OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Safenwil

Safenwil Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, Zofingen barrutia barrutian. 2014an 3,842 biztanle zituen 5,99 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64448
* Multimedia: Safenwil / Q64448
# Saffig

Saffig Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Mayen-Koblentza (barrutia)|Mayen-Koblentza]] barrutian. 2014an 2.178 biztanle zituen 6,97 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q654480
* Multimedia: Saffig / Q654480
# Safety Harbor (Florida)

Safety Harbor Floridako hiri bat da. Pinellas konderrian kokatua dago. 2010ean 17.139 biztanle zituen, 13,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Pinellas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q952992
* Multimedia: Safety Harbor, Florida / Q952992
# Safety Last!

Safety Last! (euskaraz Azkena Segurtasuna!) 1923ko Fred C. Newmeyer eta Sam Taylor estatubatuar zinema zuzendarien zinema mutuko komedia filma bat da. Filma honetako protagonista nagusiak Harold Lloyd, Mildred Davis, Bill Strother, Noah Young eta Westcott Clarke aktoreak izan ziren.
Filmari izenburua ingelesez istripuak ekiditeko aipatu ohi den Safety First! ("Segurtasuna Lehenbizi!") esalditik datorkio, baina alderantzizko zentzuaz hartua, filma honetako protagonistak igarotzen dituen gorabehera eta une arriskutsuak segurtasunetik gutxi baidute. Zalantzarik gabe, filma honetako une mitikoena protagonista etxeorratz batetako erloju baten horratzetik zintzilik eta behera amiltzeko zorian dagoen eszena gogoangarria da.

## Argumentua

AEBtako gizon gazte bat (Harold Lloyd) etorkizun hobeago baten bila bere herria laga eta hiri handira iritsi berria da. Denboraldiro bere neskalagunari (Mildred Davis) gutunak bidaltzen dizkio, bertan hirian bizimodua zeinen ongi doakion aipatzen diolarik, baina hau zoritxarrez ez da egia.

## Aktoreak

* Harold Lloyd: mutilaguna
* Mildred Davis: neskalaguna
* Bill Strother: "Limpy" Bill
* Noah Young: legea edo agintea
* Westcott Clarke: Stubbs jauna

## Kanpo estekak

* Safety Last! filmaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q778755
* Multimedia: Safety Last! / Q778755
# Safflorita

Safflorita mineral bat da eta löllingita taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Safflorita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {(Co,Ni,Fe)As2}}$. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Safflorite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Safed

Safed (hebreeraz צְפַת, Tzfat, arabieraz صفد‎, Safad), Israelgo hiri bat da, Iparraldeko barrutian dagoena. 900 metroko altueran kokatua, Galilea osoko hiririk altuena da.
XVI. mendetik aurrera, Safed, Tiberiades, Jerusalem eta Hebronekin batera juduen lau hiri sakratuetako bat da eta horri esker, kabala eta mistizismoaren gune nagusienetariko bat. Eskualdeko turismo-gune nagusia ere bada.

## Klima

Datu klimatikoak (Safed) :
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 21.7 | 21.2 | 24.2 | 32.4 | 38.1 | 40.0 | 39.0 | 38.7 | 36.8 | 33.1 | 27.5 | 24.4 | 40.0 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 9.4 | 10.1 | 13.3 | 19.5 | 25.0 | 28.3 | 29.8 | 29.8 | 28.1 | 23.7 | 16.7 | 11.5 | 20.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 4.5 | 4.3 | 6.3 | 10.6 | 14.3 | 17.0 | 18.8 | 18.8 | 17.7 | 15.1 | 10.3 | 6.4 | 12.0 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -3.6 | -9.0 | -2.2 | 0.3 | 5.8 | 8.7 | 13.2 | 14 | 12 | 7.2 | 0.1 | -2.7 | -9.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 158.8 | 129.7 | 94.9 | 43.1 | 5.7 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 1.5 | 24.5 | 85.5 | 138.4 | 682.1 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 15 | 13.1 | 11.7 | 5.9 | 2.7 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.5 | 4.5 | 9.0 | 13.1 | 75.5 |
| Iturria: Israelgo Meteorologia-Elkartea ||||||||||||||

## Herri eta hiri senidetuak

* Toledo (Espainia)
* Lille (Frantzia)
* Nikopolis (Bulgaria)

