OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Parkour parke

Parkour parke bat da parkour egiteko apropos sortutako azpiegitura bat, kirolgune ireki eta parkeetan integratutako esparrua ohikoan.

## Ezaugarriak

Parkour parke batean kirolaren jarduera fisiko desberdinak egiteko elementuak ezartzen dira. Barrak besoetatik zintzilika egiteko ariketak, gerriaren altueran dauden elementuak irauliak egiteko, altuera ertain eta garaiko egiturak eskalatzen aritzeko.
Era berean, segurtasuna zaintzen da. Trafiko eta haurren jolas inguruetatik aparte egotea komeni da. Parkourra ikasi nahi duenarentzat alternatiba egokiak dira, kale eta eraikinen artean inorekin estropozu egiteko arriskurik gabe.

## Euskal Herrian

Euskal Herrian bada behintzat parkour parke bat, Donostian Benta Berri auzoan irekia 2023an.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Parkour Parks - Marathon Surfaces» marathonsurfaces.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-29).
* ↑ «What makes a good parkour spot | Lappset Group | Lappset Group | The world of playgrounds and sports» www.lappset.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-29).
* ↑ «Donostia.eus - [Berria Benta Berri udal kiroldegiaren ondoan dagoen hiriko lehen Parkour parkea ireki da»] www.donostia.eus (Noiz kontsultatua: 2024-08-29).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q127420043
* Multimedia: Parkour parks / Q127420043
# Oxmantown

Oxmantown edota Oxmanstown, irlanderaz: Baile Lochlannach, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen eremu bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3777821
# Oxnam

Oxnam, eskozieraz: Owsenam, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15264904
* Multimedia: Oxnam, Scottish Borders / Q15264904
# Oxo-magnesio-hastingsita

Oxo-magnesio-hastingsita mineral bat da eta w(o)-dominant anfibole taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Oxo-magnesio-hastingsita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaCa2(Mg2Fe^{3+}3)(Al2Si6)O22O2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Oxo-magnesio-hastingsite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Oxna

Oxna (antzinako eskandinavieraz: Yxn-øy) Eskoziako Shetland uhartediko uharte bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q597851
* Multimedia: Oxna / Q597851
# Oxnard (Kalifornia)

Oxnard Kaliforniako hiri bat da. Ventura konderrian kokatua dago. 2010ean 197.899 biztanle zituen, 69,6 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Ventura konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q209338
* Multimedia: Oxnard, California / Q209338
# Oxkutzcab (udalerria)

Oxkutzcab Mexikoko udalerri bat da. Yucatán estatuan kokatua dago. 2010ean 29.325 biztanle zituen 709,68 km²ko azaleran. Herriburua [[Oxkutzcab (Oxkutzcab)|Oxkutzcab]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2990961
* Multimedia: Oxkutzkab Municipality / Q2990961
# Oxo-mangani-leakeita

Oxo-mangani-leakeita mineral bat da eta leakeita root name taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Oxo-mangani-leakeita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {NaNa2(Mn3+4Li)Si8O22O2}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Oxo-mangani-leakeite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Oxkixeko lepoa

Oxkixeko lepoa (zubereraz: Ozkaxeko lepoa edo Ozkix) Ipar Euskal Herriko mendatea da, RD 918 (antzinako RN 618) errepidean dagoena.

## Geografia

Nahiz eta tontorrak 507 metro izan, errepidea 392 metrotara dago. Mendateak Nafarroa Beherea (Donaixti-Ibarre) eta Zuberoa (Muskildi) arteko muga historikoak egiten du.

## Historia

Uso-ehizarako leku aproposa, Henrike III.a Nafarroakoaren garaietatik ezaguna da.
Txirrindulariek bitan zeharkatu dute mendatea Frantziako Tourrean, non 3. mailakotzat sailkatu dute:
* 1910eko Frantziako Tourreko 10. etapan (Luchon–Baiona) Octave Lapize aurretik pasa zen.
* 2006ko Frantziako Tourreko 10. etapan (Kanbo–Paue) Cyril Dessel aurretik pasa zen.

