OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Debrecen

Debrecen (IPA: /'dɛbrɛtsɛn/, latinez: Debrecinum; alemanez: Debrezin edo Debreczin; polonieraz: Debreczyn; errumanieraz: Debreţin; eslovakieraz: Debrecín; lituanieraz: Debrecenas; letonieraz: Debrecena; serbieraz: Дебрецин, Debrecin; kroazieraz: Debrecin; grezieraz: Ντέμπρετσεν) Hungariako ipar-ekialdeko hiria da, Hajdú-Bihar konderriko hiriburua. Iparraldeko Lautada Handiko hiri nagusia eta herrialdeko bigarren handiena da. 2015ean 203.506 biztanle zituen.

## Historia

XIV. mendean sortu zen; nekazari herria izan zen 1945era arte. Hungariarren kalbinismoaren gunerik garrantzitsuena izan zen, eta «Erroma kalbinista» edo «Hungariako Geneva» izenaz ere ezagutzen zen.
Bertan aldarrikatu zuen Hungariako independentzia Lajos Kossuth politikariak 1849an. Behin-behineko gobernuaren egoitza izan zen 1944-1945 bitarteko urteetan.

## Klima

Debrecengo klimak ozeaniko epelaren (Cfb Köppen klima sailkapenean) eta kontinentalaren (Dfb) arteko ezaugarriak ditu.
Datu klimatikoak (Debrecen) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 0.6 | 4.1 | 10.4 | 16.6 | 21.7 | 24.6 | 26.5 | 26.1 | 22.4 | 16.5 | 8.5 | 2.6 | 15.05 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | −2.6 | 0.2 | 5.1 | 10.7 | 15.8 | 18.7 | 20.3 | 19.6 | 15.8 | 10.3 | 4.5 | −0.2 | 9.85 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −5.5 | −3.0 | 0.6 | 5.4 | 10.1 | 13.4 | 14.4 | 13.7 | 10.3 | 5.3 | 1.3 | −2.8 | 5.26 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 37 | 30 | 34 | 42 | 59 | 80 | 65 | 61 | 38 | 31 | 45 | 44 | 566 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) | 8 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 8 | 7 | 5 | 5 | 8 | 8 | 89 |
| Eguzki orduak | 55.8 | 81.2 | 145.7 | 192.0 | 238.7 | 249.0 | 282.1 | 260.4 | 201.0 | 161.2 | 69.0 | 46.5 | 1982.6 |
| Iturria: ||||||||||||||

## Biztanleria

2011n Debrecenen 204.834 lagun bizi ziren; etniari dagokionez, % 84,8 hungariarrak ziren, % 0,6, alemaniarrak eta % 0,6, ijitoak.

## Ekonomia

Doikuntza eta botika industriak daude. Unibertsitatea dago.

## Hiri senidetuak

Debrecen hiri hauekin senidetua dago:
* Brunswick Berria (AEB)
* Cattolica (Italia)
* Jyväskylä (Finlandia)
* Klaipeda (Lituania)
* Lublin (Polonia)
* Oradea (Errumania)
* Paderborn (Alemania)
* Rishon LeZion (Israel)
* San Petersburgo (Errusia)
* Setúbal (Portugal)
* Shumen (Bulgaria)
* Taitung (Taiwan)
* Tongliao (Txina)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2015/12/14 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ https://web.archive.org/web/20130401185802/http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/europe/ger_pl/debrecen_e.htm HKO
* ↑ Detailed Gazetteer of Hungary: Debrecen. ksh.hu (Noiz kontsultatua: 2015-12-21).

## Kanpo estekak

* (Hungarieraz) (Ingelesez) Webgune ofiziala, debrecen.hu
* (Ingelesez) Turismo webgunea, debrecencity.com
* Datuak: Q79880
* Multimedia: Debrecen / Q79880
# Debrecziner

Debrecziner (hungarieraz: debreceni kolbász) Hungariako Debrecen hirian jatorria duen hestebete mota bat da. Austria-Hungariako Inperioa osatzen zuten herrialdeetan hedatu zen, halaber baita Alemaniako Bavaria eskualdean ere. Austrian Debreziner izena jasotzen du.
Hungariako jatorrizko hestebeteak txekor eta txerri haragi keatuz eta piperrautsez egin ohi da. Zerbitzatzen garaian beste hungariar plateren osagarri edo lagungarri gisa izaten da, baina bere zapore keatua dela eta, batzuetan plater nagusia izatera ere iristen da, Debrecziner Goulasch delakoaren kasu.

