OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Anglo-espainiar Gerra (1739-1748)

    Artikulu hau 1739-1748ko gerrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Anglo-espainiar Gerra».
Anglo-espainiar Gerra- espainiar historiografian Asientoaren Gerra (gaztelaniaz: Guerra del Asiento) eta britainiar historiografian Jenkinsen belarriaren Gerra (ingelesez: War of Jenkins' Ear) deitua- 1739 eta 1748 artean izandako Britainia Handiko Erresuma eta Espainiaren arteko gatazka izan zen, 1742tik aurrera gudu nagusirik izan ez zuena. Jenkinsen belarriaren Gerra izen bitxia Thomas Carlylek asmatu zuen 1858an casus belli honakoa izan zelako: 1731n La Isabela espainiar kostazainak Rebecca britainiar merkataritza-itsasontzia preso hartu zuen Florida parean eta Robert Jenkins bere kapitainaren belarria moztu zuten. Edonola ere, litekeena da kapitainak Erresuma Batuko Legebiltzarrean azaldu zuen istorioa fikziozkoa izatea.
Hala ere, oposizioak eta Hegoaldeko Itsasoaren Konpainiak iritzi publikoa berotu zuten, garaipen batek Kariben merkataritza-aukerak sortuko zituelakoan. Gainera, Espainiar Inperioa asiento (kokapen) kontratuez arnegatzeko arriskuan zegoen eta britainiar esklabistek afrikarrak saltzeari eutsi nahi zuten.
Erresuma Batuak hildako asko izan zituen Ipar Amerikan. Bestetik espainiar inteligentzia zerbitzuak eraginkorra izan ziren oso eta, nahiz eta, indar handiagoak izan, espainiarrek gudu gehienak aurreikusi zituzten, tartean 1741eko Cartagena de Indiasko setio ospetsua. 1742tik aurrera, gerra Austriako Ondorengotza Gerrako fronte bat bilakatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Britain in the Hanoverian Age, 1714-1837: An Encyclopedia. .
* ↑ "Delphi Complete Works of Horace Walpole (Illustrated)"
* ↑ Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015. (4. argitaraldia).
* ↑ (Ingelesez) Laughton, John Knox. (1889). «Jenkins's Ear» English Historical Review 4: 741–749..
* ↑ Graboyes, EM; Hullar, TE. «The War of Jenkins' Ear» Otol Neurotol 34 (2): 368–72. PMID 23444484..
* ↑ Quintero Saravia, Gonzalo M.. (2016). Don Blas de Lezo: biografía de un marino español del siglo XVIII. Madril: Edaf, 179 or. ISBN 9788441436398..
* ↑ (Gaztelaniaz) Victoria, Pablo Eduardo. (2005). El día que España derrotó a Inglaterra. Ed. Áltera ISBN 978-84-897-7968-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q54434
* Multimedia: War of Jenkins' Ear / Q54434
# Anglo-normandiar uharteak

Anglo-normandiar uharteak edo Kanaleko uharteak (normandieraz Îles d'la Manche; ingelesez: Channel Islands; frantsesez: Îles Anglo-Normandes edo Îles de la Manche) Mantxako kanalean dagoen irla taldea da, Normandia eta Ingalaterrako hego-ekialdearen artean, Erresuma Batuaren menpe dagoena.
160.000 biztanle inguru bizi dira han, bi uharte nagusiak Jersey eta Guernesey direlarik.

## Uharteak
### Jersey

Jersey uharteak beste irla txikiago eta biztanlerik gabeko batzuekin batera osatzen du "Jerseyko Bailegoa" (Bailiwick of Jersey edo Bailliage de Jersey).
116 km2-ko azalera du, eta 88.200 biztanle (2005). Saint Helier da hiriburua (28.310 bizt.).

