

Asturiasko Renfe Aldiriak
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
 C-6fOviedo/Uviéula Corredoria • Parque Principado • Cualloto • Meres • Fonciello • el Berron • la Carrera • la Pola Siero • los Corros • Lieres • el Remediu • Llames • Nava • Ḥuentesanta • Cecea • Carancos • Pintueles • l'Infiestu–Geltokial'Infiestu Geralekua :

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Feve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18596134
iea  Asturiasko Renfe Aldiriak :
# ʻAkilisi Pōhiva

Samiuela ʻAkilisi Pōhiva (1941eko apirilaren 7a - Auckland, 2019ko irailaren 12a) Tongako lehen ministroa izan zen 2014tik heriotzera arte. Demokraziaren aldeko ekintzaile nabarmena izan zen.
* Datuak: Q3594634
* Multimedia: ʻAkilisi Pōhiva / Q3594634
# Α-amilasa

α-amilasa (alfa-amilasa) lotura alfa-glukosidikoen eta pisu molekular handiko alfa polisakarido glukosidikoen, hala nola almidoia eta glukogenoa, hidrolisia katalizatzen duen entzima da, glukosa eta maltosa askatzen dituena. Gizakietan eta beste ugaztun batzuetan aurkitutako amilasa nagusia da. Almidoia elikadura-erreserba gisa duten hazietan ere badago, eta onddo askok jariatzen dute.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Maureen Barlow Pugh, ed. Stedman's Medical Dictionary. (27. argitaraldia) Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins, 65 or. ISBN 978-0-683-40007-6..
* ↑ Voet, D., & Voet, J. G.. (2005). Biochimie. (2. argitaraldia) Brusela: De Boeck, 1583 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106951023
# Ḍād

* Arabiar alfabetoa
* ا   ب   ت   ث   ج   ح خ   د   ذ   ر   ز   س ش   ص   ض   ط   ظ ع   غ   ف   ق   ك ل   م   ن   ه   و   ي
    Ez nahasi ص letrarekin.
Arabierazko alfabetoko ض letra (ﺿﺎﺩ) ḍādʾ hizkiari lotutakoa da. Modu ezberdinetan idazten da hitzan duen kokapenaren arabera:
| Posizioa hitzan: | Isolatua | Bukaeran | Erdian | Hasieran |
| Hizkiaren forma: | ض‎ | ـض‎ | ـضـ‎ | ضـ‎ |
dˁ soinu herskaria, horzkaria, ahostuna eta belarra irudikatzen du.. Abjad zenbakietan 800 da, nahiz eta Magreben normalean 90 izan.
Arabiar alfabetoak feniziar alfabetoko 22 letrari gehitutako sei letretako bat da (besteak ṭāʾ, ḫāʾ, ẓāʾ, ḏālʾ eta ġayn dira).

## Erreferentziak

* ↑ Corriente, Federico. (1980). Gramática árabe. Madril: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, 19-29 or. ISBN 84-7472-017-6..
* ↑ Corriente, Federico. (1980). Gramática árabe. Madril: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, 41-51 or. ISBN 84-7472-017-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q221893
* Multimedia: Ḍād / Q221893
# Țânțăreni, Gorj

Țânțăreni Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. 5.197 biztanle ditu, 45,02 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Țânțăreni $^{(en)}$ Arpadia $^{(en)}$ Chiciora $^{(en)}$ Florești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4815833
# ء

* Arabiar alfabetoa
* ا   ب   ت   ث   ج   ح خ   د   ذ   ر   ز   س ش   ص   ض   ط   ظ ع   غ   ف   ق   ك ل   م   ن   ه   و   ي
Hamza (arabieraz: همزة‎), arabiar alfabetoaren grafema osagarri bat da, oklusio glotala [ʔ] edo ahots-mozketa irudikatzen duena. Beste hitz batzuetan, hamzak ahotsaren artikulazioaren bat-bateko ebaketa markatzeko balio du, hizkuntza semitikoen ezaugarria dena. Arabieraren erromanizazioan, ʾ ("goi-eskuineko zirkuluerdia") sinboloarekin irudikatu ohi da, edo, bestela, apostrofo (') soil bat (') erabiltzen da ordezko gisa. Hamza ez da arabiar alfabetoaren 28 letretako bat, eta ع letra guturaletik dator, zeina ʿ ("goiko ezkerreko zirkuluerdi") batez transkribatzen baita.

## Historia

Hamza ez da alfabetoa osatzen duten 28 letra «benetakoetako» bat, eta bere existentzia lehen garai islamikoetako ortografia-gabezia historikoei zor die. Feniziar eta aramear alfabetoetan, arabieraren "arbasoak" direnak, alefek oklusio glotala adierazten zuen, eta arabieraz, berriz, alifak (ا). Hala ere, alifa oklusio glotala adierazteko zein a bokal luze bat irudikatzeko erabiltzen zuten. Oklusio glotal bat adierazi nahi zela adierazteko, eta ez bokal soil bat, hamza gehitu zen alifaren gainean ikur diakritiko gisa, eta horrela geratu zen: أ.

