OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Elite

Elitea (frantsesez: élite) kulturalki, politikoki edo ekonomikoki pribilegiatua den gizarte-gutxiengoa da. Gizarte beraren barruan elite ezberdinak egon daitezke, bakoitzaren interes partikularren arabera. Elite horiek pluralean egotea gizartearen gero eta bereizketa handiagoarekin lotzen da. Hainbat gizarte-arlo gero eta autonomoago bihurtzen ari diren heinean (artea, ekonomia, zientzia, politika, etab.), beren ikuspuntu propioak defendatzen dituzten elite sektorialak azaleratzen ari dira. Ikuspegi horretatik, gizarte modernoen arazo nagusietako bat integrazio horizontala da, hau da, sektore-eliteen arteko harreman harmoniatsuak mantentzea. Bestalde, integrazio bertikalaren erronka ere aurkezten dute, hau da, populazio komunarekin kontaktu arina ezartzea.
Pentsamendu sozialaren historian gai hori antzinatik aztertu izan da, jakinduria eta bertute kontzeptuetatik abiatuta. Hala ere, XVIII. mendearen amaieran eta XIX. mendearen hasieran, elitearen nozioak garrantzi handia hartu zuen. Elite terminoa frantsesean agertzeak lotura estua du ideal errepublikanoekin; izan ere, kontzeptuak sinbolizatzen du boterea dutenak "beren bertute eta merituengatik" hautatu behar direla, eta ez beren familia-jatorriagatik.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Soziologia Hiztegia] [2018]
# Elisizeak

Elisizeak (antzinako grezieraz: Ἐλισύκοι-ων, latinez: Elesyces, frantsesez: Élisyques) Narbona eta Roselloko lurraldeak okupatu zituen herria izan zen. Idazle zaharren arabera Liguriarrak edo Iberiarrak izango ziren, edo bi herri horien nahasketa bat.
Elisizeak merkataritza jardueretan aritu ziren Antzinako Grezia eta Feniziarrekin. Euren hiri garrantzitsua Pech Mahongo aztarnategian aurkitutako hiri komertziala izan zen, Sigeanen, Auden.

## Kanpo estekak

* Pech Maho aux VIe-Ve s. av J.-C. Une Site d bueltan ere territoire élisyque, Eric Gailledrat, Pierre Rouillard, Revue archeologique de Narbonnaise ez 35, orriak. 401-410, 2003. Suppléments ISSN 0153-9124. Elkartea revue archeologique de Narbonnaise, Montpellier
* Museu d'arqueologia de Catalunya. Ruta dels ibers
* Datuak: Q1587138
# Elisiário

Elisiário Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. 3.697 biztanle ditu 93,98 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* São Pauloko estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q928262
* Multimedia: Elisiário / Q928262
# El Salvadorko Gerra Zibila

El Salvadorreko Gerra Zibila 1980 eta 1992 artean Erdialdeko Amerikako herrialde horrek izandako gerra izan zen, herrialdeko armada (FAES) eta gerrilla (FMLN) aurrez aurre izan zituena. Egindako kalkuluek diote 75.000 salvadortar hil edo desagertu zirela hamabi urte haietan.

## Aurrekariak

Aurrekari zuzen moduan, 1970eko hamarkadan zehar El Salvadorrek jasandako desoreka sozial eta politikoa oso nabarmentzekoa da.
Bestela, 1826 eta 1829 artean herrialdeak lehendabiziko gerra zibila izan zuen, lurraldea Erdialdeko Amerikako Probintzia Batuen barruan zegoenean eta Espainiatik independentzia lortu eta 5 urtetara.

## Nazioarteko testuingurua

Gerra Hotzaren garaian kokatu behar dugu guda zibil salvadortarra, AEB eta SESBen arteko polarizazio urteetan alegia. Herrialdeko armadak lehenengoen sostengua eduki zuen, gerrilla komunistak bigarrenen ingurukoek, batez ere Kubako erregimenak eta Nikaraguako FSLNk.