## Erreferentziak

* ↑ Jewish Encyclopedia. (Noiz kontsultatua: 2012-01-07).
* ↑ Israelgo Meteorologia-Elkartea. (2011ko maiatza). Climate data for several places in Israel. .
* ↑ Israelgo Meteorologia-Elkartea. Weather Records Israel (Excluding Mt. Hermon). .
* ↑ www.g-news.co.il

## Kanpo estekak

* Datuak: Q188336
* Multimedia: Safed / Q188336
# Saffais

Saffais Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 111 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Saffais udalerrian erroldatutako biztanleak 111 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 44 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 44etxeak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saffais udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 4 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 8 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 12 | 50-54 | 12 |
| 0 | 45-49 | 0 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 8 | 35-39 | 8 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 4 | 25-29 | 0 |
| 8 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 4 |
| 4 | 10-14 | 8 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 4 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (21 gizon eta 20 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Saffais udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1161653
* Multimedia: Saffais / Q1161653
# Saffloz

Saffloz Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 93 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Saffloz udalerrian erroldatutako biztanleak 93 ziren. Familiak 37 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 11 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 18 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 56 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 20 bigarren erresidentzia ziren. 54 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saffloz udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 4 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 4 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 0 |
| 8 | 65-69 | 4 |
| 0 | 60-64 | 8 |
| 0 | 55-59 | 0 |
| 8 | 50-54 | 0 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 8 | 40-44 | 4 |
| 0 | 35-39 | 4 |
| 4 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 8 | 20-24 | 0 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 12 | 10-14 | 0 |
| 4 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 58 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (20 gizon eta 18 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Saffloz udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 696 hektarea erabiltzen.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
* ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
* ↑ Exploitations agricoles

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q748609
* Multimedia: Saffloz / Q748609
# Safford (Arizona)

Safford Arizonako hiri bat da. Graham konderrian kokatua dago. 2010ean 9.566 biztanle zituen, 22,2 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Graham konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q79767
* Multimedia: Safford, Arizona / Q79767
# Pseudanisentomon

Pseudanisentomon Eosentomidae familiako Protura artropodo taldeko animalia generoa da.

## Espezieak

* Pseudanisentomon babai (Imadaté, 1964)
* Pseudanisentomon cangshanense Imadaté, Yin & Xie, 1995
* Pseudanisentomon dolichempodium (Yin & Zhang, 1982)
* Pseudanisentomon guangxinicum (Yin & Zhang, 1982)
* Pseudanisentomon huichouense Zhang & Yin, 1984
* Pseudanisentomon ishii Nakamura, 1996
* Pseudanisentomon jiangxiensis Yin, 1987
* Pseudanisentomon meihwa (Yin, 1965)
* Pseudanisentomon minystigmum (Yin, 1979)
* Pseudanisentomon molykos Zhang & Yin, 1984
* Pseudanisentomon paurophthalmum Zhang & Yin, 1984
* Pseudanisentomon pedanempodium (Zhang & Yin, 1981)
* Pseudanisentomon sheshanensis (Yin, 1965)
* Pseudanisentomon sininotiale Zhang & Yin, 1984
* Pseudanisentomon songkiangense Yin, 1977
* Pseudanisentomon trilinum (Zhang & Yin, 1981)
* Pseudanisentomon wanense Zhang, 1987
* Pseudanisentomon yaoshanense Zhang & Yin, 1984
* Pseudanisentomon yongxingense Yin, 1988

## Erreferentziak

* ↑ Bernard, Ernest C.. (2007). Eosentomidae Species Listing. in: Biology Catalog. Texas A&M University (Noiz kontsultatua: 2011-6-25).
* Datuak: Q4498558
* Espezieak: Pseudanisentomon
# Rodriguesophis

Rodriguesophis Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Brasilen bizi dira.

## Espezieak

* Rodriguesophis chui (Rodrigues, 1993)
* Rodriguesophis iglesiasi (Gomes, 1915)
* Rodriguesophis scriptorcibatus (Rodrigues, 1993)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q11846705
* Espezieak: Rodriguesophis
# Rodriguez Marinen Glorieta (Sevilla)

Rodriguez Marinen Glorieta, Amerikako Plazan kokatua dago, Sevillako Maria Luisa Parkearen zati dena.
Patio sevillar erako gune karratu txiki bat da, Cervantesen Glorieta aurrean kokatua (Rodriguez Marinen lanaren zati bat, Kixoteari eskainitakoa da), Errege Pabiloirako sarrera ondoan bertan. Arabiar zantzu gutxi batzuk dituen iturri bat du, eta gunea apaintzen duten azulejuek, bere lanaren zaiak dituzte. Zapalden artean, hau ere azulejuan egina dagoen egilearen irudikapen bat ikus daiteke.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8964321
* Multimedia: Gloriette of Rodríguez Marín / Q8964321
# Rodrigo del Río de Losa