## Erreferentziak

* ↑ Rio, Bernard. (2000). Toutes les chasses du pigeon ramier. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2981998
* Multimedia: Col d'Osquich / Q2981998
# Oxo

Oxo hitzarekin honakoak izendatzen dira:
* IUPACen zetonen nomenklatura ofizialean talde funtzional gisa: oxigeno atomo bat hidrokarburo batekin lotura bikoitza eginez.
* IUPACen nomenklatura ofizialean ere oxido anioia, bi karga negatibo dituen oxigeno atomo batekin O$^{2-}$
Gainera honakoak ere izan daitezke:
* OXO, bideo-jokoa.
* Amu Daria erreka, batzuetan grezieraz eman zioten izenarekin aipatzen da.
# Oxoazido

Oxoazidoa edo oxazidoa bere molekulan oxigenoa duen azidoa da. Formula orokorra HaXbOc dute, X ez-metala edo oxidazio-zenbaki altuko trantsizio-metala delarik. Adibidez:
    SO$_3$ + H$_2$O → H$_2$SO$_4$
    N$_2$O$_5$ + H$_2$O → HNO$_3$

## Erreferentziak

* ↑ Oxazido. Lur Hiztegi Entziklopedikoa, euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-31).
* ↑ Oxazidoak. alonsoformula.com (Noiz kontsultatua: 2022-12-31).
* ↑ Konposatu ez organiko hirutarren formulazioa. hiru.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-31).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q497173
* Multimedia: Oxoacids / Q497173
# Pauline Whittier

Pauline "Polly" Whittier (Boston, Massachusetts, 1876ko abenduaren 9a - 1946ko martxoaren 3a) familia aberats bateko alaba, Charles A. Whittier koronelaren alaba zen. Pauline Whittier Europan hezi zen. Columbia Unibertsitateko lizentziaduna eta bankaria zen.
Estatu Batuetara itzultzean, Ernest Iselin enpresa-kontseilu ezberdinetako kidearekin ezkondu zen. Ernest Adrian Iselin, Jr.ren semea eta Adrian Georg Iselinen biloba zen.
Filantropiari eskaini zion bere denbora eta 1933an Generosity Thrift Shop sortu zuen, eta bertan behar zuten entitateei opariak ematen zitzaizkien.
1900eko (maiatzaren 14tik urriaren 28ra) 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan (Paris-en, Frantzia) parte hartu zuen. Whittier-ek zilarrezko domina irabazi zuen emakumezkoen golf lehiaketan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2425714
* Multimedia: Pauline Whittier / Q2425714
# Pauline Fourès