### Guernsey

Guerneseyko bailegoak (bailiwick edo bailliage) 78 km2-ko azalera eta 65.228 biztanle zituen 2005ean. Saint Peter Port du hiriburu (16.488 bizt.).
Guerneseyko Bailegoa osatzen duten beste uharteak hauek dira:
* Alderney
* Sark
* Herm
* Jethou
* Brecqhou
* Lihou

## Hizkuntzak

Ingelesa eta frantsesa dira uhartediko hizkuntza ofizialak.
Bestela, normandieraren hiru aldaera nagusi ere hitz egiten dituzte, egoera gutxituan: guerneseyera (Guerneseyn), jerseyera (Jerseyn) eta sarkera (Sarken).

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 159. araua

## Ikus, gainera

* Britainiar koroaren dependentzia

## Kanpo estekak

* States of Alderney
* States of Guernsey
* States of Jersey
* Government of Sark
* Datuak: Q42314
* Multimedia: Channel Islands / Q42314
# Anglosaxoierazko Wikipedia

Anglosaxoierazko Wikipedia Wikipediaren anglosaxoierazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 1.816 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 159.a zen.

## Kanpo estekak

* Anglosaxoierazko Wikipedia
* Datuak: Q8558960
* Multimedia: Anglo-Saxon Wikipedia / Q8558960
# Anglo-normandiar uharteeko alemaniar okupazioa

Anglo-normandiar uharteetako alemaniar okupazioa, Bigarren Mundu Gerran zehar, 1940ko ekainaren 30a eta 1945eko maiatzaren 9a artean, Hirugarren Reichak Anglo-normandiar uharteak militarki okupatu zituen aldiari deritzaio.

## Okupazio aldia

Mantxako kanalan dauden eta Normandiako kostaldetik hurbil dauden Britainiar koroaren dependentziako Guerneseyko Bailiazgoa eta Jerseyko Bailiazgoa Alemania naziak Britainiar Inperiotik modu iraunkorrean okupatzea lortu zituen lurralde bakarrak dira, aurrez, Erresuma Batuko Gobernuak uharte horiek Britainia Handitik urruti zeudenez defenda ezintzat jo eta alemaniarrek okupatu zitzan erabaki baizuen, bertako biztanleei Erresuma Batura ebakuatzeko aukera emanaz. Uharteetako haurrak ebakuatuak izan ziren.
Hasiera batez, alemaniar okupazio indarrek uharteetako biztanle ez juduekin jarrera moderatua izan zuten, aurreikusitako Erresuma Batuaren okupaziorako esperimentu gisa, bertako zenbait biztanleen kolaborazioa ere izan zuten, gehiengoa ordea alemaniarren aurka zegoen, nahiz eta haien jazarpenik ez jasateko aurre ez egin, erresistentzia pasiboa egitea hautatuz.
Halere, denbora igaro hala, egoera laztuz joan zen, eta alemaniarrak uharteetako biztanle ugari kontinentera deportatu eta asko kontzentrazio-esparruetan sartu zituzten. Garairik okerrena 1944-1945ko negua izan zen, jada Normandiako Lehorreratzea jazota, aliatuek Paris okupatu eta Alemaniara ahal bezain azkar erasotzeko helburua zutenez Anglo-normandiar uharteak alemaniarren esku jarraitzea erabaki eta uharteetako biztanleek nahiz bertan zeuden alemaniarrek isolamenduaren ondorioz gosetea jasan behar izan baizuten.

## Askapena

Azkenean, Anglo-normandiar uharteak 1945eko maiatzaren 2an Sobietar Batasuna Berlin okupatu eta Alemania behin errendituta askarazi zituzten. Maiatzaren 8ko 10:00etan uharteetako alemaniar agintaritzak irrati transmisio baten bidez biztanleei gerra amaitu zeula informatu zien.
Maiatzaren 9an HMS Bulldog britainiar destruktorea Guernsey uharteko Saint Peter Port udalerriaren portura ailegatu zen eta bertan zeuden alemaniar indarrak ontzian bertan errenditu ziren. Handik gutxira britainiar indarrak St Peter Porten lehorreratu ziren.
Une berean Plymoutheko portutik itsasoratu zen HMS Beagle destruktoreak Jersey askatu zuen. Maiatzaren 10ean britainiarrak Sark uhartea askatu zuten, eta maiatzaren 16an Alderney uharteko alemaniar indarrak errenditu egin ziren. 1945eko abendutik aurrera Britainiar Handira ebakuatutako biztanleak uharteetara itzultzen hasi ziren, aurrez britainiar indarrek alemaniar indarrak uharteeak haiek jarritako minez garbitu eta lehergailuak desaktibatu arazi zituztelarik.

