OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kalangera

Kalangera (Ikalanga) hegoaldeko bantu hizkuntzetako bat da, Zimbabwen eta Botswanan hitz egiten dutena. Kalangen hizkuntza da eta 338.000 hiztun inguru ditu.
Kalangerak aldaera ezberdinak ditu Botswanan eta Zimbabwen, non ortografia ezberdinak ere erabiltzen dituzten. Historikoki, ekialdekoari kalangera eta mendebaldekoari lilima (tjililima) zioten eta bazeuden egun desagerturik dauden aldaera batzuk: Nyai (Rozvi), Lemba (Remba), Lembethu (Rembethu), Twamamba (Xwamamba), Pfumbi, Jaunda (Jawunda, Jahunda) eta †Romwe, †Peri, †Talahundra (Talaunda).

## Erreferentziak

* ↑ 38. araua - Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak. Euskaltzaindia (Noiz kontsultatua: 2024-6-10).
* ↑ «Estilo Liburua» Berria.
* ↑ (Ingelesez) Ethnologue. Kalanga. .
* ↑ Wentzel, Petrus Johannes. (1981). The Relationship between Venda and Western Shona.. Ph.D. Thesis. Univ. of South Africa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q33672
# Kalapie

Kalapie Hiriko Txirrindularien Elkartea Donostialdean, Oiartzualdean eta Bidasoaldean bizikletaren erabilera sustatzeko eta txirrindularien eskubideak defendatzeko elkartea da. 1989ko azaroan sortu zen. Bizikleta-txangoak, bizikleta-azokak eta ikastaroak antolatzen ditu. 2008 urtean, Donostiako hiritar merezimenduaren domina jaso zuen.

## Kanpo estekak

* Kalapie, elkartearen webgunea.
* Datuak: Q16517912
# Kimera (mitologia)

Greziar mitologian, Kimera (antzinako grezieraz Χίμαιρα Khimaira; latinez Chimæra), munstro itsusi bat zen, Tifon eta Ekidnaren alaba, Asia Txikiko eskualdeetatik ibiltzen zena jendea izutu eta artaldeak eta beste animalia batzuk jaten, Ortrorekin, Esfingea eta Nemeako lehoiaren ama izan zen.
Deskribapenak aldatu egiten dira. Batzuk ahuntz gorputza, suge edo herensuge baten atzealdea eta lehoi baten burua zuela zioten, beste batzuk, berriz, hiru buru zituela: bata lehoiarena, beste bat akerrarena, bizkarraldetik irteten zitzaiona, eta azkena herensugearena, isatsetik irteten zitzaiona. Dena dela, deskribapen guztiek gauza batean bat egiten dute: bere buruetakoren bat edo gehiagotik sua botatzen zuela, alegia. Biziki azkarra zen.
Kimera, azkenean, Belerofontek garaitu zuen Pegasoren laguntzarekin, hegodun zaldia, Liziako Iobates erregearen agindupean. Kimeraren heriotzaren zenbait deskribapen daude: batzuk, Belerofontek bere lantzarekin zeharkatu zuela diote soilik. Beste batzuk, berriz, lantzaren muturra berunez estaliz hil zuela diote. Berun hau, Kimeraren arnas gartsuaren aurrean jarrita urtu zen.

## Jatorria eta gaur egungo esangura

Kimera grezieratik dator Χίμαιρα Khimaira, akerra esan nahi duena. Baliteke, mitoaren atzean, benetako borroka bat egotea, gerra buruzagi bat edo akerrarekin zerikusia izan zezakeen ikurra, izena edo tituluren bat zuen bidelapur baten aurka.
Kimera edo kimeriko hitza, sarri, fantasiazkoaren paradigma bezala erabiltzen da, batez ere onuragarria denean: utopikoa. Ingelesez eta gazteleraz testuinguru teknikoetan, metafora bezala erabiltzen da, iturri ezberdinetatik datozen ezaugarri konbinatuak dituzten gauzak deskribatzeko. Genetikan, adibidez, bi iturri ezberdin edo gehiagotik abiatuta sortutako organismo edo ehun bat, kimerikoa deritzo, edo kimerismoz jota dagoela, beste emale batzuen organuekin transplantatutako gaixoen kasuan bezala. Nahasketa edo hibridazio zentzu hori, gaztelerara ere pasa da egungo fikzioen bidez (ordenagailu jokoak, anime, manga...)
Kimera bezala txinatar lehoi edo Furen zakurrei ere deitzen zaie.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182790
* Multimedia: Chimera / Q182790
# Kimi Ga Yo

Kimi ga yo (japonieraz 君が代, "Bere Maiestatearen erreinua", egungo japonieraz 君 hi bada ere) Japoniako ereserkia da 1880tik, musika egin zenean.
Sortu zenetik 1999 arte, de facto, herrialdeko ereserkia zen. Ez dago protokolorik ereserkia entzuteko, baina buruzagiek Japoniako irakasleei zutik eta banderari begira jartzeko agindu diete.

