OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Una furtiva lagrima

| | "Una furtiva lagrima" Enrico Caruso 1911n Victor Talking Machine Companyrako grabatua |
| Arazoak fitxategi hau entzuteko? Ikus multimedia laguntza. ||
Una furtiva lagrima (euskaraz: «isileko malko bat») Maitasunaren elixirra operaren erromantza ospetsua da. Egileak Gaetano Donizetti (musika) eta Felice Romani (libreto) dira. Operako ariarik ospetsuena da, eta goi mailako tenore urteetan zehar interpretatu dute, Carlo Bergonzi, Roberto Alagna, Enrico Caruso, Jussi Björling, Beniamino Gigli, Alfredo Sadel, Tito Schipa, Mario Lanza, Alfredo Kraus, Nicolai Gedda, Luciano Pavarotti, Plácido Domingo, José Carreras edota Andrea Bocelli maisuek bezala.
Una furtiva lagrima bigarren ekitaldiko zortzigarren eszenan abesten dute. Nemorino xaloak ustezko maitasun-elixirra erosi dio berritsu bati, Dulcamara doktoreari, irentsiz gero Adina lurjabe eder eta aberatsaren bihotza konkistatu ahal izango zuelakoan, baina amarruak ez du eraginik, antza, gainera, ustezko elixirraren ordez Bordeleko ardoa saldu ziolako eta Adina, aitzitik, beste ezkongai batekin, Belcore sarjentuarekin, duen konpromisoa iragartzen duelako. Etsita eta ustezko elixirraren beste dosi bat eskuratzeko dirua lortzearren, Belcore aurkariaren errejimenduan soldadu gisa jokatzen du maiteminduak. Hiriko neskek Nemorinoren osaba bat hil dela jakiten dute, dirutza handia utziz, eta, beraz, denak inguratzen eta jostatzen hasten dira, eta nekazari xaloak elixirraren efektu gisa interpretatzen du hori.

## Hitzak

| Jatorrizko libretoa (italieraz) | Euskarazko itzulpena |
| Una furtiva lagrima negli occhi suoi spuntò: Quelle festose giovani invidiar sembrò. Che più cercando io vò? Che più cercando io vò? M'ama! Sì, m'ama, lo vedo. Lo vedo. Un solo istante i palpiti del suo bel cor sentir! I miei sospir, confondere per poco a' suoi sospir! I palpiti, i palpiti sentir, confondere i miei coi suoi sospir... Cielo! Si può morir! Di più non chiedo, non chiedo. Ah, cielo! Si può, Si può morir Di più non chiedo, non chiedo. Si può morir, Si può morir d'amor. | Isileko malko bat begietara azaldu zion: Inbidia ematen zien neska gazte hauei. Zer gehiago nahi dut? Zer gehiago nahi dut? Maite nau, bai, maite nau, ikusten dut, ikusten dut! Une batez bere bihotz, ederraren taupadak sentitu! Nire hasperenak nahastu, ia bere hasperenarekin. Haren bihozkadak, haren bihozkadak sentitu, gure hasperena nahastea... Ai! Hil egin daiteke! Ez dut gehiago eskatzen, ez dut eskatzen. Ai ene! Bai, hil naiteke! Ez dut gehiago eskatzen, ez dut eskatzen. Hil daiteke! Maitasunez hil daiteke! |

## Erreferentziak

* ↑ Score and libretto Indiana University School of Music

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2060389
# Una follia

Una follia (euskaraz Erokeria bat, baita ere Il ritratto parlante ("Erretratu hizlaria") edo La folia di carnovale ("Inauterietako erokeria) izenburuekin ezagutua, ekitaldi bakarreko fartsa zen. Musika Gaetano Donizettirena zen eta libretoa Bartolomeo Merellik idatzita. 1818ko abenduaren 17an taularatu zen lehen aldiz, Veneziako Goldoni Antzokian.
Libretoa eta partitura 1818. urtearen ondoren galdu ziren: zortzi musika zati bakarrik heldu zaizkigu. Genero komikoarekin musikagileak eginiko lehen saiakera izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Cfr. William Ashbrook, Donizetti. La vita, Fulvio Lo Presti itzultzailea, Turín, EDT, 1986, 14.or..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q845828
# Una pistola en cada mano

Una pistola en cada mano 2012ko Cesc Gay kataluniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Galduta eta nortasun berri baten bila dabiltzan gaur egungo gizonen gabeziei, ahuleziei eta bestelako “bertuteei” buruzko erretratu umoretsu, ironiko eta gupidagabea.

