OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# KZnux

KZnux idazmahairako GNU/Linux sistema eragile oso bat da, Ubuntun banaketan oinarritutakoa.

## Historia

Lehengo bertsioa (KZnux 1.0) Gasteizeko Diocesanas-en garatu zen 2010an eta Ubuntu 10.04-an oinarritzen da. Bigarren bertsioa (Kznux 2.0) KZgunea proiektuak garatu du 2012an eta Ubunbu 12.04-an oinarritzen da. KZguneak KZnux garatu zuen bere zentro guztietan instalatzeko (270 zentru eta 3000 ordenagailu). 2012an frogak egin zituen zentro batzuetan eta 2013an migrazioa hasi zen.

## Ezaugarriak

KZnux 1.0 Gnome erabiltzen zuen. KZnux 2.0 Unity erabiltzen du.
* Libreoffice
* Audacity
* Gimp
* Firefox
* Vlc
* Evince
* Blender
* Calibre
* Pitivi
* Thunderbird

## Instalatzeko baldintzak

KZnux instalatzeko gutzienez P4 bat eta 512 mb behar dira. Disko gogorrean 4 Gb libre egon behar dira.

## Kanpo estekak

* KZguneko blogean artikulua I
* KZguneko blogean artikulua II
* Kznux Deskarga SourceForge-n
# KV58

KV58 hilobia Egipton, Erregeen Haranean kokatua dago, Tebastar nekropolian, Luxorren parean, Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean. 1909an aurkitu zuen Ernest Harold Jonesek, Theodore Monroe Davisek finantzatua, lehen indusketak berehala hasi zituena (modu erratuan aurkikuntza 1907an Edward Russell Ayrtoni eman zion arren). Hilobi hau gurdiaren hilobia bezala ere ezagutzen da.
Espezialista batzuk Egiptoko XVIII. dinastiako azkenaurreko erregea izan zen Aÿ faraoiaren hil hatuarentzako ezkutalekua zela uste dute, faraoi hau WV23an lurperatua izan zelarik. KV54 hilobia bezala, bere hilobia arpilatua izan ondoren Ay faraoiaren hil hatuaren zati bat eraman zen baltsamatze putzu bat da.
Sarrera putzu batez eta ganbera batetara daroan pasabide txiki batez osatua dago. Hilobiak ez du inongo apaindurarik, eta zazpi metroko luzeran hedatzen da. Ganberan, Jonesek botoi ugari eta urrezko apaingarri bat aurkitu zituen, ziuraski gurdi baten lotailukoa, Tutankamon eta Ayren izenak zeramatzanak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1465157
* Multimedia: KV58 / Q1465157
# KZgune

KZguneak herritarren esku Interneten nabigatzen ikasteko instalazioak jartzen dituzten Euskal Autonomia Erkidegoko zentro publikoak dira. KZguneetan eskaintzen diren zerbitzuak doakoak dira.
KZguneen sarea 2001ean sortu zuen Eusko Jaurlaritzak, "Euskadi Informazioaren Gizartean Plana 2002-2005 (EIGP)"-ren barnean; Plan honen helburua EAE Informazioaren Gizartean sartzea zen. EIGPren iraunaldia amaitu zenean, Eusko Jaurlaritzak gizartean teknologia berrien erabilera sustatzen ahalegintzen saiatu zen, horretarako bigarren plan bat aurkeztuz: EIGP 2010 (Euskadiko Agenda Digitala).
KZguneak udaletxeek eskaintzen dituzte eta bertako ekipamendua Eusko Jaurlaritzak hornitzen du.

## Zerbitzuak

Zerbitzu aipagarrienak honakoak dira:
* Sarean ibiltzeko ordenagailuen azpiegitura
* E-mail kontuak
* Interneten nabigatzen ikasteko 10-20 orduko ikastaroak
* On-line ikastaroak
* Interneti buruzko ikastaro aurreratuak
* Elkarteentzako web orrien diseinua
* Erabiltzaileei arreta eskainiko dieten profesionalak

## Zenbakiak

Dagoeneko proiektuaren 3 helburu lortu dira:
* 15 urtetik gorako euskal biztanleen %10 erregistratutako erabiltzaile izatea
* 15 urtetik gorako euskal biztanleen %4 Interneten ibiltzeko hezitzea
* EAEko udalerri guztietan egotea
2008ko urriaren 23an:
* 290.000 erabiltzaile erregistratuta
* 118.771 partehartzaile Interneten oinarrizko-prestakuntzako ikastaroetan
* 37.000 partehartzaile ikastaro aurreratuetan
* 2.700 ordenagailu
* 276 KZgune
* 250 herri KZgunearekin
* 109 profesional