## Hitzak

Hitzak egile ezezagun baten tankakoak dira, Kokin Wakashū antologian agertu zena.
| Kimi ga yo wa Chiyo ni, Yachiyo ni Sazare ishi no, Iwao to narite, Koke no musu made. | Bere erreinaldiak, jauna, mila belaunaldi iraun beza, zortzi mila belaunaldi harriak haitz bihurtu arte eta goroldioa erne. | 君が代は 千代に 八千代に 細石の 巌となりて 苔の生すまで |
Hasieran ez zuen loturarik Enperadorearekin, olerkia bizitza luzeari gorespena egitea baino ez zen, baina Meiji aroan, Kimi Enperadorearekin lotu zen. Horrela, gaur egungo Kimi ga yo hasieran Wa ga kimi (我が君, edo euskaraz "Ene jauna") besterik ez zen.

## Musika

| | [[:Fitxategi:|]] [[Fitxategi:|220px|noicon|alt=]] |
| Arazoak fitxategi hau entzuteko? Ikus multimedia laguntza. ||

## Kanpo estekak

* Datuak: Q81534
* Multimedia: National anthem of Japan / Q81534
# Kimera (paleontologia)

Kimera paleontologian espezie desberdinen fosiletatik abiatuta, interpretazio oker baten ondorioz, benetan izan ez zen espeziea berreraikitzea da. Kimera baten adibide klasikoa Protoavis espeziearena da. Berez, aztarnak gaizki aztertzearen ondorioa izaten da baina, batzutan ere, iruzur egiteko asmoaren ondorioa.

## Adibideak

* Lametasaurus
* Palaeosaurus
* Protoavis
* Ultrasauros
* Archeoraptor

## Erreferentziak

* ↑ EvoWiki (2004). Chatterjee's Chimera: A Cold Look at the Protoavis Controversy. Version of 2007-JAN-22. Retrieved 2009-FEB-04.

## Ikus, gainera

* Piltdowneko gizakia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q606196
# Kimerismo

    Artikulu hau gaixotasun genetikoari buruzkoa da; bidutzia gaitzat duena beste hau da: «Kimera (mitologia)»
    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Kimerismoa trastorno genetikoa bat da, zeinetan bi obulu elkartzen diren eta fekundazioa baino lehenago konbinatzen diren bakarra sortuz, ondoren normalki haziz. Beraz, sortutako izaki bizidunak bi informazio genetiko desberdin ditu. Eman diren kasu gehienetan gorputzeko atal bakoitzak ADN desberdinak ditu eta badirudi bi pertsona daudela gorputz batean.
Halaber, mikrokimerismoa existitzen da. Kimerismoaren tankerakoa da baina maila askoz baxuagoarekin. Kasu honetan, zelula batzuek ADN bakarra dute eta beste batzuk bakarrik %50 berdinak dira. Beraz, desberdinak dira baina ez kimerismoan bezain beste. 2008. urtean Discovery Channelek programa berezi bat egin zuen honi buruz eta azaldu zuen pertsona kimerikoak bikiak edo bi biki bizigotikoak izan ahal zirela.

## Kimerismoa eta prozesu legalak

Problema hau jasatzen duten pertsonek gorputzeko atal batzuetan izaera batek menperatu dezake eta beste gorputzeko ataletan beste izaerak. Badago kasu bitxi bat non emakume batek arazo legalak izan dituen kimerismoa dela eta. ADN azterketa batean aipatzen da bera ez dela bere semeen benetako ama. Eta horren ondorioz akusatuta dago semeak bahitu omen dituelako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q281721
* Multimedia: Chimera (genetics) / Q281721
# Kimi-tachi wa dō ikiru ka