## UCAren martiriak

1989ko azaroaren 16an San Salvadorreko Universidad Centroamericana (UCA) delakoan 6 jesuita hil zituzten soldaduek, tartean Ignacio Ellacuria euskalduna, Ignacio Martin-Baro, Segundo Montes, Joaquin Lopez y Lopez, Juan Ramon Moreno eta Amado Lopezekin batera.
Zortzi urte lehenago, armadaren ingurukoek Oscar Romero apezpikua erail izan zuten.

## Bake hitzarmena

1992ko urtarrilaren 16an "Chapultepeceko Bake Hitzarmena" delakoa sinatu zuten bi aldeek Mexiko Hirian, eta horren bidez gerra amaitu zen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz)(Ingelesez)El Salvadorreko Hitza eta Irudiaren museoa
* Datuak: Q1783607
* Multimedia: Salvadoran Civil War / Q1783607
# El Salvadorko Unibertsitatea

El Salvadorko Unibertsitatea (UES gaztelaniazko siglez ezaguna), El Salvadorko goi ikasketa zentro handi eta zaharrena da, eta estatuarena den bakarra. Haren campus garrantzitsuena San Salvadorren badago ere, egoitzak ditu Santa Ana, San Miguel eta San Vicenten. 1841eko otsailaren 16an sortu zen, «Askatasunerantz kulturaren bidetik» goiburuarekin.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Unibertsitatearen webgunea
* Datuak: Q3179505
* Multimedia: University of El Salvador / Q3179505
# El Sauce (Nikaragua)

El Sauce Nikaraguako Leongo departamenduko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 30785 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Información de Desarrollo. (2012). (pdf) Población Total, estimada al 30 de Junio del año 2012.. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1647835
* Multimedia: El Sauce, Nicaragua / Q1647835
Txantiloi:Leongo departamenduko udalerri aurkibidea
# El Saucejo

El Saucejo Sevillako udalerria da, Sierra Sur de Sevilla eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.485 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Sevillako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalerriari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1605562
* Multimedia: El Saucejo / Q1605562
# El Sardinero

El Sardinero Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Santander hiriburuko auzo eta hondartza bat da. Zentzurik zabalenean Magdalena penintsulatik Mataleñas gunera doan eremua da. Auzo honetan El Sardinero estadioa eta Santanderko Kirol Jauregia kokatzen dira.
* Lehenengo hondartza.
* El Sardinero estadioa.
* Italia enparantza eta Sardineroko kasinoa, Sardinero hoteletik ikusita.
* Bigarren hondartza.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2625348
* Multimedia: El Sardinero / Q2625348
# El Sauce (El Salvador)

El Sauce El Salvadorko La Unión departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 6546 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Dirección General de Estadística y Censos. (2007). (pdf) VI Censo de Población y V de Vivienda 2007. (Noiz kontsultatua: 2020-05-05).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1155040
# El Sardinero estadioa

El Sardinero estadioa Espainiako Kantabria erkidego autonomoko Santander hiriburuan kokatzen den estadioa da. Bere jabea Santanderko Udala da. 1988an abuztuaren 20an inauguratua izan zen. Etxeko taldea Real Racing Club de Santander da.
Izen berdineko El Sardinero auzoan dago, Santanderko Kirol Jauregiaren alboan.

## Kanpo estekak

* Real Racing Club futbol taldearen webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
* Datuak: Q195391
* Multimedia: Campos de Sport de El Sardinero / Q195391
# El Sargento

El Sargento Mexiko Hiriko Chapultepec parkeko altzifre mexikarra da. Nezahualcoyotl 1460. urtearen inguruan aldatu zuen. Gutxi gorabehera 500 urtez bizi izan ondoren, zuhaitza 1969an hil zen. Gaur egun bere enborrak 50 metro inguruko altuera du.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20181221050330/https://www.mexico.mx/en/articles/10-places-you-hadn-t-seen-in-chapultepec-park

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60764207
* Multimedia: El Sargento / Q60764207
# Enekuri

Enekuri Erandioko auzoa da. Enekurik Bilborekin egiten du muga.
Muino txiki batean dago kokatua Enekuri. Errepide lotune handia du Enekurik eta Bilbora sartzeko errepide garrantzitsua du.