## Prestaketa

Hestebete honen sukaldatzea oso erraza da. Txerri haragi pusketak hartu eta piperrautsa gehitzen zaien heinean arinki erregosten dira. Ondoren ardi tripakia gehitu eta dena batera keatzea da. Hungariako jatorrizko hestebeteek piper min zapore apur bat dute, oreari pipermina gehitzen baitzaio.

## Osagaiak

Urdai haragia, gantza, ura, gatza, espezieak edo belarrak, azukrea eta zaporeztatzaileak (maiz kontserbagarriak ere bai). 100 gramoko 312 kcal-etako balore energetikoa du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q667953
* Multimedia: Debrecziner / Q667953
# Debrzno udalerria

Debrzno ( (Audio·info)) Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Człuchów barrutian kokatuta. 224,03 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9178 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q367573
ieaPomeraniako voivoderriko udalerriak :
# Debus (kraterra)

Debus kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ22 lau-angelukoan dago. 19,8 kilometroko diametroa du. Izena Kurt H. Debusren omenez darama.

## Erreferentziak

* (Ingelesez) (WGPSN), IAU Working Group for Planetary System Nomenclature. (2013ko otsailaren 13a). Gazetteer of Planetary Nomenclature. 1:1 Million-Scale Maps of the Moon. Nazioarteko Astronomia Elkartea / USGS.
* (Ingelesez) Andersson, L. E.; Whitaker, E. A.,. (1982). NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. NASA RP-1097.
* (Ingelesez) Blue, Jennifer. (25 de julio de 2007). Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS.
* (Ingelesez) Bussey, B.; Spudis, P.. (2004). The Clementine Atlas of the Moon. Cambridge University Press ISBN 0-521-81528-2.
* (Ingelesez) Cocks, Elijah E.; Cocks, Josiah C.. (1995). Who's Who on the Moon: A Biographical Dictionary of Lunar Nomenclature. Tudor Publishers ISBN 0-936389-27-3..
* (Ingelesez) McDowell, Jonathan. (15 de julio de 2007). Lunar Nomenclature. Jonathan's Space Report.
* (Ingelesez) Menzel, D. H.; Minnaert, M.; Levin, B.; Dollfus, A.; Bell, B.. (1971). Report on Lunar Nomenclature by The Working Group of Commission 17 of the IAU. , 136 or..
* (Ingelesez) Moore, Patrick. (2001). On the Moon. Sterling Publishing Co ISBN 0-304-35469-4.
* (Ingelesez) Price, Fred W.. (1988). The Moon Observer's Handbook. Cambridge University Press ISBN 0521335000..
* (Ingelesez) Rükl, Antonín. (1990). Atlas of the Moon. Kalmbach Books ISBN 0-913135-17-8.
* (Ingelesez) Webb, Rev. T. W.. (1962). Celestial Objects for Common Telescopes, 6ª edición revisada. Dover ISBN 0-486-20917-2.
* (Ingelesez) Whitaker, Ewen A.. (2003). Mapping and Naming the Moon. Cambridge University Press 978-0-521-54414-6.
* (Ingelesez) Wlasuk, Peter T.. (2000). Observing the Moon. Springer ISBN 1-85233-193-3.
* (Ingelesez) Lunar Impact Crater Database. Lunar and Planetary Institute (USRA).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q612912
* Multimedia: Debus (lunar crater) / Q612912
# Debra Winger

Mary Debra Winger (Cleveland Heights, Ohio, 1955eko maiatzaren 16a - ) aktore estatubatuarra da.
Hirutan izan da Emakumezko aktore onenaren Oscar Sarietarako hautagai, 1982an (An Officer and a Gentleman, 1983an (Terms of Endearment) eta 1993an (Shadowlands), baina ez du irabazi.