## Aktoreak

* Ricardo Darín: G
* Luis Tosar: L
* Javier Cámara: S
* Eduardo Noriega: P
* Leonor Watling: María
* Candela Peña: Mamen
* Cayetana Guillén Cuervo: Sara
* Eduard Fernández: E
* Leonardo Sbaraglia: J
* Jordi Mollà: M
* Alberto San Juan: A
* Clara Segura: Elena

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6155879
# Tyczyn udalerria

Tyczyn ( (Audio·info)) Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Rzeszów barrutian kokatuta. 59,02 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11748 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q978824
ieaBehe Karpatoetako voivoderriko udalerriak :
# Tydal

Tydal Norvegiako udalerria da. Sør-Trøndelag konderrian kokatua dago. 1329.41 km² ditu eta 856 biztanle ditu.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Meråker Selbu Holtålen Røros Berg udalerria Åre udalerria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q494053
* Multimedia: Tydal / Q494053
# Tyhee (Idaho)

Tyhee Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bannock konderrian kokatuta dago, Idaho estatuan. 1.130 biztanle ditu, 7,452948 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Bannock konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4001134
* Multimedia: Tyhee, Idaho / Q4001134
# Tykocin

Tykocin Poloniako udalerri bat da, Bialystok konderrian kokatua, Podlaskia voivoderrian . 28,97kilometro koadroko azalera du eta 2008an 1.907 biztanle inguru izan zituen herriak. Mordechai Mark Zamenhofen jaioterria ere bada Ludovico Zamenhof doktorearen aita, esperantoaren sortzailea .
Populazio honek erdiko plaza bat du eta bere inguruan leku honi nortasuna ematen dioten hainbat leku enblematiko daude. Herrian dagoen sinagoga nabarmentzen da, gaur egun museo gisa erabiltzen dena, 1642koa eta bere eraikitzailea Branick. Plazaren erdian, Trinitate Santuaren eliza katolikoa dago, estilo barrokokoa, arkitekto italiarrek diseinatua, poloniar eliza gehienak bezala. Bere tamaina handian ikusgarria da Tykocinek inoiz 5.000 biztanle baino gehiago izan ez zituen arren, eta erdia bakarrik katolikoak ziren. Tykocin-eko beste monumentu ikoniko bat Stefan Czarnieckiren estatua da , Bi Nazioen Errepublikako noble eta jenerala.

## Holokaustoa

1941eko abuztuaren 25ean, hiriko juduak merkatuan bildu zituzten naziek . 1.400 inguruko Lupochowo basora eraman zituzten, eta hil zituzten. Judu batzuek irten eta ezkutatzea lortu zuten, baina horietako gehienak Poloniako poliziak aurkitu eta atxilotu zituen. 150 judu eraman zituzten eta aldi baterako Bialystokeko ghettoan konfinatu zituzten.

