OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Futuna

Futuna mendebaldeko Polinesian dagoen uhartea da. Futuna bi erresumetan zatituta dago: Alo hego-ekialdean, eta Sigave ipar-mendebaldean. 1961tik Itsasoz haraindiko Frantziaren Wallis eta Futuna lurraldeko partea da.

## Kokapena

Ozeano Barean dago, Fiji uharte-estatuaren ipar ekialdean, Tongaren ipar-mendebaldean eta Samoa uharteakren mendebaldean. Alofi uhartearekin, artxipelagoaren hego-ekialdean, Hoorn uharteak izanik.

## Ezaugarriak

Uhartea 46,28 km² ditu. Jatorri bolkanikoa du eta bere puntu garaienena 524 metro ditu, Puke mendia. Bi erresuma ditu: Alo, ekialdean, eta Sigave, mendebaldean. Alofi eta Futuna, beste uharri batzuekin Hoorn uharteak dira.

## Historia

Europearrek Futuna eta Alofi uharteak 1616ko maiatzean aurkitu zituzten. Jacob Le Maire eta Willem Schouten herbeheretarren espedizioa izan zen, Eendracht eta Hoorn itsasontziekin. Nabigatzaile horiek uhartetan egun batzuk eman zituzten eta bertakoekin harremanetan jarri ziren. Futuna, Alofirekin batera, 1888an Wallis eta Futunaren Protektoratuan egokitu ziren. Horrela egon ziren 1961 arte; urte horretatik Itsasoz haraindiko Frantziaren Wallis eta Futuna lurraldeko partea dira.

## Demografia

Uhartean 2018an 3.225 biztanle zeuden. Herri nagusia Leava da, 322 biztanlekin, Sivage erresuman. Biztanle gehien duena, bestetik, Ono da, 524 biztalekin, Alo erresuman.
Bertakoek futuneraz hitz egiten dute, bertako hizkuntzaz alegia. Frantsesa hizkuntza ofiziala da. Futuniera hizkuntza polinesiarra da, samoanieratik gertu dagoena. Populazio multzo batek ere wallisienera ezagutzen du baita ere, azken buruan elkarrekin baitaude. Futunieran beste hizkuntz askoren eragina ikus daiteke: ingelesarena, frantsesarena, erromantzearena...

## Azpiegiturak

Uhartean 20 kilometroko bideak daude. Ekiadelko muturrean aireportua dago; hegazkinez Wallis-Hihifo airoportuarekin lotuta dago. Sarritan, meteorologia egokia ez denean, ezinezkoa da hegazkina erabiltzea. Itsasontziz ailegatzea ere ez da erraza ere. Aukera bakarra Leavan dagoen lehorreratokia da.

## Iruditegia

* Futuna eta Alofiren mapak.
* Taoa hondartza.
* Futuna zenbait mapetan oker jaso zen. Honetan, 1797koa, "l'Enfant Perdu" izenarekin agertu zen Bougainvillerekin nahastuta.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-03-30). 168. araua: Ozeaniako toponimia. .
* ↑ Euskaltzaindia. (2006-5-26). Frantziako Errepublikako eskualde-, departamendu- eta hiriburu-izenak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q664321
* Multimedia: Futuna (Wallis and Futuna) / Q664321
# Futuna Plaka

Futuna Plaka mikroplaka tektoniko bat da. Bere hedadura, 0,00079 estereorradianekoa da. Orohar, Pazifiko Plakarekin lotua dago.
Ozeano Barearen mendebaldean dago eta Wallis eta Futuna uharteak hartzen ditu.
Futuna Plakak, Niuafo'ou Plaka, Pazifiko Plaka eta Australiar Plaka ditu mugakide.
Futuna Plaka, milioi bat urteko 4,848ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 10º 16' hego latitudean eta 178º 31' mendebal longitudean kokatutako polo baten arabera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2043096
# Futurama telesailaren atalak

Futuramak, 1999tik 2003arte iraun zuen telesail gisa, lau sasoietan banaturik. Sortzaileen asmoen kontra, telebista kateek beratan behera uztea erabaki zuten. Handik aurrera, DVD salmenta onen ondorioz, 2007. urtean berpiztu ziren, oraingoan film luze gisa. Guztira, lau film luze izan ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q437858
# Futrono

