OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Charles Algernon Parsons

Sir Charles Algernon Parsons OLMO KCB FRS (1854ko ekainaren 13a - 1931ko otsailaren 11) ingeniari anglo-irlandarra izan zen, lurrun-turbina asmatzeagatik bereziki ezaguna. Dinamoaren eta turbinen ingeniaritzan lan egin zuen, eta energia elektrikoaren sorkuntzan aurrerapen garrantzitsuak lortu zituen. Haren lanak eragin handia izan zuen ingeniaritza elektronikoan eta itsasontzi-ingeniaritzan. Ekipamendu optikoa ere garatu zuen, teleskopioa eta argi-fokua esaterako.
Parsons Londresen jaio zen 1854an, eta William Parsons astronomo ezagunaren seme txikia zen. Berak eta bere anaia handiak, Richard Clare Parsons-ek, lurrun-automobil bat eraiki zuten. Auto horretan, 1869an, zirkulazio-istripu batean hil zen (lehenengoa auto mekaniko batekin), eta istripu berean, Mary Ward lehengusua erori eta lepoa hautsi zuen. [3]
Trinity College-n (Dublin) eta St. John's College-n (Cambridge) ikasi zuen, eta 1877an graduatu zen matematikako ohorezko graduarekin. Ondoren, Armstrong Whitworth ingeniaritza-enpresan sartu zen ikasle gisa, Newcastle Upon Tyne-n .
1884an lurrun-turbina batean oinarritutako motor bat garatu zuen, eta berak diseinatutako sorgailu elektriko bat konektatu zuen. Berrikuntza horri esker, elektrizitatea ugari sortu zen eta itsas garraioa goitik behera aldatu zen, ohiko lurrunezko motorrek baino abiadura askoz handiagoak lortuz.
Parsons otsailaren 11n hil zen, SS Duchess of Richmond lurrun-ontzian, emaztearekin gurutzontzi batean zegoela, neuropatia periferikozko eraso baten ondorioz. Hileta Westminsterreko abadian egin zen 1931ko martxoaren 3an.

## Bibliografia

* Liburu elektronikoa: "The Steam Turbine and Other Inventions of Sir Charles Parsons"
* Synthetic HPHT Diamond Sir Charles Parsons Artxibatua 2014-08-20 .
* "The Steam Turbine" (arg. Rede Lecture, 1911)
* "From Galaxies to Turbines : Science, Technology and the Parsons Family", W.G.S.Scaife, Taylor & Francis (1999)

## Kanpo estekak

* Sir Charles Parsons Symposium, Transactions of the Newcomen Society delakoaren aitzakia. artxibatua.
* Parsonsen profila Cambridge University
* Parsons eta Turbinia
* Datuak: Q150910
* Multimedia: Charles Algernon Parsons / Q150910
# Charles Bachman

Charles William Bachman III.a (1924ko abenduaren 11- 2017ko uztailaren 13a) informatikari estatubatuarra izan zen eta bere ibilaldi osoa ikertzaile, garatzaile eta kudeatzaile industrial gisa eman zuen esparru akademikoan baino. Bereziki ezaguna izan zen datu-baseen kudeaketa sistemen hasierako garapenean egindako lanagatik. Bere geruzadun arkitekturaren tekniken artean, Bachman diagramak daude, bere izen bera daramatenak.

