OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kurkubika

Kurkubika taldeko haur-jolasa da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Lizarragan, Nafarroa Garaian, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak

Neska-mutilak aritzen ziren joko honetan, batez ere neguan eta estalpean. Lurgainean hamarren bat zentimetro zituen diametroko zuloa egin, nork bere kurkubia (kukorro, kukurratx) hartu, zuloa baino metro-erdi lehenagotik bota eta hartan sartzen ahalegintzen ziren. Eta zuloan sartzeko, eskuaren erdiko hatzaz, indarra emateko erpuruaz baliaturik jotzen zuten haritz-koskoila edo kurkubia. Zuloan sartzea lortzen zuenak jolaskideengandik kurkubi bana jasotzen zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Juan Garmendia Larrañaga - Xabier Mendiguren Bereziartu: Juan Garmendia Larrañagaren hiztegi etnografikoa. Donostia: Ikastolen Elkartea, 2003. 123.or.
* ↑ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/fr/kurkubika/ar-151098/

## Kanpo estekak

* Juan Garmendia Larrañaga: Ume jolasak, Eusko Ikaskuntza, 2007, 123.or.
# Kurkuma (musika taldea)

Kurkuma Donezteben (Nafarroa Garaia) 2018 urtean sorturiko musika talde bat da, rock estilokoa.

## Diskografia

* Kurkuma (2019, autoekoizpena)
* Bel3zidorrean hör (2022, autoekoizpena)

## Erreferentziak

* ↑ MusikaZuzenean TB # 192 : Kurkuma. (Noiz kontsultatua: 2023-07-27).
* ↑ «Kurkuma» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2019-10-26).
* ↑ «Kurkuma» www.badok.eus (Noiz kontsultatua: 2022-05-13).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q97206901
# Kurlandia

Kurlandia (livonieraz: Kurāmō; letonieraz: Kurzeme; errusieraz: Курляндия, translit.: Kurshskii; alemanez: Kurland) Letoniako mendebaldeko zati handiena hartzen duen eskualdea da. Antzina Mitau izan zen Kurlandiako hiriburua, gaurko Jelgava.
Itsaso Baltikoaren ertzean dago Kurlandia; Rigako golkoko lurrak dira nagusiki. Azaleraz, 26.000 km² inguru da Kurlandia.

## Biztanleria

Jatorriz kuroniarrak, eskualdeari izena eman ziotenak, eta livoniarrak bizi ziren Kurlandian. Gaur egun letoniarrak eta lituaniarrak dira biztanle-talde nagusiak.

## Historia

1048. urtean daniarrek lurraldean eliza kristau bat eraiki zuten; 1158. urtean merkatari germaniarrak kokatu ziren inguruetan. XIII. mendetik aurrera Lituaniako Zaldunak ordenakoek hartu zuten lurraldea, eta gerora Ordena Teutonikoek.
XVI. mendean, Errusiako Ivan IV.a Izugarriak teutonikoak garaitu zituen, eta Kurlandia Poloniak eskuratu zuen: Kurlandiako dukerria, Polonia-Lituania Mankomunitatekoa (edo Herrialde Bien Errepublika) izan zen 1561-1795 bitartean.
XVII. mendean, livoniarren esku, Kurlandia ekonomikoki nabarmen garatu zen; koloniak ere lortu zituen: bat, Gambiako estuarioko uhartean, "San Andres" izena ipini ziotena eta Jacob gotorlekua eraiki zutena; eta beste bat Tobagon, "Kurlandia Berria" ipini ziotena.
Ana Ivanovna tsarina errusiarra Kurlandiako dukearekin ezkondu zenez, errusiarrek Kurlandian zeukaten eragina handitu egin zen. 1795. urtean Polonia banatu zenean, Errusiako probintzia bihurtu zen. 1919. urtetik aurrera Letoniakoa zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2008-05-30). 154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusiak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q185072
* Multimedia: Courland / Q185072
# Kurlandiako istmoa