## Ortografia

Hamza bakarrik edo letra batekin idatz daiteke, eta kasu horretan ikur diakritiko bihurtzen da.
* Bakarrik (ء): Hamza euskarririk gabe idazten da hitzaren azken grafema denean eta aurretik kontsonantea edo bokal luzea duenean, edo hitzaren barruan /a:/ aurretik eta /u:ʾat/sekuentzian dagoenean. Adib.: بَدْء, badʾ, «hasiera»; شَاءَا, šāʾā, «biek nahi izan zuten»; مَقْرُوءَة, maqrūʾa$^{tu}$, «irakurria».
* Letra batekin konbinatuta:
** álif (أ eta إ) gainean edo azpian: Beti ere hamza, askotan aipatzen ez dena, hitzaren lehen grafema da. Adib.: أَب, ʾab, «aita»; إِن, ʾin, «bai»; أُمّ, ʾumm, «ama». Euskarria ere alif-a da, bokal-ingurunean /a/ bakarrik dagoenean /. Adib.: رَأْس, raʾs, «burua»; مَسْأَلة, masʾala, «gaia».
** wāw gainean (ؤ): Bokal-ingurunean /u/ eta /a/ besterik ez dagoenean. Adib.: رَؤُوف, raʾūf, «errukiorra», رُؤَسَاء, ruʾasāʾ, «presidenteak».
** yāʾ gainean (ئ): Hamza /i/ aurretik edo /j/ ondoren doanean. Adib.: بِئَر, biʾar, «putzua»; أَفْئِدة, ʾafʾida, «bihotzak»; سُئِل, suʾil, «galdetu zuten»; مِئُون, miʾūn, «ehundaka»; رَئِس, raʾis, «lehendakaria».

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Corriente, Federico. (1980). Gramática árabe. Madril: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, 41-51 or. ISBN 84-7472-017-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q252454
* Multimedia: Hamza / Q252454
# Ḏāl

* Arabiar alfabetoa
* ا   ب   ت   ث   ج   ح خ   د   ذ   ر   ز   س ش   ص   ض   ط   ظ ع   غ   ف   ق   ك ل   م   ن   ه   و   ي
Arabierazko alfabetoko ذ letra (ﺫﺍﻝ) ḏālʾ hizkiari lotutakoa da. Modu ezberdinetan idazten da hitzan duen kokapenaren arabera:
| Posizioa hitzan: | Isolatua | Bukaeran | Erdian | Hasieran |
| Hizkiaren forma: | ذ‎ | ـذ‎ | (Ez du) | (Ez du) |
ḏ soinu herskaria, hobikaria eta ahostuna irudikatzen du.. Abjad zenbakietan 700 da.
Arabiar alfabetoak feniziar alfabetoko 22 letrari gehitutako sei letretako bat da (besteak ṭāʾ, ḫāʾ, ḍād, ẓāʾ eta ġayn dira).

## Ikus, gainera

* Dalet

## Erreferentziak

* ↑ Corriente, Federico. (1980). Gramática árabe. Madril: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, 19-29 or. ISBN 84-7472-017-6..
* ↑ Corriente, Federico. (1980). Gramática árabe. Madril: Instituto hispano-árabe de cultura. Ministerio de Cultura, 41-51 or. ISBN 84-7472-017-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173154
* Multimedia: ذ / Q173154
# Ḥontoria

Ḥontoria Espainiako Asturias autonomia erkidegoko parrokia bat da, Llanes udalerrian. 2010eko erroldaren arabera 386 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Llanes udalerriko izen ofizialak onartzen dituen dekretua, Asturiasko Printzerriko Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* Datuak: Q978566
* Multimedia: Hontoria, Llanes / Q978566
# Zerbitzuen kartak

Zerbitzuen Kartak erakunde publikoek eskaintzen dituzten zerbitzuak kudeatzeko tresnak dira. Hauen bitartez, herritarrei eta oro har gizarteari kalitatezko zerbitzuak eskaintzeko konpromisoa hartzen dute eta zerbitzuen kalitatea neurtu, jarraitu eta hobetzeko erabiltzen dira.
Lehen aldiz Britainia Handian ezarri ziren, John Major lehen ministroaren Citizens Charter ekimenaren baitan, eta ordutik hona herrialde askotako erakundeetara zabaldu dira, batez ere udal arloan. Euskal Herrian batez ere Euskal Autonomia Erkidegoko eta Nafarroako herri erakundeetan ezarri dira, azken urteetan Zerbitzuen Kartak ezartzeko zenbait eredu sortu direlarik; esate baterako, EUDELek sortutakoa, edo Q-epea herri administrazioen kudeaketa aurreratuko sareak sustatzen duena.