## Erreferentziak

* ↑ www.yivoencyclopedia.org. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q941451
* Multimedia: Tykocin / Q941451
# Tycroes

Tycroes, Galesko udalerri bat da, Carmarthenshire konderrian. Llanedi komunitatearen barnean dago.
2011ko erroldaren arabera 2.156 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7859766
* Multimedia: Tycroes / Q7859766
# Tydavnet

Tydavnet (irlanderaz: Tigh Damhnata) Irlandako udalerri bat da, Monaghan konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q955038
* Multimedia: Tydavnet / Q955038
# Tye (Texas)

Tye Texasko hiri bat da. Taylor konderrian kokatua dago. 2010ean 1.242 biztanle zituen, 12,31 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Taylor konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q970285
# Tygh Valley (Oregon)

Tygh Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wasco konderrian dago, Oregon estatuan. 236 biztanle ditu, 9,663912 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Wasco konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2295749
# Tyholland

Tyholland (irlanderaz: Tigh Thalainn) Irlandako udalerri bat da, Monaghan konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4319129
* Multimedia: Tyholland / Q4319129
# Tous les garçons et les filles

«Tous les garçons et les filles» (euskaraz: «mutil eta neska guztiak») Roger Gustave Samynek moldatu eta Françoise Hardyk idatzi eta abestu zuen kanta da, chanson generoaren ikur bilakatu zena. Abestiak neska gazte baten sentimenduak kontatzen ditu, inguruan dituen bikoteekiko maitasuna eta inbidia inoiz ezagutu ez dituenak. Hardyren singlea, nazioartean kaleratua, arrakasta handia izan zuen Frantzian, non 1962ko urriaren amaieratik 1963ko apirilaren erdialdera lehenengo zenbakian (lau edizio desberdin) 15 aste igaro baitzituen jarraian.
Hardyk ziztuan lortu zuen arrakasta: telebistan. Ordurako, kontratu bat sinatua zuen Vogue diskoetxearekin, baina 1962ko Frantziako hauteskundeen kanpainan albistegi saio bateko etenean eginiko emanaldi batek bultzatu zuen haren ibilbidea. Hain zuzen ere, Tous les garçons y les filles de mon age kantatu zuen hartan. Urteetara, artistak aitortu du orduan apenas zekiela partiturak irakurtzen ere, eta musika idazten ere ez zekiela.
EPko 700.000 ale saldu zituen Frantzian. Gainera, Hardyk abestia ingelesez (Find Me A Boy, Françoise Hardy Sings in English, 1963), italieraz (Quelli Della Mia Età, Françoise Hardy canta per voi in italiano, 1963) eta alemanez (Peter Und Lou, Françoise in Deutschland, 1965) grabatu zuen. Frantzian, Ingalaterran, Italian eta Alemanian, guztira, hiru milioi kopia baino gehiago saldu zituen.

## Erreferentziak

* ↑ «Françoise Hardy kantaria hil da, 80 urterekin» Berria 2024-06-12 CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
* ↑ Les Meilleures Ventes Tout Temps de 45 T. / Singles InfoDisc (Frantsesez)
* ↑ (Frantsesez) Saka, Pierre; Plougastel, Yann. (1999). La Chanson française et francophone. Paris: Larousse ISBN 2-03-511346-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3333860
# Tous les matins du monde (1991ko filma)

Tous les matins du monde 1991ko Alain Corneau frantziar zinema zuzendariaren drama filma bat da, izen bereko eleberrian oinarrituta.
Zazpi César Sari (tartean zuzendari onena, gizonezko aktore onena, eta film onenarenak) irabazi zituen.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Luis XIV.aren erreinaldian, Marin Marais musikariak bere hasierako pausuak gogorarazten ditu, Monsieur de Sainte-Colomberekin viola da gamba jotzen hasi zuenerakoak.

## Aktoreak

* Jean-Pierre Marielle: Monsieur de Sainte Colombe
* Gérard Depardieu: Marin Marais
* Anne Brochet: Madeleine
* Guillaume Depardieu: Marin Marais gaztea
* Carole Richert: Toinette
* Michel Bouquet: Baugin
* Jean-Claude Dreyfus: Abbe Mathieu
* Yves Gasc: Caignet
* Yves Lambrecht: Charbonnières
* Jean-Marie Poirier: Monsieur de Bures
* Myriam Boyer: Guignotte

## Erreferentziak

* ↑ Malcolm, Derek. (1992-12-30). «Viol Bodies. Film of the week: Tous les Matins de Monde» The Guardian.

