OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Tornioko armarria

Tornioko armarria (finlandieraz, Tornion vaakuna) Finlandia ipar-mendebaldean dagoen Tornio hiriaren ikur nagusia da.
Armarria 1958. urtean sortu zuen Olof Eriksson helsinkiar artistak, eta udalbatzak martxoaren 28an hartu zuen ikur ofizialtzat (Barne Ministerioak urte bereko ekainaren 12an onartu zuen); horrela, armarri berriak ordura arte hiria irudikatzeko erabili izan zen dorrearen zigilua ordezkatu zuen. Zilarrezko atzealdearen gainean, dorre gorria dago, leiho, ate eta teilatu urdinak dituena. Hain zuzen, Eriksson autoreak historian zehar erabilitako ohitura jarraitu eta dorrea mantendu nahi izan zuen armarri berrian ere; dena den, eraikinaren jatorria ezezaguna da gaur egun. Alde batetik, gainean dagoen gurutzeari erreparatuz gero, badirudi dorrea 1641ean eraiki zen lehen eliza edo kanpandorrearen irudia dela. Hala ere, dorrearen zigilua hiria sortu zenerako erabiltzen zela uste da, alegia, eliza eraiki baino 20 urte lehenago. Bestetik, hiriaren suedierazko jatorrizko izenari erreparatuta (Torneåk, euskaraz, "dorre" esan nahi du), pentsatu izan da dorre bat bazela eskualde honetan, kristautasunaren hedapenarekin batera, gurutze baten bidez irudikatua izango zena.
Nahiz eta armarri ofizialak ez diren, Alatornio eta Karunki udalerri ohiek ere armarri bana zuten, 1973. urtean Torniorekin bat egiterakoan balio instituzionala galdu zutenak (Alatornioko armarria, Karunkiko armarria).

## Erreferentziak

* ↑ Suomen kunnallisvaakunat. Suomen Kunnallisliitto, 121 or. ISBN 951-773-085-3..

## Ikus, gainera

* Tornio
* Lappiko armarriak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11898215
# Tornolo

Tornolo Italiako udalerri bat da. Parmako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. 910 biztanle ditu, 67,48 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tornolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Albareto Bedonia Borzonasca Mezzanego Santo Stefano d'Aveto Varese Ligure Compiano

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100955
* Multimedia: Tornolo / Q100955
# Tornos

Tornos Teruelgo udalerria da, Jiloca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 234 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Teruelgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1651016
* Multimedia: Tornos (Aragon) / Q1651016
# Tornioko gudua

Tornioko gudua Alemania Naziaren eta Finlandiaren arteko gudu garrantzitsuenetarikoa izan zen, Laponiako Gerraren barruan, eta 1944ko urriaren 1etik 8ra iraun zuen.
Alemaniarrek oraindik menpean zuten Norvegia, eta Jarraipenaren Gerratik Finlandian jarraitzen zuten soldaduak hara itzultzea nahi zuten. Tanne Ost Operazioaren ostean, finlandiarrak erretreta hura eragozten saiatu ziren, eta Tornio herrian erresistentzia egin zuten.
Tornioko defentsa ustekabe handia izan zen alemaniarrentzat. Suediarekiko mugaren ondoko herri hartan alemaniar soldadu asko preso hartu zituzten finlandiarrek.
Alemaniarrak Torniora iritsi ziren egun berean; baina, egunsentian, finlandiarrak portura iritsi ziren, eta herriaren defentsa antolatu zuten. Ondorioz, 6 egunean Tornio inguruko lurretan alemaniar indar guztiak suntsitu zituzten, eta nazien aurkako gudu garrantzitsua irabazi zuten.
Iparraldeko alemaniar indarren buru zen jeneralak, porrotaren berri jakitean, Laponiako ahalik eta ondasun gehien suntsitzeko agindu zien bere soldaduei.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3752815
# Tornu (argipena)

