OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gruppo TIM

TIM S.p.A. (lehen Telecom Italia S.p.A.), Gruppo TIM ere deitua, italiar telekomunikazio-enpresa da. 1994an sortu zuten hainbat telekomunikazio-konpainia publiko batu ondoren, haietako garrantzitsuena Società Italiana per l'Esercizio Telefonico p.A. (SIP), Italian monopolioa zuen telefono-operadorea. 2016an egungo izena hartu zuen.
Enpresaren akzioak Italiako burtsan salerosten dituzte. Italiako Estatuak "Urrezko akzioa" erabili du TIMen gainean 2017az geroztik. Horri esker, Gobernuak hainbat ekintza egin ditzake herrialdearen interes estrategikoei dagokienez. TIM Groupek filial bat ere badu Brasilen, TIM Brasil izenekoa, 72,6 milioi bezero dituena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q144617
* Multimedia: Gruppo TIM / Q144617
# Grupo Santillana

Grupo Santillana espainiar argitaletxea da, liburu eta aldizkari literariotan espezializatua. Jesús de Polancok eta Francisco Pérez Gonzálezek 1958an sortu zuten eta egun PRISA taldearena da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3118243
# Grupo Planeta

Grupo Planeta Espainiako multimedia enpresa multzo da. Egoitz nagusia Bartzelonan zuen baina Kataluniaren Independentzia Aldarrikapenaren eta gero sortutako 2017ko Espainiako krisialdi konstituzionalaren ondorioz Madrilera lekualdatu zuten.
Beste herrialdetan ere badu negozioak: Frantzian, Portugalen, Ameriketan. Jatorriz, 1949an sortutako Bartzelonako argitaletxea zen eta hau sinbolikoki taldeko enpresa nagusia izaten jarraitzen du. Gaur egun taldean zazpi alorretan banandutako 100 lantegi baino gehiago daude, tartean 50 argitaletxe. Taldearen sortzailea José Manuel Lara Hernández izan zen. 2015eko urtarrila arte José Manuel Lara Bosch, aurrekoaren semea izan zen presidentea; aipatutako datan minbiziaz hil egin zen.

## Grupo Planetaren lantegiak
### Argitaletxeak

| Editorial Planeta Ediciones Temas de Hoy Ediciones Martínez Roca Ediciones del Bronce Columna Edicions Editis paris Artika Ediciones Minotauro Libros Cúpula | Zenith Editorial Esencia Editorial Zafiro Timunmas Timunmas Narrativa Timunmas Infantil Planeta Cómic Destino Infantil Planeta Junior Booket Editorial Ariel Editorial Crítica Colección Austral Editorial Espasa Ediciones Paidós Ibérica Plawerg Editores | Planeta Publishing Corp. BackList Planetalector Yoyo | Destinolibro Quinteto Grup 62 Tusquets Editores |

### Bildumak egiteko alorra

* Editorial ES, S.A. (Portugal)
* Editora ES do Brasil
* Editorial ES Marketing Institucional

### Formakuntza alorra

* Escuela de Administración de Empresas (EAE)
* OBS Business School (OBS)
* CEAC
* Deusto Formación
* Deusto Salud
* Ostelea
* UNIBA
* Universidad Internacional de Valencia (VIU)
* Superpadres

### Salmenta zuzeneko alorra

* Planeta Directo
* Shopo.tv
* Editorial Planeta, Grandes Publicaciones
* Comercial Planeta
* Casa del Libro
* dvdgo.com
* Tienda ocio joven
* centraldelvideojuego
* Editorial Barsa Planeta
* Placresa, Comércio de Produçoes Editoriais
* EDP Editores
* EAE

### Ikusentzunezko alorra

* DeAPlaneta
* Planeta Junior

### Hedabide alorra
#### Egunkariak

* La Razón

#### Aldizkariak

* Gracia
* Interiores
* Lonely Planet Traveller
* Psychologies
* Historia y Vida
* Dapper
* Playboy

#### Telebistak

* Atresmedia
* Antena 3
* La Sexta
* Neox
* Nova
* Mega

#### Irratiak

* Onda Cero
* Europa FM
* Onda Melodía

### Beste alorrak

* Inversiones Hemisferio
* Ulises Interactive
* Centro Editor PDA

## Erreferentziak

* ↑ http://ccaa.elpais.com/ccaa/2014/07/11/catalunya/1405105837_636595.html

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz): Grupo Planetaren webgunea.
* (Gaztelaniaz): Online Business Schoolaren webgunea.
* Datuak: Q3109084
* Multimedia: Grupo Planeta / Q3109084
# Gönnersdorf (Vulkaneifel)

Gönnersdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Vulkaneifel (barrutia)|Vulkaneifel]] barrutian. 2014an 481 biztanle zituen 5,17 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q679450
* Multimedia: Gönnersdorf (Eifel) / Q679450
# Gönnebek

Gönnebek Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan dago, [[Segeberg (barrutia)|Segeberg]] barrutian. 2014an 473 biztanle zituen 14,87 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q554333
* Multimedia: Gönnebek / Q554333
# Göllheim

Göllheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Donnersberg barrutia|Donnersberg]] barrutian. 2014an 3.778 biztanle zituen 18,02 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q566711
* Multimedia: Göllheim / Q566711
# Göllnitz

Göllnitz Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, [[Altenburger Land (barrutia)|Altenburger Land]] barrutian. 2014an 330 biztanle zituen 5,06 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q539077
* Multimedia: Göllnitz / Q539077
# Göltzschtalbrücke

Göltzschtalbrücke edo Goeltzschtalbruecke (euskaraz "Göltzsch haraneko zubia") trenbide zubi bat da, munduko adreiluzko zubi handiena. Göltzsch ibaiaren harana zeharkatzen du, Mylau eta Netzschkauren artean, Saxoniako Reichenbach im Vogtlandetik 4 kilometro ingurura, Turingia eta Saxoniaren arteko mugaren ondoan, Greiz herrian.

## Historia

Göltzschtalbrücke 1846 eta 1851 bitartean eraiki zen, Saxonia eta Bavaria arteko trenbidea eraikitzen ari zen bitartean, Mylautik, antzerako eraikin baten ondoan, Elstertaleko Zubia, Jößnitz eta Jocketa artean.
Plauen eta Hofetik igaroz, Leipzigetik Nurembergera zihoan trenbide hau eraikitzeko, erronka nagusietako bat, Göltzsch ibaiaren harana gainditzea zen. Saxoniatik Bavariarako trenbideak funts gutxi zuenez, zubia modu merkean eraikitzeko proposamenak aurkezteko lehiaketa bat deitu zen, 1000 taleroko dirusariarekin. Iragarkia, alemaniar egunkaririk garrantzitsuenetan argitaratu zen. 81 proposamen aurkeztu ziren, baina horietako bakar batek ere ez zuen trenbidean tren trafikoaren hazkuntza aurreikusten zuen azterketa estatistiko metodorik. Saria, beraz, lau garaileren artean banatu zen, lau proposamen horietako bakar bat ere burutu ez zen arren.
Batzorde aztertzailearen zuzendariak, Johann Andreas Schubertek, metodo estatistikoekin zuen esperientzia propiotik abiatuta, lehiaketako proposamenetako iradokizun asko erabili zituen konponbide bat diseinatu zuen. Munduan, estatistikoki neurtutako lehen zubia izan zen. Diseinatzaileak, eraikitze material nagusi bezala, adreilua aukeratu zuen (garai hartan oso ez ohikoa), inguruan, erabiltzeko moduko buztin ugari baitzegoen, eta, beraz, azkar lor zitekeen. Bereziki handia zen tentsioa jasan behar zuen puntu batean soilik erabili zen granitoa.
Lehen harria 1846ko maiatzak 31n jarri zen. Lanak hasi ondoren, planoa oraindik beste behin aldatu behar izan zen, agertu ziren zailtasun teknikoak gainditzeko. Beste batzuen artean, haranaren lurzorua, uste zen bezain irmoa ez zela ikusi zen, eta, ondorioz, erdialdeko arkuak sendotu egin behar izan ziren.

## Eraikuntzaren arduradun nagusiak

* Johann Andreas Schubert irakaslea (1808-1870): Batzorde aztertzailearen zuzendaria. Zubia diseinatu zuen eta berak burutu zuen neurketa estatistikoa
* Robert Wilke ingeniaria (1804-1889). Eraikuntzaren kudeaketa
* Ferdinand Dost ingeniaria (1810-1888). Superintendentea
* Heinrich Carl farmazialari eta kimikaria. Kareorearen arduraduna
* 1736 langile, horietatik 31 hil zirelarik.