## Zinema

* The Guernsey Literary and Potato Peel Pie Society (2018)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2238977
* Multimedia: Channel Islands in World War II / Q2238977
# Angloesfera

Angloesfera (ingelesez: Anglosphere, ˈæŋ.ɡləˌsfɪə ahoskatua), mundu anglosaxoia, herrialde anglosaxoiak edo anglofonoak Ipar Amerikako eta Australasiako kolonia britainiar ohietan jatorria duten eta biztanleriari, legezko erabilerei, sistema ekonomikoari eta interes geopolitikoei dagokienez Erresuma Batuarekin eta Irlandarekin ezaugarri komunak dituzten ingelesezko hizkuntzako herrialdeen multzoari dagokio. Termino horrek ez ditu barne hartzen ingelesez hitz egiten duten beste herrialde batzuk, hala nola Commonwealtha edo Nazioen Mankomunitateko kide diren edo izan ziren gainerako herrialdeak.

## Parte-hartzaileak

| Herrialde | Biztanleria | Azalera (km$^2$) | Dentsitatea (bizt./km$^2$) | Hiriburua | Hiri handiena |
| Ameriketako Estatu Batuak | &0000000329850203.000000329.850.203 | &0000000009629048.0000009.629.048 | 34 | Washington Hiria | New York |
| Erresuma Batua | &0000000066796807.00000066.796.807 | &0000000000243610.000000243.610 | 274 | Londres | Londres |
| Kanada | &0000000038062142.00000038.062.142 | &0000000009984670.0000009.984.670 | 4 | Ottawa | Toronto |
| Australia | &0000000025738366.00000025.738.366 | &0000000007692024.0000007.692.024 | 3 | Canberra | Sydney |
| Zeelanda Berria | &0000000005007126.0000005.007.126 | &0000000000268021.000000268.021 | 19 | Wellington | Auckland |
| Guztira | &0000000465454644.000000465.454.644 | &0000000027817373.00000027.817.373 | 17 | — | New York edo Londres |

## Erreferentziak

* ↑ www.collinsdictionary.com. Anglosphere definition and meaning – Collins English Dictionary. .
* ↑ CANZUK, Conservatives and Canada: Marching backward to empire – iPolitics. 2017-02-24.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q541576
# Anglofobia

Anglofobia ingelesen (eta hedaduraz britainiarren) aurkako beldur, nazka, gorroto edo diskriminazioa da. Bere kontrakoa Anglofilia da. Sentimendua mendeetan garatu dute herrialde ezberdinetan: Frantzian Ehun Urteko Gerraz geroztik, Irlandan Gosete Handia baino askoz aurrerago, eta abar.

## Erreferentziak

* ↑ Robertson, John G.. (1991). Robertson's Words for a Modern Age: A Cross Reference of Latin and Greek Combining Elements. Senior Scribe Publications, 212 or. ISBN 978-0-9630919-0-1..
* ↑ Jackson, Alvin. Ireland 1798-1998: War, Peace and Beyond. , 85 or..

## Ikus, gainera

* Albion Zitala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2734988
* Multimedia: Anglophobia / Q2734988
# Albudeite

Albudeite Murtziako Erkidegoko udalerria da. 2007ko erroldaren arabera 1.413 biztanle ditu.

## Mugakideak

Udalerriak Mularekin egiten du muga mendebaldean, eta Campos del Riorekin iparralde, hegoalden eta ekialdean.

## Ikus, gainera

* Murtziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Albudeiteko udalaren webgunea.
* Datuak: Q1769962
* Multimedia: Albudeite / Q1769962
# Albugnano

Albugnano Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 496 biztanle ditu, 9,54 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Albugnanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Berzano di San Pietro Castelnuovo Don Bosco Moncucco Torinese Pino d'Asti Passerano Marmorito Aramengo

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17742
* Multimedia: Albugnano / Q17742
# Albufereta (TRAM Alacant)

Albufereta Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Alacant udalerrian dagoena.

