OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lucerne Mines (Pennsylvania)

Lucerne Mines Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Indiana konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 892 biztanle ditu, 2,2 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Indiana konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1184179
* Multimedia: Lucernemines, Pennsylvania / Q1184179
# Lucero (Madril)

Lucero, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Latina barrutian. Hiriko 103. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 38.931 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31162
* Multimedia: Lucero neighborhood, Madrid / Q31162
# Luceros (TRAM Alacant)

Luceros Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Alacant udalerrian dagoena.

## Kokapena

TRAM Alacant :

## Erreferentziak

* ↑ «TRAM - Lineak» www.tramalacant.es (Noiz kontsultatua: 2021-01-23).

## Ikus, gainera

* Alacantiko Burdinbide Metropolitarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5846648
# Lucerne Valley (Kalifornia)

Lucerne Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Bernardino konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. 5.331 biztanle ditu, 105,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* San Bernardino konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3458247
* Multimedia: Lucerne Valley, California / Q3458247
# Luchana (Pérez Galdós)

Luchana Benito Pérez Galdós kanariar idazlearen Episodios Nacionales lan ezaguneko hirugarren saileko laugarren eleberria da. Liburua 1899ko urtarrila-otsailan amaitu zuen eta urte berean plazaratu zuen. Ekintza 1836ko abenduan kokatzen da, Lehen Karlistaldiaren garaian, Bilboko bigarren setioan eta Lutxanako gudua izenarekin ezagutzen den gertaera historikoan.

## Istorioa

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Fernando Calpena pertsonaia erromantikoa da protagonista. Argumentua foilletoi estilokoa da; kapitulu honetan maitasun-triangelu bat aurkezten du egileak, Calpena, Aura Negretti eta Zoilo Arratiaren artean, karlistek setiatutako Bilbo batean, harik eta 1836. urtearen amaieran Baldomero Espartero jenerala Bizkaiko hiriari laguntzera joan zen arte, Lutxanako guduaren ondorengo setioa hautsiz.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.cervantesvirtual.com/obra/bibliografia-galdosiana/
* ↑ https://www.cervantesvirtual.com/obra/bibliografia-galdosiana/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Liburua Cervantes Liburutegi Digitalean.
* Datuak: Q18635261
* Multimedia: Episodios Nacionales: Luchana / Q18635261
# Lucey (Côte-d'Or)

Lucey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 58 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Lucey udalerrian erroldatutako biztanleak 57 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 42 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 42etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Lucey udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 4 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 0 |
| 0 | 50-54 | 8 |
| 4 | 45-49 | 0 |
| 4 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 4 |
| 4 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 8 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 4 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 21 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 21 pertsona aktiboetatik 19 lanean zeuden (11 gizon eta 8 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2000. urtean Lucey udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q863905
* Multimedia: Lucey (Côte-d'Or) / Q863905
# Lucgarier

Lucgarier (okzitanieraz Lucgarrièr) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.

## Ikus, gainera

* Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q180090
* Multimedia: Lucgarier / Q180090
# Mandasko dukearen jauregia

Mandasko dukearen jauregia Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen jauregi bat da. Egia auzoko Kristinaenea parkean dago. Mandasko dukearen bizileku izan zen.
Gaur egun, eraikinaren beheko solairu Cristina Enea Fundazioaren egoitza dago, ingurumen eta garapen iraunkor arloan lan egiten duena.

## Historia

1890an Jose Osinalde arkitektoaren diseinuen arabera eraiki zuten. Gaur egun beheko solairuan Cristinaenea Fundazioa dago.

## Eraikina

Jauregiaren sarrera nagusitik harrera-gelara sartzen da, honetan goiko solairuetara doan egurrezko eskailera handi bat dago. Bigarren solairuan Mandasko dukaren bulegoa zena eta bi erakusgela daude. Eraikinak erakusketerako areto bat ere badu.