Tornu terminoak hainbat adiera du:
* Tornua, tresna mekanikoa.
* Haurrentzako tornua, jaioberriak abandonatzeko erabiltzen zen leiho edo ate birakari bat.
* Tornu kalea (Gasteiz)
* El Tornu, Extremadurako herria.
# Tornimparte

Tornimparte Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 2.789 biztanle ditu, 65,96 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tornimpartek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Borgorose L'Aquila Pescorocchiano Scoppito Fiamignano Lucoli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50162
* Multimedia: Tornimparte / Q50162
# Torno

Torno Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.086 biztanle ditu, 7,53 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tornok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Blevio Carate Urio Como Faggeto Lario Moltrasio Tavernerio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47344
* Multimedia: Torno / Q47344
# Tornodoxa

Tornodoxa Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tornodoxa tholochorda da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Hypatima leptopalta | daturik gabe |
| Tornodoxa dubicanella | daturik gabe |
| Tornodoxa longiella | daturik gabe |
| Tornodoxa paraleptopalta | daturik gabe |
| Tornodoxa tholochorda | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7826147
* Multimedia: Tornodoxa / Q7826147
* Espezieak: Tornodoxa
# Tornu (fisika)

Arrabol-tornua makina sinplea da, palanka moduko bat. Arrabol birakari baten gainean biribilkatutako soka baten (edo kate baten) karga esekia igotzeko eta jaisteko erabiltzen da arrabol-tornua, palanka-beso bat duen eskuzorro baten bidez. Antzina, putzuen hondotik kuboak igotzeko erabili zuten. Indarra arrabolaren biraketa-ardatzarekiko ezartzen den kirtenaren posizioaren arabera (adibidez, kontrako bi kirtenekin 180°), arrabol-txandakako higiduraren bidez funtzionatzen du (esaterako, bizikleta baten pedalek funtzionaten duten bezala).
Bielen luzera arrabolaren erradioa baino handiagoa bada, tronuak gorputz astun bat indar txikiagoarekin igotzeko aukera ematen du.

## Aplikazioa

Suposatzen da soka bat r erradioko arrabolaren inguruan biribiltzen dela, eta sokaren amaieran W karga bat (edo indar erabilgarria) heltzen dela. R erradioko biela biradera baten bidez, P indar bat aplikatu beharko da, non indar-parearen berdintasuna hau izango baita:
    $R\cdot P=r\cdot W$
Antzeko funtzionamendua du prentsa hidraulikoak.

## Erreferentziak

* ↑ Bowser, Edward Albert. (1889). Elementary treatise on hydromechanics, with numerous examples. Van Nostrand (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).

## Ikus, gainera

* Palanka

## Kanpo estekak

* Datuak: Q592289
* Multimedia: Windlass / Q592289
# Tufilândia

Tufilândia Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. 5.507 biztanle ditu 271,007 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Maranhão

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2066033
* Multimedia: Tufilândia / Q2066033
# Tugela ibaia

Tugela ibaia (Thukela bezala ere ezaguna) Hegoafrikako ibai bat da, KwaZulu-Natal probintziako luzeena.
Ibaia Drakensberg mendietan jaiotzen da, Mont-Aux-Sourcesen (Hegoafrikako beste bi ibai handi diren Vaal ibaia eta Orange ibaiaren ibaiadarretako zenbaiten iturria) eta 947 metroko urjauzi batean erortzen da Tugelaren jauzia deritzonean, munduko bigarren garaiena dena. Drakensberg mendietatik ibaiak 520 kilometroko ibilbidea egiten du sigi-sagaka KwaZulu-Nataleko erdialdeko eskualdetik Indiako ozeanoan itsasoratu arte. Bere arroak 29.100 kilometro karratuko hedadura hartzen du. Arroko urak, nagusiki nekazaritzarako erabiltzen dira iraupen landatzeekin eta silvikultura komertzialarekin.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q476317
* Multimedia: Tugela River / Q476317
# Tufino

Tufino Italiako udalerri bat da. Napoliko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 3.384 biztanle ditu, 5,21 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tufinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casamarciano Cicciano Comiziano Roccarainola Avella

## Kanpo estekak

* Datuak: Q72728
* Multimedia: Tufino / Q72728
# Tufo

Tufo Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 772 biztanle ditu, 5,96 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tufok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Prata di Principato Ultra Santa Paolina Altavilla Irpina Petruro Irpino Torrioni

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55134
* Multimedia: Tufo / Q55134
# Tugarinovita

Tugarinovita oxido motako minerala da.

