OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mandelbachtal

Mandelbachtal Alemaniako udalerria da. Sarre estatuan kokatuta dago, Saarpfalz-Kreis barrutian. 2014an 10.907 biztanle zituen 57,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q818550
* Multimedia: Mandelbachtal / Q818550
# Mandel (Alemania)

Mandel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bad Kreuznach (barrutia)|Bad Kreuznach]] barrutian. 2014an 897 biztanle zituen 6,33 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q676360
* Multimedia: Mandel (municipality) / Q676360
# Mandela (Italia)

Mandela Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 910 biztanle ditu, 13,72 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Mandelak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Roccagiovine Licenza Anticoli Corrado Cineto Romano Percile Roviano Saracinesco Vicovaro

## Kanpo estekak

* Datuak: Q242878
* Multimedia: Mandela (Italy) / Q242878
# Mandela (argipen)

Mandela hitzarekin honakoak ezagutzen dira:

## Espezieak

* Mandela (generoa), Noctuidae familiako intsektu generoa.
* Elasmia mandela, Notodontidae familiako intsektu espeziea.

## Lekuak

* Mandela (India), Indiako herri bat, Rajastanen.
* Mandela (Italia), Italiako udalerri bat, Lazion.
# Mandela efektu

Interneteko kulturan Mandela efektua esaten zaio psikologian sasioroitzapen edo gezurrezko oroitzapen deitzen den efektuari, efektu hau kolektibitateetan antzematen denean. Psikologian Elizabeth Loftus eta beste hainbat psikologoren lanen ostean, frogatutzat eman da gizakiok benetan gertatu ez diren sasigertakizunak gogoratzen ditugula batzuetan. Batzuetan gezurrezko oroitzapen horiek kolektiboak izaten dira. 2013. urtean, jarraitzaile eta irakurle asko zituen Fiona Broome izeneko blogari batek Mandela Hegoafrikako kartzela batean hil zela gogoratzen zuela azaldu zuen publikoki, (harritu egin zen Mandelaren heriotza benetan nola gertatu zen jakin zuenena). Fiona Broome blogariaren irakurle askok ere berdin gogoratzen zutela ikusi zen. Handik aurrera askotan ikusi da gezurrezko oroitzapen batzuk kolektiboak izaten direla eta fenomeno Mandela efektua bezala ezagutzen da,

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54765858
# Mandelbrot multzo

Mandelbrot multzoa, fraktal multzoen artean ezagunena eta aztertuena da. Izena Benoît Mandelbrot (1924-2010) poloniar matematikariari zor dio, 1970eko hamarkadan multzo hau ikertu baitzuen. Honela zehazten da:
C edozein zenbaki konplexu izan liteke, hortaz, C abiapuntutzat hartuz errekurtsio bidez segida bat gauzatu liteke:
$\left\{{\begin{matrix}z_{0}&=&0\qquad \ &{\mbox{(hasierako terminoa)}}\qquad \\z_{n+1}&=&z_{n}^{2}+c&{\mbox{(indukzio-erlazioa)}}\end{matrix}}\right.$
Segida hau mugatua gelditzen baldin bada, orduan C delakoa Mandelbrot multzoaren barnean dagoela esaten da, bestelakoan hartatik kanpo gelditzen da.
Adibidez, c = 1 hartuz gero 0, 1, 2, 5, 26... segida urrundua lortzen da. Mugatua ez denez, 1 ez da Mandelbrot multzoaren barneko elementua.
Aldiz, c = –1 hartuz gero 0, –1, 0, –1... segida mugatua lortzen da, hortaz, –1 elementua Mandelbrot multzoaren barnean dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q257
* Multimedia: Mandelbrot sets / Q257
# Mandelieu-la-Napoule kantonamendua

Mandelieu-la-Napoule kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Guztira 5 udalerri ditu eta Mandelieu-la-Napoule da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16627343
# Manus

