OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kildalkey

Kildalkey edota Kildalky (irlanderaz: Cill Dealga) Irlandako udalerri bat da, Meath konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 663 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2081766
* Multimedia: Kildalkey / Q2081766
# Kildangan

Kildangan (irlanderaz: Cill Daingin) Irlandako udalerri bat da, Kildare konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 533 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2691914
* Multimedia: Kildangan / Q2691914
# Kilcummin

Kilcummin (irlanderaz Cill Chuimín) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q60554685
* Multimedia: Kilcummin, County Mayo / Q60554685
# Kilcreggan

Kilcreggan, Eskoziako udalerri bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q211892
* Multimedia: Kilcreggan / Q211892
# Kilcronaghan

Kilcronaghan (irlanderaz: Cill Chruithneacháin) Ipar Irlandako udalerri bat da, Derry konderrian dagoena.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3071877
# Kilcullen

Kilcullen, formalki Kilcullen Bridge (irlanderaz: Cill Chuilinn) Irlandako udalerri bat da, Kildare konderrian dagoena. 2016ko erroldaren arabera 3.505 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2669870
* Multimedia: Kilcullen / Q2669870
# Kildare

Kildare (gaur egungo irlanderaz Cill Dara, jatorriz aintzineko irlanderaren Cell Dara izendapenetik eratorria) Irlandako Errepublikako Kildareko konderrian kokatzen den udalerria da. Udalerri honek 8.142 biztanle ditu (2011). Nahiz eta Kildare udalerriak konderriari bere izena eman, Naas da Kildare konderriko hiriburua. Udalerri hau R445 errepidean kokatzen da, Dublindik 50 km mendebalderantz.

## Etimologia

Irlanderazko Cill Dara izenak "haritzaren eliza" esan nahi du, haritz handi baten ondoan eraiki baitzen monasterioa.

## Historia

Santa Brigidak V mendean sorturiko "Haritzaren Eliza" monasterioan du jatorria. Garai hartan Irlanda osoko hiru monasterio katoliko garrantzitsuenen artean zegoen.
Kildareko historian aipatzeko beste momentu bat 1903an jazo zen. Erresuma Batuko lehen moto lasterketa ospatu zen uzatilaren 2an, Gordon Bennett Cup izena izan zuena.
Gaur egun Kildare Dublineko lo-hiri bihurtu da.

## Irlandako Brigidaren kondaira

Brigidaren ama kristaua zen baina hau hil zenean bere aitarekin eta amaordearen seme-alabekin hazi zen. Amak erakutsia zion nola zaindu abereak eta nola egin etxeko lanak eta horretan aritu zen kastitate santuaren bidea aukeratu zuen arte. Ardagheko St. Mel eta Mac Caille apezpikuak sagaratu zutenean, Santa brigidak komunitate bat sortu nahi izan zuen haritz handi baten ondoan Curragh muinoan. Horretarako Leinsterreko errege Dun Ailinne-ri lurrak eman ziezazkion eskatu zion eta honek erantzun zion Brigidaren kapak estaltzen duen lur guztia emango ziola. Santa Brigidak orduan mirari bidez muino guztia estali zuen bere kaparekin.

## Ondasun nabarmenak

* Santa Brigidaren katedrala
* Santa Brigidaren putzua

## Iruditegia

* Levitstown Milleko hondakinak
* Kildareko katedrala

## Kanpo estekak

* Kildareko Udalaren Webgune Ofiziala
* Datuak: Q917865
* Multimedia: Kildare / Q917865
# Kildare (Oklahoma)

Kildare Oklahomako herri bat da. Kay konderrian kokatua dago. 2010ean 100 biztanle zituen, 0,37 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kay konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3287497
* Multimedia: Kildare, Oklahoma / Q3287497
# Kilcormac

Kilcormac (irlanderaz: Cill Chormaic) Irlandako udalerri bat da, Offaly konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.296 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2473717
* Multimedia: Kilcormac / Q2473717
# Kako-oker kapitaina

Kako-oker kapitaina (ingelesez: Captain Hook), James Matthew Barrie idazleak "Peter and Wendy" (Peter eta Wendy) (1911) elaberrian sortutako pertsonaia da. Kako-oker kapitaina piraten kapitaina da, baita Peter Panen arerio nagusia ere. Bere eskuineko eskuaren lekuan kako bat zegoen, Peter Panek eskua moztu eta krokodilo batek jan ziolako. Honek etengabe jarraitzen zion gorputz osoa jateko.