## Iruditegia

* Jauregia.
* Jauregia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474481
# Mandasko Dukearen pasealekua

Mandasko Dukearen pasealekua :
| Donostia, Alde Zaharra ||
| Herrialdea Lurraldea | Euskal Herria Gipuzkoa |
| Mandasko Dukearen pasealekua Mandasko Dukearen pasealekua Mandasko Dukearen pasealekua ||
| Koordenatuak: | 43°19′07.01″N 1°58′28.68″W﻿ / ﻿43.3186139°N 1.9746333°W﻿ / 43.3186139; -1.9746333 |
Mandasko Dukearen pasealekua Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen kale bat da. Nagusiki Egia auzoan dago, baina Grosetik abiatzen da. Gros auzoko Euskadi plazan hasten da, Santa Katalina zubiaren parean, eta Egia kalearen aldapa hasten den bihurgunean amaitzen da, Cristina Enea Parke aurrean. Hamarkada batzuetan eta 90eko hamarkada arte, Atotxa estadioa egon zen bertan (eraitsia).
Fermin Lasala Collado, Mandasko dukea, donostiar politikari eta historialariaren omenezko izena darama. Berez, Mandasko Dukesarekin ezkondu zelako erabiltzen zuen duke titulua, bera ezkontidea baitzen. Emaztearen izena María Cristina Fernanda Brunetti Gayoso de los Cobos zen, XIV Mandas eta Villanuevako dukesa hain zuzen, eta XVIII Belalcazarreko kondesa ere.

## Leku interesgarriak

Mandasko Dukearen pasealekuaren inguruan honako leku interesgarri hauek daude:
* Euskadi plaza
* Frantzia pasealekua
* Norteko geltokia
* Donostiako Justizia Jauregia
* Teresa Kalkutakoa plaza
* Hirutxulo plaza
* Atotxako Frantziskotarren eliza eta komentua
* Atotxako dorrea
* Tabakalera
* Kristinaenea edo Gladysenea parkea

## Irudi galeria

* Atotxa estadioa (erautsia) 1910-1920eko hamarkaden artean.
* Atotxako Frantziskotarren eliza eta komentua.
* Atotxako dorrea.
* Tabakalera.
* Kristinaenea edo Gladysenea parkea.

## Ikus, gainera

* Mirakruz kalea
* Frantzia pasealekua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25474433
# Mandatariaren gerra

Mandatariaren gerra Jose Inazio Basterretxeak idatziriko eleberri labur bat da, Elkarrek 2008an argitara emana. Espainiako Gerra Zibileko pasadizo ilun bat kontatzen da bertan. Gertaerak jazo zirenetik hogei urtera kazetari mexikar batek idatzitako erreportaje-sorta baten itxura du. Espiotza, politika, diru-interesak, ustekabeko amodioa eta antzeko gaiak agertzen dira bertan. Lan horrek 2008ko Augustin Zubikarai Literatur Saria jaso zuen.

