OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Muggensturm

Muggensturm Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, [[Rastatt (barrutia)|Rastatt]] barrutian. 2014an 6.174 biztanle zituen 11,55 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q80708
* Multimedia: Muggensturm / Q80708
# Mugeta (argipena)

Mugeta izenak hainbat adiera du:
* Mugeta, Nafarroa Garaiko herri hustua.
* Mugeta (Tanzania), Tanzaniako barruti bat.
* Mugeta (botanika), landare eta lore genero bat.
Euskal deitura ere bada Mugeta, erdarazko grafian Mugueta, adibidez pertsona hauena:
# Mugdockeko gaztelua

Mugdockeko gaztelua (ingelesez: Mugdock Castle) Eskoziako Mugdock udalerrian kokatzen den gaztelu bat da, Stirling eskualdean. A mailako eraikina izendaturik dago.

## Historia

XIII mendean David Grahamek Lennoxko Earlarenak ziren lurrak hartu zituen eta haren ondorengoa zen beste David Graham batek eraiki zuen gaztelua XIV mendean. 1458an baroierri bihurtu zen eta 1505ean Graham familia Montroseko Earl bihurtu zen.
1820 hamarkadan lorategi harresitu bat gehitu zitzaion. 1875ean ordea gaztelu zaharra eraitsi egin zen eta jauregi berria altxatu zuten eskoziar baroi estiloan. James Seller arkitektoak diseinatu zuen.
Bigarren Mundu Gerran gobernuak errekisatu egin zuen eta 1967an bota egin zuten, baina dorre bat, oinarriak eta harresiak mantentzen dira.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Historic Scotland webgunea
* Datuak: Q6932097
* Multimedia: Mugdock Castle / Q6932097
# Mugerre

Mugerre Lapurdiko iparraldeko udalerri bat da, Lapurdi Beherea eskualdekoa.

## Geografia
### Ingurune naturala

Aturri ibaiak zeharkatzen du udalerria, baita bertara isurtzen den Ardanabia errekak ere.

### Udalerri mugakideak

* Lehuntze iparraldean
* Urketa ipar-ekialdean
* Beskoitze ekialdean
* Hazparne hego-ekialdean
* Jatsu hegoaldean
* Hiriburu eta Milafranga mendebaldean
* Baiona ipar-mendebaldean

### Auzoak

Mugerreko herriko etxearen arabera, herria 3 auzotan banatuta dago:
* Herri-Barnea
* Elizaberri
* Portua

## Historia

1790. urtean, paisaia administratiboaren aldaketarekin batera, Mugerre kantonamendu bateko buru izan zen, Uztaritzeko barrutiaren menekoa, Lehuntze, Mugerre, Hiriburu eta Urketa udalerriak bere barne hartzen zituena.
1813ko abenduaren 9an, Mugerreko muinoak Soult mariskalaren eta Wellington dukearen arteko borroken eszenatokia izan zen, gerra napoleonikoen barruan.
1946ko abenduaren 21ean Radio Euskadi bertatik emititzen hasi zen.

## Demografia

XIX. mendearen hasieratik XX. mendearen erdialdera 1.000-1.300 biztanleen tamaina izan zuen Mugerrek. 1960ko hamarkadatik aurrera, ordea, hazkunde nabarmena izan zuen, eta XXI. mendearen bigarren hamarkadan 5.000 biztanle izatera iritsi zen.
* Mugerreko biztanleria
* Datuen iturburua: INSEE

## Kultura
### Euskara

Uztaritze inguruko hizkera mintzatzen da Mugerren, nafar-lapurtarraren aldaera.

## Alkateak

* Mugerreko herriko etxea (Agerria jauregia)

## Ondasun nabarmenak

* Agerria jauregia, gaur egun Mugerreko herriko etxearen egoitza, 1728koa da
* San Joan Bataiatzailearen eliza: XVII. mendekoa da.