## Ikus, gainera

* Hook (filma)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1035128
* Multimedia: Captain Hook / Q1035128
# Kako (su-arma)

    Artikulu hau suzko armen mekanismoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kako (argipena)».
Kakoa, katua edo txakurra bezala ezagutzen dena, suzko arma baten eta beste arma batzuen tiragailu gisa jarduten duen mekanismoa da, baleztak kasu, eta honen gainean, hatza, eskuarki hatz erakuslea, bermatzen da tiroa eragiteko.
Kakoa giltzapean egon daiteke nahi gabeko tiroak ekiditeko eta ehundura batzuk ere izan ditzake tiro-posizioa irristatzea eragozteko. Adibidez, pistola baten ehundura eredua marratu horizontalak izan daiteke, beste pistola batean, beste fabrikatzaile batek egindakoa, ehundura eredua zirrikitu bertikalak izan daiteke.
Bi kako dituzten armak ere badaude; adibidez, kanoi bikoitzeko eskopeta. Kasu horretan, kako bakoitza kanoi bakoitzari dagokio eta bakoitzak bere kanoiaren kartutxoa kolpekatzen du.
Subfusil zaharragoen kasuan, kako bat su erdiautomatikoetarako erabiltzen zen eta bigarrena su automatikorako. Une honetan tiro egiteko modu desberdinetarako hautatzaileak daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q336751
* Multimedia: Triggers / Q336751
# Kako (mitologia)

    Artikulu hau mitologiako pertsonaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Kako».
Erromatar mitologian, Kako (latinez: Cacus) Lazion bizi izan zen bidelapurra izan zen, Vulkanoren semea.
Aventinoko leize batean bizi zen, eta sua zerien hiru buru zituen. Herkules Mendebalean barrena egindako bidaldi batetik zetorrenean, Kakok idi buru batzuk ebatsi zizkion, eta Herkulesek, Kakoren arrebak emandako aholkuak jaso ondoren, hil egin zuen hura. Herkules eta Kakoren arteko borroka Virgiliok kontatu zuen bere Eneida poeman. Lapur trebearen sinbolo da Kako gaur egun.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak
* ↑ harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. Kako (mitologia). .
* ↑ Lur entziklopedietatik hartua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q754686
* Multimedia: Cacus / Q754686
# Kakofonia

Hizkuntzalaritzan, kakofonia hizkuntza soinuen disonantzia edo errepikapen desatsegina da. Eufoniaren aurkakoa da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1276680
* ↑ «kakofonia» Egungo Euskararen Hiztegia.
# Kakongo

Kakongo Afrikako erreinua izan zen, XV. mende inguruan sortua. Atlantikoko itsasertzean zegoen, Loango eta Ngoyoko erreinuen artean, gaur egungo Kongoko Errepublika Demokratikoan. Malemba zen gune nagusia; hango portutik ateratzen ziren Amerika eta Europa aldera itsasontziak esklaboz beteak. Esklaboen salerosketak erreinuaren egitura soziala eta ekonomikoa aldatu zuen, eta azkenik erreinuaren desagertzea ekarri zuen 1830ean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013-4-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q369587
# Kako (argipena)

Kako izan daiteke:
* Kako, pieza okertua da, zerbait zintzilikatzeko, edo zerbaiti eusteko edo heltzeko erabiltzen dena;
* Kako, su armetako katua
# Kakografia

Kakografia hitz berriak sortzeko baliabide linguistiko bat da, barregarri suertatzen den errore ortografiko bat nahita erabiltzea da bere oinarria. Adibidez, ingelesez book hitza cool adierazteko erabiltzen dute gazte milurteko batzuek ingelesez joko moduan, belaunaldiko argot gisa. Tekla gutxiko teklatuetan testu-sistema prediktiboek cool hitza idazterakoan book hitza hartzen dute, cool baino ohikoagoa delako. cool eta book hitzak testunimoak dira ingelesez.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Alleyne, By Richard. (2008-02-05). «Predictive text creating secret teen language» The Telegraph ISSN 0307-1235. (Noiz kontsultatua: 2019-05-02).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q775755
# John Sell Cotman