## Kokapena

TRAM Alacant :

## Erreferentziak

* ↑ «TRAM - Lineak» www.tramalacant.es (Noiz kontsultatua: 2021-01-23).

## Ikus, gainera

* Alacantiko Burdinbide Metropolitarra

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16145125
# Albula barrutia

Albula barrutia Grisonia kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Tiefencastel da. 693,46 kilometro koadroko azalera du eta 8.227 biztanle.

## Mugakideak

Script error: The function "formatStatements" does not exist.

## Udalerriak

Alvaschein $^{(en)}$ Belfort $^{(en)}$ Bergün subdistrict $^{(en)}$ Surses subdistrict $^{(en)}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q659561
* Multimedia: Albula (district) / Q659561
# Albula/Alvra

Albula/Alvra Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, Albula Region $^{(en)}$ barrutian. 2014an 1,310 biztanle zituen 93,93 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q15890943
* Multimedia: Albula/Alvra / Q15890943
# Albufeira

Albufeira Portugalgo hiria da, herrialdearen hegoaldean dagoena, Faroko Barrutian, Algarben. 2011ean 40.828 biztanle zituen.

## Historia

Paleolito garaian populatua izan zela uste den arren, lehenengo asentamentua erromatarrek egin zuten eta herriari Baltum izena eman zioten. Erromatarrek akueduktoak, bideak eta zubiak eraiki zituzten, eta batzuek oraindik zutik diraute.
Albufeira izenak arabiar jatorria du. Al-buhera (itsasoko gaztelua) edo al-Buħayra (albufera, aintzira) izan daiteke jatorria. Mairuek 713 urtean konkistatu eta babes harresi sendoak eraiki zituzten herria nabarmen gotortuz. Paderne gaztelua eraiki zuten. Nekazaritza teknika modernoak ere ekarri zituzten, ongarriak, ureztatze sistema berriak eta urtegiak. Honi esker landugabeak ziren eremuetan lorategiak ezarri zituzten. XII mendean kristauek Algarbe eskualdearen konkistari ekin zioten eta hurrengo menderako Alfontso III.a Portugalgoak Algarbe guztia eskuratu zuen, Albufeira eta Faro ezik. Faro erortzean soilik lortu zuten portugaldarrek Albufeira bera ere eskuratzea. Oviz-eko ordena erlijiosoari eman zizkioten lurrak eta hauek musulmanak gogor jazarri zituzten. Foruak 1504an eskuratu zituen Albufeirak, eta hau kontsideratzen da hiriaren fundazio data.
Albufeirak hainbat gertaera larri ezagutu zituen, lehenengoa 1755eko Lisboako lurrikara eta bestetik 1833an Remexido kapitain absolutistaren setioa. XIX mendean orea arrantzari esker goraldi ekonomikoa ezagutu zuen hiriak eta XX mendean ireki ziren lantegiek bultzada handiagoa eman zioten, denak ere arrantza jardueren ingurukoak. Baina sektorearen ginbeherarekin batera Albufeirak ere behea jo zuen 1930tik aurrera.
1960 hamarkadan ordea jarduera ekonomiko berria azaldu zen, turismoa. Ordutik aurrera bisitari asko jaso izan ditu eta inguruko muinoetan etxe ugari eraiki da.

## Geografia

Albufeirak bi hondartza aipagarri ditu, Praia dos Pescadores eta Praia do Túnel. Dena dela, guztira 21 hondartza daude hirian.

## Banaketa administratiboa
### Fregesiak

* Albufeira e Olhos de Água
* Ferreiras
* Guia
* Paderne

## Ondasun nabarmenak

* Paderne gaztelua

## Iruditegia

* Albufeirako hondartza.
* Albufeirako hondartza.
* Paderne gazteluaren hondarrak.
* Albufeirako gaugiroa.