Umea eta Koartza (japonieraz: 君たちはどう生きるか, Kimi-tachi wa dō ikiru ka) 2023ko Hayao Miyazaki japoniar zinema zuzendariaren marrazki biziduneko filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Bigarren Mundu Gerran gertatutako sute batean galduko du ama Mahitok, eta landa eremu batera joango da aitarekin eta bere emazte berriarekin bizitzera. Amaren galerari aurre egin beharko dio gazteak, etorkizun berria onartzen ikasten duen bitartean. Bizileku berriaren inguruan topatuko du Mahitok ihesbide bat: mundu berri baterako sarbidea den atea. Hildakoak bizidunekin nahasten diren mundu horretan, Mahitok ametsen itsaso bat zeharkatzen duen pirata ezagutuko du, papagaitxo maltzur batzuengandik ihes egingo du, eta unibertsoaren kontrola duen eguraldiaren gizonarekin bilduko da.

## Ahost-aktoreak

* Sōma Santoki
* Masaki Suda
* Kō Shibasaki
* Aimyon
* Yoshino Kimura
* Keiko Takeshita
* Jun Fubuki
* Sawako Agawa
* Txantiloi:Lien
* Shinobu Ōtake
* Jun Kunimura
* Kaoru Kobayashi
* Shōhei Hino

## Erreferentziak

* ↑ «Aurrera egiten ikasteko mundu bat» Berria 2023-10-21 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47482560
* Multimedia: The Boy and the Heron / Q47482560
# Kimera (genetika)

Kimera zigoto bat baino gehiagotik sortutako zelula genetikoki ezberdinak dituen izaki biziduna da. Kimerismoa gaixotasun genetikoa da. Bertan azaltzen saiatzen den teoriak esaten du bi zigoto ernalketaren ondoren elkartzen direla bat sortuz, eta honen emaitza den arrautza normal hazten da. Hemendik ateratzen den izakiak bi zelula mota ditu, bakoitza bere izaera genetikoarekin. Kasu gehienetan zelulek ADN ezberdina izaten dute, bi pertsona gorputz bakar batean balira bezala.
Kimerismoa gerta daiteke harreman sexualean bi obulu ernaldu direlako eta hirugarren astea baino lehen elkartu direlako, izaki bakarra eratuz. Zenbait kasutan, elkartutako bi zigotoetako bakoitza sexu batekoa da, eta orduan gerta daiteke izaki erresultantea hermafrodita izatea (bere gorputzean bi sexuen zelulak daude). Kimerek duten ondorioen beste adibide bat da azalaren kolorea ez definitzea izan daiteke; kasu horretan gorputzean koloretako orbanak nahasturik ageri dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261469
# Kimetz - Euskal Herriko Erakunde Komunista

Kimetz - Euskal Herriko Erakunde Komunista Euskal Herri aske baten aldeko borroka egiten duen kolektiboa da haien ideologiaren arabera, bai maila nazional zein sozialean. Soilik klaseko alderdi batek helburu hoiek lortzeko gauza dela pentsatuz, "erakundea alderdi horren eraikuntzan aritzen da, eta horren lorpenerako eskura dituen tresna guztiak hartzen ditu bere gain; koadro militanteak sortuz, formakuntza dinamikak bultzatuz, proposamenak kaleratuz eta ildo ideologikoa herriari plazaratuz". Kimetzek aldizkari propioa du: Enbor. Herri iraultzailearen ahotsa. Lehenengo zenbakia 2011ko urrian argitaratu zuten eta orain arte bederatzi zenbaki kaleratu dituzte.

## Oinarri ideologikoak

Hauexek dira Kimetzek azaldutako oinarri ideologikoak:
* 1. Euskal gizartea antagonikoak diren klase sozialetan zatituta dago eta gizartearen garapenaren motorra klaseen arteko borroka da.
* 2. Euskal Herria nazio bat da, Nafarroa (Garaia eta Behera), Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi eta Xiberua lurraldeek osatuta. Bere hizkuntza, kultura eta kontzientzia nazional berezi eta objektiboak ditu eta espainiar eta frantziar estatuen menpe zatituta eta zapalduta dago.
* 3. Zapalkuntza nazional eta ekonomiko bikoitz honek, gaur egun fase inperialistan aurkitzen den kapitalismoaren eraginagatik, Euskal Herrian klase borrokaren marko autonomo bat osatzen dute. Egoera gainditzeko ahalmena duen subjektu iraultzailea langileria da.
* 4. Egoera hau gainditzeko beharrezkoa den subjektu iraultzailea euskal langileria da.

