OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jeanine Baude

Jeanine Baude (Eyguières, 1946ko urriaren 18a - Paris, 2021eko abenduaren 27a) Frantziako idazle, poeta, antzerkigile eta literatura kritikoa izan zen. Antonin-Artaud saria eskuratu zuen 1993an.

## Obra

* Soudain, La Rumeur Libre éditions, 2015
* Aveux simples, Voix d'Encre, 2015
* Emma Goldman: "Non à la soumission", Actes-Sud junior, 2011
* Juste une pierre noire, Éditions Bruno Doucet eta Éditions du Noroît, 2010
* Le Goût de Buenos Aires, Mercure de France, 2009
* New York is New York, Tertium Éditions, 2006
* Rêver son rêve, Claire Chauveauren irudiekin, Atelier Tugdual, 2005
* Le Chant de Manhattanv, Seghers, 2005
* Colette à Saint-Tropez, Images en Manœuvre éditions, 2004
* L’Adresse à la voix, Rougerie, 2003
* Venise, Venezia, Venessia, Éditions du Laquet, 2002
* Ile Corps Océan, L’Arbre à Paroles eta Écrits des Forges, 2001.
* Le Bol du matin, Éd. Tipaza, 2001
* Labiales, Jean-Paul Chague eta Michel Carlinekin batera, A. Benoit, 2000
* Un bleu d'équinoxe, Michel Carlinekin batera, A. Benoit, 2000
* Incarnat désir, Rougerie, 1998
* Océan, Rougerie, 1995
* Concerto pour une roche, Rougerie, 1995
* Correspondance René Char - Jean Ballard 1935-1970, Rougerie, 1993
* C'était un paysage, Rougerie, 1992, Antonin-Artaud saria 1993
* Parabole de l'Éolienne, Rougerie, 1990
* Ouessanes, Sud, 1989
* Éclats de sel, La Coïncidence eta Le Pont de l'Épée, 1980
* Les feux de l'été, La Coïncidence eta Chambelland, 1977
* Sur le chemin du doute, Millas-martin, 1972

### Antologiak

* Œuvres poétiques, tome I, La Rumeur Libre éditions, 2015

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3175893
* Multimedia: Jeanine Baude / Q3175893
# Jeanerette (Louisiana)

Jeanerette Louisianaeko hiri bat da. Iberia parrokian kokatua dago. 2010ean 5.530 biztanle zituen, 5,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Iberia parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2057245
* Multimedia: Jeanerette, Louisiana / Q2057245
# Jeanie Buss

Jeanie Marie Buss (Santa Monica, Kalifornia, 1961eko irailaren 26a) estatubatuar enpresaburua da. NBA saskibaloi-ligako Los Angeles Lakers taldearen jabe kontrolduna eta lehendakaria da 2017tik. 2020an NBAko eraztun bat irabazi zuen lehenengo emakume jabea bihurtu zen.

## Liburuak

* Laker Girl (2010, Triumph Books, egilekidea: Steve Springer, ISBN 9781600785115)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Martin, Brittany. (2020-10-12). «Jeanie Buss is the First Female Owner of a Championship Team in NBA History» Los Angeles Magazine (Noiz kontsultatua: 2020-10-15).
* Datuak: Q5127792
* Multimedia: Jeanie Buss / Q5127792
# Jeankempita

Jeankempita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Jeankempita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca5(AsO4)2(HAsO4)2 * 7H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Jeankempite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Jeanette

Janette Anne Dimech (Londres, 1951ko urriaren 10a), Jeanette izen artistikoaz ezaguna, espainiar-britainiar abeslaria da. 1960ko hamarkadaren amaieran eta 1970ekoan izan zuen arrakastarik handiena, “Cállate niña”, “Soy Rebelde” eta “Porque te vas” abestiekin. Azken hau Carlos Sauraren Cría cuervos filmaren soinu bandan sartu zuten, eta Europa osoko musika zerrendetako gailurrera iritsi zen.

