OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alomorfo

Alomorfoa hizkuntzalaritzan morfema jakin batek izan ditzakeen aldagai ezberdinen multzoa da. Morfema baten ahoskera fonologiko zehatzari, hain zuzen ere, morfo deritzo, baina alomorfo berba erabiltzen da ahoskera jakin batek aldagai batbaino gehiago daukanean. Esate baterako, euskarazko -dun/-tun slomorfoainguramendu gonologikoaren araberakoa da: atzizka eransten zaion begba soinu ahoskabez amaituz gero, -tun ahoskabea erabiliko da (hiztun, akastun...); akabuan hots ahodtuna dutunek, ostera, -dun ahostuna daramate asimilazioz (euskaldun, haurdun, seindun...).
Salbuespenak salbuespen, azaldutako araua ederto betetzen euskaraz zein erdaraz. Izan ere, ingesak ere badauka alomorforik, batez ere, pluralezko formetan. Hots, alomorfo plural nagusia -s izan arren, sarritan -es ere ager daiteke. Gainera, alomorfiaren beste adibide argi bat leku-denbirazko genitiboan datza, aurreko soinuaren ahoztasunak hurrengoarena baldintzatzen du eta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1124301
# Apahida

Apahida Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. 17.239 biztanle ditu, 106 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Apahida $^{(en)}$ Bodrog $^{(en)}$ Câmpenești $^{(en)}$ Corpadea $^{(en)}$ Dezmir $^{(en)}$ Pata $^{(en)}$ Sânnicoară $^{(en)}$ Sub Coastă $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16426139
* Multimedia: Apahida, Cluj / Q16426139
# Apain-mahai

Apain-mahaia kontsola batez, gutxienez tiradera bat ohi daukana, eta ispilu batez osaturiko altzaria da. Emakumeek bere burua orrazteko erabilitako altzaria da, eta bitxiak, apaingarri pertsonalak eta lurrin-flaskoak gordetzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2106696
* Multimedia: Dressing tables / Q2106696
# Apadana

Apadana bat (antzinako persieraz: 𐎠𐎱𐎭𐎠𐎴; persieraz آپادانا) antzinako errege persiarren jauregietako audientzia gela hipostiloa zen. Hiru Apadana handiak, Pasargada, Susa eta Persepolisekoak dira. Hiru hauetatik antzinakoena, Pasargadakoa da, Ziro II.ak egina, baina, beharbada, ospetsuena, Persepolisekoa da, Dario I.aren jatorrizko diseinuaren zati baina honen seme Xerxes I.ak eraikia. Bere aldetik, Dario I.aren Susako neguko jauregiak, gutxi gora-behera, hektarea bateko hedadura du.
Apadanaren aurrekaritzat, Urartuko eraikinen kokapena hartzen da. Beste egitura batzuetan eragina izan zuen, Greziako telesterionetan kasu.
Persepoliseko Apadanak, 112.000 metro karratuko hedadura du. Hirurogeitamabi zutabek eusten zuten sabaia, zutabe horietako bakoitzak, 20 metroko altuera zuelarik. K.a. 331n suntsitua geratu zen, Alexandro Handiaren armadaren esku, zutik, zutabe bakarra geratu zelarik. Zutabeetako harria, gertuko finkapenetarako eraikuntza material bezala erabili zen, baina, XX. mendean egindako berreraikitze lanen ondorioz, 14 zutabe berriz zutik daude. Gela honetara, bi eskailera monumentaletatik sartzen da, bata iparraldean eta bestea ekialdean. Erliebeekin apainduta daude, persiar Inperioaren mende zeuden 23 nazioen ordezkariak erakutsiz, Dario I.ari zerga ordaintzen, enperadorea bera, erdian irudikatuta dagoelarik, eserita. Ordezkari ezberdinak, xehetasun handiz irudikatuak daude, honek, K.a. V. mendean, Pertsiako herri ezberdinen janzkera eta ekipamendua ezagutzea ahalbidetzen duelarik. Antzinako persieraz eta elamiteraz idatzitako inskripzioak daude.

