OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Fake news (telebista saioa)

Fake news Euskal Telebistan emititu zen programa piloto bat izan zen. Maria Amolategi abeslariak aurkeztu zuen 2018ko urtarrilaren 18an. Pausoka Entertainmentek ekoitzi zuen eta Javier Garcia de Vicuña izan zen zuzendaria.
Saioa astelehenetik ostiralera ematea zen ideaia. Egunero eta bi hizkuntzatan. Euskaraz ETB1en eta berdina, gaztelaniaz ETB2n. Baina apustu sendoa egin aurretik, ETBk probako saio bat emititzea erabaki zuen. Programa horrek izan zuen audientzia kaskarra ikusita, saioak atal bat izan zuen eta ez zuen aurrera segi.

## Saioaren azalpena

Aktualitatea eta umorea lantzen dituen saioa da. 2018ko urtarrilaren 18an eman zuten saioan, aste horretan gertatu ziren bost albiste nagusienak landu zituzten umore puntuarekin. Bost albiste adierazgarri horiekin ranking bat egin zuten.
Albisteak bezala, kamera aurrean agertzen direnak ere bost dira. Maria Amolategik beste lau lagun ditu aurkezten laguntzeko:
* Mikel Bermejo
* Alazne Etxeberria
* Mitxel Santamarina
* Inma Fernandez

## Audientzia

Oso datu txarrak eman zituen programak. 2018ko urtarrilaren 18an, ETB1ek %1,6ko kuota izan zuen bataz beste. Fake newsek berriz %0,2. Bataz bestekoa baino askoz ere gutxiago.
ETB2ren kasuan, eguneko bataz bestekoa %7,0 izan zen eta Fake newsena %1,8. Momentu berean, Gailurra Xtreme Perdido saioak %3,8 eman zuen. Beraz, prime timean ETB1ek irabazi egin zion ETB2ri (ez da ia inoiz gertatzen). ETB1ek ETB2ren audientzia bikoitza baino gehiago izan zuen.
Horregatik, probako saio honen datuak ikusita, Euskal Telebistak Fake newsekin aurrera ez segitzea erabaki zuen.
| Atala | Emisio data | Katea | Audientzia | Audientzia |
| Atala | Emisio data | Katea | Ikusleak | Kuota (eusk.) |
| 1 | 2018ko urtarrilaren 18a | ETB1 (Eguneko bataz bestekoa: %1,6) | 1.000 ikusle | %0,2 (%0,7) |
| 1 | 2018ko urtarrilaren 18a | ETB2 (Eguneko bataz bestekoa: %7,0) | | %1,8 |

## Kritikak

Datu eskasez gain, sare sozialetan ere zeresana eman zuen saioak. Kritika ugari jaso zituen.
Aspaldian ikusi zuten saiorik txarrena zela esan zuen jendeak, auzo lotsa pasatu zutela ikusten, espainiar erreferenteekin osatutako saioa zela eta ez Euskal Telebistarako modukoa...
Saioa topikoz josia zegoela aipatu zuten eta Javier Garcia de Vicuña zuzendariaren eta bere lan egiteko moduaren garaia pasa zela. ETBri eta Pausoka Entertainmenti begiak irekitzeko eskatu zieten.

## Erreferentziak

* ↑ «ETBk 'Fake news' umorezko saio berria estreinatuko du» Berria.
* ↑ «ETB1en eta ETB2n umorezko saio berria» EiTB.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q61069629
# Fakiren fra Bilbao

Fakiren fra Bilbao 2004ko Peter Flinth daniar zinema zuzendariaren filma da, Bjarne Reuteren izen bereko eleberrian oinarritutakoa.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Emma eta Tom bikien aita hil ondoren, amarekin etxe berri batera joango dira. Bertan mamu baten laguntza izango dute, Bilboko fakirra izenekoa.