## Garraiobide eta azpiegiturak

Enekurin Txorierrira doazen Bizkaibus autobus konpainiaren linea batzuk geltokia dute.
1990eko hamarkadan Enekuriko errepide zaharra berriztu, eta norabide bakoitzeko errei bat gehitzeko lanak burutu ziren. Eraikuntza lanak hiru fasetan egin ziren eta 2008ko azaroan amaitu zituzten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256848
# Enel

Enel (Ente nazionale per l'energia elettricaren akronimoa) energia elektrikoa eta gasa ekoizten eta banatzen duen enpresa multinazionala da. Erakunde publiko gisa eratu zuten 1962an; 1992an akzio-sozietate bilakatu zen eta 1999an, energia elektrikoaren merkatua liberalizatu ondoren, pribatizatu egin zuten. Italiako Estatuak, Ekonomia eta Finantza Ministerioaren bitartez, akziodun nagusia izaten jarraitzen du eta 2015eko maiatzean kapital sozialaren %25,5a zuen. Milango burtsan kotizatuta dago. Munduan 56. enpresa da, 73,1 mila milioi euroko salmenta-bolumenarekin eta burtsan 39 mila milioi euro baino gehiagoko kapitalizazioarekin. 69.272 langile ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q651222
* Multimedia: Enel / Q651222
# Enemy Mine (filma)

Enemy Mine (euskaraz Etsai Nirea), 1985eko Wolfgang Petersen alemaniar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko film bat da. Barry B. Longyear estatubatuar idazlearen 1979ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Dennis Quaid eta Louis Gossett Jr. aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
XXI. mendearen amaieraldera. Berezko etsaiak, halabeharrezko lagunak, Willis "Will" Davidge (Dennis Quaid) gizakia eta Jeriba Shigan (Louis Gossett, Jr.) estralurtarrak planeta etsai batean guda latz bat borrokatzen ari dira, Lurra eta izaki beldurgarrien bizilekua den Dracon planetaren arteko gerraren zati dena. Gerra honek bi planeten biziraupena arriskuan jarri eta bi arrazen betiko desagerpena ekar dezakeen tamaina hartu du, horregatik Willis eta Jeribak biziraun nahi baldin badute batak bestearengan konfidantza izatera derrigortuak egongo dira.

## Aktoreak

* Dennis Quaid: Willis "Will" Davidge (Jeribak "Dah-witch" deitua)
* Louis Gossett Jr.: Jeriba Shigan (Davidgek "Jerry" deitua)
* Brion James: Stubbs, Scavengerren burua
* Richard Marcus: Arnold, Davidgen eskuadra kidea
* Carolyn McCormick: Morse, Davidgen eskuadra kidea
* Bumper Robinson: Zammis
* Jim Mapp: Drac Slave Zaharra
* Lance Kerwin: Joey Wooster, Davidgen kopilotua
* Scott Kraft: Jonathan, Scavengerra
* Lou Michaels: Wilson, Scavengerra
* Andy Geer: Bates, Scavengerra
* Henry Stolow: Cates, Davidgen eskuadra kidea
* Herb Andress: Hopper, Davidgen goi ofiziala
* Danmar: Tipo jakintsua
* Mandy Hausenberger: 1. medikua

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q1088058
* Multimedia: Enemy Mine (film) / Q1088058
# Enemonzo

Enemonzo Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. 1.268 biztanle ditu, 23,76 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Enemonzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Raveo Verzegnis Villa Santina Preone Socchieve

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53255
* Multimedia: Enemonzo / Q53255
# Enemy at the Gates

Enemy at the Gates (euskaraz Etsaia Atarian) 2001eko Jean-Jacques Annaud frantziar zinema zuzendariaren filma bat da. Filma hau 1942-1943 bitartean jazotako Stalingradeko guduan girotuta dago eta bertan antzeztu Joseph Fiennes, Jude Law, Rachel Weisz, Bob Hoskins, Ed Harris eta Ron Perlman aktoreek antzeztu zuten.