## Filmagintza

* Slumber Party '57 (1976)
* Thank God It's Friday (1978)
* The Warriors (Uncredited) (1979)
* French Postcards (1979)
* Urban Cowboy (1980)
* Cannery Row (1982)
* An Officer and a Gentleman (1982)
* Terms of Endearment (1983)
* Mike’s Murder (1984)
* Legal Eagles (1986)
* Black Widow (1987)
* Made in Heaven (1987)
* Betrayed (1988)
* Everybody Wins (1990)
* The Sheltering Sky (1990)
* Leap of Faith (1992)
* Wilder Napalm (1993)
* Shadowlands (1993)
* A Dangerous Woman (1993)
* Forget Paris (1995)
* Big Bad Love (2001)
* Radio (2003)
* Eulogy (2004)
* Sometimes in April (2005)
* Dawn Anna (2005)
* Rachel Getting Married (2008)
* Lola Versus (2012)
* Boychoir (2014)
* The Lovers (2017)
* Kajillionaire (2019)
* Datuak: Q229009
* Multimedia: Debra Winger / Q229009
# Debrecen-Nyíregyházako elizbarrutia

Debrecen-Nyíregyházako elizbarrutia (hungarieraz: Debrecen-Nyíregyházi egyházmegye, latinez: Dioecesis Debrecenensis–Nyiregyhazanus) Erromatar Eliza Katolikoaren hungariar elizbarrutietako bat da. 1993ko maiatzaren 31n ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Debrecenen dago. Egun apezpikua Ferenc Palanki da.

## Apezpikuen zerrenda

* Nándor Bosák (1993-2015)
* Ferenc Palánki (2015-)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Diocese of Debrecen-Nyíregyháza» Catholic Hierarchy.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q530303
* Multimedia: Roman Catholic Diocese of Debrecen–Nyíregyháza / Q530303
# Debreceni VSC

Debreceni VSC (izen osoa Debreceni Vasutas Sport Club) Hungariako azken urteetako futbol talde onena da, Debrecen hirikoa. 7 aldiz irabazi du Hungariako futbol liga, 6 aldiz Kopa eta beste bost aldiz superkopa. Budapestekoak ez diren taldeen artean, palmaresik onena dauka.

## Historia

1902an sortu zen, Egyetértés Futball Club izenaz, baina Estatuko trenbideek bereganatu zuten eta Debreceni Vasutas Sport Club (vasutasek "trenbide" esan nahi du). Komunismoa iritsi zenean "Loki" ezizena hartu zuen, herrialde komunistetan "Lokomotiv" izena baitzuten trenbide enpresako futbol taldeek.
Behe mailatan aritu izan da historian zehar, noizbehinka lehen mailara iristea ere lortu duen arren. 1993an igo zen azken aldiz Hungariako lehen mailara eta ordutik bertan izan da. Aurreneko tituluak 1999 eta 2001eko kopak izan zituen baina 2005etik aurrera Hungariako talde nagusia izan da, zazpi liga, lau kopa eta bost superkopa irabazirik. Europako txapelketetan, ordea, ez du emaitza aipagarririk lortu.

## Palmaresa
### Hungarian: 19

* Liga (7): 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2012, 2014.
* Kopa (6): 1999, 2001, 2008, 2010, 2012, 2013.
* Hungariako Superkopa (5): 2005, 2006, 2007, 2009, 2010.
* Hungariako Ligako Kopa (1): 2010

## Kanpo estekak

* (Hungarieraz) webgunea
* Datuak: Q205732
* Multimedia: Debreceni VSC / Q205732
# Dellroy (Ohio)

Dellroy Ohioko herri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 356 biztanle zituen, 0,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Carroll konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2668725
* Multimedia: Dellroy, Ohio / Q2668725
# Dellwood (Minnesota)

Dellwood Minnesotako hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 1.063 biztanle zituen, 6,88 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2212370
# Dellview (Ipar Carolina)