## Aktoreak

| Aktorea | Pertsonaia |
| Sidse Babett Knudsen | Louise/Mor |
| Moritz Bleibtreu | Lombardo/Lombardos |
| Julie Zangenberg | Emma |
| Aksel Leth | Tom |
| Ole Thestrup | Hr. Moony |
| Peter Gantzler | Florian Flambert |
| Fares Fares | Frank Flambert |
| Lisa Nilsson | Fru Hagawagitta |
| Ashwani Chopra | Hr. Hagawagitta |
| Tina Gylling Mortensen | |

## Erreferentziak

* ↑ www.mymovies.it

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1193235
# Fake it till you make it

"Fake it till you make it" (edo "plantak egin lortu artean") ingelesezko aforismo bat da: iradokitzen du pertsona batek, konfiantza, gaitasuna eta pentsaera optimista edukitzean, eta bereziki horiek transmitizean, ezaugarri horiek bere bizitza errealean egin ditzakeela eta bilatzen dituen emaitzak lor ditzakeela.

## Erabilpena

Esaldia 1973 baino lehen berresten da lehen aldiz. Bereziki AEBetan Silicon Valleyko negozioetan ikusi izan da, 21. mendeko enpresa batzuen balioespen fantastikoetan, hala nola WeWork edo Theranos porrot egin zuten enpresen kasuan. Bi adibide horietan, eta beste batzuetan, enpresari karismatiko batek aurrera eraman du politika hori, plantak egitearena, ustezko produktu miragarri eta errentagarria berez garatuko zelakoan, fanfarriari esker erakarritako diru inbertsioek berez sortuko zutelakoan.
Bereziki, Theranosen kasuan, agintzen zen teknologia hain lor-ezina zenez, eta iruzur epaiketekin amaitu zenez, batzuek uste dute 2020ko hamarkadan jada hurbilpen honek, plantak egitea arrakasta lortu arte, ez duela funtzionatzen enpresa teknologikoen munduan.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Fake it till you make it» artikulutik itzulia izan da, 2022-04-04 data duen 1080860835 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-04-04 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ Powell-Brown, Ann. (2003). «Can You Be a Teacher of Literacy If You Don't Love to Read?» Journal of Adolescent & Adult Literacy 47 (4): 284–288..
* ↑ Nielsen, Kelly. (2015). «"Fake It 'til You Make It": Why Community College Students' Aspirations "Hold Steady"» American Sociological Association 88 (4): 265–283. doi:10.1177/0038040715601889..
* ↑ Ibnat, Afia. (2022-03-31). «Why “fake it till you make it” works» The Daily Star.
* ↑ Fed. Sec. L. Rep. P 93,748. Securities and Exchange Commission, Plaintiff-appellee, v. Glenn W. Turner Enterprises, Inc., et al., Defendants-appellants, 474 F.2d 476 (9th Cir. 1973) (full text)
* ↑ (Ingelesez) Shapiro, Bill. (2021-12-22). «5 Fake-It-Till-You-Make-It Founders and the Desperate Measures They Took to Stay Afloat» Inc.com (Noiz kontsultatua: 2022-04-12).
* ↑ (Ingelesez) The End Of Fake It Till You Make It In Silicon Valley. 2022-01-19 (Noiz kontsultatua: 2022-04-12).
* ↑ (Ingelesez) «Theranos: The Limits of the “Fake It Till You Make It” Strategy | Morrison & Foerster» www.mofo.com (Noiz kontsultatua: 2022-04-12).
# Fakir

Fakir (arabieraz: فقیر‎, pobre, faqr; arabieraz: فقر‎, "pobrezia" hitzetik ekarria) Indian, gauza miragarriak egiteko ahalmenak dituen gizon santua da. Gai izaten da kalte eta minik hartu gabe sutan ibiltzeko, bere buruari zauriak eragiteko, edo arnasarik hartu gabe denbora luzez egoteko. Jatorriz derbitxe eskalea zen, baina geroztik Indiako साधु (sadhu) edo gizon santua adierazteko erabili da.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-3-1 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Meher Baba. (1955). God Speaks. (2. argitaraldia) Dodd Meade, 305 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q491656
* Multimedia: Fakirs / Q491656
# Fakoi

