OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Proleopoldia

Proleopoldia ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Sepkoski, Jack. Sepkoski's Online Genus Database - Cephalopodes. (Noiz kontsultatua: 2010-02-14).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12266233
# Prolimacodes

Prolimacodes Limacodidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Prolimacodes triangulifera da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Prolimacodes badia | daturik gabe |
| Prolimacodes dividua | daturik gabe |
| Prolimacodes lilalia | daturik gabe |
| Prolimacodes montanus | daturik gabe |
| Prolimacodes polygona | daturik gabe |
| Prolimacodes triangulifera | daturik gabe |
| Prolimacodes trigona | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13847379
* Multimedia: Prolimacodes / Q13847379
* Espezieak: Prolimacodes
# Preganziol

Preganziol Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. 16.737 biztanle ditu, 23,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Preganziolk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Casier Mogliano Veneto Treviso Zero Branco Casale sul Sile

## Kanpo estekak

* Datuak: Q46440
* Multimedia: Preganziol / Q46440
# Pregnana Milanese

Pregnana Milanese Italiako udalerri bat da. Milango probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 7.274 biztanle ditu, 5,07 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Pregnana Milanesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bareggio Pogliano Milanese Sedriano Vanzago Cornaredo Rho

## Kanpo estekak

* Datuak: Q42457
* Multimedia: Pregnana Milanese / Q42457
# Pregoi

Pregoia jendearentzat interesgarria den gai bat ozen aldarrikapena edo iragarpen ageria da eta, bereziki, ospakizun bat hasteko ekitaldia. Laster musikaz lagundu ziren, salmenta modu batetik musika genero bat bihurtzeko.
Pregoilariak XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran izan zuen bere gorakada, arrazoi askoiengatik pixkanaka hirietatik desagertzen joateko.

## Erreferentziak

* ↑ Villaba, J.M. L.. (1995). «Espacio, Tiempo y Forma," Estudio diplomático de los testimonios de pregón del concejo medieval de Guadalajara (1454-1500)» Medieval III (8): 135-141..
* ↑ Giro, Radamés. (2007). Diccionario enciclopédico de la música en Cuba. 3 Habana, 262 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5681688
# Prefektura mailako hiri

Prefektura mailako hiria (txinera sinplifikatuz: 地级市, pinyineraz: dìjí shì) Txinako Herri Errepublikako banaketa administratiboetako bat da, probintziaren azpitik eta konderri edo barrutiaren gainetik dagoena. Literalki "eskualde mailako hiria" esan nahi du.
Prefektura mailako hiria egitura administratibo bakarra osatzen duen gunea da, normalean hirigune batek ("hiria", mendebaldeko ohiko definizioaren arabera) eta inguruan dauden nekazal guneek osatzen dute. Hirigunea barrutietan banatzen da eta nekazal guneak konderrietan.
Prefektura mailako hiririk handienek 100 kilometroko zabalera izan dezakete erdigunetik kanpoaldeko mugetaraino, Euskal Herriko foru lurraldeek baino gehiago.

## Ikus, gainera

* Txinaren banaketa administratiboa
* Prefektura (Txina)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q748149
* Multimedia: Prefecture-level divisions of China / Q748149
# Prefet

    Ez nahasi prefektuarekin.
Prefeta Frantzian, estatuaren ordezkaria departamenduan. Hari dagokion egitura 'prefetura' da. Bere eremuan, barne-administrazioaren eta barne-segurtasunaren gaiak arautzen ditu. Nazioaren interesak babesten ditu, tokiko agintarien erabakien aurrean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. Prefet. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ Berria. Prefet. in: Estilo Liburua..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1285463
# Pregón (aldizkaria)

Pregón Iruñean 1943tik 1977ra argitaratu zen literatura aldizkaria izan zen. Oso joera tradizionalista zuen eta argitalpena Frankismoak begi onez ikusten zuen. Hala ere interes handiko kolaboratzaile izan zuen. Hasiera batean aldizkariak Iruña izena izan behar zuen baina zentsurak ez zuen onartu. Aldizkariaren sortzailea Pregón Peña izan zen, batez ere Faustino Corella. Helburu nagusia Nafarroako gaiak zabaltzea eta aldarrikatzea zen. 1993an berriro ere talde berri batek aldizkaria argitaratzearei ekin zion, 2013 arte, Pregón Siglo XXI. Revista Navarra de Cultura izenburuarekin. Gaur egun, 2016tik, digitalki argitaratzen da. Guztiak gaztelaniaz agertu ziren.

