OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Inshallah

Inshallah, InshAllah edo In sha Allah (arabieraz: إِنْ شَاءَ ٱللَّٰهُ‎, ʾIn šāʾ -llāh) arabierazko esaldia da, euskaraz "Jainkoak nahi badu" esan nahi duena.
Islamaren arabera, Mahoma etorri aurretik, Zeruaren eta lurraren sortzaile bat egon zen, Allah-Taalai deitzen zutena — Gorena —, Al-ilahat deitzen zieten beste jainko txikien izenaren aurka. Allah arabierazko hitzak Jaungoikoa esan nahi du; hau da, arabiar kristauek Jainko kristauari ere Allah deitzen diote. Inshallah esaldiak ez du erlijio jakin baten jarraitzaile izatea adierazi nahi.
Hitz hori jazoera bat gertatzeko desira adierazteko erabiltzen da sarri, beti ere, Jainkoaren nahiaren edo desiraren barruan dagoenean, bere Bedeinkapena zerbaiten edo norbaiten gainean emango duena. Adibidez, norbaitek zerbait bereziki egin nahi badu, oso zaila dela baldin badaki, Jainkoaren bedeinkapena eskatuko du hori gertatu aurretik edo egiten saiatu aurretik.
Inshallahren erabilera Korandik dator, izan ere, Surat Al Kahf (18)-ek honela esaten du: "Eta inoiz ez esan ezertaz, bihar egingo dut horrelakorik. Zerbait ahazten duzunean, gogoratu zure Jainkoa".
Euskarazko "oxala", gaztelaniazko "ojalá" eta galizierazko eta portugesezko "oxala" esaldiek "Jainkoak nahi badu" esan nahi dute eta guztiak arabierazko Inshallah esalditik datoz. Denak Iberiar Penintsulako konkista musulmanaren garaian sortu ziren eta, zenbait eremu musulmanetan arabierak zuen nagusitasunaren ondorioz, hizkuntza horretatik mailegatutako hitz askoren adibidea da. Era berean, malteseraz, jekk Alla jrid; bulgarieraz, "daĭ Bože/"Дай Боже", "Български" eta serbo-kroazieraz "ako Bog da/ако Бог да" esamoldeak erabiltzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Rebecca Clifta1; Fadi Helania2. «Language in Society – Inshallah: Religious invocations in Arabic topic transition – Cambridge Journals Online» Language in Society 39 (3): 357–382. doi:10.1017/S0047404510000199..
* ↑ (Ingelesez) Abdur Rashid Siddiqui. (2015-12-10). Qur'anic Keywords: A Reference Guide. Kube Publishing Ltd. ISBN 9780860376767..
* ↑ (Ingelesez) Azzopardi-Alexander, Marie; Borg, Albert. (2013-04-15). Maltese. Routledge ISBN 9781136855283..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q837483
* Multimedia: Inshallah / Q837483
# Inside Man (telesaila)

Inside Man britainiar suspensezko telesaila da, Steven Moffatek BBCrako eta Netflixerako sortua.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Heriotza zigorrera kondenaturiko protagonistak aparteko abilezia du misterioak argitzeko, eta emakumezko kazetari gazte bat laguntzen hasiko da.

## Aktoreak

* David Tennant: Harry Watling
* Stanley Tucci: Jefferson Grieff
* Dolly Wells: Janice Fife
* Lydia West: Beth Davenport
* Dylan Baker: Casey
* Atkins Estimond: Dillon Kempton
* Lyndsey Marshal: Mary Watling
* Louis Oliver: Ben Watling
* Eke Chukwu: Keith

## Erreferentziak

* ↑ «Inside Man» Berria 2022-10-29 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q114658595
# Inside Llewyn Davis