Fakoia (edo ganibet gautxoa) gautxoek, Argentinako Pampako biztanleek, eraikitako tresna bat da. Ebakitzeko lan tresna izateaz gain, animaliak hiltzeko eta larrutzeko, larrua eta zura lantzeko... ere erabiltzen da. Babes pertsonalerako arma gisa ere garatu da, esgrimaren estilora, Pampa aldean babesteko. Bere pontxoa eta bere zaldiarekin batera, gerta daitezkeen erasoetaz babesteko, aliantza hoberena osatzen dute, euren lege eta filosofia propioen arabera erabiliz, arte martzialetan gertatzen den bezala.

## Hitzaren etimologia

"Faca" portugesezko hitzetik dator eta ganibeta edo aiztoa esan nahi du. Beharbada, ohiko ganibeta edo aiztoa baino handiagoa denez, fakoi deitu izan zaio

## Fakoi mota ezberdinak

Euren formatua oso aldagarria da. Oso xumea izan daiteke, edo luxuz beterikoa, bai erabilitako materialen aldetik (zilarra, urrea...), baita langintza aldetik ere.

## Borrokan erabiltzeko modua

Gautxoak esku batean fakoia daraman bitartean, beste besoan pontxoa biltzen du, ezkutu gisa egin dezan.

## Mantenua

Ezinbesteko beharra zen gautxoarentzat bere fakoiaren ahoa ondo zorroztua egotea, baita armaren orria ondo olioztatua ere, arma osoa hobeto mantendu ahal izateko.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Ganibet gautxoa
* (Gaztelaniaz) Fakoi gautxoa
* Datuak: Q3752584
* Multimedia: Facón / Q3752584
# Fakenham

Fakenham, Ingalaterrako ekialdean dagoen udalerri bat da, Norfolk konderrian.
2011n 8.285 biztanle zituen.
* Datuak: Q237650
* Multimedia: Fakenham / Q237650
# Fakirraren ahotsa

Fakirraren ahotsa, Harkaitz Canok 2018an euskaraz argitaratutako eleberria da. Liburuak, nolabait, Imanol Larzabal abeslariaren biografia jaso zuen; idazleak Imanolen bizitza 60. hamarkadatik bere heriotza arte azaltzen du, politikatik haratago. Horren arabera errealitate fikzionatua da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/argia-astekaria/2627/harkaitz-cano-jauregi

## Ikus, gainera

* Imanol Larzabal

## Kanpo estekak

* Eleberriaren aurkezpenaren bideoa.
* Liburuaren inguruko German Esparzaren komentarioa.
* Liburuaren azalean jasotako komentarioa.
* Txema Arinas-en kritika Kritiken Hemerotekan.
# Eugene Wigner

Eugene Paul "E. P." Wigner (hungarieraz: Wigner Jenő Pál; Budapest, 1902ko azaroaren 17a - Princeton, 1995eko urtarrilaren 1a) Estatu Batuetako fisikaria, judu-hungariar jatorrikoa. Berlingo Institutu Politeknikoko irakasle izan zen. 1934an, Estatu Batuetara joan zen bizitzera eta han fisika eta matematika irakasle izan zen Princeton eta Wisconsingo unibertsitateetan. Fisika nuklearreko azterketak egin zituen batez ere.
Atomoaren nukleoaz eta erreaktore nuklearren teknologiaz hainbat lan argitaratu zituen. Azterketa nuklearretan simetria kontzeptua sartu zuen eta oinarrizko sistema bat bi neurriren araberakoa (masaren balioen eta spinaren araberakoa) dela frogatu zuen. Bere izena eman zaion efektua (Wigner efektua) ezagutarazi zuen. 1963an Fisikako Nobel saria irabazi zuen M. Goeppert-Mayerrekin eta H.D. Jensenekin batera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q155790
* Multimedia: Eugene Wigner / Q155790
# Eugene Shoemaker

Eugene Merle Shoemaker edo Gene Shoemaker (Los Angeles, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1928ko apirilaren 28a - Alice Springs, Australia, 1997ko uztailaren 18a) estatubatuar astronomoa eta geologoa izan zen. Bere emazte Carolyn Shoemakerrekin eta David H. Levy kanadar astronomoarekin batera, Shoemaker–Levy 9 kometa aurkitu zuen. Planetologia zientziaren sortzaileetako bat izan zen.

