OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# John Rylands Liburutegia

John Rylands Liburutegia, ingelesez John Rylands Library, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen Viktoriar Aroko neogotiko bat da.
1890-1900 artean eraikia izan eta 1900eko urtarrilaren 1ean inauguratu zen. by Enriqueta Augustina Rylands alargunak John Rylands senarraren omenez sortu zuen.
1972an Manchesterreko Unibertsitatearen jabetzara igaro zen eta gaur egun Manchesterreko Unibertsitateko Liburutegiaren bilduma berezien egoitza da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1236267
* Multimedia: John Rylands Library, Deansgate / Q1236267
# John Rogers Searle

John Rogers Searle (Denver, Colorado, 1932ko uztailaren 31) estatubatuar filosofoa da.
Oxfordeko Unibertsitatean eskuratu zuen doktoregoa, eta irakaslea izan da Kaliforniako Unibertsitatean. Lan aipagarrienak hizkuntzaren ikerketaren ingurukoak ditu, hain zuzen ere, hizkeraren ingurukoak, zeinetan arau jakin batzuk zuzentzen duten jokabide-mota gisa agertzen baitu hizkera. Besteak beste, aztergai izan ditu zentzua eta erreferentzia, predikazioa etab. 1976. urteaz gero, gutxi gorabehera, bereziki kezkatu da adimenaren filosofiaz. Kezka horren ondorioa da adibidez Intentionality lana, zeinetan eskaini baitu adimen-egoeren eta gertaeren edukiari buruzko teoria bat, eta kritikatu baitu giza adimena eta ordenagailuaren funtzionamendua kidekotzat hartzen dituen joera. Etikaren alorrean, berriz, betebeharren analisian oinarritu du bere jarduera. Lan aipagarriak ditu, aurretik aipaturikoaz gainera, Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language (1969, Diskurtsoaren jarduna: hizkuntzaren filosofiari buruzko saiakera bat), Intentionality: An Essay in the Philosophy of Mind (1983. Intentzionalitate: adimenaren filosofiari buruzko saiakera bat) eta The Rediscovery of the Mind (1993, Adimenaren berraurkikuntza). Liburuak ez ezik, bere ikergaien inguruko hainbat artikulu ere eman ditu argitara.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q295012
* Multimedia: John Searle / Q295012
# John Romita Sr.

John Victor Jazzy Romita (New York, 1930eko urtarrilaren 24a - Floral Park, New York, 2023ko ekainaren 12a) estatubatuar komikigile bat izan zen, nagusiki Marvel Comics argitaletxean burututako lanarengatik ezaguna. John Romita Jr. komikigilearen aita da.
1965ean Avengers superheroi taldearen komikiak tintatzen eta Daredevilen komikiak marraztu zituen, Spidermani buruzko komikietako ohiko marrazkilarietako bat bilakatuz. La horri esker konpainian garrantzia bereganatu eta Lau Izugarriak eta Captain Americaren komikietan bildumetan parte hartu zuen, azkenean argitaletxearen zuzendari artistiko postura iritsiz. Kargu honetan Wolverine eta Punisher superheroien sorkuntzan parte hartu zuen.
* Datuak: Q1484216
* Multimedia: John Romita, Sr. / Q1484216
# John Russell (Russelleko I. kondea)