John Sell Cotman (Norwich, 1782ko maiatzaren 16a - Londres, 1842ko uztailaren 24a) ingeles margolari, grabatzaile eta ilustratzailea izan zen.
1798an Londresera joan zen eta J. M. W. Turner, Peter de Wint eta Thomas Girtin ezagutu zituen, eta haren grabatzaile elkartearekin bat egin zuen.
1806an Norwichera itzuli zen eta Norwicheko Margolari Eskolako kide nabarmenetako bat izan zen, arte irakasle gisa lan egiten zuen aldi berean. Akuarelak, marrazkiak eta grabatuak egin zituen. Paisaiak eta itsas ikuspegiak izan zituen gai gogokoenak.

## Iruditegia

* House at St Stephen's Road, Norwich (1794)
* Ruins of Rievaulx Abbey, Yorkshire (1803), Victoria and Albert Museum
* Greta Bridge (1805)
* Drainage Mills in the Fens, Croyland, Lincolnshire
* Portrait of Mrs John Sell Cotman (c.1808), Norfolk Museums Collections
* Mousehold Heath (1810), British Museum
* Abbatial House of the Abbey of St Ouen at Rouen (1825), Norfolk Museums Collections
* Tower of the Village Church of Saint Maclou, Normandy (1818), Yale Center for British Art
* Windmill, Norfolk. Watercolour (10 cm x 15 cm), private collection.
* Etretat, Normandy. Sketched about 28 July 1820, private collection.
* John Sell Cotman, Mrs Edmund Miles and Ann Miles in the Miles family farmhouse, Felbrigg, Norfolk by John Thirtle (1807), Norfolk Museums Collections
* John Joseph Cotman's chalk drawing of his father, made during his last visit to Norfolk in 1841, National Portrait Gallery, London

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1288248
* Multimedia: John Sell Cotman / Q1288248
# John Simon Guggenheim Memorial Foundation beka

John Simon Guggenheim Memorial Foundation beka edo Guggenheim beka 1925ean John Simon Guggenheim Memorial Foundationek sortutako dirulaguntza da. Horrekin arlo desberdinetako aintzindariak izan diren profesionalei saritu nahi diete. Hauek dira arloak: natur zientziak, gizarte zientziak, humanitateak eta arteak. Arte eszenikoak ez daude jasota bekaren arauen barruan. Fundazioa Estatu Batuetako enpresari eta eskuineko politikari ospetsua zen Simon Guggenheimek haren emaztearekin batera sortu zuten, gaixotasun larri baten ondorioz 1922an hil zen haien Jhon semearen oroimenez.

## Emateko lehiaketak

Urtero bi lehiaketa egiten dira beka hauek emateko:
* Estatu Batuetako eta Kanadako hiritarrei zuzendutakoa.
* Karibeko eta Latinoamerikako hiritarrei zuzendutakoa, bigarrena.
Deialdi bakoitzaren datuak desberdinak izaten dira. Horrela 2003an, Estatu Batuetan eta Kanadan 3.282 eskaera egin ziren eta 184 beka eman ziren; Karibeko eta Latinoamerikako deialdian 737 eskaera izan ziren eta 37 beka eman ziren.

## Baldintza batzuk

Arte eszenikoak ez baduade beken barne, musikagileak, zinema-zuzendariak eta koreografoak aukeratuak izan daitezke. Laguntzak ez dira ez ikasleentzat ezta ere erakundeentzat. Sortzaileak, bestetik, ez dira hasi berriak izaten; esaterako idazle bat baldin bada liburu batzuk plazaratuta eduki beharko ditu beka jaso ahal izateko. Ematen zaien dirua erabiltzeko unena, sortzaileek ez dute inongo baldintzarik bete behar; diru horren helburua sortzaileari bere lana burutzeko denbora ematea da eta, hori lortzeko, eguneroko presioa arintzea ezinbesteko beharra da.