## Aurrekariak

Antzeko taldeak bultzatuta bi saiakera izan ziren aurretik:
* Vida Navarra, 1940an.
* Marzo, 1941an.

## Kolaboratzaileak

Batez ere lehenengo urtetan Frankismoaren izen handiak aurki daitezke:
* Tomás Domínguez Arévalo, Rodeznoko kondea
* Felipe Jaso
* Marcelino Olaetxea, Iruñeko apezpikua
* José Díaz Jácome
* Francisco López Sanz gobernadorea
* Antonio Artxanko alkatea
* Eladio Esparza
* Fermin Mugeta
* Jose Maria Iribarren
* Ignacio Baleztena
* Jose Ramon Castro
Gero, poliki-poliki beste izenak joan ziren agertzen:
* Florencio Idoate
* José María Iraburu Mathieu (“José María de Luzaide”)
* Pedro García Merino
* Javier Martinena
* Francisco Salinas Quijada
* Maria Blanca Ferrer
* Jose Berruezo

## Edukiak

Orokorrean Nafarroarekin lotura duten gai kultural eta artistikoak. Nahiz eta literatura aldizkaria izan, gai etnografikoek eta historikoek pisu gehiago zuten.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.navarraconfidencial.com/2017/04/03/nuestra-tierra-la-revista-pregon/
* ↑ http://www.enciclopedianavarra.com/?page_id=17030
* ↑ http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/pregon/ar-118579/

## Ikus, gainera

* Pregón Siglo XXI. Revista Navarra de Cultura

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Aldizkariaren webgunea.
* Datuak: Q65216334
* Multimedia: Pregón / Q65216334
# Pregny-Chambésy

Pregny-Chambésy Suitzako udalerria da. Geneva kantonamenduan dago, Geneva kantonamendua barrutian. 2014an 3,880 biztanle zituen 3,24 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q69822
* Multimedia: Pregny-Chambésy / Q69822
Geneva Bellevue Grand-Saconnex
# Pregolia

Pregolia (errusieraz: Прего́ля; alemanez: Pregel; lituanieraz: Prieglius; polonieraz: Pregoła) Errusiako Kaliningradeko oblasteko ibaia da. Ekialdeko Prusiako ibai hau antzinean Pregel bere alemanezko izenaz ezaguna zuten. Königsberg-eko zazpi zubietako ebazkizunaren zubiek ibaia zeharkatzen zuten.

## Erreferentziak

* 1 2 Euskaltzaindia. Europako toponimia fisikoa. .
* Datuak: Q5611
* Multimedia: Pregolya River / Q5611
# Pringle (Pennsylvania)

Pringle Pennsylvaniako borough bat da. Luzerne konderrian kokatua dago. 2010ean 979 biztanle zituen, 1,20 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Luzerne konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1182814
* Multimedia: Pringle, Pennsylvania / Q1182814
# Pringle (Hego Dakota)

Pringle Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Custer konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. 109 biztanle ditu, 0,628009 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Custer konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3205396
* Multimedia: Pringle, South Dakota / Q3205396
# Pringleophaga

Pringleophaga Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Pringleophaga kerguelensis da.

## Espezieak

| Espeziea | Egoera |
| Pringleophaga crozetensis | daturik gabe |
| Pringleophaga kerguelensis | daturik gabe |
| Pringleophaga marioni | daturik gabe |
| Pringleophaga tetraula | daturik gabe |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7245221
* Multimedia: Pringleophaga / Q7245221
* Espezieak: Pringleophaga
# Pringles

Pringles patata frijitu baten itxura duen hasierako baten marka da. Patata deshidratatua, gari-almidoia eta landareak (patata, artoa eta arroza) landare-olioarekin nahastuz osatuta dago.
Kellogg enpresak 2012az geroztik kontrolatzen du konpainia. Aperitiboa eta ontzia 1967an sortu ziren, Procter & Gamble enpresako amerikar korporazioarengandik.

