OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Godzilla vs. Kong

Godzilla vs. Kong 2021eko Adam Wingard estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da. 2019ko Godzilla: King of the Monsters, 2017ko Kong: Skull Island eta 2014ko Godzilla filmeen jarraipena da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Munstroak munduan zehar dabiltzan garai batean, gizateriaren biziraupen borrokak Godzilla eta Kong talka egitera eramaten ditu.

## Aktoreak

* Alexander Skarsgård: Dr. Nathan Lind
* Millie Bobby Brown: Madison Russell
* Rebecca Hall: Dr. Ilene Andrews
* Brian Tyree Henry: Bernie Hayes
* Shun Oguri: Ren Serizawa
* Eiza González: Maya Simmons
* Julian Dennison: Josh Valentine
* Kyle Chandler: Dr. Mark Russell
* Demián Bichir: Walter Simmons
* Kaylee Hottle: Jia

## Erreferentziak

* ↑ Warner Bros. Pictures..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56307503
* Multimedia: Godzilla vs. Kong (2021 film) / Q56307503
# Godów udalerria

Godów Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Wodzisław barrutian kokatuta. 38,05 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 13604 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q554650
* Multimedia: Gmina Godów / Q554650
ieaSilesiako voivoderriko udalerriak :
# Goedereede

Goedereede (entzun) Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 11.426 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Hego Holanda

## Kanpo estekak

* (Nederlanderaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q924091
* Multimedia: Goedereede / Q924091
# Godzilla (1954ko filma)

Godzilla (japonieraz: ゴジラ, Gōjira) 1954an Ishiro Honda japoniar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko filma da.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
"Eiko-Maru" japoniar arrantza-ontziari Odo uhartetik gertu dagoen uretatik sortzen den tximista batek eraso egiten dio eta hondoratu egiten da. Erreskate itsasontzia, "Bingo-Maru", istripua ikertzera bidaltzen dute, baina helmuga bera du. Hirugarren ontzi bat bidali zen gertakaria ikertzeko, batzuk aurkitu zituen bizirik, eta, beste biak bezala, hondoratu egin zen. Bien bitartean, Odo uhartean, arrantzaleek ezin dute arrainik harrapatu: «Orduan, Godzilla izan behar zuen», dio agure batek.

## Aktoreak

| Aktorea | Pertsonaia |
| Takashi Shimura | Dr. Kyōhei Yamane |
| Momoko Kōchi | Emiko Yamane |
| Akira Takarada | Hideto Ogata |
| Akihiko Hirata | Dr. Daisuke Serizawa |
| Sachio Sakai | Hagiwara (kazetaria) |
| Huyuki Murakami | Dr Tanabe |
| Ren Yamamoto | Seiji （arrantzalea） |
| Toyoaki Suzuki | Shinkichi　(Seijiren anaia txikia） |
| Tsuruko Umano | Shinkichiren ama |
| Tadashi Okabe | Dr. Tanaberen laguntzailea |
| Toranosuke Ogawa | ontzi-jabea |
| Ren Imaizumi | buruzagia |
| Kan Hayashi | Diet Buildingeko presidentea |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q860461
* Multimedia: Godzilla (1954 film) / Q860461
# Godzilla (2014ko filma)

Godzilla 2014an Gareth Edwards ingeles zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko filma da, Godzilla pertsonaiaren frankiziakoa.

## Sinopsia

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Filmak Marshall uharteetan egindako proba atomikoak erakusten ditu, atzera begiratuz. Dirudienez, proba horietan ozeanotik irteten zen izaki handi bat desagerrarazi nahi zuten.
Hamarkada batzuk geroago, 1999an, Ishiro Serizawa eta Vivienne Graham zientzialariek dei bat jaso zuten Filipinetan kokatutako harrobi batean egindako aurkikuntza bitxi bat ikertzeko: hezurdura erraldoi bat, bi oboide zorrorekin batera. Zorro horietako bat inkubatzen amaitu zela jakin eta gutxira, Janjirako planta nuklearrak, Tokiotik gertu dagoenak, isuri erradioaktibo handia dakarren leherketa bat jasan du.