Kurlandiako istmoa (lituanieraz: Kuršių nerija; errusieraz: Ку́ршская коса́, Kurshskaya kosa; alemanez: Kurische Nehrung; letonieraz: Kuršu kāpas) Baltikoa eta Kurlandiako urmaela banatzen dituen 98 kilometro bitarteko lur zati estu bat da. Iparraldeko aldea Lituaniako Klaipėdako konderrikoa eta hegoaldekoa Errusiako Kaliningradeko oblastekoa da. 2000. urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) UNESCO. Curonian Spit. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5595
* Multimedia: Curonian Spit / Q5595
# Kurjenrahka Parke Nazionala

Kurjenrahka Parke Nazionala (finlandieraz: Kurjenrahkan kansallispuisto), Finlandia hego-mendebaldeko ertzean dagoen parke nazional bat da, Turku hiriaren ondoan.

## Historia

Harri Aroko ehiztari-biltzaileak izan ziren eremu honetako aurreneko populatzaileak. Brontze eta Burdin Aroko aztarnak ere aurkitu dira. Dena den ez dirudi asentamendu iraunkorrik izan zenik XVIII mendearen erdialderarte. Lehendabiziko herria Savojärvi aintziraren ertzean sortu zen.
XIX mendean bi etxaldek erosi zituzten eremu honetako lurrak eta baso guztiak moztu zituzten, uharte batzutan gelditu zirenak ezik. XIX mendearen bukaeran Estatuak erosi zuen lurraldea.
1978 urtean dagoeneko Gobernuak erabaki zuen Parke Nazionala sortzea baina 20 urte luzatu zen prozesua eta 1998an ezarri zen azkenean.

## Flora eta fauna

Zohikaztegiek osatzen dute parkea baina berezko basoa ere aurkitzen da aipaturiko uharteetan, azken 150 urtetan gizakiaren erabilerarik izan ez duena. Ipar-katamotza aurkitzen da bertan, ohikoa da hartz arreak eta otsoak ikustea ere.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) History and Sights of Kurjenrahka National Park - Nationalparks.fi. (Noiz kontsultatua: 2017-11-10).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Finlandieraz) Parkearen webgune ofiziala
* Datuak: Q2398213
* Multimedia: Kurjenrahka National Park / Q2398213
# Kurkak

Kurkak (baxkireraz: Көркәк, errusieraz: Куркак) Uraletako mendi bat da, Errusian kokatua. Itsas mailaren gainetik 1.009 m-ko garaiera du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4248446
* Multimedia: Kurkak Mountain / Q4248446
# Kurkubi

Kurkubia (Rhinantus minor) Eskrofulariazeoen familiako eta Rhinanthus generoko landare belarkaren izen arrunta. Ertza zerraduna duten lantza-formako hostoak, eta korolaren tutua kurbatuta duten galtzarbeko lore hori eta isolatuak dituzte. Arruntak dira Europan zein Asia mendebaldean.

## Ezaugarriak

10-50 cm-ko urteko espeziea da, hosto zeihar lineal, horzdun dituena. Lore horiak, 1,5 cm-rainokoak, bilabiatuak, goiko ezpaina krosko itxurakoa, beheko ezpaina trilobulatua, sarritan bi hortz morerekin, galburu koloretsu batean, braktea triangeluar lanpinekin.
Fruituak ematean puztutako kaliza, glabro. Espezie aldakorra. Udaberrian eta udan loratzen da. Latinezko Rhinanthus izenak (sudur-lorea) loreen forma aipatzen du.

## Habitat

Sega-belardietan, belardietan eta dunetan bizi da.

## Iruditegia

* Rhinatus minorren kapsulak eta haziak.
* Zehaztasuna.
* Kleine Klapper-en deskribapena (1796).

## Erreferentziak

* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia.asp?sarrera=kurkubi

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Flora Europaea webgunea.
* Datuak: Q147181
* Multimedia: Rhinanthus minor / Q147181
* Espezieak: Rhinanthus minor
# Kurkuxulo

Kurkuxulo, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Nafarroako herri gutxi izanen dira Adoain bezain isolaturik. Urraul Goiti ibar bakartitik 12 kilometroko errepide gorabeheratsu batek eramaten du herriraino. Ez da harritzekoa beraz inguru honetan herri despopulatuak ugaritzea.

