OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kontsul (diplomazia)

Kontsula Estatu batek atzerrian Kontsulategi edo Kontsul Bulego batean bere ordezkari izan dadin ipintzen duen funtzionario bat da. Herrialde baten kanpo zerbitzuko funtzionarioa da, ez du izaera politikorik, informazioa eskaini eta administrazio propaganda, aduana, notariotza eta erregistro politikoari buruzko betebeharrak burutzen ditu. Estatu batek beste herrialde batean kontsul bat baino gehiago izan ditzake, denetan maila gorenekoa kontsul nagusia delarik. Kontsulategiak herrialde bakoitzean merkataritza eta ekonomia garrantzia handiena duten hirietan izan ohi dira.
Kanpo Harremanetarako Ministerioak kontsulari jatorrizko hiritarrei atzerrian daudela zenbait beharretan laguntzeko ardura ematen die, tartean hainbat helburuetarako behar dituzten agiriak eskuratzea, zuzenbide defentsarako laguntza ematea, agiri ofizialen legeztatzea (aukera hori ahal denean), herritartetasun ziurtagiriak, pasaporteen ematea eta berriztatzea, herrialdeen nortasun agirien tramitazioa, ekonomia, kultura eta turismo sustapena, eta abar.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q207978
# Karisto (argipena)

Karisto izenak hainbat adiera du:
* Karisto (Grezia), Eubea uharteko hiria, antzinateko Greziakoa zein gaur egungoa.
* Karisto (mitologia), Kironen semea, mitologia greziarreko pertsonaia.
* Karisto (Finlandia), Lahti hiriko auzoa.
Ikus, gainera:
* Karistiar
* Kalisto (argipena)
# Karisimbi mendia

Karisimbi mendia Virunga mendietako itzalitako sumendia da, Rwanda eta Kongoko Errepublika Demokratikoaren arteko mugan kokaturik. 4.507 m izanda, Karisimbi mendilerroaren mendirik altuena da, Ekialdeko Rift Haranean dagoena. Karisimbi iparraldean Mikeno, ekialdean Bisoke eta mendebaldean Nyiragongo ditu.
Karisimbi kinyarwandaz "oskol txuri txikia" esan nahi du, batzuetan elurra bere tontorrean aurkitu daitekelako.
Karisimbi eta Bisoke mendien artean Karisoke Research Center dago, Dian Fosseyk eratua eskualdeko mendiko gorilak ikertzeko.

## Ikus, gainera

* Afrikako geografia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez)Karisoke Research Center
* Datuak: Q737859
* Multimedia: Mount Karisimbi / Q737859
# Karisma

Gizarte psikologian, karisma pertsona batek besteengan duen eragin-ahalmena da, bereziki pertsona horren erakargarritasunari buruz. Karisma duen pertsona karismatikoa edo karismaduna dela esaten da. Terminoa kristau teologian du jatorri: etimologiaz karisma hitzak grezierazko χαρίσμα (karisma) hitzetik dator eta Jainkoak pertsona bakoitzari emandako dohainen multzoa (fedea, mirariak egiteko ahalmena, irakasle eta gidari izateko dohaia) izendatzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q118157
# Karistiar

Karistiarrak (latinez: caristii edo carietes eta greziarrez: karistoi) antzinako erromatarrek Hispania lurraldearen iparraldean kokatu zuten tribu bat da, Deba ibaiaren mendebaldean eta Nerbioiren ekialdean, hau da, gaur egungo Bizkaian (Enkarterri izan ezik) eta Arabako mendebaldean.

