OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marinel pizza

Marinel pizza napolitar pizza tipiko bat da, tomate, baratxuri, oregano eta olioz ondua. Margherita pizzarekin batera napolitar pizzarik ezagunena da. Ez da itsaskizko pizzarekin alderatu behar (frutti di mare).

## Historia

Pizza honek bere izena bere osagaiak denbora askoan kontserbatzen direlako jasotzen du, hala, marinelek euren bidaia luzeetan prestatu ahal izateko erraz garraia baitzitezkeen. Esaten da, baita ere, izena hasieran arrain txikiak gehitzen zitzaizkiolako jasotzen duela, gaur egun jada erabiltzen ez den osagaia. Francesco de Bouchardek 1866 an pizza mota nagusiak deskribatu zituen, gaur egun marinel pizza, margherita pizza eta calzone deitzen direnak:
| « | Pizzarik arruntenak, coll'aglio e l'oglio deituak (baratxuri eta olioarekin) olioarekin ontzen dira. Honen gainean, gatza, oreganoa eta txiki-txiki eginiko baratxuri zatiak jartzen dira. Beste batzuk birrindutako gaztarekin estali eta zerri gantzarekin ontzen dira, ondoren, gainean, zenbait albaka osto jarriz. Lehenei, sarri, arrain txikiak gehitzen zaizkie, eta bigarrenei mozzarella xerra finak. Batzuetan prosciutto xerrak, tomatea, txirlak etab... erabiltzen dira. Batzuetan orea bere gainean tolesten da calzone deritzona osatuz. | » |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q500708
* Multimedia: Pizza marinara / Q500708
# Marinel zaharraren balada

Marinel zaharraren balada, ingelesez The rime of the ancient mariner, Samuel Taylor Coleridge (1772-1834) idazle erromantiko ingelesak 1798an idatzitako poema luzea da, Joseba Sarrionandiak euskaratuta. Gustave Dorék libururako prestatu zituen marrazkiak jaso dira baita ere euskarazko edizioan. Poema zazpi partetan dago antolatuta.

## Argumentua

Poema marinel madarikatuaren gaia lantzen du: marinelak gezi batez albatrosa (itsas hegaztia) hiltzeagatik untzia madarikatua da eta, ondorioz, itsaso ezezagunetan galdu egingo da, zigorrak eta atsekabeak pairatuz. Bidean heriotza ezagutuko dute eta tripulazio guztia hil egingo da. Marinelak, hori ikusita, damutu egingo da eta izaki guztiei errespetatzeko beharra aldarrikatuko du. Horri esker maldizioaz libratuko da eta ermitau batek barkatuko du, hori bai, penitentzia bat jarriz: joaten den toki guztietan gertatutakoa kontatu beharko du.

## Balorazioa

Colerigeren poema luze hau William Wordsworthekin batera idatzitako Lyrical Ballads liburuan agertu zen. Denboraz, poemak lortu zuen arrakastaren ondorioz, aparte argitaratu izan da sarritan. Batzuen iritziz poema hau "Erromantizismo ingelesaren manifestu nagusia" eta "gailurra", "benetako maisu lana" da.

## Erreferentziak

* ↑ Iñaki Aldekoa eta Mari Jose Olaziregi: Literatura Unibertsala. Eizie-Erein, 2014, 120 or.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q708177
* Multimedia: The Rime of the Ancient Mariner / Q708177
# Marinellita

Marinellita silikato motako minerala da eta cancrinita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Marinellita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Na,K)42Ca6(Al6Si6O24)6(SO4)8Cl2 * 3H2O}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Marinellite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Marinelaren zai

Marinelaren zai Sorotan Bele taldearen abestia da. Doinua Willy O' Winsbury (Winsburyko Willy) izeneko antzinako eskoziar abestiarena da, eta Sorotan Belek abesti horren euskarazko bertsioa egin zuen. Eskoziar abestia errege batez, Janet bere alabaz eta Espainian preso egon den gazte batez mintzo da, aldiz, bertsio euskalduna arotza batez, bere alabaz eta Irlandara doan marinel batez.