## Kanpo estekak

* Eleberriari buruzko informazioa Elkarren webgunean
# Manddale-Xoldokogainako mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Manddale».
Manddale-Xoldokogainako mendilerroa Lapurdi eta Nafarroa Behera artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Manddale mendia da, 573 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Manddale mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Manddale, 573 m 43°18′33″N 1°42′13″W﻿ / ﻿43.3091465°N 1.7034973°W﻿ / 43.3091465; -1.7034973 (Lapurdi eta Nafarroa Garaia arteko mugan) (Manddale)
* Zigorriaga, 549 m 43°18′20″N 1°42′30″W﻿ / ﻿43.3056262°N 1.7083068°W﻿ / 43.3056262; -1.7083068 (Lapurdi eta Nafarroa Garaia arteko mugan) (Manddale)
* Xoldokogaina, 486 m 43°19′32″N 1°43′19″W﻿ / ﻿43.3256518°N 1.721906°W﻿ / 43.3256518; -1.721906 (Lapurdi) (Xoldokogaina)
* Faalegi, 484 m 43°18′37″N 1°42′58″W﻿ / ﻿43.3102253°N 1.7161133°W﻿ / 43.3102253; -1.7161133 (Lapurdi) (Manddale)
* Arranoko Harria, 475 m 43°18′04″N 1°42′43″W﻿ / ﻿43.3010575°N 1.7119912°W﻿ / 43.3010575; -1.7119912 (Lapurdi eta Nafarroa Garaia arteko mugan) (Manddale)
* Erentzazu, 422 m 43°18′39″N 1°40′40″W﻿ / ﻿43.3108766°N 1.6776521°W﻿ / 43.3108766; -1.6776521 (Lapurdi eta Nafarroa Garaia arteko mugan) (Manddale)
* Lartxin, 406 m 43°18′12″N 1°40′43″W﻿ / ﻿43.3033975°N 1.6787389°W﻿ / 43.3033975; -1.6787389 (Nafarroa Garaia) (Manddale)
* Osingo Zelaia, 392 m 43°19′07″N 1°43′13″W﻿ / ﻿43.3186430°N 1.7203330°W﻿ / 43.3186430; -1.7203330 (Lapurdi) (Xoldokogaina)
* Akozpe, 384 m 43°18′01″N 1°43′13″W﻿ / ﻿43.3003858°N 1.7203396°W﻿ / 43.3003858; -1.7203396 (Lapurdi eta Nafarroa Garaia arteko mugan) (Manddale)
* Oneaga, 382 m 43°19′23″N 1°42′05″W﻿ / ﻿43.323042°N 1.7012531°W﻿ / 43.323042; -1.7012531 (Lapurdi) (Manddale)
* Mokoa, 362 m 43°19′17″N 1°41′29″W﻿ / ﻿43.3215159°N 1.6913946°W﻿ / 43.3215159; -1.6913946 (Lapurdi) (Manddale)
* Munhoa, 353 m 43°19′01″N 1°42′27″W﻿ / ﻿43.3170152°N 1.7073626°W﻿ / 43.3170152; -1.7073626 (Lapurdi) (Manddale)
* Kalbario edo Galbario, 276 m 43°20′11″N 1°43′13″W﻿ / ﻿43.3363023°N 1.7201407°W﻿ / 43.3363023; -1.7201407 (Lapurdi) (Xoldokogaina)
* Lumaberde, 226 m 43°20′17″N 1°43′58″W﻿ / ﻿43.3379192°N 1.7327267°W﻿ / 43.3379192; -1.7327267 (Lapurdi) (Xoldokogaina)
* Gaztelu Zahar, 198 m 43°20′39″N 1°43′48″W﻿ / ﻿43.3442145°N 1.7301123°W﻿ / 43.3442145; -1.7301123 (Lapurdi) (Xoldokogaina)

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Manddale-Xoldokogainako mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q57833481
# Mandatoriccio

Mandatoriccio Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 2.453 biztanle ditu, 37,32 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Mandatoricciok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pietrapaola Campana Scala Coeli

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53906
* Multimedia: Mandatoriccio / Q53906
# Mandayona

Mandayona Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 397 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Guadalajarako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q605073
* Multimedia: Mandayona / Q605073
# Manddale

Manddale Lapurdi eta Nafarroako mendi bat da. Ipar Euskal Herria eta Hego Euskal Herriaren arteko mugan dago, Biriatu eta Bera udalerriko lursailetan. Mendi honetara igotzeko ohiko abiapuntuak Ibardin (30 min.), Biriatu (1 ord. 15 min.) eta Bera (1 ord. 15 min.) dira. Inguruan Xoldokogaina (486 m.) mendia eta izen berdineko Xoldokogainako urtegia daude.
Manddale eta berau dagoen mendilerroa Frantziar Estatua eta Espainiar Estatuaren arteko muga adierazten duten mugarriez josia dago.