## Ikastaroak

Interneten oinarrizko-prestakuntza:
* Internet KZgunea
* NagusiWeb: 55 urtetik gorakoentzat
* EmaWeb: emakumeentzat
Gaien araberakoak:
* Zerbitzuak
* Segurtasuna
* Aisia
* Etxea eta familia
* Enpresa

## ISO 9001-2000

AENOR erakundeak, Espainiako Normalizazio eta Zertifikazio Erakundeak, KZguneen sareari ISO 9001-2000 kalitate-ziurtagiria berronetsi dio. Honela, 2002. urtetik aurrerako KZguneen sareko kudeaketa eta hobekuntza bermatzen da.
AENORek oso positiboki baloratzen du KZguneen erabiltzeen gogobetetasuna (5 puntutik 4,7), gauzatutako inkesten bidez lortu dena.

## Kanpo estekak

* KZgunea webgune ofiziala.
* Datuak: Q12261178
# KV61

KV61 izenekoa Erregeen Harana deritzon Tebastar nekropolian dagoen hilobi bat da. Theodore Monroe Davisen babesarekin Ernest Harold Jonesek aurkitu zuen 1910ean, urte honetan lehen indusketak hasiz, baina ez zen objektu edo idazkunik aurkitu.
Hilobi honen jabea ezezaguna da, eta bere itxuragatik hilobia ez zen sekula erabili eta gainera eraikuntza amaitu gabe dago. Sarrera putzu batez eta gela xalo batez osatua dago. 6,30 metro inguruko luzerakoa, ez du apaindurarik. Ernest Harold Jonesek sekula ez zuen hilobi honi buruzko txostenik argitaratu.

## Bibliografia

* Reeves, Nicholas y Wilkinson, Richard H. Todo sobre el valle de los Reyes. Destino. 1998. ISBN 84-233-2958-5.
* Siliotti, Alberto. El Valle de los Reyes: Y los templos y necrópolis de Tebas. 1997. Martínez Roca. ISBN 84-270-2200-X.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q204004
* Multimedia: KV61 / Q204004
# Joelen liburua

Joelen liburua (hebreeraz: יואל‎, Yoel) Itun Zaharreko liburu kanonikoa, Joelek idatzia. Lau atal ditu liburuak. Oti izurrite bat (I-II. ataletan), eta Izpiritu Santuaren eta Josafaten haranaren profeziak (IV. atala) egin zituen Joelek liburu hartan.

## Egitura

* Matxinsaltoak eta lehortea (1,2-12)
* Konbertsiorako eta Jaunari erregu egiteko deia (1,13-14)
* Jaunaren eguna gainean (1,15-2,1)
* Matxinsaltoen erasoa (2,2-11)
* Konbertsiorako deia (2,12-17)
* Jaunak herriari erantzun (2,18-27)
* Jaunaren espiritua guztien gain (3,1-5)
* Jauna nazioen kontra auzitan (4,1-16)
* Jainkoaren herriaren berriztapena (4,17-20)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012-12-1 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131643
* Multimedia: Book of Joel / Q131643
* Jatorrizko testuak: Biblia/Joel
# Joensuu

Joensuu :
| Armarria ||
| Berezko izena | Joensuun kaupunki |
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia Ipar Kareliako eskualdea Joensuuko azpieskualdea |
| Alkatea | Kari Karjalainen |
| Sorrera | 1848 |
| Koordenatuak | 62°36′00″N 29°45′00″E﻿ / ﻿62.60000°N 29.75000°E﻿ / 62.60000; 29.75000 |
| Azalera - Ur-azalera | 2.751,06 km² 369,36 km² (%13,4) |
| Biztanleria Dentsitatea Lehen hizkuntza - Finlandiera - Suediera - Besteak | 73.871 (2012.01.31) 31,02 bizt/km² (2011) % 97,4 (ofiziala) % 0,1 % 2,5 |
| Webgune ofiziala | (Finlandieraz) (Ingelesez) |
Joensuu Finlandia ekialdean dagoen udalerria da Ipar Karelia probintzian. 2012ko erroldaren arabera 74.163 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Maanmittauslaitos 2011
* ↑ Väestorekisterikeskus 2012.01.31
* ↑ Väestorekisterikeskus 2011