## Zerbitzuen Karta baten helburuak

Ondorengoak dira:
* Zerbitzuei buruzko informazio argia eta osoa ematea
* Zerbitzuen kalitate mailaren inguruan konpromisoa hartzea
* Zerbitzuen etengabeko hobekuntzarako prozesu sistematikoa ezartzea
* Herritarrei zerbitzuen inguruan kontu ematea
* Herritarren partaidetza eta lankidetza bultzatzea

## Zerbitzuen Karta baten edukiak

Hauek dira Zerbitzuen Karta batek izan beharko lituzkeen gutxieneko edukiak:
* Zerbitzuaren xedea
* Harremanetarako datuak: helbideak, ordutegiak, garraiobideak, web orriak, etab.
* Eskaintzen diren zerbitzuak
* Zerbitzuen kalitateari buruzko konpromisoak
* Konpromisoak neurtzeko bideak eta adierazleak
* Erabiltzaileen eskubideak eta betebeharrak
* Araudi aplikagarria
* Konpromisoak ez betetzean ezarriko diren neurri zuzentzaileak

## Zerbitzuen Karten kudeaketa

Goian aipatu den bezala, Zerbitzuen Karta kudeaketarako tresna bat da. Hau da, azken produktua informazio eta konpromisozko liburuxka den arren, atzetik kudeaketa sistema oso bat ezartzea eskatzen du, zerbitzuen ezaugarriak aztertu, erabiltzaileen beharrak identifikatu, konpromisoak zehaztu, adierazleak neurtu eta jarraitu, aldian aldiro jarraipena egin eta hobekuntzak ezartzeko neurriak abian jarri ahal izateko. Kudeaketa sistemaren azken helburua zerbitzuaren etengabe hobekuntzarako zikloa ezartzea eta abian jartzea da. Baina honekin batera, helburuak izan daitezke zerbitzuak sustatzea, informazioa hobetzea edo erakundearen agerikotasuna areagotzea.
# Zerbitzu publiko

Zerbitzu publikoa administrazio publikoek bere jurisdikzioan bizi diren herritarrei eskaintzen dien zerbitzua da. Zerbitzua zuzenean sektore publikoak dituen baliabideen bitartez eman ahal da, edo zerbitzu horiek hornitzen dituzten enpresak finantzatuz.
Zerbitzu publikoaren existentziak nolabaiteko gizarte kontsentsua du. Zenbait oinarrizko zerbitzu herritar guztiontzat eskuragarri egon behar dutela kontsideratzen da, herritarren diru sarrerak kontuan izan gabe.
Zerbitzu publikoen adibide dira su-hiltzaileak, polizia, oinarrizko medikuntza, oinarrizko hezkuntza, eta zenbait azpiegituraren mantenimendua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q161837
* Multimedia: Public services / Q161837
# Zerbitzu minimo

Greba batean, zerbitzu minimoak langileek enpresarekin adostu edo administrazio publikoak arauz inposaturiko gutxieneko zerbitzu publikoak dira, greba eskubidea mugatu baina aldi berean herritarrentzako oinarrizko zerbitzuak bermatzen dituztenak, hala nola garraioan, osasungintzan nahiz hezkuntzan. Zerbitzu minimoen ezarpena eztabaidatsua izaten da langile, enpresari eta administrazio publikoaren artean, zerbitzu minimoek greba indargabetu egiten baitute neurri handi batean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3480465
# Zerbitzu sekretu

Zerbitzu sekretua inteligentzia-datuak biltzeaz arduratzen den gobernu agentzia edo inteligentzia-zerbitzua da. Zerbitzu sekretu baten zereginak eta ahalmenak asko alda daitezke herrialde batetik bestera. Adibidez, herrialde batek zerbitzu sekretu bat ezar dezake, polizia-botere batzuk dituena (jagoletza, adibidez), baina ez beste batzuk. Gobernu agentzia hauen botereak eta betebeharrak sekretuak izan daitezke, gutxi batzuk ala denak. Erakundeak etxean eta atzerrian modu irekian jarduten duela esan daiteke, edo alderantziz. Polizia sekretua eta inteligentzia-zerbitzuak zerbitzu sekretutzat har daitezke.
Zenbait estatu eta erregimenek, garai eta toki ezberdinetan, zerbitzu sekretu edo polizia sekretu bezala deskriba daitezkeen gorputzak ezarri zituzten, adibidez, azken Erromatar Inperio Berantiarreko agentes in rebus, batzuetan, hala definitzen ziren. Garai modernoetan, Joseph Fouché polizia ofizial frantziarra, batzuetan, inteligentzia-zerbitzuen aitzindaritzat hartzen dute. Besteak beste, Kontsulatuaren garaian (1799-1804), hainbat informatzaileren sare handi eta estu baten bidez Napoleon hiltzea zenbait aldiz saihestu zuela argudiatzen dute.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q939616
* Multimedia: Secret service / Q939616