## Iruditegia

* 7. mugarria Manddale mendian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492382
# Maria Ângela Carrascalão

Maria Ângela Guterres Viegas Carrascalão (Caitucoloa, 1951ko apirilaren 10a) timortar kazetari, idazle, irakasle eta politikaria da, Ekialdeko Timorko Justizia Ministro ohia.

## Bizitza

1951ko apirilaren 10ean jaio zen. Timorrera erbesteratu, timorar batekin ezkondu eta 13 seme-alaba izan zituen Manuel Viegas Carrascalão portugaldar anarkistaren alaba da.
1978tik 2002ra, Notícias de Portugal, Agência Noticiosa Portuguesa eta Lusa albiste-agentzietan lan egin zuen, baita Sociedade Independente de Comunicação (SIC) telebista katean, Jornal Expresso aldizkarian eta Público egunkarian ere. Lia Foun egunkari elebiduneko editoreaeta Australiako SBS irratiko berriemailea izan zen. Dokumentalista eta interprete gisa lan egin zuen Ekialdeko Timoko Akordio, Berdintasun eta Adiskidetasun Batzordean.
2007an, Timor Batasun Demokratikorako hautagai gisa aurkeztu zen hauteskunde legegileetan eta hurrengo bi urteetan Ekialdeko Timorko 4. Gobernuko Defentsarako Estatu Idazkaritzako kabineteburu izan zen.
Ekialdeko Timorko Unibertsitate Nazionalean ikasi zuen. 2010ean doktoretza lortu eta hurrengo urtean Zuzenbide Fakultateko irakasle egin zen.
2013an, Taur Matan Ruak presidenteak Ekialdeko Timorko Irrati-Telebistako Kontseiluko kide izendatu zuen lau urterako.
2017an, Francisco Guterres presidenteak Justizia Ministro izendatu zuen. Urriaren 17an hartu zuen kargua, eta hurrengo urtean amaitu zen bere agintaldia.

## Sariak

* 2021: Lusofoniako Merezimenduaren Saria

## Lan hautatuak

* Timor, os Anos da Resistência (2002)
* Taur Matan Ruak: a vida pela independência (2013)

## Erreferentziak

* ↑ (Portugesez) «Ministra da Justiça, Maria Ângela Guterres Viegas Carrascalão» East Timor Law & Justice Bulletin 2017-10-23 (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* 1 2 3 (Portugesez) «Biografia de Sua Ex. Ministra da Justiça (Biography of former Ministers of Justice): Maria Ângela Guterres Viegas Carrascalão» Ministério da Justiça (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* 1 2 3 (Portugesez) «Maria Ângela Carrascalão» Wook (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* 1 2 (Portugesez) «Presidente timorense nomeia quatro últimos membros do Governo» Diário de Notícias 2017-10-13 (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* ↑ (Portugesez) «República Democrática de Timor-Leste. Decreto Presidente 5/2013» Jornal da República 2013-02-04 (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* ↑ (Portugesez) «PR timorense empossa últimos cinco membros do VII Governo constitucional» Diário de Notícias 2017-10-17 (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* ↑ (Portugesez) «VII Governo Constitucional» Governo de Timor-Leste (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).
* ↑ (Portugesez) «V edição da Gala Prémios da Lusofonia» União das Cidades Capitais de Língua Portuguesa 2021-10-25 (Noiz kontsultatua: 2024-04-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q41866107
* Multimedia: Ângela Carrascalão / Q41866107
# Mariafe Artacho del Solar

Mariafe Artacho del Solar, (Lima, Peru, 1993ko urriaren 24a), hondartzako boleibolean Australiarekin lehiatzen den kirolari peruarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen hondartzako boleibolean Australiako taldearekin, Taliqua Clancy-rekin batera, AEBren atzetik eta Suitzaren aurretik.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Emakumezkoa, hondartza |

## Erreferentziak

* ↑ «Mariafe Artacho del Solar» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Mariafe Artacho del Solar" Beach Volleyball Database (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13560482
* Multimedia: Mariafe Artacho / Q13560482
# Maria urakana (2005)

Maria urakana 2005ko 14. ekaitza, eta denboraldiko seigarren urakana izan zen.

