OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Martin Gorostidi

Martin Gorostidi Altuna (Amezketa, Gipuzkoa, 1913ko uztailaren 11 – Bilbo, Bizkaia, 1988ko ekainaren 20a) euskal musikaria izan zen.
Amezketan (Gipuzkoa) jaio zen, 1913an. Tolosan Eduardo Mocoroarekin eta Luis Urteagarekin egin zituen musika ikasketak; eta Madrilen sakondu zituen, Benito García de Parrarekin. Tolosako Aita Sakramentinoetan sartu zen 1932an, eta 1940ean apaiztu zen. Organista izan zen, baina jarduera aipagarriena izan zen haurren koruen zuzendaritza, batez ere Madrilgo Sagrada Familiako Tipleen Eskolanian. Bilbon hil zen, 1988an. Haurren eskolanietako garrantziaz eta heziketaz hainbat artikulu idatzi zituen. Batez ere erlijio musikako obrak idatzi ditu, ahots zurientzat gehiengoak, baina organorako konposizioak ere baditu.

## Lanak

* 12 Melodías vascas. II cuaderno. (org)
* 24 Melodías vascas (org)
* Alabatua (VV/org)
* Alleluia (Co/S/A/T/B/org)
* Ave María (S/S/A/A/org)
* Birjiña maite (VV/org)
* Cantantibus organis (VV/org)
* Hac note (S/A/T/B/org)
* Junto al Sagrario (VV/org)
* Laudate Pueri Dominum = Alabad, niños al Señor (VV/org)
* Meza nagusia (Co/org)
* Misa Angelica (Ti/A/org)
* Misa Comunitaria Infantil (VV/org)
* Misa de la Asamblea Santa (Co/org)
* Missa en honor de San Pío X = Missa in honorem Sacti Pii X (T/T/Br/B/org)
* Missa festiva in honorem Sancti Joseph (Ti/Ti/org)
* Missa festiva in honorem Sanctissimi Sacramenti (T/T/B/org)
* Missa in honorem Beati Petri Juliani eymard (T/T/B/org)
* Missa in honorem Sacti Pii X (S/A/T/B/org)
* Pro Benedictionibus Sanctissimi Sacramenti (Co/org)
* Sacerdotes domini (VV/org)
* Tu célico socorro (Co/org)
* Zer ogi (VV/org)

## Bibliografia

* Escolanías de niños : Su formación, su historia (1949). 125 or.

## Kanpoko loturak

* Eresbil, , partiturak
* Datuak: Q12211106
# Martin Harwit

Martin Harwit (Praga, 1931ko martxoaren 9a) astronomo txekiar-estatubatuar bat da, baita idazlea ere, eta Washington Hiriko Aire eta Espazio Museo Nazionalaren zuzendaria izan zen 1987 eta 1995 artean. Cornell Unibertsitateko irakasle bezala egin duen astronomia infragorriari buruzko bere lana nabarmengarria da.
1994an, eztabaida publiko batean kritikatua izan zen Enola Gayren erakusketari buruzko bere lanari, Hiroshima eta Nagasakiko bonbardaketa nuklearren 50. urteurrena ospatzean, istorio errebisionista izatea egotzi zitzaionean, erasoaren japoniarren bertsioa eta biktimen argazkiak gehitzeagatik.

## Ohoreak
### Sariak

* Bruce domina (2007)

### Bere omenez izendatuak

* 12143 Harwit asteroidea.