## Bizitza

Ikasketak Kaliforniako Teknologia Institutuan egin zituen, Pasadenan, eta ondoren Princetongo Unibertsitatean aritu zen. Azken horretan lortu zuen doktoregoa 1960an. Ospetsu egin zen tektonika, bolkanologia eta geokimikan, baina batez ere Coloradoko goi-lautadari buruz egin zuen azterketa zehatzagatik nabarmendu zen. Lurreko eta Ilargiko kraterrei buruz zituen ezagutzei esker, zientzialariak konbentzitu zituen Arizonako Meteor Crater ospetsua asteroide baten talkak sortu zuela.
Astronauta izan nahi zuen, baina test fisikoak eskasak izan zituen. Luzaroan lan egin zuen NASArekin Apollo programan, eta Astrogeologia Zentroa sortu zuen. 1969-1989 urteen bitartean Caltecheko irakasle izan zen. Garrantzi handiko oinarriak azaldu zituen eguzki-sistema hobeto ezagutzeko. Carolyn emaztearekin urte askoan Schmidt teleskopioa erabili zuen, asteroideak eta kometak bilatzeko: hogeita zortzi kometa aurkitu zituen, eta hamarka asteroide. Asteroideek lurrean izandako talkak aztertzen eman zituen azken urteak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo-loturak

* Eugene Shoemakerri buruzko USGS erakundeko orrialdea (Ingelesez)
* Eugene Shoemakerri buruzko NASAren orrialdea (Ingelesez)
* Datuak: Q216874
* Multimedia: Eugene Merle Shoemaker / Q216874
# Eugene de Kock

Eugene Alexander de Kock (Hegoafrika, 1949ko urtarrilaren 29a) Hegoafrikako hiltzailea eta torturatzailea da.

## Biografia

1980ko eta 1990eko urteetan, heriotza eskuadroi moduan ibili zen Eugene De Kock buru zen polizia taldea. 1983an hasi zen Vlackplass gunean lanean, Dirk Coetzeeren menpe eta 1985ean, C1 unitateko buru bilakatu zen. Erregimenaren aurka zeuden axikitze eta tortura gunea izan zen Vlackplass etxaldea, Pretoria hiriburutik gertu. Apartheida kenduta eta Hegoafrikak demokraziarantz zihoanean, bizi osoko espetxe zigorra zuela De Kockek 1997 eta 1998an, aurreko urteetan egin zituenak kontatu zituen Egiaren eta Adiskidetzearen Batzordean..
Apartheida indarrean zegoenean Poliziako koronel eta C1 matxinadaren aurkako unitateko nagusi izan zen. Prime Evil (Jatorrizko Gaizkia) ezizena zuen eta 1996an bi heriotza zigor jarri zizkioten arraza bazterkeriaren aldeko erregimenaren aurkako ekintzaileak bahitu, torturatu eta hil egin zituelako. Tartean zeuden ANC Afrikako Kongresu Nazionaleko kideak. Ondoren, 212 urteko beste espetxe zigor bat ere eduki zuen, gizateriaren aurkako krimenenak egin zituelako.
2009an espetxean bisitatu zuen Jacob Zuma presidenteak eta zigorra arintzeko eskatu zuen bete taldeak desagerrarazi zituen pertsonen gorpuak bilatzen laguntzen bazuen. 2015eko urtarrilaren amaieran, «adiskidetze nazionalerako premiagatik» utzi zuten libre.