## Eremua

Deba ibaitik ekialdeko lurraldetan auzo zituzten barduliarrak, eta Nerbioi ibaitik mendebalera autrigoiak. Hegoaldetik, karistiarrak, autrigoiak eta barduliarrak bizi ziren Trebiñu edo Uda aldera. Ptolomeok eta Pliniok eman zituzten karistiarrei buruzko berriak. Estrabonek eta Ponponio Melak ez zuten haiei buruz idatzi. Pliniok carietes izena eman zien. Ptolomeok dioenez, karistiar hiriak ziren Suessatio edo Souestasion (egungo Arkaia, Gasteiztik hurbil, erromatarren Astorga-Bordele galtzadan), Tullica edo Toullika (egungo Tuyo) eta Beleia edo Oveldia (Veleia edo Iruña, Astorga-Bordele erromatar galtzadan.). Veleia da, karistiar hirien artean, hobekien ezagutzen duguna.
Zalantzazkoa da ea kantabriei, zeltiberiarrei ala baskoiei loturik ziren (adibidez, baskoiekiko lotura baztertzen du baskoitze berantiarraren teoriak). Edonola ere, Goi Erdi Aroan inork ez zituen jada karistiarrak aipatzen, eta haien bizileku izandako lurretan Bizkaia eta Araba sortuko ziren. Aditu batzuen ustez, karistiar, autrigoi eta barduliarren arteko harreman etniko, politiko eta linguistikoek herrien batasuna bultzatu zuten.

## Hizkuntza

Adituek luze eztabaidatu dute ea euskarari lotutako hizkuntzaren bat hitz egiten zuten ala indoeuropar hizkuntzaren bat zuten, baina oraindik ez dute ondorio argirik atera. Karistiar jatorriko toponimoek indoeuropar, aurrezelta edo zelta itxura dute: Tullica (Tullo "haran"), Suessatio (" kokaleku on"). Barduliar jatorrikoek bezala, ez dute aitzineuskararekin loturiko aurrizkirik, baskoien Iltur-, -berri, -egi/-eki edo antzekorik.
Karistiarrak bizi ziren lurraldea bizkaieraren gaur egungo eremuarekin gutxi gorabehera bat datorren arren, egungo euskalkiaren eta erromatarren aurretiko tribu haren arteko harremanik ez da. Izan ere, bizkaiera askoz geroago sortu zen, VIII. mendearen inguruan.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2015-1-30). 174. araua: Antzinateko herriak. Ekialdeko eta Europako herriak. , 9 or..
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* ↑ (Gaztelaniaz) Emborujo, A., Ortiz de Urbina, E. & Santos, J.. (1992). «Reconstrucción paleogeográfica de autrigones, caristios y várdulos» Complutum (2): 449..
* ↑ (Gaztelaniaz) González-Rodríguez, Mª Cruz; Fernández Corral, Marta. (2022). «El grupo de población caristio (Carietes/Karistoi) en época romana a través de las fuentes escritas» Memoria de Iruña-Veleia 2010-2020 (Arabako Foru Aldundia).
* ↑ (Gaztelaniaz) Gurrutxaga, Ildefonso. Localización de algunas ciudades várdulas citadas por Mela y Ptolomeo. Euskomedia.
* ↑ «Araba euskararen lurralde peto-petoa» Euskaraba 2010-02-25.
* ↑ Zuazo, Koldo. (2007-12-09). «Euskalkien jatorriaz eta bilakaeraz» Berria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2938858
* Multimedia: Caristii / Q2938858
# Karisto (Grezia)

Karisto (latinez Carystus, grekoz Κάρυστος) Eubea uharteko hiria da, Greziako uharte honetako hegoaldeko kostan dagoena, Oke mendiaren magalean.
Homerok Iliadako "Ontzien katalogoan" aipatzen du, eta driopeen tribuak fundatu zutela esaten du Tuzididesek. Kiron pertsonaia mitologikoaren seme Karistorengandik datorkio izena.

