OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Amandrerena etxea

Amandrerena Etxea Getxo udalerriko Areeta Auzoan kokatzen da. Zugazarte etorbrideko 21.garren zenbakian.
Eraikinaren antzinatasuna nabarmendu behar da; izan ere, Aguirretarren Bainuetxearen inguruan, 1877. urtea aldera, Manuel Ayarragarayrentzat eraikitako udaldirako lehen etxeetako bat izan zen. Geroago, Goberbeña Ayarragaraytarrek oinordetzan hartu zuten, eta, azkenik, Achutegui Gorbeñatarrek. Horrez gain, familia-egoitzaren izaerari eutsi dio gaur egun arte. Hasiera batean udarako zen bakarrik, eta geroago urte osorako.

## Eraikina

Balio arkitektoniko handia du. Arkitekturarengatik, kalitate onekoa izateaz gain balio estilistiko handia ere duelako. Kromatismo eta plastikotasun handiko konposizioa da. Hori, bolumenekin eta gorputzekin jolastuz lortu du batez ere. Soiltasuna nagusi da, eta multzoan, estalki beltz aldapatsu desberdinak nabarmentzen dira.
Alde guztiak agerian dituen eraikina da, lorategi batez inguratua, eta erdiko gorputza albotik luzatu egiten da Zugazarte kalerantz. Altxaeran erdisotoa, behe-oina, lehenengo solairua eta etendako teilatu batez estaltzen den estalkipea dauzka. Fatxadetan, Zugazarte kaleari begira dagoen fatxadako erdi-puntuko arkuko galerietako itxiturak salbu, bao nagusiki dinteldunak irekitzen dira, eta bao horiek neurri askotakoak dira. Alde honetan, gorputz nagusiaren aurrean, gorputz laukizuzen aurreratu bat kokatzen da, eta aurreko aldean oriel-window delako bat du aipagarri. Kaira begira dagoen fatxadan galeria laukizuzen bat irteten da behe-oinean, eta haren gainean balkoia egokitzen da.
Zenbait erreforma izan ditu, eta horien artean nabarmendu behar dira Manuel María Smithek 1908. urtean zuzendutakoa, eta 1941. urtean handitzeko egindako lanak. Jatorrizko diseinua aldatu arren, hasierako izaerari eutsi dio, eta aldi bakoitzaren berezko ezaugarriekin aberastu da.
Oso leku egokian dago, Zugazarte kalearen eta kaiaren artean, eta gainera eutsi egin die lorategiari eta antzinatasunari. Smith arkitektoaren berritze-lanek jatorrizko eraikina aldatu bazuten ere, kontserbatu egin zuen jatorrizko eraikinaren izpiritua, eta aberastu egin zuen garai haietako ezaugarrien ekarpenen bidez. Horri guzti horri esker, kontserbatu egin du, mende batetik gora eta etenik gabe, bere egoitza izaera.

## Galeria

* Ikuspegi orokorra.
* Fatxadaren detailea.
* Ikuspegi orokorra.
* Izena.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.guiarepsol.com/es/viajar/vamos-de-excursion/un-paseo-por-las-grandes-villas-de-getxo-vizcaya/
* ↑ http://www.euskadi.eus/web01-apintegr/eu/y47aIntegraWar/IBConsultaController/fichaConsultaSinMigas/36910

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65559939
* Multimedia: Buildings in Getxo / Q65559939
# Amalloa ibaia

Amalloa ibaia Bizkaiko ibaia da. Markinako Amalloa auzotik gora jaio egiten da eta Markina eta Berriatua artean bere urak isurtzen ditu Artibai ibaian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253306
# Amalie Bruun

Amalie Bruun (Kopenhage, 1985eko urtarrilaren 6a) Danimarkako abeslaria, modeloa eta aktorea da. Bakarka abesten hasi zen eta gaur egun Myrkur black metal taldeko abeslaria da.