Inside Llewyn Davis (euskaraz Llewyn Davisen Barnean) 2013ko Joel Coen eta Ethan Coen estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizleak zuzendu, idatzi eta ekoiztutako drama-komedia filma bat da. Oscar Isaac, Carey Mulligan, John Goodman, Garrett Hedlund, F. Murray Abraham eta Justin Timberlake aktoreek antzeztu zuten.
2013ko maiatzaren 19an Canneseko Zinemaldian estreinatu zen.
Oscar Sarietarako bi izendapen jaso zituen (Argazkigintza onenaren Oscar Saria eta Soinu onenaren Oscar Saria), bai eta Urrezko Globo Sarietarako beste hiru izendapen ere.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
1961, New York. Llewyn Davis (Oscar Isaac) Greenwich Village auzoan modu txarrez bizi den folk abeslari gaztea da. Negu gorrian, gitarra bizkarrean daramala, etxe finkorik gabe eta diruz oso larri, bizitzan aurrera ateratzeko eta sosak irabazteko musikari gisa dabil. Erdipurdiko aretoetan abestuz bizirauten du, baina, batez ere, gau hotzetan heuren sofak uzten dizkioten lagunei esker. Bapatean, Chicagora joan eta Bud Grossman (F. Murray Abraham) musikagintzaren enpresaburu aberatsarentzako froga bat egitea erabakiko du.

## Aktoreak

* Oscar Isaac: Llewyn Davis
* Carey Mulligan: Jean Berkey
* John Goodman: Roland Turner
* Garrett Hedlund: Johnny Five
* Justin Timberlake: Jim Berkey
* F. Murray Abraham: Bud Grossman
* Stark Sands: Troy Nelson
* Jeanine Serralles: Joy
* Adam Driver: Al Cody
* Ethan Phillips: Mitch Gorfein
* Alex Karpovsky: Marty Green
* Max Casella: Pappi Corsicato
* Chris Eldridge: Mike Timlin (krediturik gabe)
** Marcus Mumford: Mike Timlin (ahotsa bakarrik)
* Benjamin Pike: Bob Dylan gaztea

## Kanpo estekak

* Inside Llewyn Davis filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com (Ingelesez)
* Inside Llewyn Davis filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Inside Llewyn Davis filmaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q2340655
* Multimedia: Inside Llewyn Davis / Q2340655
# Insidious: Chapter 2

Insidious: Chapter 2 (euskaraz Maltzur: 2 Kapitulua) 2013ko James Wan australiar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Patrick Wilson, Rose Byrne, Lin Shaye, Ty Simpkins eta Barbara Hershey aktoreek antzeztu zuten.
Insidious sailaren bigarren filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Josh eta Renai Lambert (Patrick Wilson eta Rose Byrne) senar-emazteak beren semeekin Joshen ama den Lorrainen (Barbara Hershey) etxera bizitzera lekualdatu, iragana ahaztu eta bizitza berri ekiteko asmoa dute. Baina laisterrera familiako senideak ikuskari arraroak eta fenonemo mehatsugarriak jasan eta sekretu ilun bat argitzera derrigortuko ditu.

## Aktoreak

* Patrick Wilson: Josh Lambert / Parker Crane
** Garrett Ryan: Josh gaztea
* Rose Byrne: Renai Lambert
* Lin Shaye: Elise Ranier
** Lindsay Seim: Elise gaztea
* Ty Simpkins: Dalton Lambert
* Steve Coulter: Carl
** Hank Harris: Carl gaztea
* Barbara Hershey: Lorraine Lambert
** Jocelin Donahue: Lorraine gaztea
* Leigh Whannell: Specs
* Angus Sampson: Tucker
* Andrew Astor: Foster Lambert
* Danielle Bisutti: Michelle Crane / Zurizko emakumea
* Tom Fitzpatrick: Parker Crane / Beltzezko emaztegaia
** Tyler Griffin: Parker gaztea
* Michael Beach: Sendal detektibea
* J. LaRose: Ile luzedun deabrua
* Brooke Peoples: Jessica bizilaguna
* Edwina Findley: Hillary erizaina
* Stephanie Pearson: Ile iluneko emakumea
* Jorge Pallo: Brian
* Priscilla Garita: Natalie
* Jenna Ortega: Annie
* Dannay Rodriguez: Allison