## Kanpo estekak

* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1219541
# Tous (Ribera Alta)

Tous Valentziako Erkidegoko udalerria da, Ribera Alta eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2011ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1268 biztanle zituen.

## Hizkuntza

Ribera Alta eskualdean Tous katalana tokiko hizkuntza ez den herri bakarra da. Hala ere, herrian hitz egiten den gaztelania katalanismoz beteta dago eta hori dela eta kondaira batek dio munduko hizkuntzak banatu zirenean Tous amaierarako utzi zutela eta bertan hondakinak bota zituztela.

## Erreferentziak

* ↑ Manuel Sanchis i Guarner: Els pobles valencians parlen els uns dels altres.

## Ikus, gainera

* Valentziako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1993044
* Multimedia: Tous / Q1993044
# Tous

Tous esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:

## Tokiak

* Tous, Valentziako probintzian dagoen udalerria.
* Sant Martí de Tous, Bartzelonako probintzian dagoen herria.

## Bestelakoak

* Tous, harribitxien dendak.
* Touseko uholdea, 1982an uharka bat apurtu zenean Valentzian sorturiko uholdea.
# Toussieux

Toussieux Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.

## Ikus, gainera

* Ain departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q840412
* Multimedia: Toussieux / Q840412
# Tout Puissant Mazembe

Tout Puissant Mazembe Kongoko Errepublika Demokratikoko futbol talde bat da, Lubumbashi hirikoa. Herrialdeko talderik loriatsuena da eta 2010an FIFAren Kluben arteko Munduko Kopako finala jokatu zuen, ordurarteko final guztietan Hego Amerikako eta Europako taldeak aritu zirenez gauza historikoa izan zen.

## Palmaresa
### Kongoko Errepublika Demokratikokoan: 27

* Kongoko Err. Dem. Liga (19): 1966, 1967, 1969, 1976, 1987, 2000, 2001, 2006, 2007, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016, 2017, 2019, 2020, 2022.
* Kongoko Err. Dem. Kopa (5): 1966, 1967, 1976, 1979, 2000.
* Kongoko Err. Dem. Superkopa (3): 2013, 2014, 2016.

### Nazioartean: 9

* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa (0): finalista 2010an.
* Afrikako Txapeldunen Liga (5): 1967, 1968, 2009, 2010, 2015.
* Afrikako Futbol Errekopa (1): 1980.
* Afrikako Futbol Superkopa (3): 2010, 2011, 2016.
* Afrikako Konfederazio Kopa (2): 2016, 2017.
* Afrikako Konfederazioaren Kopa (1): 2016.

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q695340
* Multimedia: TP Mazembe / Q695340
# Urrutico inchaurrac (antzerkia)

Urrutico inchaurrac (egungo euskaraz Urrutiko intxaurrak) Martzelino Soroa idazle donostiarrak 1886an plazaratu eta hurrengo urtean argitaratu zuen komediaren izenburua da. Egilearen ezagunetariko bat da. Tolosa argitaratu zen, Eusebio Lópezen irarkolan.

## Historia

Arrakasta handia izan zuen lan hau Jose Maria Ampuerori eskainita dago. Ampuero Durangoko jaien-batzordearen partaidea zen; jai horietan urresko domeina eman zioten antzezlan honi. Saria ematekotan horrela idatzi zuen batzordeak: «Gei agertugarri biurtsan edo zelototsan zeñaren kondairakortasuna edo oiturakortasuna izan bear dan noraezean Euskal-erriari jatorkona: Oni izentauriko saria daroa Urrutiko incháurrak izentzat daukan lanaren egilleak, dalako bere irakurtea guztiz oneragarri, mesedegarri eta eragillea euskaldun gach baga eta sotillak Amerikako leku urriñetara joateko agertu daroen egarri eta gurari bizia ill eta amatetako?»
Ondoren ere, Donostiako Lore-jokoetan aurkeztua izan zen; geroago, otsailaren 2an Tolosan aurkeztua izan zen.

