OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Harakintza

Harakintza abereen ekoizpen, ontziratze, kontserbazio eta merkaturatze industrializatu modernoaren multzoa da, animalia jatorriko beste produktu batzuekin alderatuta, hala nola esnekiak, artilea edo eztia. Ekonomian, lehen jarduera, abeltzaintza, eta bigarren mailako industria baten arteko fusioa da, eta zaila da bata edo bestearen arabera zorrotz bereiztea. Harakintzaren zatirik handiena bere prozesamendua da, besteak beste, behiak, txerriak, oiloak eta ardiak bezalako animalien hiltzea, ontziratzea eta banaketa kudeatzen duen segmentua.
Elikagaien industrian handitzen ari den harakintzaren zati handi batek abeltzaintza intentsiboa barne hartzen du, Azienda ia osorik eraikinen barruan edo aire zabalean mantentzen da, baina mugatuta, eskortetan bezala.
Animaliak haragirako haztearen hainbat alderdi industrializatu dira, besteak beste, familiako etxalde txikiagoekin lotutako praktika gehiago, adibidez, foie gras bezalako gourmet otorduak.
Abeltzaintza oso bertikalki integratutako industria da, eta hornidura-katearen etapa gehienak enpresa berekoak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Global Meat Production and Consumption Continue to Rise. .
* ↑ «Purdue Food Animal Education Network» www.ansc.purdue.edu.
* ↑ Foie Gras: Cruelty to Ducks and Geese. .
* ↑ «Foie Gras farms | An Animal Equality investigation» www.foiegrasfarms.org.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16643467
* Multimedia: Meat industry / Q16643467
# Harakovce

Harakovce Eslovakiako udalerri bat da, Levočako barrutian kokatuta. 5,28 km²ko azalera du eta 59 biztanle 2017ko datuen arabera.

## Historia

Idatzizko lehen aipamena 1272. urtekoa da.

## Demografia
### Bilakaera demografikoa

* Biztanleria
* Datu-iturria: Počet obyvateľov SR k 31. 12. 2017

## Kanpo estekak

* Datuak: Q579876
* Multimedia: Harakovce / Q579876
# Harajuku

Harajuku (japonieraz: 原宿) Tokioko Shibuya auzoko gunea da, Harajuku geltoki inguruan dagoena hain zuzen. Yamamote metroko linea erabilita heldu daiteke bertara.
Meiji santutegi xintoista eta Yoyogi parkea bertan daude.
Beste alde batetik, alde hau nazioartean ezaguna da bertan ikus daitekeen gazte janzkera estilo eta modagatik. Larunbat eta igandeetan gazte ugari ikusten dira modu harrigarri hauetan jantzita, batez ere Jingü-bashi zubiaren inguruan (Yoyogi parkearen sarreran).

## Ikus, gainera

* Cosplay

## External links

* Harajuku argazkiak
* Harajuku janzkera argazkiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q746573
* Multimedia: Harajuku / Q746573
# Guess

Guess (GUESS edo Guess? idatzia) Estatu Batuetako moda etxe bat da, 1981ean Marciano anaiek Los Angelesen sortua. Marka luxuzko artikuluak diseinatzen eta egiten ditu jantziak, poltsak eta osagarriak, besteak beste.
Bere zuri-beltzezko iragarkiak ospetsu bilakatu ziren. Claudia Schiffer, Valeria Mazza, Drew Barrymore, Anna Nicole Smith edota Paris Hilton kanpaina hauen protagonistak izan dira.

## Kanpo estekak

* Enpresaren webgunea
* Datuak: Q2470307
* Multimedia: Guess (clothing) / Q2470307
# Habanako txinatar auzoa

23°8′1″N 82°21′47″W﻿ / ﻿23.13361°N 82.36306°W﻿ / 23.13361; -82.36306
Habanako txinatar auzoa Habanako Centro Habana auzoan, El Vedado eta Habana Zaharra artean, Latinoamerikako Chinatown zaharrenetariko eta handienetarikoa zen. Garai batean munduko bigarrena bezala onartua izan zen, Ameriketako Estatu Batuetako San Frantzizkokoaren ondoren. Lehenego negozio txinatarrak inguru horretan 1858koak ziren.