Dellview Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Gaston konderrian dago, Ipar Carolina estatuan. 6 biztanle ditu, 0,292994 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Gaston konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3475213
# Dellwood (Missouri)

Dellwood Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 5.025 biztanle zituen, 2,66 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Louis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q956762
# Dellwood (Wisconsin)

Dellwood Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adams konderrian dago, Wisconsin estatuan. 579 biztanle ditu, 13,840229 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Adams konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5254228
# Dellstedt

Dellstedt Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Dithmarschen (barrutia)|Dithmarschen]] barrutian. 2014an 736 biztanle zituen 21,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q551656
* Multimedia: Dellstedt / Q551656
# Delma

Delma Pygopodidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak

* Delma australis Kluge, 1974
* Delma borea Kluge, 1974
* Delma butleri Storr, 1987
* Delma concinna (Kluge, 1974)
* Delma desmosa Maryan, Aplin & Adams, 2007
* Delma elegans Kluge, 1974
* Delma fraseri Gray, 1831
* Delma grayii Smith, 1849
* Delma haroldi Storr, 1987
* Delma impar (Fischer, 1882)
* Delma inornata Kluge, 1974
* Delma labialis Shea, 1987
* Delma mitella Shea, 1987
* Delma molleri Lütken, 1863
* Delma nasuta Kluge, 1974
* Delma pax Kluge, 1974
* Delma petersoni Shea, 1991
* Delma plebeia De Vis, 1888
* Delma tealei Maryan, Aplin & Adams, 2007
* Delma tincta De Vis, 1888
* Delma torquata Kluge, 1974

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2713798
* Multimedia: Delma / Q2713798
* Espezieak: Delma
# Denderako argiak

Denderako argiak, arlo sasizientifikotan, Egiptoko Dendera herriko Hathor jainkosaren tenpluko kriptan zizelkaturiko zenbait harrizko erliebek (bakarrik edo irudikapen bikoitzean) jasotzen duten izena da. Egiptologoek, erliebeak, sugedun loto lore bat bezala interpretatu dituzte, izaera mitologikoko ikur bat.
| « | Kriptako erliebe bikain eta enigmatikoak, kosmogonikoak dira, eta loto lore batetik, sorreraren ikurra, kontzientziaren manifestazio bat bezala, jaiotako suge bat (sorrera guztian dagoen printzipio dualistaren ikurra, Hasieran, Zerua eta Lurraren arteko banaketan bezala) erakusten du. | » |

## Interpretazio zientifikoak

Harsumtus, greziarrek, Hor-Sema-Tauy (Horus, Bi lurren bateratzailea) jainko egiptoarrari eman zioten izena da, irudikapenetan, forma ezberdinak hartzen dituena, eta, horietako bat, loto lore batetik irteten ari den suge bat da. Harsumtus jaiotzen den loto itxi horiek, egiptoar mitologia ezagutzen ez duten interpretaziopean, ustezko argiak dira.

## Interpretazio ez zientifikoak

Interpretazio nagusiarekin kontrastean, beste ikerlari batzuk, erliebeek, Antzinako Egipton teknologia elektrikoa erabiltzen zutenaren hipotesia proposatzen dute, erliebeetako objektu zentralak, egungoago antzerako gailuekin alderatuz (Geisslerren hodiak, Crookesen hodiak eta arku-lanparak). Hipotesi honek, "begi bistakoa" dirudi Erich Von Däniken bezalako ikertzaileentzat, are gehiago, kripta sekretu baten egoteagatik.
Joseph Norman Lockyerrek, lankide bati egin zion iradokizun umoretsuak, non argi elektrikoek, hilobi egiptoarretan zuzirik ez egotea azalduko lukeela, batzuetan, interpretazio hori babestuko lukeen argudio bezala eman da, benetan, zientzialariak, ispilu bidezko isla sistema baten erabilera frogatu nahi zuen arren.
Interpretazio honen alde agertzen direnek, argudio bezala, "kobrezko plakekin estalitako masta luzeei" erreferentzia egiten dien antzinako testu bat erabiltzen dute, baina, Bolko Stern egiptologoak, zehatz-mehatz, masta edo makila horiek, kobrez estalita bazeuden, erritu magikoetan erabiltzeko zela deskribatzen du, eta ez elektraindarra edo tximistak erabiltzeko, Egipton, elektraindarra erabili izanaren frogarik ez baita aurkitu.
Ingeniari batzuek, erliebeen euren interpretazioan oinarritutako lan eredu bat eraiki dute, eta, zenbait egilek (Peter Krassa eta Reinhard Habeck kasu), gailuak lanpara elektriko bezala funtzionatzeko moduaren oinarrizko teoria bat sortu dute, baina, teoria honen emaitzak, egiptologia ofizialak ez ditu onartu.
* Ezkerreko erliebearen irudikapena.
* Irudikapen bikoitza eskumako harresian.
* Irudikapen bikoitza eskumako harresian.