## Biografia

Amalie Bruunek pianoa eta gitarra jotzen ditu eta abestiak konposatzen ditu ditu. 2006an atera zuen aurreneko diskoa, bere izena daramana. 2008an New Yorkera joan zen bizitzera eta New York Songwriters Circle nazioarteko txapelketa irabazi zuen. Hiru EP atera zituen hurrengo urteetan. 2010an Martin Scorsesek zuzenduriko Bleu De Chanel iragarkian azaldu zen eta 2011ean The Lonely Island rap taldearen "Jack Sparrow" abestiaren bideoklipean.
2011n Brian Hardingekin batera Ex Cops indie pop taldea sortu zuen eta 2014 artean bi disko atera zituen.
2014tik aurrera Myrkur black metal taldeko abeslaria da. Myrkur izenak islandieraz "iluntasuna" esan nahi du. Lehenengo diskoan oraindik bere izenik ez zuen azaldu. Metal puristen aldetik mezu sexistak eta heriotz mehatxuak jaso zituen eta sare sozialetatik aldendu zen.
2020an Eskandinaviako folk musika tradizionalari ekin zion, Myrkurrekin jarraitzen duen bitartean.

## Diskografia
### Amalie Bruun

* Amalie Bruun (2006)
* Housecat (EP) (2008)
* Branches (EP) (2010)
* Crush (EP) (2012)

### Ex Cops

* True Hallucinations (LP) (2013)
* Daggers (LP) (2014)

### Myrkur

* Myrkur (EP) (2014)
* M (2015)
* Mausoleum (EP) (2016)
* Mareridt (2017)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «New York Songwriters Circle Launches 2008 Contest» BMI.com 2008-05-16 (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ BLEU DE CHANEL: The Film ft. Gaspard Ulliel. (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ (Ingelesez) Everleypublished, Dave. (2020-04-20). «Myrkur: the strange and surreal journey of Amalie Bruun» louder (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ (Ingelesez) «Interview: Myrkur talks Ex-Cops, Black Metal and Scandinavian Folk Music -» mxdwn Music 2018-02-13 (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ «Shedding Light on the Darkness of Myrkur « The Bandcamp Blog» web.archive.org 2014-09-25 (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* 1 2 (Ingelesez) «Myrkur is reclaiming her Scandinavian roots and blossoming into motherhood | Interview» The Line of Best Fit (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ (Ingelesez) Staff, BrooklynVegan StaffBrooklynVegan. «black metal musician Myrkur is Amalie Bruun of Ex Cops; EP is out now and streaming (listen)» BrooklynVegan (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).
* ↑ (Gaztelaniaz) mmejias. (2017-04-23). «Myrkur: de Chanel a valkiria del black metal» Marlis Mejías (Noiz kontsultatua: 2023-02-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4739417
* Multimedia: Amalie Bruun / Q4739417
# Amalloa

Amalloa Markina-Xemein udalerriko auzoetariko bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 113 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Amalloako biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 104 | 104 | 110 | 103 | 102 | 103 | 115 | 113 |

## Ikus, gainera

* Larruskain-Amalloa
* Markina-Xemein

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253307
# Amalie Arena

Amalie Arena Floridako Tampa hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Tampa Bay Lightning izotz-hockey taldea eta Tampa Bay Storm arena futbol taldearen jokalekua da.
1994an eraikitzez amaitu zuten. Iraganean beste izen batzuk ere izan ditu, Ice Palace Arena (1996-2002), St. Pete Times Forum (2002-2012) eta Tampa Bay Times Forum (2012-2014).

## Iruditegia

* Kanpoaldea.
* Izotz-hockey partidua.
* Barnealdea.
* Eraikina.