## Historia

XIX. mende amaieran, 1874tik, txinatar inmigrazioa zonalde honetan kokatu zen, Dragoien kalean eta Zanja kalea artean. Inguru honetan haien kultura barruan ohikoak bihurtu diren negozioak sortu zituzten: dendak, jatetxeak, ikuztegiak, zapatadendak, tailerrak... Laster Karibeko txinatar kokapen nagusia izan zen. XX. mendearen hasieran auzoaren hamar etxe sailetan 10.000 txinatar inguru bizi zen. Denboraz auzoak komertzio-ganbara zuen, balore-burtsa eta guztiz.
Kubako Iraultzak, baina, egoera hori aldatu zuen. Laster txinatar askok Estatu Batuetako bidea hartu zuen eta auzoaren izaera txinatarra joan zen desegiten. Halaber, Gobernu Iraultzaileak negozioen nazionalizaioari ekin zion, kalte-ordainik ordaindu gabe. Azkenik, ordurako 250.000 txinatar zirenak, gehienek alde egin zuten.
Txinatar auzo honen beste ezaugarria hilerri propioa duela da. Hau Vedado Berriatik gertu dago, Kristobal Kolonen nekropolitik gertu.
1990. urtetan berriro ere lokalak eta ohiturak berreskuratzen hasi zen. Esaterako, berriro ere Txinatar urteberri-egun ospakizuna berreskuratu zen. Gaur egun jatorri kubatar duen txinatarren komunitatea oso txikia da.

## Sarrerako ataria

Auzoan sartzeko ataria 1999an inauguratu zen. Ataria Txinako Herri Errepublikak finantziatu zuen. Helburu horrekin eraikitzeko materialak Txinatik eraman zituzten. Izenez Adiskidetasunaren Ataria bezala ezaguna da eta Dragoien kalean dago.
Egitura hormigoizkoa da. Hiru hormigoi tona ditu, zabalera 16 metrokoa eta garaiera 12koa. Hormigoia granito grisez estalita dago eta gainean urre kolorezko zeramikazko teila esmaltatuak ditu. Monumentu arkitektoniko hau horrelako Txina kanpoan dagoen handienetarikoa da eta bakarra Latinoamerikan.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.oocities.org/paseovedado/chinatown.html
* ↑ https://web.archive.org/web/20141223141526/http://www.encaribe.org/es/article/barrio-chino-de-la-habana/250

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Informazio turistikoa.
* (Ingelesez):Visit Cub webgunea.
* Datuak: Q18669647
* Multimedia: Chinatown, Havana / Q18669647
# Habanera

Habanera, XIX. mendearen erdialdean eta Kuban jatorria duen musika mota bat da. Erritmo geldoa eta konpas laukoitza ditu. Arrantzale eta itsasbidaiekin lotua dago.
Euskal Herrian abesbatzen giroan ospe handia duen generoa da, gehienbat kostaldean eta bereziki Bilbo, Portugalete eta Getxo inguruan.

## Ikus gainera

* Habanera (abestia), Xabier Lete
* Bilbainada

## Kanpo estekak

* Datuak: Q835562
* Multimedia: Habanera / Q835562
# Habanako gudua

Habanako gudua Hispanoamerikako independentzia-gerren (1809-1826) lehorreko kanpainetako azken borroka handia izan zen, eta amazonia kontinentaleko espainiar jabetzaren behin betiko amaiera ekarri zuen, eta errealisten agindupeko lurrak Peru-Ekuadorko mendilerroetara eta kostaldeetara murrizten ziren, horrela espainiarrak amazonia kontinentaletik kanporatuak izan zirelarik, gudua 1823ko irailaren 23an Habanan gertatu zen, San Martinen. Guduari, gaur egun, Hego Amerikako hispaniar herrialdeetako historialariek garrantzia kentzen badioten arren, hispanoamerikar independentzian rol garrantzitsua izan zuen, Ayacuchoko guduak izan zuen bezala, eta Maynasko Independentzia ekarri zuen, ondoren, San Martingo Protektoradora borondatez batzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22569249
# Habanos S.A.