## Kanpo estekak

Kurkuxulo, http://www.euskal-herria.org/.
# La Forêt-Fouesnant

La Forêt-Fouesnant (bretainieraz Ar Forest-Fouenant) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383233
* Multimedia: La Forêt-Fouesnant / Q383233
# La Fortaleza

La Fortaleza (eusk. 'gotorlekua') Puerto Ricoko gobernadorearen egoitza ofiziala da. 1533 eta 1540 artean eraiki zuten espainiarrek San Juan de Puerto Rico babesteko.
Etengabeko erabilera duen Amerikako eraikinik antzinena izanda, 1983an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1638733
* Multimedia: La Fortaleza / Q1638733
# La Fortuna (telesaila)

La Fortuna Alejandro Amenábarrek sortutako abenturazko telesaila da. Guillermo Corral eta Paco Rocaren El tesoro del Cisne Negro eleberri grafikoan oinarrituta, Movistar+, AMC Studios eta MOD Pictures enpresen arteko koprodukzioa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Alex Ventura diplomazialari gaztearen gorabeherak dira istorioaren abiapuntua. Frank Wild piratak lapurtutako altxor bat urpean geratu da, eta Venturak altxor hori bilatzeko misio zaila gidatuko du. Funtzionario grinatsu bat eta AEBetako abokatu abenturazale bat izango ditu bidaide.

## Pertsonaiak

* Álvaro Mel: Álex Ventura
* Ana Polvorosa: Lucía
* Stanley Tucci: Frank Wild
* Clarke Peters: Jonas Pierce
* T'Nia Miller: Susan McLean
* Karra Elejalde
* Manolo Solo
* Blanca Portillo
* Pedro Casablanc

## Erreferentziak

* ↑ «'La Fortuna' telesaila ari dira grabatzen Pasaiako portuan» Berria 2021-04-16 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105710016
# La Forest-Landerneau

La Forest-Landerneau (bretainieraz Ar Forest-Landerne) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q383345
* Multimedia: La Forest-Landerneau / Q383345
# La Rippe

La Rippe Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, Nyon barrutia barrutian. 2014an 1,166 biztanle zituen 16,61 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69309
* Multimedia: La Rippe / Q69309
# La Riviera (Kalifornia)

La Riviera Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sacramento konderrian dago, Kalifornia estatuan. 11.252 biztanle ditu, 5,417071 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Sacramento konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q634572
# La Rinconada de la Sierra

La Rinconada de la Sierra Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 151 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1651943
* Multimedia: La Rinconada de la Sierra / Q1651943
# La Rioja (Argentina)

La Rioja Argentinako hiria da, erresumaren erdialdean dagoena, izen bereko probintziaren hiriburua.

## Klima

Datu klimatikoak (La Riojako aireportua) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 34.5 | 32.5 | 30.1 | 26.8 | 22.9 | 19.1 | 19.3 | 22.9 | 25.4 | 30.8 | 33.1 | 35.0 | 27.7 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 27.1 | 25.5 | 23.4 | 19.8 | 15.2 | 10.9 | 10.8 | 14.3 | 17.3 | 22.9 | 25.4 | 27.5 | 20 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 20.7 | 19.8 | 18.4 | 14.6 | 9.5 | 5.0 | 4.6 | 7.5 | 10.3 | 15.9 | 18.5 | 20.8 | 13.8 |
| Euria (mm) | 113.7 | 86.5 | 55.9 | 19.7 | 6.5 | 1.3 | 3.3 | 5.0 | 6.1 | 14.1 | 48.0 | 51.3 | 411.4 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 9 | 8 | 6 | 4 | 1 | 0.6 | 1 | 0.8 | 2 | 2 | 5 | 7 | 46.4 |
| Eguzki orduak | 245 | 224 | 205 | 198 | 202 | 180 | 205 | 239 | 228 | 264 | 252 | 249 | 2691 |
| Hezetasuna (%) | 63 | 68 | 70 | 71 | 69 | 68 | 65 | 55 | 52 | 49 | 54 | 57 | 61.8 |
| Iturria (1): Servicio Meteorológico Nacional ||||||||||||||
| Iturria (2): The Weather Network (eguzki orduak) ||||||||||||||