## Helburuak

Eta hauek lortu nahi dituzten helburuak:
* Euskal Estatu Sozialista independente bat lortzea.
* Herri sozialisten arteko elkartasun komunitate bat lortzea sozialismo unibertsal bat bultzatuz. Espainiar eta frantses estatuetan zapalduta dauden beste herriekiko elkartasuna bultzatzea eta baita ere europar eta munduko kapitalismoaren kontra borrokatzen dutenen aldeko borroka izango da internazionalismo proletalgoaren adierazpena.
* Euskal kultura bultzatzea Euskal Herri osoko euskalduntzearen bidez.

## Alderdia

1. Aipatutako helburuak lortzeko eraiki nahi duten alderdi komunista borrokarako giltza da. Honen funtzioa, euskal langileria klase herrikoien buru bezala politikoki eta antolatzaile bezala antolatzea, hau da, garapen historikoa eskaini dion paper iraultzailea langileriak bete dezan.
2. Alderdiak klaseen arteko borroka euskal iraultzaren eragiletzat joko du eta marxismo-leninismoa izango du errealitatea aztertzeko tresna.
3. Alderdia maila nazionalean antolatuko da, aldi berean Iparraldean eta Hegoaldean.

## Erreferentziak

* 1 2 3 https://web.archive.org/web/20141018152633/http://kimetzkolektiboa.org/?page_id=100
* ↑ https://web.archive.org/web/20141018223114/http://kimetzkolektiboa.org/?page_id=78
* ↑ https://web.archive.org/web/20141018223200/http://kimetzkolektiboa.org/?page_id=213

## Kanpo estekak

* Kimetz erakundearen webgune ofiziala.
* Kimetz Twitterren.
* Datuak: Q12261470
# Karabana (merkataritza)

    Artikulu hau jende taldeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Karabana».
Karabana (persieraz: کاروان) sortaldean, basamortu edo toki arriskutsuetatik igarotzeko biltzen den jende taldea da. Zetaren Bidea edo Sahara basamortua zeharkatzeko erabili zuten batez ere, denen defentsa ez ezik eskala-ekonomia aprobetxatzeko ere helburuekin.
Karabanak erakartzeko herriek karabansaraiak eraikitzen zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ (Frantsesez) Mouterde, René; Poidebard, André. (1931). «La voie antique des caravanes entre Palmyre et Hît, au IIe siècle après Jésus-Christ, d'après une inscription retrouvée au Sud-Est de Palmyre (1930)» Syria 12 (12-22): 101–115..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203494
* Multimedia: Caravans (travel group) / Q203494
# Karabakh Garaiko Oblast Autonomoa

Karabakh Garaiko Oblast Autonomoa (errusieraz: Нагорно-Карабахская автономная область, НКАО; azerbaijaneraz: Дағлыг Гарабағ Мухтар Вилајәти, ДГМВ/Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti, DQMV; armenieraz: Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզ, ԼՂԻՄ) Azerbaijango Sobietar Errepublika Sozialistaren barruan zegoen oblast autonomo bat izan zen, gehiengo armeniarrekoa. Robert Serviceren arabera 1921an Josif Stalinek (garaian Nazionalitateen Komisarioa zena) Nakhitxevaneko Sobietar Errepublika Sozialista Autonomoa eta Karabakh Azerbaijanen sartu zituen Turkia eta Sobietar Batasunaen harremanek bultzatuta. Turkia arazorik izan ez balitz ziurenik Stalinek Karabakh Armeniaren esku utziko luke. 1923ko uztailaren 7an Karabakh Garaiko Oblast Autonomoa eratu zen. Karl R. DeRouenen arabera Armeniatik bereizten zuen lur eremu txikia hala mantendu zen enklabe bat izan zedin. Audrey L. Altstadten arabera mugak marraztu ziren armeniar gehiengoa zuten herriak barruan uzteko eta ahalik eta gehien kanpoan uzteko azeriar herriak, ziurtatzeko armeniarrak gehiengo zirela oblast honetan.
SESBen apurketarekin batera gerra sortu zen eskualde honetan, Karabakh Garaiko gerra izenarekin ezagutzen dena. 2023rarte de jure Azerbaijanen esku zegoen eskualde hau de facto independientea zen eta Karabakh Garaiko Errepublika izena zuen, nahiz eta ez zuen inoiz lortu nazioarteko onarpenik.