## Kanpo-estekak

* Sorotan Bele taldea Marinelaren zai abestia joaz entzungai.
* Pentagle taldearen Willy O' Winsbury abestiaren bertsioa entzungai.
* Ye Vagabonds-en Willy O' Winsbury abestiaren bertsioa entzungai.
* Datuak: Q11002329
# Marineo

Marineo Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. 6.113 biztanle ditu, 33,43 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Marineok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cefalà Diana Mezzojuso Monreale Villafrati Godrano Bolognetta Misilmeri Santa Cristina Gela

## Kanpo estekak

* Datuak: Q491398
* Multimedia: Marineo / Q491398
# Marinelen San Telmo kofradia (Zumaia)

Marinelen San Telmo kofradia Zumaian dagoen eraikin bat da, gaur egun arrantzaleen kofradiaren egoitza dena. Zumaiako Alde Zaharrean dago, Erribera kalearen sarreran, Alondegitik gertu.

## Historia

Marinelen kofradiak San Telmo baselizan izan zuen egoitza XVII. mendetik aurrera baina XX. mendean ibaiertzera jeistea erabaki zuten.

## Eraikina

Bi solairu dituen etxea da. Iparraldeko fatxada zuria da eta lehio gorriak ditu. Aurrean plaza txiki bat du eta aterpe bat proiektatzen da bertara. Barnean arrainen salmenta egiteko erabiltzen zen makina bitxia dago ikusgai, etnografikoki balio handia duena, Euskal Herrian bakarra baita.

## Erreferentziak

* ↑ «Monumentuak - UROLA Turismo» www.urolaturismo.net (Noiz kontsultatua: 2021-06-09).
* ↑ «San Telmo ermita eta kofradia ezagutzeko bisitak antolatu dituzte - Zumaia» Baleike.eus (Noiz kontsultatua: 2021-06-09).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q107169391
# Mariner 1

Mariner 1 Mariner programaren lehenengo misioa izan zen. NASAk Artizarra gainetik hegan egin nahi izan zuen. 1962ko uztailaren 22an Atlas/Agena B kohete baten bidez jaurti zen zunda. Hasiera batean, Centaur kohete bat erabiltzea aurreikusi zen, baina bektore honekin egondako arazoak dela eta, zunda Atlas/Agenara mugitzea erabaki zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213499
* Multimedia: Mariner 1 / Q213499
# Mariner 10

Mariner 10 zunda NASAren Mariner programaren azken zunda izan zen. 1973ko azaroaren 3an espazioratu zen Cañaveral lurmuturretik Atlas suziri baten bidez, Mariner 9 zunda baino 2 urte geroago. Zundak 526 kg-ko pisua zuen, eta haren eginkizun nagusiak ziren X bandako transmisore esperimental probatzea eta Artizarraren eta Merkurioren atmosfera, gainazala eta ezaugarri fisikoak aztertzea.
Artizarrean, planetaren atmosferaren argazkia egin zuen espektro ultramorean.
Merkuriora hiru aldiz hurbildu zen: 1974ko martxoaren 29an eta irailaren 21ean, eta 1975eko martxoaren 16an. Planetaren % 45 inguru kartografiatu zuen, Eguzkiak argitutako aldetik bakarrik. Esperimentuetan, besteak beste, erradiometria infragorria eta espektroskopia ultramorea erabili ziren, eta lehen aldiz baliatu zen espazio-ontzi batean X bandako transmisore bat, goi-maiztasunekoa.
Espazio-zundak erregai guztia erabili zuen, eta dagoeneko ezin du norabidea zuzendu antena Lurrari begira jartzeko. Ondorioz, galdu egin da harekiko lotura, eta nora ezean gelditu da, Eguzkia orbitatzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q59131
* Multimedia: Mariner 10 / Q59131
# Mataderos (Buenos Aires)

Mataderos Buenos Aires Hiri Autonomoko auzoa da, mendebaldeko bere mugan kokatua. Oso ezaguna da Mataderosko azokagaitik .