Manus Papua Ginea Berriko 22 probintzietako bat da, Almirantegoaren uharteak, Wuvulu eta hurbileko atoloi batzuk hartzen dituena. 2.000 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 60.485 biztanle zituen. Hiriburua Lorengau da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q874935
* Multimedia: Manus Province / Q874935
# Manusko plaka

Manusko plaka, mikroplaka tektoniko bat da, 0,00020 estereorradianeko hedadura duena. Plaka tektoniko guztien artean txikiena da. Oro har, Pazifiko Plakari lotua dago.
Ozeano Barearen mendebaldean dago. Bismarck itsasoaren zati oso txiki bat hartzen du, Manus uhartearen hego-ekialdean; uharte horrexetatik hartu du izena.
Manusko plakak mugakide ditu Iparraldeko Bismarck Plaka eta Hego Bismarck Plaka.
Manusko plaka, milioi bat urteko, 51,30ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 03º 04' hego latitudean eta 150º 46' eki longitudean kokatutako polo baten arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1345043
# Manueldar estilo

Manueldar estiloa (portugesez: estilo manuelino), Portugalgo gotiko berantiarra ere deitua, Portugalen XV. mendearen amaieran eta XVI. mendearen hasieran garatu zen arkitektura estiloa da. Manuel I.a Portugalgoaren omenez hartzen du izena, haren eregealdian (1495-1521) gorenera iritsi baitzen. Bere ezaugarri nagusiak, egituran baino areago, apaingarrien arloan nabaritzen dira. Aintzat hartzekoak dira, beren orijinaltasunagatik, itsasoarekin zerikusia duten apaindura gaiak: haizeak puztutako belak, kateak, koralak, madreporak, etab.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q751878
* Multimedia: Manueline architecture / Q751878
# Manufacture d'armes de Bayonne

Manufacture d'armes de Bayonne Baionan egoitza zuen enpresa izan zen, suzko armak egiten zituena. Léon Barthek 1920an sortua, 1980ko hamarkadara arte aritu zen. Hasieran FN M1905 modeloaren kopiak egiten zituen baina 1950eko hamarkadan bere modeloak sortu zituen.

## Modeloak

* MAB A
* MAB B
* MAB C
* MAB D
* MAB F
* MAB G
* MAB GZ
* MAB R
* MAB P8
* MAB P15

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3287033
* Multimedia: Manufacture d'armes de Bayonne / Q3287033
# Manul

Manula edo Manul katua (Otocolobus manul) Asiako Erdialdean bizi den katu espezie basati bat. Otocolobus genero monotipikoaren kide bakarra da. Pallasen katua ere deitu izan zaio Peter Simon Pallas naturalista alemanak deskribatu baitzuen lehenbizi 1776. urtean Felis manul izena emanik. Artiodaktiloen barruko Felinae subfamilia eta Felidae familian sailkatuta dago.
Ile luzeko eta belarri laburreko basakatu gizen samar baten antza dauka, baina ilearen luzerak ematen dio batik bat itxura hori.
Adituek hiru azpiespezie onartzen dituzte:
* O. m. manul (Pallas, 1776) — Baikal aintzirako hegoaldetik ekialdeko Siberiaraino bizi dena;
* O. m. nigripecta (Hodgson, 1842) — Tibeten eta Kaxmirren bizi dena;
* O. m. ferruginea (Ognev, 1928) — Missanev, Kopet Dag eta Transkaspiako mendietan, hego-mendebaldeko Turkestanen, iparraldeko Iranen, Balutxistanen eta Afganistanen bizi dena.

## Erreferentziak

* ↑ Pallas. (1776). 3 Reise Prov. Russ. Reichs, 692 or..
* ↑ 1963-, Pérez, Fernando Pedro,. (2004). Katuki txikiak. (1. argit. argitaraldia) ADEVE ISBN 8493347132. PMC 433051699..
* 1 2 3 Ellerman, J. R., Morrison-Scott, T. C. S.. (1966). Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946. (2. argitaraldia) Londres: British Museum of Natural History.