## Erreferentziak

* 1 2 3 «'Apartheid'-aren aurpegirik beltzena» Berria 2015/01/31.

## Ikus gainera

* Apartheid
* Datuak: Q1373213
* Multimedia: Eugene de Kock / Q1373213
# Eugeni Onegin (opera)

Eugeni Onegin (errusieraz: Евгений Онегин, translit.: Jevgueni Oneguin) Piotr Ilitx Txaikovskiren hiru ekitaldiko opera da, Konstantin Xilovski eta Modest Txaikovskiren libretoa duena. Alexander Puxkinen izen bereko eleberrian oinarrituta, Moskuko Musika Kontserbatorioan estreinatu zuten 1879ko martxoaren 29an.
Libretoak oso estu jarraitzen dio Puxkinen jatorrizko lanari, bere poesiaren zati handi bat gordez, eta Txaikovskik izaera dramatikoko musika gehitzen dio. Istorioak heroi berekoi bati egiten dio erreferentzia, emakume gazte baten maitasunarekiko bere gaitzespen nahasia eta bere lagunik onenarekin izandako zorigaiztoko duelua deitoratzeko adina bizi denari.

## Pertsonaiak

| Pertsonaia | Tesitura | Estreinaren antzezle-zerrenda, 1879-03-29 (zuzendaria: Nikolai Rubinstein) |
| Eugeni Onegin | baritono | Sergei Giliov |
| Tatiana | soprano | Maria Klimentova |
| Vladimir Lenski | tenor | Mikhail Medvedev |
| Olga | kontralto | Aleksandra Levitskaia |
| Kniaz Gremin | baxu | Vasili Makhalov |
| Filipievna | mezzosoprano | |
| Larina | mezzosoprano | |
| Triquet | tenor buffo | |
| Komandantea | baxu | |
| Zaretski | baxu | |
| Guillot | mutua | |
| Korua. |||

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 195. arauaː Artelanen izenak. Musika. (Noiz kontsultatua: 2024-08-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q50956
* Multimedia: Eugen Onegin / Q50956
# Eugene udalerria, Vermillion konderria (Indiana)

Eugene udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Vermillion konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.714 biztanle zituen, 35.34 milia karratu (91.5 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Eugene udalerriak 757 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 21.256 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5407807
# Eugeni Xammar

Eugeni Xammar i Puigventós (Bartzelona, 1888ko urtarrilaren 17a - L'Ametlla del Vallès, 1973ko abenduaren 5a) kataluniar kazetari, diplomatikari eta itzultzaile eleanitz bat izan zen (zazpi hizkuntza mintzatu eta bost idazteko gai zen). Bere bizitzaren zatirik handiena Kataluniatik kanpo Europan barna albiste emaile gisa igaro zuen, batez ere Lehen Mundu Gerra eta Bigarren Mundu Gerra garaian gerra berri emaile gisa. Espainiako Gerra Zibilaren ondoren frankismoaren jazarpenaren ondorioz atzerrian bizitzera derrigortua egon zen.

## Idazlanak

* 1974, Seixanta anys d'anar pel món. Memòries d'Eugeni Xammar. (Editorial Pòrtic 1974 y 1975 y Quaderns Crema 1991, reedición de 2007). ISBN 84-7306-054-7
* 1992, Galeria de personatges. Cròniques del nostre temps (1900-1990). La Ametlla. Josep Badia Moret. Ayuntamiento de La Ametlla, (págs. 108-119)
* 1998, L'Ou de la serp. (Quaderns Crema). ISBN 84-7727-244-1
* 2005, Crónicas desde Berlín (1930-1936). Selección y edición de Charo González de las crónicas de Eugeni Xammar para al diario de Madrid Ahora (Quaderns Crema, 2005). ISBN 84-96489-17-5
* 2008, Periodisme? Permetin!: La vida i els articles d'Eugeni Xammar. Quim Torra Pla (Símbol editors, Sant Cugat de Vallès). ISBN 978-84-95987-63-1