## Mugertar ospetsuak

* Gilbert Larréguy (1931-2006) errugbilaria. Aviron Bayonnais taldean jokatu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
* ↑ Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque
* ↑ Philippe Veyrin, Les Basques, Arthaud 1975
* ↑ «Hiriberri Cazenave, Gabi - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-17).
* ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-17).
* ↑ «Uztaritze ingurukoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).
* ↑ «Mugerre - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-15).
* ↑ Frantziako Kultura Ministerioa - Mugerreko jauregia

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Errobi-Aturri Herri Elkargoko webgunea
* Datuak: Q839753
* Multimedia: Mouguerre / Q839753
* Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Mugerre
# Monceau (Parisko metroa)

Monceau Parisko metroaren geltokia da, Parisko 8. barrutian kokatuta dagoena.

## Erreferentziak

* ↑ (Frantsesez) «Aurkezpena» Île-de-France Mobilités (Noiz kontsultatua: 2020-11-10).

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 2. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q1717241
* Multimedia: Monceau (Paris Metro) / Q1717241
# Monceaux-au-Perche

Monceaux-au-Perche Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 84 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Monceaux-au-Perche udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 72 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 72etxeak ziren. 37 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Monceaux-au-Perche udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 4 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 4 | 75-79 | 8 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 8 |
| 0 | 60-64 | 0 |
| 4 | 55-59 | 4 |
| 0 | 50-54 | 4 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 4 |
| 4 | 35-39 | 0 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 12 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 0 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 47 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (18 gizon eta 11 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q249256
* Multimedia: Monceaux-au-Perche / Q249256
# Montjardin

Montjardin (frantsesez eta ofizialki: Montjardin) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 94 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Montjardin udalerrian erroldatutako biztanleak 105 ziren. Familiak 38 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 55 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Montjardin udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 4 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 4 | 70-74 | 0 |
| 4 | 65-69 | 4 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 8 | 55-59 | 4 |
| 8 | 50-54 | 8 |
| 4 | 45-49 | 8 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 8 | 25-29 | 0 |
| 4 | 20-24 | 4 |
| 4 | 15-19 | 0 |
| 12 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 4 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 66 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (18 gizon eta 22 emakume) eta 11 langabezian zeuden (8 gizon eta 3 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2000. urtean Montjardin udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q176979
* Multimedia: Montjardin / Q176979
# Montizón

Montizón Jaéngo udalerria da, El Condado eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.917 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Jaéngo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q945226
* Multimedia: Montizón / Q945226
# Morunglav

Morunglav Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. 2.125 biztanle ditu, 62,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Morunglav $^{(en)}$ Bărăști $^{(en)}$ Ghioșani $^{(en)}$ Morunești $^{(en)}$ Poiana Mare $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16427130
# Morus

Morus izenarekin bi genero ezberdin ezagutzen dira:
* Morus landare generoa (masustondoak)
* Morus hegazti generoa (zangak)
# Moruxo (Bergondo)

San Vicente de Moruxo, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Bergondo udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2018an 404 biztanle zituen.
* Datuak: Q12393623
* Multimedia: Moruxo, Bergondo / Q12393623
# Moruzzo

Moruzzo Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. 2.415 biztanle ditu, 17,78 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Moruzzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fagagna Pagnacco Colloredo di Monte Albano Martignacco

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53290
* Multimedia: Moruzzo / Q53290
# Morungaba

Morungaba Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 12.934 biztanle ditu 146,752 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q985507
* Multimedia: Morungaba / Q985507
# Muscicapoidea

Muscicapoidea hegazti superfamilia bat da, bere barruan sei familia dituena.