## Kanpo estekak

* Amalie Arena kirol pabiloiko webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q940199
* Multimedia: Amalie Arena / Q940199
ieaNational Hockey League :
Mendebaldeko KonferentziaEkialdeko Konferentzia
ieaPazifikoar DibisioaAnaheim DucksArizona CoyotesCalgary FlamesEdmonton OilersLos Angeles KingsSan Jose SharksVancouver Canucks
ieaErdialdeko DibisioaChicago BlackhawksColorado AvalancheDallas StarsMinnesota WildNashville PredatorsSt. Louis BluesWinnipeg Jets
ieaAtlantiar DibisioaBoston BruinsBuffalo SabresCanadiens de MontréalFlorida PanthersDetroit Red WingsOttawa SenatorsTampa Bay LightningToronto Maple Leafs
ieaMetropoliar DibisioaCarolina HurricanesColumbus Blue JacketsNew Jersey DevilsNew York IslandersNew York RangersPhiladelphia FlyersPittsburgh PenguinsWashington Capitals :
# Amallectis

Amallectis Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Amallectis devincta da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Amallectis anaxia | daturik gabe |
| Amallectis devincta | daturik gabe |
| Amallectis frangula | daturik gabe |
| Amallectis nephelodes | daturik gabe |
| Amallectis penai | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4739427
* Espezieak: Amallectis
# Amalosia

Amalosia Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak

* Amalosia jacovae (Couper, Keim & Hoskin, 2007)
* Amalosia lesueurii (Duméril & Bibron, 1836)
* Amalosia obscura (King, 1985)
* Amalosia rhombifer (Gray, 1845)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2840962
* Multimedia: Amalosia / Q2840962
* Espezieak: Amalosia
# Amalie Dideriksen

Amalie Dideriksen (1996ko maiatzaren 24a - ) Danimarkako txirrindularia da.

## Bizitza

2015ean debutatu zuen profesionaletan Boels Dolmansen, munduko emakumezkoen txirrindulari talde onenetako batean, 2014ko eta 2015eko Ibilbideko Gazte Mailako Munduko Txapelketa irabazita.
Elite mailan profesional gisa lehen urtetik nabarmendu da. Bigarren geratu zen 2015eko Belgikako Itzuliko sailkapen nagusian (etapa garaipen batekin). Baina bere garaipenik handiena 2016ko Munduko Txapelketako errepideko proban lortutako urrezko domina izan zen, faborito nagusiari, Kirsten Wild. Holandarrari, esprintean irabaziz. Hurrengo urtean, Munduko Txapelketan ezin izan zuen titulua berretsi, brontzezko domina lortu zuen arren.

## Ibilbidea edo Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, Tokio 2020an zilarrezko domina bat lortuz, madison lasterketan, eta bosgarren Rio de Janeiron, omnium proban.
Hiru domina irabazi zituen Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, 2018 eta 2019 urteetan, eta lau domina Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan, 2015 eta 2021 artean.
Errepidean hiru domina lortu zituen Ibilbideko Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, 2016 eta 2018. urteen artean

## Erreferentziak

* ↑ «Track Cycling - Amalie Dideriksen (Denmark)» www.the-sports.org (Noiz kontsultatua: 2022-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17490498
* Multimedia: Amalie Dideriksen / Q17490498
# Amalienborg jauregia

Amalienborg jauregia (danieraz Amalienborg Slot) Kopenhagen dagoen palazioa da eta bertan bizi da Danimarkako erregina Margarita II.a.
Frederik III-k bere emazte Sophie Amaliarentzako eraiki zuen XVII mendean baina 1689an Kristian V.aren 44. urtebetetzea ospatzeko opera saioa antolatu zuten eta tarimak sua hartu zuen. Suak jauregia erabat suntsitu zuen eta ikusleen arteko 180 pertsona hil ziren.
Gaur egungo jauregia 1760. urtekoa da. Plaza oktogonal baten inguruan rococo estiloko lau eraikin simetriko planifikatu zituen Nicolai Eigtved arkitekto daniarrak. Lau eraikinak Moltke jauregia (kristian VII.rena), Levetzau jauregia (Kristian VIII.rena), Brockdorff jauregia (Frederik VIII.rena) eta Schack jauregia (Kristian IX.rena). Lehenengo biak bisita daitezke, laugarrenean erregina bizi da.
Plazaren erdian Frederik V.aren estatua dago.