Habanos S.A. tabako-produktuetan espezializatutako nazioarteko enpresa bat da, egun Cubatabaco eta Altadisen jabetza dena. Mundu mailako zigarroen eta tabakoaren laborezko beste produktu batzuen sustapena, banaketa eta esportazioa kontrolatzen ditu.

## Markak

* Cohiba
* Montecristo
* Bolívar
* Romeo y Julieta,

## Erreferentziak

* ↑ Morales, Emilio; Scarpaci, Joseph L.. (2011). Marketing without Advertising: Brand Preference and Consumer Choice in Cuba. Routledge ISBN 9781136481024..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1142914
* Multimedia: Habanos S.A. / Q1142914
# Habanako Unibertsitatea

Habanako Unibertsitatea (gaztelaniaz: Universidad de La Habana) Kubako hiriburuaren goi hezkuntza eta ikerkuntzaren zentroa da, 24.000 ikasle baino gehiago dituena. 1728an domingotarrek sortua, herrialdeko unibertsitaterik antzinena da.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Unibertsitatearen webgunea
* Datuak: Q837320
* Multimedia: University of Havana / Q837320
# Greg Lake

Gregory Stuart "Greg" Lake (Poole, Dorset, 1947ko azaroaren 10a - Londres, 2016ko abenduaren 7a) ingeles abeslari, abesti egile, baxu-jotzaile eta gitarra jotzailea izan. Emerson, Lake & Palmer rock progresibo taldeko sortzaileen bat izan zen. King Crimson taldeko kide sortzaile, abeslari eta baxu-jotzaile ere izan zen.
* Datuak: Q343075
* Multimedia: Greg Lake / Q343075
# Greg Norman

Gregory John Norman (Mount Isa, Queensland, 1955eko otsailaren 10a) Australiako golf-jokalaria da. 1980ko eta 1990eko hamarkadetan, lehen postuetan egon zen nazioarteko rankingean eta Estatu Batuetako zirkuituan. 1976an hasi zen profesional gisa jokatzen. Estatu Batuetako zirkuituan 1983an hasi zen, eta titulu asko lortu zituen. Europako, Japoniako eta Australiako zirkuituetan ere parte hartu zuen. 1986an eta 1993an, Britainia Handiko Irekia irabazi zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q381941
* Multimedia: Greg Norman / Q381941
# Greg Rutherford

Gregory James Rutherford MBE (1986ko azaroaren 17a) luzera jauzian espezializatutako atleta britainiar erretiratua da. Britainia Handia ordezkatu zuen Joko Olinpikoetan, Munduko eta Europako Txapelketetan eta Ingalaterra Commonwealtheko Jokoetan. 2021eko irailean, bobsleigh talde britainiarreko kide hautatu zuten Rutherford, baina lesionatu egin zen 2022 Neguko Joko Olinpikoetarako sailkatzeko prestakuntzetan.
Rutherfordek luzera jauziko urrezko domina irabazi zuen Udako Joko Olinpikoetan 2012an, 2014an Commonwealth Games, 2014an eta 2016an Atletismoko Europako Txapelketa eta 2015an Atletismoko Munduko Txapelketetan, eta IAAFren Diamanteen Liga ere irabazi zuen 2015ean. 2015eko irailaren 4tik, Diamanteen Ligako garaipena Zürichen laugarren ekitaldiko garaipenarekin berretsi zutenetik 2016ko ekainean Britainia Handiko Atletismo Txapelketatik erretiratu zen arte, Rutherfordek eskura zituen eliteko titulu guztiak aire librean: nazionala, kontinentala, mundukoa, olinpikoa, diamante-liga eta Commonwealth. Rutherford da gaur egun errekorraren titular britainiarra, bai kanpoan bai barruan, luzera jauzian. Marka pertsonalak 8,51 m (aire zabalean) eta 8,26 m (pista estalian) dira.