## Pertsonaiak

* Jude Law - Vasili Zaitsev
* Joseph Fiennes - Danilov komandantea
* Rachel Weisz - Tania Chernova
* Bob Hoskins - Nikita Khrustxev
* Ed Harris - Erwin König

## Kanpo estekak

* Enemy at the Gates filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q271006
# Enemy of the State (filma)

Enemy of the State (euskaraz Herriaren Etsai), 1998ko Tony Scott ingelesezko ekintza thriller film bat da. Will Smith, Gene Hackman, Jon Voight, Lisa Bonet, Gabriel Byrne, Dan Butler, Loren Dean, Jake Busey, Barry Pepper eta Regina King aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Robert Clayton Deanen (Will Smith) eskuetara AEBetako Kongresuko Phil Hammersley (Jason Robards) kidearen hilketaren irudiak dituen bideo zinta bat iristean bere familia bizitza zoriontsua eta abokatu ibilbide arrakastatsua arriskuan egongo dira, hilketa horretan Segurtasun Agentzia Nazionaleko Thomas Reynolds (Jon Voight) buruzagiaren agindupeko agenteek partehartu dutela agertzen baita.

## Aktoreak

* Will Smith: Robert Clayton Dean
* Gene Hackman: Edward "Brill" Lyle
* Jon Voight: Thomas Brian Reynolds
* Regina King: Carla Dean
* Loren Dean: Loren Hicks
* Jake Busey: Krug
* Barry Pepper: David Pratt
* Jason Lee: Daniel Leon Zavitz
* Gabriel Byrne: Fake Brill
* Lisa Bonet: Rachel F. Banks
* Jack Black: Fiedler
* Jamie Kennedy: Jamie Williams
* Scott Caan: Jones
* James LeGros: Jerry Miller
* Stuart Wilson: Sam Albert kongresista
* Ian Hart: John Bingham
* Jascha Washington: Eric Dean
* Anna Gunn: Emily Reynolds
* Grant Heslov: Lenny
* Bodhi Elfman: Van
* Dan Butler: Shaffer, NSAko almirantea
* Jason Robards: Phillip Hammersley kongresista (krediturik gabe)
* Seth Green: Selby (krediturik gabe)
* Tom Sizemore: Paulie Pintero buruzagia (krediturik gabe)
* Philip Baker Hall: Mark Silverberg (krediturik gabe)

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q177930
# Enemigos íntimos

"Enemigos íntimos" Joaquin Sabina abeslari espainiarrak grabatutako hamaikagarren diskoa da, 1998an argitaratua. Fito Páezekin batera egindako lana da.

## Abestiak

* "La vida moderna"
* "Lázaro"
* "Llueve sobre mojado"
* "Tengo una muñeca que regala besos"
* "Si volvieran los dragones"
* "Cecilia"
* "Delirium Tremens"
* "Yo me bajo en Atocha"
* "Buenos Aires"
* "Más guapa que cualquiera"
* "Flores en su entierro"
* "Hasta cuándo?"
* "La canción de los (buenos) borrachos"
* "Enemigos íntimos"

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3285177
# Enemy (2013ko filma)

Enemy 2013ko Denis Villeneuve quebectar zinema zuzendariaren filma da. Jose Saramago portugaldar idazlearen O Homem Duplicado (2002, Gizon Bikoiztua) liburuan oinarritua dago.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Adam irakasleak bizitza monotonoa darama, baina, halako batean, Anthony ezagutuko du; hots, fisikoki bera bezalakoa den garrantzi eskaseko aktorea.