## Antzezlana

Beste asmorik gabeko ondo pasatzeko lana da. Oinarrian atsotitz ezaguna dago: “Urrutiko intxaurrak hamalau, berturatu eta lau”.

## Erreferentziak

* ↑ https://zubitegia.armiarma.eus/?p=ona-323
* ↑ https://www.donostiaeuskaraz.eus/euskaraz/idazleak/liburu/urrutiko-intxaurrak/lang/eu
* ↑ https://zubitegia.armiarma.eus/?p=sal-323

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130320130
# Urrutiña

Urrutiña Eratsungo eta Saldiaskoauzo bat da. 2018ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 30 biztanle bizi dira. Auzo ospetsua da bertan trikuharri ugari aurkitzen direlakoz.

## Demografia eta biztanleria

Urrutiñako biztanleria :
| 1994 | 1997 | 2000 | 2003 | 2006 | 2009 | 2012 | 2015 | 2018 |
| 38 | 35 | 30 | 21 | 19 | 24 | 24 | 25 | 30 |

## Erreferentziak

* ↑ Saldias EODAn.

## Ikus, gainera

* Eratsun
* Saldias
* Urrutiña

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12268730
# Urrutia txaleta

    Artikulu hau Gueñeseko eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Urrutia».
Urrutia txaleta 1910an Gueñesen eraikitako indiano etxea da. Emiliano Pagazaurtundua arkitektoak diseinatu zuen, Mexikon dirutza handia egin zuen Urrutia-Galdames familiarentzat. Urrutia familiaren udako egoitza bezala erabiltzeko eraiki zuten. Txaletaren fatxadetan, Frantziako Bigarren Inperioaren eta arkitektura modernistaren eragina nabaria da.
Frantziako eragina du hainbat elementutan, bigarren solairuan terraza bihurtzen diren alboko tribunetan, aurrealde nagusiko arku hirukoitzek osatutako galerietan, hiru dimentsiotako egituran edo eskailera inperialean. Modernismoa balkoietako burdinetan atzematen da eta baita gailurrerian ere. Urrutia jauregia ingeles estiloko lorategiz inguratuta dago, pergola eta lorezainarentzat etxea ditu eta baita urmael bat ere.
Eraikinaren barruan, apaingarri neo-pizkundetarrak, panelez estalitako hormak, jantokirako atea eta Amadeo Depriten beirateak aipagarri dira. Etxearen inguruan, pergola, lorazainaren etxea, eta urmaela zeuden. 1974. urteaz geroztik txaleta Gueñesko udaletxea da.

## Kanpo estekak

* Urrutia txaleta euskadi.net webgunean
* Datuak: Q12268729
* ↑ «Urrutia txaleta (Udaletxea)» turismo.euskadi.eus 2007-01-05 (Noiz kontsultatua: 2024-05-02).
# Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala

Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala (UHUN; gaztelaniaz: Universidad Nacional de Educación a Distancia edo UNED) Espainiako unibertsitate bat da, 1973an hasi zelarik hezkuntza lanetan. Bertaratu beharrik gabe ikasgaiak burutzeko aukera eskaintzen du, Internet eta ikus-entzunezkoen bitartez.

## Ezaugarriak

Goi mailako ikasketak egiteko aukera eskaintzen du, eskoletara joateko beharrik gabe. Erakunde honen helburua hezkuntza eta ikerkuntza bitarteko desberdinen bidez aurreratzea eta hedatzea da: besteak beste, irrati eta telebista programen bidez, material didaktikoen bidez, posta bidezko ikastaroen bidez eta bitarteko informatikoen bidez. Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitatea 1973. urtean sortu zen. Madrilen du egoitza nagusia, baina Espainiako estatuko lurralde osoan ditu adarrak. Hiru irakasbide nagusi erabiltzen ditu: ikasleari ikastetxean bertan eskaintzen zaion tutoretza, irakaskuntza eta aholkularitza sistema; ikus-entzunezko bitartekoak (irratia eta telebista gehienbat), gai jakinei buruzko eskolak eta erreportajeak eskaintzen dituztenak; eta hitzaldi sistema, ikastetxean bertan edo bideo bitartez jaso daitekeena. Azkenik, Unibertsitateak berak bere unitate didaktikoak argitaratzen ditu.