## Biografia

Charles Bachman 1924an jaio zen Manhattan-en(Kansas), non bere aita (Charles Bachman Jr.) Kansas State College-ko futbol entrenatzailea zen. Batxilergoa East Lansing-en (Michigan) egin zuen, non lehenago aipatu dudanez, bere aita Michigan State College-n futbol entrenatzaile gisa aritu zen 1933tik 1946 urtera arte.
Estatu batuetako armadan sartu zen 1944ko martxotik 1946ko otsailera arte, Bigarren Mundu Gerrako Hegazkinen Aurkako Artilleria Gorputzean zerbitzatzen South West Pacific Antzokian, Ginea Berrian eta Filipinetako Uharteetan. 1946an baja egin ondoren Michigan State College-ra joan zen, non 1948an Tau Beta Pi-ko kidea izateaz gain, ingeniaritza mekanikoan lizentziatu zen. 1949aren erdialdean Connie Hadleyrekin ezkondu zen. Hori eta gero, Pennsylvaniako Unibertsitatera joan zen.
1950ean, ingeniaritza mekanikoko masterrean graduatzeaz gain, Wharton School of Business unibertsitateko MBA izateko eskakizunen hiru laurdenak ere bete zituen.
Bachman 2017ko uztailaren 13an hil zen, bere Lexington-eko (Massachusetts) etxean, Parkinson gaixotasunagatik jota, 92 urte zituela.

## Lana

Bachmanek bere ibilaldi osoa akademian eman zuen software-ingeniari eta kudeatzaile gisa, baina 1950ean Midland-en (Michigan) Dow Chemical-en hasi zen lanean. 1957an Dow-eko lehen datuak prozesatzeko kudeatzailea izan zen. Hala ere, bera iritsi baino lehen aurreikusitako IBM 709 eskaera bertan behera geratu zen. 1960an General Electric-en sartu zen, eta 1963an Integrated Data Store (IDS) garatu zuen, nabigazio datu-base eredu gisa ezagutzen zena, erabilitako datu-baseen kudeaketarako lehen sistemetako bat, Manufacturing Information And Control Sistem (MIACS) produktuan.

## Erreferentziak

* ↑ «Computer History Museum - Lectures - Charles W. (Charlie) Bachman» web.archive.org 2004-06-04 (Noiz kontsultatua: 2023-12-20).
* ↑ «Charles W. Bachman: Database Software Pioneer | IEEE Journals & Magazine | IEEE Xplore» ieeexplore.ieee.org (Noiz kontsultatua: 2023-12-20).
* ↑ (Ingelesez) Smith, Harrison. (2017ko uztailaren 16a). Charles Bachman. engineer who devised a better way to manage data, dies at 92. The Washington Post.
* ↑ Bachman, Charles W.; Haigh, Thomas. (2006-01-01). «Charles W. Bachman interview: September 25-26, 2004; Tucson, Arizona» ACM Oral History interviews (Association for Computing Machinery) doi:10.1145/1141880.1141882. ISBN 978-1-4503-1771-9. (Noiz kontsultatua: 2023-12-20).

## Bibliografia

* (1965eko urtarrila) Integrated Data Store. DPMA Quarterly.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q62894
* Multimedia: Charles Bachman / Q62894
# Charles Adolphe Wurtz

Charles Adolphe Wurtz (Wolfisheim, 1817ko azaroaren 26a - Paris, 1884ko maiatzaren 12a) frantses kimikaria izan zen. Dumasen laguntzaile eta haren ondorengoa izan zen Medikuntzako Eskolan; Sorbonako kimika organikoko lehen katedraduna izan zen. Hidrogenoaren konposatu organikoei, hidrokarburoei eta glikolei buruzko ikerketak egin zituen. Aminak sintetizatu zituen lehena izan zen, eta bere izeneko sintesi metodoa asmatu zuen (1855). "Wurtzen sintesia" hidrokarburoak sintetizatzeko metodoa da, eta Haluro alkilikoa sodio metalikoarekin nahastean datza; nahastura horren bidez, sodio metalikoak molekularen iodoa gainerako osagaietatik bereizten du eta ioduro sodikoa lortzen da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q366051
* Multimedia: Charles Adolphe Wurtz / Q366051
# Charles Aubras

Charles Aubras arkularia da. Frantzia ordezkatu zuen 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Charles Aubras
* ↑ Charles AUBRAS

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5075235
# Charles Ashton

Charles Ashton (Llawr-y-glyn, 1848 – 1899ko urriaren 13a) idazle galestarra zen. Ezaguna da XVII. mende eta XIX. mendeen arteko Galesko literaturari buruz egin zuen ikerketagatik: Hanes Llenyddiaeth Gymreig 1650-1850.