## Lanak

* Astrophysical Concepts (1. Auflage 1973, 4. Auflage 2006) ISBN 978-0-387-32943-7
* Cosmic Discovery: The Search, Scope and Heritage of Astronomy (1981) ISBN 978-0-7108-0089-3
* An Exhibit Denied: Lobbying the History of Enola Gay (1996) ISBN 978-0-387-94797-6
* Datuak: Q728296
# Martin Hurson

Edward Martin Hurson, irlanderaz Mairtin Ó hUrsain (1956ko irailaren 13a, Cappagh, Tyrone konderria – 1981eko uztailaren 13a, Maze espetxea) Behin-Behineko IRAren Ekialdeko Tyroneko Brigadako kidea izan zen. 1981eko Irlandako gose greban hil zen 10 errepublikar presoetako bat izan zen.
Johnnie eta Mary Ann Hurson senar-emazten 9 seme-alabetako bat zen. Eskola utzi eta soldatzaile bezala lan egin zuen, ondoren Ingalaterrara joan, Francis anaia rekin bizitzen jarri eta eraikuntza lanetan jardun zuen. 1974. urtearen amaieraldera bi anaiak Tyrone konderrira itzuli ziren. Denboraldi batez Irlandako Errepublikako Donegal konderria dagoen Bundoran udalerrian egon ziren, IRAren entrenamendu lekua zegoela jakina zen tokian.
1976ko azaroan Hurson, Kevin O’Brien, Dermot Boyle, Peter Kane eta Pat O’Neill atxilotuak izan ziren. Hursoni IRAren hiru mina jartze ekintzetan parte hartzea leporatu zioten: 1975eko irailean Cappagh jaioterrian, azaroan Tyrone konderriko Galbally udalerrian, eta hirugarrena 1976ko otsailean Reclain herrixkan, azken honetan Royal Ulster Constabulary poliziak eta Ulstergo Defentsa Errejimenduko soldauak ozta-ozta bizirik atera ziren. Ekintza bakoitzarengatik hogei, hamabost eta bost urtetako espetxe zigorrak ezarri zitzaizkion.
Espetxealdian denbora luzez neskalaguna zuen Bernadette Donnellyrekin ezkondu zen. Bestalde, burusien protestan parte hartu zuen.
1981eko Irlandako gose greban ere parte hartu zuen, maiatzaren 28an urdaileko zuen Brendan McLaughlin presoaren postua ordezkatuz gose grebari ekin zion. 40 egunera ura edateko gaitasuna erabat galdu zuen, honek bere heriotza gainontzeko presoena baina askoz ere azkarragoa izatea ekarri zion. Uztailaren 13an eta Maze espetxean deshidratazioaren ondorioz 24 urte zituela zendu zen, 46 egunez gose greban egon ondoren.
1981eko Irlandako Hauteskunde Orokorretan Longford–Westmeath barrutirako hautagai aukeztu zen, une horretan gose greban zeuden errepublikar presoez osatutako Anti H-Block hautesmarka ordezkatuz, nahiz eta bere hautagaitzat irabazi ez izan, 4.573 bozka (%10,1) lortu zituen. Barruti horretako irabazlea Fianna Fáil alderdiko Albert Reynolds hautagaia izan zen, 10.450 bozka (%23,0) lortuz.

## Ikus gainera

* 1981eko Irlandako gose greba
* Datuak: Q328772
# Martin Hámor

Martin Hámor (Kalinovo, 1943ko martxoaren 9a) arkularia da. Txekia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Martin Hámor
* ↑ Martin HAMOR

## Kanpo estekak

* Datuak: Q88382261
# Martin Goihetxe

Martin Goihetxe —frantsesezko grafian, Martin Goyhetche— (Urruña, Lapurdi, 1791ko irailaren 8a - 1859ko ekainaren 12a) XIX. mendeko euskal idazlea eta apaiza izan zen.
Harena da Andre dena Mariaren ilhabetea (1838) idazlana, egunero jarraitu beharreko eredu eta gogoeta liburua.
Ondoren, La Fontaineren alegiak itzuli zituen lapurterara, Fableac edo aleguiac izenburuaz. Florianen alegiak itzuli zituen ere, baina horiek argitaratu gabeak gelditu dira. Horien eskuizkribuak Pariseko Biblioteka Nazionalean deskubritu zituen Aurelia Arkotxa filologoak 2000 urte hastapenean.
Goihetxerena da, halaber, Lehoisaren oxekiac poesia (1879).