## Ikus, gainera

* Felidae

## Kanpo estekak

* 'Felis manul' espezieari buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
* Datuak: Q166794
* Multimedia: Otocolobus manul / Q166794
* Espezieak: Otocolobus manul
# Manulife Plaza

Manulife Plaza (txinera tradizionalez: 宏利保險大廈) Txinako Herri Errepublikako Hong Kong hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 240 metro eta 52 solairu dauzka eta 1998an amaitu zuten eraikitzen.
Dennis Lau arkitektoak zuzendutako DLN Architects & Engineers taldeak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera

* Txinako eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Dorrearen fitxa emporis.com webgunean.
* Datuak: Q2166585
* Multimedia: The Lee Gardens, Manulife Plaza / Q2166585
# Manuripi probintzia

Manuripi probintzia (gaztelaniaz: Provincia de Manuripi) Boliviako Pando departamenduko probintzia bat da. 22461 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 8230 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1473356
* Multimedia: Manuripi Province / Q1473356
Txantiloi:Pando departamenduko probintzia aurkibidea
# Manufacture d'armes des Pyrénées françaises

Manufacture d'armes des Pyrénées françaises (MAPF) Hendaian egoitza zuen enpresa izan zen. Su-armak, batez ere pistolak, egiten zituen. Bere modelorik ospetsuenak Unique markakoak ziren.

## Historia

Enpresa 1923an Behobian Uria & Arenas Frères izenaz sortu zuen José Uriak. 1928an Hendaiara joan eta Manufacture d'armes des Pyrénées françaises izena hartu zuen. 2001ean enpresa itxi zutenean, F.M.R.-ek Unique marka erosi zuen.

## Modeloak

Pistola profesionalak:
* Unique 10
* Unique 15
* Unique 16
* Unique 17
* Unique 18
* Unique 19
* Unique 20
* Unique 21
* Unique C
* Unique C2
* Unique F
* Unique Fr 51
* Unique Ld/Lc/Lf
* Unique R17
* Unique Rr 51 Police
Kirolezko pistolak:
* Unique DES 69
* Unique DES 69U
* Unique DES 96
* Unique DES 32U

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12054382
# Manute Bol

Manute Bol (Gogrial, Sudan, 1962ko urriaren 16a - Charlottesville, Virginia, Estatu Batuak, 2010eko ekainaren 19a) NBA saskibaloi ligako sudandar jokalaria izan zen, Gheorghe Muresan jokalariarekin batera liga horretako historiako jokalaririk garaiena izan delarik. Sudango Dinka tribukoa zen, herrialde hartako triburik garaiena (adibidez, bere aitona Malouk Bolek 2,38 metroko garaiera zuen). Manute Bolek 2,31 metrotako garaiera zuen eta bere garaierarako oso argala zen. Washington Bullets, Golden State Warriors, Philadelphia 76ers eta Miami Heat taldeetan jokatu zuen.

## Bitxikeriak

* Dinka tribuko hizkuntzan, manute hitzak "bedeinkapen berezia" esan nahi du.

## Kanpo estekak

* Manute Bol hil da. Sustatu.com
* Datuak: Q313479
* Multimedia: Manute Bol / Q313479
# Markt Rettenbach

Markt Rettenbach Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Unterallgäu (barrutia)|Unterallgäu]] barrutian. 2014an 3.720 biztanle zituen 51,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q527766
* Multimedia: Markt Rettenbach / Q527766
# Marktgraitz

Marktgraitz Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, [[Lichtenfels (barrutia)|Lichtenfels]] barrutian. 2014an 1.242 biztanle zituen 3,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q502806
* Multimedia: Marktgraitz / Q502806
# Markt Schwaben

Markt Schwaben Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Ebersberg (barrutia)|Ebersberg]] barrutian. 2014an 12.703 biztanle zituen 10,86 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q552464
* Multimedia: Markt Schwaben / Q552464
# Marktbergel

Marktbergel Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 1.525 biztanle zituen 24,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q503358
* Multimedia: Marktbergel / Q503358
# Marktgemeinde

Marktgemeinde (edo Markt soilik, eusk. 'merkatu-udalerri' edo 'azoka-udalerri') azoka bat ezartzeko eskubidea duen udalerri mota bat da. Bavarian, Hessenen, Austrian eta Hego Tirolen udalerriak sailkatzeko modu bat da.