John Russell, Russelleko I. kondea (Londres, 1792ko abuztuaren 18a - ibidem, 1878ko maiatzaren 28a) britainiar politikaria izan zen. Erresuma Batuko lehen ministroa izan zen 1846tik 1852ra eta 1865etik 1966ra.
Bedfordeko VI. dukearen semea izan zen. Whig eta Liberal alderdietako kidea izan zen eta Parlamentuan sartu zen 1813an. Katolikoen aurkako lege diskriminatzaileen aurka agertu zen eta Parlamentuaren erreformaren bultzatzaileetako bat izan zen.
1830ean whigak boterera iritsi ziren eta Russell Greyren gobernuan sartu zen. Lord Melbourneren gobernuetan ere ministro izan zen. 1835etik 1839ra Barne Idazkaria izan zen, eta 1839tik 1841era Gerra eta Kolonietako Idazkaria.
1846an izendatu zuten lehen aldiz lehen ministro. Hainbat neurri sozial onartzea lortu zuen, gutxiengoan zegoen gobernu bat zuzendu arren. Ezin izan zuen Irlandako Gosete Handia konponduko eta finantza krisia jasan zuen 1847an.
1859tik 1865era, Palmerstonen gobernuko Kanpo Arazoetako Idazkaria izan zen.
1865ean, Palmerston hil ondoren, lehen ministro bihurtu zen bigarrenez, nahiz eta bere agintaldia laburra eta frustragarria izan.
Bertrand Russell filosofoaren aitona izan zen.
* Datuak: Q157259
* Multimedia: John Russell, 1st Earl Russell / Q157259
# John Rogan

John William Bud Rogan (Hendersonville, Tennessee, 1868ko otsailaren 16a – Gallatin, Tennessee, 1905eko irailaren 12a) oso gizaseme garaia izan zen; akromegalia deritzon gaixotasunaren ondorioz, 2,60 metro garai izatera heldu zen.
Esklabo izandako William Roganen hamabi seme-alabetatik laugarrena zen John. Inoizko gizonik altuenetan bigarrena izan zen 2,60 m), eta afro-amerikarrik garaiena. Ankilosia zeukan, ezin zuen ibili, eta bi ahuntzek tiratutako orgatxo batean ibiltzen zen geltokiz geltoki postalak saltzen. Beti egin izan zion uko zirku eta ikuskizunen zirkuituan parte hartzeari.

## Erreferentziak

* ↑ Telleria Sarriegi, Enekoitz. (2020-11-05). «Migel Joakinen garaikideak» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2637629
* Multimedia: John Rogan / Q2637629
# John Ruskin

John Ruskin (Londres, Ingalaterra, 1819ko otsailaren 8a – Brantwood, Cumberland, Ingalaterra, 1900eko urtarrilaren 20a) ingelesezko idazlea, arte-kritikaria, historialaria eta soziologoa izan zen. William Turner ingeles pintorearen eta prerrafaelisten aldeko agertu zen Modern Painters (1843-1860, Pintore modernoak, bost liburuki) obra handian. Estetikari buruz zituen ikuspegiak The Seven Lamps of Architecture (1849, Arkitekturaren zazpi puntuak) eta The Stones of Venice (1851-1853, Veneziako harriak, hiru liburuki) obretan azaldu zituen. Ingalaterrako langileentzako gutun politikoak idatzi zituen (1871-1887, Fors Clavigera), eta amaitu gabe utzi zuen autobiografia bat (1885-1889, Praeterita). Oxfordeko Unibertsitateko arte-saileko irakasle izan zen 1869-1879 eta 1883-1884 urteetan.
Gizarte modernoak eragiten dituen arazoak aztertu zituen ondorengo lanetan: The Two Paths (1859, Bi bideak), Sesame and Lilies (1865, Sesamo eta loreak) eta The Crown of Wild Olive (1866, Oihaneko olibondoaren koroa). Obra sozialetan ahitu zuen bere dirutza.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q179126
* Multimedia: John Ruskin / Q179126
# John Saldivar

John Saldivar (Monterrey, Mexiko, 1979ko martxoaren 20a) mexikar-estatubatuar moda diseinatzailea da.