## Kanpo estekak

* Eugeni Xammarri buruzko webgunea (Katalanez)
* Datuak: Q1373218
* Multimedia: Eugeni Xammar / Q1373218
# Frederick Whitaker

Frederick Whitaker (Bampton, Oxfordshire, 1812ko apirilaren 23a - Auckland, 1891ko abenduaren 4a) zeelandaberritar politikaria izan zen. Zeelanda Berriko lehen ministroa izan zen 1863tik 1864ra eta 1882tik 1883ra.
Ingalaterran zuzenbide ikasketak amaitu eta abokatu gisa lan egin ondoren, 27 urterekin Australiara emigratu zuen eta gero Zeelanda Berrira. Aucklanden bizi izan zen eta konderriko epaitegi bateko epailea izan zen. Kontseilu Legegileko edo Goi Ganberako kide aukeratu zuten 1845ean. Aucklandeko Probintzia Kontseiluko kide ere izan zen.
Henry Sewellen gobernuak fiskal nagusi izendatu zuen. Karguan lehena izan zen.
1863an lehen ministro hautatu zuten lehen aldiz. Bere agintaldiak urtebete iraun zuen eta gobernadorearekin Zeelanda Berriko Gerren inguruan zituen desadostasunen ondorioz amaitu zen.
1882ko apirilean lehen ministro kargura itzuli zen John Hallek dimisioa eman ondoren. 1883ko irailean Harry Atkinsonek ordezkatu zuen.
* Datuak: Q328232
* Multimedia: Frederick Whitaker / Q328232
# Frederick konderria (Maryland)

Frederick konderria (ingelesez: Frederick County) Marylandko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cambridge da. 2010eko zentsuaren arabera 233.385 biztanle zituen, Frederick kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Frederick konderriak 1.728,5 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,54 ura dira. Beste 1.709,96 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 135,02 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 233.385 pertsonetatik 198.780 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 17.135 dira. 19.611 beltzak edo afroamerikarrak. 512 amerikar natiboak ziren eta 92 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 8.876 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 405 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 5.109 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q501345
* Multimedia: Frederick County, Maryland / Q501345
# Frederick de Houtman

Frederick de Houtman (Gouda, Hamazazpi Probintziak, c. 1571 – Alkmaar, Zazpi Herbehere Batuen Errepublika, 1627ko urriaren 21a), herbeheretar itsasgizon, kartografo, esploratzaile eta astronomo bat izan zen. 1595-1597 artean Australiako ekialdeko kostaldea esploratu zuen.
Petrus Plancius herbeheretar astronomoak horrela eskaturik, eta Pieter Dirkszoon Keyser itsasgizonarekin batera, beren itsas bidaietan zehar burututako zeruen behaketei esker hego hemisferioko zeruaren behaketari ekarpen oparoa egin zioten. Hamabi konstelazio definitu eta izendatu zituzten, horietako batzuk gaur egun erabiltzen diren 88 konstelazioetako batzuk dira.
* Datuak: Q257948
* Multimedia: Frederick de Houtman / Q257948
# Frederick konderria (Virginia)

Frederick konderria (ingelesez: Frederick County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Winchester da. 2010eko zentsuaren arabera 78.305 biztanle zituen, Frederick kilometro koadroko azaleran.

## Geografia

Frederick konderriak 1.076,16 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,21 ura dira. Beste 1.070,95 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 72,76 da.