## Inguruko eraikinak

Inguruan hainbat eraikin aipagarri daude, hala nola Frederiks Kirche eta Kopenhageko Opera etxea.
Frederiken eliza (Marmolezko eliza)
Jauregien konplexuari itsatsirik Fredriks Kirche Frederiken eliza borobila dago, "Marmolezko eliza" ezizenaz (danieraz Marmorkirken) ezagutzen dena. Oldenburg dinastiaren 300 urteurrena omentzeko diseinatu zen 1740 urtean, baina Nicolai Eigtveden heriotzak (1754.ean) eta marmolezkoa izanik hain garestia izateak 150 urtetan zehar bukatu ezinik egotea ekarri zuen. Gaur egun dakusagun eliza 1894ean inauguratu zen Ferdinand Meldahl arkitektuaren diseinuaz. Eskandinaviako kupularik handiena du 12 zutabek eusten dutelarik.
Kopenhageko Opera Etxea
Amalienborg jauregiaren parean dago, kanalaren beste aldean. Munduko opera etxe modernoenetako bat da. 2000 eta 2004 urteen artean eraiki eta 2005. urtean ireki zituen bere ateak. Plácido Domingo tenoreak Wagnerrek Die Walküre obra kantatu zuen Opera Etxearen 2006an.

## Iruditegia

* Kristian VII.aren jauregia.
* Frederik VIII.aren jauregia.
* Frederik V.aren estatua, plazaren erdian.
* Frederiken eliza.
* Opera Etxea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211053
* Multimedia: Amalienborg / Q211053
# Akujärvi

Akujärvi / Ákšojávri / Akujävri :
| Inari ||
| Armarria ||
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea | Finlandia Lappiko eskualdea Ipar Lappiko azpieskualdea |
| Biztanleria | ~ 150 |
| Koordenatuak | 68°40′47″N 27°41′07″E﻿ / ﻿68.67972°N 27.68528°E﻿ / 68.67972; 27.68528 |
Akujärvi, Inari udalerria osatzen duten Finlandiako Lappi lurraldean aurkitzen diren herrixketako bat da. Oso biztanle gutxi bizi da bertan; izan ere, Ivalo "hiriburu"ak eskaintzen dituen zerbitzuengatik biztanle gehienak ondoko herrira ihes egin dute.
Udalerriaren bihotzean dago, Koppelo, Ivalo eta Törmäneneko aireportutik hurbil.

## Ikus, gainera

* Inari

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12253038
# Akuilu (makila)

Akuilua da makila mota bat, luzea, ezten zorrotz bat duena punta batean, eta gurdi abereak xaxatu eta gobernatzeko erabiltzen dena. Akuilu-eztena esaten zaio punta zorrotz horri.
Akuiluari eragiten dion pertsonari ere akuilu esaten zaio euskaraz.

## Erreferentziak

* ↑ «Euskaltzaindiaren Hiztegia» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-06-20).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3394000
# Akuminatu

Akuminatua hostoen morfologian, punta luzea duen hostoa da; ongi nabaritzen den punta luzea duena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11565604
# Akuilu (argipena)

Akuilu hitzak hainbat adiera du:
* Akuilua makila mota bat da, idiei eragiteko erabiltzen dena, eta honi lotuta:
** Akuilua darabilen pertsonari ere akuilu esaten zaio.
** Zentzu metaforikoan, zerbait egitea behartzen gaituena ere akuilua da.
* Zigorraren sinonimo ere bada akuilua, min emateko tresnarena kasu honetan.
* Akuilu-makuilua, trikimako edo hankapalua da.
# Akuikultura

Akuikultura uretan animaliak, landareak eta alga hazteko jardueren multzoa da, horretarako teknika eta ezaguerekin batera. Itsasertzean, ibaietan, aintzira eta urmaeletan garatzen da. Piszikultura (arrain-hazkuntza), moluskuen hazkuntza, hala nola ostreikultura edo ostren hazkuntza, krustazeoen hazkuntza eta algokultura barne hartzen ditu.