## Bibliografia

* Peter Beyer: Der Bau der Göltzschtal- und Elstertalbrücke 1846 bis 1851. Seine Beziehungen zu den Produktivkräften und der Umwelt im sächsischen Vogtland und dessen Nachbargebieten. En: Sächsische Heimatblätter Heft 1/1984, pp. 1-16

## Kanpo estekak

* www.goeltzschtalbruecke.de
* www.goeltzschtalbruecke.info
* Datuak: Q707706
* Multimedia: Göltzschtalbrücke / Q707706
# Göpfersdorf

Göpfersdorf Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, [[Altenburger Land (barrutia)|Altenburger Land]] barrutian. 2014an 246 biztanle zituen 5,92 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q28342
* Multimedia: Göpfersdorf / Q28342
# Gölsdorf ardatz

Gölsdorf ardatza Gölsdorf lokomotorretan erabiltzen den ardatz-sistema da, bihurgune itxietatik zirkulatzean funtzionamendu isila eta higadura txikia lortzeko. Ardatz finkoen eta zeharka irristatu daitezkeen ardatzen konbinazio bat da, dena lokomotorraren bastidore zurrun bakar baten barruan. Sistema XIX. mendearen amaieran asmatu zuen Karl Gölsdorf austriar tren-makinen eraikitzaile gazteak. Printzipio hori erabili zuen lehen tren-makina 1897an jarri zen martxan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1559345
# Gönnersdorf

Gönnersdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Ahrweiler (barrutia)|Ahrweiler]] barrutian. 2014an 634 biztanle zituen 5,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q572490
* Multimedia: Gönnersdorf (bei Bad Breisig) / Q572490
# Gönnheim

Gönnheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Bad Dürkheim (barrutia)|Bad Dürkheim]] barrutian. 2014an 1.488 biztanle zituen 6,54 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q553267
* Multimedia: Gönnheim / Q553267
# Gölenkamp

Gölenkamp Alemaniako udalerria da. Saxonia Beherea estatuan kokatuta dago, [[Grafschaft Bentheim barrutia|Grafschaft Bentheim]] barrutian. 2014an 591 biztanle zituen 20,95 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q624634
* Multimedia: Gölenkamp / Q624634
# Gondola

Gondola (italieraz /ˈɡondola/ ahoskatua) arraun ontzi arin luzarana da, hamar bat metro luze eta 1,30 metro zabal. Branka eta popa zorrotzak, jasoak eta bihurtuak ditu. Pertsona bakar batek gidatzen du, popan jarrita, haga batekin. Veneziako ubideetan erabiltzen da batez ere; 1000. urte inguruan erabili ziren lehen aldiz.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q182916
* Multimedia: Gondolas (boat) / Q182916
# Gondomar (Pontevedra)

Gondomar Galiziako kostaldean dagoen udalerria da, Pontevedrako probintzian dagoen Vigoko eskualdean kokatzen den udalerria da.

## Parrokiak

* Borreiros (San Martiño)
* Chaín (Santa María)
* Couso (San Cristovo)
* Donas (Santa Baia)
* Gondomar (San Bieito)
* Mañufe (San Vicente)
* Morgadáns (Santiago)
* Peitieiros (San Miguel)
* Vilaza (Santa María)
* Vincios (Santa Mariña)
* Santa Baia, Donas, Gondomar.
* San Vicente, Mañufe, Gondomar.

## Kanpo estekak

* Val Miñor. Nigrán, Baiona eta Gondomar udalerrietako informazio webgunea
* Gondomar, Rías Baixaseko Turismoa
* Datuak: Q1607596
* Multimedia: Gondomar (Galicia) / Q1607596
# Gondomar (Portugal)

Gondomar Portugalgo kontzejurik populatuenetarikoa da, Portoko barrutian kokatuta dagoena. 2006ko erroldaren arabera, udalerriak 173.000 biztanle zituen.