## Bizitza

Jean Goyhetche medikua eta Marie Braten seme, 1791an sortu da Urruñako Haristeguia etxean. Apeza izendatua 1817ko abenduaren 20an, Urruñako bikario kargua eramaten du 1818tik goiti. Aintzilako erretore izan da hilabete betzuentzat 1836 urtean, baina kargua uztea erabakitzen zuen.
Anton Abbadiaren Lore jokoetako epai-mahaian parte hartu zuen 1853tik 1855era.
Urruñan zendu da 1859ko ekainaren 12an.

## Lanak
### Erlijioa

* Mayatza edo Mariaren Ilhabetea egun gucietaco cantikekin (1856)

### Olerkia

* Fableac edo aleguiac (1852)
* Lehoisaren oxekiac (1879)

### Argitaratu gabeak

* Fables de Florian, traduites en dialecte labourdin par l’abbé Goyhetche, Fond Celtique et Basque 162
* Fables de La Fontaine, traduites en dialecte labourdin par l’abbé Goyhetche, Fond Celtique et Basque 163

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Frantsesez) Arcocha-Scarcia, Aurélie. (2003-11-01). «Manuscrits relatifs aux fables de La Fontaine et de Florian traduites et adaptées du français au basque labourdin par Martin Goyhetche (1791-1859)» Lapurdum. Euskal ikerketen aldizkaria | Revue d'études basques | Revista de estudios vascos | Basque studies review (8): 25–83. doi:10.4000/lapurdum.916. ISSN 1273-3830. (Noiz kontsultatua: 2019-09-30).
* ↑ «BERTSO / OLERKIen orrialdea» www.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2018-04-06).
* ↑ (Frantsesez) Arcocha-Scarcia, Aurélie. (2003-11-01). «Manuscrits relatifs aux fables de La Fontaine et de Florian traduites et adaptées du français au basque labourdin par Martin Goyhetche (1791-1859)» Lapurdum (8): 25–83. doi:10.4000/lapurdum.916. ISSN 1273-3830. (Noiz kontsultatua: 2018-04-06).
* ↑ «Martin Goihetxe: Fableak edo Alegiak» klasikoak.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2022-06-04).
* ↑ Fables de Florian, traduites en dialecte labourdin par l’abbé Goyhetche (double copie). XIX (Noiz kontsultatua: 2018-04-11).
* ↑ Fables de La Fontaine, traduites en dialecte labourdin par l’abbée Goyhetche. XIXe siècle. (Noiz kontsultatua: 2018-04-11).

## Kanpo estekak

* «Martin Goihetxe», Armiarma.eus, Literaturaren Zubitegia.
* Joseba Aurkenerena: Martin Goihetxe, Urruñako alegiagilea.
* Datuak: Q51527420
| Euskal idazleak | Artikulu hau euskal idazle bati buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Martin Harriet

Martin Harriet (Lapurdi, 1714 — ?) lapurtar euskaltzalea eta Larresoroko errege-notarioa izan zen. Frantsesa ikasteko metodo bat idatzi zuen: Gramatica escuaraz eta francesez, composatua frances hitzcunça ikhasi nahi dutenen faboretan (Baiona, 1741).
Gramatika horretan dioenaren arabera, beste lau obra egin zituen edo egin nahi zituen: (1) beste gramatika bat, euskaratik abiatuta gaztelania ikasteko; (2) Lapurdiko kostuma edo foruaren euskarazko itzulpena; (3) frantsesa irakurtzen ikasteko abeze bat; eta (4) euskara hobetzeko asmoz ondutako lan arauemaile bat. Ez da haien arrastorik ere gorde. Maurice Harriet euskal hiztegigilearen aitona zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Urgell, Blanca, 2009, “Martin Harrieten hiztegiak: eraketari buruzko zenbait berri”, in R. Etxepare, R. Gómez & J. A. Lakarra (arg.), Beñat Oihartzabali gorazarre (= ASJU 43 (1-2). Bilbo: "Julio Urkixo" Euskal Filologia Mintegia, 873-890 <http://www.ehu.es/ojs/index.php/ASJU/article/view/1772>.