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Ingelesez)
* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q13423790
# Jacksboro (Tennessee)

Jacksboro Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Campbell konderrian dago, Tennessee estatuan. 2.306 biztanle ditu, 6,585944 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Campbell konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2738438
* Multimedia: Jacksboro, Tennessee / Q2738438
# Jacksboro (Texas)

Jacksboro Texasko hiri bat da. Jack konderrian kokatua dago. 2010ean 4.511 biztanle zituen, 18,80 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jack konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q779498
* Multimedia: Jacksboro, Texas / Q779498
# Jacklyn Luu

Jacklyn Luu (1999ko apirilaren 30a) AEBetako igerilari artistikoa da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta zilarrezko domina bat irabazi zuen taldekako ekitaldian.

## Kirol lorpenak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Kategoria |
| 2024 | Paris | 02 ! | Taldeka |
# Jackman (Maine)

Jackman Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Somerset konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. 782 biztanle ditu, 42,42 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Outagamie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3045962
* Multimedia: Jackman, Maine / Q3045962
# Jackpot (Nevada)

Jackpot Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Elko konderrian kokatuta dago, Nevada estatuan. 855 biztanle ditu, 10,17 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Elko konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2917481
* Multimedia: Jackpot, Nevada / Q2917481
# Jackson

Jackson ingeles hizkuntzako izen eta abizen bat da, eta ondorengoei egin diezaieke erreferentzia:

## Tokiak

* Jackson (Mississippi), Estatu Batuetako Mississippi estatuko hiriburua.
* Jackson (Michigan), Estatu Batuetako Michigan estatuko hiria.
* Jackson (Tennessee), Estatu Batuetako Tennessee estatuko hiria.

## Pertsonak

* Andrew Jackson, Estatu Batuetako presidentea (1829-1837)
* Michael Jackson, Estatu Batuetako abeslari ospetsua (1958-2009)
# Jackie Wilson Said (I'm in Heaven When You Smile)

Jackie Wilson Said (I'm in Heaven When You Smile) (euskaraz Jackie Wilsonek esan zuen (Zuk irri egiten duzunean zeruan nago)) Van Morrison irlandar abeslariaren abesti bat da. 1972. urtean Saint Dominic's Preview diskoaren barnean kaleratu zuen.

## Kanpo estekak

* Jackie Wilson Said (I'm in Heaven When You Smile) abestia entzungai - Estudioko bertsioa (Ingelesez)
* Jackie Wilson Said (I'm in Heaven When You Smile) abestia entzungai - Zuzeneko bertsioa (Ingelesez)
* Datuak: Q3753010
# Jackie Shane

Jackie Shane (Nashville, Tennessee, 1940ko maiatzaren 15a - ibidem, 2019ko otsailaren 21a) estatubatuar soul eta rhythm and blues abeslari izan zen. Batez ere Kanadan aritu zen musikari. Any Other Way singleagatik ezaguna da.

## Diskografia
### Singleak

* "Money (That's What I Want)" b/w "I've Really Got the Blues" (1962)
* "Have You Ever Had the Blues?" b/w "Money (That's What I Want)" (1962)
* "Any Other Way" b/w "Sticks and Stones" (1962)
* "In My Tenement" b/w "Comin' Down" (1963)
* "Stand Up Straight and Tall" b/w "You Are My Sunshine" (1967)
* "Cruel Cruel World" b/w "New Way of Lovin'" (1969)

### Diskoak

* Jackie Shane Live (Caravan Records, 1967)
* Honkin' at Midnight (2000, bootleg, with Frank Motley and his Motley Crew)
* Live at the Sapphire Tavern (2011, bootleg)
* Soul Singles Classics (2011, bootleg)
* Jackie Shane Live (2015, reissue)