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186237
* Multimedia: Joensuu / Q186237
# Joel Sclavi

Joel Sclavi (Mar del Plata, 1994ko ekainaren 25a) argentinar errugbilaria da, harroin postuan aritzen dena. 15 urterekin hasi zen errugbian, sorterriko Pueyrredon Rugby Cluben. 2015ean, Europara jauzi egin zuen, Gernika Rugby Taldera zehazki. Espainiako errugbi ligan arrunt maila onean aritu baitzen, hurrengo urtean Frantziako Top 14ko Section Paloisek kontratatu zuen. 2021etik Stade Rochelaisen jokatzen du. 2022ko uztailaren 3an egin zuen debuta Argentinako selekzioarekin, San Salvador de Jujuyn, Eskoziaren aurka.

## Palmaresa
### Jaguares XV

* Superliga Americana
** irabazlea: 2021

### Stade Rochelais

* Frantziako errugbi txapelketa
** finalista: 2023
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2022, 2023

## Erreferentziak

* ↑ La historia de superación de Joel Sclavi. CordobaXV, 2022ko ekainak 6, cordobaxv.com.ar (Noiz kontsultatua: 2023-6-22).
* ↑ Joel Sclavi hizo su debut con Los Pumas ante Escocia. espn.com.ar (Noiz kontsultatua: 2023-6-22).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q76009866
# Joemak eta polasak

Joemak eta polasak Iñigo Astizek idatzitako haurrentzako poema liburua da. Lehen argitaraldia 2019an egin zuen Elkar argitaletxeak, Maite Mutuberria ilustratzaileak egindako marrazkiekin. Egileak dio liburu hau edozein adinetarako dela. Elkar argitaletxeko Antxiñe Mendizabalen arabera, «ume listoentzako edo heldu tontoentzako poema liburua» da.

## Poemak

Hona hemen liburua osatzen duten poemak:
* Oligrafo bat nola sortu
* Deskubrimendua
* Sei
* Igogailuan
* Kangurua eta arkakusoa
* Botila itsasoan
* Puskak
* Zonbiak
* Duelua
* Orbelagatik balitz
* Behia
* Karakola
* Jakintsua
* Ura
* Lainoa
* Oesteko eszena
* Estralurtarra
* Kontrako norabidean
* Tinta
* Dortoka txikia
* Eltxoa
* Puzlegilea
* Nekatu
* Hondar alea
* Bidaia
* Zapping
* Eta ñan
* Perspektiba
* Globoa
* Garbi
* Apoa eta igela
* Arrantza
* Xaboi burbuilen artista
* Tonto-tonto
* Itzalak
* Deskuidua
* Kontuz, margotu berria
* Kamuflatuta
* Pospoloa
* Paisaia euliarekin
* Mamua
* Tristura
* Txoriak txoriak
* Ardingarra
* Momia
* Katua piano gainean
* Tan ra me bre
* Gauza serioak
Iñigo Astizek hainbat urte behar izan zituen poema hauek idazteko. Lagun batek umea eduki zuenean, haurrentzako poema gehiago idazten hasi zen.

## Marrazkiak

Maite Mutuberriak marrazki guztiak egin zituen korserik gabe: «Neure buruari hitz eman nion ez nuela 'ondo' marraztuko, baizik pozik eta gustora»ю Poema bakoitzak bere marrazki bat dauka. Marrazki batzuek bi orrialde hartzen dituzte.

## Sariak

* Euskadi saria - Euskarazko haur eta gazte literatura (2020)

## Erreferentziak

* 1 2 Larretxea, Oihane. «‘Joemak eta polasak’, jolasteko poema liburua» Naiz 2019-11-27 (Noiz kontsultatua: 2023-10-18).
* 1 2 Gurrutxaga Uranga, Amagoia. «Jolasak konkistatutako eremua» Berria 2019-11-28 (Noiz kontsultatua: 2023-10-18).
* ↑ «Iñigo Astizek irabazi du aurtengoan HGL saria Joemak eta Polasak liburuarekin» Goiena.eus 2020-10-13 (Noiz kontsultatua: 2023-10-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q100151642
# Joel Parkinson