## Erreferentziak

* ↑ The Traveler's Key to Ancient Egypt. Revised: A Guide to the Sacred Places of Ancient Egypt (402 or.) WEST, John Anthony; Quest Books; ISBN 0-8356-0724-0

## Ikus, gainera

* Denderako zodiakoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1513899
* Multimedia: Dendera light / Q1513899
# Dendarikale

Dendarikale :
| Bilbo, Zazpikaleak ||
| Dendarikale eta Done Jakue Bidearen ikurra lurzoruan ikusgai. ||
| Herrialdea Probintzia Udalerria | Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Bilbo erdigunea Dendarikale Dendarikale Dendarikale ||
| Koordenatuak: | 43°15′23.50″N 2°55′25.45″W﻿ / ﻿43.2565278°N 2.9237361°W﻿ / 43.2565278; -2.9237361 |
Dendarikale Bilboko Zazpikaleetatik hirugarrena da, San Anton elizatik zenbatzen hasita. Horrenbestez, Artekale eta Belostikale artean dago.
Erribera kalean hasten da, Erriberako merkatuaren aurrean, eta Zamudioko atarian amaitzen da, Donejakue katedralaren albo batetik pasatuta. Izan ere, kaleak daukan bitxitasun nagusietako bat da elizaren kanpoko hormetan itsatsita dauden denda txiki batzuen presentzia.
Julen Gabiria idazleak 2005ean kaleari buruz hiru istoriok osatutako sorta argitaratu zuen bere blogean (ikus kanpo loturak).

## Kanpo estekak

* "Dendarikale I" Julen Gabiria
* "Dendarikale II" Julen Gabiria
* "Dendarikale III" Julen Gabiria
* Datuak: Q12256151
* Multimedia: Calle de la Tendería / Q12256151
# Denboraren orratzak

Denboraren orratzak Hertzainak taldearen azken diskoa izan zen, 1992an Oihuka zigiluak argitaratutakoa.

## Abestiak

* Irauten
* Oroimen txarrak
* Larru beltzak
* Pirañak
* Bihurtuko zara, txo!
* Set drugs free
* Zoratzen naizela
* Ez duzu atxakiarik
* I Fought the Law (Sonny Curtisek moldatua)
* Eguneroko ilusioa

## Kanpo estekak

* Diskoa entzungai "Musikazblai" webgunean
* Datuak: Q12256147
# Denbury

Denbury, Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen herri bat da, Devon konderrian.
2011n 689 biztanle zituen.
* Datuak: Q5256634
* Multimedia: Denbury / Q5256634
# Denda

Merkataritzan, denda txikizkako salmentarako saltoki mota bat da, gehienetan espazio itxi txiki bat hartu eta hiri bateko kaleetan zehar kokatzen dena. Gehienetan dendak produktu berezituak saltzen dituzte; horrela arropa-dendak, erremintak eta etxerako tresneria saltzen dituzten burdindegiak, liburu dendak, elikagai-dendak eta abar daude. Denda batzuetan produktuak erosleak berak hartu eta ondoren kutxa erregistratzaile batetik igaroz ordaindu egiten ditu, autozerbitzu izeneko sistemaren bitartez; beste batzuetan (okindegietan esaterako), berriz, ohikoagoa da erosleak produktuak eskatu eta saltzaileak ekartzea.