## Familiak

* Bombycillidae
* Cinclidae
* Mimidae
* Muscicapidae
* Sturnidae
* Turdidae

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1179990
* Multimedia: Muscicapoidea / Q1179990
* Espezieak: Muscicapoidea
# Musika hil zen eguna

1959ko otsailaren 3an Buddy Holly, Ritchie Valens eta J. P. "The Big Bopper" Richardson Iowako Clear Laken ondoan hil ziren hegazkin istripu batean, Roger Peterson pilotoarekin batera. 1971ean Don McLean abeslariak eta musikagileak American Pie abestian "Musika hil zen eguna" (ingelesez: The Day the Music Died) zela abestu zuen, eta izen horrekin ezagutzen da.
Garai hartan Holly eta bere banda (Waylon Jennings, Tommy Allsup, eta Carl Bunch) "Winter Dance Party" tourra egiten ari zen Ameriketako Estatu Batuetako mendebaldean zehar. Valens, Richardson eta Dion and the Belmonts taldeak ere batu ziren tour horretara. Bidaiak luzeak ziren eta autobus hotzetan egiten ziren, abeslarien eztarriei eragiten ziena. Clear Laken kontzertua eman eta gero Hollyk erabaki zuen hegazkin bat hartzea Moorheadera joateko (Minnesota). Richardsonek sukarra zuenez Jenningsen lekua hartu zuen, eta Allsupek bere aulkia galdu zuen Valensen aurka txanpon-jaurtiketa batekin.
Hegazkina aireratu eta gutxira, gauez eta eguraldi txarrarekin, pilotoak kontrola galdu zuen eta talka egin zuen lurraren aurka. Hegazkineko guztiak hil ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1412033
* Multimedia: The Day the Music Died / Q1412033
# Musika jaso

Musika jasoa, musika landua edo musika akademikoa europar musikaren testuinguruan, herri-musika terminoarekin kontrajarririk erabili ohi den terminoa da, arte-sormenaren emaitza diren musika-estiloak izendatzeko.
Ohikoa da «musika jasoa» erabiltzea mendebaldeko musika klasikoaren sinonimo gisa; hala ere, autore batzuek bereizi egiten dituzte, musika jasoan honako adierazpen hauek sartzen baitituzte: musika garaikidea, Indiako, Txinako eta Japoniako musika artistikoak, eta musika klasikotzat hartzen denaren barruan sartzen ez diren soularen, jazzaren, funkaren eta musika esperimentalaren forma batzuk.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Musika Hiztegia] [2011]

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1583807
* Multimedia: Art music / Q1583807
# Musika gradu

Gaur egun, gradu izena, musikan, musika eskala batean, bi musika nota ezberdinen artean dagoen altueraren arteko ezberdintasunari ematen zaio. Zazpi gradu daude:
* I.a
* II.a
* III.a
* IV.a
* V.a
* VI.a
* VII.a
Do musika notaren eskalan, graduen ordena honako hau da: do, re, mi, fa, sol, la eta si
Bi graduren artean dagoen distantziari, tartea deritzo.
Do Nagusiaren eskalan, III. eta IV. graduaren artean eta VII. eta VIII.aren artean, tonuerdi bat dago. Gainontzekoetan, tonu bat.
Aldi berean, gradu bakoitzak izen bat du:
* I Tonikoa
* II Supertonikoa
* III Bitartekaria
* IV Azpidominante
* V Dominante
* VI Azpibitartekari (Azpidominatzaile ez da hain zuzena.)
* VII Sentikorra edo Azpitonikoa (eskala txiki naturalaren kasuan)

## Beste esanahi batzuk
### Gradu bateratu

Erreferentzia bezala hartzen den notaren aurreko edo atzeko nota izendatzeko erabiltzen da. 2. edo 7.eko tartea esan nahi du.

### Gradu banandu

Erreferentzia bezala hartzen den notak, ondoan ez duen gradua da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q586277
* Multimedia: Diatonic functions / Q586277
# Musika neoklasiko