## Ikus, gainera

* Errioxa

## Erreferentziak

* ↑ La Rioja Aero. (Noiz kontsultatua: 19 August 2012).
* ↑ Climate Statistics for La Rioja Aero., Argentina. (Noiz kontsultatua: 31 December 2011).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44236
* Multimedia: La Rioja, Argentina / Q44236
# La Riojako elizbarrutia

La Riojako elizbarrutia (gaztelaniaz: Diócesis de La Rioja, latinez: Dioecesis Rioiensis) Erromatar Eliza Katolikoaren argentinar elizbarrutia da. 1934ko apirilaren 20an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza La Riojan dago. Egun apezpikua Dante Gustavo Braida da.

## Apezpikuen zerrenda

* Froilán Ferreira Reinafé (1934-1964)
* Horacio Arturo Gómez Dávila (1964-1968)
* Enrique Angelelli (1968-1976)
* Bernardo Enrique Witte (1977-1992)
* Fabriciano Sigampa (1992-2005)
* Roberto Rodríguez (2006-2013)
* Marcelo Daniel Colombo (2013-2018)
* Dante Gustavo Braida (2018-)

## Erreferentziak

* ↑ (Latinez) «Bula Nobilis Argentinae nationis» Acta Apostolicae Sedis (Roma: Typis Polyglottis Vaticanis): 257. 1935 (Noiz kontsultatua: 2024-01-23).
* ↑ (Ingelesez) «Diocese of La Rioja» Catholic Hierarchy (Noiz kontsultatua: 2024-01-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Última homilía del obispo de La Rioja, Enrique Angelelli» El Historiador jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2018-08-06) (Noiz kontsultatua: 2024-01-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Falleció Mons. Roberto Rodríguez, obispo emérito de La Rioja» AICA 2021-07-03 (Noiz kontsultatua: 2024-01-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Colombo, Marcelo Daniel» AICA (Noiz kontsultatua: 2024-01-23).
* ↑ (Ingelesez) «Appointment of bishop of La Rioja, Argentina» Summary of Bulletin (Holy See Press Office) 2018-12-13 (Noiz kontsultatua: 2024-01-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q788581
* Multimedia: Roman Catholic Diocese of La Rioja / Q788581
# La Rinconadako geltokia

La Rinconada Sevillako Renfe Aldirien geltokia da, La Rinconada udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak

Sevillako Renfe Aldiriak :
| Geltokia < | Linea | > Geltokia |
| El Cáñamo → Lora del Río | | Sevilla–Santa Justa → Lebrija |
| El Cáñamo → Cazalla–Constantina | | Sevilla–Santa Justa → Sevilla–Santa Justa |

## Erreferentziak

* ↑ «SEVILLAKO ALDIRIAK | Lineen mapa» www.renfe.com (Noiz kontsultatua: 2021-01-07).

## Ikus, gainera

* Sevillako Renfe Aldiriak
* C-1 linea (Sevillako Renfe Aldiriak)
* C-3 linea (Sevillako Renfe Aldiriak)

## Kanpo estekak

* Sevillako Renfe Alririaren web gunea
* Datuak: Q5846516
* Multimedia: La Rinconada train station / Q5846516
# La Rioja probintzia

La Rioja Argentinako 23 probintzietako bat da. Herrialdearen ipar-mendebaldean dago. 89.680 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2022an 384.607 biztanle zituen. Hiriburua La Rioja da.

## Geografia

Mugakideak hauek ditu: iparraldean Catamarca probintzia, ipar-mendebaldean Txile, hego-mendebaldean San Juan probintzia, hegoaldean San Luis eta ekialdean Córdoba.