## Historia

1970eko hamarkadako Procter & Gambleren patentearen arabera, Alexander Liepa sortzailea da. Makinaren diseinugile nagusia Gene Wolfe ingeniaria eta idazlea izan zen. Bere abiazio komertzialerako, Louis R. Dixonek diseinatutako Julius Pringles bibote bereizgarria duen maskota bat sortu zen.
2012an, P & G-k Pringles, Kellogg Company-ri saldu zion 2.695 milioi dolarrengandik (2.000 milioi euro baino gehiago).

## Osagaiak

Patataren edukia% 42 da. Gainerako osagaiak gari-almidoia eta irina (patata, artoa eta arroza) dira, landare-olioekin, zapore-hobekuntzekin, gatza eta espeziekin nahastuz. Barietate batzuek monosodio glutamatoa izan ditzakete, adibidez: krema eta tipula zaporea. Zapore desberdinetan saltzen da, ohikoenak jatorrizkoak (patata gatzarekin), tipula krema garratza, gazta eta paprika zaporeak dira. Batzuetan edizio mugatuak daude.

## Ontzia

Pringlesen arrakasta zati handi batean, ontziaren ondorioz izan da. Fred Baur-ek asmatu zuena. Kartoizko zilindro bertikal batez osatua dago, aluminio paperarekin estalita dagoena. Plastikozko estalkiak irekita dagoenean, produktuak freskotasunik ez galtzeko aukera ematen dute. Patatak forma eta tamaina uniformeak dituzte, pilatuta egon daitezke eta, horrela, espazio erabilgarri guztia aprobetxatzen dituzte, haustea saihestuz.
Herrialde gehienetan, Pringles erosi ahal daiteke eramateko tamainan (20 unitate baino gutxiago), 50 gramotan (25 unitate), 150 gramotan (80 unitate) eta 190 gramotan (95 unitate).
Fred Baur 2008ko maiatzaren 4an hil egin zen. Bere borondatean errausketa eskatu zuen eta bere errautsak Pringles ontzi batean gordetzeko eskatu zuen. Eskaera hori bete egin zitzaion.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q528187
* Multimedia: Pringles / Q528187
# Pringleita

Pringleita borato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Pringleita borato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Ca9B26O34(OH)24Cl4 * 13H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Pringleite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Ramzan Kadyrov

Ramzan Akhmatovitx Kadyrov (errusieraz: Рамзан Ахматович Кадыров; txetxeneraz: Къадар Ахьмат-кӏант Рамзан; Tsentaroi, 1976ko urriaren 5a) Txetxeniar Errepublikako presidentea da.
Akhmat Kadyroven semea, bere aita bezala, Ramzan Txetxeniaren independentziaren alde borrokatzetik Errusiaren aliatu leial izatera igaro zen. 2007ko otsailean Txetxeniako presidente bihurtu zen eta Txetxeniako beste komandante batzuekin boterea lortzeko borroketan parte hartu zuen. Gainera, 2015etik Errusiako Federazioko Estatu Kontseiluko kide da.
Bere Errepublika zuzentzen du indarkeriaren eta errepresioaren bidez, bereziki emakumeen, homosexualitatearen eta giza eskubideen aldeko aktibisten aurka.
Errusiako armadako teniente jeneral maila du, eta Ukrainako inbasioan parte hartzen du bere tropekin, Errusiako bandoaren barruan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q217115
* Multimedia: Ramzan Kadyrov / Q217115
# Ramuntxo detektibea

Ramuntxo detektibea Bernardo Atxagak idatzitako liburua da, euskal haur eta gazte literaturan obra klasiko kontsideratu litekeena. 1980an argitaratu zen lehen aldiz Antonio San Román argitaletxearen eskutik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12266473
* ↑ Momo. (2017(e)ko otsailaren 19(a), igandea). «Istoriolari: Ramuntxo detektibea» Istoriolari (Noiz kontsultatua: 2018-10-24).
* ↑ (Ingelesez) «NorDaNor | EIZIE» nordanor.eus (Noiz kontsultatua: 2018-10-24).
# Ramy Youssef

Ramy Youssef (New York, 1991ko martxoaren 26a) jatorri egiptoarra duen umorista, aktore eta gidoilari estatubatuarra da. 2020an, Urrezko Globo Saria jaso zuen telesaileko aktore protagonista onenaren kategorian (komedia edo musikalen artean) Ramy telesailean lanagatik.