## Ezaugarriak

Tugarinovita oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {MoO2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tugarinovite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tugaske (kraterra)

Tugaske izenekoa Marte planetan dagoen tamaina handiko talka krater bat da. Dinorwic kraterraren hegoaldean eta Wukari kraterraren ekialdean dago, 32,1º hegoalde eta 101,2º mendebalde koordenatuetan. Talkak 31 kilometroko diametroa duen zulo bat eragin zuen, 1,6 kilometroko sakonerara iristen dena. Izena 1991n onartu zuen Nazioarteko Astronomia Elkarteak Kanadako Saskatchewan estatuko izen bereko herriari erreferentzia eginez.
United States Geological Survey agentzia zientifikoaren datuen arabera, toki horren eta bere inguruen adina duela 3800 milioi eta duela 3500 milioi urte bitartean dago, Noetar aroaren amaieran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2352518
* Multimedia: Tugaske (crater) / Q2352518
# Tugela ur-jauziak

Tugela ur-jauziak (ingelesez: Tugela Falls) Hegoafrikan dagoen ur-jauzi handi bat da, Tugela ibaian. Munduko bigarren ur-jauzirik handiena Angel ur-jauziaren ondoren. Jauzi osoak (bost jauzi egiten dituena) 947 metroko altuera du. Drakensberg mendietan dago (Herensugearen mendiak) Natal Real Parke Nazionalean, Hegoafrikako KwaZulu-Natal probintzian. Erraz ikus daiteke euri trinko baten ondoren parkeko ibilaldiko bide nagusitik, eguzkiaren islagatik distiratzen duena arratsaldeko azken orduan.
Tugela ibaiaren (zulueraz "bat-batekoa") iturria Mont-Aux-Sourcesen dago, ur-jauzia erortzen den malkarretik zenbait kilometrora. Ura garbia eta edateko egokia da ur-jauzia dagoen tokitik ibaian gora.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Base de datos Mundial de Cascadas - Salto del Tugela Urjauzien Munduko Datu basea - Tugelaren jauzia - Klikatu argazkian
* (Ingelesez)Urjauzien Munduko Datu baserako lotura - Tugela jauziaren argazkia
* Urjauzien Munduko Datu baserako lotura - Tugelaren jauziaren argazkia
* Datuak: Q223649
* Multimedia: Tugela Falls / Q223649
# Tuggen

Tuggen Suitzako udalerria da. Schwyz kantonamenduan dago, March barrutia barrutian. 2014an 3,309 biztanle zituen 13,3 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65620
* Multimedia: Tuggen / Q65620
Benken (SG) Jona $^{(en)}$ Schmerikon Schübelbach Uznach Wangen (SZ)
# Tuglie

Tuglie Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. 5.067 biztanle ditu, 8,5 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Tugliek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Neviano Parabita Sannicola Alezio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52215
* Multimedia: Tuglie / Q52215
# Tuftonboro (New Hampshire)

Tuftonboro Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Carroll konderrian dago, New Hampshire estatuan. 2.467 biztanle ditu, 129,5 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2430156
* Multimedia: Tuftonboro, New Hampshire / Q2430156
# Tantakin