## Banaketa administratiboa
### Fregesiak

* Baguim do Monte
* Covelo
* Fânzeres
* Foz do Sousa
* Jovim
* Lomba
* Medas
* Melres
* Rio Tinto
* São Cosme
* São Pedro da Cova
* Valbom

## Demografia

Bilakaera demografikoa (1801 – 2011) :
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| 7.220 | 19.103 | 32.428 | 49.758 | 84.599 | 130.751 | 143.178 | 164.096 | 168.027 |

## Erreferentziak

* ↑ "Instituto Nacional de Estatística"

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Gondomarko udalaren webgunea.
* Datuak: Q983483
* Multimedia: Gondomar / Q983483
# Gondorf

Gondorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Eifel Bitburg-Prüm barrutia|Eifel Bitburg-Prüm]] barrutian. 2014an 249 biztanle zituen 3,75 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q653184
* Multimedia: Gondorf / Q653184
# Gondolin

Gondolin (quenyazko Ondolinde hitzetik, "harrizko kantua" esan nahi duena, eta sindarinezko Gond-dolen hitzetik datorrena eta "harkaitz ezkutua" esan nahi duena) Erdialdeko Lurraldean girotuta dauden Tolkienen istorioetan agertzen den fikziozko hiri bat da. Eguzkiaren Lehen Aroko elfo noldorren hiri sekretu bat izan zen, Turgonek Inguruko Mendietan sortua, Beleriand iparraldean.
Gondolingo zazpi ateak Zurezkoa, Harrizkoa, Brontzezkoa, Burni forjatuzkoa, Zilarrezkoa, Urrezkoa eta Altzairuzko Ate Handia ziren. Bakoitzak bere kapitain eta guardia propioa zituen.

## Historia

Gondolin Erdialdeko Lurraldeko noldor hiririk ospetsu eta ederrena zen. Turgonek ezkutuan eraiki zuen Ulmo valarraren laguntzarekin, hiria bedeinkatu eta babesa eman ziona. Esaten zenez, Gondolin hain hiri ederra zen Tirionen antzekoa zela, Amaneko Noldorren hiria, Turgonek inspirazio iturri bezala hartu zuena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1154417
* Multimedia: Gondolin / Q1154417
# Gondomar

Gondomar izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:
* Gondomar: Galizia Pontevedrako probintzian dagoen udalerria.
* Gondomar: Portugalgo udalerria.
* Gondomar: Guimarãesko herria.
# Gerendiain (Elortzibar)

    Artikulu hau Elortzibarreko kontzejuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gerendiain».
Gerendiain Noain Elortzibarko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, 23 biztanle zituen.

## Kokapena

Elortzibarko hegoaldean dago, eta honako herriekin egiten du muga: Dorre iparraldean, Untzue hegoaldean, Tebas eta Oritz mendebaldean, eta Ezperun ekialdean.
Herria NA-234 edo "Tebasko errepidetik" gertu dago.

## Historia

Gerendiaingo herrigunetik gertu trapezoide itxurako Brontze Aroko aizkora bat aurkitu da. Erdi Aroan zehar petxa ordaintzen zuen jaurerria izan zen. Petxa ekoiztutako garagar eta gari aletan ordaintzen zuten.
1802ko erroldaren arabera 47 pertsona bizi ziren herrian. 1847an, udalerrien birmoldaketa burutu eta Elortzibar sortu zenean, Gerendiainen zazpi etxe zeuden, garai hartako erroldak "etxe miserable" izendatzen zituen. Horrez gain, abatetxea eta frantsesek mende hasierako Independentzia Gerran erretako jauregi bat zeuden.
Iruñea eta Zangoza arteko bidetik gertu egon arren, XIX. mendean inguruko herriekiko komunikabideak nahiko txarrak ziren eta posta astean behin jasotzen zuten.

## Demografia eta biztanleria

Gerendiaingo biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 22 | 27 | 24 | 22 | 22 | 23 | 22 | 23 |

## Ondarea

* San Joan Bataiatzailearen eliza: Jatorri erromanikoa duen harrizko egitura sendoa da. Gaur egungo eliza XVI. mendean burututako birmoldaketaren ondorio da. Birmoldaketa hartan, pizkundetar arkitekturaren elementuak erabili ziren eta harriaz gain adreiluak erabili zituzten.

## Ikus, gainera

* Noain Elortzibar

## Kanpo estekak

* Kontzejuaren urrutiko ikuspegia NA-234 errepidetik, Google Street View-n.
* Datuak: Q12258402
* Multimedia: Guerendiáin (Elorz) / Q12258402
# Gerenzago

Gerenzago Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 1.447 biztanle ditu, 5,41 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Gerenzagok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Copiano Corteolona e Genzone $^{(en)}$ Inverno e Monteleone Villanterio Magherno

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39693
* Multimedia: Gerenzago / Q39693
# Gerenzano

Gerenzano Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 10.845 biztanle ditu, 9,79 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Gerenzanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cislago Rovello Porro Turate Rescaldina Saronno Uboldo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q39643
* Multimedia: Gerenzano / Q39643
# Gerendiain (Ultzama)

    Artikulu hau Ultzamako kontzejuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gerendiain».
Gerendiain Ultzamako kontzejua da. 2020 hasieran 91 biztanle zituen.