Pauline Fourès ( Pamiers, 1778ko martxoaren 15a - Paris, 1869ko martxoaren 18a, Pauline Bellisle jaioa, Frantziako margolari eta nobelagilea izan zen, Napoleon Bonaparteren eta Jean-Baptiste Kléberren maitalea izateaz gain. Bere gurasoak Marguerite Brandon eta Henri Jacques-Clement Bellisle erlojugilea ziren. Josten lan egin zuen eta Lord Wentworth eleberria idatzi zuen.
Pauline errotan lan egin zuen eta Jean-Noel Fouresekin ezkondu zen,soldadu militarra zen. Jean-Noel eztei-bidaian guerrara joateko deitu zioten eta Egiptorajoan izan behar zuen Frantziako armadarekin. Pauline berarekin joateko uniforme batekin mozorratu zen eta 54 egun iraun zuen Egipton.
Pauline Frantzian egonda eta bere senarra Egipton, Napoleon ezagutu eta maitemintzen hasi ziren.Jean-Noel bueltatzerakoan dibortziatu egin ziren. Egun batean, Kairoko Tivoli lorategiaetan Napoleon zegoela, neska gazte eder bat aurkitu zuen karta joko bat jotzen. Bere izena Pauline Foures zen.Bere a. Napoleonek opari asko bidaltzen hasi zen Paulin ederrarI. Napoleon, bazkaltzera gonbidatu zuen eta "ustekabean" Paulinari ura soinekoaren gainean isurtzen dio. Konpontzeko, bere gelara eraman zuen. Handik bueltatzerakoan denoi argi geratu zitzaien zer gertatu egin zen gela horretan (larrua jo).
Jean-Noel Egiptotik bueltatzerakoan denaz jabetu zen. Momentua haserretutua Napoleon berareb bizitzatik joateko exijitu zuen. Pauline ezta pentsatu ere esan zion, beraz, dibortzioa eskatu zuen. Bi egun ostean, dibortziatu ziren eta orain, Napoleonen maitale ofiziala zen. Geroago Naoleonek Siriara joan zen bere armadarekin eta Pauline bertan utzi zuen. Nahiz eta mezu maitagrriak bidaltzea, gero berak buelatzerakoan ez zen gauza bera ez zuten sentimendu berdinak, pasioa...Napoleonek Frantziara bueltatu nahi zuen, baina, bakarrik. Paulinerekin agurtu zion 1799aren abuztuan, baina, ez zekitena zen ez zirela berriz ikusiko.Paulinek urte bat beranduago Parisera heldu zen eta Napoleonek ez zuen nahi, bere aurreko emaztearekin bueltatu zelako eta ezin zuelako nahi arazorik, horretarako, azkenean etxe bat erosi zion Pariseren kanpoaldetik.
Hortik aurrera Pauline erretzen, edaten, drogatzen hasi zen...oso txarto zihoan bizitza eta azkenean 1869 hil egin zen, baina ez aurreko arrazoiengaitik.
# Pauline Grabosch

Pauline Sophie Grabosch (Magdeburg, Alemania, 1998ko urtarrilaren 14a) alemaniar txirrindularia da, abiadura probetan aditua eta pistako txirrindularitzan lehiatzen den kirolaria. Olinpiar Jokoetako dominaduna da.

## Ibilbidea

2024ko Udako Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, taldekako abiadura proban brontzezko domina lortuz (Emma Hinze eta Lea Friedrichekin batera).
Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan sei domina irabazi zituen, 2018. eta 2023. urteen artean, eta Pistako Txirrindularitzako Europako Txapelketan hamar domina, 2016. eta 2024. urteen artean.

## Nazioarteko dominak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2024 | Paris Frantzia | | Taldekako abiadura |
| Munduko Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2018 | Apeldoorn Herbehereak | | Taldekako abiadura |
| 2018 | Apeldoorn Herbehereak | | Banakako abiadura |
| 2020 | Berlin Alemania | | Taldekako abiadura |
| 2021 | Roubaix Frantzia | | Taldekako abiadura |
| 2022 | Saint-Quentin Frantzia | | Taldekako abiadura |
| 2023 | Glasgow Erresuma Batua | | Taldekako abiadura |
| Europako Txapelketa ||||
| Urtea | Lekua | Domina | Lehiaketa |
| 2016 | Saint-Quentin Frantzia | | 500 m erlojupekoa |
| 2017 | Berlin Alemania | | 500 m erlojupekoa |
| 2017 | Berlin Alemania | | Taldekako abiadura |
| 2021 | Grenchen Suitza | | Taldekako abiadura |
| 2021 | Grenchen Suitza | | 500 m erlojupekoa |
| 2022 | Munich Alemania | | Taldekako abiadura |
| 2023 | Grenchen Suitza | | Taldekako abiadura |
| 2023 | Grenchen Suitza | | Banakako abiadura |
| 2024 | Apeldoorn Herbehereak | | Taldekako abiadura |
| 2024 | Apeldoorn Herbehereak | | 500 m erlojupekoa |

## Oharrak

* 1 2 Sailkatze txandan lehiatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ www.eurosport.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
* ↑ www.eurosport.com (Noiz kontsultatua: 2024-08-12).
* ↑ ISSN https://olympics.com/en/athletes/pauline-sophie-grabosch..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20724982
* Multimedia: Pauline Grabosch / Q20724982
# Pauline Rifer de Courcelles