## Ikus, gainera

* Naqsh-e Rostam
* Persepolis

## Kanpo estekak

* Datuak: Q617256
* Multimedia: Apadana of Persepolis / Q617256
# Apaindegi

Apaindegia edo estetika zentroa, bere bezeroei tratamendu estetikoak eskaintzen dizkien saltoki bat da. Besteak beste, zerbitzu hauek eskaini ohi ditu: ilea moztea, manikura, depilazioa, ilea koloreztatzea eta kizkurtzea. Apaindegi batzuk sexu batentzat baizik ez dira, baina badira gizon nahiz emakumeentzakoak ere. Ileapaindegitik edo bizartegitik bereizten dira zerbitzu gehiago eskaintzen dutelako, ez baitira ilea moztera mugatzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1195245
* Multimedia: Beauty salons / Q1195245
# Apagón (telesaila)

Apagón Buendía Estudiosek Movistar Plus+erako sortutako telesail antologikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Eguzki-ekaitz batek Lur planeta osoko elektrizitatea etengo du. Egoera horretan gertatuko dira bost istorio: elektrizitaterik, telekomunikaziorik eta garraiobiderik gabeko mundu batera egokitzeko borrokan ari diren pertsonaiek aurre egin beharko diete beren behar, sen eta beldurrik oinarrizkoenei.

## Pertsonaiak
### 1. atala

* Luis Callejo: Ernesto

### 2. atala

* Ainhoa Santamaría: Eva
* Melina Matthews: Marina
* Tomás del Estal
* Javier Tena: Diego

### 3. atala

* Patricia López Arnaiz
* Zoé Arnao
* Miquel Fernández

### 4. atala

* Jesús Carroza: Cortelazor
* Naira Lleó

### 5. atala

* María Vázquez
* Mourad Ouani
* Sofia El Bouanani

## Erreferentziak

* ↑ «Apagón / Offworld» Donostiako Zinemaldia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q113645218
# Apain-orrazi

Apain-orrazia (gaztelaniaz: peineta) orrazi apaingarri handia da, mantelinaren azpian erabiltzen dutena. Espainiako jantzi tradizionala da.
Jada aurrekariak zituen arren, XIX. mendean du jatorria. Lehen kareizkoak ziren baina egungoak plastikozkoak dira.

## Erreferentziak

* ↑ Ford, Richard. (1855). A Handbook for Travellers in Spain. 1 J. Murray.
* ↑ The American Heritage Dictionary of the English Language; 4. ed. 2000

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5645752
* Multimedia: Peinetas / Q5645752
# Anclyoceras

Anclyoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Barremiarrean, hau da, orain dela 130 milioi urtetik 125 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1453659
* Multimedia: Ancyloceras / Q1453659
# Anconako probintzia

Anconako probintzia (Provincia di Ancona italieraz) Italiako Markak eskualdeko probintzia da. Ancona hiria da probintziaren hiriburua.

## Herriak

Agugliano Ancona Arcevia Barbara Belvedere Ostrense Camerano Camerata Picena Castelbellino Castelfidardo Castelleone di Suasa Castelplanio Cerreto d'Esi Chiaravalle Corinaldo Cupramontana Fabriano Falconara Marittima Filottrano Genga Jesi Loreto (Italia) Maiolati Spontini Mergo Monsano Monte Roberto Monte San Vito Montecarotto Montemarciano Morro d'Alba Numana Offagna Osimo Ostra Ostra Vetere Poggio San Marcello Polverigi Rosora San Marcello San Paolo di Jesi Santa Maria Nuova Sassoferrato Senigallia Serra de' Conti Serra San Quirico Sirolo Staffolo Trecastelli
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
| Herria | Biztanleria | Dentsitatea km$^2$ |
| Ancona | 102.047 | 123,71 |
| Senigallia | 44.536 | 115,77 |
| Jesi | 40.410 | 107,72 |
| Osimo | 32.599 | 105,42 |
| Fabriano | 31.745 | 269,61 |
| Falconara Marittima | 27.964 | 25,46 |