### Bildumak

* "Slave For You Baby" eta "Chickadee" The Original Blues Sound of Charles Brown & Amos Milburn with Jackie Shane-Bob Marshall & The Crystals bilduman (Grand Prix/Pickwick, 1965)
* Any Other Way (Numero Group, 2017)

## Erreferentziak

* ↑ Azpitarte, Julen. (2018ko urtarrilaren 14a). «Trans-soul misterioa» Berria (Noiz kontsultatua: 2018ko urtarrilaren 14a).
* Datuak: Q20710051
# Izotz-ekaitz

Izotz-ekaitza euri izoztua duen ekaitza da.
Halakoetan dena izotz bihurtzen da eta arriskutsua da oso, ez bakarrik oinezkoen eta kotxeen laprastadagatik baizik eta izotzaren pisuagatik (arboletan, hari elektrikoetan...)
Izotz-ekaitzik ezagunenak Ipar Amerikan gertatu dira, adibidez, 1998an Kanadan gertatu zena.

## Ikus, gainera

* Elur-ekaitzak
* Bisutsak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q304958
* Multimedia: Ice storms / Q304958
# Izotz-eskalada

Izotz-eskalada izotz edo elur hormetan burutu ohi den eskaladaren modalitate bat da. Jarduera edo kirol hau burutzeak zailtasun fisikoa eta mentala eta arriskua duenez, ezinbesteko segurtasun elementuak derrigorrezkoak dira, tartean kranpoiak, pioleta, kaskoa, uhala eta soka.
Jardueraren zailtasun eta arriskua maiz izotz edo elurraren gogortasuna eta hormaren maldaren araberakoa izan ohi da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1148495
* Multimedia: Ice climbing / Q1148495
# Izotz-kandela

Izotz-kandela, izotz-burruntzi, garranga, kandalu edo karronkadela forma koniko alderantzikatuzko izotzezko zati bat da, azalera batetik ura, elur edo izotz urtua tantaz tanta isuri eta isurtzean berriz ere izozten denean. Bereziki teilatu-hegal eta bertikaltasun handiko lekuetan sortzen dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q496380
* Multimedia: Icicles / Q496380
# Izotz-kasko

Izotz-kasko izotz-kontinentalen zenbait masak jasotzen duten izena da. Izotz-zelaiak izotz-kasko batez estalitako eremu ordokitsu eta harritsu handiak dira, bere ertzek elur-lekuak eratzen dituztelarik, eta fiordo eta kanalen bidez itsasoan edo lakuren batean itsasoratzen direnak. Izotz zelaiak nagusiki eremu polar eta patagonikoetan daude, eta zenbait elementu geografiko estaltzen dituzte, lakuak edo mendikate luzeak kasu.
Geografoek izotz-zelaiak izotzak edo elurrak estalitako hedadura 50.000 kilometro karratu edo gehiagokoa denean aipatzen dituzte, eta inlandsisak (edo izotz kontinentala bera) estalki glaziarrek milioi bat kilometro karratu baino gehiagoko hedadura dutenean (gaur egun bi inlandsis daude, Antartikakoa eta Groenlandiakoa.
Azterketa geologiko eta glaziologikoen arabera, izotz zelaiak azken glaziazioan zehar eratu ziren askoz tamaina handiagoko glaziartutako guneen hondarrak izango lirateke. Izotz zelai hauek mundu ur edangarrizeko erreserba nagusiak dira, eta beraz, balio estrategiko handia dute.