## Demografia

2010eko zentsoan bizi ziren 78.305 pertsonetatik 72.758 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5.168 dira. 3.067 beltzak edo afroamerikarrak. 182 amerikar natiboak ziren eta 30 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 959 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 103 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.206 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea
## Kanpo estekak

* Datuak: Q502021
* Multimedia: Frederick County, Virginia / Q502021
# Frederick udalerria, Schuyler konderria (Illinois)

Frederick udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Schuyler konderrian. Azken zentsuaren arabera 152 biztanle zituen, 15.06 milia karratu (39.0 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Frederick udalerrian 62 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 45.231 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5498885
# Frederick konderria

Frederick konderria honako konderrien izena izan daiteke:
* Frederick konderria (Maryland)
* Frederick konderria (Virginia)
# Frederick Winslow Taylor

Frederick Winslow Taylor (Filadelfia, 1856ko martxoaren 20a – ibidem, 1915eko martxoaren 21a) estatubatuar ingeniari eta kudeaketa aditua izan zen, kudeaketa zientifiko edo taylorismo izeneko mugimenduaren aitzindari eta sustatzailea, non produktibitatea gehitzeko helburua nabarmenduz lanaren azterketa zientifikoa aldezten duen.

## Biografia

Familia kuakero baten baitan jaioa, Harvard Unibertsitatean ikasketak hasi zituen, baina ikasketak utzi eta langile-ikasle moduan hasi zen industria-lantegi batean. Enpresa zenbaitetan lan egin zuen, gero eta ardura eta maila handiagoko zuzendaritza postuetan. Bitartean, ingeniaritza iasketak bukatu zituen urrutiko ikasketak eginez. Azkenean, kudeaketa arloan egindako ekarpenengatik ospea lortu eta azkenean unibertsitateko irakasle izan zen bere bizitzako azken urteetan, kudeaketa arloan betiere. Tenislari nabarmena ere izan zen.
* Datuak: Q203906
* Multimedia: Frederick Winslow Taylor / Q203906
# Fronteira

Fronteira Portugalgo Portalegreko barrutian dagoen udalerria da. 2004ko erroldaren arabera, hiriak 3.286 biztanle dauzka.

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Fronteirako udalaren webgunea.
* Datuak: Q647467
* Multimedia: Fronteira (Portugal) / Q647467
# Fronteira (Minas Gerais)

Fronteira Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. 14.533 biztanle ditu 199,987 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Minas Gerais

## Kanpo estekak

* Datuak: Q999288
* Multimedia: Fronteira (Minas Gerais) / Q999288
# Fronteiras (Piauí)

Fronteiras Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. 10.259 biztanle ditu 760,506 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Piauí

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064409
* Multimedia: Fronteiras (Piauí) / Q2064409
# Frontenac (Missouri)

Frontenac Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 3.482 biztanle zituen, 7,46 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* St. Louis konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q962635
* Multimedia: Frontenac / Q962635
# Frontenac (Kansas)

Frontenac Kansasko hiri bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 3.437 biztanle zituen, 12,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Crawford konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2687658
# Frontea (Arteta)

Frontea (gaztelaniaz: El frente) margolana Aurelio Artetak Biarritzen 1937an egin zuen. Artista Lapurdin Hegoaldetik ihes eginda zegoen. Lan hau "Gerraren triptikoa" izeneko hiru margolanetako bat da; beste biak Exodoa eta Atzealdea dira. Kritiko askoren iritziz lan hauen oinarrian Gernikako bonbardaketaren ondorioz zabaldutako irudiak egon daitezke baina era sinboliko batez.

## Deskribapena

Margolan honetan gazte bat fusila eskuetan eta zerura begira tirabidean jartzen ikus daiteke. Paisaian arrokak dira nagusi. Zeru zikina eta lainotuan abioiak gaztearen gainetik ikusten dira. Irudi gogorra da bai paisaiagatik baita ere gaztea hildakoez inguratuta baitago: ezkerrean buru kaskodun bat dago; eskuinean gora begira hilotz edo hilzorian dagoen gudari baten gorpua. Argia bizirik dagoen gudariaren gainean zentratzen da, haren alkandora zuriak, ziur aski garbitasunaren sinboloa, dramatismo handiko eszena argitzen baitu.

## Erreferentziak

* ↑ http://www.arteshoy.com/?p=5662

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Miriam Alzuri: "Tríptico de la guerra".
* Datuak: Q31188950