## Erreferentziak

* ↑ «Karisto - Lugares - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-05-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q995656
* Multimedia: Karystos / Q995656
# Kariopilita

Kariopilita silikato motako minerala da eta serpentine subtaldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Kariopilita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Mn2+3Si2O5(OH)4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Caryopilite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Kariopsi

Kariopsia landare graminazeoen fruitu lehorra da, zabalgaitza. Kariopsiak haziaren tegumentuak perikarpoari lotuta izan ohi ditu. Askotan ale diogu, baina termino hau zehatzagoa da zerealentzat. Gariak, arrozak eta artoak kariopsiak sortzen dituzte.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q506139
* Multimedia: Caryopsis / Q506139
# Kariotipo

Kariotipoa zelula baten kromosomen multzoaren argazki bat da. Argazki horretan zelula horren kromosoma guztiak agertzen dira, itxura eta tamainaren arabera sailkatuak. Giza zeluletan, adibidez, 23 kromosoma pare daude (22 pare kromosoma autosomikoak izanik eta beste pare bat kromosoma sexualak).
Kariotipoaren argazkia egiteko zelulak mitosiaren metafasean egon behar du, fase horretan kromosomak bikoiztuta baitaude eta bikoteetan agertzen baitira. Kariotipoa ikusteko zelula fetalak edo linfozitoak erabili ohi dira.
Kariotipoa berezkoa da espezie bakoitzean. Espezie baten kromosoma kopurua eta kromosoma horien ezaugarri morfologikoak berdinak dira espezie horren banako guztiengan. Kariotipoa egiteko nazioarteko parametro batzuk erabiltzen dira: kromosoma bikoteak neurriaren arabera sailkatzen dira, eta forma edo itxura ere kontuan hartzen da (batez ere zentromeroaren kokapena). Era honetan, zazpi talde bereizten dira:
* A taldea: 1, 2 eta 3 kromosoma pareak. Oso kromosoma handiak dira, metazentrikoak.
* B taldea: 4 eta 5 kromosoma pareak. Kromosoma handiak eta submetazentrikoak dira.
* C taldea: 6-12 kromosoma pareak, bai eta X sexu-kromosoma ere. Kromosoma ertainak eta submetazentrikoak dira.
* D taldea: 13, 14 eta 15 kromosoma pareak. Kromosoma ertainak eta akrozentrikoak dira.
* E taldea: 16, 17 eta 18 kromosoma pareak. Txikiak eta submetazentrikoak dira.
* F taldea: 19 eta 20 kromosoma pareak. Txikiak eta metazentrikoak dira.
* G taldea: 21 et 22 kromosoma pareak, bai eta Y sexu-kromosoma ere. Txikiak eta akrozentrikoak dira.
Kariotipoa aztertuz kromosomen akatsak antzeman daitezke: esaterako, kromosoma kopuruan egon daitezkeen irregulartasunak (trisomiak, monosomiak, etab), inbertsiak, translokazioak, etab. Hitz bitan esanda, mutazio kromosomikoak.
Kariotipoaren azterketa, beraz, oso lagungarria da jaioaurreko analisi medikoetan irregulartasun kromosomiko horiek antzemateko. Amniozentesi izeneko proban, esaterako, amnios fetaletik zelulak ateratzen dira kariotipo bat osatzeko, Down sindromea edo beste anomalia batzuk garaiz antzematekotan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q189967
* Multimedia: Karyotypes / Q189967
# Karisto (Finlandia)