## Aktoreak

* Aaron Taylor-Johnson: Ford Brody
* Bryan Cranston: Joseph "Joe" Brody
* Ken Watanabe: Ishiro Serizawa
* Elizabeth Olsen: Elle Brody
* Sally Hawkins: Vivienne Graham
* Juliette Binoche: Sandra Brody
* David Strathairn: Stenz almirantea
* Carson Bolde: Sam Brody
* Richard T. Jones: Russel Hampton
* Al Sapienza: Huddleston
* Akira Takarada: japoniar agentea
* Victor Rasuk: Tre Morales
* CJ Adams: Ford Brody (umea)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7731172
* Multimedia: Godzilla (2014 film) / Q7731172
# Giner

Giner Valentziako Erkidegoan jatorria duen abizena da. Urtarrila hitzetik dator (katalanez: Gener), hilabete horretan jaiotzen ziren umeei jartzen zitzaien zorte oneko ikur gisa
Katalunia, Aragoi eta Valentzia zein Mallorkako erresumatan oso hedatua izan zen abizen hau.

## Abizen hau duten pertsona ezagunak

* Bernardo Giner de los Ríos (1888-1970), espainiar arkitektoa eta politikaria
* Eugenio Giner (1924-1994), espainiar idazlea
* Fernando Giner Gil (1964-), espainiar futbolari ohia
* Fernando Giner Grima (1964-), espainiar politikari eta ekonomialaria
* Francisco Giner de los Ríos (1839-1915), espainiar filosofo, pedagogo eta entsegugilea
* Magda Giner (1947-), espainiar aktorea
* Práxedes Giner Durán (1893-1978), mexikar militar eta politikaria
* Salvador Giner (1934-), espainiar soziologo eta legelaria

## Erreferentziak

* ↑ Giner

## Kanpo estekak

* Datuak: Q364391
# Ginestas

Ginestas ( frantsesez eta ofizialki: Ginestas) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.

## Ikus, gainera

* Aude departamenduko udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1152828
* Multimedia: Ginestas / Q1152828
# Ginestra degli Schiavoni

Ginestra degli Schiavoni Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 402 biztanle ditu, 14,79 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ginestra degli Schiavonik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Castelfranco in Miscano Montecalvo Irpino San Giorgio La Molara Casalbore Montefalcone di Val Fortore

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55913
* Multimedia: Ginestra degli Schiavoni / Q55913
# Ginekomastia

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Ginekomastia, gizonezkoetan, bularreko guruin baten edo bien handitze patologikoa da. Gizonezkoen artean, bularreko patologiarik ohikoena da.

## Kausak

Nahasmendu hori hiperprolaktinemia batekin lotuta egon ohi da (odoleko gehiegizko prolaktina, gizonezkoetan ere sintetizatzen dena).
Zirrosia bezalako patologia hepatiko batetik eratorritako hiperestrogenismoak ere eragin dezake, gibela ez baita gai estrogenoak metabolizatzeko. Estrogenoekin tratatutako gizonezkoek gantz pilaketak bular moduan egin ditzakete, pseudoginekomastia izenez ezagutzen dena, baina ohikoa da benetako bularrak garatzea. Gizon gizenek ere pseudoginecomastia bat garatzen dute, normalean pubertaroan 11 edo 14 urtetik 20 edo 21 urtera arte.
Klinefelter sindromea dutenek (kromosoma sexualen trisomia: 47XXY) ginekomastia ere izaten dute.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Gaixotasunak Hiztegia] [2015]
* ↑ Proctor R.W.; Johnson A.. (2015). Atención: teoría y práctica. Madril: UNED.

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q339221
* Multimedia: Gynecomastia / Q339221
# Gines

Gines Sevillako udalerria da, Comarca de Sevilla eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 12.943 biztanle zituen.

## Ikus, gainera

* Sevillako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
* Datuak: Q1645522
* Multimedia: Gines / Q1645522
# Ginestra

Ginestra Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. 699 biztanle ditu, 13,32 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ginestrak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barile Forenza Maschito Ripacandida Venosa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52575
* Multimedia: Ginestra (comune, Italy) / Q52575
# Ginesa Ortega

Ginesa Ortega Cortés (Metz, 1967ko urriaren 10a) kataluniar flamenko abeslaria da. Ijito jatorriko cantaora hau zenbait hilabetetik aurrera Cornellà de Llobregaten bizi da.

## Diskografia

* Siento (1997).
* Oscuriá (1999).
* Por los espejos del agua (2002).
* Flamenca (2006).
* El amor brujo (2011)
* Datuak: Q461789
# Ginestar

Ginestar Kataluniako udalerria da, Ribera d'Ebre eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.098 biztanle zituen. 15,9 km²-ko azalera du.