## Lanak

* Bywyd ac Amserau yr Esgob Morgan (1891)
* Gweithiau Iolo Goch (1896)
* Hanes Llenyddiaeth Gymreig 1650-1850 (1893)
* Llyfryddiaeth y 19eg Ganrif (1908)
* Datuak: Q3402590
* Multimedia: Charles Ashton (historian) / Q3402590
# Charles Babbage

Charles Babbage (Teignmouth, Devonshire, Britania Handia, 1791ko abenduaren 26a - 1871ko urriaren 18a) matematikari, filosofo eta ingeniari ingeles bat izan zen, konputagailu programagarrien kontzeptua sortu zuena. Lurrunezko makina diferentzial mekaniko bat diseinatu eta inplementatu zuen. Konputazio programak exekutatzeko makina analitiko bat diseinatu zuen ere, inoiz eraiki ez zuen arren. Horregatik, Babbage jotzen da lehen ordenagailuaren sortzailetzat.
Ada Lovelacek Charles Babbageren makina analitikoa dokumentatu zuen eta Bernouilliren zenbaki-sekuentzia bat sortzeko algoritmo bat martxan jarri zuen makina analitikoan. Horregatik esaten da Ada Lovelace izan zela historiako lehen programatzailea.
Kalkulatzeko makinak diseinatzeaz gain bere bizitzan beste ekarpen zientifiko batzuk egin zituen: kalkulu infinitesimala bultzatu zuen, kriptografian hainbat aurrerapen lortu zituen eta ikerkuntza operatiboa ekonomian aplikatu zuen.

## Makina analitikoa eta inprimagailua

Konputagailua buruan zuen Babbagek eta "makina analitiko" deitu zion. Ezaguna egiten zaizkigun bost elementu zeuzkan: 1) sarrera-mekanismo bat, zenbakiak eta jarraibideak sartzeko; 2) kalkuluak egiteko prozesadore bat; 3) kontrol-unitate bat, kalkuluak ordena egokian egiteko; 4) biltegi bat, zifrak erregistratzeko; 5) irteera-mekanismo bat, emaitza inprimatuta emateko.
Planoak egin zituenez Londresko Zientzia Museoaren lan zorrotza egin eta 150 urte geroago, Makina Analitikoa eraiki zuten. Matematikari eta zientzialariaren planoek inprimatzeko unitate bat zutenez hori ere eraikitzen saiatu ziren eta 8.000 pieza mekaniko dituen eta 2,5 tona inguru pisatzen duen makina eraiki zuten, bere funtzioa ondo betetzen duena. Hori dela-eta konputagailu modernoen aitatzat hartu izan da, baita inprimagailuena ere.

## Erreferentziak

* ↑ Egoitz, Etxebeste Aduriz. (2010-03-01). «Konputagailu mekanikoen ametsa» Elhuyar aldizkaria (Noiz kontsultatua: 2022-08-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46633
* Multimedia: Charles Babbage / Q46633
# Charles Allan Gilbert

Charles Allan Gilbert (Hartford, Connecticut, 1873ko irailaren 3a - New York, 1929ko apirilaren 20a) Amerikako Estatu Batuetako artista eta ilustratzailea izan zen.