## Diskografia
### Diskoak

* Palabras, promesas (1973)
* Porque te vas (1976)
* Todo es nuevo (1977)
* Corazón de poeta (1981)
* Reluz (1983)
* Ojos en el sol (1984)
* Loca por la música (1989)
* Sigo rebelde (1996)

### Bildumak

* Sus Mas Lindas Canciones 1995
* Coleccion Original 1998
* Soy Rebelde 2002
* 15 Canciones Favoritas 2003
* 15 De Coleccion 2004
* 20 Exitos Originales 2005
* Lo Esencial 2008

### Singleak

* Soy rebelde (1971)
* Porque te vas (1974)
* Estoy triste (1974)
* Todo es nuevo (1977)
* Don't say goodnight to a lady (1978)
* Valley of love (1980)
* Frente a frente (1981)
* Comiénzame a vivir (1981)
* El muchacho de los ojos tristes (1982)
* Con que derecho (1983)
* Corazón de poeta (1988)

## Erreferentziak

* ↑ Porque te Vas, lafonoteca.net
* Datuak: Q297548
* Multimedia: Jeanette / Q297548
# Jeanette Erdmann

Jeanette Erdmann ( 1965eko azaroaren 21a – 2023ko uztailaren 9a ) alemaniar biologo eta unibertsitateko irakaslea izan zen. Lübeckeko Unibertsitateko katedraduna eta Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademiako kidea izan zen.
Bere ikerketa-interesak gaixotasun konplexuen genetika, genetika kardiobaskularra eta genoma osoko elkartze-azterketak izan ziren, hain zuzen ere bera ere gaixotasun genetiko arraro batekin bizi izan zelako beti, eta medikuek ematen ez zizkioten erantzunak bere kondizioa pertsonalki ikertuz landu zuen.

## Biografia

Erdmann kolageno VIaren distrofia muskularrarekin bizi zen eta terapia genetikoaren bidez sendabidea ikertu zuen zebra-arraina erabiliz.
1991n, Erdmannek biologia ikasketak amaitu zituen Koloniako Unibertsitatean diploma batekin. 1996an Bonneko Giza Genetika Institutuan doktoretza egin zuen . 1996tik 2000ra bitartean Alemaniako Herzzentrum Berlineko junior ikerketa-taldeko buru gisa lan egin zuen.
2012az geroztik Lübeck-eko Unibertsitateko irakaslea eta genetika kardiobaskularra irakaslea da Alemaniako Ikerketa Kardiobaskularra Zentroan (DZHK) eta 2013az geroztik berak sortu zuen Kardiogenetika Institutuko zuzendaria.
2019az geroztik Schleswig-Holstein-eko Paziente Muskularrentzako Alemaniako Elkartearen estatuko presidentea izab zen eta Leopoldinako kidea 2021tik.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, alemanezko wikipediako «Jeanette Erdmann» artikulutik itzulia izan da, 2023-07-19 data duen 235596815 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2023-07-19 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Rajagopal, Veera. (2023-11-25). «I am saddened to hear the news that Prof. Jeanette Erdmann passed away» X (formerly Twitter) (Noiz kontsultatua: 2023-12-12).
* ↑ Abenteuer Diagnose: Was steckt hinter Muskelschwäche und Atemproblemen? | Visite | NDR YouTuben
* ↑ Kollagen-VI Muskeldystrophie: Ursachen, Symptome, Diagnose, ndr.de, 26. Januar 2023
* ↑ Prof. Jeanette Erdmann Landesvorsitzende der DGM, uni-luebeck.de, 11. November 2019
* ↑ Professorin Jeanette Erdmann als neues Mitglied der Leopoldina gewählt, uni-luebeck.de, 21. Juni 2021

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28039338
# Inca

    Artikulu hau Mallorcako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Inka Inperioa».
Inca Mallorca uharteko udalerria da, Raiguer eskualdeko hiriburua dena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 29.308 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Balear Uharteetako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q988688
* Multimedia: Inca (Mallorca) / Q988688
# Incahuasi sumendia