## Banaketa administratiboa

* Mardakert raiona (KGOA)
* Martuni raiona (KGOA)
* Shusha raiona (KGOA)
* Askeran raiona (KGOA)
* Hadrut raiona (KGOA)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130216
# Karabana

Karabana izan daiteke:
* Karabana edo roulotte, ibilgailu mota.
* Karabana, elkarrekin bidaia egiten duten merkatari edo erromesen taldea.
* Karabana edo auto-ilara.
# Juniper (filma)

Juniper 2021eko Matthew J. Saville zeelandaberritar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Pentsamendu ilunak dituen nerabe galdu bat bere barnetegitik kanporatu dute. Etxera itzultzean, haren amona, zeina ez baitu ezagutzen, hara joan dela konturatu da, eta, zigor gisa, berak zaindu beharko duela. Hasieran, haserre egongo da gaztea: baina laster ohartuko da emakume dibertigarria, zakarra eta ausarta dela.

## Aktoreak

* Charlotte Rampling: Ruth
* George Ferrier: Sam
* Marton Csokas: Robert
* Edith Poor: Sarah

## Erreferentziak

* ↑ «Juniper» Berria 2023-10-28 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q109334876
# Junitoita

Junitoita silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Junitoita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {CaZn2Si2O7 * H2O}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Junitoite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Junius Richard Jayawardene

Junius Richard Jayawardene (Kolonbo, Sri Lanka, 1906ko irailaren 17a - ibidem, 1996ko azaroaren 1a) politikaria izan zen. Sri Lankako lehen ministro izan zen lehenik, eta lehendakari geroago.

## Bizitza

Zuzenbidean lizentziatua zen. Estatu Kontseiluko kide gisa hasi zen politikan, 1943an. 1947an, Nazio Batasunaren Alderdiaren sortzaileetako bat izan zen. 1947tik aurrera diputatu eta ministro izan zen. Afroasiar eremuaren sozioekonomiaz arduratu zen, jarrera moderatuaz beti. 1970ean, oposizioaren parlamentuko liderra izan zen, eta 1973an, bere alderdikoa. 1977ko hauteskundeak irabazi zituenean, lehen ministro izendatu zuten eta, konstituzioa aldatu ondoren, 1978an eta 1982an, presidente atera zen. Agintea izan zuen garaian Mendebaldearekiko harremanak sakontzea, nazio barruko mugimendu separatistak zapaltzea, eta merkatu libreko ekonomia bultzatzea izan ziren haren ahalegin nagusiak. 1989ko urtarrilean, ordu arte lehen ministro izandako Rnasinghe Premadasa atera zen lehendakari. Konstituzioak bi agintaldi onartzen dituenez gehienez ere, ez zuen berriz hauteskundeetara aurkezterik izan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q469661
* Multimedia: J. R. Jayewardene / Q469661
# Junji Goto

Junji Goto (japonieraz: 後藤 純二, 1971ko abuztuaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4382394
# Juniper Green

Juniper Green, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren kanpoaldean dagoen auzo bat da. Hiriaren erdigunetik 9 kilometro hego-mendebaldera dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q964410
* Multimedia: Juniper Green / Q964410
# Junji Kawano

Junji Kawano (japonieraz: 川野 淳次, 1945eko uztailaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1968 | 1 | 0 |
| 1969 | 1 | 0 |
| Guztira | 2 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* Datuak: Q635919
# Junius (New York)

Junius Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Seneca konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 1.388 biztanle ditu, 26,85 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Seneca konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708821
* Multimedia: Junius, New York / Q3708821
# Junji Kawabata

Junji Kawabata (japonieraz: 川畑 淳二, 1971ko uztailaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23835455
# Kenoplunbomikrolita

Kenoplunbomikrolita mineral bat da eta microlita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kenoplunbomikrolita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Pb,\square )2Ta2O6(\square ,OH,O)}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kenoplumbomicrolite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kenosha konderria (Wisconsin)

Kenosha konderria (ingelesez: Kenosha County) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kenosha da. 2010eko zentsuaren arabera 166.426 biztanle zituen, Kenosha kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Kenosha konderriak 1.952,89 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.248,44 ura dira. Beste 704,45 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 85,22 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 166.426 pertsonetatik 149.484 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 19.592 dira. 10.655 beltzak edo afroamerikarrak. 513 amerikar natiboak ziren eta 67 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2.343 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 177 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.187 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q495315
* Multimedia: Kenosha County, Wisconsin / Q495315
# Kenotobermorita