## Ikus, gainera

* Italiaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Italieraz) Probintziako gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q16114
* Multimedia: Province of Ancona / Q16114
# Ancolioceras

Ancolioceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan bizi ziren., hau da, orain dela 200 milioi urtetik 145 milioi urtera gutxi gorabehera.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).
* Datuak: Q3726769
# Ancoats

Ancoats, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen auzo bat da, Manchester Handian.
* Datuak: Q2845996
* Multimedia: Ancoats / Q2845996
# Ancona

Ancona Italiako ekialdean dagoen hiria da, Anconako probintziako eta Markak eskualdeko hiriburua. Itsaso Adriatikoaren ertzean dago. 123,23 km²ko eremua du eta 2015eko ekainean 101.215 biztanle zituen.

## Herri eta hiri senidetuak

| Izmir (Turkia)  Galaţi (Errumania)  Split (Kroazia) | Ribnica (Eslovenia)  Svolvær (Norvegia)  Castlebar (Irlanda) |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. 157. araua. Europako hiriak. .
* ↑ Bilancio demografico Anno 2015 (dati provvisori). Comune: Ancona Demo.istat.it

## Kanpo estekak

* Hiriko webgune ofiziala comune.ancona.it
* Datuak: Q3415
* Multimedia: Ancona / Q3415
# Anconako katedrala

Anconako katedrala (italieraz: Duomo di Ancona, Basilica Cattedrale Metropolitana di San Ciriaco) katedral katolikoa da, San Ziriakori dedikatua, Anconako artzapezpikuaren egoitza. Eraikinean osagai erromanikoak, bizantziarrak eta gotikoak biltzen dira, eta antzinako hiri grekoaren akropolian dago kokatuta, hiriaren eta golkoaren gainetik.
2016ko indusketek frogatu zuten tenplu bat zegoela bertan, agian Afroditari dedikatua, K. a. III. mendetik aurrera. Horren gainean, eliza kristaua eraiki zuten VI. mendean, nabe batekoa. Horren hondar batzuk gelditzen dira oraindik ere: mosaiko bat eta perimetroko harresiak. 995-1015ean eliza berri bat egin zuten. 1017an, basilika berriak San Martzelinoren eta San Ziriakoren erlikiak jaso zituen. XII. eta XIII. mendeetan eliza handitu zuten, transeptua erantsi baitzitzaion oinplanoa gurutze grekokoa izateko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52861
* Multimedia: San Ciriaco (Ancona) / Q52861
# Aries (astrologia)

    Artikulu hau Zodiakoaren zeinuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aries».
Aries, halaber Aharia, astrologian, zodiakoko lehenengo zeinua da. Berpizkundea sinbolizatzen du eta bere irudiak ahariaren adarrak irudikatzen ditu. Leo eta Sagitariorekin batera sua elementuari dagokio. Marte planetak zuzentzen du eta bere aurre aurreko zeinua Libra da.
Zeinu hau irudikatzeko erabiltzen den irudia, Frixok eta Helek Kolkidara heltzeko erabili zuten ahariaren irudia dela esan ohi da. Geroago Jainkoaren bildotsa dela esan da. Zeinu hau Marte planetak zuzentzen du. Erromatarren Marte jainkotik edo grekoen Ares jainkotik hartzen du izena.
Bi jaiotza-tarte banatzen dira zeinu honen azpian jaiotzen direnen artean:
* Tropikoak: martxoak 21etik - apirilak 20ra
* Sideralak: apirilaren 14tik - maiatzaren 14ra
Hau da, Ariesen aldi tropikalak dirauen bitartean jaiotzen denak jaiotze-eguzkia zeinu honetan kokatuta izango du. Jaiotzean kokapen hori dutenak ariano bezala ezagutzen dira.