Joel Leslie Parkinson (Nambour, Queensland, 1981eko apirilaren 10a) australiar surflaria da.
Txikitan hasi zen surfa egiten aitaren surf taularekin, eta bere lagun eta eskolakide Mick Fanningekin hasi zen lehiatzen. Estilo propioa hartu zuen eta munduko txapelketako Billabong proba bat irabazi zuen txapeldun gazteena izan zen.
Munduko surf txapelketan bigarren izan zen 2004, 2008 eta 2011n, Kelly Slater nagusi zen garaian. 2008., 2009. eta 2010. urteetan Hawaiin Surfaren Koroa Hirukoitza irabazi zuen. Hamabi urtez lehiatu ondoren, 2012an Munduko Txapelketa irabaztea lortu zuen.
Garagardo fabrika baten jabea da eta Gold Coast Titans hamahiruko errugbi taldeko akzioduna.
* Datuak: Q3187443
* Multimedia: Joel Parkinson / Q3187443
# Joel Merah

Joel Merah (Clichy, 1969ko urriaren 18a) euskal musikagilea da. Baionako Kontserbatorioan ikasi zuen Francis Goudardekin, eta Peio Zabalette ere izan du irakasle. Beñat Axiari musikariarekin inprobisazioa ere landu du musika tradizionalaren eremuan. Parisen Gitarra ikasketak egin zituen 1992an. Beñat Axiari eta Peio Zabaletterekin batera Errobiko Jaialdia antolatzen du 1994. urteaz geroztik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12260452
# Joel McHale

Joel Edward McHale (Erroma, 1971ko azaroaren 20a), Estatu Batuetako aktorea da.

## Filmografia

Film :
| Urte | Izenburu | Pertsonaia | Oharrak |
| 2004 | Wait | | Film laburra |
| 2004 | Spider-Man 2 | Mr. Jacks | Cameo |
| 2005 | Lords of Dogtown | TV Reporter | |
| 2005 | Game Time | Johnson | Film laburra |
| 2006 | Mini's First Time | Host | |
| 2008 | The Onion Movie | Office Worker | |
| 2008 | Open Season 2 | Elliot | Ahotsa |
| 2009 | The Informant! | FBI Agent Robert Herndon | |
| 2011 | What's Your Number? | Paul Tyler | |
| 2011 | Spy Kids: All the Time in the World | Wilbur Wilson | |
| 2011 | The Big Year | Barry Loomis | |
| 2012 | Ted | Rex | |
* Datuak: Q311993
* Multimedia: Joel McHale / Q311993
# Joel Schumacher

Joel T. Schumacher (New York, 1939ko abuztuaren 29a - New York, 2020ko ekainaren 22a), estatubatuar zinema zuzendari bat izan zen. Nagusiki hiru film hauekin ospea bereganatu zuen: St. Elmo's Fire (1985), The Lost Boys (1987) eta Flatliners (1990). Geroago John Grisham idazlearen eleberrien egokitzapenak diren The Client (1994) eta A Time to Kill (1996) zuzendu zituen. Falling Down (1993) eta 8mm (1999) filmeek hurrenez-hurren Urrezko Palma eta Urrezko Hartza irabazi zituzten.
Batman superheroiari buruzko Batman Forever (1995) eta Batman & Robin (1997) filmak ere zuzendu zituen.
* Datuak: Q295207
* Multimedia: Joel Schumacher / Q295207
# Joel ibn Shuaib

Joel ibn Shuaib XV. mendeko aragoiar rabbia izan zen, Tuteran bizi zena.
Hurrengo lanak idatzi zituen:
* Olat Shabbat sermoiak, Torari buruzkoa, 1469an idatziak (Venezia, 1577)
* Erosten Liburuari buruzko iruzkina, Tuteran 1480an idatzia (Venezia, 1483)
* Joben liburuari buruzko iruzkina, Olat Shabbaten aipatua
* Abestirik Ederrenari buruzko iruzkin laburra (1556)
* Nora Tehillot izeneko Salmoen liburuari buruzko iruzkina, Samuel bere semearen hitzaurrea zuena (Tesalonika, 1568–1569).