## Ikus, gainera

* Euskal hiztegien zerrenda
* Datuak: Q12263153
# Manta (Italia)

Manta Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 3.770 biztanle ditu, 11,73 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Mantak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lagnasco Pagno Saluzzo Verzuolo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20131
* Multimedia: Manta (Italy) / Q20131
# Manta-arraia

    Artikulu hau arrainari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Manta».
Manta-arraia (Mobula mobular) animalien erreinuko izaki biziduna da. Myliobatidae familiako itsas arraina da, 5 m inguru luzea, 4 bat m zabala eta 1.000 kg har ditzakeena. Gorputza oso zabala eta zapala izaten du. Adar moduko bi luzakin ditu buruan, eta ahoa buruaren azpian du. Bizkarraldea beltza, arrea edo berdexka izan dezake, eta sabelaldea zuria du. Soinberak eta oskoldun txikiak jaten ditu batez ere.

## Bizilekua

Manta-arraia mundu osoko itsaso epeletan bizi dira.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ (Ingelesez) Froese, Rainer & Pauly, Daniel ed. (2006), «Mobula mobular», FishBase webgunean. Bertsioaren data: 2006(e)ko apirila.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1502150
* Multimedia: Mobula mobular / Q1502150
* Espezieak: Mobula mobular
# Manta (argipena)

Manta hitzak adiera zenbait ditu:
* manta edo burusia, oheko tapakia;
* manta-arraia (Manta birostris), arraina eta bere generoa;
* manta, antzinako amerindiar herria;
* Espainian, top manta, kaleetan pirateriaz ekoiztutako musika eta zinema diskoak eta beste imitazio produktuak saltzeko jarduera;
* toponimo moduan,
** Manta, Kolonbiako hiria;
** Manta, Ekuadorreko hiria;
** Manta, Italiako hiriak;
* ibilgaili batzuen izena ere bada,
** Opel Manta, automobila;
** USS Manta (SS-299), urpekari militarra;
** Lockheed Martin X-44 MANTA, hegazkina;
* kulturan,
** Manta Oyamada, Shaman King animearen pertsonaia.
# Manta Ray

Manta Ray Asturiasko musika taldea izan zen, Art Rock estilokoa, eta taldekide moduan Nacho Vegas izan zuena, 1990eko hamarkadaren amaieran bakarka lan egiteari ekin ziona.

## Diskografia

* Escuezme! Ep 1994
* Manta Ray 1995
* Diminuto Cielo 1997
* La última Historia De Seducción 1997
* Pequeñas Puertas Que Se Abren Y Pequeñas Puertas Que Se Cierran 1998
* Score, Un Concierto De Manta Ray 1999
* Esperanza 2000
* Heptágono 2001
* Estratexa 2003
* Torres De Electricidad 2006

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)Taldeari buruzko informazio zabala
* Datuak: Q3321935
# Mantallot

Mantallot (bretainieraz Mantallod) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1014772
* Multimedia: Mantallot / Q1014772
# Mantador (Ipar Dakota)

Mantador Ipar Dakotako hiri bat da. Richland konderrian kokatua dago. 2010ean 64 biztanle zituen, 0,36 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Richland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2442957
* Multimedia: Mantador, North Dakota / Q2442957
# Mantachie (Mississippi)

Mantachie Mississippiko herri bat da. Itawamba konderrian kokatua dago. 2010ean 1.144 biztanle zituen, 10,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Itawamba konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q669839
# Maillot

Maillot bat (bereziki Frantziako Tourrean) edo ziklista-elastiko bat, txirrindulari batek soinean daraman jantziaren goiko zatia da. Atzealdean patrika batzuk izaten ditu eramateko janaria, edaria, edo interkomunikagailu bat.
Lasterketetako sailkapenetako liderrek koloretako elastikoak janzten dituzte.