## Akuikultura Euskal Herrian

Itxi zuten Acuivasek Aginagan zuen aingira haztegia. Culmanorrek ere utzi zion Igeldon erreboiloak ekoizteari. Geldirik dago Getariako Orroako planta. Akuikultura sektorea inoiz ez da esanguratsua izan Euskal Herrian, baina XXI. mendean itxiz joan dira martxan jarritako enpresa bakanak. Mundu osoan akuikulturaren bidez 600 espezie ekoizten badira ere, honakoa da Euskal Herriko eskaintza: amuarrain haztegi komertzial bat dago Leitzan, eta beste bat Kanpezun, eta ekoizle txiki batzuk ere aritzen dira jarduera horretan; kopuru txikitan gaizkatak hazten ditu Per Sé enpresak Esan, kabiarra egiteko; eta Bokalen mihi arraina egiten da. Hondarribian tilapia planta bat du Ner Breen enpresak.

## Erreferentziak

* ↑ Garate, Miren. (2014-10-31). «Bi tanta berri, erabat idortu den sektorean» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188989
* Multimedia: Aquaculture / Q188989
# Akuario publiko

    Artikulu hau eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Akuario (argipena)».
Akuario publikoa edo aquarium (bere jatorrizko latinezko izena) uretako animalia biziak erakusteko prestaturiko eraikina da. Akuario publiko gehienek tanke txikiagoak dituzte, baita depositu handiagoak ere. Depositu handienek hainbat milioi litro ur hartzeko ahalmena dute, eta espezie handiak har ditzakete, izurdeak, marrazoak edo baleak barne. Akuario publikoek animalia erdi-urtarrak (igarabak, pinguinoak, etab.) ere har ditzakete.
Operazioaren ikuspegitik, akuario publiko bat zoologiko edo museo baten antzekoa da alderdi askotan. Akuario on batek erakusketa bereziak izango ditu bisitariak erakartzeko, bere bilduma iraunkorraz gain. Zooek bezala, akuarioek, normalean, ikertzaile talde espezializatu bat izaten dute, euren espezimenen ohiturak eta biologia aztertzen dituena.
Lehen akuario publikoa Londresko Regent's Parken ireki zuten 1853an, eta Europan oraindik aktibo dagoen akuariorik zaharrena (1874koa) Napoliko zoologia-estazioan dago, Italian. Euskal Herrian, 2020an Getxo Aquarium itxi ondoren, bi akuario daude: Donostiako Aquariuma eta Biarritzeko itsas museoa.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Akuario. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ (Ingelesez) szn.it. Our history - The foundation. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2281788
* Multimedia: Public aquariums / Q2281788
# Ambutrix

Ambutrix Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q10290
* Multimedia: Ambutrix / Q10290
# Ambulance

Ambulance Itoiz musika taldearen seigarren diskoa da, 1987an argitaratutakoa.

## Kantuen zerrenda

* Ambulance
* Igandean
* Non nagoen
* Elurretan
* Zuk ez duzu nahi
* Inoiz

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4779844
# Ambulance (filma)

Ambulance 2022ko Michael Bay estatubatuar zinema zuzendariaren thriller filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Emaztearen mediku tratamendu garestia ordaintzeko arazoak ditu Will Sharp gerra-beteranoak; anaia adopziozkoarengana joko du, Dannyrengana. Horrek banku bat lapurtzeko proposatuko dio. Gauzak okertu egingo dira, eta, azkenean, anbulantzia bat bahituko dute, barrenean polizia bat eta mediku bat direla.

## Aktoreak

* Jake Gyllenhaal: Danny
* Yahya Abdul-Mateen II: Will Sharp
* Eiza González: Cam Thompson
* Garret Dillahunt
* A Martinez
* Keir O'Donnell
* Jose Pablo Cantillo: Jesus
* Colin Woodell
* Moses Ingram
* Wale

## Erreferentziak

* ↑ «Ambulance» Berria 2022-03-19 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q105095144
# Ambulocetus

Ambulocetus zetazeo goiztiarren genero bat izan zen. Pakistango endemismo bat ziren Eozenoan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q132405
* Multimedia: Ambulocetus / Q132405
* Espezieak: Ambulocetus
# Alberto Peral