Futrono Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Los Ríos eskualdeko Ranco probintzian kokatuta dago, Ranco aintziraren ipar-ekialdean. 2002ko erroldan, 15.670 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Futronoko udalaren webgunea.
* (Gaztelaniaz) Futronoko zerbitzu turistikoen webgune ofiziala
* Datuak: Q13062
* Multimedia: Futrono / Q13062
# Futureworld

Futureworld, 1976ko Richard T. Heffron estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko thriller film bat da. Peter Fonda, Blythe Danner, Arthur Hill, Stuart Margolin, John Ryan eta Yul Brynner aktoreek antzeztu zuten.
Westworld (1973) aurrekari ospetsua izan zuen, bai eta Beyond Westworld (1980) telesaila ere. Gainera, 2016ean HBO telebista kateak film honetan oinarritutako izenburu berdineko telesaila ere estreinatu zuen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Delos hiria aisirako konplexu artifizial handiena izateko diseinatua izan da. Bertan, Antzinako Erromako estiloan oporrak igaro, Erdi Aroan bizi edo Espazioan bizipenak izateko aukera dago. Eotrkizuneko megalopoli honetara Tracy Ballard (Blythe Danner) telebistako kazetari ezaguna eta Charles Browning (Peter Fonda) berriemale polemikoa gonbidatuak izan dira. Bi kazetariek Delos hiriko langile bat zergatik eraila izan zen ikertzen ahaleginduko dira.

## Aktoreak

* Peter Fonda: Chuck Browning
* Blythe Danner: Tracy Ballard
* Arthur Hill: Duffy doktorea
* Yul Brynner: Gunslinger
* John Ryan: Morton Schneider doktorea
* Stuart Margolin: Harry Croft
* James M. Connor: Clark robota
* Allen Ludden: Ikuskizuneko gonbidatua
* Robert Cornthwaite: Reed jauna
* Angela Greene: Reed andrea
* Darrell Larson: Eric
* Nancy Bell: Erica
* Bert Conroy: Karnovsky jauna
* Dorothy Konrad: Karnovsky andrea
* Jim Antonio: Ron Thurlow

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1475648
# Franklin udalerria, Marion konderria (Iowa)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Marion konderrian. Azken zentsuaren arabera 311 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 118 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 39.909 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9039182
# Franklin udalerria, Montgomery konderria (Indiana)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Montgomery konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.765 biztanle zituen, 38.93 milia karratu (100.8 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 743 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 29.602 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5492004
# Franklin udalerria, Morrow konderria (Ohio)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Morrow konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.609 biztanle zituen, 27.5 milia karratu (71 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 449 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 25.017 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5492016
* Multimedia: Franklin Township, Morrow County, Ohio / Q5492016
# Franklin udalerria, Licking konderria (Ohio)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Licking konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.112 biztanle zituen, 24.6 milia karratu (64 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 895 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.105 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5491987
* Multimedia: Franklin Township, Licking County, Ohio / Q5491987
# Franklin udalerria, Marion konderria (Indiana)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Marion konderrian. Azken zentsuaren arabera 66.271 biztanle zituen, 42.1 milia karratu (109 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 20904 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 34.018 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5491994
* Multimedia: Franklin Township, Marion County, Indiana / Q5491994
# Franklin udalerria, Monroe konderria (Ohio)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Monroe konderrian. Azken zentsuaren arabera 378 biztanle zituen, 23.8 milia karratu (62 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 158 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.937 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5492003
* Multimedia: Franklin Township, Monroe County, Ohio / Q5492003
# Franklin udalerria, Mercer konderria (Ohio)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Mercer konderrian. Azken zentsuaren arabera 2.511 biztanle zituen, 27.4 milia karratu (71 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 1055 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 33.882 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9039192
* Multimedia: Franklin Township, Mercer County, Ohio / Q9039192
# Franklin udalerria, Monona konderria (Iowa)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Monona konderrian. Azken zentsuaren arabera 285 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 99 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 50.928 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10760276
# Franklin udalerria, Lee konderria (Iowa)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Lee konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.330 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 618 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 31.243 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9039173
# Franklin udalerria, Linn konderria (Iowa)