Kenotobermorita mineral bat da eta tobermorita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kenotobermorita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {[Ca4Si6O15(OH)2*2H2O]*3H2O}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Kenotobermorite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kenroku-en

Kenroku-en (japonieraz: 兼六園) Kanazawan dauden lorategi famatuak dira, Japoniako "hiru lorategi ederrak" osatzen dituzte Kōraku-en (Okayama) eta Kairaku-en (Mito) lorategiekin batera.

## Historia

1676an Maeda Tsunanorik Kanazawako gazteluaren ondoan atseden etxe bat eraiki zuen, Renchi-ochin, eta inguruan lorategiak moldatuz paisa egiteari ekin zion. 1759an etxea eta lorategiak erre egin ziren eta 1774an Harunaga daymioak Yugao-tei te-etxea eta ur-jauzi esmeralda eraiki zituen.
1822an Narinaga daymioak Takezawa etxea eraiki zuen eta Tatsumi errekaren urak kanalizatu zituen, errekatxoetan harrizko zubi ugari eraikiz. Orduan Kenroku-en izena ezarri zion, "sei atributuen lorategia" esan nahi du. Sei atributu hauek espazioa, seklusioa, artifiziala, zaharra, ubideak eta panorama dira. Bi urte beranduago hil zen Narinaga eta haren seme Nariyasuk etxea bota eta Kasumiga aintzira handitu zuen, gaur egun daukan egitura emanez. 1874an publiko guztiari ireki zizkion ateak.

## Lorategiak

Hainbat osagai aipagarri daude Kenroku-en lorategietan:
* Funsui iturria: Japoniako iturri zaharrena da. Kasumiga aintzirako ura hartzen du eta aintziren arteko maila desberdintasunari esker jarduten du.
* Yugao-tei: 1774ko te-etxea da, lorategietako eraikin zaharrena.
* Shigure-tei: 1676ko Renchi-ochin eraikina zen baina gaur egungo etxea 2000an berreraikitakoa da.
* Ganko-bashi zubia: Antzarren itxura ematen dioten zazpi harri gorriz egina dago. Harrien itxuragatik "dordoka zubia" (Kikko-bashi) ere esan izan zaio.
* Karakasi pinudia: Lorategien elementu ezagunena Karakasi pinuek osatzen dute. Soka sistema baten bidez adarretako elurra eusten dituzte eta Japoniako neguko postal tipikoa da. Sistemaren izena Yukitsuri da.
* Loreak: 63 espezie desberdin aurki daitezke parkean eta honi esker urte sasoi guztietan loraldian egoten da parkea. Bertako espezie endemikoa da Kikuzakura lorea.

## Iruditegia

* Lorategia.
* Harrizko zubia neguan.
* Funsui iturria.
* Ubidea.
* Antzarraren zubia.
* Karakasi pinudia.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)(Japonieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q998239
* Multimedia: Kenroku-en / Q998239
# Kenosha (Wisconsin)

Kenosha Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Kenosha konderrian dago, Wisconsin estatuan. 99.986 biztanle ditu, 72,202608 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kenosha konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q462161
* Multimedia: Kenosha, Wisconsin / Q462161
# Kensaku Abe

Kensaku Abe (japonieraz: 阿部 謙作, 1980ko maiatzaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Vissel Kobe.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1653522
# Kenova (Mendebaldeko Virginia)

Kenova Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Wayne konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 3.033 biztanle ditu, 4,12341 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wayne konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q960895
* Multimedia: Kenova, West Virginia / Q960895
# Kapsula (argipena)

Kapsula hitzak bilgailu edo mintz batez estalitako eduki edo barrunbea da. Erabilera zenbait ditu:
* anatomian,
** artikulazio-kapsula,
** Bowmanen kapsula,
** Glissonen kapsula,
** giltzurrun-kapsula
** burmuineko kanpo kapsula, barne kapsula eta mutur-kapsula;
* farmakologian, kapsula, sendagai-forma bat;
* botanikan, kapsula, fruituen bilgarri mota bat;
* astronautikan, kapsula, espazio ontzi mota bat.
* mikrobiologian, kapsula bakterio batzuek duten egitura extrazelularra.