## Ikus, gainera

* Alemaniako udalerri

## Kanpo estekak

* Datuak: Q562061
# Markt Nordheim

Markt Nordheim Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 1.159 biztanle zituen 39,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q505087
* Multimedia: Markt Nordheim / Q505087
# Markt Wald

Markt Wald Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Unterallgäu (barrutia)|Unterallgäu]] barrutian. 2014an 2.185 biztanle zituen 30,81 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q547819
* Multimedia: Markt Wald / Q547819
# Marktheidenfeld

Marktheidenfeld Alemaniako Stadt-a (euskaraz: «hiri») da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Main-Spessart (barrutia)|Main-Spessart]] barrutian. 2014an 10.854 biztanle zituen 35,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Geografia
### Hiriaren zatiak

* Altfeld
* Glasofen (herriskarekin: Eichenfürst)
* Marienbrunn
* Marktheidenfeld (herriskarekin: Haunermühle)
* Michelrieth
* Oberwittbach
* Zimmern

### Mugakideak

* Triefenstein
* Kreuzwertheim
* Schollbrunn
* Esselbach
* Hafenlohr
* Rothenfels
* Neustadt am Main
* Roden
* Karbach
* Erlenbach bei Marktheidenfeld

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506528
* Multimedia: Marktheidenfeld / Q506528
# Markt Taschendorf

Markt Taschendorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim (barrutia)|Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim]] barrutian. 2014an 1.011 biztanle zituen 27,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q505079
* Multimedia: Markt Taschendorf / Q505079
# Marktbreit

Marktbreit Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 3.986 biztanle zituen, 20,16 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q522651
* Multimedia: Marktbreit / Q522651
# Maria Antonia Sanchez Escalona

María Antonia Sánchez Escalona (Madril, Madrilgo Erkidegoa, 1941) madrildar artista garaikidea da, eta eskultura-, pintura-, marrazketa- eta grafiko-teknika tradizionalak erabiltzen ditu bere lanbidean. Giza irudia da bere lanen oinarri eta erreferentzia adierazgarria. Bere lanek erakusketa garrantzitsuetan parte hartu dute.

## Biografia

Pintura ikasi zuen Madrilgo San Fernando Arte Ederren Goi Eskolan, eta Karrera Amaierako Sari Nazionala lortu zuen 1966an. Urte haietan, eskultura eta grabatua ikasi zituen, txandaka, eta, ondoren, grabatu-ikasketak egin zituen Parisko Arte Ederren Fakultatean. Juan March Fundazioaren, Frantziako Gobernuaren, Rodríguez Acosta Fundazioaren eta Castellblanch Arte Horniduraren bekak lortu zituen.
Bere lana hainbat erakunde publiko eta pribatutan erakutsi du, hala nola bere eskulturen bakarkako erakusketa, 2022an La Mirada actual izenekoa Santanderko Arte Ederren Museoan.
De tierra y fuego en Biodiversidad Virtual eskulturarekin parte hartu du, lankidetzan eta herritarren parte-hartzean oinarritutako plataforma zientifiko eta dibulgatzaile batean.

## Sariak eta bekak

* 1965eanRodríguez Acosta beka Granadako paisaiarako
* 1966an Alfontso X.a Jakitunaren Ordenako Gurutzea.
Frantziako Gobernuaren pintura-beka, Parisen.
* 1969an Parisko Juan March Fundazioaren grabatu-beka.
* 1970ean Castellblanch arte-horniduraren beka. Paris.
Valdepeñas, Arte Plastikoetako XXXI. Mantxako Erakusketako Urrezko Errota pinturaren lehen saria.
XIX. Grabatuaren Areto Nazionaleko bigarren domina, Madril
* 1972an Afrikako Pintoreen XXIII. Erakusketako lehen grabatu-saria, Madril.
    Pintura eta Eskulturako I. Biurteko Nazionalaren lehen saria, Malaga.
    «Amigos del Arte» pinturaren bigarren saria, Segovian.
* 1973an V. Arte Plastikoen Aretoko Urrezko Domina, Valdepeñasen.
    Madrilgo Lehiaketa Nazionaleko lehen grabatu-saria.
* 1974an Emakumezko Pinturaren Nazioarteko XX. Erakusketako lehen saria, Madril.
* 1975ean Madrilgo Alcántara saria.
* 1976an Madrilgo Círculo de Bellas Artes-eko Pintura Sari Nagusiko finalista.