## Biografia

Hartford, Connecticuten jaio zen. Hiru semeen hirugarrena zen. Gurasoak Charles Edwin Gilbert eta Virginia Ewing Crane ziren. Oso garbi ez dagoen arazoengatik haurtzaroan elbarrituaz bezala tratatua izan zen eta, denbora-pasa moduan, marrazkiak egiten hasi zen. 16 urte zituelarik Charles Noel Flagg margolariarekin artea ikasten hasi zen. Flagg Connecticut estatuko erretratuen margolari ofiziala zen eta berak Connecticuteko Arte-ikasleen Liga sortu zuen. 1892an Gilbertek ere New Yorkeko Ikasleen Ligan apuntatu zen; etxe horretan bi denboraldi egon zen. 1894an, ikasturtea egiteko, Frantziara joan zen; han Parisko Académie Julianen ikasi zuen, Jean-Paul Laurens eta Jean-Joseph Benjamin-Constant irakasleekin.
Berriro Estatu Batuetan, Gilbert New Yorkera joan zen bizitzera. Han ezaguna egin zen hedabide desberdinetan (Scribener's, Harper's Magazine, The Atlantic Monthly) argitaratutako marrazkiei esker; baita ere egutegiak eta afixak prestatu zituen. Oraindik New Yorkeko Ligaren ikaslea zenean All is Vanity (Dena banitatea da) lana osatu zuen, egilearen ezagunena; marrazki hau, heriotzaren alegoria, oso ezaguna egin zen 1902an Life aldizkarian agertu zenean.
Bere bizialdian Gilbertek liburu asko ilustratu zituen, besteak beste, Ellen Glasgowren Life and Gabriella (1916), H. G. Wellsen The Soul of a Bishop (1917), Gouverneur Morrisen His Daughter (1919), Edith Whartonen The Age of Innocence (1920) eta Booth Tarkingtonen Gentle Julia (1922). Film animatuetan ere oso goiz hasi zen lanean. Azken arlo horretan, 1915 eta 1916an, John R. Brayentzat lan egin zuen. Lan horiek, Silhouette Fantasies, mugitzen ziren itzalak ziren. Filmak Art Nouveau estilokoak ziren eta asko mitologia greziarraren interpretazioak izan ziren.
Lehen Mundu Gerran Gilbertek Armadarekin kolaboratu zuen. Artista bezala U.S Shipping Borrad erakunderako militar-kamuflajeak prestatu zituen. Lan horretan beste artistak ere ibili ziren: McClelland Barclay, William MacKay eta Henry Reuterdahl. Halaber, Gilbertek, Liberty Bonds programa barruan, gerrarako afixak prestatu zituen.
Gerra ondoren Gilbert New Yorken jarraitu zuen, 55 urte zituelarik pneumoniak jota hil arte.

## Lanak

Haren lan ezagunena All is Vanity (Dena banitatea da, 1892) ilusio optiko batez oinarritzen da: gertutik emakumea ispilu batean aurrean ikusten den bitartez, hurrutitik burezur batez bihurtzen da. Lan hau 18 urte zituelarik egin zuen.
Gilberten beste lanak hauek dira:
* Emakumea pianoa jotzen (1901), ikatzez egina.
* Emakumea larrosarekin, (1910), pastel oihal gainean egina.
* Losintxa

## Erreferentziak

* ↑ https://historia-arte.com/obras/todo-es-vanidad
* ↑ https://web.archive.org/web/20181028033701/http://www.ub.edu/modernisme/autors/charles-allan-gilbert

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz):Gilberten lanak Gutenberg proiektuan.
* Datuak: Q1063544
* Multimedia: Charles Allan Gilbert / Q1063544
# Capac (Michigan)

Capac Michigango herri bat da. St. Clair konderrian kokatua dago. 2010ean 1.890 biztanle zituen, 4,74 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Clair konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2139151
* Multimedia: Capac, Michigan / Q2139151
# Capanaparo ibaia

Capanaparo Kolonbia eta Venezuelan dagoen ibaia da. Balio ekologiko handia du. Beheko aldean Santos Luzardo parke nazionala dago.

## Ezaugarriak

650 k,. ditu; horietatik 225 km. Kolonbian. Orinoko ibaiaren arroan dago. Ibaia Kolonbiako Arauca departamenduan sortzen da. Mendebaldetik ekialdera dora, Venezuelako Apure estatua gurutzatuz. Orinoko ibaiarekin bat egiten du ezkerreko aldetik.

## Espezieak

Garrantzi handiko espezieak bizi dira ibaian:
* Anakonda arrunt
* Amazoniako izurde
* Orinokoko krokodrilo
* Arrain ugari

## Santos Luzardo parkea

Ibaiaren beheko aldean, Orinokora heldu aurretik, 1988an sortutako Santos Luzardo parke nazionala dago non dunak eta zingirak aurki daitezke.