## Kirol ibilbidea

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2012 | Londres Erresuma Batua | 01 ! | Luzera jauzia |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 03 ! | Luzera jauzia |
| Munduko txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2015 | Pekin Txina | 01 ! | Luzera jauzia |
| Europako txapelketak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2006 | Göteborg Suedia | 02 ! | Luzera jauzia |
| 2014 | Zürich Suitza | 01 ! | Luzera jauzia |
| 2016 | Amsterdam Herbehereak | 01 ! | Luzera jauzia |
| Europako txapelketak (Sub20) ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2005 | Kaunas Lituania | 01 ! | Luzera jauzia |
| Commonwealth Jokoak ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2010 | Delhi India | 02 ! | Luzera jauzia |
| 2014 | Glasgow Eskozia | 01 ! | Luzera jauzia |

## Erreferentziak

* ↑ «Athlete Profile» thepowerof10.info.
* ↑ Men's Long Jump Final. Melbourne 2006 Commonwealth Games Corporation.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1745
* Multimedia: Greg Rutherford / Q1745
# Greg Minnaar

Greg Minnaar (1981eko azaroaren 13a, Pietermaritzburg) jaitsiera modalitatean munduko txapelduna izan den mendi-bizikletako txirrindulari hegoafrikarra da.
Gaur egun Santa Cruz Syndicate taldean aritzen da, Steve Peaten taldekidea delarik.

## Kanpo estekak

* Greg Minnaarren webgune ofiziala
* Datuak: Q726346
# Greg Louganis

Gregory Efthimios "Greg" Louganis (El Cajon, Kalifornia, 1960ko urtarrilaren 29a) estatubatuar kirolaria da, tranpolin-jauzilaria. Aita samoarra zuen eta ama europarra, baina San Diegoko Louganis familiak hartu zuen semetzat. Bederatzi urte zituelarik hasi zen tranpolin-jauzian, eta hamasei urte zituela, Montrealgo Olinpiar Jokoetan (1976) parte hartu zuen Estatu Batuetako selekzioarekin. Urrezko domina irabazi zuen plataforma-jauzian. Los Angelesko jokoetan (1984) eta Seulgoetan (1988) urrezko dominak irabazi zituen tranpolin- eta plataforma-jauzietan. 1988an utzi zituen kirol-lehiaketak, eta antzerkian eta zineman hasi zen antzezle gisa. 1994an, New Yorkeko Gay Jokoetan parte hartu zuen, homosexuala zela erakutsiz. Hurrengo urtean, HIES gaixotasuna zuela jakinarazi zuen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q311332
* Multimedia: Greg Louganis / Q311332
# Gregal

Gregal (katalanez: Gregal, italieraz: Grecale, lombardieraz: Grecal, malteraz: Grigal, okzitanieraz: Gregau, grezieraz: Γραίγος, Graigos) Mediterraneoaren erdialdean eta mendebaldean, ipar-ekialdeko haize zakarra da, neguan jo ohi duena. Aljeria gainean depresio bat dagoenean, haize honek olatu handiak eta hondoko itsasoa ekartzen ditu, mugimendu nabarmenarekin.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2017]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2165880
* Multimedia: Gregale (wind) / Q2165880
# Gregg Allman

Gregory LeNoir Allman (Nashville, Tennessee, 1947ko abenduaren 8a – Richmond Hill, Georgia, 2017ko maiatzaren 27a) estatubatuar rock musikari eta abeslaria izan zen. The Allman Brothers Band taldearen sortzaileetako bat izan zen.
* Datuak: Q503264
* Multimedia: Gregg Allman / Q503264
# Hagetmau