## Erreferentziak

* ↑ Argentina: Provinces. citypopulation.de (Noiz kontsultatua: 2022-6-21).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q44796
* Multimedia: La Rioja Province, Argentina / Q44796
# La Mercèko basilika

La Mercèko basilika, euskaraz Andre Maria Mesedekoaren basilika, katalanez: Basílica de la Mare de Déu de la Mercè, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen basilika bat da, El Gòtic auzoan. Hiri honetako eliza nabarmenentako bat da, izan ere, La Mercè, hiriko jai nagusiak bere omenez ospatzen dira.
1765-1775 artean Josep Mas i Dordal arkitektoak barroko estiloan eraiki zuen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (eleanitza)
* Datuak: Q2037732
* Multimedia: Basílica de la Mercè / Q2037732
# La Mesa (Tijuana)

La Mesa Mexikoko Kalifornia Beherean dagoen Tijuana udalerriko auzo bat da.
Bertan dago Morelos parkea, hiriko parke publikorik handiena, baita Plaza Mundo Divertido, Macroplaza merkataritza gunea eta Centro de Enseñanza Técnica y Superior (CETYS) unibertsitatea ere.
Garraio publikoaren gunea eta Cinco y Diez masa-merkatuen barrutia La Mesan daude.

## Barrio Chino

La Mesa Barrio Chino Txinatarren enklabe bat da eta 2012an 15.000 txinatar etniako etorkin bizi ziren, kopuru hori 2009an 5.000 inguru baino hirukoiztu egin zen Enklabea Tijuanako bigarren handiena da AEBetako erbesteratutako enklabearen atzetik. Tijuanako alkateak publizitate negatiboa jaso zuen tokiko egunkarietatik "Barrio Chino"ren ezarpen ofizialaren alde egin zuelako, Txina Estatu Batuekin merkataritzarako arerio nagusitzat hartzen duten bertakoen iritzi negatibo orokorra baitago. Udan hainbat ekitaldi ofizial egiten dira Tijuanako La Mesa Barrutiko eremua aitortzeko.

## Erreferentziak

* 1 2 15,000 Chinese migrants thriving in Tijuana. .
* ↑ Chun kun!: Popular Tijuana spring roll vendor stops for an interview. .
* ↑ Chinatown Summer Nights. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6463843
# La Mesa (Kalifornia)

La Mesa Kaliforniako hiri bat da. San Diego konderrian kokatua dago. 2010ean 57.065 biztanle zituen, 23,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* San Diego konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q850929
* Multimedia: La Mesa, California / Q850929
# La Mesías

La Mesías 2023ko espainiar telesail dramatikoa da, Javier Ambrossik eta Javier Calvok Movistar Plus+entzat egina.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Pop kristaua jorratzen duen moja gaztez osaturiko musika talde bat da protagonista. Haien bideo biral batek sekulako arrastoa utziko du Enric gizonarengan: erlijio fanatismoak eta eldarnio mesianikoak dituen amak baldintzaturiko gizona da.

## Aktoreak

* Roger Casamajor: Enric
* Macarena García: Irene
* Ana Rujas: Montserrat Baró (gaztea)
* Bruno Núñez: Enric (umea)
* Carla Moral: Irene (umea)
* Albert Pla: Pep
* Betsy Túrnez: Laia
* Biel Rossell Pelfort: Enric (nerabea)
* Gracia Olayo: María Rosa Puig
* Javier Beltrán: Ricardo
* Ángeles Ortega: Lola
* Lluc Jornet Ainete: Xavi (umea)
* Eric Balbàs: Al
* Carla Díaz: Lara
* George Steane
* Albert Pérez
* Amaia: Cecilia Puig Baró
* Cecilia Roth: Alicia
* Nora Navas: Vicky
* Rossy de Palma: Laia (heldua)
* Irene Balmes: Irene (nerabea)
* Iona Roig: Cecilia
* Sara Martínez: Aina (umea)
* Cristina Rueda: Aina (heldua)
* Arlet Zafra: Júlia (umea)
* Mabel Olea: Júlia (heldua)
* Ninoska Linares: Beth (umea)
* Ània Guijarro: Beth (heldua)
* Joana Buch: Neus (umea)
* Valeria Collado: Neus (heldua)
* Sara Roch: Nora (heldua)
* Aixa Villagrán: María Rosa Puig (gaztea)
* Carla Linares: Greta
* Boré Buika: Francesc
* Lola Majoral: Evarista "Eva"
* Pepa Salazar: Diseñadora
* Mercè Pons: Patricia
* Nicolau Arboix: Alien
* Marisol Roldán: Marisol
* Jorge Rapela: Albert/Padre (gaztea)
* Biel Durán: Profesor
* Francesca Piñón: Amparo/Madre Montse
* Jordi Amat: Manel/Padre Montse
* Xavier Serrat: Lluís