Incahuasi edo Nevado de Incahuasi (kitxueraz: Inka wasi, Inkaren etxea) 6.640 m-ko geruza-sumendi bat da, Argentinako-Txileko mugan kono kamutsaren forma duena, eta San Francisco, El Fraile, El Muerto, Ojos del Salado, Cerro Solo eta Tres Cruces bezalako beste sumendi erraldoien kate luze baten amaiera.
Munduko sumendirik altuenetakoa dela eta, ziurrenik, XIX. mendearen erdialdera igo zuen E. Flint ingeniari ingelesak eta 1913an Walther Penck geologo alemaniarrak, ondoko San Francisco sumendia konkistatu eta lau egunera.
Igoera Las Grutas ingurutik abiatuta egin daiteke. Tontorra krater handiaren ipar-ekialdeko ertzean dago.
Azpimarratzekoa da Catamarca probintzia berean, dagoeneko Saltako mugan Incahuasi izeneko beste gailur altu bat dagoela.

## Deskribapen orokorra

Inaktibo dagoen Robertson kalderaren hego-ekialdeko isurialdean kokatuta dagoenez, Incahuasi sumendia bere egitura nagusia hegoalderantz gutxi gorabehera 3,5 kilometroko diametroa duen galdara handia osatzen duten bi kono irekiz osatuta dago. Ekialdeko oinarrian posible da beste bi erupzio gune aurkitzea, horietako batean bi milioi urtetik gorako jarduera aztarnak agertzen dira eta bestea, iparralderago kokatuta dagoena, sumendi honen azken jarduera eruptiboa irudikatzen du, duela 11.000 urte inguru.
Incahuasik ez du igoera asko aurkezten inguratzen duen klima ezegonkorragatik eta mendizaleak aurrean duen basamortuan zehar egin behar duen hurbilketa luzea dela eta. Baldintza horiek ez ziren eragozpenak izan inkentzat inperioaren plan espansionistak eta menderakuntza zuzentzeko zentro militarra, politikoa eta administratiboa estrategikoki finkatzen zuten asentamenduak eraikitzeko. Denboraren joanak eta gizakiaren ekintzak hondakin horiek okertu badituzte ere, "Inken eserlekua" deiturikoa gordetzen da oraindik, ustez inkak edo bere semeak erabiliko zuten eraikuntza bitxia. Eserleku edo tronu honen atzealdea horman sartutako harlauzaz osatuta dago, besaulkiak gainjarritako harlauza batzuk diren bitartean.

## Erreferentziak

* ↑ «Nevado Incahuasi - Wikiexplora» www.wikiexplora.com.

## Kanpo estekak

* Viajeros4x4 "Munduko sumendi altuenekin osatutako taula"
* Incahuasi sumendiaren argazkiak Viajeros4x4-n
* Incahuasiren deskribapena Andeshandbook liburuan
* "Montañas Argentinas Incahuasi" Mendiko Kultura
* Datuak: Q1478849
* Multimedia: Incahuasi / Q1478849
# Incaeromene

Incaeromene Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Incaeromene subuncusella da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Incaeromene subuncusella | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6014040
# Incansables (txaranga)

Incansables (euskaraz Nekagaitzak) Gipuzkoako txaranga bat da. Euskal Herrian eta bereziki Gipuzkoan ospe handia duen txaranga da, urte luzeko eskarmentuak euskal txarangen artean puntakoenetakoa bihurtu dute.