## Zeinu Kardinalak

Zeinu hau Zeinu Kadinalak izeneko taldekoa da. Zodiakoko zirkuluan ekinokzio eta solstizio bezala ezagutzen diren lau puntuen muturretan dauden zeinuak dira. Lau dira Zeinu Kardinalak: Aries, Cancer, Libra eta Capricornus.
Ekinokzio, poloetan ezik, beste munduko leku guztietan egunak gauak beste irauten duen urteko uneari esaten zaio. Urtean bitan gertatzen da: martxoaren 20 edo 21ean eta irailaren 22 edo 23an. Egun horiek direla eta Aries eta Libra Ekinokzioarekin lotzen dira.
Solstizioak, eguzkiak kokapen boreal edo hegoaldeko kokapen altuenak lortzen dituen uneak dira. Ipar hemisferioko udako solstizioan eguzkiak zenita eguerdian harrapatzen du Cancerren tropikoaren gainean. Bi aldiz gertatzen da urtean: ekainak 20 eta 21ean edo abenduak 22 eta 23an. Egun horiek direla eta Cancer eta Capricornus Solstizioarekin lotzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32067
* Multimedia: Aries (astrology) / Q32067
ieaMendebaldeko Zodiakoa :
ieaAstrologia • Zodiakoaren zeinuak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
iea
Astronomia
Ekliptikaren konstelazioak :
Aries
Taurus
Gemini
Cancer
Leo
Virgo
Libra
Scorpius
Ophiuchus
Sagittarius
Capricornus
Aquarius
Pisces :
Ikus, gainera: Koordenatu ekliptiko • Ekinozioen prezesio • Zodiakoko argia :
# Aries

Aries izan daiteke:
* Aries, konstelazioa.
* Aries (astrologia), zeinukoa.
* Aries Puntua, ekliptikarena.
* Ovis aries, ardiaren izen zientifikoa.
# Arienzo

Arienzo Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 5.307 biztanle ditu, 14,01 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Arienzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Moiano San Felice a Cancello Santa Maria a Vico Forchia Roccarainola Sant'Agata de' Goti Arpaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q58442
* Multimedia: Arienzo / Q58442
# Aries Puntua

    Artikulu hau ekliptikaren puntuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aries».
Zeru-ekuatorearen eta ekliptikaren planoak (Lurraren eguzkiaren inguruko orbitak edo urte betean zehar eguzkiak egiten duen mugimendua), Aries Puntuaren norantza adierazten duen lerro zuzen batean mozten dira.
Eguzkia hegoaldeko hemisferiotik iparraldekora pasatzen den puntua da, martxoaren 21ean gertatzen dena (iparraldeko hemisferioan udaberria eta hegoaldekoan udazkena hasiz).
Igoera zuzenaren jatorria da eta bera zein deklinabidea hutsak dira. Ekinozioen prezesioagatik puntu honek 50,25" atzeratzen da urtero. Orain, Aries Puntua ez da Aries konstelazioan aurkitzen (lehen aldiz kalkulatua izan zenean bezala, duela bi mila urte inguru), ondoan duen Piszisen baizik. Diametralki kontrako puntua, Libra Puntua da.

## Ikus, gainera

* Ekinozioa
* Ekliptika

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80360
* Multimedia: Equinox / Q80360
# Aries Spears

Aries Spears (Chicago, Illinois 1975eko apirilaren 3a) alemaniar-estatubatuar aktore eta ilusionista ohia da.

## Filmografia

* MADtv (1996)

## Erreferentziak

* Datuak: Q660241
* Multimedia: Aries Spears / Q660241
# Arien

Tolkienen legendarium ospetsuan eta bere hil ondorengo lana den Silmarillion eleberrian, Arien, Eguzkiaren Dama, Vardaren maiarren artean dago. Maiarren artean boteretsuenetako bat da, Melkor bera, denboraren hasieran, bere beldur izateraino, baita gorroto izateraino ere.
Lurralde Ustelezinak argitzen zituzten Valinorreko Bi Zuhaitzak suntsituak izan ondoren, Valarrek, aztikerizko amets batean murgilduta zegoen Erdialdeko Lurraldea argiztatzea erabakitzen dute. Orduan eraiki zuten karroza boteretsu bat Urrezko Zuhaitza zen Laurelinen fruitu batetik, suzko izpiritua zen Arien, bere gainean muntatu zelarik, zeruko zirkuluetatik bere ibilbidea gidatzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q750797
# Aries Merritt