Hagetmau (gaskoieraz Haget) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1793 | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| 3 376 | 3 755 | 4 318 | 4 514 | 4 449 | 4 403 | - | - | - |

## Herri eta hiri senidetuak

* Tordesillas (Espainia)

## Galeria

* San Gironsen kriptaren sarrera
* San Gironsen kripta
* Halco aintzira
* Agès aintzira

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Turismo bulegoaren webgune ofiziala
* Datuak: Q474929
* Multimedia: Hagetmau / Q474929
# Hagerstown (Indiana)

Hagerstown Indianako herri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 1.787 biztanle zituen, 3,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Wayne konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2802507
* Multimedia: Hagerstown, Indiana / Q2802507
# Hagetaubin

Hagetaubin Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q843501
* Multimedia: Hagetaubin / Q843501
# Hagermarsch

Hagermarsch Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan dago, [[Aurich barrutia|Aurich]] barrutian. 2014an 445 biztanle zituen 22,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q634224
* Multimedia: Hagermarsch / Q634224
# Hagerman (Mexiko Berria)

Hagerman Mexiko Berriko herri bat da. Chaves konderrian kokatua dago. 2010ean 1.257 biztanle zituen, 3,57 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Chaves konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1568586
* Multimedia: Hagerman, New Mexico / Q1568586
# Hagerstown (Maryland)

Hagerstown Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Washington konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. 43.527 biztanle ditu, 31,529731 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q755559
* Multimedia: Hagerstown, Maryland / Q755559
# Hagerman (Idaho)

Hagerman Idahoko hiri bat da. Gooding konderrian kokatua dago. 2010ean 872 biztanle zituen, 15,10 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Gooding konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q993496
* Multimedia: Hagerman, Idaho / Q993496
# Gustav Vigeland

Gustav Vigeland (1869ko apirilaren 11, Halse og Harkmark, Mandal – 1943ko martxoaren 12a, Oslo) norvegiar eskultore bat izan zen. Oslo hirian dauden Vigeland parkeko eskulturen egilea izateagatik ospetsua da, gainera Bakearen Nobel Sariaren dominaren diseinatzailea ere izan zen.

## Iruditegia

* Vigeland museoa.
* Vigeland parkeko zutarria.Vigeland parkeko zutarria.
* Vigeland parkea.
* Stockholm hirian dagoen "Gubbe och flickan" eskultura.

## Ikus gainera

* Vigeland parkea

## Kanpo loturak

* Vigeland Museoaren webgunea (Norvegieraz [bokmål]) (Ingelesez)
* Frogner parkaren webgunea (Suedieraz)
* Datuak: Q213956
* Multimedia: Gustav Vigeland / Q213956
# Gustav Nachtigal

Gustav Hermann Nachtigal (Eichstedt, 1834ko otsailaren 23a - Stendal, 1885eko apirilaren 23a) alemaniar botanikaria, medikua eta esploratzailea izan zen, batez ere Erdialdeko Afrika esploratu zuena.

## Biografia

Eichstedten Alemaniako hirian jaio zen, Brandenburgon, artzain luterano baten semea. Medikuntza ikasi zuen Halleko, Würzburgeko eta Greifswaldeko unibertsitateetan. Gero zenbait urtez aritu zen zirujau militar gisa. Gustavek bere jaioterriko herrialdearen klima bere osasunerako kaltegarria zela aurkitu zuen eta, horregatik, Aljer eta Tunisiara joatea erabaki zuen, itsasontziko zirujau gisa parte hartuz espedizio ugarietan.
Prusiako erregearen aginduz, Kanem-Bornu Inperioko sultanari opariak eraman zizkion eskertzeko alemaniarrei mesedeak egitea. Kanpainia bost urte iraun zuen eta Tripoli hirian hasi zen 1869an; Tibestiko Sahara basamortua zeharkatu zuen eta Bornun 1871. urtean amaitu zen. Bornutik Bagirmi-n, Wadai-n, Kordofan-en eta Khartum-en zehar bidaiatu zuen 1874an.
1884. urtean, Otto von Bismarck alemaniako kantzilerrak Erdialdeko eta Mendebaldeko Afrikako enbaxadore berezia izendatu zuen Togolandiako eta Kamerungo lurraldeen anexionatzeak negoziatzeko. Horrela, bere esku hartzeei esker, Alemaniar Inperioaren koloniak bihurtu zituzten. Misio honetatik itzultzen ari zenean, 1885eko apirilaren 20an itsasoan hil zen, Palmas lurmuturraren aurrean, Grand Bassam-en lurperatuta izanik, Boli Kostan.