## Historia

1971. urtean eratu zen, Hernani, Tolosa eta Billabonako bost lagunek sortu zuten: Txomin Castro “Sietemesino”, Jesus Maria Zalakain “ Pipas”, Jose F. Esnaola “Paotxa”, Felipe Sagarna “Zapa” eta Joaquin Ortega “Canario”, azken hau gaur egun txarangan jarraitzen duen sortzaile bakarra da.
Hasiera batean ez zuten erantzukizun handirik, gustoko zuten musika jo eta herriz herri, parrandaz parranda ibiltzen baitziren. Lehen hamarkada honetan musikari ez zioten jaramon handirik egin, nahiago baitzituzten euren tripak zaindu, egarria asetu eta edozein aitzakiarekin musika-tresnak atera eta kaleak alaitu.
Urte batzuk igaro eta herrialde asko bisitatu ostean (Bretainia, Issoudun, Baiona, Bartzelona, Madril, Errioxa eta Euskal Herriko hainbat herri) 1980ko hamarkadan, aurreko urteetan irabazitako ospea hobetu nahian, seriotasunez ekin zioten musika arloari eta grabazioak, entseguak, moldaketa landuagoak etab. egiten hasi ziren.

## Kanpo estekak

* Incansables txarangaren webgunea (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q31188919
# John Redmond

John Edward Redmond (Kilrane, Wexford konderria, 1856ko irailaren 1a - Londres, 1918ko martxoaren 6a) irlandar politikari nazionalista, abokatua eta Erresuma Batuko Komunen Ganberako legebiltzarkide bat izan zen.
1900-1918 artean Irlandako Alderdi Parlamentarioaren buruzagi izateagatik ezaguna da, irlandar nazionalismo moderatuaren alderdia. Boluntario Nazionalak talde paramilitarraren buruzagia ere izan zen.
* Datuak: Q225392
* Multimedia: John Redmond / Q225392
# John Reed (kazetaria)

John Silas Jack Reed (Portland, Oregon, Ameriketako Estatu Batuak, 1887ko urriaren 22a - Mosku, Sobietar Batasuna, 1920ko urriaren 17a) kazetari iraultzailea izan zen. Gerra gaiak landu zituen batez ere. Lehen arrakasta sonatua Mexikoko Iraultzari buruz egin zuen kronika-bilduma izan zen, Pancho Villa buruzagiarena bereziki: Insurgent Mexico (1914, Mexiko Iraultzailea). Lanik aipagarriena, ordea, Errusiako Sobietar Iraultzari buruzkoa da: Ten Days That Shook the World (1919, Mundua astindu zuten hamar egunak). Alderdi Komunistako kide zen, eta boltxebikeen aldekoa. Estatu Batuetan sobietarren aldeko espioitza-lanak egitea leporatu zioten, eta Sobietar Batasunera ihes egin behar izan zuen 1918an. Tifusak jota hil zen, eta Kremlinen hilobiratu zuten beste boltxebike ospetsuekin batera.

## Ikus gainera

* Mundua astindu zuten hamar egunak (1919)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q310800
* Multimedia: John Reed (journalist) / Q310800
# John Rabe

John Rabe (Hanburgo, 1882ko azaroaren 23a - 1950eko urtarrilaren 5a), negozio gizon alemaniarra izan zen, Japoniako armadak Txinako Nanjing hirian burututako sarraskia eragozten saiatzeagatik ezaguna. Bera eta Nanjingen garai hartan bizi ziren beste atzerritar askoren laguntzari esker milaka biztanle salbatu ziren.
Nanjingo Segurtasun Gunean 200.000 txinatar inguruk hartu zuten babesa, hirian japoniarrek Nankingo sarraskia izenaz ezagututako hilketak burutzen zituzten bitartean.

## Biografia laburra

1882an jaio zen Alemaniako Hanburgo hirian eta gaztetatik Afrikako enpresetan aritu zen lanean, azkenik Siemens enpresaren Txinako sailean lan egiteko. Bertan zegoela, Shenyang, Beijing, Tianjin, Shanghain eta azkenik Nanjingen bizi izan zen.
Garai hartan, eundaka atzerritar bizi ziren hirian, bai negozio gizonak, zein misiolariak. 1937an Japoniak Txina inbaditzean, atzerritar gehienek hiria utzi zuten. 1937ko azaroaren 22an, Japoniako armada Nanjing hiria inguratzen ari zela, Rabek, eta hiriko beste atzerritar batzuek Nanjingo Segurtasun Gunea sortzen lagunduko zuen nazioarteko batzordea sortu zuten. Segurtasun gunea, hiriko enbaxadetan eta Nanjingo unibertsitatean zegoen kokatua.
Ekintza hark, milaka txinatar salbatu zituen, eta hori dela eta John Rabe "Txinako Schindler" ere deitu izan dute askotan, Oskar Schindlerrek juduak nazien hilketetatik salbatu zituelako.
1950eko urtarrilaren 5ean hil zen bihotzekoak jota.