Aries Merritt (Chicago, Illinois, 1985eko uztailaren 24a) hesi lasterketetan espezializatutako atleta estatubatuarra da. 110 metro hesietako munduko errekorra du 12,80 segundoko denborarekin, Bruselan 2012ko irailaren 7an lortua. 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen 110 metro hesietan.

## Kirol ibilbidea

Urrezko domina irabazi zuen 110 metro hesietan 2004ko Junior mailako Munduko Atletismo Txapelketan eta seigarren sailkatu zen 2006ko IAAFeko Munduko Atletismo Finalean. 2006ko unibertsitateko denboraldian inork ez zuen lortu bera garaitzea ospatu ziren hesi proba guztietan. Tennessee Unibertsitateko errekorra hautsi zuen 110 metroko hesietan, Willie Gault atletak zuena 13,29 segundorekin. Merritt-ek 2006ko NCAA Txapelketako 110 metroko hesi lasterketa irabazi zuen 13,21 segundoko denborarekin, unibertsitateko txapelketetan inoizko bigarren denborarik onena eginaz, Renaldo Nehemiah-ren atzetik 1979an 13,00 segundu lortu zituen eta.
2008ko IAAFeko Munduko Atletismo Finaleko finalera iritsi zen, laugarren sailkatuta. Merritt da urte berean AEBetako pista estaliko txapelketan, Pista Rstaliko Atletismoko Munduko Txapelketan, AEBetako proba olinpikoetan eta Joko Olinpikoetan urrea lortu zuen lehen hesilaria.

### Munduko errekorra

2012ko irailaren 7an, Van Damme Memorialean, urte horretako azken Diamond League-ean, Bruselan, Merritt-ek 110 metroko hesien munduko errekorra egin zuen 12,80 segundurekin, 2008tik Dayron Roblesen munduko errekorra gaindituz (12,87s).

## Marka pertsonalak

| Proba | Marka | Lekua | Data |
| 60 metro hesi | 7.43 | Albuquerque (Estatu Batuak) | 2012ko otsailaren 26a |
| 110 metro hesi | 12,80 (WR) | Brusela (Belgika) | 2012ko irailaren 7a |
| 400 metro hesi | 51,94 | Knoxville (Estatu Batuak) | 2004ko apirilaren 9a |

## Palmaresa

| Urtea | Lehiaketa | Lekua | Postua | Proba | Marka |
| 2004 | Junior mailako Atletismo Munduko Txapelketa | Grosseto (Italia) | 1 | 110 metro hesi | 13.56 |
| 2009 | Munduko Atletismo txapelketa | Berlin (Alemania) | 27 | 110 metro hesi | 13,70 |
| 2011 | Munduko Atletismo txapelketa | Daegu (Hego Korea) | 5 | 110 metro hesi | 13,67 |
| 2012 | Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketa | Istanbul (Turkia) | 1 | 60 metro hesi | 7.44 |
| 2012 | Olinpiar Jokoak | Londres (Erresuma Batua) | 1 | 110 metro hesi | 12,92 |
| 2013 | Munduko Atletismo txapelketa | Mosku (Errusia) | 6 | 110 metro hesi | 13.31 |

## Erreferentziak

* ↑ «USA Track & Field | Aries Merritt» usatf.org (Noiz kontsultatua: 2021-03-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) S.L.U, Unidad Editorial Información General. «No hay vallas para Merritt» www.elmundo.es (Noiz kontsultatua: 2021-03-10).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Londres 2012: Aries Merritt impone el bloqueo a la Cuba de Robles» abc 2012-08-08 (Noiz kontsultatua: 2021-03-10).