Franklin udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Linn konderrian. Azken zentsuaren arabera 7.498 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Franklin udalerriak 2397 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.495 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10760274
# Gallin

Gallin Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 589 biztanle zituen, 22,71 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q692840
* Multimedia: Gallin / Q692840
# Gallinada Pelada

Gallina Pelada, Kataluniako Saldes udalerrian dagoen mendi bat da, Berguedà eskualdean. 2.322 metroko garaiera du eta Ensijako mendilerroan dago.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17482071
* Multimedia: Cap de la Gallina Pelada / Q17482071
# Gallina mendatea

Gallina mendatea (katalanez: Coll de la Gallina) Pirinioetako mendatea da. Itsas mailatik 1.907 metroko garaieran dago. Andorrako Sant Julià de Lòria udalerrian dago, gainera Andorratik Espainiara joateko pasabidea ere bada.

## Espainiako Itzulia

Espainiako Itzulia zenbait aldiz pasa da mendatetik baina hiru aldiz helmuga izan da:
| Edizioa | Garailea | Liderra |
| 2012 | Alejandro Valverde | Joaquim Rodríguez |
| 2013 | Daniele Ratto | Vincenzo Nibali |
| 2018 | Enric Mas | Simon Yates |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21329723
* Multimedia: Collado de la Gallina / Q21329723
# Gallin-Kuppentin

Gallin-Kuppentin Alemaniako udalerri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan. Azken zentsuaren arabera 444 biztanle zituen, 29,72 kilometro koadroko azaleran..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q590812
* Multimedia: Gallin-Kuppentin / Q590812
# Friends Creek udalerria, Macon konderria (Illinois)

Friends Creek udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Macon konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.363 biztanle zituen, 49.3 milia karratu (128 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Friends Creek udalerrian 560 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 30.387 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5504173
# Friends Will Be Friends

Friends Will Be Friends (euskaraz Lagunak Lagun Izanen Dituk/n) Queen ingeles rock musika taldearen abesti bat da. 1986an A Kind of Magic diskoaren barnean argitaratu zuten.

## Kanpo estekak

* Friends Will Be Friends abestiaren bideoklipa entzungai eta ikusgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1003996
# Friends Arena

Friends Arena, Nationalarenan bezala ere ezaguna, Suediako Stockholmgo konderriko Solna hirian dagoen estadio bat da. 2012an inauguratu zuten. 54.329 ikusleentzako edukiera du, eta estalki bilkorra du. Bertan, AIK Fotboll futbol taldeak eta Suediako futbol selekzio nazionalak etxeko partiduak jokatzen dituzte.

## Iruditegia

* Barnealdea.
* Airetik.
* Quality Hotel eta Friends Arena, kanpoaldetik.

## Kanpo estekak

* Friends Arena estadioaren webgunea (Danieraz)
* Datuak: Q1138684
* Multimedia: Friends Arena / Q1138684
# Friendship (Maine)

Friendship Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Knox konderrian dago, Maine estatuan. 1.142 biztanle ditu, 31,37 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Knox konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3448496
* Multimedia: Friendship, Maine / Q3448496
# Friendship (New York)

Friendship Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Allegany konderrian kokatuta dago, New York estatuan. 1.944 biztanle ditu, 36,23 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Allegany konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3708668
* Multimedia: Friendship, New York / Q3708668
# Friends

Friends (euskaraz: «Lagunak») AEBetako telesaila bat izan zen. 1994ko irailaren 22tik 2004ko maiatzaren 6ra NBC katean aireratu zen. New York hiriko Manhattan uhartean bizi diren 30-40 urte arteko lagun talde baten gorabeherak kontatzen dira.
Telesailaren hasiera nahiz amaierako I'll Be There for You ("Zuregatik han egongo naiz") abestia The Rembrandts rock-pop taldeak ondu eta kantatu zuen: telesailaren ikur bilakatzeaz gain, mundu osoan ospetsu bilakatu zen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Lehenbiziko atalean, lau neska-mutil gazte New York hiriko solairu batean elkarrekin bizitzen jarri dira: Chandler (Matthew Perry), Monica (Courteney Cox), Phoebe (Lisa Kudrow) eta Joey (Matt LeBlanc). Laurak maiz Centrel Perk kafetegian elkartu eta solasean ari direla, bosgarren adiskide bat elkartzen zaie, Ross (David Schwimmer), eta ondoren seigarren bat ere bai, Rachel (Jennifer Aniston). Kafetegiko topaketa horrek telesailaren abiapuntua adierazten du, betiere komedia moduan, gazte talde horren adiskidetasuna, eta bakoitzaren arrakastak, porrotak, maitasun istorioak, iragana eta etorkizuna azaleratuz.