## Erreferentziak

* ↑ Pablo Vila. Geografía de Venezuela Tomo I. Caracas: Ministerio de Educación, 1960, 313 or.
* ↑ https://www.aquatic-experts.com/ESPANOL/rio_capanaparo_ES.html
* ↑ https://riosdelplaneta.com/rio-capanaparo/

## Ikus, gainera

* Orinoko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3458561
* Multimedia: Río Capanaparo / Q3458561
# Capanema (Pará)

Capanema Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. 70.394 biztanle ditu 614,693 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Pará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1947031
* Multimedia: Capanema (Pará) / Q1947031
# Capalbio

Capalbio Italiako udalerri bat da. Grossetoko probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. 3.838 biztanle ditu, 187,36 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Capalbiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Manciano Montalto di Castro Orbetello

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188490
* Multimedia: Capalbio / Q188490
# Capaci

Capaci Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 11.339 biztanle ditu, 6,12 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Capacik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Isola delle Femmine Carini Torretta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q496878
* Multimedia: Capaci / Q496878
# Capafonts

Capafonts Kataluniako udalerria da, Baix Camp eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 119 biztanle zituen. 13,35 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 443 | 447 | 435 | 414 | 336 | 292 | 211 | 143 | 103 | 111 | 116 | 119 |

## Ikus, gainera

* Tarragonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Capafontseko udalaren webgunea.
* Datuak: Q645266
* Multimedia: Capafonts / Q645266
# Capaccio

Capaccio Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 22.182 biztanle ditu, 113,03 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Capacciok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Agropoli Albanella Cicerale Eboli Giungano Roccadaspide Trentinara

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80746
* Multimedia: Capaccio / Q80746
# Capanema (Paraná)

Capanema Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. 20.481 biztanle ditu 419,036 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Paraná

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2004588
* Multimedia: Capanema (Paraná) / Q2004588
# Capa

Capa, capa edo CAPAren ezanahi batzuk:
* Robert Capa, argazkilari hungariarra eta Cornellen anaia.
* Cornell Capa, argazkilari hungariarra eta Roberten anaia.
# Ceor-Ségala kantonamendua

Ceor-Ségala kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Aveyron departamenduan dago, Okzitania (eskualdea) eskualdean. Guztira 18 udalerri ditu eta Baraqueville da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16535628
# Cepeda (Salamanca)

Cepeda Salamancako udalerria da, Béjar eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 412 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1640738
* Multimedia: Cepeda, Salamanca / Q1640738
# Cepari

Cepari Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. 1.900 biztanle ditu, 38,62 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ceparii Pământeni $^{(en)}$ Cărpeniș $^{(en)}$ Ceparii Ungureni $^{(en)}$ Morăști $^{(en)}$ Șendrulești $^{(en)}$ Urluiești $^{(en)}$ Valea Măgurei $^{(en)}$ Zamfirești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2296559
* Multimedia: Cepari, Argeș / Q2296559
# Cepeda la Mora

Cepeda la Mora Ávilako udalerria da, Piedrahíta eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 104 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Ávilako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q818921
* Multimedia: Cepeda la Mora / Q818921
# Cepagatti

Cepagatti Italiako udalerri bat da. Pescarako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 10.946 biztanle ditu, 30,82 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Cepagattik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Chieti Pianella Rosciano San Giovanni Teatino Spoltore

## Kanpo estekak

* Datuak: Q51355
* Multimedia: Cepagatti / Q51355
# Cepedako gudua (1820)

1820ko otsailaren 1eko Cepedako gudua Argentinako gerra zibiletan gertatu zen. Cepeda errekako abelbidean burututako bi guduetan lehena izan zen. Cepeda erreka, Buenos Aires eta Santa Fe probintziak banatzen dituen Arroyo del Medioren ibaiadarra da, Mariano Benítez herritik 5 kilometro ekialdera, Buenos Aires probintziaren iparraldean.
# Ceoltóirí Chualann