## Izotz zelairik garrantzitsuenak

* Stikine izotz-kaskoa, (Kanada eta Ameriketako Estatu Batuak), 21.876 kilometro karratu.
* Patagonia Hegoaldeko Izotz-Zelaia (Argentina eta Txile), 16.800 kilometro karratu
* Austfonna (Svalbard, Norvegia), 8.120 kilometro karratu.
* Vatnajökull (Islandia), 8.100 kilometro karratu.
* Penny izotz-kaskoa (Baffin uhartea, Kanada) 6.000 kilometro karratu
* Patagonia Iparraldeko Izotz-Zelaia (Txile), 4.200 kilometro karratu
* Juneau Izotz-Zelaia (Alaska, Estatu Batuak) 3.900 kilometro karratu
* Darwin mendikateko Izotz-Zelaia (Suaren Lurraldea, Txile) 2300 kilometro karratu
* Kolunbia Izotz-Zelaia (Alberta, Kanada) 325 kilometro karratu
* Zelai Elurtu Handia (Txile) 200 kilometro karratu.

## Ikus, gainera

* Inlandsis
* Izotz plataforma

## Kanpo estekak

* Datuak: Q878077
* Multimedia: Ice caps / Q878077
# Izotz-edari

Izotz-edariak fruitu-jarabez edo ziropaz eta izotz birrinduaz konposatutako freskagarriak edo otamenak dira.
Udan beroa bizia denean eskari garrantzitsua sortzen da. Badira merkataritza-gune espezializatuak saltzeko, nahiz eta hirurogeita hamarreko hamarkadatik aurrera tabernetan ere makina batzuk bira baxuetara izotza askea mantentzeko biratzen duen palarekin eta ontzi gardenarekin egon ohi izan, izotz-edaria zerbitzatzeko prest dutenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13312
# Izotz-kontrako

Izotz-kontrakoak likidoei gehitzen zaizkien konposatuak dira, urtze-puntua edo solidatze-puntua aldatzeko. Horren ondorioz, egindako nahasketaren ondorioz izozteko tenperatura baxuagoa izango denez likido egoeran jarraituko du, tenperatura oso baxuetan ere.
Eraikuntza arloan, klima hotzetan erruz erabiltzen da hormigoiari izozt-kontrakoak nahastuz, egun hotzetan hormigoia izoztu barik lan egin ahal izateko.
Izotz-kontrako konposatu batzuk:

## Metanola

Hogeita hamarreko hamarkadaren amaieran, metanola izan zen gehien erabilitako izotz-kontrako elementua. Eraginkorra izan arren, aplikazio batzuetarako ez da gomendagarria.

## Etilen glikola

Etilen glikol disoluzioak 1937an erabili ziren lehen aldiz eta "izotz-kontrako iraunkorra" modura merkaturatu zuten, bai udan bai neguko hotzetan ere, abantaila handiak eskaintzen baitzituen, eta, oraindik ere erabiltzen da. Etilen glikolen izotz-kontrakoa pozoitsua izateaz gain, gozoa da, beraz kontu handia izan behar da batez ere umeak eta txakurrak dauden tokietan; izan ere, giltzurrunetan giltzurruneko gutxiegitasuna sortzen du eta heriotza sor dezake. Hortaz, isurketa guztiak ongi garbitu behar dira edo, bestela, isurketa gertatu den tokira sartzea galarazi.
Ingestioa saihesteko, agente mingotsa (denatonio benzoato) gaineratu ohi zaio, gustu desatsegina izan dezan.

## Propileno glikola

Propilen glikola aldiz, toxikotasun askoz txikiagoa du eta "izotz kontrako ez toxikoa" esaten zaio. Etilen glikola aproposa ez denean erabiltzen da, esaterako, elikagaiak prozesatzeko sistemetan edo etxeko iturgintzetan, baita beste hainbat egoeratan ere. Elikagaietan, sendagaietan eta kosmetikoetan ere erabil daiteke, askotan lotesle gisa. Elikagai eta Sendagaien Administrazioa propilen glikola "orokorrean segurua" dela dio.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q503288
* Multimedia: Antifreeze / Q503288
# Izotz

Izotza, ur solidoaren 15 faseak izendatzeko hitza da. Egoera hau 0 °C-tik behera agertzen da.
Antartika, "izoztutako kontinentea", izotzaren eremu handiena da munduan.