## Kanpo estekak

* IAAF - Perfil de Aries Merritt
* USATF - Perfil de Aries Merritt
* Datuak: Q1683
* Multimedia: Aries Merritt / Q1683
# Apiletria

Apiletria Symmocidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Apiletria luella da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Apiletria apaurta | daturik gabe |
| Apiletria artaxerxes | daturik gabe |
| Apiletria asirica | daturik gabe |
| Apiletria atrxerxes | daturik gabe |
| Apiletria luella | daturik gabe |
| Apiletria marcida | daturik gabe |
| Apiletria nervosa | daturik gabe |
| Apiletria purulentella | daturik gabe |
| Apiletria tripleura | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9625858
* Multimedia: Apiletria / Q9625858
# Apio Klaudio Sabino

Apio Klaudio Sabino Inregilense (latinez: Appius Claudius Sabinus Inregillensis), erromatar kontsula izan zen K.a. 495ean Publio Servilio Priskorekin.
Sabinar jatorrikoa, Regilo hirian bizi zen; tradizioak, Apio Klaudio, Erromatar Errepublikarekin bakea egitearen aldeko sutsu bezala adierazten du, eta, bere posizioaren ez populartasunak, jarraitzaile talde batekin, Erroman babestea eragin zuena.
Bere jarraitzaileak, erromatar hiritar bihurtu ziren, Aniotik haratagoko lurrak, hauei emanak izan ziren, tribu berri bat osatu zutenak, "Klaudia" izenekoa, Apio Klaudio bera, patriziarrekin batera joan zen bitartean, senatari bezala.
Bere kontsulaldian, bere zorrari buruzko legeen aplikazio gogorrak, K.a. 494 edo K.a. 493 arte iraun zuen plebearen sezesio bat behartu zuten. Plebeioak, gertuko "Mendi Sakratu"an babestu ziren, eta, patriziarrek, Agripa Menenio bidali zuten, euren jarrera aldatzeko konbentzitzeko.
Hurrengo urtean, plebeioek, zerrendatzeari uko egin ondoren, diktadore baten izendapena proposatzen aurkitzen dugu, eta, Dionisio Halikarnasokoaren arabera, Espurio Kasioren nekazal legearen aurkako oposizioan parte hartze nabarmena izan zuen. Plinioren arabera, Belonaren tenpluan bere arbasoen irudiak jarri zituen lehena izan zen.
# Apinae

Apinae Apidae barruan sailkatutako erle subfamilia bat da. Bere barruan eztia egiten duten erleak, polen saskia dutenak, arantzarik gabeko erleak eta antzeko beste batzuk daude. Nomadinae eta Xylocopinae kenduta, lehen Anthophoridae familian sailkatzen ziren taldeak ere daude.
Espezie gehienak bakartiak dira (eztia sortzen dutenak kenduta), nahiz eta batzuk kleptoparasitoak diren, Ericrocidini, Isepeolini, Melectini, Osirini, Protepeolini, eta Rhathymini kasu.

## Leinuak

* Ancylaini
* Anthophorini
* Apini
* Bombini
* Centridini
* Ctenoplectrini
* Emphorini
* Ericrocidini
* Eucerini
* Euglossini
* Exomalopsini
* Isepeolini
* Melectini
* Meliponini
* Osirini
* Protepeolini
* Rhathymini
* Tapinotaspidini
* Tetrapediini

## Kanpo estekak

* Datuak: Q37204
* Multimedia: Apinae / Q37204
* Espezieak: Apinae
# ArcelorMittal Sestao

Bizkaiko Altzairutegi Trinkoa edo ArcelorMittal Sestao (gaztelaniaz: ACB), Bizkaiko Sestao udalerrian dagoen altzairua lantzeko lantegi handia da.

## Historia
### Aurrekariak

1882an "Altos Hornos y Fábrica de Hierro y Acero de Bilbao" elkartea sortu zuten. 1902ko apirilaren 29an abian ipini zituzten, lehen aipatutako "Altos Hornos...", "La Vizcaya" eta "La Iberia" elkarteek bat egin ondoren. 1996an bere aktibitatea amaitu zuen enpresak.