## Ibilbidea

Ramy Youssef Queens- en (New York) jaio zen, 1980ko hamarkadan Estatu Batuetara modu independentean iritsi ziren migratzaile egiptorrak dituelarik guraso. Islamaren fedean hazi zen eta musulman praktikantea izaten jarraitzen du. Hurrengo urteetan, ahizpa batekin hazi zen Rutherford ( New Jersey) herrian, non bertako institutuan ikasi zuen. Lizentziatu ondoren, Rutgers Unibertsitatera joan zen, non politikan eta ekonomian lizentziatu zen. Bere aisialdian sketch ikuskizunetan agertzen zen. 19 urterekin unibertsitatea utzi eta New Yorkeko William Esper Studio ospetsuan aktore programan izena eman zuen. Hurrengo bi urteak bertan eman zituen Los Angelesera joan aurretik.
2019an, Ramy telesaila hasi zuen Hulu streaming plataforman, non Youssefek Ramy Hassan pertsonaia bera antzezten duen, nolabaiteko traza autobiografikoak badituen rol bat.
Seriean, bere bizitza errealean bezala, etorkin musulman egiptoarren familia bateko amerikar bat irudikatzen du. Gainera, seriearen ekoizle eta garatzaile exekutiboa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q65029416
* Multimedia: Ramy Youssef / Q65029416
# Ramy

Ramy fikziozko telesaik estatubatuarra da, eta 2019ko apirilaren 19an estreinatu zen Hulun. 2023 bitartean, hiru denboraldi eman dituzte, hamarna atalekoak.
Estatu Batuetako musulmanen komunitatea bereziki inportantea da New Jersey estatuan, eta ingurune horretan kokatzen de telesaila, "normalean gaizto" gisa estereotipatutako musulmanen bizitza argi-ilunekin erretratatzen da telesailean, ohikoan ukitu komedikoarekin, baina kritika sozialeko eta dramako osagarriekin ere bai. Ramy Youssef aktore eta komediantea da protagonista eta telesailaren sortzaile nagusia, eta bere pertsonaia ere Ramy deitzen da (baina ez da bera: Ramy Hassan deritzo). 2020ko urtarrilean, Youssefek aktore onenarent Urrezko Globoa saria jaso zuen, telebistako musikal eta komedien kategrorian. Bi Emmy izendapen ere izan ditu Youssefek 2020an, Peabody saria ere jaso du telesaileko lanagatik.

## Protagonistak

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
* Ramy Youssef da Ramy Hassan, telesaileko protagonista. AEBetn jaiotako musulman estatubatuar gaztea da, eta bere fedearekin eta bizimoduarekin borrokatzen da, lagunen eta senideen juzguen pean.
* Mohammed Amer da Mo, Ramyren lehengusua, diner erako jatetxe bat duena.
* Hiam Abbass da Maysa Hassan, Ramyren ama.
* Dave Merheje da Ahmed, Ramyren laguna eta medikua.
* Amr Waked da Farouk Hassan, Ramyren aita, etorkin egipziarra.
* May Calamawy da Dena Hassan, Ramyren arreba. Abokatu izan nahi du, eta aldi berean emakume musulman gazte batez familiak eta komunitateak espero dituen "egitekoek" zanpatuta bizi da nolabait.
* Laith Nakli da osaba Naseem. Bitxi-negozio bat du, ahobero bat da adierazpen sexistak eta antisemitak egiten ditu, bitxigile juduekin lan egin arren, eta ezkutuko homosexuala izan arren.
* Steve Way da Steve Russo, Ramyren lagun ez-musulman nagusia. Distrofia muskularra duen aktorea (rolean ere horrela agertzen da, noski).
* Mahershala Ali, Ali Malik sheikh edo gidari espirituala. Ramyk fede benetakora hurbiltzen lagunduko diola uste du.
* Maame Yaa Boafo da Zainab, sheikaren alaba, zeinak harreman konplikatu bat izango duen Ramyrekin.
* Rosaline Elbay Amani, Ramyren lehengusina, Egipton bizi dena.
* Julian Sergi, Yuval, bitxien negozioko judu bat, Ramyren bazkide bihurtuko dena.