    Artikulu hau Finlandiako lekuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Karisto (argipena)».
Karisto Kymijärvi aintziraren ertzean dagoen Lahti hiriko auzoa da. 1956ra arte, Karisto Nastola udalerriarena zen. Karistotik gertu Karisma merkataritza zentroa dago, Järvenpää udalerrikoa den arren.
18. mendearen amaieratik gune populatua izan da Karisto, eta bertako. Karisto familia izan da izena eman ziona. 20. mendearen erdialdean, Karisto izeneko muinotik eraikitzen hasi ziren laku ibarrerantz, hondartzarantz. Hondartzako inguruak lursail luze eta estuetan banatu ziren, ahalik eta jende gehienentzako etxeak egiteko aukera egon zedin. Gune guztiak eraikita zeuden jada 1950eko hamarkadaren amaieran. Hortaz, Karistoren hazkundearen arrazoia izan da Lahtiko populazioarentzat etxe bakarreko lursail asko eskaintzea .
Karisto zerbitzu zentroa, 2010eko udazkenean ireki zen eta herriko haurreskola eta eskola hartzen ditu. Parrokia bat ere bada jarduerak antolatzen dituena.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, finlandierazko wikipediako «Karisto (Lahti)» artikulutik itzulia izan da, 2022-01-30 data duen 20511621 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-01-30 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
* ↑ «Google Maps» Google Maps.
* ↑ Lahden kaupunki. Lahden karttapalvelu kaupunginosat. .
* ↑ «Järvenpää · 15160 Lahti, Suomi» Järvenpää · 15160 Lahti, Suomi.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11870052
* Multimedia: Karisto / Q11870052
# Knetzgau

Knetzgau Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, [[Haßberge (barrutia)|Haßberge]] barrutian. 2014an 6.414 biztanle zituen 61,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q506509
* Multimedia: Knetzgau / Q506509
# Knido

Knido (grezieraz: Κνίδος) hego-mendebaldeko Asia Txikian, egungo Turkian, zegoen hiria izan zen. Kariako hiri nagusia, Hexapolis doriarraren kidea izan zen. Datça penintsulan, Gökovako golkoan zegoen. K.a. IV. menderako, Knido egungo Tekir herrian dagoen leku berean zegoen arren, lehen egungo Datça herrian zegoen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2006-1-27). Antzinateko hirien euskarazko izenak. .
* ↑ Hornblower, Simon. (2009). A Commentary on Thucydides. 3 ISBN 0-19-927648-X..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q690575
* Multimedia: Knidos / Q690575
# Knidoblasto

Knidoblastoa knidarioen zelula pozoitsua da. Knidoblastoek espiral-formako harizpi bat dute barnean, kizkurtuta; harizpi hori lasaitzen denean, zelula lehertu egiten da, eta kanpora isurtzen da knidoblastoko likido pozoitsua. Etsaiek eraso egiten dietenean edo harrapakin bat harrapatzerakoan isurtzen dute pozoia. Knidoblastoen pozoiak kalte arinak eragin ohi ditu, baina badira gizakiari ondoez larriak ekartzen dizkioten knidoblasto-motak ere.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q916596
* Multimedia: Nematocyst / Q916596
# Kniest udalerria, Carroll konderria (Iowa)

Kniest udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Carroll konderrian. Azken zentsuaren arabera 427 biztanle zituen, 35.68 milia karratu (92.4 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Kniest udalerriak 141 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 36.708 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2219496
# Knesset

Knesset (hebreeraz: הַכְּנֶסֶת, haˈkneset ahoskatua, "batzarra") Israelgo Parlamentua da. Jerusalemen du egoitza.
Israelgo gobernuaren adar legegile bezala, Knesseten ardura da legeak onartzea, Lehen Ministroa hautatzea (nahiz eta ofizialki Presidenteak hautatu) eta gobernuaren lana ikuskatzea. Halaber, Estatuko Presidentea kargutik kentzeko eta hauteskundeetara deitzeko boterea dauka
Lau urte oro (edo lehenago) 18 urte baino gehiago dituzten Israelgo herritarrek Knessetko 120 kideak hautatzen dituzte. Knessetko gehiengoak Israelgo Gobernuaren osaketa oniritzi behar du.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133396
* Multimedia: The Knesset / Q133396
# Kneževi Vinogradi

Kneževi Vinogradi Kroaziako udalerri bat da, Osijek-Baranja eskualdean. Azken zentsuaren arabera 3.357 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q733966
* Multimedia: Kneževi Vinogradi / Q733966
# Knez

Knez, kniaz edo knyaz, eslaviar hizkuntzetako hitz bat da, noblezia titulu bati erreferentzia egiten diona. Oro har, printze edo duke bezala itzultzen da, baina, edonola ere, itzulpen hau ez da zehatza.