## UHUNi atxikitako Euskal Herriko ikastetxeak

Euskal Herrian UHUNi atxikitako unibertsitate ikastetxeak ondoko hauek dira:
* Bergarako UHUN: UHUNi atxikitako Gipuzkoako ikastetxeak Bergarako Errege Mintegian du egoitza, Martin Agirre Deunaren plazan.
* Bizkaiko UHUN: UHUNi atxikitako Bizkaiko ikastetxeak Portugaleten du egoitza.
* Gasteizko UHUN: 1974an sortu zen, eta Gasteizko Pedro Asua kalean kokaturik dago.
* Iruñeko UHUN: UHUNi atxikitako Iruñeko ikastetxeak Sadarren du egoitza.
* Tuterako UHUN: UHUNi atxikitako Tuterako ikastetxeak San Adriango markesaren jauregian du egoitza.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014-9-23 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2001]

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) UNED-Bergara
* UNED-Bizkaia
* (Gaztelaniaz) UNED-Gasteiz
* (Gaztelaniaz) UNED-Iruñea
* Datuak: Q421739
* Multimedia: Universidad Nacional de Educación a Distancia / Q421739
# Urrutiko hezkuntza

Urrutiko hezkuntza ikasgelara gerturatu beharrik gabe ikasketak burutzeko aukera eskaintzen duen hezkuntzaren modalitatea da. Orokorrean, posta edo Internet bitartez burutu beharreko lanak bidaltzen zaizkio ikasleari, eta honek ere medio beretik bueltatzen ditu. Salbuespenetan bat izaten da, eta ikaslea ikasgelara noizbait joan behar izaten da, beti ere klase presentzialen bat jaso edo azterketaren bat egitera. Ikasketa mota hau maila guztietan eskaintzen den arren, ohikoena unibertsitate mailako ikasketetan ematea da. XX. mende bukaeran kontzeptua hau zalantzan jartzen hasi zen urrutikotasuna bera zalantzan jarriz, eta gailentzen hasi ziren beste batzuk hezkuntza birtuala, online, ordenagailuak lagunduriko hezkuntza edo beranduago e-learning ere bai.
Gaur egun e-learning modalitatea urrutiko hezkuntzatik bereizi eta horren bilakaera bezala definitzeko joera dago, bere baitan dituelako izaera konstruktibista eta kolaboratiboa, Internetekin lotura zuzena izanda ikasle eta irakasleen arteko hezkuntza-komunitateak sustatzen dituelako, ikasleei autonomia emanez, irakasleek gidari rola hartzea ahalbidetzen duelako.

## Salbuespeneko egoera COVID-19a dela eta

2020. urtean mundu mailako COVID_19 pandemiaren ondorioz, Haur hezkuntza, Lehen Hezkuntza, Bigarren Hezkuntza, Lanbide Heziketa eta Unibertsitateek jarduera eten, ikastetxeak itxi eta urrutiko hezkuntzaren alde egin dute eta arrakala digitala gainditzeko neurriak hartu behar izna dira.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Aretio, Lorenzo García. (2020-01-02). «Bosque semántico: ¿educación/enseñanza/aprendizaje a distancia, virtual, en línea, digital, eLearning…?» RIED. Revista Iberoamericana de Educación a Distancia 23 (1): 9–28. doi:10.5944/ried.23.1.25495. ISSN 1390-3306. (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).
* ↑ Vargas, Pablo Rivera; Cano, Cristina Alonso; Gil, Juana María Sancho. (2017). «Desde la educación a distancia al e-Learning: emergencia, evolución y consolidación» Revista educación y tecnología (10): 1–13. ISSN 0719-2495. (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).
* ↑ Eskolak bertan behera geratu dira EAEko hezkuntza zentro guztietan – Ehige. (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).
* ↑ Telebista, Euskal Irrati. (2020-04-03). «Nafarroako Gobernuak 1.500 informatika-ekipo banatu ditu ikasleen artean» www.eitb.eus (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).
* ↑ «Arrakala digitalaren aurka, SIM txartelak eta ordenagailuak banatu dituzte Ordizian» Goierriko Hitza 2020-04-07 (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).
* ↑ Errenteriako haur eta gazteen hezkuntza eskubidea bermatzeko asmoz, Udalak interneterako konexioa eta ordenagailuak jarri ditu premia duten ikasleen eskura – Errenteriako Udala. (Noiz kontsultatua: 2020-04-16).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q159595
* Multimedia: Distance education / Q159595
# Urrutia jauregia (Balmaseda)