## Biztanleria

Gerendiaingo biztanleria :
| 1960 | 1970 | 1981 | 1990 | 2000 | 2010 | 2020 |
| 79 | 81 | 102 | 104 | 133 | 113 | 91 |

## Erreferentziak

* 1 2 Evolución de la población de los municipios y concejos desde 1981, con su legislación asociada. administracionelectronica.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2022-1-7).
* ↑ Asiron Suarez, Joseba. Gerendiain. Auñamendi Eusko Entziklopedia, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-8-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3104031
* Multimedia: Gerendiain / Q3104031
# Gerenita-(Y)

Gerenita-(Y) silikato motako minerala da.

## Ezaugarriak

Gerenita-(Y) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Ca,Na)2(Y,REE)3Si6O18 * 2H2O}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Gerenite-(Y): Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Geretsried

Geretsried Alemaniako hiri-udalerri bat da, Bavaria estatuan. Azken zentsuaren arabera 25.623 biztanle zituen, 24,6 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q504780
* Multimedia: Geretsried / Q504780
# Haraindikotasun

Filosofian, haraindikotasun adiera zenbait dituen hitza da. Adiera arruntean, munduaz, errealitate fisikoaz edo norberaren ezagutzaz haraindi, norberarengandik at, dagoenaren nolakotasuna da. Adibidez, Jainkoa haraindikoa dela esaten da, zentzumen eta ezagutza arrunten bitartez azaldu ezin daitekeela eta bere funtsa mundutik lekora duela pentsatzen denean. Aurkako kontzeptua immanentzia litzateke, horretan norberarengan eta munduan bertan hauteman daitekeenari erreferentzia egiten diona.

## Erreferentziak

* ↑ «haraindikotasun - Elhuyar hiztegiak» hiztegiak.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-15).

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q193359
# Harakmbet

Harakmbet edo harakmbut Peruko Amazonian mintzatzen den hizkuntza familia txiki bat da, Madre de Dios eta Cusco probintzien arteko lurretan mintzatzen dena. Kautxoaren esplotazioak garai kolonialetan eta mehatzegintzak beranduago, bertako biztanleriaren eta hiztunen gutxitze larria eragin du. 2004an 1600 hiztun inguru ziren arren, gaur egun gutxiago direla uste da.

## Sailkapena

Urte luzez familia isolatutzat jo den arren, harakmbet familia Brasilgo katukina hizkuntzekin lotzen duten ikerketak plazaratu dira azken aldian.
Harakmbet familiako hizkuntza nabarmenenak bi dira:
* Huachipaeria
* Amarakaeria

## Erreferentziak

* ↑ «Wayback Machine» web.archive.org 2009-05-21 (Noiz kontsultatua: 2019-11-01).
* ↑ Adelaar, Willem. (2000)., 219-232 or..
* ↑ (Ingelesez) «Harákmbut» Ethnologue (Noiz kontsultatua: 2019-11-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1584402
# Harald Blåtand

Harald "Blåtand" Gormsson (antzinako eskandinavieraz: Haraldr blátǫnn Gormsson, danieraz: Harald Blåtand Gormsen; c. 935, Danimarka – 986) Danimarka eta Norvegiako erregea izan zen.