Pauline Knip, Pauline Rifer de Courcelles jaioa (1781eko uztailaren 26a – 1851ko apirilaren 18a) Joseph August Knip-ekin ezkonduta zegoan 1808tik 1824ra dibortziatu ziren arte. Bere hegazti pinturak, usoak bereziki, Coenraad Jacob Temminck -en Histoire Naturelle des Pigeons et des Gallinaces (Usoen et gallinazen historio naturala) atal anitzeko lanean erabili ziren. Berak aldatu zituen altal anitzeko lan honen bederatzi garren atala eta geroagokoak, Madame Knip Les Pigeons (Usoak)-era berizendatu zuen, eta Temminck bakarrik testuaren idazle gisa. Hala ere, kopia bat bidali zion Temmincki, manipulatu gabea. Henriëtte Ronner-Knip artista holandarraren amaordea zen.
Parisen jaio zen. Bere aita itsas armadako goi-mailako ofiziala zen. Artea ikasi zuen Jacques Barraband-en pean, eta bere akuarelak eta ilustrazioak 1808, 1810, 1812 eta 1814 aretoetan erakutsi zituen. Joseph Knip, Van Spaendonck-en ikaslea ezagutu zuen Barrabanden estudioan.
Lanaren izenburuan egindako aldaketek arazoak eragin dituzte taxonomian, bertan deskribatutako espezieentzat egileak aipatzeko moduan eta kontuan hartu beharreko argitaratze-datetan (bereziki, Nomenklatura Zoologikoaren Nazioarteko Kodean lehentasun-printzipioa aplikatzen denean). Obra prestatzen egon zenean, Temminck Holandan bizi zen eta de Courcelles Parisen bizi zen eta grabatua eta inprimaketa gainbegiratzeko ardura zuen.
Madame de Courcelles Napoleon Bonaparte-ren emazte Marie Louise-ren laguna zen, eta errege-mezenasgoa zuen. Temminckek 1812tik aurrera aurkitu zituen aldakuntzak eta Pauline-ren lagun ahaltsuengatik pirateriaz ezin zela kexatu konturatu zen.
Hala ere, ohar bat gehitu zuen 1815eko Histoire naturelle générale des pigeons et des gallinacés lanaren hirugarren eta azken liburukiaren amaieran.

## Erreferentziak

* ↑ Ronsil, René. (1957). «Madame Knip, née Pauline de Courcelles, et son oeuvre ornithologique» Journal of the Society for the Bibliography of Natural History 3 (4): 207–220. doi:10.3366/jsbnh.1957.3.4.207..
* ↑ Dickinson, Edward C.; David, Normand; Overstreet, Leslie K.; Steinheimer, Frank D.; Jansen, Justin. (2011). «Histoire naturelle des pigeons or Les pigeons: Coenraad Jacob Temminck versus Pauline Knip» Archives of Natural History 37 (2): 203–220. doi:10.3366/anh.2010.0003..
* ↑ Temminck, C.J.; Temminck, C. J.. (1815). Histoire naturelle generale des pigeons et des gallinaces. J.C. Sepp & fils (Noiz kontsultatua: 2024-08-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19573635
* Multimedia: Pauline Rifer de Courcelles / Q19573635
# Pauline Viardot

Pauline Viardot, García jaioa, (Paris, 1821eko uztailaren 18a - ibidem, 1910eko maiatzaren 18a) frantses mezzosopranoa eta musikagilea izan zen. Maria Malibran sopranoaren ahizpa zen. Piano ikasketak Franz Lisztekin egin zituen, eta aitarekin, Manuel Garcíarekin, kantatzen, eta Reicharekin konposizioa ikasi zuen. Bruselan (1837), Londresen (1839), eta Parisen (1839) egin zuen aurkezpena. Louis Viardot, Parisko Théâtre Italiengo zuzendariarekin ezkondu zen. Europako hiri nagusietan kantatu zituen Gluck, Meyerbeer, Mozart eta Gounoden operak. 1871-1875 urteetan kantu-irakasle izan zen Parisko Kontserbatorioan. Le dernier sorcier eta Cendrillon operetako musika idatzi zuen, besteak beste.