## Aktoreak
### Pertsonaia nagusiak

* Rachel Karen Green: Jennifer Aniston
* Monica E. Geller: Courteney Cox
* Phoebe Buffay: Lisa Kudrow
* Joey Tribbiani: Matt LeBlanc
* Chandler Muriel Bing: Matthew Perry
* Ross Geller: David Schwimmer

### Bigarren Mailako pertsonaiak

* Gunther: James Michael Tyler, Central Perk kafetegiko administratzailea.
* Janice: Maggie Wheeler, Chandlerren neskalaguna.
* Jack Geller: Elliot Gould, Monica eta Rossen aita.
* Judy Geller: Christina Pickles, Monica eta Rossen ama.
* Carol Willick: Anita Barone eta Jane Sibbet, Rossen lehenbiziko emaztea.
* Susan Bunch: Jessica Hecht, Carol-en bikotea.
* Frank Buffay Jr.: Giovanni Ribisi, Phoebe eta Ursularen anaiordea.
* Mike Hannigan: Paul Rudd, Phoeberen mutilagun eta senarra.
* Ursula Buffay: Lisa Kudrow, Phoeberen ahizpa bikia.
* Richard Burke: Tom Selleck, Monicaren mutilagun ohia.
* Estelle Leonard: June Gable, Joeyren ordezkaria.
* Erica: Anna Faris, Monica eta Chandlerren ama biologikoa.

## Emankizuna

Friends telesaila :
| Denboraldia | Kapitulua | Lehenengoa | Azkena |
| 1 | 24 | Irailak 22, 1994 | Maiatzak 18, 1994 |
| 2 | 24 | Irailak 21, 1995 | Maiatzak 16, 1996 |
| 3 | 25 | Irailak 19, 1996 | Maiatzak 15, 1997 |
| 4 | 24 | Irailak 25, 1997 | Maiatzak 7, 1998 |
| 5 | 24 | Irailak 24, 1998 | Maiatzak 20, 1999 |
| 6 | 25 | Irailak 23, 1999 | Maiatzak 18, 2000 |
| 7 | 24 | Urriak 12, 2000 | Maiatzak 17, 2001 |
| 8 | 24 | Irailak 27, 2001 | Maiatzak 16, 2002 |
| 9 | 24 | Irailak 26, 2002 | Maiatzak 15, 2003 |
| 10 | 18 | Irailak 26, 2003 | Maiatzak 6, 2004 |

## Kanpo estekak

* Friend telesailaren orrialdea Warner Bros. ekoiztetxearen webgunean (Ingelesez)
* Friend telesailaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q79784
* Multimedia: Friends (1994 TV series) / Q79784
# Friends: Abentura munstroen uhartean

Friends: Abentura munstroen uhartean (japonieraz: friends もののけ島のナキ, Friends: Mononoke Shima no Naki) 2011. urtean Takashi Yamazaki k zuzendutako marrazki bizidunetako filma da.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Itsas zabalean, lainopean, ba omen da munstro-familia bat bizi den uharte misteriotsu bat. Erabat debekatuta dago bertara hurbiltzea. Behin, ordea, Kotake izeneko gizaki-mutiko bat uhartera bertaratu zen eta ustekabean izaki misteriotsu batzuekin egin zuen topo.