## Erreferentziak

* ↑ Jewish Encyclopedia. Ibn Shu'aib, Joel. .
* Datuak: Q6214119
# Kabocha

Kabocha (/kəˈboʊtʃə/; japonieratik: カボチャ, かぼちゃ edo 南瓜) neguko kuia mota bat da, Cucurbita maxima espeziearen barietate japoniarra. Kabocha kuia edo Japoniako kalabaza modura ere ezagutzen da Ipar Amerikan. Japonian, "kabocha" izenak hiperonimo modura jokatzen du askotan, barietateari zein edozein kuia edo kalabazari erreferentzia egiteko erabiltzen baita.
Era berean, zenbait kabocha-barietate ezagutzen dira, konposizio kimiko, morfologiko zein sentsorial ezberdinak agertzen dituztenak: Ajihei, Ajihei No. 107, Ajihei No. 331, Ajihei No. 335, Cutie, Ebisu, Emiguri eta Miyako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «What is Kabocha Squash (Japanese Pumpkin)?» Cooking Light (Noiz kontsultatua: 2020-02-14).
* ↑ (Japonieraz) «野菜図鑑「かぼちゃ」» web.archive.org 2016-04-18 (Noiz kontsultatua: 2020-02-14).
* ↑ (Ingelesez) Cumarasamy, R.; Corrigan, V.; Hurst, P.; Bendall, M.. (2002-09). «Cultivar differences in New Zealand “Kabocha” (buttercup squash, Cucurbita maxima)» New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science 30 (3): 197–208. doi:10.1080/01140671.2002.9514215. ISSN 0114-0671. (Noiz kontsultatua: 2020-02-14).
* Datuak: Q3191670
* Multimedia: Cucurbita maxima kabocha group / Q3191670
# Kabriana

Kabriana Arabako Lantaron udalerriko herri hustua da, Komunioi kontzejuan dagoena. Legar-hobiez beterik, izen bereko urmael bat du.
Jada 1709an Gure Amaren omenezko eliza bat zuen, XIX. mendean desagertu zena. Bere hondarrak Salcedoko elizara eraman zituzten.

## Erromatar villa

Antzinarotik izan zituen biztanleak, herrian erromatar berantiarreko nekropoli bat dago (Inperio Behekoa), villa bat eta hilobi batzuez osaturik dagoena. Astorga eta Bordele lotzen zituen erromatar galtzada bertatik pasatzen zen.
Mosaiko ederrak ere aurkitu dituzte villa horretan. Batean, lau urtaroak irudikatzen dituzten emakumeak ageri dira, bi griforekin batera. Beste batean Minerva ehiztaria agertzen da orein baten aurrean.
Bertan topaturiko aztarnak Arabako Arkeologia Museora eta Burgoskora (terra sigillatak eta Maxentzio usurpatzailearen garaiko altxortxo bat batez ere) eraman zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ López de Guereñu Galarraga, Gerardo. (1957). Toponimia alavesa seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses. in: Onomasticon Vasconiae. 5 Bartzelona-Bilbo: ALSOGRAF, 543 or. ISBN 8485479483..
* ↑ «Kabriana - Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa» www1.euskadi.net (Noiz kontsultatua: 2020-12-15).
* ↑ (Gaztelaniaz) «CABRIANA - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2020-12-15).
* ↑ www.museodeburgos.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5738523
# Kabuki-za

Kabuki-za (japonieraz: 歌舞伎座) Tokioko kabuki antzoki nagusia da, Ginza Barrutian (Chūō) dagoena.

## Historia

Lehenengo Kabuki-za eraikina 1889an eraiki zen eta egurrezkoa zen. 1921ean su elektriko batek suntsitu zuen. Suaren aurka egiteko gai izango zen eraikin berria altxatzea erabaki zen baina 1923ko Kantōko lurrikara handiak suntsitu zuen eraikuntza bukatu aurretik. Hirugarren eraikin bat ere jaso zuten baina 1945eko bonbardaketek deuseztatu zuten. Laugarren eraikina 1950an jaso zuten 1924rako proiektaturiko estiloan.
Gaur egun bosgarren eraikina dakusagu izan ere zaharturik zegoenez 2010an behera bota eta 2013an berria inauguratu baitzen.

## Iruditegia

* Lehenengo eraikina (1899-1921).
* Hirugarren eraikina (1924-1945).
* Laugarren eraikina (1950-2010).