## Frantziako Tourreko maillot ezberdinak

* Maillot zuria
* Maillot berdea
* Maillot horia
* Puntu gorridun maillota

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24257743
* Multimedia: Cycling jerseys / Q24257743
# Maruxa Orxales

Dulce María Orjales Valcárcel, Maruxa Orxales edo Maruxa Orjales bezala ezaguna (Ferrol – Madril, 2010eko urtarrilaren 13) Galiziako idazlea izan zen.

## Ibilbidea

Zuzenbideko ikasketak hasi zituen Santiagoko Unibertsitatean. Psikologia ikasteko Madrilera joan zen. Prentsan eta irratian ezagutzera eman zen. Eleberri laburraren Café Gijón sarian finalista gelditu zen.

## Obra

* Te he perdido, para ti mis palabras (Egilearen edizioa, 1971) (ISBN 84-400-0081-2)
* Viviendo en amor (Autoeditado, 1974) (ISBN 84-400-0849-X)
* Caminos (El Arte, Instituto del Libro, 1975)
* Elesmiel (Torremozas, 1989) (ISBN 84-7839-015-4)
* ¿Se apagará esta luz...? (Torremozas, 1992) (ISBN 84-7839-088-X)
* Vientos de amor (Primera Persona, 2004) (ISBN 84-95923-81-5)

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Biografía de Maruxa Orxales en galegos.info
* Maruxa Orxales sarrera Queimar as meigas: Galicia, 50 años de poesía de mujer liburuan.
* Datuak: Q15199398
# Marumi Yamazaki

Marumi Yamazaki (japonieraz: 山崎 円美, Yamazaki Marumi, 1990eko Ekainaren 9a -) Japoniako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Japoniako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2013 | 4 | 0 |
| Guztira | 4 | 0 |

## Erreferentziak

* ↑ 2013 Japan Football Association
* Datuak: Q11467974
# Marumsco (Virginia)

Marumsco Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Prince William konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 37.218 biztanle ditu, 20,227117 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Prince William konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6777958
* Multimedia: Marumsco, Virginia / Q6777958
# Maruokako gaztelua

Maruokako gaztelua (japonieraz: 福井城, Maruoka-jō) Japoniako Sakai (Fukui) hirian dagoen gaztelu japoniarra da. Japonian zutik dirauen gaztelurik zaharrena bertan dago.
Shibata Katsutoyok 1576an eraiki zuen gaztelua eta ordutik dorre nagusia (tenshu) gelditzen da zutik. Gazteluak Behelainoaren gaztelua (japonieraz: 霞ヶ城, Kasumi-ga-jō) izena ere jaso izan du, izan ere kondairak dioenez etsaia gaztelura hurbiltzen zenean behelaino itxia agertu eta gaztelua ezkutatu egiten baitzen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1143892
* Multimedia: Maruoka Castle / Q1143892
# Marutegi

Marutegi —Murutegi eta Morutegi gisa ere ezaguna—- Altzania mendilerroan dagoen mendi arabarra da. Gailurrean gaztelu baten hondakinak daude.

## Abiapuntuak

* Araiatik: Ordu 1

## Ikus, gainera

* Arabako mendiak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263193
# Marumendi

Marumendi Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, mendizaleentzako, oharkabean pasatzen dena. Mendi honen ingurua, Malkorbururena bezalaxe, basoz josia dago.