## Aktoreak

* Jake Gyllenhaal: Adam Bell / Anthony Claire
* Mélanie Laurent: Mary
* Sarah Gadon: Helen Claire
* Isabella Rossellini: ama
* Kedar Brown: goardia
* Darryl Dinn: bideo-saltzailea
* Joshua Peace: Carl
* Tim Post: Anthony's concierge
* Misha Highstead, Megan Mane, Alexis Uiga
* Jane Moffat: Eve
* Stephen R. Hart

## Erreferentziak

* ↑ www.sansebastianfestival.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2844879
* Multimedia: Enemy (film) / Q2844879
# Eman ta zabal zazu

eman ta zabal zazu Euskal Herriko Unibertsitatearen goiburua da, unibertsitatearen ikurrarekin eta logotipoarekin batera doana. Iparragirre koblakariaren Gernikako arbola abestiko lehen ahapalditik ateratako esaldia da.

## Historia

1981. urtean, Euskal Herriko Unibertsitatea sortu eta urtebetera, orduko errektore zen Gregorio Monrealek Unibertsitateko Gobernu Batzarra ohartarazi zuen ikur berria sortu behar zela, antzinako Universidad de Bilbaoko ikurra ordeztearren. Arte Ederretako Fakultateko orduko dekano Pedro Manterolaren txosten bat jaso ondoren, Eduardo Chillida artistari eskatu zioten ikur berria diseinatzea. Euskal Herriko unibertsitate baten aldeko kanpainako ikurra oinarritzat hartuta, artistak Zientziaren Arbola irudikatzen duen irudia sortu zuen 1982. urtean, Iparragirre olerkariaren Gernikako arbola kantuko «eman ta zabal zazu» hitzak gainean zituela.

## Erabilera

Goiburua («eman ta zabal zazu», Euskal Herriko foruen oroitzapenez), ikurra (Zientziaren Arbola) eta logotipoa («Universidad del Pais Vasco», ezkerraldean, «Euskal Herriko Unibertsitatea», eskuinaldean, edo «UPV EHU») batera doaz beti, zigiluetan eta antzekoetan izan ezik, horietan goiburua eta ikurra bakarrik ager baitaitezke. Goiburua ikurraren gainean kokatzen da, beti minuskulaz, lehenengo letra barne. Logotipoa beti azpian dago, tipografia jakin batez. Ikurrak, goiburuarekin eta logotipoarekin batera, beltzez agertu behar du, atzealdea argia edo neutroa denean. Zuriz agertu behar du, ordea, atzealdea iluna denean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12256791
* ↑ Erakunde Irudiaren Eskuliburua, Euskal Herriko Unibertsitatea.
# Emantzipazio (argipena)

Emantzipazioa, bere zentzurik zabalenean, pertsona bati edo pertsona talde bati autoritate edo aginte batetik askatu eta autonomia lortzea uzten dion ekintza da. Terminoak erabilera zenbait ditu:
* zuzenbide zibilean, adingabearen emantzipazioa,
* emakumearen emantzipazio edo mugimendu feminista,
* koloniak askatasuna lortzean eskuratutako emantzipazioa edo deskolonizazioa,
* eliz emantzipazioa, Erromatar Eliza Katolikoak zuzenbide kanonikoan onartzen dituen emantzipazio motak.

## Erreferentziak

* ↑ «Ecclesiastical Emancipation». Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913.
# Emanuel Ginóbili

Emanuel David "Manu" Ginóbili (Bahía Blanca, 1977ko uztailaren 28a) Argentinako saskibaloi-jokalaria da. Manu Ginóbili historiako argentinar saskibaloi jokalari onen bilakatu da. Gaur egun San Antonio Spurs taldean jokatzen du, NBAn.