## Demografia

Biztanleriaren bilakaera :
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
| 1.715 | 1.792 | 1.664 | 1.574 | 1.528 | 1.440 | 1.287 | 1.108 | 948 | 884 | 835 | 1.098 |

## Ikus, gainera

* Tarragonako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* (Katalanez) Ginestargo udalaren webgunea.
* Datuak: Q683434
* Multimedia: Ginestar / Q683434
# Ginetta Cars

Ginetta Cars Limited britainiar fabrikatzailea da, lasterketa-autoetan eta kirol-autoetan espezializatua. Garforthen (Leeds, West Yorkshire) du egoitza.

## Historia

1958an, Walklett lau anaiek, Bob, Douglas, Ivor eta Treversek, kirol-autoak ekoizteko enpresa txiki bat hasi zuten. Bere lehen produktua, Fairlight, beira-zuntzezko karrozeria zen. Ekoizpenekoa izan ez zen lehen autoa, geroago Ginetta G1 deitua, 1930eko hamarkadako Wolseley Hornet Six batean oinarritu zen. 1960an aurkeztutako G4ak arrakasta handia izan zuen, eta markan izan zuen oihartzuna oso positiboa izan zen. Ginettak, gainera, 1968an 1 Formulako proiektu bat abiatuko zuela iragarri zuen, baina proiektua ez da inoiz gauzatu.
Gerora, Ginettak modelo asko garatu zituen, baina 1990eko hamarkadan, Walklett anaiak Dare sortzeko joan ondoren, G4 eta G12aren ekoizpenean berbideratu ziren.
Ginettaren auto ezagunena 1964ko Ginetta G4 modeloa da. Lau zilindroko edozein Ford motorrekin hornitu daiteke. Karrozeria, Ginetta guztiak bezala, erretxinazkoa eta beira-zuntzezkoa da.
2009ko azaroaren 16an, John Surtees Kanaleko Tunela zeharkatu zuen lehen gidaria izan zen, kirol-auto bat gidatzen zuen bitartean, ongintzazko operazio baten barruan. Tunela gurutzatu zuen, zerbitzuko tunela bereziki irekia erabiliz, obraren 15. urteurrena ospatzeko, Ginetta G50 EV baten gidaritzan.
2010eko martxoan, Farbio erosi eta gero, Ginettak Ginetta F400 kaleratu zuen, Farbio GTS birbataiatua dena.
2018an, Ginettak LMP1 klaseko G60-LT-P1 aurkeztu zuen Munduko Erresistentzia Txapelketan lehiatzeko. Hurrengo urtean, markak iragarri zuen superkirol-automobil berri batean ari zela lanean. 2019ko Genevako Automobilaren Nazioarteko Erakusketan aurkeztu zen.

## Erreferentziak

* ↑ «A Brief History of Ginetta Cars» www.davidtearle.com.
* ↑ «Conociendo al Ginetta G40» Diariomotor.
* ↑ Cochesafondo. (2009-11-18). «John Surtees atraviesa el Canal de la Mancha con un Ginetta G50 EV» Cochesafondo.
* ↑ «Diariomotor Competición» Diariomotor Competición.
* ↑ Álvarez, Javier. (2019-02-27). «Así es el nuevo supercoche de Ginetta: una bestia de la vieja escuela, con un V8 atmosférico de unos 600 CV» Motorpasión.

## Kanpo loturak

* Webgunea
* Datuak: Q167016
* Multimedia: Ginetta vehicles / Q167016
# Grover Cleveland

Stephen Grover Cleveland (Caldwell, 1837ko martxoaren 18a - Princeton, 1908ko ekainaren 24a) Ameriketako Estatu Batuetako presidentea izan zen. Bi agintaldi ez jarraian AEBetako presidente izandako agintari bakarra da, eta 1861etik 1933ra doan dominazio errepublikarreko aroan presidente izandako hiru demokratetako bat.
Estatu Batuak Kuban ez sartzearen alde eta Puerto Rico eta Filipina uharteak Estatu Batuetara biltzearen aurka azaldu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Grover Clevelandi buruzko Entziklopedia Britannicako artikulua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q35171
* Multimedia: Grover Cleveland / Q35171
# Grover Hill (Ohio)