Musika neoklasikoa XX. mendeko joera izan zen, bereziki garrantzitsua gerrarteko garaian, non konpositoreek "klasizismo" kontzeptu zabalari (ordena, oreka, argitasuna, ekonomia eta emozioei eustea) lotutako arau estetikoetara itzuli nahi baitzuten. Hala, neoklasizismoa neurrigabeko emozionalismoaren eta erromantizismo berantiarraren forma ezaren pertzepzioaren kontrako erreakzioa izan zen, bai eta XX. mendeko lehen bi hamarkadetako garai esperimentalaren ondoren, "ordenera itzultze" bat ere. Bulkada neoklasikoak ezaugarri hauek izan zituen: beheranzko exekuzio-indarren erabilera, erritmo eta testura kontrapuntalean enfasia, harmonia tonal eguneratu edo hedatua, eta musika absolutuan kontzentratzea erromantizismoko programa musikaren kontra.
Forma eta teknika tematikoari dagokionez, musika neoklasikoa XVIII. mendeko musikan inspiratu zen maiz. Era berean, kanon inspiratzailea barrokokoa zein lehenagoko garaiak (klasizismoa adibidez) ere izan ziren maiz. Hori dela eta, musika neobarrokoa deitzen zaio batzuetan barrokotik berariaz inspiratzen den musikari. Neoklasizismoak bi garapen-ildo nazional zituen: frantsesa (hein batean Erik Satie eraginetik zetorrena, eta Igor Stravinskyk ordezkatzen zuena, nahiz eta Errusian jaioa izan) eta alemana (Ferruccio Busoniren "objektibotasun berritik" zetorrena, berez italiarra izan arren, eta Paul Hindemithek ordezkatzen zuena). Mugimendu antolatua baino joera estetikoa izan zen gehiago neoklasizismoa eta neoklasikotzat hartzen ez diren konpositore askok ere hartu zituzten estiloko elementuak.

## Erreferentziak

* ↑ Messing, Scott. (1996). Neoclassicism in music : from the genesis of the concept through the Schoenberg/Stravinsky polemic. University of Rochester Press ISBN 1-878822-66-7. PMC 34046743. (Noiz kontsultatua: 2022-12-07).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q535611
# Mosby (Missouri)

Mosby Missourieko hiri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 190 biztanle zituen, 5,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clay konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q550338
# Moscardó (Madril)

Moscardó, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Usera barrutian. Hiriko 125. auzoa da. 2009an 7.534 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11937679
* Multimedia: Moscardó neighborhood, Madrid / Q11937679
# Mosalem udalerria, Dubuque konderria (Iowa)

Mosalem udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Dubuque konderrian. Azken zentsuaren arabera 1.871 biztanle zituen.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Mosalem udalerriak 671 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 36.668 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q986715
# Mosbach

Mosbach Alemaniako hiri-udalerri bat da, Baden-Württemberg estatuan. Azken zentsuaren arabera 23.484 biztanle zituen, 62,23 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q23008
* Multimedia: Mosbach / Q23008
# Mosbruch

Mosbruch Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 146 biztanle zituen 3,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q643366
* Multimedia: Mosbruch / Q643366
# Moscardón

Moscardón Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 63 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Teruelgo udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1651168
* Multimedia: Moscardón / Q1651168
# Moscadero

Moscadero, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Moscadero mendia, Urieta bezala ere ezagutua, 1133 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.023346 eta -3.144605 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Angulo.

## Kanpo estekak

Moscadero, http://www.euskal-herria.org/.
# Mosandrita-(Ce)

Mosandrita-(Ce) silikato motako minerala da eta rinkita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Mosandrita-(Ce) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ca3REE)[(H2O)2Ca0.5\square 0.5]Ti(Si2O7)2(OH)2(H2O)2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Mosandrita-(Ce): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Mosasaurus

Mosasaurus (Mosa eta σαύρος sauros 'musker' hitzen lotunea) duela 70-66 miloi urte bizi zen sauropsidoen generoa da. Lehenengo espezimen fosilaren aztarnak Maastrichteko kareharrizko harrobi batean topatu zituzten Mosan 1764an.