Ceoltóirí Chualann (euskaraz Cualanngo musikariak) irlandar musika herrikoia jotzen zuen talde bat izan zen. Seán Ó Riada buru zutelarik, bertan gerora The Chieftains talde ospetsuaren kide sortzaileak izango zirenetako asko zeuden. Ceoltóirí hitzak irlanderaz musikariak esan nahi du, Cualann berriz garai hartan Ó Riada bizi zen Dublin hiriaren kanpoaldeko barruti baten izena da. Ó Riadan eta Ceoltóirí Chualann arteko elkarlanak zeltiar musikarako bodhrana perkusio musika-tresna gisa erabat indarberritu zedin suposatu zuen.
Bere garaian talde honek irlandar musika herrikoira iraultza ekarri zuen, garai hartako musika herrikoiaren usadiozko moldeak apurtu zituelarik, bai taldeko kideek euren artean zuten jotzeko moduagatik nahiz hainbat aintzinako musika-tresnen indarberritze lanarengatik ere. Etorkizunean irlandar folk talde gehienek euren eredua jarraitu zuten, gaur egun ezagutzen ditugun Irlandako folk eta zelta musikako taldeek talde honi asko zor diotelarik.

## Ikus gainera

* Seán Ó Riada
* The Chieftains

## Kanpo estekak

* Ceoltóirí Chualann taldea Ril Mor Bhaile an Chalaidh abesti herrikoia jotzen entzungai
* Ceoltóirí Chualann taldearen zuzeneko emanaldia ikusgai eta entzungai
* Datuak: Q2788567
# Charlotte Guest

Charlotte Guest edo Lady Charlotte Elizabeth Guest (jaiotzez Bertie; 1812ko maiatzaren 19a – 1895ko urtarrilaren 15a), beranduago Lady Charlotte Schreiber, ingeles aristokrata, itzultzaile eta enpresaburu bat izan zen, ezaguna dena The Mabinogion inprimatze sistema modernoekin argitaratzen lehengoa izan zelako, Britainia Handiko lehen prosazko literatura izan zena.
Galesezko literaturaren eta hizkuntzaren ikertzaile nabarmenetakoa izan zen. The Mabinogionez gain, galesezko erdi aroko hainbat ipuin itzuli zituen ingelesera.
* Datuak: Q272542
* Multimedia: Lady Charlotte Guest / Q272542
# Charlotte Hornets

Charlotte Hornets NBAn jokatzen duen saskibaloi talde bat da, Charlotte hirikoa (Ipar Carolina, Ameriketako Estatu Batuak). 2004tik 2014ra arte, Charlotte Bobcats izena izan zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q163480
* Multimedia: Charlotte Hornets / Q163480
ieaNational Basketball Association :
Ekialdeko KonferentziaMendebaldeko Konferentzia
ieaAtlantikoaBoston CelticsBrooklyn NetsNew York KnicksPhiladelphia 76ersToronto Raptors
ieaErdialdeaChicago BullsCleveland CavaliersDetroit PistonsIndiana PacersMilwaukee Bucks
ieaHego-ekialdeaAtlanta HawksCharlotte HornetsMiami HeatOrlando MagicWashington Wizards
ieaIpar-mendebaldeaDenver NuggetsMinnesota TimberwolvesOklahoma City ThunderPortland Trail BlazersUtah Jazz
ieaPazifikoaGolden State WarriorsLos Angeles ClippersLos Angeles LakersPhoenix SunsSacramento Kings
ieaHego-mendebaldeaDallas MavericksHouston RocketsMemphis GrizzliesNew Orleans PelicansSan Antonio Spurs :
Urteroko ekitaldiak
Draft • NBAko All-Star Asteburua (All-Star Partidua • NBAko Birrintze Lehiaketa • NBAko Hirukoen Lehiaketa • Trebezien Lehiaketa • MVP) :
Bestelakoak
ABA
BAA
WNBA
Basketball Hall of Fame :
# Charlotte Marguerite Montmorencykoa

Charlotte Marguerite Montmorencykoa (Pézenas, 1594ko maiatzaren 11a - Chatillon-sur-Loing, 1650eko abenduaren 2a) Montmorencyko andrea eta, Henrike II.a Borboi-Condékoarekin ezkondu ondoren, Condéko printzesa izan zen. Henrike III.a Nafarroakoa eta IV.a Frantziakoaren maitalea zen, baina ezteien ostean senarrak Bruselara ihesi eraman zuen.