## Biografia

John Saldivar-ek 2001ean hasi zuen moda-karrera Oscar de la Rentarekin eta bere diseinu-taldearekin aprendiz ari zela. De la Rentaren bitartez, Saldivarrek André Leon Talley editore estatubatuarra ezagutu zuen, eta gero Vogue Magazineko laguntzaile pertsonal gisa kontratatu zuen.
2007ko udazken/negurako bere izenburuko bilduma jarri aurretik, Saldivat Catherine Malandrino eta Lucien Pellat-Finet diseinatzaileekin lan egin zuen harreman publikoen zuzendari gisa.
Gaur egun, New York hirian bizi da eta bere Chelsea diseinu estudioan egiten du lan.
Saldivarren lanak nolabaiteko arreta erakarri du moda prentsan. Haren arropa estilistak eskatu dute Scarlett Johansson, Sarah Jessica Parker eta Kristin Davis bezalako ospetsuek janzteko.

## Erreferentziak

* ↑ Greg Lindsay. (1 October 2002). «The Answer: What's In Vogue's Closet?» Folio.
* 1 2 3 «Nouveau niche (fashion designers)» Women's Wear Daily 29 August 2007.
* ↑ Carolyn Stanley. (10 March 2008). «Out of control» Gen Art Pulse.
* ↑ Mackenzie Dawson. (12 September 2007). «Mex appeal» New York Post.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6256508
# Izko (argipena)

Izko Nafarroako euskal leku-izena eta abizena da. Ondorengoak izan daiteke:

## Tokiak

* Izko, Ibargoitiko herri bat

## Mendilerroa

* Izkoko mendiak
** Izko, mendialde honetako mendia.

## Pertsonak

* Bixente Serrano, nafar idazlea, historialaria eta militante izandakoa
* Patxi Izko, nafar enpresaburua eta Osasunako presidente ohia
# Izkue

Izkue Oltza zendeako kontzejua da. 1857ko errolda arte berezko udalerria izan zuen.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 71 biztanle ditu.

## Demografia eta biztanleria

Izkueko biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 77 | 75 | 73 | 67 | 63 | 59 | 73 | 71 |

## Azpiegitura eta garraioak

La Pamplonesa autobus konpainiak Izkue Iruñearekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
* Ibero - Izkue - Lizasoain - Ororbia - Aratzuri - Orkoien eta Iruñea

## Ikus, gainera

* Iruñerria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259995
* Multimedia: Izcue / Q12259995
# Izkiratzar

Izkiratzarra (Aristaeopsis edwardsiana) Aristeidae familiako itsas krustazeo espezie bat da, ozeano guztietan bizi dena.
Izkira handi hauek jateko onak dira. Andaluzian carabinero esaten zaie eta hango gastronomian ohikoak dira.

## Deskribapena

Otarrainxka eta izkiren antzeko itxura dute, zefalotorax handia, abdomenna eta amaieran telson izeneko isatsa. Izkiratzarrak handiagoak dira, 30 cm-ko luzera har dezakete. Burua eta abdomina luzea eta aldebitan zapaldua dute eta kolore gorri iluna izateagatik bereizten dira gainerako krustazeotatik.

## Bizimodua

Aldapa kontinentaleko lokatz eta hareatan bizi dira, 500 eta 2.000 metro arteko sakoneran, eta han aurkitzen duten hondakin organikoak jaten dituzte.
Ugalketa garaian emeen 300.000 eta 500.000 arteko arrautza kopuruak jartzen dituzte. Arrautzetatik larba pelagiko oso txikiak jaiotzen dira, 0'5 mm dutenak, eta igeri eginaz planktona dagoen eremuetara iristen dira, zooplanktona osatuz. Handitzen direnean planktona utzi eta hondo hareatsuetara jaisten dira. Itsaso hondoan azkar garatzen dira.