## Kladograma

Hona hemen Aaron R. H. Leblanc, Michael W. Caldwell eta Nathalie Bardet 2012an proposaturiko kladograma:

## Erreferentziak

* ↑ Aaron R. H. Leblanc, Michael W. Caldwell & Nathalie Bardet. (2012). «A new mosasaurine from the Maastrichtian (Upper Cretaceous) phosphates of Morocco and its implications for mosasaurine systematics» Journal of Vertebrate Paleontology 32 (1): 82–104. doi:10.1080/02724634.2012.624145..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q312131
* Multimedia: Mosasaurus / Q312131
* Espezieak: Mosasaurus
# Muskaria

    Artikulu hau baskoi eta erromatar hiriari buruzkoa da; perretxiko pozoitsua gaitzat duena beste hau da: «Kuleto faltsu»
Muskaria (latinez: Muscaria) erromatar hiria izan zen. Hiria antzinako baskoi herrixka batean sortu zuten.
Klaudio Ptolomeok aipatu zuen baina haren kokapen zehatza ezezaguna da. Aditu batzuen arabera, egungo Tuteran zegoen (batez ere, Mosquera izeneko eremuan erromatar aztarnak topatu dituztelako) baina litekeena da Lodosa inguruan egotea. Latinezko izenak bertan eltxo asko zeudela adierazten zuen eta hiria Ebroko ertzean zegoen.

## Erreferentziak

* ↑ Ramírez Sádaba, José Luís. (2006). «Las ciudades vasconas según las fuentes literarias y su evolución en la Tardoantigüedad» Antig. crist. in: Espacio y tiempo en la percepción de la Antigüedad Tardía. (Murtzia) XXIII: 185-199..
* ↑ Schulten, Adolf. (1927). Las referencias sobre los Vascones hasta el año 810 después de J.C.. , 230-232 or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6033063
# Muskarina

Muskarina edo L-(+)-muskarina kuleto faltsutik isolatutako alkaloide toxiko bat da, Inocybe eta Clitocybe generoko onddo batzuetan ere dagoena. Ikerturiko lehen substantzia parasimpatikomimetikoa izan zen, aktibazio psikonautiko sakona eragiten du eta dosi altuetan heriotza eragin dezake.

## Ezaugarriak

Muskarina koloregabea, herdoilezina eta uretan eta alkoholean disolbagarria da. 1869an Oswald Schmiedebergek amanita muscariatik isolatu zuen lehen aldiz. Amina kuaternarioa denez, traktu gastrointestinalak muskarina amina tertziarioak baino eraginkortasun txikiagoarekin xurgatzen du, eta ez du hesi hematoentzefalikoa gurutzatzen.
Boletus, Hygrocybe, Lactarius eta Russula generoetako perretxikoetan aurkitu dute.

## Funtzionamendua

Muskarinak azetilkolinaren hartzaile muskarinikoetan azetilkolina neurotransmisorearen eragina imitatzen du.
Muskarina bidezko pozoitzean estimulazio kolinergiko orokorra gertatzen da: perretxikoa irentsi eta 15-30 minutura listua, izerdia eta malko-jarioa areagotuz. Kitzikapena ere eragiten du. Dosi handiak hartuz gero, sintoma horien atzetik, sabeleko mina, goragalea, beherakoa, ikusmen motela eta arnasa hartzeko zailtasuna egon daitezke. Intoxikazioa, oro har, 2 ordu pasata murrizten da. Heriotza arraroa da, baina kasu larrietan bihotz-gutxiegitasunak edo arnas-hutsegiteak eragin dezake, kasu larrietan. Antidoto espezifikoa atropina da.

## Erreferentziak

* ↑ Pappano Achilles J, "Chapter 7. Cholinoceptor-Activating & Cholinesterase-Inhibiting Drugs" (Chapter). Katzung BG: Basic & Clinical Pharmacology, 11e
* ↑ Arrillaga Anabitarte, Pedro; Laskibar Urkiola, Xabier. (2006). «Perretxiko toxikoak eta intoxikazioak» Munibe (Aranzadi Zientzia Elkartea) (22): 14. ISBN 84-931930-7-0. ISSN 1698-3807..
* ↑ D. R. Curtis & D. Felix. (1971). «Muscarinic Action of Acetylcholine» Nature 234: 355. doi:10.1038/234355a0..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q407952
* Multimedia: Muscarine / Q407952