## Ibilbide profesionala
### Saskibaloi Taldeak

Andino Sport Club (1995-1996) delakoan eman zituen bere lehenengo pausuak. Ondoren, Argentinako talde nagusiago batera salto eman zuen. Estudiantes de Bahía Blanca (1996-1998) delakoan. Nahiz eta NBA-ra joateko gomendioak eduki, nahiago izan zuen Atlantiar Ozeanoa zeharkatu eta mundu mailan, saskibaloiko bigarren txapelketa nagusian proba egin (hain zuzen ere, Euroleague-an). Italiako hegoaldean ezarri zen Calabriako Viola Reggio (1998-2000) taldean eta bi urte pasa ondoren, Boloniako Kinder (2000-2002) taldeko jokalari bihurtu zen. Boloniako taldean aritu zen bi urte horietan, Italiako eta Europako erreferente bihurtu zuen 2001. urtean Italiako Liga, Italiako Kopa eta Europako saskibaloiko koroa, Euroleaguea lortuz.
Europa txiki geratu zitzaionez, munduko saskibaloi txapelketa nagusiko (NBA) draft-era eman zuen bere izena eta San Antonio Spurs-ek, 2. txandako 57. postuan aukeratu zuten. Hauekin NBAko txapeldun atera zen 2003, 2005, 2007, 2014. urteetan.
Bakarkako sariei dagokionez, 2005 eta 2011. urteetan, NBAko All-Star partiduak jokatu zituen. Tartean, 2008. urtean, NBAko seigarren jokalaririk hoberenaren saria lortu zuen.

### Argentinako Selekzioa

Ginobilirekin batera, Pepe Sanchez, Fabricio Oberto, Luis Scola, Andres Nocioni, Hugo Sconochini, Alejandro Montecchia, Carlos Delfino, Walter Herrmann, Leonardo Gutierrez, Pablo Prigioni, Lucas Victoriano eta Ruben Wolkowyski-k Argentinako Urrezko saskibaloilarien Belaunaldia osatu zuten. Lorpenen artean, honako hauek ditugu:
* 2001. urtean, FIBA Amerikako Txapelketan, Urrezko Domina
* 2002. urtean, Munduko Saskibaloi Txapelketan, Zilarrezko Domina
* 2004. urtean, FIBA-k antolatzen zuen Diamond Ball delakoan, Brontzezko Domina.
* 2004. urteko Atenaseko Olinpiar Jokoetan, Urrezko Domina
* 2008an, FIBA-k antolatzen zuen Diamond Ball delakoan, Urrezko Domina.
* 2008. urteko Udako Olinpiar Jokoetan, Brontzezko Domina
* 2011. urteko FIBA Amerikako Txapelketan, Urrezko Domina

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Clarín.com. «El origen de la Generación Dorada: del sueño del pibe a la gloria olímpica en un documental que emociona» www.clarin.com (Noiz kontsultatua: 2019-02-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) lucasleiva. (2016-08-18). «Las voces de Estados Unidos sobre el legado argentino» Basquet Plus (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ «archive.fiba.com: 2004 Olympic Games: Tournament for Men» archive.fiba.com (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «"Me había dejado abierta la puerta por las dudas ": Ginóbili explica su retiro» www.lanacion.com.ar 2018-08-27 (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Por qué Manu Ginóbili es un All-Star con todas las letras» ESPN.com.ar 2011-01-03 (Noiz kontsultatua: 2021-02-23).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q213132
* Multimedia: Emanuel Ginóbili / Q213132
# Emanuel Filiberto, Savoiako dukea

Emanuel Filiberto goitizenaz Burdinburu (Chambéry, 1528ko uztailaren 8a - 1580ko abuztuaren 30a) Savoiako dukea izan zen, 1553-1580 bitarteko urteetan. Karlos V.a enperadorearen zerbitzaria izan zen, Schmalkaldengo Ligako alemaniar printzeen aurka borrokatu zen (1545), eta frantsesak garaitu zituen Saint-Quintingo guduan. Bere lurraldeak berreskuratu zituen Cateau-Cambrésisko bakearen ondoren (1559), eta, Margarita, Frantzisko I.a Frantziakoa erregearen alabarekin ezkondu zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.
* Datuak: Q76508
* Multimedia: Emmanuel Philibert, Duke of Savoy / Q76508
# Elizabeth Duval

Elizabeth Duval (Alcalá de Henares, 2000ko abuztuaren 25a) espainiar idazlea, artista eta pertsona transgeneroen eskubideen aldeko ekintzailea da.