## Ikus, gainera

* Benta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213441
* Multimedia: Shops / Q213441
# Dendaraba

Dendaraba Gasteizko hirigunean Bake, Posta eta Independentzia kaleen artean kokatuta dagoen merkataritza-gunea da. 1990. urteko abenduan inauguratu zen.
Guztira 4.000m² ditu, 2.300 m² dira dendek hartzen dituztenak eta beste 1.700 m² oinezkoentzako guneenak, bi solairutan banatuta. Hiri merkatal-gunea da, hau da, ohiko merkatal guneak ez bezala, hiriaren bihotzean dago. Hiru sarrera ditu, Bakea, Posta eta Independentzia kaleetan.
Horrez gain, merkatal-guneak 800 kotxerentzako aparkalekua dauka, bai merkatal-gunean zein inguruko kaleetan.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Dendarabaren webgune ofiziala.
* Datuak: Q12256149
# Dendera

Dendera, Goi Egiptoko VI. nomoaren hiriburua izan zen. Hiria, Nilo ibaiaren ekialdeko ibarrean dago, Luxorretik 70 kilometro inguru iparraldera.

## Hathor jainkosaren tenplua

Hathor jainkosaren tenpluaren eraikuntza, Nektanebo I.aren garaian hasi zen, ptolomeotar dinastiaren garaian jarraitu eta apaindu zen, eta, azkenik, erromatar garaian amaitu zen.
Hathortar kapitelak dituzten bi gela hipostilo eta "urte berriaren patioa" ditu.
Tenpluaren barnean, apaindutako hamabi kripta eta Osirisen bi hil kapera daude, horietako batetatik dator Zodiako ospetsua, gaur egun Louvren erakutsita dagoena, Parisen.
Teilatuan, Hathor jainkosa eta eguzki diskoaren arteko elkarketaren erritua egiten zen kapera bat zegoen.
Adobezko harresi handi batek inguratzen du barrutia, Domiziano eta Traianoren ate monumental batekin.
Hathor jainkosaren tenpluaren hegoaldean, Isis jainkosaren jaiotzaren tenplua dago, Augusto erromatar enperadorearen garaian apaindua. Inguruan, Nektanebo I.aren mammisia, erromatar mammisia, laku sakratu bat eta erietxe bat daude.

## Denderako nekropolia

Denderako nekropolian, Antzinako Inperioko eta lehen tarteko aroko hilobi garrantzitsuak daude.
Nobleek, mastaba zabalak eraiki zituzten, horietako batean, apaindura, estelak eta "ate faltsuak" kontserbatzen dira.
Adreiluzko bobeda eta animalia hilobiak, batez ere txori, zakur eta behienak (Hathor sinbolizatzen duten animaliak) dituzten katakonbak daude.
* "Osirisen misterio"etan Dendera izan zen Osiris jainkoaren hilobietako bat, bertan, bere berpiztearen antzezte errituala ospatzen zelarik.

## Ikus, gainera

* Denderako zodiakoa
* Denderako Lanparak
* Denderako tenplua

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Dendera, institutoestudiosantiguoegipto.comen
* Datuak: Q29019
* Multimedia: Dendera / Q29019
# Deshler (Nebraska)

Deshler Nebraskako hiri bat da. Thayer konderrian kokatua dago. 2010ean 747 biztanle zituen, 1,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Thayer konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q967657
* Multimedia: Deshler, Nebraska / Q967657
# Deshler (Ohio)

Deshler Ohioko herri bat da. Henry konderrian kokatua dago. 2010ean 1.799 biztanle zituen, 5,84 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Henry konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2668753
* Multimedia: Deshler, Ohio / Q2668753
# Deshidrohalogenazio

Deshidrohalogenazioa eliminazio-erreakzio bat da non hidrogeno haluro bat substratu batetik erauzten den.

## Alkil haluroen deshidrogenazioa

Deshidrogenaziorik inportanteenetako bat alkil haluroena da. Alkil haluroak alkeno bat sortzeko gaitasuna izan behar du eta horregatik metil eta bentzil haluroak ez dira substratu egokiak. Aril haluroak ere ez dira egokiak.