## Lanak

Operak
* Trop de femmes (Ivan Turgenev, 1867)
* L'ogre (Turgenev, 1868)
* Le dernier sorcier (Turgenev, 1869)
* Le conte de fées (1879)
* Cendrillon (1904)
Koralak
* Choeur bohémien
* Choeur des elfes
* Choeur de fileuses
* La Jeune République
Abestiak
* Album de Mme Viardot-Garcia (1843)
* L'Oiseau d'or (1843)
* 12 Mazurkas for voice and piano (1848)
* Duo (1874)
* 100 songs (1874)
* 4 Lieder (1880)
* 5 Poésies toscanes-paroles (1881)
* 6 Mélodies (1884)
* Airs italiens du XVIII siècle (1886)
* 6 chansons du XVe siècle
* Album russe
* Canti popolari toscani
Instrumentalak
* 2 airs de ballet (1885)
* Défilé bohémien (1885)
* Introduction et polonaise (1874)
* Marche militaire (1868)
* Mazourke (1868)
* 6 morceaux (1868)
* Second album russe (1874)
* Sonatine (1874)
* Suite arménienne

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q122998
* Multimedia: Pauline Viardot / Q122998
# Pauline Menczer

Pauline Menczer (Sydney, 1970eko maiatzaren 21a) australiar surflari ohia da.
Hamabi urterekin hasi zen surfean, eta 1988an amateur mailako munduko txapelketa irabazi zuen. 1991n eta 1992an bigarren amaitu ondoren Wendy Botharen atzetik, 1993an World Surf League txapelketa irabazi zuen. Hogei urteko lehiaketan txapelketako hogei proba irabazi zituen. 2018ko martxoan Australiako Surfaren Ospearen Aretoan sartu zen.
# Pauline Ranvier

Pauline Ranvier, (Paris, Frantzia, 1994ko apirilaren 14a), eskriman aritzen den kirolari frantziarra da..
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen Floretea-taldeka kategorian, Frantzia ordezkatuz; Tokion, ROCeko taldearen (urrezko domina) atzetik, eta Italiako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen Frantzia.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Anita Blaze, Astrid Guyart, Pauline Ranvier eta Ysaora Thibusek.

## Nazioarteko emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 02 ! | Emakumezkoa, Floretea-taldeka kategoria. |

## Erreferentziak

* ↑ «Pauline Ranvier» olympedia.org (Ingelesez)
* ↑ "Pauline Ranvier" olympics.com (Gaztelaniaz)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20993707
* Multimedia: Pauline Ranvier / Q20993707
# Pedro de Luján

Pedro de Luján XVI. mendeko idazle eta erasmista espainiar bat izan zen.
Brodatzaile baten semea, Alcalá de Henaresen ikasi zuen, nongo unibertsitatean lizentziatu bezala graduatu zen. 1546an Amadis de Gaula zikloko hamabigarren liburua izan zen Silves de la Selva argitaratu zuen, 1549an berrinprimatua izan zena, eta 1550ean Coloquios matrimoniales izeneko lana, lehen aldiz Sevillan 1550ean inprimatu zena eta ordutik aurrera beste zenbait alditan berrinprimatu zena.
Liburu inprimatzaile izan zen 1550 eta 1560 bitartean, eta Sevillan bere amaren ahizpa baten senarra zen Dominico de Robertisek zuen inprenta heredatu zuen.
Gainera, Leandro el Bel zalduneria liburua italieratik gaztelaniara itzuli zuen, 1563an Toledon inprimatu zena, zenbait mendez berak idatzitako liburutzat hartua izan zena. Itzulpena Nieblako kondea zen Juan Claros de Guzmáni dedikatu zion.
# Pedro de Unamuno