## Historia

Horixe da, hain zuzen ere, landa eta hiria luzaroan elkarrekin bizi izan zireneko puntua, han ezarri baitzen, 1889an, behi-aziendaren hiltegia. Establezimendu horretan, barne-kontsumorako eta esportaziorako abereak jateko hil eta prestatzen ziren.
Auzoa jarduera berriak erakarri zituen langileez populatzen hasi zenean, "Chicago berria" deitu zitzaion, Amerikako hiriari erreferentzia eginez, haragi industriaren gunea.
Juan Domingo Perón-en lehen lehendakaritzan, etxebizitza sozialen plan zabala abian jarri zen, Buenos Aires Hiriko Udalak kudeatuta. Plan horren bidez, 9 auzo eraiki ziren hirian, 1948 eta 1954 bitartean. Garrantzitsuenetako bat Manuel Dorrego auzoa izan zen 1068 apartamenturekin.
1960ko eta 1970eko hamarkadetan, Mataderosek leku garrantzitsu bat okupatu zuen Argentinako haragia prozesatzeko industrian, industriako establezimenduak zituelarik. Gaur egun, auzo industrialen profil hori mantentzen du.
Mataderos gaur egun etxe baxuen industrialde bat da, trafiko astunarekin, eta nahiz eta hiltegiak eta eskortak itxi ziren, han iraganeko begirune lekua da non gautxoak eta hiri-langileak bere kaleetan nahasten diren. Izan ere, hiltegiaren administrazioak, inspirazio italiarra duen eraikinean, Museo Criollo de los Corrales museoa funtzionatzen du. Bertan, zaldi-zelak, bridak, ezproiak, boleadorak eta gautxoek lanerako eta dibertsiorako erabiltzen dituzten beste objektu batzuk ikus daitezke.
Oraindik ere hasiberria da eraikin berriak eraikitzea auzoa zeharkatzen duten hiribide komertzialetan, hala nola Alberdi edo Directorio eta haren inguruetan.

## Irudi galeria

* Eraztun-jokoa, Mataderos azokan.
* Hacienda merkatu nazional ohiaren dorrea, Mataderosen.
* Alberdi parkea, Mataderos.
* Dantzaldia Mataderosko Azokan, Lisandro de la Torre eta "de los Corralesen".
* Gautxoak Mataderosko azokan.
* Hacienda Merkatu Nazionalaren galeria.
* Lehengo azokaren dorrea.
* "El Resero" monumentua.

## Kanpo estekak

* Barrioko "Mataderos" wikimapia.org webgunean
* Mataderos Azokaren webgune ofiziala
* Hiltegi
* Datuak: Q1301660
* Multimedia: Mataderos, Buenos Aires / Q1301660
# Mataderosko azoka

Mataderosko azoka, ofizialki Feria de las Artesanías y Tradiciones Populares Argentinas (Argentinako Artisautza eta Herri Tradizioen Azoka), Argentinako Buenos Aires hiriko Mataderos auzoan dago.
300 saltoki inguru ditu, non gautxoen elikagaiak eta eskulanak eta Pampa eskualdeko artisau mota guztietako produktuak saltzen diren gehienbat.
Merkatu zaharraren izkinan dago, gune hori igandeetan izaten ohi den azokaren muina da.

## Historia
### Hasiera

Mataderosko azoka 1986ko ekainaren 8an hasi zen.

### Azken urteak

Azokako 300 saltoki baino gehiagok hiriko milaka biztanle eta turista biltzen dituzte.
Bertan, zaldikumen heziera, lakio-jokoak, zaldi lasterketak, eraztun-jokoak eta "guitarreadas" (gitarra-ikuskizunak), kantu topaketak eta dantza tradizionalak ere agertzen dira.
Azoka ohiko ibilaldi bihurtu zen. Argentinako enpanadak (ogi-masaren bilgarria, haragi txikituaz betea, frijitua eta ondua) eta lokroak (artoarekin egindako gisatua) jan daitezke, burusiak, pontxoak, eta larruzko eta zilarrezko objektuak erosi ahal izango dituzu, eta entzun herri musikari ospetsuenen errezitaldiak.