Alberto Peral (Santurtzi, 1966) bizkaitar artista da. Eskultore, argazkilari eta instalazio-errealizadorea da. Giza irudiaren inguruko eta bereziki buruaren inguruko irudi eta mozorroen berezko mundua sortu du. 1997n Rotadores izeneko lana erakutsi zuen, besteak beste, Donostian. Bartzelonan ere antolatu ditu erakusketak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q12253082
# Alberto Ormaetxea

Alberto Ormaetxea Ibarluzea (Eibar, 1939ko apirilaren 7a − Donostia, 2005eko urriaren 28a) futbol jokalari eta entrenatzailea zen, Errealarekin batik bat.
Hain zuzen ere, Errealeko inoizko entrenatzailerik hoberena da, estatistika hoberenak lortu baitzituen, tartean taldeak dituen Espainiako futbol liga txapelketa biak irabaztea, Espainiako Superkopa. Halaber 1983an Europako Kopan final-erdietara iritsi zen, nazioarteko txapelketa batean taldeak daukan markarik onena izanda. Eskultura bat jarri zioten Anoetako estadiokoko kanpoaldean.

## Jokalaria

1958an hasi zen S.D. Eibar taldean. 1962an Real Sociedadera jo zuen. Talde donostiarrean jokatu zuen 1974. Urtera arte. 1967an bigarren mailatik lehenengora igo zen Reala bera jokalari zela.

## Entrenatzailea

1974an hasi zen Rafael Iriondo, Andoni Elizondo eta Jose Antonio Irulegiren laguntzaile lanetan. 1978-1979 denboraldian hau zuen bere gain lehen taldeko entrenatzaile lanaren erantzukizuna, 1984-1985 denboraldia amaitu arte. Ondoren Alacanteko Hércules Club de Fútbol taldean aritu zen.

### Irabazitako txapelketak

* Espainiako Lehen Maila (2) :
** 1981, 1982
* Espainiako Superkopa (1) :
** 1982

### Entrenatzaile estatistikak Errealean

* Partida jokatuak 324
* Partida irabaziak 157
* Partida berdinduak 87
* Partida galduak 80
* Aldeko golak 451
* Kontrako golak 280

## Ikus, gainera

* Errealeko entrenatzaileen zerrenda.

## Kanpo estekak

* Informazioa Errealeko webgunean
* Datuak: Q708768
# Alberto Orrego Luco

Alberto Orrego Luco (Valparaíso, 1854ko apirilaren 20a – Santiago, 1931ko ekainaren 2a) txiletar inpresionista paisaia margolari eta diplomazialaria izan zen.

## Biografia

Nekazari aberatsen familia batean jaio zen. Bere anaia txikia, Luis ere, diplomazialari bihurtu zen eta eleberrigile ezaguna izan zen, besteak beste. Mathews eta Linacre ingeles eskolan egin zituen ikasketak. Geroago, arazo ekonomikoak zirela eta, Instituto Nacionalean matrikulatu zen eta bertan margotzen hasi zen. 1872an egin zuen bere lehen erakusketa, Benjamín Vicuña Mackennak antolatutako Santiago Merkatu Nagusiaren ezarpena ospatzeko lehiaketan.
1873an, amaren laguntzarekin, Europara joan zen, Elena arreba eta bere etorkizuneko koinatua, Pedro Lira, lagunduta. Hasiera batean, Sorbonan medikuntza ikastea zen asmoa, baina margolaritzan aritzea aukeratu zuen eta Alexandre Cabanelen tailerretan postu bat aurkitu zuen, eta ondoren Académie Julian-en ikasketak egin zituen.
Bere lana Txileko Gobernuak aintzatetsi zuen eta 1877ko Salonean parte hartu eta Italiara bidaiatu ahal izan zuen, non ia hamar urtez egon zen paisaiak eta hiri-paisaiak margotzen . 1883an bertan ezkondu zen eta bost urte geroago Veneziako kontsul izendatu zuten.
1890ean Txilera itzuli zen eta, bi urte geroago, Sevillan kontsul izendapena onartu zuen. Garai horretan, bere paleta argitu egin zen eta fruituak eta loreak gehitu zizkion mihiseei. Erakusketetan edo lehiaketetan pertsonalki parte hartu ez bazuen ere, amak lasai egin zituen gestioak eta hainbat sari irabazi zituen Txilen.
Urte batzuetarako Txilera itzuli zen eta, 1897an, Italiako Kontsul Nagusiaren kargua eskaini zioten, Genovako egoitza zuela. Italia bigarren etxetzat hartzera iritsi zen, beraz, pozik onartu zuen, baina bere lan-kargak margotzeko denbora gutxi uzten zuela konturatu zen. 1914rako, berriro ere Erroman bizi zen. Lehen Mundu Gerrak eragindako arazoak izan arren, geratu nahi zuen, baina bere emaztea gaixotu zen eta ezin izan zuten bertan behar bezala tratatu, eta, beraz, Txilera itzuli ziren. Mediku-laguntza hobetzeak ez zuen ezertarako balio izan, eta handik gutxira hil zen. Honek, bere alabetako baten heriotza goiztiarrarekin batera, depresio larria eragin zion, gero eta isolatuago eta tratagaitz bihurtuz; garai hartako bere lanetan islatzen den gogo-egoera.
Lasai hil zen etxean, ermitau birtuala, eta emaztearen ondoan familiaren panteoian lurperatu zuten.