## Erabilera

Izkiratzarra Iberiar penintsularen hegoaldean kontsumitzen da, Andaluzian bereziki. Garai batean oso ugaria zen itsasoetan eta Cadiz probintziako Tarifa eta Conil herrietan familia behartsuenen elikagaia bihurtu zen. Gehiegizko harrapaketak ordea asko urritu du izkiratzarren kopurua eta itsaski garestia da gaur egun.
Plantxan erreta kontsumitzen da gehienbat, baina sukalde errezeta ugaritan agertzen da. Buru handia oso zaporetsua da eta saltsak, zopak eta kremak egiteko egokia da, zapore handia emateaz gain kolore gorri polita ere uzten duelako.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) W. Fischer & G. Bianchi. (1984). (PDF) Western Indian ocean: Fishing area 51. in: FAO species identification sheets for fishery purposes. VI Erroma: FAO.
* ↑ «ITIS - Report: Aristaeopsis edwardsiana» www.itis.gov (Noiz kontsultatua: 2023-03-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Carabinero o Brillante de la Costa de Huelva » La Gamba Del Sur» La Gamba Del Sur (Noiz kontsultatua: 2023-03-26).
* 1 2 «Carabinero Mariscos, características e información» www.pescaderiascorunesas.es (Noiz kontsultatua: 2023-03-26).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Carabineros gordos» Mariscos Luisiana (Noiz kontsultatua: 2023-03-26).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2007615
* Multimedia: Aristaeopsis edwardsiana / Q2007615
* Espezieak: Aristaeopsis edwardsiana
# Izkiriaturik Aurkitu Ditudan Gurak

Ezlekuak Lisabö rock musika talde gipuzkoarraren laugarren diskoa da, 2005an argitaratutakoa. Diskoa hainbat kolaborazioren bilduma da eta Anari, Akauzazte, Experience, Riddim, Káhrlo Desastre, Selam, Xabier Erkizia eta Manta Ray-k hartu dute parte.
Diskoa 2005eko udaberrian kaleratu bazen ere, 2004ko abenduan hasi eta 2005eko apirilera arte doan denboran burutu zuten lana. Izenburua Joseba Sarrionandiaren Izkiraturik aurkitu ditudan ene poemak liburuari egindako keinua da. Diskoaren gai nagusia desioa da eta kolaborazioek gai horren inguruan egindako lanak biltzen dira batez ere.

## Kantu zerrenda

* ardoa eta odola I (zubipean)
* iparorratza
* desioaren ordua
* de quoi teneir jusqu'à demain matin
* minute dub
* el adiós que se queda
* vieillard au soleil
* deliberazio
* ardoa eta odola II (zigarroak lokatzetan)
* ahora canción rota
* sueño mexicano
* ezarian
* ardoa eta odola III (desioaren aztarna)

## Erreferentziak

* ↑ LISABÖ biluzteko gurak elkarturik. entzun.com.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12259993
# Izko (Izko)

    Artikulu hau mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Izko (argipena)».
Izko Nafarroa Garaiko mendia da, 976 metro ditu eta Izkoko mendietan kokatuta dagoena.
Mendilerroan dagoen Izko mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Erreferentziak

* ↑ Gailurraren izena: Izko (Mendikat webgunean)
* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) (Izko) Izko (Izko) (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendiak
* Nafarroako mendien zerrenda

## Kanpo estekak

* luberri.net webgunean
* Datuak: Q66732880
# Izmendia

Izmendia edo Aizmendia, Nafarroa Garaian dagoen euskal mendia da.
Andiako goi-lautadaren hegoaldean urak hainbat sakan urratu ditu, haien artean mendi katetxo edo adar laburrak utziz.
Garindon hasi eta Soroluzetan barrena egiten duena Izmendia gainean amaitzen da. Urrundik ikusita, mendixka honek ez dirudi oso interesgarria: baso trinko batek erabat estalita, masokismo hutsa ematen du han sartzeak.
Baina mendizaletasunak ematen dituen ustekabe horietakoren bat emanen digu Izmendiak: gailurrerainoko bide egokia izateaz gain, punturik altuena atzean utzita aurkituko dugun talaiatik paisaia paregabea miretsiko dugu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) Izmendia (Mendikat)

## Ikus, gainera

* Izmendia, http://www.euskal-herria.org/.
# Izkirimiri

Izkirimiri, tortiko, txiste edo zirto bat barregura eragiteko asmoarekin kontatzen den istorio laburra, esaera edota hitz sorta da. Ez da broma edo gagarekin nahastu behar, azken bi hauek ahozkoak ez direlako, baizik eta ikustekoak.