## Demografia

Bilakaera demografikoa (1801 – 2011) :
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2008 | 2011 |
| 4 537 | 7 443 | 10 980 | 14 444 | 14 736 | 17 218 | 20 949 | 31 543 | 38 966 | 40 828 |

## Hiri senidetuak

* Dunfermline (Eskozia)

## Erreferentziak

* ↑ "Instituto Nacional de Estatística"

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Hiriko webgune ofiziala
* Datuak: Q373813
* Multimedia: Albufeira / Q373813
# Albuixec

Albuixec (espainieraz Albuixech) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Horta Nord eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.880 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1771153
* Multimedia: Albuixech / Q1771153
# Albuixeceko geltokia

Albuixec Valentziar Herrialdeko Horta Nord eskualdeko tren geltoki bat da, Albuixec udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
* Tarragona — Valentzia

## Zerbitzuak

Valentziako Renfe Aldiriak :
| Hasiera | Aurrekoa | Linea | Hurrengoa | Amaiera ⁠ |
| Valentzia–Iparraldea ← | Roca Cúper | ◄   ► | Massalfassar | → Castelló de la Plana |

## Ikus, gainera

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8779217
* Multimedia: Albuixech train station / Q8779217
# Ardo bero

Ardo beroa edo ardo espeziatua batez ere ardoz, azukrez, laranjaz eta espeziaz osatutako edari alkoholiko bat da. Europan du jatorria, non, tradizionalki, abendualdian (hau da, azaro eta abendu hotzetan) zehar hartzen duten. Antzinako Erroman ardo beroaren errezetak prestatzen zituzten, noiz conditum izena zuen.
Oro har, ardo beltza erabiltzen dute, eta arina (7-9º) izatea gomendatzen da, erdilehorra eta bizia, upelean zahartutako ardoak saihestuz. Ardo zuri lehorrez egindako errezetak ere badira.
Gabonetako gastronomian tipikoa denez, Gabonetako Azoka askotan, familia-bileretan edo urte amaierako jaietan aurki daiteke.

## Terminologia

* Vi calent, katalanez
* Vin brulé, italieraz
* Vin cau, araneraz
* Vin chaud, frantsesez
** vin brûlé, Aostako frantsesez
* Vinho quente, portugesez
* Vino cao edo vin cao, aragoieraz
* Vin fiert, errumanieraz
* Forralt bor, hungarieraz
* Gløgg, norvegieraz eta danieraz
* Glögg, suedieraz
* Glögi finlandieraz
* Glühwein, alemanez
** Heisswein, Warmwein, Warmer Wii edo Weinwarm Suitzako alemanez
* Grzane wino, polonieraz
* Gwin brwd, galesez
* Mulled wine, ingelesez
* Svařené víno, txekieraz
* Varené víno, eslovakieraz
* Глинтвейн (glintveyn), errusieraz

## Erreferentziak

* ↑ Euskadi Irratia. (2012/02/04). Nola prestatu ardo bero goxoa?. .
* ↑ (Gaztelaniaz) Bouchot, P.. (2017). La cálida tradición del vino caliente. Travesías.
* ↑ (Gaztelaniaz) Gil, A.. «Vino caliente, una bebida que gana adeptos» The Gourmet Journal.
* ↑ (Gaztelaniaz) «Vino caliente con especias» DivinaCocina.
* ↑ (Ingelesez) John, J.. (2005). A Christmas Compendium. Continuum, 80 or. ISBN 0-8264-8749-1..
* ↑ (Gaztelaniaz) Beruete, Luis Felipe Lescure. (2005). DICCIONARIO GASTRONÓMICO, Términos, Refranes, Citas y Poemas. Editorial Visión Libros ISBN 9788498211375..
* ↑ Geiger, P.; Weiss, R.. (1950). Basilea.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6584
* Multimedia: Mulled wine / Q6584
# Ardo oparo

Ardo oparoa destilatutako edaria (normalean brandya) erantsi zaion ardoa da. Ardo oparoen eta likoreen arteko desberdintasuna da azken horiek destilazioz sortzen direla, eta lehenak ardoari likore bat erantsiz. Ardo oparo ezagunenak portoa, xereza, madeira eta bermuta dira.
# Ardo berde

Ardo berdea (portugesez: Vinho verde) Portugalgo ipar-mendebaldean egiten duten ardo mota da, zuriak, gorriak eta beltzak barne hartzen dituena. 1984an jatorrizko izendapena eskuratu zuen. 35.000 hektarea hartzen dute mahastiek, herrialdeko ekoizpenaren %15a lortuz.
Comissão de Viticultura da Região dos Vinhos Verdes (CVRVV) izeneko batzordeak ekoizpena kudeatzen du, Porton egoitza nagusia edukita.