## Etimologia

Aitzineuskaraz «karroin» (*karrone) esaten zen Koldo Mitxelenaren ikerketen arabera.
Hitz honek euskalki ezberdinetan baditu hainbat izen. Izenetako batzuk hemen agertzen dira:
Horma, karroina, leia (gipuzkeraz: jela), urdaibaialdean edurre...

## Naturan

Mendietako glaziarretan topa ditzakegu izotz eta elurraren metaketak, urte osoan desagertzen ez direnak.
Itsasoetan, Hego eta Ipar Polo inguruetan bankisa eta izozmendiak ikus ditzakegu.

## Izotz kirolak

Elurretanretan gizakiak eskia moduko kirol praktikak asmatu dituen moduan, izotzean ere izotz hockeya eta izotz patinajea burutzen ditu.

## Gastronomian

Sukaldaritzan ere erabilgarria da izotza, edariak prestatzeko edo izozkiak egiteko.

## Erreferentziak

* ↑ Koldo Mitxelena (1976). Fonética histórica vasca. Donostia: Gipuzkoako Aldundia.
* ↑ Hiztegi Batua Euskaltzaindia
* ↑ Zehazki hiztegia Euskal Herriko Unibertsitatea
* ↑ Hiztegi Batua Euskaltzaindia

## Ikus, gainera

* Izozmendi
* Izotz geruza

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23392
* Multimedia: Ice / Q23392
# Izotz-ebakitzaileak

Izotz-ebakitzaileak (ingelesez: The Ice Cutters) J. Alden Weir margolari inpresionistak 1895ean margotu zuen lana da. Portland Art Museumen gordetzen da, Ameriketako Estatu Batuetan. Olioa mihise gainean teknika erabilita egin zen.

## Deskribapena

Margolana 1894 eta 1897 artean margotutako neguko eszenetako bat da. Japoniako estanpen eta bere lagunaren John Henry Twachtman (1853-1902) margolari inpresionistaren eragina ikus daiteke. Weirrek konposizio moderno ausart bat lortzen du. Bereziki zuri tonuak elurrez estalitako urmael izoztuan baloratzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ http://portlandartmuseum.us/mwebcgi/mweb.exe?request=record;id=28594;type=101
* ↑ Ibidem.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Margolanaren fitxa Portlango museoan.
* Datuak: Q30035834
* Multimedia: The Ice Cutters by Julian Alden Weir / Q30035834
# Intelligenzaktion

Intelligenzaktion (alemanezko ahoskera: [ɪntɛliˈɡɛnt͡s.akˌt͡sjoːn]) Bigarren Mundu Gerraren hasieran (1939-40) naziek Poloniako intelektualen kontra (intelligentsia) eginiko sarraskia da, okupatutako Poloniako mendebaldea alemaniartzeko planari jarraituz, Reich-aren parte bihurtu baino lehen. Polonia depopulatzeko asmoz, alemaniarrek hautatutako pertsonak eta liderrak exekutatu zituzten, populazio orokorra egotzi baino lehen.
Intelligenzaktioneko operazioen ondorioz, 100.000 poloniar hil zituzten. Naziek Poloniako gizarteko pertsona nabarmenak (irakasleak, apaizak, medikuak, intelektualak...), gerraren aurretik Reich-aren etsaitzat hartutakoak, hautatu, atxilotu eta hil zituzten, eta hilobi komunetan ehortzi, leku urrunetan. Hiltzaileak SSeko heriotza eskuadroiak (Einsatzgruppen) eta bertako alemaniarren gutxiengoko milizianoak (Volksdeutscher Selbstschutz) izan ziren, faltsuki argudiatuta Poloniako gizarteko pertsona arriskutsuak eszenatoki politikotik kentzeko helburua zutela.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3487920
# Intelsat I