## Irispideak

Aian, Urkillagako mendatera igotzen den bidea hartu behar da, non 5 kilometroko ibilaldi baten ondoren, Lareoko urtegira daroan mendi bidea hartu behar den. Urtegira heldu baino kilometro erdi lehenago, bidea, Malkorburu eta Marumendi artean dagoen lepo batetara iristen da. Toki honetan, eskuinetara hartu behar da, eta jeisten hasten da labarretik hegoalderantz, ondoren, bide argirik gabe eskuinetara, Marumendiren tontorra babesten duen pagadian sartzeko.
Lizarrustitik, Lizarrustiko Haitzpetik pagadia gurutzatzen duen seinalatutako bidezidorra hartu behar da, eta Maitza errekako labardian zintzilik jarraitzen du, zura eramaten zuen antzinako trenbideko tunelak gurutzatuz. Honela, Akarretara iristen da, non, zurezko zubi batek ibilgua gurutzatzea ahalbidetzen duen ondoren, Lareoko urtegirantz jarraituz. Bertara doan bidearekin lotzen da, zati batean bertatik ibili behar izatea eragozten duen laburbide bat aurkituz. Azkenik, Lareora iristen da. Bidea jarraitu behar da Urkillagaranzko norantzan eta, Malkorburu Marumendirengandik banatzen duen lepora iristean, ezkerretara hartu behar da, azken honen tontorrera basotik heltzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12263194
# Marumoita

Marumoita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Marumoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Pb32As40S92}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Marumoite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Maruyamaita

Maruyamaita mineral bat da eta tourmalina taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Maruyamaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {K(MgAl2)(Al5Mg)(BO3)3(Si6O18)(OH)3O}}$. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Maruyamaite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Maruxa Villanueva

Maruxa Villanueva, jaiotzaz María Isaura Vázquez Blanco (Barrelan, Lousada, Carballedo, Lugo, Galizia,1906ko maiatzaren 6a – Santiago de Compostela, Coruña, Galizia, 1998ko azaroaren 24a) galiziar abeslaria eta aktorea izan zen.

## Biografia

20 urterekin Argentinara emigratu zuen, eta han abeslari eta aktore egin zen; Buenos Aireseko emigratu galiziarren kultura-jardueretan eta Errepublikaren aldeko ekitaldietan ere parte hartu zuen. Manuel Daniel Varela Buxánekin ezkondu zen, eta harekin Comedias Marujita Villanuevaren Galiziako Konpainia osatu zuen. Harekin estreinatu zuen Os vellas non de namorarse. Argentinan lagun egin zituen Salvador de Madariaga, Eduardo Blanco Amor, Fernando Iglesias 'Tacholas' eta Castelao.
1949an Galiziara itzuli zenean Os Labregos konpainia sortu zuen, baina zentsura frankistak bere jarduera bertan behera utzi eta Buenos Airesera itzuli zen 1958an. 1962an Galiziara itzuli zen behin betiko. 1971n, Rosalía de Castro Agustín Sixto Seco Fundazioko lehendakariak proposatu zion Rosalía de Castro Etxe Museoaz arduratzea eta 1974az geroztik bertan bizi izan zen hil zen arte. Rosaliaren etxean eta obran eman zuen denbora, eta gaian espezialista bihurtu zen. Egun, bizirik ez badago ere, etxea erakusteko bere irudiko avatarra (animazioa pertsonaia) du Maruxiña Villanuevak.

## Aintzatespenak

Hainbat sari eta omenaldi jaso zituen, besteak beste,
* Galiziako Juntako Castelao Domina
* Hil ondoko María Casares Antzerki Saria
* 2001ean Padrón Udal ak Maruxa Villanueva saria sortu zuen.
* Maruxa Villanuevak avatarra du bisita gidatuetarako

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Maruxa Villanueva | Álbum de mulleres | culturagalega.org» culturagalega.gal (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) teatro, tamerlam. (2021-08-18). «XXXI MOSTRA DE TEATRO MARUXA VILLANUEVA, CAMIÑO DE CHANTADA CON MI VIDA ERES TÚ…» tamerlamteatro (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).
* ↑ (Gaztelaniaz) EN LA CASA DE ROSALÍA DE CASTRO CON MARUXA VILLANUEVA. (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).
* ↑ Txantiloi:Gl-ES «Maruxa Villanueva» Fundación Rosalía de Castro (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).
* 1 2 (Gaztelaniaz) «O avatar de Maruxa Villanueva guía as visitas virtuais á Casa Rosalía | Onda Cero Radio» www.ondacero.es 2023-02-23 (Noiz kontsultatua: 2023-03-02).

