# Balore-titulu

Balore-titulu bat, pertsona jakin bati ordainketa kopuru bat agintzen dion dokumentu bat da. Beste era batera esanda, IOU (I owe you) mota formalizatu bat da: dokumentu jasangarri eta sinatua, hartzaileari etorkizuneko data edo eskaera batean diru kopuru bat ordainduko diola agintzen diona. Ordaintzailea, ordainketa jasotzen duena, tresnaren arabera izendatu behar da, edo bestela adierazi.
Gomendagarriak direlako, negoziagarriak diren tresna batzuk bigarren mailako merkatu batean truka daitezke.

## Zer diren

Balore-tituluak transferigarriak dira, eta horrek aukera ematen dio titularrari funtsak eskudirutan hartzeko edo transakziorako modu egokian edo lehentasunaren arabera erabiltzeko. Dokumentuan agertzen den funts-kantitateak agindutako kopuru espezifikoari buruzko oharpen bat barne hartzen du, eta osorik ordaindu behar da, hala eskatuta nola une jakin batean. Titulu negoziagarri bat pertsona batetik bestera transferi daiteke. Instrumentua transferitu ondoren, edukitzaileak haren lege-titulu osoa lortzen du.
Dokumentu horietan ez da jasotzen titulu negoziagarria ematen duen erakundearen beste agindurik. Gainera, ezin da bestelako jarraibide edo baldintzarik ezarri eramaileak titulu negoziagarrian adierazitako diru-kopurua jaso dezan. Titulu bat negoziagarria izan dadin, tituluaren fabrikatzaileak sinatu behar du, marka edo sinadura batekin, proiektua ematen duenak. Erakunde edo pertsona hori funts-igorlea da.

## Motak

Mota askotako titulu negoziagarriak daude. Ohikoenak txeke pertsonalak, bidaia-txekeak, ordaindukoak, gordailu-ziurtagiriak eta posta-igorpenak dira.

### Txeke pertsonalak

Txeke pertsonalak bankuan dirua utzi zuen norbaitek sinatu eta baimentzen ditu, eta ordaindu beharreko zenbatekoa eta txekearen eramailearen izena (hartzailea) zehazten dituzte.
Teknologiak lineako bankaren ospea handitzea ekarri badu ere, txekeak hainbat kontu ordaintzeko erabiltzen jarraitzen dira. Hala ere, txeke pertsonalen erabileraren muga bat ordaintzeko modu nahiko motela dela da, eta denbora asko behar dela txekeak prozesatzeko beste metodo batzuekin alderatuta.

### Bidaia-txekeak

Bidaia-txekeak atzerriko herrialdeetan oporretan dauden pertsonek ordaintzeko erabiltzen duten beste tresna negoziagarri mota bat dira, atzerriko monetaren alternatiba gisa.
Bidaia-txekeak finantza-erakundeek jaulkitzen dituzte serie-zenbakiekin eta aurrez ordaindutako kopuru finkoetan. Sinadura bikoitzeko sistema baten bidez funtzionatzen dute, eta, horretarako, txekearen erosleak behin sinatu behar du, erabili aurretik, eta beste behin, transakzioan zehar. Bi sinadurak bat datozen bitartean, txekea egiten duen finantza-erakundeak onuradunari baldintzarik gabe ordaintzea bermatuko du.
Bidaia-txekeekin, erosleek ez dute arduratu behar oporretan dauden bitartean atzerriko moneta kopuru handiak eramateaz, eta bankuek segurtasuna eskaintzen dute galdutako edo lapurtutako txekeetarako.
Azken hamarkadetako aurrerapen teknologikoekin, bidaia-txekeen erabilera murrizten joan da atzerrian ordainketak egiteko modu egokiagoak sartu ahala. Bidaia-txekeekin lotutako segurtasun-arazoak ere badaude; izan ere, sinadurak faltsutu egin daitezke eta txekeak ere faltsutu egin daitezke.
Gaur egun, saltoki eta banku askok ez dituzte bidaia-txekeak onartzen, transakzioen eragozpenengatik eta bankuek horiek kobratzeko kobratzen dituzten komisioengatik. Horren ordez, bidaia-txeke gehienak zordunketa- eta kreditu-txartelekin ordezkatu dira, ordaintzeko modu gisa.

### Posta-igorpena

Posta-igorpenak eskaeraren titularrari zenbateko bat ordaintzeko agintzen dioten txekeak bezalakoak dira. Finantza-erakundeek eta gobernuek jaulkita, posta-igorpenak oso eskuragarri daude, baina txekeetatik bereizten dira; izan ere, oro har, muga bat egoten da eskaeraren zenbatekoan, normalean $1.000.
1.000 dolar baino gehiago behar dituzten erakundeek hainbat eskaera erosi behar dituzte. Posta-igorpenak erosi ondoren, erosleak hartzailearen xehetasunak eta kopurua beteko ditu, eta pertsona horri bidaliko dio eskaera.
Posta-igorpenek nahiko informazio pertsonal gutxi dute txekeekin alderatuta, igorlearen eta hartzaileen izenak eta helbideak baino ez, eta ez kontu pertsonaleko informaziorik.
Nazioarteko posta-igorpenak ere gaur egun atzerrira dirua bidaltzeko modu herrikoia dira; izan ere, posta-igorpenak ez dira kobratu behar herrialde igorlean. Horrela, dirua transferitzeko metodo erraz eta azkarra ahalbidetzen dute.

### Ordaindukoak

Zor-agiriak alderdien artean idatzizko promesa bat jasotzen duten dokumentuak dira: alde batek (ordaintzaileak) konpromisoa hartzen du beste aldeari (onuradunak) diru-kopuru jakin bat ordaintzeko etorkizuneko data jakin batean. Beste titulu negoziagarri batzuk bezala, zor-agiriek hitzemateko informazio guztia jasotzen dute, hala nola zehaztutako kapital-kopurua, interes-tasa, epearen iraupena, jaulkipen-data eta ordaintzailearen sinadura.
Ordainketa-agiriak, batez ere, banku edo finantza-erakunde bat ez den iturri batetik finantzaketa lortzeko aukera ematen die pertsona fisiko edo juridikoei. Ordaindukoa jaulkitzen dutenek

## Erreferentziak

* (Ingelesez) Hayes, Adam. «How Negotiable Instruments Work» Investopedia (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).
* (Ingelesez) Hayes, Adam. «How Negotiable Instruments Work» Investopedia (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).
* (Ingelesez) «Negotiable Instrument - Overview, Features, and Types» Corporate Finance Institute (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).
* (Ingelesez) «Negotiable Instrument - Overview, Features, and Types» Corporate Finance Institute (Noiz kontsultatua: 2020-11-16).
* ↑ Euskalterm: [Banka eta Aurrezkia Hiztegia ] [2019]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3359388