Rodrigo del Río de Losa Rodrigitz de Gordexola —Rodrigo del Río de Losa Gordexola izen-deiturez ere ezaguna— (Argantzon, Araba, 1536ko maiatzaren 7a - Bizkai Berria, 1604ko uztailaren 19a) konkistatzailea eta esploratzailea izan zen, Espainiar Inperioaren zerbitzura. Floridan eta Mexikon zehar ibili ondoren, bigarren honetan kargu desberdinak bete zituen, besteak beste, Bizkai Berria probintziaren gobernadore izatera iritsi zen. Chihuahuako Santa Bárbara herriaren sortzailea izan zen, askoren ustez koroa espainiarrak Chihuahua estatuan sortutako lehenbizikoa.

## Bizitza

Rodrigo del Río de Losa Gordexola Argantzunen jaio zen, Trebiñuko konderrian, 1536an. Gaspar del Río y Losa eta Maria Rodritz de Gordexola senar-emazteen bosgarren semea izan zen. Gordexolatarrak oinetxea Bizkaiko Gordexola herrian zuten. Río de Losa familia, bestetik, Lausa Haranatik zetorren, Burgosko iparraldean. Bi familiak XV. mendean Argantzun lekuratu ziren.
Rodrigo del Ríok herria 1558an utzi zuen Floridara joan behar zuen Tristán de Luna y Arellanoren espedizioan izena eman ondoren. 1959tik 1561ra Floridan ibili zen. Ondoren, Espainia Berriko Erregeorderriara joan zen, gaur egungo Mexikora. 1563an, Sotelo de Betanzosekin batera, Francisco Ibarra esploratzailearekin bildu zen; Rodrigo del Río haren kapitaina izango zen. Laster Bizkai Berriaren iparraldea kolonizatzeko agindua jaso zuen. Han, tepehuaneen eta tobosoen lurraldeen mugan Mineral de Indé, gaur egun Indé de Baborigame (Durango) herrixka sortu zuen.
1567an, Ibarraren aginduak jarraituz, Conchos izeneko zonaldea birpopulatzeari ekin zion. Handik gertu Santa Bárbara herria sortu zuen, urtetan Espainiako Koroaren iparraldeago zegoen kokalekua izan zen. Santa Bárbaren kokapena estrategikoa zen inguruko mendietan aurkituz ziren zilarrezko mehategiak kontrolatzeko. 1589tik 1595ra Bizkai Berriaren Gobernadorea izan zen. 1604an hil zen, berarena zen Hacienda de Santiago zelakoan.
Rodrigo de Río de Loza Chihuaua estatuaren sortzailetariko bat izan zen. Done Jakueren ordenaren zalduna izan zen. Bera izan zen abeltzaintza haztegiak Chihuauan sartu zituena.

## Erreferentziak

* ↑ Zenbait testutan "de Lossa".
* ↑ https://web.archive.org/web/20170204085635/http://www.historify.net/1564/rodrigo-del-rio-loza-capitan-francisco-ibarra
* ↑ http://www.en.nuestro-mexico.com/Chihuahua/Guadalupe-y-Calvo/Areas-de-menos-de-50-habitantes/Inde-de-Baborigame-Mineral-de-Inde/%5B%5D
* 1 2 http://basurde.blogia.com/2014/092701-d.-rodrigo-del-rio-de-losa-y-rodriguez-de-gordejuela.-donde-se-encuentran-sus-re.php

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Rodrigo del Ríoren biografia.
* (Gaztelaniaz) Erasmo Sáenz Carreteren artikulua Rodrigo del Río de Lossari buruz.
* Datuak: Q30149747
# Rodriguez Camp (Kalifornia)

Rodriguez Camp Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tulare konderrian dago, Kalifornia estatuan. 133 biztanle ditu, 0,682112 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Tulare konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6110882
# Rodrigues Alves (Acre)

Rodrigues Alves Brasilgo udalerri bat da, Acre estatuan kokatua. 14.938 biztanle ditu 3.076,951 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Acre

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1800776
* Multimedia: Rodrigues Alves (Acre) / Q1800776
# Rafaela Etxaniz

Rafaela Etxaniz Iturbe (Azkoitia, Gipuzkoa, 1926ko urtarrilaren 30a – Bordele, 2013ko irailaren 8a) erraketista profesionala izan zen. Sabadell, Logroño eta Madrilgo frontoietan jokatu zuen, aurrelari postuan, Rafeli eta Echaniz izengoitiak erabili zituen.