## Kanpo estekak

* Biografía en la web de la Fundación y Casa Museo Rosalía de Castro.
* Carlos-Caetano (2022), "The Emancipatory Praxis of Women in Galician Emigration and Exile Theatre in Buenos Aires during the Mid-Decades of the Twentieth Century", Humanities 11(4), 85: 1-10.
* Datuak: Q22122593
* Multimedia: Maruxa Villanueva / Q22122593
# Manhattan Beach (Minnesota)

Manhattan Beach Minnesotako hiri bat da. Crow Wing konderrian kokatua dago. 2010ean 57 biztanle zituen, 3,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Crow Wing konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2228396
# Manhattan (Illinois)

Manhattan Illinoiseko herri bat da. Will konderrian kokatua dago. 2010ean 7.051 biztanle zituen, 17,01 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Will konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2064357
* Multimedia: Manhattan, Illinois / Q2064357
# Manhattan (Kansas)

Manhattan Kansasko hiri bat da. Pottawatomie konderrian kokatua dago. 2010ean 52.281 biztanle zituen, 48,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pottawatomie konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q856841
* Multimedia: Manhattan, Kansas / Q856841
# Manhattan Beach (Kalifornia)

Manhattan Beach Kaliforniako hiri bat da. Los Angeles konderrian kokatua dago. 2010ean 35.135 biztanle zituen, 10,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Los Angeles konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q568610
* Multimedia: Manhattan Beach, California / Q568610
# Manhattan (argipena)

Manhattan hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
* Manhattan, New York hiria osatzen duten 5 barrutietako bat;
* Manhattan, Kansas estatuko hiria;
* Manhattan, Woody Allenek 1979an estreinatutako filma;
* Manhattan whiski, bermut eta bitterrarekin egindako koktela.
# Manhattan (koktela)

Manhattana whiski, bermut goxoa eta bitter edaria daraman koktela da. Koktelaren izena Manhattan uhartetik datorkio.

## Historia

1870eko hamarkadaren hasieran hasi zen zerbitzatzen Manhattan Club izeneko. 1930 eta 1940ko hamarkadetan Hollywoodko film askotan agertu zen, eta berehalaxe famatua egin zen.

## Aldaerak

Gaur egun, normalean ez zaio bitterra botatzen.
* Rob Roy whiski eskoziarrez egina.
* Dry Manhattan bermut goxoaz eginda egon beharrean, bermut sikuz egina da.
* Manhattan Perfektua bermut siku eta bemut goxo kantitate berdinaz egina.
* Kubako Manhattana Manhattan Perfektu bat da, baina ron iluna da bere osagai nagusia.
* Florida Manhattana gerezien eta bitteraren ordez, limaa darama.
* Manhattan latindarra is made with equal parts of ron zuria, bermut goxo eta dry siku, eta maraschino zuku kantitate berdinaz egina dago.
* Sake Manhattana sake zati bat eta 2 zati rye whiski, eta gerezi batekin apainduta.

## Prestaketa

* Osagaiak
* - 2/3 whiski on batez (whiski kanadarra hobe),
* - 1/3 bermut (nahiz goxo zein siku),
* - Angostura tanta batzuk,
* - Oliba berde edo ginga batekin apaindu.
Oharrak:
* Edari guztiak nahasgailu batean nahastu bi izotz puskekin.
* Koktel-edalontzi batean zerbitzatu (izotzik gabe).
* Oliba erabili bermut sikua erabili bada. Ginga, berriz, bermut goxoa erabili bada

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1414032
* Multimedia: Manhattan (cocktail) / Q1414032