## Erreferentzia

* ↑ www.sansebastianfestival.com
* ↑ www.zineuskadi.eu

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3266595
# Friends: The Reunion

Friends: The Reunion, "The One Where They Get Back Together" ere deitua, Friends sitcomaren atal berezia da, 2021eko maiatzaren 27an HBO Maxen igorri zutena.
Friends telesailak sekulako sona izan zuen 1990eko hamarkadan. New Yorkeko sei lagun gazteren abenturei gertutik erreparatu zieten milaka ikuslek, komediagileen kodeak eraberritu zituen. Bi hamarkada geroago, ordubeteko atal berezi batekin itzuliko da, protagonistak bilduta.

## Aktoreak
### Nagusiak

* Jennifer Aniston
* Courteney Cox
* Lisa Kudrow
* Matt LeBlanc
* Matthew Perry
* David Schwimmer

### Gonbidatuak

* David Beckham
* Justin Bieber
* BTS
* James Corden
* Cindy Crawford
* Cara Delevingne
* Elliott Gould
* Kit Harington
* Lady Gaga
* Larry Hankin
* Mindy Kaling
* Thomas Lennon
* Christina Pickles
* Tom Selleck
* James Michael Tyler
* Maggie Wheeler
* Reese Witherspoon
* Malala Yousafzai
* Nicollette Sheridan

## Erreferentziak

* ↑ «El Vecino» Berria 2021-05-22 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q106639064
# Friendship (Arkansas)

Friendship Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hot Spring konderrian dago, Arkansas estatuan. 158 biztanle ditu, 1,890003 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Hot Spring konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2452275
* Multimedia: Friendship, Arkansas / Q2452275
# Friendship (Maryland)

Friendship Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Anne Arundel konderrian dago, Maryland estatuan. 384 biztanle ditu, 4,653838 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Anne Arundel konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3887834
* Multimedia: Friendship, Anne Arundel County, Maryland / Q3887834
# Gizarte Etxea

Gizarte Etxea Portugaleteko Orube plaza eta Salcedo kaleen elkargunean kokatuta dago.
Portuko Markesen antzinako jauregia, oinplano angeluzuzena du eta behe solairua eta lau pisutan antolatuta dago. Etxabe nabarmena du, arkupe interesgarria duena, harlanduzko lanean apainduta.

## Eraikina

Arku multzoa hirukoitza da eta altxaera zabaleko zutabeen gainean dago; horiek puntu erdiko muturreko arkuz eta puntu erdi beheratutako erdiko arku batez koroatuta daude. Altueran gora egiten den neurrian, hiru bao ardatz zabaltzen dira. Alboetakoek balkoiak dituzte eta erdikoak begiratokiak ditu, hirugarren pisuan etxabekoaren antzeko antolaketa duen arku multzoarekin; hala ere, arkuak txaranbelduak ditu eta takatu apaindurarekin. Zati horretan, lau pilastrek espazioa hiru hormartetan banatzen dute. Pisuen atala forjaketako baranda duen terraza batean zabaltzen da laugarren pisuan, eta bertan erdiko kaleko bao trilobulatua nabarmentzen da. Aipatutako baoa beirate batekin ixten da, adreiluzko plakaz inguratuta dago eta zirkulu segmentuan dagoen frontoi batez errematatzen da, bere erpinean bi grekez hautsia dagoena. Horma adreiluzko plaketaz berrestalita dago.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.euskadi.eus/app/ondarea/eraikita-ondarea/gizarte-etxea/etxea/portugalete/casco-historico/fichaconsulta/30070

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65577457
* Multimedia: Gizarte Etxea / Q65577457
# Gizarte-markatzaile (internet)

    Artikulu hau interneteko zerbitzuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gizarte-markatzaile (argipena)».
Gizarte-markatzaile zerbitzuak interneten, --edo intranet batean--, nabigatzen duten erabiltzaileei gustuko estekak edo laster-markak, --gustuko helbideak--, gordetzeko, etiketatzeko, sailkatzeko, editatzeko, bilatzeko eta partekatzeko aukera ematen duen online zerbitzuak dira.
1996. urtetik aurrera hasi ziren horrelako zerbitzuak interneten hedatzen. 2003. urtean Yahoo enpresak Delicious sortu zuen, hasieran del.icio.us. Delicious horrek arrakasta handia izan zuen eta etiketatzeko sistema interneteko komunitatean hedatzen asko lagundu zuen. Erabiltzaileak gero eta gehiago hasi ziren gustuko webguneen URL helbideak etiketatzen, eta etiketa horiek editatzen, gordetzen, sailkatzen eta modu askotan partekatzen.