## Izkirimiri motak

Izkirimiriak duten gaiaren arabera taldetan sailka daitezke:
* Leku bati erreferentzia egiten dieten izkirimiriak.
* Izkirimiri berdeak edo sexuzkoak.
* Izkirimiri makabroak.
* Politikoak.
* Sexistak. Matxistak. LGBT kolektiboko kideei buruzkoak.
* Arrazistak.
* Lekuan lekukoak (halako toki bati buruz eta batez ere bertoko biztanleei buruz barre egiteko sortu diren zirtoak).
* Umore zuria. Inori min egingo ez dion hori.
Askotan, testuinguru batean barregura sortzen duten zirtoek beste testuinguru batean grazia gutxi dute, edo batere ez. Tortikoek erakusten dute kontalariari buruz zer den barregarri une eta toki jakin batean.

## Ikus, gainera

* Zirto
* Txantxa
* Gag

## Kanpo estekak

* Datuak: Q131138
* Multimedia: Jokes / Q131138
# Jelena Produnova

Jelena Sergeievna Produnova (errusieraz: Елена Сергеевна Продунова; Rostov Don, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa, 1980ko otsailaren 15a) ospe handiko errusiar gimnasta da. Gimnasia artistikoko talde errusiarrari egindako ekarpenagatik Sidneyn 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan. Bere karrerak 1995etik 2000ra arte iraun zuen, eta hainbat domina olinpiko eta mundial jaso zituen, baita domina ugari beste lehiaketa batzuetan ere.

## Kirolari ibilbidea
### 1995-96

Produnovaren senior mailako lehen lehiaketa handia 1995eko Munduko Txapelketan izan zen, Sabaen (Japonia), eta talde errusiarrarekin 4. amaitu zuen. Esperientzia gutxi zuenz, Produnovak ezin izan zen banakako amaiera bakar batean ere sailkatu. Lehiaketa hori baino lehen, Produnovak 1995eko nazioarteko junior txapelketan ere parte hartu zuen, Japonian. Han, oreka-barran zilarrezko domina lortu zuen, eta 5. postuko marka bi: bat banakako finalean, eta bestea barra asimetrikoetan.
1996an gimnasia artistikoko talde errusiarreko kide izateko hautatu zuten, Atlantako 1996ko Udako Olinpar Jokoetan lehiatzeko, baina orpoko lesio batek Olinpiar Joko haietara joatea eragotzi zion.

## Kanpo estekak

* ↑ Resultados por equipos del mundial de 1995 en Sabae
* ↑ Resultados

## Kanpo estekak

* Datuak: Q887390
# Jelena Prokhorova

Jelena Vladimirovna Prokhorova (Kemerovo, Errusia, 1978ko apirilaren 16a) errusiar atleta da, heptatloi-proban espezialista. 2001ean munduko txapelduna izatea lortu zuen.

## Kirol ibilbidea

2001eko Edmontoneko Munduko Txapelketan, urrezko domina irabazi zuen heptatloi lehiaketan, eta 6694 puntu lortu zituen, Natallia Sazanovich bielorrusiarraren (zilarra) eta Shelia Burrell estatubatuarraren (brontzea) aurretik.

### Dopina

2005ean, lehiaketa-proba batean debekatutako substantzia bati positibo eman zion. IAAFk bertan behera utzi zuen 2005eko urritik 2006ko urrira.