## Etimologia

Etimologia, zuzenean, ingelesezko king (erregea) hitzarekin lotua dago, alemanez König eta, Eskandinavia aldean konung dena.
| polonieraz: kniaź txekieraz: kňaz eslovakieraz: kňaz sorbieraz: knjez | errusieraz: князь ukraineraz: князь bielorrusieraz: князь rusinieraz: князь | serbieraz: кнез kroazieraz: knez bulgarieraz: княз mazedonieraz: eslovenieraz: knez |

## Esanahi osagarriak

Eslaviar hizkuntza batzuetan, hitz honek eta erlazionatutako hitzek esanahi osagarriak dituzte: bulgarieraz кнез — adindun (княз — knez), txekieraz, eslovakieraz eta polonieraz knez edo ksiąz — apaiz (literalki, knezaren seme), rutenieraz князь hitzak historikoki herriko buruzagi esan nahi du, sorbieraz knjez gizon bati helbide adeitsua da, knjeni ezkondutako emakume bati eta knježna emakume ezkongabe bati.

## Erreferentziak

* ↑ (Errusieraz) Керча, Игорь. (2007). «Князь» Русинско-русский словарь. 1 Ужгород: ПолiПрiнт, 416 or. ISBN 978-966-7966-50-8..

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q273613
* Multimedia: Knyaz / Q273613
# Knife River (Montana)

Knife River Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Richland konderrian kokatuta dago, Montana estatuan. 320 biztanle ditu, 1,857137 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Richland konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q964065
# Knierim (Iowa)

Knierim Iowako hiri bat da. Calhoun konderrian kokatua dago. 2010ean 60 biztanle zituen, 2,60 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Calhoun konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1930423
* Multimedia: Knierim, Iowa / Q1930423
# Knight (Wisconsin)

Knight Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Iron konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 212 biztanle ditu, 95,1 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Iron konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1659277
# Khmaralita

Khmaralita silikato motako minerala da eta sapphirine taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Khmaralita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Mg,Al,Fe)16[(Al,Si,Be)12O36]O4}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Khmaralite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Khmelnytskyko oblasta

Khmelnytskyko oblasta (ukraineraz: Хмельницька область, translit. Khmel’nyts’ka oblast’) Ukrainako mendebaldeko oblasta da. Ipar-mendebaldean Rivneko oblastarekin du muga, ipar-ekialdean Zhytomyrko oblastarekin, ekialdean Vinnitsiako oblastarekin, hegoaldean Txernivtsiko oblastarekin eta mendebaldean Ternopilgo oblastarekin. 20.645 km²ko azalera du eta 2008an 1.352.834 biztanle zituen. Khmelnytsky hiria da oblast honetako zentro administratiboa.

## Hiri nagusiak

Khmelnytskyko oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko biztanleria)
* Khmelnytsky: 255.902 biztanle
* Kamianets-Podilsky: 99.398 biztanle
* Xepetivka: 46.044 biztanle

## Ekonomia

Khmelnytskyko oblasta aberatsa da mineral baliabideetan. Kareharria eta buztina zementugintzan erabiltzen dira eta kareharria azukrearen industrian. Beste mineral batzuen (grafito, saponita, fosforita, granito) prospekzioak egin dira. Nekazaritzan laboreak, azukre-erremolatxa, patata, barazkiak eta behi zein hegazti-aziendak nabarmentzen dira. Industriako arlo garrantzitsuenak energia produkzioa (Netixyngo indarretxe nuklearra), makinagintza, elikagaien prozesamendua eta eraikuntzako materialen produkzioa dira.