## Erreferentziak

* ↑ Otterson, Joe. (July 9, 2020). «'Ramy' Renewed for Season 3 at Hulu» Variety.
* ↑ Cordero, Rosy. (August 17, 2022). «'Ramy': Hulu Sets Season 3 Premiere Date» Deadline Hollywood.
* ↑ Deb, Sopan. (April 18, 2019). «'Ramy' Is a Quietly Revolutionary Comedy» The New York Times.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55631164
# Ramuntxo (pastorala)

Ramuntxo pastorala Pier Paul Berzaitzek idatzitako lana da, 2001eko uztailaren 27an lehen aldiz taularatuta. Idauze-Mendi herriko lagunek plazaratu zuten. Pastoralaren testua 1897an Pierre Loti idazleak idatzi zuen eleberri ospetsuan oinarrituta dago. Herriko 85 aktorek hartu zuten parte.

## Ezaugarriak

Lanak hogeita hiru jelkaldi ditu. Argumentua Euskal Herrian kokatzen da. Ordurarte Lotiren eleberriak urrutiko herrialde eta lurraldeei buruzkoa izan ziren, baina Ramuntcho eleberriarekin ohitura horrekin apurtu zuen. Bertan, Ipar Euskal Herriko ohitura eta usadioen goraipamena egiten du. Kontakizuna Gatchutcha eta Ramuntchoren arteko amodio istorioari buruzkoa da. Ramuntcho kontrabandoan dabilen arrantzale eta abenturazalea da.

## Abestiak

* "Haiku" (Itxaro Borda - Pierre Paul Berzaitz)
* "Mendiko adixkideak" (Pierre Paul Berzaitz)
* "Ikusten duzu goizean" (Joan Batista Elizanburu)
* "Maitea non zira" (Herrikoia)
* "Solferinoko ütsüa" (Joan Batista Elizanburu)
* "Damüen amarra" (Pierre Paul Berzaitz)
* "Haiku" (Itxaro Borda - Pierre Paul Berzaitz)
* "Züberoko gaü ülünak" (Itxaro Borda - Pierre Paul Berzaitz)
* "Artzainak" (Pierre Paul Berzaitz)
* "Nevadarako mendian" (Pierre Paul Berzaitz)
* "Larrazken ederra" (Pierre Paul Berzaitz)
* "Herriko kanta" (A. Eppherre)

## Erreferentziak

* ↑ https://www.argia.eus/albistea/idauze-mendin-eskainiko-dute-ramuntxo-pastorala

## Bibliografia

* Ramuntxo pastorala. Idauze Mendi, 2001. 135 or.

## Ikus gainera

* Pastoral
* Pier Paul Berzaitz
* Ramuntcho (eleberria)

## Kanpo estekak

* Erreportaia Youtuben.
* EITBko bidoea (1)
* EITBko bidoea (2)
* Pastoralaren gaineko informazioa Berria egunkarian.
* Pastoralaren testu osoa.
* Datuak: Q85965795
# Ramuntxo Arruiz

Ramuntxo Arruiz (Iruñea, 1958 – Baiona, 1980ko martxoaren 26a) Iparretarrak erakunde armatuko kide bat izan zen, 1980ko martxoan Baionako suprefetaren kotxearen azpian lehergailu bat jartzen ari zela hil zena. Berarekin batera Txomin Olhagarai hil zen.

## Biografia

Iruñean jaioa, 2 urte zituelarik bere gurasoak Baigorrira joan ziren, Francoren erregimenaren errepresiotik ihesi. Ikasketak 16 urterekin utzi eta okindegi batean hasi zen lanean. Gero, baso lanetan ere ibili zen. Azkenik, Baionako Ontzi-Ola enpresan lan egiten bukatu zuen. Baigorrin, herri kultur mugimenduan ibili zen: Arrola dantza taldean eta Ibai-Gorri abesbatzan parte hartu zuen.
* Datuak: Q12266472
# Ramón Aboitiz Musatadi