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q3082575
* Multimedia: Kabuki-za / Q3082575
# Kabriolet

Kabriolet edo sabai toleskorduna sabairik ez duen edo sabaia maletategian tolestu daitekeen automobil-karrozeria mota da. Tolestu daitekeen sabaiak kapota du izena eta biniloz, oihalez, plastikoz edo metalez egiten dute; gehienetan bi ate besterik ez dituzte bestela egitura arazoak sor ditzakeelako.
Lehenengo automobil guztiak sabairik gabekoak ziren, 1910ean Cadillacek metalezko sabaiak egin zituen arte.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q55989
* Multimedia: Convertibles / Q55989
# Kabney

Kabney (dzongkhaz: བཀབ་ནེ) Bhutango gizonezkoen jantzi tradizionala da, gho-ren zati gisa erabiltzen den zetazko zapia. Normalean 300 zentimetroko luzera eta 90 zentimetroko zabalera ditu. Gho-aren gainean janzten da, ezkerreko sorbaldatik eskuineko aldakaraino doa, eta une berezietan edo dzong (monasterio) bat bisitatzean erabiltzen da.
Gho eta kabney-ak erabiltzea bultzatzen du Bhutanen driglam namzha (edo driklam namzhak) protokolo eta janzkeraren kode ofizialak. Gho derrigorrezkoa da gizonezko ikasleentzat eta gobernuko funtzionarioentzat.
Eramailearen maila eta gizarte-klaseak zehazten du zapiaren kolore onargarria:
* azafrai horia: Druk Gyalpo (erregea) eta Je Khenpo (abade nagusia);
* laranja: Lyonpo (ministroak eta gobernuko beste kideak);
* gorria: Dasho (errege-familiako gizonezkoak eta funtzionarioak);
* berdea: epaileak;
* urdina: parlamentuko kideak;
* zuri eta gorri marraduna: Gup (herrietako buruak);
* zuri eta urdin marraduna: Thrompoen (bigarren mailako administrazio-dibisioko buruak);
* zuria: herritar arruntak.
Maila ohiak honako hauek dira:
* zuri eta urdin marraduna: Chimi (Asanblea Nazionaleko kideak);
* urdina: Lodoe Tsoggde.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Dorji, Gyurme. (2004). Footprint Bhutan. Footprint, 261 or. ISBN 1-903471-32-X..
* ↑ (Ingelesez) «Kabney colour mania» Bhutan Observer 2011-08-19 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2017-07-13).
* ↑ (Ingelesez) «Blue Kabney (Scarf) for members of parliament» Bhutan Majestic Travel 2007-10-10 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2016-06-17).
* ↑ (Ingelesez) «Time for the white kabney?» Bhutan Observer 2013-05-03 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2015-08-25).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2578526
# Kabuki

Kabuki antzerkia$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Ginzako kabukiza, Tokioko kabuki antzoki garrantzitsuenetakoa ||
| Mota | Kultura Ondare Immateriala |
| Erreferentzia | 00163 |
| Kokalekua | Japonia |
| Eskualdea$^2$ | Asia eta Pazifikoa |
| Izen ematea | 2008 (XXXII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Kabukia (japonieraz: 歌舞伎, kabuki) japoniar antzerki tradizionalaren forma bat da. Musika, dantza, eta mimoa biltzen ditu kabuki antzezpenak eta antzezleek, apaintzeko, margoak eta jantzi ikusgarriak erabiltzen dituzte, eta nabarmengarria da obra dramatikoen estilizazioa. 2008an UNESCOk Gizateriaren Kultura Ondare Immaterial izendatu zuen.

## Etimologia

Hitzaren karaktereek «kantatu» (ka), «dantzatu» (bu) eta «trebetasun», «antzea» (ki) esan nahi dute. «Kantatzearen eta dantzatzearen artea» itzuli ohi izan da.

## Historia

Tradizioaren arabera kabuki antzerkia Okuni dantzariak sortu zuen XVI. mendean. Gero, XVII. mendearen amaieran eta XVIII.aren hasieran beheraldia izan bazuen ere, kabuki antzerkiak arrakasta handia izan du beti Japoniako publikoaren aurrean. Antzerki molde tradizional hori landu duten idazlerik ezagunenak ditugu Sakata Tojuro (1645-1709), Ichikawa Danjuro (1660-1704), Yoshizawa Ayame (1673-1729), Tsuruya Nanboku IV.a (1755-1829) eta Kawateke Mokuami (1816-1893).