Grover Hill Ohioko herri bat da. Paulding konderrian kokatua dago. 2010ean 402 biztanle zituen, 0,71 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Paulding konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1957379
* Multimedia: Grover Hill, Ohio / Q1957379
# Grover udalerria, Wayne konderria (Illinois)

Grover udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Wayne konderrian. Azken zentsuaren arabera 3.588 biztanle zituen, 19.67 milia karratu (50.9 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Grover udalerrian 1758 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 27.813 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5611571
# Groves (Texas)

Groves Texasko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 16.144 biztanle zituen, 13,40 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q981790
# Grow (Wisconsin)

Grow Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rusk konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 443 biztanle ditu, 35,4 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Rusk konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1885820
# Grovesend

Grovesend edota Grovesend and Waungron, galesez: Pengelli edota Pengelli a Waungron, Galesko Swansea hiriko komunitate bat da. 1.181 biztanle ditu.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5611582
* Multimedia: Grovesend / Q5611582
# Grovetown (Georgia)

Grove Georgiako estatuko hiri bat da. Oglethorpe konderrian kokatua dago. 2010ean 11.216 biztanle zituen, 12,49 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Oglethorpe konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2728276
# Groveton (Texas)

Groveton Texasko hiri bat da. Trinity konderrian kokatua dago. 2010ean 1.057 biztanle zituen, 6,69 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Trinity konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q975023
* Multimedia: Groveton, Texas / Q975023
# Groveton (Virginia)

Groveton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. 15.725 biztanle ditu, 11,553672 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Fairfax konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1374484
* Multimedia: Groveton, Virginia / Q1374484
# Grover Beach (Kalifornia)

Grover Beach Kaliforniako hiri bat da. San Luis Obispo konderrian kokatua dago. 2010ean 13.156 biztanle zituen, 6,0 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* San Luis Obispo konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q986934
* Multimedia: Grover Beach, California / Q986934
# Grigori Kozintsev

Grigori Kozintsev (Kiev, 1905eko martxoaren 22a - Leningrad, 1973ko maiatzaren 11) jatorri ukrainarreko zinemagile sobietarra izan zen.
Meyerhold eta Maiakovskiren eragina izan zuen gaztetan, eta komedia bitxiak egiten hasi zen, baina esperimentalismoan ahitu gabe Novy Vavilon (1929, Babilonia Berria) film ederra egin zuen Parisko Komunan oinarri hartuta, Shostakovitxen musikarekin. Errealismora etorririk, Maximo pertsonaia sortu eta haren bizitza filmatu zuen: langile soil baten bilakaera sobieten herrian. Don Kihotk (1957, On Kixote) Nikolai Txerkasov antzezlearen handitasuna erakusten du, eta Shakespeareren Gamlet (1964, Hamlet) eta Korol Lir (1971, Lear Erregea) moldaketa zoragarriek nazioarteko ospea eta begiramena ekarri zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q553072
* Multimedia: Grigori Kozintsev / Q553072
# Grigori Potiomkin

Grigori Alexandrovitx Potiomkin-Tavritxeski —batzuetan Potemkin transkribatua— (errusieraz: Григо́рий Алекса́ндрович Потёмкин-Таври́ческий, Grigoriy Aleksandrovich Potyomkin-Tavricheskiy; Txiskhovo, Bielorrusia, 1739ko irailaren 24a - Skaliany, Besarabia, 1791ko urriaren 5a) errusiar politikari eta militarra izan zen.
Errusiako Katalina II.a enperadoreak begiko zuen eta haren hurbileko aholkulari izendatu zuen. Eragin handia izan zuen enperadorearengan, eta haren erresuma handitu eta zabaldu zuen. Errusiaren eta Turkiaren arteko lehen gerraren ondoren Errusiak 1774an Itsaso Beltzetik Ukrainaraino beretuak zituen lurraldeetako gobernari izendatu zuten. Kargu horretan antolatzaile bikaina zela frogatu zuen: biztanleak ekarri zituen kanpotik Ukrainako estepara, eta hiriak, gotorlekuak eta portuak sortu zituen; Krimeako khanerria beretu zuen, Sebastopol hiria sortu eta han finkatu zuen Itsaso Beltzeko itsas armada.
Errusiaren eta Turkiaren arteko bigarren gerraren aldian (1787-1791), Bizantziar Inperioa berriro sortzeko eta Katalina II.aren biloba Konstantino inperio hartako buru izendatzeko asmoa izan zuen. Gudarosteko buru izendatu zuten; itsas armada galdu zuen eta nekez beretu zituen Otxakov eta Bendery hiriak. Suvorovek ordezkatu zuen. Bitartean, etsaiak azpilanean ari izan zitzaizkion eta enperadoreak Zoubov izendatu zuen aholkulari. Enperadorearen begikotasuna berreskuratzen saiatu zen Potiomkin, alferrik ordea.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia: 156. araua: Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema
* Datuak: Q243201
* Multimedia: Grigory Potyomkin / Q243201
# Grigorievita