## Museoak eta bildumak

Bere lana Arte Garaikideko Museo Nazionala bezalako bilduma garrantzitsuetako bat da; Madril. Grabatu Garaikideko Museo Nazionala; Madril. Arte Garaikideko Museoa; Malaga. Asturiasko Arte Ederren Museoa; Oviedo. Liburutegi Nazionala. Madril. Prefekturaren funts artistikoak; Paris. Liburutegi Nazionaleko Grabatuen Kabinetea.

## Erreferentziak

* 1 2 Gallardo, Julia Saez Angulo Y. Dolores. (2021-12-13). «LA MIRADA ACTUAL: MARÍA ANTONIA SÁNCHEZ ESCALONA, ESCULTURAS EN EL MUSEO DE BELLAS ARTES DE SANTANDER» LA MIRADA ACTUAL.
* ↑ Arteinformado. .
* ↑ «La escultura de Sánchez Escalona se suma a la temporada 2013 de Robayera» El Diario Montañes 2013-03-04.
* ↑ «Biodiversidad Virtual» www.biodiversidadvirtual.org.
* ↑ Fundación Juan March. .
* ↑ arteinformado. .

## Kanpo estekak

* Muero de amor
* Datuak: Q110984007
# Maria Antònia Martí

Maria Antònia Martí Antonin (Toni Martí) Bartzelonako unibertsitateko hizkuntzalari katalan bat da, bertan Hizkuntzalaritza orokorra eta Filologia katalana saileko irakasle katedraduna da eta Lengoaia eta Konputazioa Zentroko zuzendaria (CLiC - Centre de Llenguatge i Computació). Enpresa hori hizkuntza-baliabideen ingeniaritzan aritzen da Bartzelonako Parke Zientifikoan.
Gaur egun Hizkuntzalaritza Konputazionaleko irakaslea da. UOCeko irakasle kolaboratzailea ere izan da baita irakaskuntzarako hainbat materialen egile eta koordinatzailea ere unibertsitate horretako Filologia Katalanezko ikasketetan. Hizkuntzaren prozesamenduan egiten du ikerketa, baita hizkuntz ezagutzaren modelizazio konputazionalean, informazioaren erauzketan eta hizkuntzaren ingeniaritzarako baliabideen garapenean.

## Ibilbidea

Filologia erromanikoan lizentziatu zen hizkuntza hispaniarren espezialitatean 1973an, eta 1988an doktore titulua lortu zuen geroago Teresa Cabréren zuzendaritzapean izenburu hau zuen tesia defendatu zuenean: "Processament informatic del llenguatge: un sistema d'analisi morfologica per ordinador" (Hizkuntzaren prozesamendu informatikoa: konputagailu bidezko analizatzaile morfologikoa).
Ikerketa taldeak sortu eta sustatu ditu, filologian eta hizkuntzaren prozesamenduan, Hizkuntzalaritza konputazionalean, Hizkuntzalaritza enpirikoan eta Corpus Hizkuntzalaritzan.
Lortu dituen zientzia-lorpenak bere argitalpenetan islatzen dira, ikerketa-proiektuetan (askotan estatu eta nazioarteko mailako partzuergo zabaletan parte hartzen), eta zuzendu dituen 12 doktoretza-tesietan.
Komunitate zientifikoaren eraikuntzan egin dituen ekarpen nagusiak hauek dira:
* CLiC - Centre de Llenguatge i Computació zentroaren sorkuntza eta zuzendaritza
* SEPLN sozietate zientifikoaren lehendakaria 1990tik 1996raino.