### Lantegi berria

Bizkaiko Altzairutegi Trinkoa 1994an hasi zen lanean Bizkaiko Labe Garaiak ordezkatuz. Lantegiak erabiltzen duen lehengaia ontziek ACBren kaira ekarritako txatarra da. Txatarra, altzairutegiko labeak hornitzeko eta altzairua ekoizteko erabiltzen da.
Lantegiaren lehengaiak ACBren kaian kargatzen dituzte, Sestaoko udalerrian kokaturik. Bertan, burdin-hondakinez beteriko 100 metro inguruko luzera duten itsasontziak porturatzen, 2500 eta 4000 tona txatarra deskargatzeko gaitasunarekin. Lehengai hau, ACBren labeen erregaia izateaz gain, lantegiak ekoizten dituen altzairuzko produktuen lehengaia da.
Kaiak 750 metroko luzera eta 300.000m2-ko azalera dauka eta aldi berean lau itsasontzi egoteko toki nahikoa dago, tamainaren arabera betiere. Horrez gain, itsasontzien txatarra lantegian deskargatzeko lau garabia erabiltzen dira, kaian zehar perpendikularki antolaturiko errailetan zehar mugitzen direlarik.

## Akziodunak

Altzairutegiko akziodun nagusia ArcelorMittal multinazionala da, akzioen %80 duelarik. Akziodun txikien artean Bilbao Bizkaia Kutxa eta Eusko Jaurlaritza daude.

## Ikus, gainera

* Bizkaiko Labe Garaiak

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Lantegiaren webgune ofiziala.
* (Gaztelaniaz) Altzairutegiaren akziodunei buruzko albistea Deia egunkarian.
* Datuak: Q8203400
* Multimedia: ArcelorMittal Sestao (Acería Compacta de Bizkaia, ACB) / Q8203400
# Arce

Arce Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. 5.439 biztanle ditu, 39,52 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Arcek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ceprano Colfelice Falvaterra Fontana Liri Monte San Giovanni Campano Rocca d'Arce San Giovanni Incarico Strangolagalli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q116423
* Multimedia: Arce / Q116423
# Arcediano

Arcediano Salamancako udalerria da, La Armuña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 92 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Salamancako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko informazioa Salamancako aldundiaren webgunean.
* Datuak: Q1777910
* Multimedia: Arcediano / Q1777910
# Arcelia (udalerria)

Arcelia Mexikoko udalerri bat da. Guerrero estatuan kokatua dago. 2010ean 32.181 biztanle zituen 781,51 km²ko azaleran. Herriburua [[Arcelia (Arcelia)|Arcelia]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1998019
* Multimedia: Arcelia Municipality / Q1998019
# Arcco Amara

Arcco Amara Donostiako Amara Berri auzoan dagoen merkataritza-gunea da. 1996ko urrian zabaldu zen.

## Dendak

Merkataritza-gunea lau solairuko eraikin batean dago. 40 denda ditu guztira. Solairu batean Eroski Center supermerkatu-katearen denda dago; beste bi solairutan dendak, eta azken solairuan, jatetxeak. 230 plazako aparkalekua du.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Merkataritza-gunearen webgunea.
* Datuak: Q12253886
* Multimedia: Arcco Amara / Q12253886
# Arceburgo

Arceburgo Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 9.177 biztanle ditu 162,875 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1756612
* Multimedia: Arceburgo / Q1756612
# Andrena algida

Andrena algida erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena algida» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q597110
# Andrena agilissima

Andrena agilissima erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena agilissima» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1749848
* Multimedia: Andrena agilissima / Q1749848
# Andrena andrenoides

Andrena andrenoides erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.

## Erreferentziak

* ↑ «Andrena andrenoides» Encylopedia of Life.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2010860
* Multimedia: Andrena andrenoides / Q2010860