Grigorievita mineral bat da eta howardevansite taldearen kidea da.

## Ezaugarriak

Grigorievita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {Cu3Fe^{3+}2Al2(VO4)6}}$. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Grigorievite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Grigori Rasputin

Grigori Jefimovitx Rasputin (errusieraz Григо́рий Ефи́мович Распу́тин) (1869ko urtarrilaren 21a/urtarrilaren 9a, Pokrovskoie, Siberia – 1916ko abenduaren 30a/abenduaren 17a, San Petersburgo) Romanov dinastiaren azken egunetan eragin handia izan zuen errusiar mistiko bat izan zen. Mundu osoan Rasputin deituraz ezaguna da: haren etsai eta aurkariek Fraide Eroa ezizenaz deitu zuten.
Fraidea zen eta taumaturgo ospetsua. Nikolas II.a tsarraren emazte Alexandra Feodorovnaren konfiantzazko gizona izan zen 1905etik aurrera. Nikolas II.ak, erabat Alexandra Feodorovnaren mende baitzegoen, itsu-itsuan jarraitu zien Rasputinen aholkuei, bi senar-emazteek uste baitzuten hemofiliak jota zegoen tsarraren seme Alexis sendatu zuela (antza, hipnosiaren bidez).
Enperadorea gizartetik bakartzea lortu zuen Rasputinek, baina une latzak bizi zituen Errusiak Lehen Mundu Gerraren hasieran, eta gauzak erabat nahasi ziren Rasputinek 1916an Stürmer hautagaia jarri zuenean kontseiluko lehendakari. Aginpide maila handiko pertsonek gogor kritikatu zuten erabakia, baina Nikolas II.ak ez zion uko egin Rasputinen laguntzari. Jusupov printzeak, Dmitri dukeak eta Purixkievitx diputatu eskuindarrak Rasputin hil zuten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (Errusieraz) Rasputini buruzko argazkiak
* (Ingelesez) Rasputini buruzko erreportajea
* Datuak: Q43989
* Multimedia: Rasputin / Q43989
# Grigori Zinoviev

Grigori Jevseievitx Apfelbaum, ezagunagoa Grigori Jevseievitx Zinoviev gisa (errusieraz: Григо́рий Евсе́евич Зино́вьев, ɡrʲɪˈɡorʲɪj jɪˈfʲsʲeɪvʲɪtɕ zʲɪˈnovʲjɪfA ahoskatua; Elisavetgrad, Errusiar Inperioa, 1883ko irailaren 23a/irailaren 11 - Mosku, Sobietar Batasuna, 1936ko abuztuaren 25a), sobietar politikaria izan zen.

## Bizitza

Hamazazpi urte zituela alderdi sozialdemokratan sartu zen eta eragin handia izan zuen San Petersburgoko boltxebikeen antolakuntzan. 1905ean, iraultzaren ondoko errepresioaren kariaz, erbesteratu behar izan zuen. Kamenevekin bat eginik, 1917ko urrian matxinada armatua abiaraztearen aurkakoa zen eta iraultzaren ondoren (azaroa) mentxebikeekin eta sozialista-iraultzaileekin batera gobernua osatzearen alde azaldu zen.
Alderdiko batzorde zentraleko kidea, III. Internazionalaren (Komintern) sortzaileetarikoa eta haren idazkari nagusia (1919-1926). Leninek aldarrikatu gerra-komunismoaren alde eta Trotskik proposaturiko sindikatuen nazionalizazioaren aurka azaldu zen. 1923an, Lenin gaixo zela, Stalinekin eta Kamenevekin batera, alderdiko buruzagi izan zen. 1926an, Trotskirekin bat egin zuen Stalinen industria politikari kontra egitearren. 1934ko Purga Handian alderditik kanporatu zuten eta Sergei Kirov hil zuelako salaketapean (1935), Moskun epaitu eta hilarazi zuten.