## Sariak

* 2000: "Emprenedors 2000" saria, CIDEM, Generalitat de Cataluña. Proiektua: Scriptum.

## Erreferentziak

* ↑ «M. Antònia Martí Antonin | Departament de Filologia Catalana i Lingüística General» departament-filcat-linguistica.ub.edu (Noiz kontsultatua: 2019-02-11).
* ↑ «Maria Antònia Martí Antonín» www.uoc.edu (Noiz kontsultatua: 2019-02-11).
* ↑ Martí Antonín, Maria Antònia. (1988). «PROCESSAMENT INFORMATIC DEL LLENGUATGE: UN SISTEMA D'ANALISI MORFOLOGICA PER ORDINADOR» www.educacion.gob.es (Teseo, Tesis doctorales) (Noiz kontsultatua: 2019-02-11).
* ↑ Google Scholarren Publicaciones De M. Antònia Martí
* ↑ Datu-base Scopusen Publicaciones De M. Antonia Martí

## Ikus, gainera

* Donostiako Informatika Fakultatea
* Ixa Taldea
* HiTZ zentroa
* Arantza Diaz de Ilarraza Sanchez
* Eneko Agirre
* Xabier Arregi
* Kepa Sarasola
* Itziar Aduriz

## Kanpo loturak

* M. Antonia Martí webgune pertsonala Bartzelonako Unibertsitatearen webean.
* Maria Antonia Martí Antonin Kataluniako Ikerketaren Atarian (portalrecerca.csuc.cat).
* Datuak: Q61677472
# Maria Antonia Uzkudun

Maria Antonia Uzkudun Amunarriz (Anoeta , Gipuzkoa, 1927 – Madril, 2008ko urtarrilaren 27a) euskal erraketista profesionala izan zen. Anoetako txikita goitizenarekin kantxaratu zen eta munduan inoiz izan den erraketistarik handienetarikoa izatera heldu zen. Emakumezkoen kirol profesionalean aitzindaria izan zen.

## Biografia

Maria Antonia Uzkudun Anoetan jaio zen eta 14 urte zituenetik kantxaz-kantxa ibili zen, erraketa lagun zuela. 1941. urtean egin zuen debuta Salamancan eta 1964an Kirol Merituaren domina eman zioten. Garai hartako beste hainbat sari ere irabazi zituen. Salamancan ez ezik, Madril, Valentzia, Bartzelona, Kuba zein Mexikoko frontoietan jokatu zuen. Mexikon jardun zuen sasoian berriz, sari oso garrantzitsuak banatzeko ere deitzen zioten; hipodromoko sariak zein literatur mailakoak.
28 urtez jardun zuen Maria Antoniak pilotari profesional gisa, 40 urte zituela lan hori uztea erabaki zuen arte. Madrilera ezkondu zen, baina inoiz ez zuen Anoeta ahaztu, sarri etortzen zen familia bisitatzera.

## Omenaldiak

* 1996ko martxoaren 3an Anoetako Udalak eta Kuku Elkarteak omenaldia egin zioten, pilota astearen ekitaldien barruan.
* 2013ko ekainaren 8an Irurako Frontoian VII. Emakume Pilotari Egunean ere omendu zuten, beste hainbat erraketistarekin batera.
* 2013ko abuztuan Bilbon jaso zuen omenaldia ahaztutako hainbat erraketistaren batera.
* Emakundek Martxoak 8rako Erabakitzen dudana izango naiz kanpainaren barruan Txikita de Anoeta erreferentetzat jarri zuen, Marie Curie zientzilaria, Clara Campoamor idazlea eta Frida Kahlo margolariarekin batera /

## Erakusketak

* Euskal Herriko hainbat udalerritan antolatu dira erakusketak erraketistak kirol munduan egindako ekarpena bistaratzeko