## Biografia

958an, Danimarkan, Gorm Zaharra erregea hil zen, eta haren seme Harald Gormsonn izendatu zuten oinordeko. Aita hil eta koroa semeak hartzen zuen lehen aldia zen Eskandinavian, erresuma bikingoetan, boterea eskuratzeko, klanetako buruzagi boteretsuenak elkarren aurka borrokatzeko ohitura baitzegoen.
Haralden boterea haziz eta hedatuz joan zen, eta 970. urtean Norvegiako errege bihurtu zen. Haren botere eta ondasun grina ez zen Eskandinaviara mugatu, eta 978an Kantauri itsasoko kostaldera iritsi zen, Iberiar penintsularen iparraldean hainbat sarraldi egiteko asmoz.
Gainera, eskandinaviarrak katolizismo konbertitzeko giltza izan zen Gormen semea. 960. Inperio Santuak garaitu zuenean katolizismora bihurtu zen, erromatar enperadorearen nagusitasun espirituala aitortuz. Hala ere, bera eta bere familia arbasoen erlijioa praktikatzen jarraitu zuten, sinkretismo katoliko-nordikoa sortuz.
Haraldek ez zuen eskandinaviarren ohiko itxura. Azal eta ile beltzaranekoa zen, eta, horregatik, herritarrek Blåtand esaten zioten (blå hitzak beltzaran esan nahi du, eta tandek, aldiz, gizon handia). Ingelesez, ordea, Bluetooth (hortz urdin) goitizena jarri zioten. Batzuek diote Blåtand hitzarekin duen antzekotasun fonetiko hutsagatik itzuli zutela izena. Baina beste teoria batek dio Haraldek eritroblastosi fetala izan zuelako eta eritasun horrek hortz-haginak urdintzen dituelako jarri ziotela ezizena.
Harald 986. urte inguruan hil zen, Ingalaterra konkistatu zuen bere seme Svendek hala aginduta, ustez.

### Ezizenaren erabilera gerora

Handik hamaika mendera, Ericsson enpresak telefonia teknologia berria garatu zuen eta Bluetooth izena jarri zion eskandinaviar erregearen omenez.

## Familia

Zuhaitz genealogikoa :
Tyra of Denmark
Thorgils Sprakelegg
Gunhilde
Świętosława
Hardeknud I.a Danimarkakoa
Gorm Zaharra
Gyda Svendsdatter
Harald Blåtand
Thyra Danebod
Estrid Svendsdatter
Knut II.a Danimarkakoa
Svend I.a Danimarkakoa
Harald II.a Danimarkakoa
Håkon Haraldsson
Gunhilda Sveynsdottir
Thyra Sveynsdottir
daughter Sveynsdottir :

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Irazustabarrena, Nagore. (2012-12-02). «Danimarkako Harald erregea eta Bluetooth» Argia CC-BY-SA lizentzia.
* ↑ The viking Age (2010), ed. A.A. Sommerville / R.A. McDonald, University of Toronto Press, ISBN 978-1-44260-148-2 p. 398 - 400.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q201041
* Multimedia: Harald Blåtand / Q201041
# Harahan (Louisiana)

Harahan Louisianaeko hiri bat da. Jefferson parrokian kokatua dago. 2010ean 9.277 biztanle zituen, 5,21 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson parrokia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2229176
* Multimedia: Harahan, Louisiana / Q2229176
# Harakiri (1919ko filma)

Harakiri (1919) Fritz Langek zuzendutako filma da. Herbehereetako filmotekan aurkitu zuten, eta behin zaharberrituta, ordu beteko muntaia zena Donostiako zinemaldian aurkeztu zuten 1987an. Itxura batean Erich Pommer ekoizleak eskatutako lan bat zen, Langen esku hartzea gidoian txikia izanik.

## Argumentua

* Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Japonia. O-Take-San sutsu maitemindu da Olaf Andersonekin, Danimarkako itsas-armadako ofiziala. Ezkondu eta elkar batera biziko dira 999 egunean. Olaf Europara itzuliko da, baina zin egiten du bueltatuko dela; artean ez daki O-Take-San haurdun dagoela. Neskatoaren aitak uste du familiari ondra kendu diola eta, erabat atsekabetuta, harakiri egingo dio bere buruari. Olaf ostera ere dator Japoniara, baina andre batek lagunduta. O-Take-Sanek ere hara-kiria egingo du.

## Aktoreak

* Lil Dagover ... O-Take-San
* Paul Biensfeldt ... Daimyo Tokuyawa
* Georg John ... Monjea
* Meinhart Maur ... Matahari printzea
* Rudolf Lettinger ... Karan
* Erner Huebsch ... Kim-Be-Araki
* Käte Küster ... Hanake
* Niels Prien ... Olaf J. Anderson
* Herta Heden ... Eva

## Erreferentzia

* ↑ Casas, Quim. Fritz Lang. Ediciones Cátedra, 1998. Bigarren argitaraldia. 86-87. orr.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Filma IMDB atarian
* Datuak: Q2699600