## Ikus, gainera

* Mataderos auzoa

## Kanpo estekak

* Mataderosko Azokaren webgune ofiziala
* Datuak: Q2843423
# Mata de Cuéllar

Mata de Cuéllar Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 303 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1948843
* Multimedia: Mata de Cuéllar / Q1948843
# Mata de São João

Mata de São João Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 42.566 biztanle ditu 633,198 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q648152
* Multimedia: Mata de São João / Q648152
# Matabuena

Matabuena Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 254 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Segoviako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2249259
* Multimedia: Matabuena, Segovia / Q2249259
# Matadepera

Matadepera Kataluniako udalerria da, Vallès Occidental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua.
Sant Llorenç de Munt mendipean kokatua dago, eta bere punturik garaiena la Mola mendia da, 1095 metrotan. 24,83 km²-ko zabalera du udalerriak, eta horietako erdiak baino gehiago Sant Llorenç del Munt i l'Obac natur parkeari dagozkie. Terrassatik 6 kilometrotara, Sabadelletik 10 kilometrotara eta Bartzelonatik 30 bat kilometrotara dago kokatua Matadepeta.

## Demografia

8.169 pertsonetako biztanleria du (322,1 bizt/km²-ko dentsitatea) (INE, 2006), hainbat auzotan banadua: Les Pedritxes, Cavall Bernat, Can Robert, Rourets, Can Prat, Verge de Montserrat. . .
Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 556 | 623 | 700 | 664 | 694 | 715 | 738 | 1.030 | 2.376 | 4.746 | 7.190 | 8.616 |

## Ekonomia

Matadeperakoa da Katalunia osoko BPG - Barne Produktu Gordinarik altuena.

## Ikus, gainera

* Bartzelonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Matadeperako udalaren webgunea.
* Datuak: Q13929
* Multimedia: Matadepera / Q13929
# Matadeón de los Oteros

Matadeón de los Oteros Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Esla-Campos eskualdean dago, itsas mailatik 856 m metrora, eta km²-ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 291 biztanle zituen. 2023 urteko erroldaren arabera 224 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Leóngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q141244
* Multimedia: Matadeón de los Oteros / Q141244
# Mata de Alcántara

Mata de Alcántara (extremadureraz La Mata) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 63 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 343 biztanle zituen 34 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera

* Cáceresko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Mata de Alcántarako udalaren webgunea.
* Datuak: Q1643806
* Multimedia: Mata de Alcántara / Q1643806
# Matabeleland

Matabeleland Zimbabweko hego-mendebaldean dagoen eskualdea da, hiru probintziatan- Hegoaldeko Matabeleland, Iparraldeko Matabeleland eta Bulawayo- banatuta dagoena. Probintzia horiek Limpopo eta Zambezi ibaien artean daude, eta Zimbabweko erdigunean dagoen Shangani ibaiak banatzen ditu Midlands probintziatik. Eskualdeak bere biztanleen izena darama, ndebele herriarena, 1834an beren jatorrizko lurretatik, Hegoafrikan, Mfecane garaian, kanporatuak izan eta britainiarrek "matabele" deituak izan ondoren, ez baitzuten 'Ma Ndebele' esaten. Matabelelandeko zati batzuetan bizi diren beste talde etniko batzuk tonga, bakalanga, venda, nambya, khoisan, xhosa, sotho, tswana eta tsonga dira. Matabelelandeko populazioa Zimbabweko populazio osoaren % 20a baino zertxobait gehiago da.
Hiri garrantzitsuena eta jendetsuena Bulawayo da, beste hiri garrantzitsu batzuk Plumtree, Victoria Falls, Beitbridge, Lupane, Esigodini, Hwange eta Gwanda dira. Lurra emankorra da, baina erdi-idorra. Inguru honetan ikatz eta urre hobiak daude. Industriek urre-meatzeak eta beste mineral batzuk eta ingeniaritza barne hartzen dituzte. Eskualde honetako industriek behera egin dute, ura gutxi baita euri-eskasiagatik. Matabeleland Zambezi Proiektu Hidrikoaren bidez eskualdeari ura ateratzeko Gobernuaren promesak ez dira gauzatu, eta, beraz, ur eskasiak aurrera jarraitzen du.
Biztanleria 1.855.300 biztanle ingurukoa zen 1992an, eta 181.605 km²-ko azalera zuen. Herritar gehienek hitz egiten duten hizkuntza ipar-ndebeleraa da.