## Erreferentziak

* ↑ «La Mesias» Berria 2023-10-14 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q122840047
# La Mer (Charles Treneten abestia)

«La Mer» Charles Trenetek 1946an sortu zuen abesti frantsesa da. Aurretik, 1943an, ideia horren inguruan Trenetek Léo Chauliacekin lan egin zuen. XX. mendeko abesti frantses ezagunetariko bat da. Jack Lawrencek «Beyond the Sea» izenburuarekin ingelesera itzuli zuen. Ingelesez zein frantsesez abestiak bertsio ugari ezagutu du, benetako klasikoa izanik.

## Historia

1943an, Montpellieretik Perpignanera trenez Charles Trenet, Roland Gerbeau abeslaria eta Léo Chauliac piano-jotzaileareki zihoanean, igarotzen ari zen paisaia behatuz, sarritan Mediterraneoko kostaldera hurbilduz, inspiratu zen eta hogei bat minututan «La Mer» abestia idatzi zuen, paradoxikoki Mediterraneoan ez baizik eta bere bagoiaren leihotik pasatzen zen Thau urmaelan inspiratua. Musika Léo Chauliacen laguntzarekin prestatu zuen. 1938ko «Heart and Soul» abestitik dator doinua.
Hala ere, Trenetek ez zuen sinisten abestiaren potentzialtasunean, «solemne eta rococo» iruditu zitzaion eta ez zuen berehala grabatu. Suzy Solidor abeslariari eskaini zion eta honek ere ez zuen onartu; aitzakia «Itsasoari buruzko abestiak, egunean hamar bidaltzen dizkidate!" izan zen.
1945. urte amaieran, Roland Gerbeauk abestia grabatu zuen [[Renée Lebasekin].
1946an, Raoul Breton musika argitaletxeak Charles Trenet bultzatu zuen abestia grabatzera. Léo Chauliac kanpoan zegoela eta, argitaletxeko piano-jotzaileak ordezkatu zuen, Albert Lasry, orkestrazio "sinfonikoa" egingo zuena. Urte berean, Trenetek Estatu Batuetara egindako bidaian, Jack Lawrencek idatzitako bertsio amerikarra zabaldu zen eta arrakasta itzela lortu zuen. Gaur egun abesti hau frantsesezko musika-ondarearen parte bihurtu da.
2001ean Charles Trenet hil zenean, abestiaren 70 milioi ale baino gehiago salduak ziren.

## Bertsioak

Abeslari askok egin du abestiaren bertsioa. Hemen adibide batzuk:
* Dalida
* Cliff Richard
* Frank Sinatra
* Robbie Williams
* Benny Goodman
* Stevie Wonder
* Mantovani
* Miguel Bosé
* Rod Stewart
* Kevin Spacey

## Erreferentziak

* ↑ Barnett Singer: Charles Trenet: Troubadour of Modern France. Contemporary Review, January 1997.
* ↑ Charles Trenet l’a enregistrée le 19 mars 1946 : Jean-Philippe Ségot, Charles Trenet à ciel ouvert, Librairie Arthème Fayard, Paris, 2013, 359 or.
* ↑ https://www.theguardian.com/news/2001/feb/20/guardianobituaries1

## Ikus, gainera

* «Beyond the Sea»

## Kanpo estekak

* (Frantsesez):Jatorrizko bertsioa.
* (Ingelesez):Robbie Williamsen bertsioa.
* (Frantsesez):Abestiaren hitzak.
* Datuak: Q1638497
# La Mercè

La Mercè delakoa Kataluniako Bartzelona hiriburuko jai edo festa nagusia da. Festak irauten duen aste osoan ekitaldi, ospakizun eta jarduera ugari burutu ohi dira. Lehenbiziko aldiz 1871an Bartzelonako Udalak antolatu zuen. Festa hauetako jai egun nagusia Mare de Déu de la Mercè delakoaren eguna da, hots, irailaren 24a.
Haren omenez, La Mercèko basilika eraiki zen.