## Nazioarteko Txapelketa

Errusiaren ordezkari :
| Urtea | Txapelketa | Lekua | Postua | Proba | Emaitza |
| 1999 | Europako 23 urtez azpuko Txapelketa | Göthenburg, Suedia | 2.a | Heptathloi | 6011 puntu |
| 2000 | Udako Olinpiar Jokoak | Sydney, Australia | 2.a | Heptathloi | 6531 puntu |
| 2001 | Munduko txapelketa, barruan | Lisboa, Portugal | 2.a | Pentathloi | 4711 puntu |
| 2001 | Hypo-Meeting | Götzis, Austria | 2.a | Heptathloi | 6576 puntu |
| 2001 | Munduko txapelketa | Edmonton, Kanada | 1.a | Heptathloi | 6694 puntu |
| 2002 | Europako txapelketa, barruan | Vienna, Austria | 1.a | Pentathloi | 4622 puntu |
| 2003 | Munduko txapelketa | Paris, Frantzia | 4.a | Heptathloi | 6452 puntu |
| 2004 | Hypo-Meeting | Götzis, Austria | 4.a | Heptathloi | 6354 puntu |
| 2004 | Udako Olinpiar Jokoak | Atenas, Grezia | 5.a | Heptathloi | 6289 puntu |

## Marka pertsonalak

| Heptathloi - 6765 puntu (2000) 200 metro - 23.37 s (2000) 400 metro - 54.25 s (2003) 800 metro - 2:04.27 min (2000) 100 metro hesi - 13.54 s (2000) | Jauzi Handia - 1.88 m (2001) Jauzi luzea - 6.72 m (2000) Shot put - 14.30 m (2000) Xabalina-jaurtiketa- 50.73 m (2001) |

## Erreferentziak

* ↑ Elena Projorova. .
* ↑ «Wayback Machine» web.archive.org (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q267289
# Jelena Prokofieva

Jelena Gennadievna Prokofieva, errusieraz Елена Геннадьевна Прокофьева, (Mosku (Errusia), 1994ko abuztuaren 2a) igeriketa sinkronizatuan aritzen den kirolari errusiarra da.

## Olinpiar Jokoak

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezko domina eskuratu zuen Errusiako taldearekin,Txinako taldearen (zilarrezkoa) eta Japoniakoaren aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatzen zuten taldea: Natalia Istxenko, Svetlana Romaxina, Aleksandra Patskevitx, Alla Xixkina, Elena Prokofieva, Helena Topilina, Maria Xurotxkina, Svetlana Kolesnitxenko eta Vlada Txigiriova-k.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak

Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil | 01 ! | Igeriketa sinkronizatua, emakumeak taldeka |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* ↑ «Elena Prokofieva» olympedia.org 2021-10-28an begiratua. (Ingelesez)
* ↑ Igeriketa sinkronizatua, emakumeak taldeka, emaitzak 2016 olympedia.org (Ingelesez)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q21622402
# Jelena Psariova

Jelena Ivanovna Psariova, errusieraz: Елена Ивановна Псарёва, (Kuibyxev, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1921eko maiatzaren 16a - Omsk, Errusia, 2004ko apirilaren 28a) sobietar eta errusiar aktorea izan zen. Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboko Herri Artista izendatu zuten 1980an.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4382819
# Jelena Stasova

Jelena Dmitrievna Stasova (errusieraz: Еле́на Дми́триевна Ста́сова; 1873ko urriaren 3a – 1966ko abenduaren 31) errusiar militante boltxebikea izan zen, 1895. urtetik iraultzaren kausari emana.