Tantakina leiho-isurki baten edo erlaitz baten azpiko aldean egiten den ildoa edo erretena da, isurian datorren euri-urari paretaraino jaisten ez uzteko izaten dena.
Bi modu nagusitan egin daitezke: beste eraikuntza-elementu bat beheratuz eta tarteko elementu bat tartekatuz, adibidez metalezko pletina bat. Edozein modutan ere, tanta-tantaren eraginez, urak, grabitateagatik bertikalki beherantz eta haizeak eragindako gainazal-tentsioagatik horizontalki mugi daitekeenak, gora egin behar du; mugimendu hori egin ezin duenez, tanta-tantaren barrualdetik erortzen da, eta, horrela, atzean geratzen den paramentua babesten da.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Arkitektura hiztegia] [2021] eta [Zurgintza Hiztegia] [2021]
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2892760
# Tantallon gaztelua

Tantallon gaztelua (ingelesez: Tantallon Castle) Eskoziako Ekialdeko Lothian eskualdean dagoen gaztelu bat da. North Berwick hiritik 5 kilometro ekialdera dago. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Geografia

Parean Bass Rock uhartea dago, Fortheko fiordoan.

## Historia

1350. urtealdera eraiki zuen William Douglas, Douglasko lehen kondeak. Hainbat setio jasan zituen, hala nola 1491ean Jakobo IV.a Eskoziakoak, 1528an haren seme Jakobo V.ak, 1639an Apezpikuen Gerran eta 1651ean Oliver Cromwellen Eskoziaren konkista garaian. 1699an Hew Dalrympe, North Bewickeko kondeak erosi zuen.

## Kanpo estekak

* Tantallon gaztelua historic-scotland.gov.uk webgunean ikusgai (Ingelesez)
* Tantallon gazteluaren informazioa undiscoveredscotland.co.uk webgunean irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q57803
* Multimedia: Tantallon Castle / Q57803
# Tantalowodginita

Tantalowodginita mineral bat da eta wodginita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tantalowodginita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Mn2+0.5\square 0.5)TaTa2O8}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tantalowodginite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tantalaeskinita-(Y)

Tantalaekinita-(Y) oxido motako minerala da eta aeschynita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tantalaeskinita-(Y) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Y(Ta,Ti,Nb)2O6}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tantalaeschynite-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tantalita-(Mn)

Tantalita-(Mn) oxido motako minerala da eta columbita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tantalita-(Mn) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn2+Ta2O6}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tantalite-(Mn): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tantalo (mitologia)

Tantalo (antzinako grezieraz: Τάνταλος, Tántalos) Greziako mitologiako pertsonaia da, Lidia edo Frigiako erregea, Zeusen semea eta Pelope eta Nioberen aita. Jainkoei nektarra eta anbrosia lapurtu zizkien gizonei emateko. Pelope, bere semea, hil zuen eta jainkoei eman zien jan zezaten. Zeusek Tartarora bota zuen eta han aintzira batean murgilarazi zuen. Aintzira horren inguruan fruituz betetako arbolak hazten ziren, baina Tantalok fruitu horiek harrapatzeko eskua luzatzen zuenean fruituak goratu egiten ziren eta betirako goseak eta egarriak egotera behartu zuen Zeusek.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-6-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. 82. araua. Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182101
* Multimedia: Tantalus / Q182101
# Tantalita-(Fe)

Tantalita-(Fe) oxido motako minerala da eta columbita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Tantalita-(Fe) oxido mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Fe^{2+}Ta2O6}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tantalite-(Fe): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tantalokarburo

Tantalokarburo elementu natiboak motako minerala da.