## Ikus, gainera

* 2005eko Atlantikoko zikloi tropikalen zerrenda

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Ekaitzari buruzko txostena Floridako urakanen ikerketarako erakundearen webgunean.
* Datuak: Q782577
* Multimedia: Hurricane Maria (2005) / Q782577
2005eko Atlantikoko zikloi tropikalak :
| Arlene | Bret | Cindy | Dennis | Emily | Franklin | Gert | Harvey | Irene | 10 | Jose | Katrina | Lee | Maria | Nate | Ophelia | Philippe | Rita | 19 | Stan | Tammy | 22 | Vince | Wilma | Αα | Ββ | Γγ | Δδ | Εε | Ζζ |
# Mariah Angeliq

Mariah Angelique Pérez (Miami, Florida, Ameriketako Estatu Batuak, 1999ko abuztuaren 7a), ezagunagoa Mariah Angeliq artista-izenez, estatubatuar reggaeton eta trap latino abeslaria da.
Miamin jaioa, aita kubatarra du eta ama, berriz, puertorricarra. Hori dela eta, espainiera du ama-hizkuntza. New Jerseyn bizi zenean amak Mariah bertako eskola batean matrikulatu zuen, zeinean ingelesa ikasi zuen.
Oso txikitatik izan zuen musikarako interesa. 16 urte zituenean Nelly El Arma Secreta ekoizlea ezagutu zuen eta bere eskutik Artillery Music disko-etxean sartu zen. 2018ko apirilaren 10ean Universal Music disko-etxearekin kontratua sinatu zuen eta Blah izenburuko estreinako singlea kaleratu zuen. Jarraian, Malo eta Miénteme singleak argitaratu zituen.

## Diskografia
### EPak

* Normal (2020)
* Datuak: Q84158119
* Multimedia: Mariah Angeliq / Q84158119
# Maria galleta

Maria galleta galleta mota bat da.

## Historia

1874ko urtarrilaren 23an, San Petersburgon, Maria Aleksandrovna dukesa handia – Alexander II.a Errusiakoa tsarraren alaba– eta Ingalaterrako Alfred printzea –Edinburgoko dukea, Viktoria erreginaren laugarren semea– ezkondu ziren Neguko Jauregian. Urteko ezkontzaren aitzakian, bi gozogile ingelesek, James Peek-ek eta George Hender Frean-ek, galleta mota berri bat prestatu zuten eta ezkongai errusiarraren izena ipini zioten: Marie biscuit.
Gozoki berria espresuki bostetako tearekin hartzeko sortu zuten, ordu arte egunero kontsumitu ohi zituzten galletek busti eta berehala desegiteko joera ezatsegina baitzeukaten. Peek, Frean & Co. konpainiak ekoiztutakoek, aldiz, duin eta kurruskari eusten zieten murgilei. Produktua prest zeukaten ezkontza baino lehen ere, baina publizitate egokia behar zuten kontsumitzaile britainiarrak liluratzeko. Ez zen garaiko pertsona ezagun baten izena zeukan lehen gozokia: Victoria erreginak, Albert printzeak edo Garibaldik ere beren galletak zituzten. Eta hala, errege familiarekin lotuta, produktuak bide samurragoa izan zuen merkatu britainiarrean, lehenik, eta atzerrian, aurrerago.
Maria galleten jatorriari buruzko beste bertsio oker bat zabaldu da luzaroan: Eugenio Fontaneda espainiarrak asmatu zituela eta Maria bilobaren izena jarri ziela. Baina Espainian kontsumitu ziren lehen Maria galletak Peek & Freanek berak ekoitziak ziren. Inportatutako galleta horiek, ordea, oso garestiak ziren, 5,5 pezeta kiloak.