## Galeria

* Veneziako gaua
* O'Higgins parkeko aintzira
* Ilunabarra Venezian
* Las Delicias etorbidea

## Erreferentziak

* 1 2 3 Brief biography @ Portal de Arte.
* 1 2 3 4 Brief biography @ Biografías y Vidas.

## Irakurketa gehiago

* Hernán Maino, Alberto Orrego Luco: el paisaje como búsqueda de armonia, (paisaje como búsqueda de armonía) "Pintura chilena del siglo XIX" liburuaren 9. liburukia Origo, 2008

## Kanpo estekak

* Antonio Romera, Alberto Orrego Luco, "Artistas chilenos"-en 12. alea, Instituto de Extensión de Artes Plásticas, 1957 Digitalizatua @ Memoria Chilena
* Google Alberto Orrego Lucori buruz
* Datuak: Q2639408
* Multimedia: Alberto Orrego Luco / Q2639408
# Alberto Ortega

Alberto Ortega Anllo (Gasteiz, 1960ko maiatzaren 8a) saskibaloi jokalaria izan zen, gaur egun erretiratua.
Saski Baskonia taldekiderik nabarmenenetarikoa da.

## Kirol ibilbidea

* Saski Baskonia: 1977-78 eta 1983-1991.
* Caja Bilbao: 1991-92.

## Markak

Saski Baskonia taldean puntu gehien sartu dituen bigarren jokalaria da (3.298 p.) eta partida gehien jokatu dituen hirugarrena (273 p.).

## Kanpo loturak

* (Gaztelaniaz) Jokalariaren profila ACBren webgunean
* Datuak: Q975792
# Alberto Ongaro

Alberto Ongaro (Venezia, 1925eko abuztuaren 22a – Venezia, 2018ko martxoaren 23a) italiar idazle, kazetari eta komikigilea izan zen.

## Lanak
### Komikiak

* L'Asso di Picche Hugo Prattekin (1945-1948)
* Jungleman (1947-1952)
* Capitan Caribe (1948-1950)

### Eleberriak

* Il complice (1965)
* Un romanzo d'avventura (1970)
* La taverna del doge Loredan (1980)
* Il segreto di Caspar Jacobi (1983)
* La partita (1985)
* L'ombra abitata (1987)
* Interno argentino (1990)
* Passaggio segreto (1993)
* Hollywood Boulevard (1997)
* Il segreto dei Segonzac (2000)
* Rumba (2002)
* La strategia del caso (2003)
* Il ponte della solita ora (2006)
* La versione spagnola (2007)
* La maschera di Antenore (2009)
* Un uomo alto vestito di bianco (2011)

### Erreportaje

* La terra degli stregoni (1994)
* Datuak: Q2831811
* Multimedia: Alberto Ongaro / Q2831811