## Ezaugarriak

Tantalokarburo elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {TaC}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 7 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Tantalcarbide: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Tulare konderria (Kalifornia)

Tulare konderria (ingelesez: Tulare County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Visalia da. 2010eko zentsuaren arabera 442.179 biztanle zituen, Tulare kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Tulare konderriak 12.532,05 kilometro koadro ditu. Horietatik 37,39 ura dira. Beste 12.494,66 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,03 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 442.179 pertsonetatik 412.000 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 268.065 dira. 5.497 beltzak edo afroamerikarrak. 3.323 amerikar natiboak ziren eta 370 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 14.204 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 641 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 6.144 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q109686
* Multimedia: Tulare County, California / Q109686
# Tularemia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Tularemia gaixotasun infekziosoa da, zoonosia dena, Francisella tularensis bakterioak eragindakoa. Bere etiologia eta sintomatologia izurri bubonikoarenarekin alderatua izan da, nahiz eta bere pronostikoa azken hau bezain larria ez izan.
Gaitzak animalia marraskariak, untxiak eta erbiak jotzen ditu, batik bat. Animalia horiek gizakia kutsatzen dute, hainbat kasutan akaroak eta intsektuak (kaparrak, euliak...) gaitzaren bektoreak izanik.
Ipar Amerikan, Asian eta Europan endemikoa da, eta animaliekin harremanetan daudenak (ehiztariak, baserritarrak, sukaldariak...) dira arrisku-taldeak gaixotasuna harrapatzeko.
Aitortu beharreko gaixotasuna da. 2016an kasu bakarra jakinarazi zen EAEn

## Etiologia

Francisella tularensis bakterioa kokobazilo Gram negatiboa eta aerobio hertsia da. Birulentzia handiko mikrobioa da, dosi txikietan infektatzen duena. Arratoiak, saguak, katagorriak, untxiak eta erbiak infektatu ohi ditu, hilkortasun handia eraginez.

## Transmisioa

Tularemia modu askotan transmititu daiteke animaliengandik gizakiarengana:
* kontaktu zuzenaren bidez: ehiztari, baserritar edo harakin batek infektatutako animaliak manipulatzen dituenean. Azaleko zauriak izan ohi dira bakterio patogenoaren sarbideak.
* bektore baten bidez: hainbat artropodok (euliak, kaparrak...) gaitzaren bektoreak dira. Ziztada egiterakoan garraiatzen dituzte bakterio patogenoak infektaturiko animaliengandik gizakiarengana
* inhalazioaren bidez
* kutsatutako animaliak jaterakoan (haragia ez bada aski kozinatzen janari-infekzioa gerta daiteke)
Tularemia ez da pertsonen artean kutsatzen

## Sintomatologia

Gaitzaren inkubazio epea 1-14 egunetakoa da (nahiz eta kasu gehienetan 3-5 egunetakoa izan)
Tularemiaren sintomak oso lotuak daude mikrobio patogenoaren sarbidearekin (azalekoa, digestiboa, begietakoa, arnas bidekoa...)
Zauri baten bidez sartzen denean, mikrobioak tularemia ultzeroglandularra eragiten du: sarbidearen tokian ultzera bat agertu eta inguruko nodulu linfatikoak handitzen dira. Sukarra, buruko mina eta ahulezia gaitzaren beste sintoma batzuk dira.
Bakterio patogenoa inhalazioaren bidez sartzen denean pneumonia bat ager daiteke.

## Diagnostikoa

Sintomatologiak ez du asko laguntzen tularemiaren diagnostikoan, zantzu fisikoak (sukarra, buruko mina, ahulezia...) oso orokorrak direlako. Hemokultiboak (bakterio eragilea identifikatzeko) eta froga serologikoak (bakterioaren aurkako antigorputzak antzemateko) dira diagnostikorako gehien erabiltzen diren tresnak

## Tratamendua

Estreptomizina da aukerako antibiotikoa tularemia tratatzeko. Tetraziklina eta kloranfenikola ere erabili ohi dira.
Ikerketa ugari garatu arren, ez da oraindik txerto eraginkorrik aurkitu gaitza prebenitzeko

## Erreferentziak

* ↑ Gaixotasun kutsakorren zainketa euskadi.eus, Osasun-saila

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153861
* Multimedia: Tularemia / Q153861
# Tularosa (Mexiko Berria)