### Base baten bidezkoa

Base sendo baten bidez tratatzen direnean alkil kloruro askok dagokion alkenoa ematen dute. Hona adibide batzuk:
${\ce {CH3CH2Cl + KOH -> CH2=CH2 + KCl + H2O}}$
${\ce {CH3CH2CHCl + KOH -> CH3CH=CH2 + KCl + H2O}}$
${\ce {CH3CHClCH3 + KOH -> CH3CH=CH2 + KCl + H2O}}$
Isomeroak ager daitezkeen kasuetan Zaitsev-en araua aplikatzen da eta ordezkatuen dagoen isomeroa produzitzen da gehien.

### Cracking bidezkoa

Eskala industrialean deshidrohalogenazio basikoak ez dira egokiak, erreakzioan sortzen den haluro alkalinoa tratatzea arazoak sor ditzakeelako. Horren ordez bero bidez bideratutako crackinga lehenesten da. Adibidez,1,2-dikloroetanoa berotuz binil kloruroa lortzen da.
${\ce {CH2ClCH2Cl -> CH2=CHCl + HCl}}$
Hondar bezala produzitzen de hidrogeno kloruroa oxiklorazio-erreakzioetarako usatzen da.
Beste adibide bat da, fluoroalkenoen sintesia deshidrofluorazio termikoaren bidez: 1,2,3,3,3-pentafluoropropenoa 1,1,2,3,3,3-hexafluoropropanotik.
${\ce {CF2HCH(F)CF3 -> CHF=C(F)CF3 + HF}}$

## Epoxidoen sorrera

Halohidrinek, bereziki klorohidrinek, deshidrohalogenazioa pairatzen duten epoxidoak emateko. Erreakzio hau industrian baliatzen da 1-kloropropan-2-oletik urtero milaka tona propilen oxidoa lortzeko.
${\ce {CH3CH(OH)CH2Cl + KOH -> CH3CH(O)CH2 + H2O + KCl}}$

## Erreferentziak

* ↑ March, Jerry. (1985). Advanced organic chemistry : reactions, mechanisms, and structure. (3rd ed. argitaraldia) Wiley ISBN 0-471-88841-9. PMC 10998226. (Noiz kontsultatua: 2021-04-25).
* ↑ (Ingelesez) Rossberg, Manfred; Lendle, Wilhelm; Pfleiderer, Gerhard; Tögel, Adolf; Dreher, Eberhard-Ludwig; Langer, Ernst; Rassaerts, Heinz; Kleinschmidt, Peter et al.. (2006). «Chlorinated Hydrocarbons» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (American Cancer Society) doi:10.1002/14356007.a06_233.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2021-04-25).
* ↑ Anakabe, Eneritz & Arrasate,, Sonia. (2012). Kimika organikoa. EHU, 20 or. ISBN 978-84-9860-672-0..
* ↑ Nijhuis, T. Alexander; Makkee, Michiel; Moulijn, Jacob A.; Weckhuysen, Bert M.. (2006-05-01). «The Production of Propene Oxide:  Catalytic Processes and Recent Developments» Industrial & Engineering Chemistry Research 45 (10): 3447–3459. doi:10.1021/ie0513090. ISSN 0888-5885. (Noiz kontsultatua: 2021-04-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3045102
* Multimedia: Dehydrohalogenation / Q3045102
# Design Museum

Design Museum (euskaraz Diseinu Museoa) 1989an Londresen (Ingalaterra) sortutako museo bat da, Tamesis ibaitik gertu kokatuta dagoena. Museoak produktu-industrial, grafikoa, moda eta arkitektura gaiak aurkezten ditu. 2007an, Times egunkariak, urteko bigarren museorik onena bezala zehaztu zuen London's Design Museum-a. Deyan Sudjic da museoko zuzendaria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q571249
* Multimedia: Design Museum London / Q571249
# Desiarchis

Desiarchis Carposinidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Desiarchis hemisema da.

## Espezieak

| Espeziea | Irudia | Egoera |
| Desiarchis hemisema | | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16736053