Ramón Aboitiz Musatadi (Gernika, 1930eko abuztuaren 31 – Santiago, 2010eko apirilaren 6a) euskal ingeniari, akademiko eta enpresaria izan zen, Sigdo Koppers holdingeko kidea, Txileko talde dibertsifikatuenetako bat.
Sei urte zituela iritsi zen Txilera, bere familiak Gernika uztea erabaki ondoren.
Bigarren mailako ikasketak Valparaisoko Aita Frantsesetan eta ingeniaritza zibil eta kimikoko goi-mailako ikasketak Valparaisoko Unibertsitate Katolikoan egin zituen. Titulatu ondoren, ingeniaritza industrialeko lankidetza teknikoko gaietan lan egiten zuen estatuko Corfoko filial batean sartu zen. Gainera, enpresa-administrazioko irakasle izan zen Txileko Unibertsitate Katolikoko Ingeniaritza Eskolako Ingeniaritza Kimikoko Departamentuan, eta Industria Antolaketako irakasle Valparaisoko Unibertsitate Katolikoko Ingeniaritza Eskolan.
1958an ingeniari bezala Ingenieros Asociados Sigma Donoso Ltda enpresan sartu zen, non bi megaproiektu jorratu zituen: Huachipato siderurgia planta eta Concóngo findegiaren lehen handitzeak. 1965ean konpainiako gerentea zen.
1974an, enpresaren hamaika exekutiborekin batera, horien artean Eduardo Frei Ruiz-Tagle presidentea izango zena, Pazifikoko Altzairuen Konpainia (CAP) estatukoari Sigdo Koppersen jabetzaren zati bat erosi zion.
21 urte geroago, konpainia burtsara atera zen, Juan Eduardo Errázuriz Ossa, Naoshi Matsumoto Takahashi, Mario Santander García, Norman Hansen Rosés eta Horacio Pavez García bazkideekin batera.
Banco Santander Txileko zuzendari eta Hogar de Cristo fundazioko zuzendari ere izan zen.
Carmen Gloria Domínguez Elordirekin ezkonduta, sei seme-alabaren aita izan zen.
79 urte zituela zendu zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6099378
# Ramuntcho (eleberria)

    Artikulu hau eleberriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ramuntcho».
Ramuntcho (euskaraz Erramuntxo) Pierre Loti frantziar eleberrigileak idatzitako euskal giroko eleberri bat da.
1891tik aurrera Pierre Lotik Hendaian militar lanak burutu zituen, eta Ipar Euskal Herriari estimu handia zion. 1893an Saran etxebizitza bat erosi zuen eta Hendaian hil zen 1923an.
Nobela hau Lotiren lanik nabarmenetako bat da, 1886an idatzitako Pêcheur d'Islande eleberriarekin batera.

## Eleberria

Ordura arte Lotiren eleberriak urrutiko herrialde eta lurraldeei buruzkoa izan ziren, baina Ramuntcho eleberriarekin ohitura horrekin apurtu zuen. Bertan, Ipar Euskal Herriko ohitura eta usadioen goraipamena egiten du.

## Argumentua

Kontakizuna Gatchutcha eta Ramuntchoren arteko amodio istorioa da. Ramuntcho kontrabandoan dabilen arrantzale eta abenturazalea da.

## Euskarazko itzulpena

1920an Toribio Altzaga donostiar idazleak Ramuntcho eleberriaren euskarazko lehenbiziko itzulpena egin zuen.

## Filmak

Eleberrian oinarritutako hainbat film egin dira:
* Ramuntcho (1919ko filma).
* Ramuntcho (1938ko filma).
* Le Mariage de Ramuntcho.
* Ramuntcho (1959ko filma).

## Pastorala

2003an Idauze-Mendi herriak eleberriaren bertsioa pastoralaren gisa antzeztu zuen, Ramuntxo izenburuarekin. Egilea Pier Paul Berzaitz izan zen.

## Iruditegia

* Bakar Etxea, Pierre Lotiren etxebizitza Hendaian.

## Erreferentziak

* ↑ "...1920ko hamarkadan bertan, azkenik, Pierre Loti-ren Ramuntcho (1920) eta Shakespeare-ren Macbeth (1926) euskaratu zituen." Altzaga, Toribio. (Donostia, 1861 - 1941). Euskal Literaturaren Hiztegia - Idazlanak. Euskal Herriko Unibertsitatea
* ↑ "...traducción de Ramuntcho, de Pierre Loti (1920)...". Toribio Alzaga Anabitarte muere en Donostia el 27 de mayo de 1941. Auñamendi Entziklopedia. (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Ramuntcho eleberria ingelesez irakurgai. (Ingelesez)
* Ramuntcho, Pierre Loti-ren sartzea Euskal Herrian. J. Casenave. Euskaltzaindia.com
* Datuak: Q3111457