## Erreferentziak

* ↑ Musemwa, Muchaparara. (2006ko iraila). «Disciplining a 'Dissident' City: Hydropolitics in the City of Bulawayo, Matabeleland, Zimbabwe, 1980–1994» Journal of Southern African Studies (Routledge) 32 (2): 239–254. doi:10.1080/03057070600656119..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263226
# Matachí (udalerria)

Matachí Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 3.104 biztanle zituen 705,82 km²ko azaleran. Herriburua [[Matachí (Matachí)|Matachí]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2990964
* Multimedia: Matachí Municipality / Q2990964
# Marčana

Marčana Kroaziako udalerri bat da, Istria eskualdean. Azken zentsuaren arabera 4.250 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941197
* Multimedia: Marčana / Q941197
# Marília

Marília Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 240.590 biztanle ditu 1.170,515 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q737660
* Multimedia: Marília / Q737660
# Marítima del Norte

Marítima del Norte, S.A. Madrilgo ontzi-enpresa izan zen, garraio ontzi-flota zuena. Jesús Sendagortak 1957an sortua, bere itsasontzi guztiek Panamako bandera zeramaten eta izenaren hasiera "Sierra" zuten. Bilboko portuan egoitza zuen eta 2008an negozioa utzi zuen.

## Itsasontziak

* Sierra Laurel (1998)
* Sierra Lara (1997)
* Sierra Loba (1997)
* Sierra Leyre (1997)
* Sierra Nava (1991)
* Sierra Nafria (1990)
* Sierra Nieves (1986)
* Sierra Carzorla (1984)
* Deneb (1968)
* Sant Jordi (1977)
* Laieta (1970)
* Sierra Aránzazu (1964-1983)
* Sierra Andia (1964)
* Sierra Banderas (1958)
* Sierra Bravía (1957)
* Sierra Bermeja (1957)

## Erreferentziak

* ↑ «Marítima del Norte vende su flota a la holandesa Seatrade» Cinco Días 2008/06/12.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27627306
# Marín (Mexiko)

    Artikulu hau Mexikoko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Marin (argipena)».
Marín Mexikoko udalerri bat da. Nuevo León estatuan kokatua dago. 2010ean 5.488 biztanle zituen 264,23 km²ko azaleran. Herriburua [[Marín (Marín)|Marín]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20263680
* Multimedia: Marín Municipality, Nuevo León / Q20263680
# Marín (Galizia)

    Artikulu hau Galiziako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Marin (argipena)».
Marín Galiziako udalerria da, Pontevedrako probintziaren laugarren populatuena dena eta O Morrazoko eskualdean kokatuta dagoena. 2006an 26.190 biztanle zituen.
Zazpi parrokiatan banatuta dago.

## Parrokiak

* Ardán (Santa María)
* O Campo (Santa María)
* Marín (San Xián)
* Marín (Santa María do Porto)
* Mogor (San Xurxo)
* San Tomé de Piñeiro (San Tomé)
* Seixo (Nosa Señora do Carme)

## Kaia

Arrantza ekonomia jarduera nagusia dute herrian.

## Hondartzak

Hondartz ezagunak Portocelo, Mogor, Aguete eta Loira dira.

## Iruditegia

* Maríngo ikuspegia
* Maríngo ikuspegia
* Maríngo portua
* Maríngo eliza zaharra

## Ikus, gainera

* Pontevedrako udalerrien zerrenda
* Marin (Eskoriatza)

## Kanpo estekak

* Udalerriko webgune ofiziala (Galizieraz) (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q634078
* Multimedia: Marín / Q634078
# Mesoamerika

Mesoamerika Ameriketako eskualde geografiko eta kultural bat da, bere barnean hartzen dituena Mexikoren hegoaldeko erdia, Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nikaragua eta Costa Rica. Hor, kolonaurreko zibilizazio ugari garatu eta loratu ziren, XVI. eta XVII. mendeetako espainiarren kolonizazioa baino lehen.
Eskualde kultural honetan Ameriketako kultura konplexuenetakoak eta garatuenetakoak daude, hala nola olmekak, zapotekak, teotihuacanekoak, maiak, mixtekak, totonakak eta aztekak. Nahiz eta mesoamerikako herrien kultura-batasuna eztabaidagai izan oraindik ere, guztiek ezaugarri garrantzitsuak elkarbanatzen dituzte: nekazaritzan oinarritutako ekonomia, artoaren landaketa, bi egutegiren erabilera (260 eguneko errituala eta 365 eguneko zibila), giza sakrifizioak, harri-teknologia eta metalurgia eza.
Mesoamerika hitza (grezierazko μέσος [mesos] "tarte" edo "erdi") Paul Kirchhoff etnologo alemaniarrak sortu zuen 1943an, Mexiko erdialdetik Costa Ricara hedatzen ziren kulturen antzekotasunak izendatzeko.