## Historia

Fitxategiak partekatzen ibiltzen ziren batzuk azkar konturatu ziren nahikoa zela fitxategiaren kokapena partekatzea, fitxategia non zegoen adieraztea. Parteka zitezkeen fitxategiak edo aplikazioak osorik elkarri igorri beharrean, haien kokapena, haiek topatzeko edo deskargatzeko laster-markak edo laster-bideak elkarri igortzea nahikoa zen. Baina interneten eta intranetetan hamaika kontu interesgarri eta guztien kokapenak gordetzeko, deskribatzeko, sailkatzeko eta partekatzeko sistema gero eta hobeak behar ziren. Bildutako gustuko webguneen kokapenak eta beste datu jakingarriak gordetzeko eta partekatzeko sortu ziren gizarte-markatzaileak.
Badirudi 1996. urteko apirilean aurkeztu zen itList izeneko aplikazioa izan zela laster-markak modu pribatuan zein publikoan gordetzeko, sailkatzeko eta partekatzeko lehen aplikazio hedatua. Hurrengo hiru urteetan lehia egon zen ea zerbitzu onena nork eskaintzen zuen eta Backflip, Blink, Clip2, ClickMarks, HotLinks bezalako enpresak, hortxe ibili ziren lehia horretan baina inork ez zuen lidergoa argi eskuratu.
2003. urtean del.icio.us sortu zen, geroago Delicious izenarekin hedatu den zerbitzua. Delicious izan zen laster-markak biltzeko lana etiketatzeko sistema arrakastatsu batekin bideratu zuen lehen zerbitzua. Etiketak editatu, sailkatu eta gorde egiten dira handik aurrera, horixe bihurtu da sistemarik hedatuena. Etiketak modu pribatuan gorde daitezke edo publikoak bihurtu eta hainbat modutan partekatu.
Egun interneten arrakasta gehien daukaten aplikazioen artean, hainbat bilatzaile eta nabigatzaileekin batera, gizarte-markatzaile zerbitzu batzuk daude. Ikus Gizarte-markatzaileen zerrenda.

## Ikus, gainera

* Etiketa.
* Gizarte-markatzaileen zerrenda.
* Gizarte-sareak.
* Gizarte-sofwarea.
* Laster-markak.
* Web semantikoa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q216177
# Gizarte Demokratikoaren Alderdia

Gizarte Demokratikoaren Alderdia (turkieraz: Demokratik Toplum Partisi, DTP, kurdueraz: Partiya Civaka Demokratîk, PCD) Kurdistango alderdi politiko sozialista eta abertzalea izan zen.
2005ean sortu zutenetik ibilbide politikoki arrakastatsua izan dute, baina euren ideologiagatik eta PKKrekin (Kurdistango Langileen Alderdia) izandako loturengatik Turkiako estatua atzetik eduki dute azkenik 2009an ilegalizazioaren prozesua jasan duten arte.

## Ibilbide politikoa

2007an 20 legebiltzarkide lortu zituzten Turkiako Parlamentuan, eta 2009an bederatzi alkate eskuratu zituzten beste hainbeste probintzietako hiriburuetan, Diyarbakır, Batman, Hakkari, Iğdır, Siirt, Şırnak, Tunceli, Bingol eta Van hirietan hain zuzen ere.

## Debekua

Hala ere, 2009ko abenduan Turkiako Auzitegi Konstituzionalak azkenean alderdia legez kanpo utzi zuen "estatu, herrialde eta nazioaren batasun apurtezinaren aurkako ekintzen sorlekua" izateaz akusatuta. Debekua hala herrialdearen barruan nola nazioartean oso kritikatua izan da, turkiar agintariek Ezker Abertzalearen aurkako prozesuak eredutzat hartu duten bitartean.

## Kanpo estekak

* (Turkieraz)DTPren webgunea
* Datuak: Q1138606
* Multimedia: Democratic Society Party / Q1138606