Intelsat I, Early Bird ezizena zuena, COMSTATek espaziora bidali zuen telekomunikazioetarako lehenengo satelite komertziala da. 1965ean jaurti zen Cape Kennedytik. 38,5 kg-ko pisua du, eta 600 eguzki-zelulaz dago osatuta; 12.500 cm$^2$-ko azalera du. 340 telefono-linea igor ditzake. Amerikaren eta Europaren arteko transmisioak egiteko bidali zuten espaziora; Estatu Batuetako, Kanadako eta Eurovisiongo telebista-kateek erabili zuten lehenengoz. Espaziora bidali eta handik hilabetera, Early Birda erabiltzeagatik orduko 10.000 dolar ordaindu behar zirela erabaki zen, eta erabaki horren aurka boikota egin zuten Europako eta Ameriketako telebista-kateek. Dena dela, satelitea ez erabiltzeko erabakia hartu zutenek ere, Early Birden garrantzia onartu zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1250614
# Intempo

Intempo Espainiako Benidorm hirian etxebizitza etxe orratz bat da. Perez Guerras arkitektoak diseinatua, 202 metro eta 47 solairu ditu eta 2013an eraikitzen amaitzea aurreikusten zen baina arazo ekonomikoak tarteko, azkenean 2021ean zabaldu zituen ateak.

## Eraikuntzaren atzerapena

Eraikuntza lanak 2007an hasi baziren ere, hilabete batzuetan etenik egon ziren, Espainiako higiezinen krisialdiak eraginda. Eraikuntza 2009an berrezarri zen eta urte hartako abendurako hamar bat solairu eraikiak ziren. 2010eko urtarrilean eraikuntza berriz eten zen.

## Ikus, gainera

* Benidormeko eraikinik garaienen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Egitasmoari buruzko informazioa Perez Guerras arkitektoaren webgunean.
* Datuak: Q14530911
* Multimedia: Intempo / Q14530911
# InterCityExpress

InterCityExpress edo ICE Alemaniako abiadura handiko trenen sarea da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q129172
* Multimedia: ICE / Q129172
# Intemperie

Intemperie 2019ko Benito Zambrano espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Jesús Carrascoren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Haur bat ihesean dabil, eta atzetik bila ari zaizkion gizonen ahotsak entzuten ahal ditu. Bere bidean, artzain batekin eginen du topo, eta haren babespean geldituko da; handik aurrera, ezer ez da lehengo bera izango bientzat.

## Aktoreak

* Luis Tosar
* Luis Callejo
* Vicente Romero Sánchez
* Jaime López
* Kandido Uranga
* Manolo Caro
* María Alfonsa Rosso

## Erreferentziak

* ↑ «Intemperie» Berria 2019-11-16 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65161077
# Intentzio

Intentzioa zerbait egiteko asmoa da. Bi zentzu ditu filosofian intentzio hitzak: logikoa eta etikoa. Logikaren arabera, gauza bat ezagutzeko helburua duen ekintza da intentzioa, eta etikaren arabera, helburu jakin bat duen borondatearen ekintza. Etikaren arabera, ekintzak moralak edo immoralak dira, ekintza horiek egitean borondateak izan duen intentzioaren arabera. Kantek zioen intentzioak moralaren legea izan behar zuela kontuan, eta ez norbanakoaren interesak eta ekintzaren ondorioak. Fenomenologia eskolako filosofoek berriz ezagutzaren alorrera mugatu dute intentzioa. Franz Brentanok eta Edmund Husserlek adibidez diote, subjektuaren kontzientzia subjetoa bera ez den zerbaitetara bideratzea dela intentzioa.
Eskolastikoentzat, intentio deritzana adimena ezagutu nahi den zerbaitetan ezartzea izan daiteke, edo nahiak helburua iristeko duen joera bestela. Tomas Akinokoaren ustez intentzioak borondatezko ekintza adierazten du, baina aldez aurretik arrazoiaren agindua izan duen ekintza.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018-1-12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q706622
* Multimedia: Intention / Q706622