## Eskualdeak

Esan bezala, ardo berdea Portugalgo Iparraldeko eskualdean ekoizten dute, zehazki Minho-Lima, Cávado, Ave, Grande Porto, Entre Douro e Vouga eta Tâmega azpieskualdeetan.

## Motak

* Zuriak:
** Alvarinho
** Loureiro
** Arinto edo Pedernã
** Trajadura
** Avesso
** Azal
* Beltzak:
** Vinhão
** Borraçal
** Amaral
* Gorriak:
** Espadeiro
** Padeiro

## Kanpo estekak

* (Portugesez)Ardo berdearen webgune ofiziala
* Datuak: Q1067753
* Multimedia: Vinho Verde / Q1067753
# Ardo gorri

Ardo gorria ardo beltz mota da, baina kolorez argiagoa dena. Ardo beltz guztiak lortzeko azala eta mamia batera hartzitzen dira, baina gorri ez du hainbeste kolorerik.
Hori lortzeko hiru teknika nagusi daude: patsekin, zuku ateratze edo (saignée) eta nahasketaren bidez.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12979
* Multimedia: Rosé wine / Q12979
# Aleksandr Arjipenko

Aleksandr Porfirovitx Arjipenko (ukraineraz: Олександр Порфирович Архипенко; Kiev, 1887ko maiatzaren 30a/maiatzaren 18a - New York, 1964ko otsailaren 25a) ukrainar estatubatuar abangoardiako artista, eskultorea eta artista grafikoa.
1902tik 1905era Kieveko Arte Eskolan ikasi zuen eta 1907an Parisen kokatu zen ukrainar artisten kolonia artean. Eskultura kubistengatik nabarmendu zen. Bera izan zen eskulturari estilo kubista eman zion lehena. 1923an Estatu Batuetara emigratu zuen eta 1937an Estatu Batuak nazionalizatu ziren.

## Iruditegia

* Emakumea orratzen
* Burdinazko irudia
* Gondoleroa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q157578
* Multimedia: Alexander Archipenko / Q157578
# Aleksandr Blok

Aleksandr Aleksandrovitx Blok (San Petersburgo, 1880ko azaroaren 28a/azaroaren 16a - Petrograd, 1921eko abuztuaren 7a) errusiar olerkari sinbolista izan zen.
Intelektual familia batean jaio zen eta gurasoak banandu ondoren senide aristokratekin bizi izan zen Moskutik gertu. Vladimir Solovioven filosofia eta Fiodor Tiuttxeven eta Afanasi Feten olerkiak izan ziren bere lehen eraginak.
1903an Liubov Dmitrievna Mendeleevarekin ezkondu zen, Dmitri Mendeleeven alaba. Berari eskaini zion olerki zikloa Stikhi o prekrasnoi Dame (Emakume eder bati buruzko bertsoak, 1904).
Blokek gogo biziz babestu zuen 1905eko Errusiako Iraultza. Bere bizitzaren amaieran, gai politikoetan zentratu zen, bere herrialdearen patu mesianikoa nabarmenduz. Beldur apokaliptikoak izan zituen eta itxaropenaren eta etsipenaren artean ibili zen eta Urriko Iraultza apokalipsi horren amaieratzat jo zuen.
1921ean Iraultzarekin desilusionatuta zegoen eta idazteari utzi zion. Gaixorik zegoen, eta medikuek gomendatu zuten atzerrira joango zela sendatzera. Bidaiarako baimena hil ondoren iritsi zitzaion.