## Kanpoko loturak

* Sahara and Sudan By Gustav Nachtigal, Allan George Barnard Fisher, Humphrey J. Fisher
* Datuak: Q60549
* Multimedia: Gustav Nachtigal / Q60549
* Espezieak: Gustav Hermann Nachtigal
# Gustav Stresemann

Gustav Stresemann (Berlin, Alemania, 1878ko maiatzaren 10a - 1929ko urriaren 3a) politikaria izan zen.

## Biografia

Historia, literatura eta ekonomiako ikasketak egin zituen Berlingo eta Leipzigeko unibertsitateetan (1897-1900), eta 1903. urtean Alemaniako Alderdi Nazional Liberaleko kide egin zen. 1906tik 1912ra bitartean, Dresde hiriko zinegotzi izan zen, eta aldi berean, ekonomiari buruzko artikuluak idazten zituen Sächsische Industrie (Saxoniako Industria) aldizkarian. 1907. eta 1914. urteetan diputatu aukeratu zuten, eta Lehen Mundu Gerra bitartean, alderdiaren buruzagitza izan zuen.
Gerra amaitu ondoren Alemanian errepublika ezarri zenean, Stresemannek Alemaniako Herri Alderdia sortu zuen, eskuineko alderdi liberala. 1920. urtetik bere heriotza arte, parlamentuko diputatu eta alderdiaren lehendakari izan zen. Zenbait alderdirekin koalizio-gobernua osatu ondoren, 1923. urtean Errepublikako kantziler izendatu zuten. Baina urte berean tirabirak izan ziren koalizioan, aliatuek Rhur inguruko lurraldea hartu zutelako, eta kargua utzi zuen. Hala ere, Stresemannek esku handia izan zuen Errepublikako politikan, urte hartatik hil zen arte Kanpo Arazoetako ministro izan baitzen. Bitarte horretan, gogor saiatu zen mendebaldeko nazioekin erlazioak hobetzen, Alemaniak Europan izandako nagusitasuna berriz ere eskuratzeko asmoz. Tarte horretan, Dawesen plana onartu zen (1924; gerraren ondorioz gutxitu egin zen Alemaniak ordaindu beharreko diru-kopurua), Locarnoko hitzarmena sinatu zen (1925, Frantziaren eta Alemaniaren arteko mugak onartu ziren), aliatuak Rhineland lurraldetik irten ziren (1926), Alemania Nazioen Ligan onartua izan zen (1926), Berlingo hitzarmena sinatu zen (1926, Sobietar Batasunaren eta Alemaniaren neutraltasunaren ziurtatu zen), eta KellogBraind hitzarmena sinatu zuen Alemaniak (1928, gerrari uko egin zitzaion).
Hil aurretik Young plana martxan jarri zuen, baina ezin izan zuen amaituta ikusi. 1926. urtean Bakearen Nobel Saria jaso zuen, Aristide Briandekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q103955
* Multimedia: Gustav Stresemann / Q103955
# Gustav Peichl

Gustav Peichl (Viena, Austria, 1928ko martxoaren 18a - Grinzing, Viena, 2019ko azaroaren 17a) austriar arkitektoa izan zen.