## Zinovievek eta Kamenevek beren erruduntasuna aldarrikatu zuten

Ziur asko Stalinen aginduz era basatian torturatua izan eta gero, zera aitortu zuen Zinovievek:
| « | ZINOVIEV: Alderdiko Batzorde Zentrala eta Stalin izugarri gorrotatzen genituen. Uste osoa genuen beharrezkoa zela nola edo hala alderdiko buruzagiak ordezkatzea; gu jartzea haien ordez, Troskyk esan bezala. KAMENEV: Nik, Zinovievek eta Trotskyk abiarazi genuen konplot terrorista (...). Bi aukera baino ez zeuden: alderdiaren aurkako borroka oneski eta erabat bukatzea; edo borrokaren jarraitzea, baina masen laguntza erabili gabe, plataforma politikorik gabe eta banderarik gabe: hau da, izu indibidualaren bidez. Bigarren aukera hautatu genuen. Alderdiaren zuzendaritzaren eta herrialdearen aurkako mugagabeko gorrotoak ekarri gaitu hona. Fiskalak Kamenevi laguntzen dio (...): VITXINSKI: Maltzurkeria eta botere pertsonala lortzeko grina izan al ziren arrazoi bakarrak? KAMENEV: Bai, gure taldeak boterea lortzeko grina. VITXINSKI: Ez al duzu uste horrek ez duela inolako zerikusirik gizarte-idealekin? KAMENEV: Iraultzaren eta kontrairaultzaren arteko antzekotasun bera da. VITXINSKI: Kontrairaultzaren alde al zaude? KAMENEV: Bai. | » |
| —Pierre Brouék "Moskuko prozesuak" liburuan jasoa, 1964. |||

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
* Datuak: Q207459
* Multimedia: Grigory Zinoviev / Q207459
# Grigori Perelman

Grigori Jakovlevitx Perelman (errusieraz: Григорий Яковлевич Перельман, ɡrʲɪˈɡorʲɪj ˈjɑkəvlʲɪvʲɪtʃ pʲɪrʲɪlʲˈman ; Leningrado, 1966ko ekainaren 13a) errusiar matematikaria da.
1994an Arimaren aierua frogatu zuen. 2003an Thurstonen geometrizazioaren aierua frogatu zuen. Azken frogapen honi esker 1904. urtean mahaigaineratutako Poincaréren aierua frogatu ahal izan zen, hain zuzen ere, une horretara arte topologiaren problemarik garrantzitsuentzat eta zailentzat hartzen zena.
2006ko abuztuan Matematikaren Nazioarteko Batasunak Fields Domina eman zion Perelmani geometriari egindako ekarpenengatik eta Ricciren jarioaren egitura analitiko eta geometrikoari buruzko ideia iraultzaileengatik. Alabaina, honek dominari eta ordainsariari uko egin zion eta ez zen batzarrean agertu.
2010eko martxoaren 18an Clay Matematika Institutuaren Milurtekoko Saria jasotzeko baldintzak betetzen zituela iragarri zen Poincaréren aierua ebazteagatik. Hala ere, 2010eko uztailaren 1ean uko egin zion milioi bat dolarreko sariari. Horrez gain, Europako Matematika Elkartearen izen handiko sariari ere uko egin zion.

## Erreferentziak

* ↑ Zuazua, Enrique. «Poincare eta Perelman: Forma mugimenduan» Uriola.eus (Noiz kontsultatua: 2018-04-05).
* Datuak: Q117346
* Multimedia: Grigori Perelman / Q117346
# Grigori Orlov

Grigori Grigorievitx Orlov kondea (errusieraz: Григо́рий Григо́рьевич Орло́в; Mosku, 1734ko urriaren 17a/urriaren 6a – ibidem, 1783ko apirilaren 24a/apirilaren 13a) Errusiako aitonen seme eta politikaria izan zen. Petri III.a tsarra kargutik egozteko matxinadan parte hartu zuen. Katalina II.arekin harremanak izan zituen eta hark inperioko printze izendatu zuen. Lehen Ministro izan zen harremanak eten zituen arte.

## Erreferentziak

* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
* Datuak: Q540752
* Multimedia: Grigoriy Orlov / Q540752