Pedro de Unamuno espainiar militar eta marinela izan zen. Jakina da jeneral eta almirante kargua izan zuela XVI. mendearen amaieran egindako espedizio batean Álvaro Manrique de Zúñigak (1585-1590) Espainia Berriko erregeordearen aginduz.
1584ko Goi Kaliforniako kostalderako espedizioan hildako Francisco Gali marinelak egindako aurkikuntzen ondoren, erregeordeak espedizio berri bat antolatzea erabaki zuen Galí-ren txostenak berresteko. Pedro de Unamunok 1587an utzi zuen Filipinak, garai hartan Espainia Berriko erregeordetzaren menpe zeudenak, eta Montereyko badiara iritsi zen, non bere aurrerapena moteldu zuen laino lodi batekin topo egin zuen; San Lucas lurmuturretik kanpo ere pasatu zen, Jaliscoko kostaldean dagoen Corrientes lurmuturrera iritsiz, non ohartarazi zuten ontzi bat ikusi zutela ingeles bandera batekin pasatzen, agian Mazatlaneko portutik gertu dagoen kostaldetik gertu egongo zena. Unamunok erritmoa bizkortu eta seguru heldu zen Acapulcoko portura, lainoak saihestu baitzuen korsario ingelesaren erasoa, ziurrenik Francis Drake. Bidaiaren ostean Banderas badian kolonia bat ezartzea aholkatu zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6070602
# Pedro de Mena

Pedro de Mena (Granada, 1628ko abuztua – Málaga, 1688ko urriaren 13a) espainiar eskultorea izan zen. Andaluziako barrokoaren barnean, Granadako eskolako kide izan zen. Alonso Canoren ikaslea eta laguntzailea. Lan aipagarrienak: San Pedro de Alcántara (San Antón, Granada), San Francisco de Asís (Toledoko katedrala), Magdalena (Valladolideko Museoa).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q727974
* Multimedia: Pedro de Mena / Q727974
# Pedro de Ribera

Pedro de Ribera (Madril, 1683ko abuztuaren 4a - Madril, 1742) espainiar arkitekto, dekoratzaile eta marrazkilaria izan zen. Churrigueresco molde barrokoaren bultzatzaile nagusietako bat izan zen Madrilen; dekorazio-osagarri ugari erabili zituen, eraikinen egitura ia guztiz hausteraino
Bere obra nagusiak ondoko hauek izan ziren: Virgen del Puertoko ermita (1718), Montserrateko beneditarren elizako kaperak (1720), Olivares konde-dukearen jauregia (1720), Madrilgo San Fernando Ospitalea (1726), iturri ugari (Madrilgo Retiroko parkean gaur egun) eta Madrilgo Toledoko zubia (1719-1734). (Luis XIV.a Frantziakoaren (1716) eta Luis I.a Espainiakoaren (1726) katafalkoak ere egin zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Victoria SOTO CABA: La configuración de un modelo. Los catafalcos madrileños durante el reinado de Felipe V Espacio, Tiempo y Forma, Serie Vil, Hf del Arte, t. 2, 1989, págs. 169-195. Portal.uned.es
* Datuak: Q3049047
* Multimedia: Pedro de Ribera / Q3049047
# Pedro de la Rosa

Pedro Martínez de la Rosa (Bartzelona, 1971ko otsailaren 24a) espainiako 1 Formulako gidaria ohia da. Arrows, Prost, Jaguar, McLaren, Sauber, HRT eta Ferrari taldeetan aritu da. 107 Sari Nagusitan parte hartu du, 35 puntu lortuz.
1 Formulan podiumera igotzea lortu duten hiru espainiarretatik bat da Pedro de la Rosa.
* Datuak: Q82924
* Multimedia: Pedro de la Rosa / Q82924
# Pedro de Santiago