## Kabukiaren osagaiak

Historiatik edo kondaira zaharretatik harturiko gertakariak eta egitandiak izaten dira gai nagusiak, nahiz eta hirietan giroturikoak ere agertzen diren. Gehienetan bost ekitaldi luzek osatzen dute saioa eta agertoki handietan antzeztu ohi dira. Gizonezko antzezleak izaten dira guztiak; horiek maiz, obraren haria etenda, publikoari hitz egiten diote eta formula jakinen arabera erantzuten die hark.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Kabuki theatre. unesco.org (Noiz kontsultatua: 2016-12-31).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Kabuki Web, kabuki-bito.jp
* (Ingelesez) Kabuki 21, kabuki21.com
* Datuak: Q199701
* Multimedia: Kabuki / Q199701
# Kabosu (txakurra)

Kabosu (japonieraz: かぼす, c. 2005eko azaroaren 2a – 2024ko maiatzaren 24a) shiba inu arrazako txakurra izan zen. 2008an Atsuko Sato maistrak adoptatua, Doge memeari esker egin zen ezaguna.

## Bizitza

Kabosu shiba inu arrazakoa zen, baina animalientzako aterpe batean sartu zuten. 2008an Atsuko Sato maistrak adoptatu zuen eta Kabosu jarri zion izena, txakurraren buru biribilak izen bereko fruitua gogorarazi ziolako.
2010ean Satok Kabosuren argazkia lehen aldiz argitaratu zuen blogean. Ondoren, Tumblr webguneko Shiba Confessions blogaren bidez argitaratzen hasi zen argazkien aldaerak, Comic Sans letra-tipoa erabiliz. Nahita gaizki idatzitako Doge hitza ez zen bere asmakizuna izan, baizik eta 2005eko ekainean agertu zen Homestar Runner animaziozko telesailean.
2022ko abenduaren amaieran jakinarazi zen Kabosuk leuzemia zuela, nahiz eta Satok esan zuen txakurraren osasuna hobetu zela berri hori zabaldu ondoren. 2024ko maiatzaren 24an hil zen, 18 urte zituela.

## Ospea eta ondarea

Japonian, Kabosu eta Sato maskota eta jabe gisa ezagunagoak ziren meme gisa baino, eta Taking a walk with Kabosu-chan bloga herrialdeko maskoten inguruko laugarren blog ezagunena izan zen 2013ko abenduan.
2023an, Kabosuren monumentua inauguratu zuten Sakuran (Chiba prefektura).

## Erreferentziak

* ↑ (Japonieraz) «海外で大人気になった柴犬「かぼすちゃん」の魅力とは» Dōbutsu Dōmei 2020-04-08 (Noiz kontsultatua: 2024-05-24).
* 1 2 3 (Ingelesez) Chayka, Kyle. «Wow this is doge» The Verge 2013-12-31 (Noiz kontsultatua: 2024-05-23).
* ↑ (Ingelesez) Wickman, Forrest. «How Do You Pronounce “Doge”?» Slate 2013-11-15 (Noiz kontsultatua: 2024-05-23).
* ↑ (Ingelesez) Mulholland, Tara. «Shiba inu who inspired ‘doge’ meme is seriously ill with leukemia» CNN 2022-12-28 (Noiz kontsultatua: 2024-05-23).
* ↑ (Ingelesez) Peralta, Isa. «Shiba Inu behind ‘Doge’ meme makes surprising recovery, owner announces» Yahoo News 2022-12-30 (Noiz kontsultatua: 2024-05-24).
* ↑ (Japonieraz) «ありがとう、かぼちゃん！» Kabo-chan blog 2024-05-24 (Noiz kontsultatua: 2024-05-24).
* ↑ (Ingelesez) «Kabosu dies: Shiba inu which inspired the 'doge' meme and became face of Dogecoin has died» Sky News 2024-02-24 (Noiz kontsultatua: 2024-05-24).
* ↑ (Ingelesez) Baseel, Casey. «Japan creates public monument to original doge meme dog in her home prefecture» SoraNews24 2023-12-21 (Noiz kontsultatua: 2024-05-24).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23486479
* Multimedia: Kabosu (dog) / Q23486479
# Kilcornan

Kilcornan (irlanderaz Cill Churnáin) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren iparraldean dagoen parrokia bat da. N69 errepidean eta Limerick hiritik hamazazpi milia mendebaldera dago.
Ger McDonnell irlandar mendizale eta alpìnistaren jaiolekua da, 2008an K2 mendia igo zuen lehenbiziko irlandarra bilakatu zen.
Shannongo estuarioaren hegoaldeko ertzean dago, estuarioz bestalde iparraldeko ertzean dagoen Shannon aireportuaren parean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4220515