## Bizitza

Jaiotzean gizonezko generoa esleitu zioten. 14 urte zituenean, emakumerako trantsizioa egiteari ekin zion. Aktibista transgenero sutsua, Espainiako telebista saiorik ezagunenetako batzuetan parte hartu du gonbidatu gisa: El intermedio (entretenimenduzko saioa) eta First Dates (bikotekidea ezagutzeko telerrealitate saioa).
Antzerkia, saiakera, poesia eta narratiba generoak landu ditu bere idatzietan. Horrez gain, ikus-entzunezko emankizun aldarrikatzaileak egin ditu.
Gaur egun Filosofia eta Letra Modernoak ikasten ari da Sorbonako Unibertsitatean. La Queue-en-Brien bizi da, Parisko aldirietan.

## Liburuak
### Narrazioa

* Reina (2020)
* Nuevo episodio nacional (Lengua de Trapo, 2021)

### Poesia

* Excepción (Letraversal, 2020).

### Saiakera

* Después de lo trans. Sexo y género entre la izquierda y lo identitario (La Caja Books, 2021)

## Erreferentziak

* 1 2 Larretxea Agirre, Ainhoa. (2021-04-16). «Elizabeth Duval: «Boterea galtzeko beldurra dago»» Berria (Noiz kontsultatua: 2021-04-26).
* 1 2 (Gaztelaniaz) Blanco Medina, Eva. (2020-01-20). El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-03-12).
* ↑ (Gaztelaniaz) Vicente, Álex. (2020-03-12). «Elizabeth Duval: “Ser trans no significa tanto en mi vida”» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-03-12).
* Datuak: Q86862500
* Multimedia: Elizabeth Duval / Q86862500
# Elizabeth Erreginaren Lurra

Elizabeth Erreginaren Lurra (ingelesez: Queen Elizabeth Land) Britainiar Lurralde Antartikoaren hegoaldean dagoen zati bat da. Izen hori Erresuma Batuaren gobernuak eman zion 2012an. Inguru horren zati batek aurretik Edith Ronneren lurra izena izan zuen; 1968an Ameriketako Estatu Batuek izen hori baztertu zuten baina beste estatu askok oraindik orain erabiltzen dute.

## Kokapena

Weddell itsasoaren hegoaldean dago, 20°O eta 80°O arteko longitudetan. Beraz, Britainiar Lurralde Antartikoaren hegoaldean dago, Filchner-Ronne izotz-hesia eta Hegoburua artean.

## Historia

2012ko abenduaren 18an, Elizabeth II.a Erresuma Batukoak Londresko British Foreign and Commonwealth Office bisitatu zuen. Bisita horrekin batera Britainiar Lurralde Antartikoaren 437 000 km² aldea aurrera Queen Elizabeth Land izena izango zuela, erreginaren omenez. Foreign and Commonwealth Affairs estatu-idazkaria zen William Hagueren hitzetan, Erreginaren Diamantezko Jubileu amaitzeko opari egokia zela esan zuen. Dena dela, lur horien zati bat Argentinak erreklamatzen ditu bereak bezalakoak eta iragarpena probokazio hutsez gisa hartu zuen. 2012ko abenduaren 22an, Argentinako Gobernuak Erresuma Batuaren enbaxadoreari protesta gutuan bidali zion.

## Deskribapena

Bere 437 000 km²ekin, Elizabeth Erreginaren lurrak ia Erresuma Batuaren tamainu bera du. Geografikoki Hegoburutik irekitzen triangelu bat da. Hauek dira haren mugak: iparraldean Filchner-Ronne izotz-hesia, iparekialdean, Coats lurrak, ekialdean Maud Errreginaren lurra. 1956an lur horietan Pensacola mendiak aurki ziren bertan daude.

## Erreferentziak

* ↑ Ronne Ice Shelf. USGS Geographic Names Information System
* ↑ Queen Elizabeth Land. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
* ↑ https://data.aad.gov.au/aadc/gaz/scar/display_name.cfm?gaz_id=137466
* ↑ https://www.bbc.com/news/uk-politics-20757382

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1193277
* Multimedia: Queen Elizabeth Land / Q1193277