## Biografia

Henrike I.a Montmorencykoaren eta Louise de Budosen alaba zen. 1608an Frantziako erregina Maria Mediciren zerbitzuan hasi zen. Laster Henrike IV.a erregea Charlotte Margueriteren edertasunaz liluratu eta hartaz gutiziatu zen. 15 urteko neskatxa François de Bassompierreren andregaia zenez, erregeak ezkon-hitza hautsiarazi eta Henrike II.a Borboi-Condékoarekin ezkontarazi zuen. Senargai berriak emakumezkoak baino gizonezkoak gogokoago izaten zituenez gero, Henrike IV.ak uste zuen ez zuela eragozpenik izango Charlotte bere maitalea izan zedin. Ezkontza 1609ko maiatzaren 17an Chantillyn ospatu zen.
Baina erregeri kukuak oker jo zion. Izan ere, Henrike II.a Borboi-Condékoa emazteaz maitemindu zen eta gortetik ihesi joan zen berarekin. Azkenik, Charlotte, haren gogoz kontra, Bruselara eraman zuen eta Espainiaren babespean jarri zen. Espainia Frantziaren etsairik handiena zenez gero, maitasun kontua arazo diplomatiko eta politiko bilakatu zen. Garai hartan Clèves eta Juliersko ondorengotza zela eta, Henrike IV.a Espainiaren aurkako gerra prestatzen ari zen, baina 1610eko maiatzaren 14an eraila izan zen
Charlotte eta bere senarra Parisera itzuli ahal izan ziren. Baina 1616an, gorteko azpijokoetan nahasirik zegoela eta, Maria Medici erreginordeak Henrike Borboi-Condékoa espetxeratzeko agindu zuen. 1617an Charlottek senarrarekin espetxean elkartzeko baimena eskatu zuen. 1619ko abuztuan, Vincenneseko gazteluan preso zeudela jaio zen Ana Genoveva, alaba zaharrena. Urte bereko urrian Henrike aske atera zen.
1632an Henrike II.a Montmorencykoa, Charlotte Margueriteren anaia, heriotzera zigortua izan zen. Charlottek Luis XIII.a erregeari errukia eskatu bazion ere, urriaren 30ean Montmorencykoa exekutatua izan zen. Gertakari honen ondoren Charlottek gortea utzi zuen eta ez zen itzuli Luis XIII.a hil arte.
1648an, Fronda izeneko gerra zibila lehertu zenean, bere seme-alabek parte hartze garrantzitsua izan zuten. Charlotte, berriz, Ana Austriakoa erreginordeari leial izan zitzaion. 1650eko abenduaren 2an hil zen, seme-alabak berriz ikusi izan gabe.

## Seme-alabak

* Ana Genoveva Borboi-Condékoa (1619-1679)
* Luis II.a Borboi-Condékoa Condéko printzea (1621-1686)
* Armando Borboi-Contikoa, Contiko printzea (1629-1666)

## Erreferentziak

* ↑ Etienne Pattou: http://racineshistoire.free.fr/LGN/PDF/Bourbon-Conde-Conti.pdf
* 1 2 L´affaire Charlotte de Montmorency Henri IV. Le règne interrompu.
* 1 2 3 4 5 Charlotte-Marguerite de Montmorency, dernière passion d'Henri IV Les favorites royales.
* Datuak: Q260837
* Multimedia: Charlotte Marguerite de Montmorency / Q260837