## Erreferentziak

* ↑ https://www.elconfidencial.com/ultima-hora-en-vivo/2015-02-27/cinco-magnificas-pelotaris-cambiaron-la-historia-del-deporte-femenino_507214/
* ↑ https://www.diariovasco.com/gipuzkoa/pioneras-deporte-profesional-20180305194534-nt.html
* ↑ https://www.naiz.eus/es/hemeroteca/gaur8/editions/gaur8_2015-10-10-07-00/pages/14.pdf
* ↑ http://www.manista.com/vii-emakumea-pilotari-eguna/
* ↑ Garmendia, Lander Muñagorri. (2023-07-21). «Ahaztutako erraketistak» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-07-21).
* ↑ https://www.emakunde.euskadi.eus/sentsibilizazioa/-/informazioa/2019ko-martxoak-8
* ↑ https://bizkaie.biz/1563878140340

## Kanpo lotura

* Jokalari garaiko argazkiak
* Aunamendi. Eusko-ikaskuntza.136926. Maria Antonia Uzkudun
* Pelota vasca en Madrid. Chiquita de Anoeta
* https://www.youtube.com/watch?v=2NiJa_PPll8
* https://www.youtube.com/watch?v=b1ndEKfuuDI
* https://www.youtube.com/watch?v=IwNrcl5ZO9M
* http://www.kmliburutegia.eus/Search/Results?lookfor=%22Uzcudun+Amunarriz%2C+Mar%C3%ADa+Antonia%2C%22&type=Subject
* Datuak: Q56702213
# Maria Arnal

Maria Arnal Dimas (Badalona, 1987) abeslari katalana da. Hiru disko argitaratu ditu Marcel Bagésekin (gitarra elektrikoa) batera.
Musika amateurrari lotutako familia bateko kidea da, eta hemezortzi urte zituela hasi zen abestiak idazten eta gitarra jotzen. Literatura eta Itzulpengintzako ikasketak egiten hasi zen unibertsitatean, eta aldi baterako hainbat lanekin uztartu zituen ikasketak; besteak beste, Teatre Lliureko aretozain lanetan aritu zen.
Aretozain lanetan ari zela, eskaileretan erori eta femurra hautsi zuen 2014an, eta lan hori utzi zuen. Errekuperazio luzea behar izan zuen, eta horrek eragin zion geldialdian sortu zitzaion abesteko eta musika ikasteko irrika. Ordukoa da, baita ere, artxiboetako musikak aztertzeko grina. Gerora kantua ikasten hasi zen, Badalonako Musika Modernoko Eskolan, eta emanaldiak emateaz gainera, Marc Sempereren eta Jasmin Martorellen eskutik prestakuntza jaso zuen. Sempere Compartir Dóna Gustet kolektiboaren sustatzailea da, eta Martorell, berriz, Montserrat Caballéren ikasle izandako musika lirikoko irakaslea.
Musikari dagokionez, Iberiar penintsulako ahozko tradizioko musikan du oinarria; artistak dioenez, tradiziora hurbildu nahi du, aro digitaleko kultura libretik.

## Diskografia

Maria Arnal i Marcel Bagés taldearekin argitaratutako lanak:
* Remescles, acoples i melismes (EP, 2015)
* Verbena (EP, 2016)
* 45 cerebros y 1 corazón (LP, 2017)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «MARIA ARNAL on Instagram: “Hace 8 años me rompí el fémur cayendo por las escaleras del @teatrelliure , donde trabajaba como acomodadora. También se cayó la vida que…”» Instagram (Noiz kontsultatua: 2020-10-25).
* ↑ (Katalanez) «Maria Arnal i Marcel Bagés» www.aphonica.banyoles.cat (Noiz kontsultatua: 2020-10-25).
* ↑ (Katalanez) «Maria Arnal, la veu del canvi» Núvol (Noiz kontsultatua: 2020-10-25).

## Kanpo estekak

* Maria Arnali Dimasi Argia aldizkarian egindako elkarrizketa.
* Maria Arnal Dimasen Twitterreko kontua.
* Maria Arnal Dimasen Instagrameko kontua.
* Datuak: Q26883986
* Multimedia: Maria Arnal / Q26883986