Tularosa Mexiko Berriko herrixka bat da. Otero konderrian kokatua dago. 2010ean 2.842 biztanle zituen, 7,27 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Otero konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2653709
* Multimedia: Tularosa, New Mexico / Q2653709
# Tulancingo de Bravo (udalerria)

Tulancingo de Bravo Mexikoko udalerri bat da. Hidalgo estatuan kokatua dago. 2010ean 151.584 biztanle zituen 217,16 km²ko azaleran. Herriburua [[Tulancingo (Tulancingo de Bravo)|Tulancingo]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1962590
* Multimedia: Tulancingo de Bravo Municipality / Q1962590
# Tulane Unibertsitatea

Tulane Unibertsitatea New Orleanseko (Louisiana) Unibertsitate pribatu estatubatuarra da. 1834an fundatu zen medikuntza eskola publiko gisa eta 1847an unibertsitate bihurtu zen.

## Ikasle ospetsuak

* Andrew V. Schally 1977ko Medikuntza eta Fisiologiako Nobel saria
* Louis Ignarro, 1998ko Medikuntza eta Fisiologiako Nobel saria
* John Kennedy Toole, Ergelen batzarra eleberriaren egilea, 1981ean Pulitzer saria eman zioten.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Tulane Unibertsitatearen webgunea
* Datuak: Q1193547
* Multimedia: Tulane University / Q1193547
# Tulare (Hego Dakota)

Tulare Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Spink konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 211 biztanle ditu, 0,661946 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Bayfield konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3239793
# Tulasnella violea

Tulasnella violea Tulasnellaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du sukalderako balio.
Sininimoak: Corticium pinicola, Tulasnella incarnata, Tulasnella pallida.

## Deskribapena

Karpoforoa: Azal fin batez osatua, hasieran biguna, fresko dagoenean lila kolorekoa eta gris-arrosa kolorekoa lehortzean, normalean ertz irregularrarekin.

## Jangarritasuna

Ez da jangarria

## Sasoia eta lekua

Ohikoa urte osoan, zur mota guztietan, baita Poliporoetan ere.

### Banaketa eremua

Ipar Amerika, Costa Rica, Txile, Europa, Errusia, Erdialdeko Asia, Kaukasia, Japonia, Korea, Australia, Zeelanda Berria, Réunion, Chatham uharteak.

## Erreferentzia

* ↑ Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza • Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, A.D.E.V.E., 2012 • Euskalnatura • Euskal Herriko Onddoak. 5 tomos, Luis García Bona, Kriselv, 1987 • Catálogo micológico del País Vasco, Aeranzadi, 1973 • Mendizalearen Hiztegia [mikologia], Ostadar Mendi Taldea.
* ↑ (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 673 or. ISBN 84-404-0530-8..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10715900
* Multimedia: Tulasnella violea / Q10715900
# Tulare (Kalifornia)

Tulare Kaliforniako hiri bat da. Tulare konderrian kokatua dago. 2010ean 59.278 biztanle zituen, 54,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Tulare konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q616562
* Multimedia: Tulare, California / Q616562
# Tulca

Tulca Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. 2.504 biztanle ditu, 56,87 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Tulca $^{(en)}$ Căuașd $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16438782
* Multimedia: Tulca commune, Bihor / Q16438782
# Thermophis

Thermophis Dipsadidae fmailiako narrasti genero bat da. Txinan bizi dira.

## Espezieak

* Thermophis baileyi (Wall, 1907)
* Thermophis zhaoermii Guo, Liu, Feng & He, 2008

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2261277
* Espezieak: Thermophis
# Theroigne de Mericourt

Theroigne de Mericourt (Marcourt 1762ko abuztuaren 13a - Paris 1817ko ekainaren 8a) Anne Josephe Terwagne jaiota, beranduago Lambertine izena hartuko zuena, Frantziako Iraultzan zeregin garrantzitsua izan zuen valoniar jatorriko politikari eta feminista izan zen.
* Datuak: Q266773
* Multimedia: Théroigne de Méricourt / Q266773