## Kanpo estekak

* La Mercè festako programazioa ikusgai. Bartzelonako Udal webgunea (Katalanez) (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q3181317
* Multimedia: La Mercè / Q3181317
# La Plaine d'Illibéris kantonamendua

La Plaine d'Illibéris kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania (eskualdea) eskualdean. Guztira 9 udalerri ditu eta Elne da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17623461
# La Plant (Hego Dakota)

La Plant Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Dewey konderrian dago, Hego Dakota estatuan. 167 biztanle ditu, 24,574214 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Dewey konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2778447
# La Plata (Maryland)

La Plata Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Charles konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. 10.159 biztanle ditu, 19,310466 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Charles konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q286925
* Multimedia: La Plata, Maryland / Q286925
# La Plaine Niortaise kantonamendua

La Plaine Niortaise kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Deux-Sèvres departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Guztira 10 udalerri ditu eta Chauray da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17623464
# La Plana

La Plana Kodesko mendilerroan dagoen mendia da. 1.337 metro ditu.
Abiapuntuak Kodesko santutegia (ordu 1 eta 30 min) eta Kanpezu (ordu 1 eta 45 min) dira.

## Ikus, gainera

* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* La Plana luberri.net webgunean
* Datuak: Q12261749
# La Planche des Belles Filles

La Planche des Belles Filles Vosgeetako mendate neguko kirol estazio bat da, Plancher-les-Mines udalerrian dagoena, Saona Garaia departamenduan.
Askotan igo dute haraino Frantziako Tourrean:
| Urtea | Etapa | Irteera tokia | Distantzia (km) | Maila | Etapa garailea | Maillot horia |
| 2019 | 6 | Mulhouse | 160.5 | 1 | Dylan Teuns (Belgika) | Giulio Ciccone (Italia) |
| 2017 | 5 | Vittel | 160.5 | 1 | Fabio Aru (Italia) | Chris Froome (Erresuma Batua) |
| 2014 | 10 | Mulhouse | 161.5 | 1 | Vincenzo Nibali (Italia) | Vincenzo Nibali (Italia) |
| 2012 | 7 | Tomblaine | 199 | 1 | Chris Froome (Erresuma Batua) | Bradley Wiggins (Erresuma Batua) |

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala.
* Datuak: Q2098121
* Multimedia: Planche des Belles Filles / Q2098121
# La Plata (Missouri)

La Plata Missourieko hiri bat da. Macon konderrian kokatua dago. 2010ean 1.366 biztanle zituen, 4,11 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Macon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q953307
* Multimedia: La Plata, Missouri / Q953307
# Lachen (Suitza)

    Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Lachen»
Lachen Suitzako udalerria da. Schwyz kantonamenduan dago, March barrutia barrutian. 2014an 8,754 biztanle zituen 5,19 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67100
* Multimedia: Lachen SZ / Q67100
Rapperswil-Jona Wangen (SZ) Altendorf Galgenen Jona $^{(en)}$
# Lachesis

Lachesis Viperidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak

* Lachesis acrochorda (Garcia, 1896)
* Lachesis melanocephala Solórzano & Cerdas, 1986
* Lachesis muta (Linnaeus, 1766)
* Lachesis stenophrys Cope, 1876

## Kanpo estekak

* Datuak: Q766057
* Multimedia: Lachesis (genus) / Q766057
* Espezieak: Lachesis
# Lachen (Bavaria)

Lachen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Unterallgäu (barrutia)|Unterallgäu]] barrutian. 2014an 1.466 biztanle zituen 13,32 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q540006
* Multimedia: Lachen (Swabia) / Q540006