## Erreferentziak

* ↑ Ukrainako banaketa administratiboa World-gazetteer.com
* ↑ Khmelnytskyko oblasteko hiriak. . World-gazetteer.com
* ↑ Khmelnitsky oblast, Ukraine Ukrainetrek.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q171331
* Multimedia: Khmelnytskyi Oblast / Q171331
# Khiva

Khiva (uzbekeraz: Хива, Xiva, persieraz: خیوه‎, Khiveh, errusieraz: Хива) 50.000 biztanle inguruko hiri bat da, Uzbekistango Korasmia probintzian. Antzina Khorasam, Khoresm, Khwarezm, Khwarizm edo Khwarazm izenak ere izan zituen.
Khwarezmgo eta Khivako khanerriko hiriburua izandakoa da. Bertan dago Itchan Kala auzo zaharra, Uzbekistanen gizateriaren ondare izendatu zen lehen lekua (1991).

## Hiri senidetuak

* Nishapur (Iran)

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q486195
* Multimedia: Khiva / Q486195
# Khivako Khanerria

Khivako Khanerria edo Khwarezm (uzbekeraz Хорaзм (Khorazm), errusieraz Хорезм, (Khoriezm), persieraz خوارزم, arabieraz خوارزم, txineraz 花剌子模), Amu Daria ibaiaren deltan sortutako estatu bat izan zen, Aral Itsasoaren ondoan.
Khivako Khanerria, Khwarezmgo Estatua ere deitua, 1512 eta 1920 bitartean Aral Itsasoaren hegoaldean existitu ziren hiru khanerri uzbekiarretatik antzinakoena izan zen. Bere hiriburua, hasiera batean, Urgench izan zen, baina, Amu Daria ibaiaren ibilbidean 1598an gertatutako berebiziko aldaketa baten ondoren, ondorio asko izan zituen aldaketa, Khorezmak, bere hiriburua Khivara aldatu zuen, garaiko gotorleku txiki bat zena. Zenbait mendez, Khiva, mundu islamiarreko guneetako bat izan zen, 1873an Errusiar Inperioaren zati izatera pasa aurretik.

## Ikus, gainera

* Kokandeko khanerria
* Bukharako emirerria
* Uzbekistango historia

## Erreferentziak

* ↑ Nancy Rosenberger (2011), Seeking Food Rights: Nation, Inequality and Repression in Uzbekistan, p.27

## Kanpo estekak

* Datuak: Q491106
* Multimedia: Khanate of Khiva / Q491106
# Khmer Errepublika

Khmer Errepublika (khmereraz: សាធារណរដ្ឋខ្មែរ, Sathéaranakrâth Khmer Kanputxeako historiako etapa bat izan zen, Lon Nol jeneralak Norodom Sihanouk printzea buru zuen gobernua Kanbodiako Erresumako lehen ministro kargutik kendu zuenean hasi zena. Lon Nol jeneralak Khmer Errepublika (frantsesez: République khmère) deitu zion forma politiko berriaren estatuburu gisa aurkeztu zuen bere burua. Estatu berri hau Estatu Batuen eta Hego Vietnamen alde lerrokatu zen Ipar Vietnamen eta Vietcongekoen aurka, bere lurraldea laga zuen AEBetako base militarretarako helburu horrekin eta Pol Potek zuzendutako Khmer Gorrien gerrillei aurre egin zien. Vietnamgo Gerran Estatu Batuetako boterearen gainbeherak eta Parisko Bake Akordioek Lon Nolen gobernua ahuldu zuen, honen Estatua 1975eko apirilaren 17an erori zelarik khmer gorrien garaipenarekin. Hauek Kanputxea Demokratikoa sortu zuten. Lon Nolek Norodom Sihanouk printzeari emandako estatu-kolpea da Kanputxea Vietnamgo Gerran zuzenean sartzeko arrazoi nagusia. Garai hartan, Ameriketako Estatu Batuek, Richard Nixon presidentearen baimenarekin, bonbardaketa programa gogor bat aurreratu zuten herrialdearen ipar-ekialdean, biktima zibil ugari eragin zituena eta khmer gorrien gerrillak indartzea besterik egin ez zuena. Estatubatuarrek Lon Nol 1975eko apirilaren hasieran ebakuatu zuten, eta 1985ean hil zen Kalifornian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1054184
* Multimedia: Khmer Republic / Q1054184
# Khmer Inperioa