## Lanak
### Olerkigintza liburuak

* “Стихи о Прекрасной Даме” (1904-1905), Emakume eder batí buruzko bertsoak
* “Нечаянная радость” (1907) Ezusteko gozamena
* “Снежная маска” (1907) Elurrezko maskara
* “Земля в снегу” (1908) Lurra elurretan
* “Ночные часы” (1911) Gaueko orduak

### Antzezlanak

* “Балаганчик” (1906) Azokako barraka
* “Король на площади” (1906) Erregea plazan
* “Незнакомка” (1906) Ezezaguna
* “Песня Судьбы” (1908) Patuaren abestia
* “Роза и Крест” (1913) Arrosa eta Gurutzea
* "Рамзес" (1919) Ramses

### Ziklo poetikoak

* Ante lucem (1898-1900)
* “Стихи о Прекрасной Даме” (1901-1902)
* “Распутья” (1902-1904) Bidegurutzeak
* “Пузыри земли” (1904-1905) Lurraren burbuilak
* "Ночная Фиалка" (1906) Gauako bioleta
* “Разные стихотворения” (1904-1908) Hainbat bertso
* “Город” (1904-1908) Hiria
* “Снежная маска” (1907) Elurrezko maskara
* “Фаина” (1906-1908) Faina
* "Вольные мысли" (1907) Pentsmendu askeak
* “Страшный мир” (1908-1916) Mundu izugarria
* “Возмездие” (1910-1921) Zigorra
* “Ямбы” (1907-1914) Ianboak
* “Итальянские стихи” (1909) Bertso italiarrak
* “Разные стихотворения” (1908-1916) Hainbat bertso
* “Арфы и скрипки” (1908-1916) Harpak eta biolinak
* “Кармен” (1914) Karmen
* "Родина" (1907-1916) Aberria, "На поле Куликовом" (1908) Kulikovoko lautadan
* "О чем поет ветер" (1913) Zertaz kantatzen du haizeak?
* "Пляски смерти" (1914) Dantza makabroak

### Olerkiak

* “Возмездие” (1910-1921) Zigorra
* “Соловьиный сад” (1915) Urretxindorren lorategia
* “Родина” (1907-1916) Aberria
* “Двенадцать” (1918) Hamabiak
* “Скифы” (1918) Eszitak

## Kanpo estekak

* Datuak: Q164765
* Multimedia: Alexander Blok / Q164765
# Aleksandr Dovjenko

Aleksandr Petrovitx Dovjenko (ukraineraz: Олександр Петрович Довженко, Oleksandr Petrovych Dovzhenko; errusieraz: Алекса́ндр Петро́вич Довже́нко, Aleksandr Petrovich Dovzhenko;Sosnitsa, Ukraina, 1894ko irailaren 10a/abuztuaren 29a - Kiev, 1956ko azaroaren 25a) ukrainar zinemagilea izan zen.
Eskola-maisua izan zen Kontsulatuko idazkaria eta margolaria izan aurretik. Eisenstein eta Pudovkin zinemagileekin batera, zine sobietarraren sortzaile handienetakoa izan zen. Obra nagusiak: Zvenigora (1927), Arsenal (1929), Zemlia (1930, Lurra, egilearen maisu-obra), Ivan (1932), Aerograd (1934), Chors (1939), Bitva sa Ukrainu (1943, Ukrainako gudua) eta Michurin (1948). Hil aurretik bi film garrantzitsu utzi zituen prestaturik, bere emazte eta laguntzaile zen Julia Sóntsevak amaitu zituenak: Poema o morie (1958, Itsasoko poema) eta Povestj plamennyj liet (1960, Suzko urteak).
"Earth" filma garai eta nazio guztietako 12 film onenen zerrendan sartu zen Bruselako Munduko Erakusketaren bertsioaren arabera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Txantiloi:Uk-UA «Як Яреськи побачив увесь світ: полтавські краєвиди у фільмах Довженка - poltava-trend.in.ua» poltava-trend.in.ua (Noiz kontsultatua: 2022-11-30).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55198
* Multimedia: Alexander Dovzhenko / Q55198