## Erreferentziak

* ↑ (2000): Atlas del México Prehispánico. Revista Arqueología mexicana. Número especial 5. Julio de 2000. Raíces/ Instituto Nacional de Antropología e Historia. Mexiko.
* ↑ Forgotten Civilizations of Meso-America
* ↑ Michael Ernest Smith eta Frances Berdan. (2003). The Postclassic Mesoamerican World. University of Utah Press ISBN 0874807344..

## Ikus, gainera

* Erdialdeko Amerika

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13703
* Multimedia: Mesoamerica / Q13703
# Mesobatrachia

Mesobatrachia Anuraren barruan dagoen bigarren azpiordenik handiena da. Archaeobatrachia eta Neobatrachiaren artean daude ebolutiboki.

## Familiak

* Megophryidae
* Pelobatidae
* Pelodytidae
* Scaphiopodidae
* Rhinophrynidae
* Pipidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q134754
* Multimedia: Mesobatrachia / Q134754
# Mesobaena

Mesobaena Amphisbaenidae barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak

* Mesobaena huebneri Mertens, 1925
* Mesobaena rhachicephala Hoogmoed, Pinto, Da Rocha & Pereira, 2009

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39034
* Espezieak: Mesobaena
# Mauka (argipena)

Mauka hitzak esanahi zenbait ditu:
* mauka edo mahuka (azken hau Euskaltzaindiak hobesten duen forma), jantzietan besoak estaltzeko oihal-zatia;
* mahuka, hodi malgua;
* mauka, pagotxa, aukera ona;
* mauka edo Mirabilis expansa, Andeetako barazkia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16518336
# Mauka Gorri

Mauka Gorri, jatorrizko izena La-choy Ko-kun-nost (gaztelaniaz: Mangas Coloradas; ingelesez: Red Sleeves; c. 1790 - 1863ko urtarrilaren 18a) edota Dasoda-hae (Hortxe Eseria) apatxe herriko txihende (euskaraz gorrizkoak) taldeko kide eta buruzagi bat izan zen.
Cochise eta Victorio buruzagien senidea izan zen.
Mauka Gorri Apatxe herriko talde ezberdinen arteko konfederazio bat sortzen saiatu zen, beste amerindiar herri batzuekin ere aliantzak lortuz. Herrien arteko adiskidetasun loturak sortzeko bere alabak beste herrietako buruzagiekin ezkonduarazi zituen. Cochise txirikahua txokonen herriko buruzagiarekin modu horretan adiskidetu zen, eta aliantza honek gehien iraun zuen.
* Datuak: Q460856
* Multimedia: Mangas Coloradas / Q460856
# Maulbronn

Maulbronn Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 6.622 biztanle zituen, 25,44 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80560
* Multimedia: Maulbronn / Q80560
# Maulburg

Maulburg Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, [[Lörrach (barrutia)|Lörrach]] barrutian. 2014an 4.163 biztanle zituen 9,73 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q61989
* Multimedia: Maulburg / Q61989
# Maula

Zuzenbidean, maula Ondarearen aurkako delitua: irabaziak lortzeko asmoz beste bati okerra eragiteko engainu nahikoa erabiltzea, bere buruaren edo beste baten kaltean xedatze-egintzak gauzatzera induzituz. Oro har, maula delituak beste batzuk baino larritasun txikiagokotzat jotzen dira (hala nola homizidioa edo sexu-abusua), baina iruzur-mota asko daudenez, beste batzuei halako maila bat eman dakieke.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Zigor-arloa eta Espetxe-zaintza Hiztegia] [2015]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7023752
* Multimedia: Scams / Q7023752
# Maula (Finlandia)

Maula Finlandiako Keminmaa udalerrian dagoen herrixka bat da. Kemijoki ibaiaren ekialdeko ertzean eta Törmä herrixkaren hegoaldean.

## Ikus, gainera

| Keminmaa | Kemijoki ibaia | Törmä herrixka |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4357910