Khmer Inperioa, gaur egun Kanbodia gisa ezaguna hego-ekialdeko Asiako inperiorik garrantzitsuena eta boteretsuena izan zen. Inperioa, aurretik zegoen Chenla erresumatik garatu zena, gaur egungo Laos, Tailandia eta Vietnamgo lur eremuak hartu zituen. Inperioaren sorrera garaian jemereek Javarekin harreman estuak zituzten, eta ondoren Srivijaya inperioarekin, hegoaldean. Utzitako ondasun handiena Angkor da, inperioaren momenturik gorenean hiriburua izan zena. Angkorrek erakusten du Khmer inperioaren botere eta ondasun handia eta, era berean, zituen sinismen anitz eta abeartsak. Inperioan hinduismoa praktikatzen zen, eta Mahayana budismoa eta Theravada budismoa, goi zein behe klaseetan. Gaur egungo satelite bidezko irudiek erakutsi dute Angkor izan zela Industria Iraultza aurreko munduko hiribururik handiena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201705
* Multimedia: Khmer Empire / Q201705
# Khloé Kardashian

Khloé Alexandra Kardashian (Los Angeles, Kalifornia, 1984ko ekainaren 27a) estatubatuar enpresaburua, telebista aurkezlea eta modeloa da. Kardashian ahizpetan gazteena da. Keeping Up with the Kardashians, Kourtney and Khloe Take Miami eta Khloé & Lamar telerrealitate-saioetan agertzeagatik ezaguna da.
* Datuak: Q231270
* Multimedia: Khloe Kardashian / Q231270
# Khmelnytsky

Khmelnytsky (ukraineraz: Хмельни́цький, translit. Khmel'nyts'ky; errusieraz: Хмельни́цкий, translit. Khmel'nitsky), 1954 arte Proskuriv (ukraineraz: Проскурів) deitua, Ukrainako mendebaldeko hiria eta Khmelnytskyko oblastaren hiriburua da. Podolia eskualde historikoan dago, Hegoaldeko Bug ibaiaren ertzean. 2005ean 255.902 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ Khmelnytsky World Gazetteer Noiz kontsultatua: 2012-02-24

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Khmelnitsky city, Ukraine Ukrainetrek.com
* Datuak: Q156717
* Multimedia: Khmelnytskyi / Q156717
# Khmer

Khmerrak ((khmereraz: ខ្មែរ, kʰmaːe ahoskatua) hego-ekialdeko Asiako etniako kideak dira. Kanbodiako herritar gehiengoa (%90a) osatzen dute eta inguruko herrialdetan ere- Thailandian, Mekongeko deltan eta Vietnamen- bizi dira. Diaspora handia ere badago, Ipar Amerikan, Frantzian eta Australian.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 190. arauaː Munduko herriak eta etniak. .
* ↑ Berria. Estilo liburua: Kanbodia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201028
* Multimedia: Khmer people / Q201028
# Kayanza probintzia

Kayanza Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Kayanza da. 1.233,24 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 357.000 biztanle inguru ditu.

### Udalerriak

Probintzia 9 udalerritan banatzen da:
* Butaganzwa Udalerria
* Gahombo Udalerria
* Gatara Udalerria
* Kabarore Udalerria
* Kayanza Udalerria
* Matongo Udalerria
* Muhanga Udalerria
* Muruta Udalerria
* Rango Udalerria

## Erreferentziak

* ↑ Kayanzako mapa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q720848
# Kaycee (Wyoming)

Kaycee Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Johnson konderrian dago, Wyoming estatuan. 247 biztanle ditu, 1,060513 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Johnson konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1028510
* Multimedia: Kaycee, Wyoming / Q1028510