## Biografia

Bere jaioterrian egin zituen lehenengo ikasketak, eta arkitekturakoak Clemens Holzmeister maisuarekin egin zituen, Wiener Akademie der bildenden Künster akademian (1946-1957). 1973az geroztik akademia hartako irakaslea izan zen. Ikasketak amaitzear zela (1956) Roland Rainerrentzat jardun zuen lanean, baina bere estudioa zabaldu zuen handik gutxira.
Peichlen lehenengo aldiko lanen artean azpimarratzekoak dira Afrium-Chule Krim (1962-1963) eta Hackingeko moja domingotarren komentua (1965-1967). Horizontaltasuna da lan horien ezaugarri nagusietako bat, 1930eko hamarraldiko Nazioarteko Estiloaren eragina zuela. 1965-1967 urteetan Vienan egindako Meidlingeko burutik gaixoak zeudenak sendatzeko zentroan arrazionalismoa eta estetika brutalista erabili zituen, eta bere karreran nabarmen agertu zen mekanizismoa iragarri zuen. Bereziki azpimarratzekoa da Vienako Diesterweggassen Eskola (1969-1978), osagai bereiziez osaturiko proiektu konplexu batean oinarritua eta ingurunea kontuan harturik eraikia.
Nazioarteko ospea 1969an lortu zuen, Austriako Irrati Telebistako estudioekin (ORTF). Vaduzko Arte Museoan (1977) berriro ere maisutasun handiz bateratu zituen arkitektura eta ingurunea, Aflenzko irrati-sateliteko estazioan bezala (1976-1979). Berlin-Tegeleko fosfatoak suntsitzeko plantan (1979-1985), berriz, bikain adierazi zuen proiektu industrial batek eskatzen duen ikuspegi tekniko funtzionala eta arkitektura-ahalmena, balio sinbolista handiko eraikin baten bidez.
Azkenaldiko obretan testuinguruaren garrantzia azpimarratu zuen, adibidez Mannheimgo Teknikaren Museoan (1983), aita santuarentzako Heldenplatzeko agertokian (1983), Wienerbergeko Landvilla obran (1985), eta abarretan.
Peichl izan zen mugimendu modernoko artista nagusietako bat, eta arkitekto gisa ez ezik, ospe handia lortu zuen Ironimus ezizenez egindako karikatura politiko eta sozialekin. Haren azken lanetako bat Krems-eko Karikatura Museoa izan zen (2000-2001).

## Kanpo estekak

* (Alemanez) Peichl & Partner-en webgunea

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q79166
* Multimedia: Gustav Peichl / Q79166
# Gustav Robert Kirchhoff

Gustav Robert Kirchhoff (1824ko martxoaren 12 – 1887ko urriaren 17), fisikari alemaniarra izan zen. Batez ere, elektrizitate, espektroskopia eta gorputz beltzen alorretan egin zuen lan. Bere omenez daramate bere izena Kirchhoffen legeak, zirkuitu elektrikoetan karga eta energiaren kontserbazioarekin tratatzen duten bi berdinketa.

## Bizitza

Königsbergen egin zituen ikasketak. Robert Bunsenekin batera, espektro bidezko analisiaren teoriaren oinarriak jarri zituen: gaiak, beroturik, igortzen duen argiaren espektroaren analisiaren bidez gaiaren analisi kimikoa egin daiteke, gai bakoitzak uhin hedadura bereziko argia igortzen baitu. Analisi mota horren bidez bi elementu kimiko berri aurkitu zituzten: zesioa eta rubidioa. Analisi mota bera Eguzkiaren osaera aztertzeko erabili zuen, eta Eguzki argiaren espektroan ageri diren marra ilunen zergatia argitu zuen. Aurkikuntza horrek eragin handia izan zuen astronomiaren aurrerapenean.

## Ikus, gainera

* Kirchhoffen zirkuituen legeak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q60052
* Multimedia: Gustav Robert Kirchhoff / Q60052