## Biografia

1898an marxistekin bat egin zuen, eta 1902ko zatiketa garaian boltxebikeekin lerratu zen, alderdiaren militante liberatu bihurtuz. Antolakuntzareko dohain apartak zituenez, San Petersburgoko adarraren “idazkari tekniko” egin zen, hau da, zelula horren lan logistiko klandestino guztia (egunkarien banaketa, inprimaketa, mezuak eta gutunak pasatzea, batzar-tokiak bilatzea eta abar) bere eskuetatik pasatzen zen.
1905ean, Suitzara ihes egin behar izan zuen, baina 1906ean Errusiar Estatura itzuli zen, Tbilisira (Georgia), non irakaskuntza eskola bat zuzendu zuen. 1912an, Komite Zentral Boltxebikearen kide aukeratu zuten, eta urte horretan bertan, polizia tsaristak infiltratu bati esker ia zuzendari boltxebike denak atxilotu zituenean, Stasova izan zen Alderdia nola edo hala berreratzeko ardura izan zuena.
Alajaina, 1913an atxilotu egin zuten eta 1916an ihes egitea lortu zuen. 1917an, berriz, Komite Zentral Boltxebikearen Idazkari kargurako aukeratu zuten (postu hori sortu berria izan zen, beraz, Stasova izan zen boltxebikeen lehen Idazkaria). Postu hori izan zuen Iraultzaren urterik erabakigarrienetan, ahalik eta 1920ean dimititu zuen arte (Komite Zentraleko postutik baita).
Horrez gain, 1918an Txekaren zuzendaritzako kide izan zen, eta 1919an Alderdiaren Antolakuntzarako Bulegoko (Orgburo) kide bilakatu zen. 1921ean Internazional Komunistaren ordezkari gisa aritu zen Alemanian, 1926. urtera arte. 1927 eta 1937 urteen artean, Nazioarteko Laguntza Gorriaren zuzendariorde eta Sobietar Ordezkaritzaren buru izan zen. Lan horretan zegoela, 1935ean, Internazional Komunistak, erakunde honen Nazioarteko Kontrol Komiteko kide aukeratu zuen, eta kargu hori mantendu zuen 1943an Internazionala desegin arte. 1938 eta 1946 artean, Internatsionalnaia Literatura (Nazioarteko Literatura) aldizkariaren zuzendari izan zen. 1946an erretiratu zen. 1966an hil zen, 93 urte zituela.

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 Stasova, Elena, K17 2017-05-09. CC0 Domeinu Publikoa
* Datuak: Q271492
* Multimedia: Elena Stasova / Q271492
# Jelena Välbe

Jelena Valeryevna Välbe, jaiotza-izenez Jelena Valeryevna Trubitsyna (errusieraz: Елена Валерьевна Трубицына), (Magadan, Sobietar Batasuna, 1968ko apirilaren 20a) errusiar iraupen-eskiatzaile ohia da. 1989 eta 1997 urteen bitarteko Munduko Eski Nordiko Txapelketetan 17 domina irabazi zituen, horietatik 14 urrezko eta 3 zilarrezko.
Urmas Välbe estoniar iraupen-eskiatzailearekin ezkonduta egon zen.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera). .
* Datuak: Q238238
* Multimedia: Yelena Välbe / Q238238
# Jelena Samarina

Jelena Georgievna Volozhanina (errusieraz: Елена Георгиевна Воложанина; Omsk, Sobietar Batasuna, 1927ko abenduaren 16a - Madril, 2011ko maiatzaren 4a), Jelena Samarina izen artistikoz ezaguna, errusiar aktorea izan zen. Juan Manuel López espainiar errefuxiatua ezkondu eta bikotea Espainiara joan zen non Jelenak pertsonaia zitalak antzeztu zituen.

## Filmografia hautatua

* Cuéntame (2004)
* Antivicio (2001)
* La duquesa roja (1997)
* Don Juan en los infiernos (1991)
* Lulú de noche (1986)
* Cervantes (1981)
* Madrid al desnudo (1979)
* Las truchas (1978)
* La Carmen (1976)
* Tirarse al monte (1974)
* El hombre oculto (1971)
* Españolas en París (1971)
* The House of 1,000 Dolls (1967)
* Currito de la Cruz (1965)
* Chantaje a un torero (1963)
* El balcón de la luna (1962)
* ¡Viva lo imposible! (1958)

## Erreferentziak

* ↑ Palmer, R. Barton. (2007). Nineteenth-Century American Fiction on Screen. Cambridge University Press, 35 or..
* ↑ enciclopediacineespa-fernando.blogspot.com
* Datuak: Q20741910