    Artikulu hau Balmasedako eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Urrutia jauregia».
Urrutia jauregia Balmasedan dagoen jauregi barrokoa da. Hiru altuerakoa, Diego Urrutia de los Llanos almirantearena izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ Balmasedako Udala. Urrutia Jauregia. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q47509607
* Multimedia: Urrutia jauregia, Balmaseda / Q47509607
# Urrutiko jauregia

Urrutiko Armagintzako Kaporalgo jauregia Zaraitzu ibaxako Otsagabia udalerriko Urrutia auzoan Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina

Nafarroako Erresumako nomina ofizialean armagintzako kabo gisa agertzen da, eta 1513an diruzainak kuarteletatik bidalitako orubeen biribilketan. 1686an, hiribilduaren aurka hasitako exekuzioa bertan behera uzteko agindua eman zen, kuartelen bidez etxe honi zegokiona ez ordaintzeagatik, erkidearen jabetzakoa zelako eta bizilagunak hijosdalgo zirelako. Gauza berari buruzko auzi berriak izan ziren 1689an eta 1720an. Armagintza Liburuan ikus daitekeenez, XVI. mendean jauregi honen armarria urdinezkoa zen, eta zilarrezko ilgora errenkardun bat, urrezko izar baten puntarekin batera, nahiz eta errotuluan edo sarreran nolabaiteko nahastea egon.

## Erreferentziak

* Gran Enciclopedia de Navarra | OTSAGABIA. (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

## Ikus, gainera

* Urrutia
* Otsagabia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q110775641
# Ugaritasunaren adar

Ugaritasunaren adarra, halaber kornukopia izenaz ezaguna, oparotasunaren ikurra da, K. a. V. mendetik.
Greziar mitologian, Amalteak Zeus ahuntz baten esneaz hazi zuen. Eskerrak emateko, Zeusek ahuntzaren adarretako bat eman zion, hura zeukanari nahi zuen edozer emateko ahalmena baitzuen. Hortik dator kornukopia edo ugaritasunaren adarraren elezaharra. Jatorrizko irudikapenetan, adarra fruituz eta lorez betea egoten zen: hainbat jainkosa, Fortuna bereziki, harekin irudikatzen ziren. Irudi modernoagoek, esker emate egunaren muraletan erabilitakoak kasu, fruitu eta barazkiz betetako zumezko saski bat erakusten dute.
Egungo irudikapenetan, kornukopia, oinarrian, kono kurboa da, hutsa eta hondorik gabea, ia beti hainbat fruituz betea. Kolonbiako armarriak bi ditu: bata, fruituz eta herrialdeko lorez betea, eta bestea, urrezko txanponez betea. Peruko armarrian, urrezko txanponak isurtzen dituen kornukopia bat ageri da.
Finlandiar mitologian, sanpoa ere ugaritasun iturri bat da.
Ugaritasunaren adarra izenaz Cratherellus cornucopioides espezieko perretxikoa ere ezagutzen da.

## Ikus, gainera

* Kornukopiar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332682
* Multimedia: Cornucopia / Q332682