Fray Pedro de Santiago (Santiago de la Puebla, Salamanca - † San Bartolomé monasterioa (Lupiana), Guadalajara, 1611ko maiatzaren 9), erlijioso espainiarra izan zen. Jeronimotarren Ordenekoa izanik, Ordenaren Jenerala izan zen haren heriotza gertatu arte, 1611an.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20141114114922/http://santiagodelapuebla.com/s/p/Fray-Pedro-de-Santiago

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5489912
# Pedro de Madariaga

Pedro de Madariaga (Dima, 1537 – 1590) bizkaitar kaligrafo bat izan zen. Esan daiteke, arratiako lehen idazlea dela berau. Etxepareren Linguae vasconum primitiae liburua baino lehenagoko euskal obren berri eman zuen, datu gutxirekin bada ere. Idazteko metodo berri bat ikasten eta erabiltzen hasi zen Valentzian.

## Lanak

* Libro subtilissimo intitulado Honrra de escriuanos edo Honra de Escribanos (1565, Valentzian)
* Datuak: Q12265705
* Multimedia: Pedro de Madariaga / Q12265705
# Pedro de Mendoza

Pedro de Mendoza y Luján (Guadix, Granada, 1487 aldean - Ozeano Atlantikoa, Kanarietatik hurbil, 1537ko ekainaren 23a) espainiar militar, almirante eta konkistatzailea izan zen. Buenos Aires hiriaren lehen fundatzailea izan zen.

## Bizitza

Guadixko familia noble batean jaio zen. Zenbait kargu izan zituen Karlos Habsburgokoaren gortean, eta Italia, Alemania eta Austriako kanpaina militarretan aritu zen. 1534ko maiatzaren 21ean erregeak Río de la Platako adelantado (gobernari nagusi) izendatu zuen; lurraldeak konkistatzea, indigenak kristautzea, hiriak sortzea eta Ozeano Atlantikotik Inken Inperioraino joan ahal izateko bideak irekitzea ziren haren egitekoak.
Espedizioa 1535eko abuztuaren 24an abiatu zen Sanlúcar de Barramedatik, eta 1536ko hasieran Río de la Plataren estuarioan ainguratu zen. 1536ko otsailaren 2an lehenbiziko kokalekua, fundatu zuen: Puerto de Nuestra Señora María del Buen Aire, gaur egungo Buenos Aires. Ekainaren amaieran indigenek Buenos Aires inguratu zuten, espainiarrak oso egoera larrian utziz. 1537ko apirilean, sifiliak jota zegoen Mendoza Espainia aldera itsasoratu zen, Juan de Ayolas espedizioaren buruan utzirik. Pedro de Mendoza Espainiara zeraman ontzian hil zen, Kanaria uharteetatik gertu.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Pedro de Mendoza. guadix.es (Noiz kontsultatua: 2015-08-25).
* ↑ Pedro de Mendoza. biografiasyvidas.com (Noiz kontsultatua: 2015-08-25).
* Datuak: Q434564
* Multimedia: Pedro de Mendoza / Q434564
# Pedro de Toledo

Pedro de Toledo Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 11.281 biztanle ditu 670,44 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q570464
* Multimedia: Pedro de Toledo / Q570464
# Pedro de Valdivia

Pedro de Valdivia (Villanueva de la Serena, Badajoz, Espainia, 1497ko apirilaren 17a - Tucapel, Txile, 1553ko abenduaren 25a) espainiar konkistatzailea izan zen.

## Bizitza

1535. urtean Francisco Pizarrorekin batean Peru konkistatu ondoan Txilera abiatu zen, eta Santiago (1541), Valparaíso (1544), Concepción (1550) eta Valdivia (1552) hiriak sortu zituen. Txileko Kapitain Nagusi izendatu zuten. 1553. urtean araukaniarrek hil zuten, Tucapelgo guduan.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Atlas de los exploradores españoles. GeoPlaneta 2009 ISBN 9788408086833. PMC 556943554. (Noiz kontsultatua: 2018-12-01).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q203534
* Multimedia: Pedro de Valdivia / Q203534