## Museoa

2005ean, John Raberen Nanjingeko etxea, eraberritu eta "John Rabe eta Nazioarteko Segurtasun Gunea gogoratzeko aretoa" zabaldu zuten urtebete beranduago.
Horrez gain, 1997an John Raberen hilarria Berlindik Nanjingera eraman zuten, hirian dagoen Nankingo sarraskiari buruzko oroitarriaren ondoan jartzeko.

## Filma

2009an, Florian Gallenbergerrek zuzendutako John Rabe film alemaniarra estreinatu zen Berlingo zinemaldian.

## Ikus, gainera

* Nankingo sarraskia
* Oskar Schindler

## Kanpo loturak

* (Alemanez) (Ingelesez) John Raberen Heidelbergeko erakundearen webgunea.
* Datuak: Q57660
* Multimedia: John Rabe / Q57660
# John Roberts

Jonathan "John" Roberts (1979), Estatu Batuetako ahots-aktorea eta gidoigilea da. Good Day New York eta MTVren It's On with Alexa Chung telesailetan agertzeaz gain, NBCren Late Night with Jimmy Fallon saioan ere aritu da.
# John Robinson Pierce

John Robinson Pierce (Des Moines, Iowa, 1910eko martxoaren 27a - Sunnyvale, Kalifornia, 2002ko apirilaren 2a) Estatu Batuetako ingeniaria izan zen.

## Biografia

Satelite bidezko komunikazioen aitzindaria. 1936-1971 bitartean Bell laborategietan lan egin zuen; garai hartan, besteak beste, mikrouhinak anplifikatzeko erabiltzen den hodi bat, erradiazio-atzemaile gisa erabiltzen den elektroi-biderkatzaile bat eta radarretan erabiltzen den oszilatzailea asmatu zituen. 1954an satelite bidezko komunikazioen teoria lantzen hasi zen, eta hasieran bere ideiak aintzat hartu ez baziren ere, hari esker hasi ziren satelite bidezko irrati- eta telebista-komunikazioak egiten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q1340677
* Multimedia: John R. Pierce / Q1340677
# John Ritter

John Ritter (1948ko irailaren 17a, Burbank, Kalifornia – 2003ko irailaren 11a, Burbank, Kalifornia) estatubatuar telebista eta zinemako aktorea izan zen. Batez ere Estatu Batuetako ABC telebista katean 1970eko hamarkadan zehar emititu ziren Three's Company eta 8 Simple Rules telesailetan Jack Tripper eta Paul Hennessy pertsonaien paperak antzezteagatik ezaguna izan zen. Zineman ere hainbat filma ezagunetan lan egin zuen.

## Kanpo estekak

* John Ritter aktorearen IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q314812
* Multimedia: John Ritter / Q314812
# John Rhys-Davies

John Rhys-Davies (1944ko maiatzaren 5a, Ammanford, Carmarthenshire) galestar jatorriko aktore ingelesa da.

## Biografia

Bere bi gurasoak galestarrak ziren: ama Mary Margaretta Phyllis Jones, erizaina, aita berriz Rhys Davies, ingeniari mekanikoa eta koloniar ofiziala. Haurtzaroa Galesko Ammanford hirian eta Tanzania artean iragan zuelarik.