## Biografia

Rafaela bere aita Jose Etxaniz kantxeroaren eskutik hasi zen frontoian, esku-pilotan hasi ere. Jose Etxaniz Azkoitiko frontoiko arduraduna zen. Alabari eta lobari, Aurea Etxanizi, biei erakutsi zien pilotan jokatzen. Biak ala biak erraketista profesional izatera heldu ziren. Rafaelak Sabadellgo izen bereko frontoian, Logroñoko Beti-Jain eta Madrilgo Alcántara eta Madrid frontoietan jokatu zuen bere ibilbidean zehar.

## Aitzindariak

Emakume kirolari antzindariak izan ziren erraketistak. Arrakastaz beteriko hiru edo lau hamarkada bizi izan zituzten. 1940ko eta 1950eko hamarkadak izan ziren erraketisten urrezko aroa. Bartzelonan eta Madrilen zazpina frontoi zeuden orduan. Erraketisten historia, orain arte nahiko isilik egon bada ere, esanguratsua izan zen oso. Hego Euskal Herriko 47 herritako 237 erraketista profesional daude zenbatuta. Zenbaki garrantzitsua da eta gainera, 1940. hamarkadako estatistiken arabera, emakume lizentzia gehiago zeuden gizonenak baino. Garaiko emakume aurreratuak izan ziren, familia eta herria utzi eta lanera alde egin zutenak. Beren ibilbidearen berri, aitzitik, inork gutxik izan du oraintsu arte. Azken urteotan aldiz, hainbat erakusketa eta omenaldi ari dira antolatzen erraketisten jaioterrietan.

## Bizitza pertsonala

Erraketari agur esan ondoren Rafelik Bordelen egin zuen bizitza bere senar porgaldarrarekin eta bertan hil zen. Jaioterrian, Azkoitian, hilobiratu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «Rafaela Echaniz Iturbe Rafeli» datubasea.raketistak.eus (Noiz kontsultatua: 2023-01-04).
* ↑ «F. Sabadelleko hilabete osoko partidu eta kinielen emaitzak | Raketistak» datubasea.raketistak.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).
* ↑ «Rafaela bere lagun raketista batekin | Raketistak» datubasea.raketistak.com (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).
* ↑ Garmendia, Lander Muñagorri. «Ahaztutako erraketistak» Berria (Noiz kontsultatua: 2023-01-16).

## Kanpo estekak

* Apostando por ellas. Historia de las raquetistas
* Raketistak Lehen eta Orain. Domentala
* Emakume erraketistak. Erakusketa
* Erraketistak aitzindariak pilotaren munduan
* Datuak: Q116017041
# Rafael dos Santos Franciscatti

Rafael dos Santos Franciscatti (1983ko apirilaren 9a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q4908495
# Rafael dos Santos Silva

Rafael dos Santos Silva (1982ko abuztuaren 27a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1440177
# Rafael Álvarez Ibarra

Rafael Álvarez Ibarra (Bilbo, 1961eko irailaren 19a) euskal xakelaria da, Nazioarteko Maisu maila duena.
1994an Espainiako txapeldunordea izan zen Sergio Cacho Reigadasek garaituta. Hirutan izan da Euskadiko txapelduna, 1992an, 1994an eta 2000an hain zuzen ere.
1989an Espainia ordezkatu zuen Haifan egin zuten Europako txapelketan.

## Erreferentziak

* ↑ Campeones de España
* ↑ Campeones del País Vasco
* ↑ Europako taldekako txapelketa
* Datuak: Q9065945
# Rafaela Baigorri Ibáñez

Rafaela Baigorri Ibáñez (Mañeru, Nafarroa Garaia, 1895eko urriaren 24a – Madril, 1943ko abuztuaren 22a) latsaria izan zen ogibidez, PCEko kidea, Ventasko emakumeen kartzelan hil zen, 43 urte zituen, alarguna zen. Medikuaren ziurtagiriaren arabera, kolitis kroniko akutuaren ondorioz gertatu zen heriotza.