### Maria galletak Euskal Herrian

Espainiako lehen Maria galletak Gipuzkoan ekoitzi zituzten, Errenteriako Olibeten. 1886an sortutako fabrikak oragailu mekanikoak, ijezkailuak eta Espainiako lehen kate-labeak zituen. Hala, prezioa erdira jaitsi zen, 2,5 pezeta kiloko, baina luxuzko produktua zen oraindik. Juan Ramón Jiménez idazlearentzat behintzat bai. Zenobia Camprubi idazle eta hizkuntzalariak, erbestean zela, zera idatzi zion Juan Guerrero Ruiz editoreari: «Ezusteko handiena J.R.rentzat Maria Olibet galletak lirateke, gauza legendario eta eskuraezintzat jotzen baititu beti».
Aurrerago Bilbon 1907an sortutako Artiach eta Fontaneda bera hasi ziren Mariak egiten. Baina benetako bultzada Espainiako Gerra Zibila amaituta jasoko zuten galletek, frankismoaren babesean. 1950eko hamarkadan, irin eta azukre gainprodukzioa Gaztela Mantxako –nagusiki, Palentziako– industria galletagilera bideratu zuten eta erregimenak Espainiaren susperraldi ekonomikoaren ikurretako bat bihurtu nahi izan zuen Maria.
Hala ere, Maria fenomenoa beste herrialde askotan ere zabaldu zen, kostua merketu ahala. Egun, munduko 40tik gora herrialdetan ekoizten dira. Eta, abizenak abizen, ia denek dute dukesa handiaren izena: Maria, Marie, Marietta, Mariya, Mariebon, Mariakaakje, Mariekjeks...

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 6 7 Irazustabarrena, Nagore. (2017-12-10). «Dukesaren eta herriaren gaileta» Argia CC-BY-SA lizentzia.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3232603
* Multimedia: Marie biscuits / Q3232603
# Mariagerfjord

Mariagerfjord, Danimarkako Iparraldeko Jutlandiako eskualdean dagoen udalerria da. 2007an eratu zen Mariager fiordoaren inguruko hainbat udalerri elkartzerakoan: Arden, Hadsund, Hobro, Hvilsom, eta Mariagerren zati handiena.

## Herriak

* Hobro (11.710 biztanle)
* Hadsund (4.994)
* Mariager (2.589)
* Arden (2.444)

## Ondasun nabarmenak

Hobro herritik gertu X mende bukaerako Fyrkat gotorleku bikingoa dago, Danimarkakoen artean zaharrena izan daitekeena.

## Iruditegia

* Hobroko eliza.
* Ardeneko Astrup eliza.
* Belauntzia Mariager fiordoan.
* Fyrkat gotorleku bikingoko etxe luzea.

## Kanpo estekak

* (Danieraz)(Alemanez)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q512528
* Multimedia: Mariagerfjord Kommune / Q512528
# Mari Miyamoto

Mari Miyamoto (japonieraz: 宮本 真理, Miyamoto Mari) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 1999 | 1 | 0 |
| Guztira | 1 | 0 |

## Erreferentziak

* ↑ Japan Football Association
* Datuak: Q50378377
# Mari Piuva

Mari Piuva (1980ko urriaren 21a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Mari Piuva
* ↑ Mari PIUVA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6305164
# Mari Paz Mosana Motanga

Mari Paz Mosanga Motanga (1982ko urriaren 16a) Ekuatore Gineako abiadura-lasterkaria da. 2000. urteko udako Joko Olinpikoetan parte hartu zuen emakumezkoen 100 metroko frogran.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Mari Paz Mosanga Motanga Bio, Stats, and Results» Olympics at Sports-Reference.com (Noiz kontsultatua: 2020-03-31).
* Datuak: Q32373588