### Hastapena

Hasiera batean literatura klasiko ugari irakurtzeak idazle izateko helburura bultzatu zuen, baina azkenik antzeztu eta gidoiak idazteko aukerak aktore izatera eraman zuten.
Royal Academy of Dramatic Arts eta Norwich konderrian dagoen East Angliako unibertsitatean ikasi zuen, han William Shakespearen antzerki lanen estiloko aktorea bilakatuz graduatu zelarik, honek epika motako pertsonaiak antzezteko joera erakarri zion. Othello, Hamlet, Macbeth, Henrike IV.a, Hedda Gabler eta Molièren Misantropoa antzeztu izan ditu.

### Ibilbidea

Bere antzezpen ezagunenen artean Shogun telesaileko Rodrigues portugaldar itsasgizona eta Robin of Sherwood telesaileko Rikardo III.a Lehoi Bihotz daude. Indiana Jonesen filmetan protagonistaren adiskidea den Sallah delakoaren papera antzezten ere parte hartu du (Raiders of the Lost Ark eta Indiana Jones and the Last Crusade); bai eta 1985eko King Solomon's Mines, 1986ko Firewalker eta 1987ko James Bonden The Living Daylights filmako Puskin sobietar jenerala ere; Lost World eta Return to the Lost World filmetan Challenger profesorea antzeztu du; Sliders telesailan Maximilian Arturo profesorea antzeztu du; y en la Eraztunen Jaunaren zinema trilogia Gimli pertsonaia antzeztu eta Barbol pertsonaiari ahotsa ipini zion.

## Bizitza pertsonala

1966an lanbidez itzultzailea den Suzanne A.D. Wilkinson-ekin ezkondu eta bi seme izan zituzten: Ben eta Tom. 1980ko hamarkadaren hasieran banandu egin ziren, halere emazte ohiak Alzheimer gaixotasuna duenetik bien artean harreman estua dute.
2004tik aurrera Man Uhartea kokatzen den jabego batean Lisa Manning bere bikotekidearekin batera bizi da, Maia izeneko alaba bat dutelarik. Bere bizitza Estatu Batuetako Los Angeles hiria eta Erresuma Batuaren artean banatzen du. John Rhys-Davies auto bildumazalea da.
* Datuak: Q16455
* Multimedia: John Rhys-Davies / Q16455
# John Robert Schrieffer

John Robert Schrieffer (Oak Park, Illinois, 1931ko maiatzaren 31 – Tallahassee, Florida, 2019ko uztailaren 27a) estatubatuar fisikaria izan zen. Chicago, Illinois eta Pennsylvaniako unibertsitateetako irakasle izan zen. Magnetismoari eta eroamenari buruzko ikerketak egin zituen. Eroamen handiaren lehenengo teoria mikroskopikoa (BCS teoria deitua) eman zuen Bardeen eta Cooperrekin batera, eta lan horrengatik 1972ko Fisikako Nobel saria lortu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016-12-10 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153201
* Multimedia: John Robert Schrieffer / Q153201
# John Ray

John Ray, (Black Notley, Ingalaterra, 1627ko azaroaren 29a - ibidem, 1705eko urtarrilaren 17a), naturista britainiarra izan zen. Bere lanik nagusia Historia generalis plantarum liburua da.
1664an Francis Willughbyrekin batera 391 sarrera dituen latina-okzitaniera-gaztelania-arabiera-mendebaleko euskara ("Latine", "Provencel", "Hispanice", "African" eta "Biscay") hiztegia idazti zuen, Europan barna bidaian ibili ondoren.
Biologia modernoaren aitzindaria izan zen. Biologia sistematikoaren oinarriak jarri zituen; animalien eta landareen sailkapen zehatza egin zuen. Landare kotiledoi-bakarrak eta kotiledoi-bikoak desberdindu zituen lehena izan zen, baita mota kontzeptua ere, gaur egun erabiltzen den zentzuan, definitu eta azaldu zuena ere. Obra nagusiak: Ornithologia (1676), Methodus plantarum nova (1682), Historia generalis plantarum (1686-1704), The Wisdom of God Manifested in the Works of the Creation (1691) eta Historia insectorum (1710. urtean argitaratua).