## Bizitza

Bibiano eta Blasaren alaba zen Rafaela. Madrilgo Ventasko emakumeen kartzelan egon zen preso bi aldiz. Lehenengoz 1939ko ekainaren 7an, Madrilgo auzitegi militarrak prozesatuamatxinadarekin bat egiteaz akusatua eta 30 urteko espetxealdira kondenatua. 1942ko otsailaren 2an aske utzi zuten eta bi egun geroago bigarren aldiz espetxeratu zuten preso arriskutsu gisa matxinada leporatuta eta 12 urte eta egun bateko espetxe zigorra ezarri zioten.
1943ko abuztuaren 20an, epaileak gaixotasunagatik aske uzteko agindua eman zuen, espetxeko arduradunei adieraziz ospitalera eraman zezatela, baina ez zuten ospitalera eraman eta handik bi egunetara espetxean hil zen.
Madrilen hildako frankismoaren biktimen zerrendan agertzen da Rafaela.Halaber, Madrilen frankismoaren errepresioren biktima izan ziren nafarren zerrendan.

## Erreferentziak

* 1 2 www.funtsak.com, Funtsak-Diseño y Programación Web-. «Nombres que recorren el tiempo - Begoña Zabala González» www.txalaparta.eus (Noiz kontsultatua: 2024-06-12).
* ↑ «Los cordeles de la dehesa: Visibles: Rafaela Baigorri Ibáñez» Los cordeles de la dehesa lunes, 25 de enero de 2021 (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* ↑ Unknown. (2021). «La H/historia en la memoria: España: Memorial Antifranquista y Democrático [BAIGORRI»] La H/historia en la memoria (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* ↑ «Centro de Documentación de la Memoria» www.navarra.es (Noiz kontsultatua: 2024-06-12).
* ↑ Griselda. (18 ene 2011). «Listado víctimas en Madrid» Guerra Civil Española y sus victimas (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).
* ↑ Venancio. (lunes, 4 de enero de 2010). «NAVARROS VICTIMAS DE LA REPRESIÓN FRANQUISTA EN MADRID» Fuerte San Cristóbal - Txinparta (Noiz kontsultatua: 2024-09-17).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126542979
# Rafaela López Aguado de Rayón

María Josefa Rafaela López Aguado de Rayón (Michoacán, Nueva España, 1754-1822) Mexikoko Independentziaren heroina, López Rayón bost anaien ama izateagatik. Semeak gerra horretan borrokatu ziren, eta nagusiena nabarmendu egin zen: Ignacio López Rayón generala, Miguel Hidalgoren idazkaria.

## Bizitza

Arbasoak espainiarrak zituen, aspalditik Michoacanen bizi zirenak. Rafaela López Aguado andrea Tlalpujahuan kokaturik zegoen.eta meatzaritza negozioan aritzen zen eta ahaidea zuen Andrés López Rayónekin ezkondu zen.
Bost seme izan zituen: Ignacio, Ramón, José María, Rafael eta Francisco; horietatik lehena izan zen 1810ean independentearen aldeko aldarrikapenekin bat egin zuena, eta gero beste anaiak borrokarekin bat egiteko konbentzituko zituena.
1815eko abenduan, oraindik ere borroka armatuan zihardutela, bere seme gazteena, Francisco, errealistek preso hartu eta Ixtlahuakan (gaur egungo Mexikoko Estatua) hiltzera kondenatua zuten. Rafaela andreari semearen bizitza barkatzea eskaini zitzaion, besteekin bitartekaritza egitearen eta armak uzteko konbentzitzearen truke. Tribulazio horretan, erantzun hau ematen zion Aguirre komandanteari:
   «Nahiago dut seme hila, aberriari traizioa egiten diona baino».

## Erreferentziak

* ↑ Alejandro Rosas. (10 de marzo de 2005). Por un sepulcro de honor: las mujeres en la historia mexicana. Presidencia de la República.

## Ikus, gainera

* Mexikoren independentzia
* Josefa Ortiz de Domínguez
* Leona Bikarioa
* Gertrudis Bocanegra
* Rita Pérez Jiménez
* María Ignacia Rodríguez de Velasco
* Francisco López Rayón
* Ignacio López Rayón

## Bibliografia

* HERREJÓN PEREDO, Carlos. La Independencia según Ignacio Rayón. in: Cien de México. (1ª. argitaraldia) Secretaría de Educación Pública ISBN 9682905338..
* VILLASEÑOR Y VILLASEÑOR, Alejandro. «Rafaela López Aguado de Rayón» Biografías de los héroes y caudillos de la Independencia. Imprenta “El tiempo” de Victoriano Agüeros.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6098200