## Lanak

* 1660: Catalogue of Cambridge plants.
* 1668: Tables of plants.
* 1668: Catalogue of English plants.
* 1670: Catalogue of English proverbs.
* 1673: Observations in the Low Countries and Catalogue of plants not native to England.
* 1674: Collection of English words not generally used.
* 1675: Trilingual dictionary, or nomenclator classicus.
* 1676: Willughby's Ornithologia
* 1682: New method of plants.
* 1686: History of fishes
* 1686–1704: History of plants
* 1690: Synopsis of British plants.
* 1691: The wisdom of God.
* 1692: Miscellaneous discourses concerning the dissolution and changes of the world.
** 1713 Three Physico-theological discourses.
* 1693: Synopsis of animals and reptiles.
* 1693: Collection of travels.
* 1694: Collection of European plants.
* 1695: Plants of each county.
* 1696: Brief dissertation.
* 1700: A persuasive to a holy life.
* 1705. Method and history of insects. (hilondokoa)
* 1713: Synopsis of birds and fishes. (hilondokoa)

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q316949
* Multimedia: John Ray / Q316949
* Espezieak: John Ray
# John Deere

John Deere (1804ko otsailaren 17a, Rutland, Vermont – 1886ko maiatzaren 17a) estatubatuar errementari eta asmatzaile bat izan zen, gaur egun nekazaritza eta eraikuntza makinen ekoizpen alorrean mundu osoan arras ezaguna den Deere & Company enpresaren sortzailea izan zelarik.

## Ikus gainera

* Deere & Company

## Kanpo estekak

* Páxina oficial de Deere & Company (Ingelesez)
* Datuak: Q1776475
* Multimedia: John Deere / Q1776475
# John Denver

John Denver, jaiotzez Henry John Deutschendorf, Jr. (1943ko abenduaren 31, Roswell, Mexiko Berria – 1997ko urriaren 12a, Pacific Grove, Kalifornia) estatubatuar abeslari, kantautore eta ekintzaile bat izan zen. Hil zenean, Kaliforniako kostaldean musikaren historian disko gehien saldu dituen bost kantagileetako bat zen. Bazituen urrezko hamabi disko eta platinozko lau disko.

## Bizitza

1964an arkitektura -ikasketak bertan behera utzi, eta musikaren munduan buru-belarri sartu zen. Los Angelesera joan zen, eta The Chad Mitchell Trio taldean hasi zen jotzen. Aldi berean, beste musikari batzuentzat kantak idazten zituen, eta arrakasta handia lortu zuen Banoa hegazkin batean abestiarekin.
Batez ere, folk eta country musika landu zituen, eta 1971n izugarrizko arrakasta izan zuen beste disko bat argitaratu zuen: Take me home, country roads (1971, Eraman nazazue etxera, herribideok). Haren ondotik Thank God I'm a country man (Eskerrak Jainkoari herriko seme bat naizen) eta Calypso heldu ziren.
1980ko hamarraldian zentral nuklearren zabalkundearen aurkako protestetan parte hartu zuen, eta hurrengo hamarraldian ingurune naturalak babestearen aldeko kanpainetan. Hain zuzen, foken erreserba natural baten gainean hegaldatzen ari zela hil zen: 1997ko urriaren 12an, Kalifornia estatuko Monterey udalerrian, beira-zuntzez egindako Rutan Long-EZ hegazkin esperimentala gidatzen ari zen, eta hegazkina itsasora erori zen.

## Lanak

Haren abesti ospetsuenen artean Take Me Home, Country Roads, Leaving on a Jet Plane, Rocky Mountain High, Calypso eta Annie's Song daude; azken abesti horren doinua izan zen Egan musika-taldeak Behin batean Loiolan abestian erabili zuena.

## Kanpo loturak

* John Denver musikariaren webgunea (Ingelesez)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q105460
* Multimedia: John Denver / Q105460