## Erreferentziak

* ↑ https://www.gf.org

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1316544
* Multimedia: Guggenheim Fellows / Q1316544
# John Saxon

    Artikulu hau aktoreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Saxon».
John Saxon, jaiotzez izenez Carmine Orrico (Brooklyn, New York, 1936ko abuztuaren 5a - Murfreesboro, Tennessee, 2020ko uztailaren 25a) estatubatuar aktore eta borroka arteetako artista bat izan zen. Nagusiki izaera gogor, begirada zorrotz eta gorpuzkera dotoreko gizasemeak antzeztu izan ditu, bai gaizto eta zintzoak. Bere 60 urteko ibilbide luzean 200 proiektu baina gehiagotan parte hartu zuen, gehienbat beldurrezko zinema eta western filmeetan, esate baterako A Nightmare on Elm Street (1984), baina baita borroka arteetako film ospetsuetan ere, adibidez, Enter the Dragon (1973).

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q470591
* Multimedia: John Saxon / Q470591
# John Sehil

John Daniel Sehil (Biarritz, 1988ko azaroaren 5a) lapurtar aktorea da, aljeriar eta italiar jatorria duena. Sous le soleil telesailean debutatu zuen.

## Filmografia

* 2009: Chéri, Stephen Frears
* 2010: From Paris with Love, Pierre Morel
* 2010: Coursier, Hervé Renoh
* 2010: Tu n'avais jamais vu la mer..., Marie Aw
* 2010: Paris Connections, Harley Cokeliss
* 2010: À bout portant, Fred Cavayé
* 2011: Poupoupidou, Gérald Hustache-Mathieu
* 2011: Toi, moi, les autres, Audrey Estrougo
* 2011: L'Assaut, Julien Leclercq
* 2011: Crédit pour tous, Jean-Pierre Mocky
* 2011: Voir la mer, Patrice Leconte
* 2011: Familia, Glenn Beauvais (Short)
* 2011: Show buzz, Rashed Mdini
* 2013: Le concours d'Anatole, François Cougnon (Short)
* 2013: Mohamed Dubois, Ernesto Oña
* 2015: L'Affaire SK1, Frédéric Tellier
* 2016: Tout, tout de suite, Richard Berry
* 2017: Fleur de tonnerre, Stéphanie Pillonca-Kervern
* 2017: HHHH, Cédric Jimenez
* 2017: Raid dingue, Dany Boon
* 2017: Chacun sa vie et son intime conviction, Claude Lelouch
* 2017: Ôtez-moi d'un doute, Carine Tardieu
* 2017: Nos patriotes, Gabriel Le Bomin
* 2018: Numéro une, Tonie Marshall
* Datuak: Q21500776
* Multimedia: John Sehil / Q21500776
# John Simon, Simoneko 1. bizkondea

John Allsebrook Simon, Simoneko 1. bizkondea (1873ko otsailaren 28-1954ko urtarrilaren 11) politikari britainiarra izan zen, eta Kabineteko goi-mailako postuak bete zituen Lehen Mundu Gerratik Bigarren Mundu Gerraren amaierara arte. Barne Idazkaria izan zen, Kanpo Harremanetako eta Altxorreko Kantzilerraren idazkari gisa lan egin zuen hiru pertsonetako bat izan zen, Rab Butler eta James Callaghanekin batera.
Lord Chancellor ere izan zen, sistema juridiko britainiarreko posturik nabarmenena. Liberal gisa hasi zuen bere ibilbidea (hasieran ezkerreko hegalarekin identifikatzen zen, baina gero alderdiaren eskuineko hegalarekin), Gobernu Nazionalarekin bat egin zuen 1931n, eta Alderdi Nazional Liberala sortu zuen prozesuan. Bere ibilbidearen amaieran, kontserbadorea zen funtsean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333091
* Multimedia: John Simon, 1st Viscount Simon / Q333091
# John Sibthorp

John Sibthorp zientzialari eta naturalista ingeles bat izan zen..
Bere lanik garrantzitsuena Flora Graeca da (1806 – 1840).

## Erreferentziak

* ↑ Dictionary of national biography. (1897). SIBTHORP, JOHN. 52, 189–190 or..

## Ikus, gainera

* Datuak: Q936580
* Multimedia: John Sibthorp / Q936580
* Espezieak: John Sibthorp
# John Schlesinger

John Richard Schlesinger (Londres, 1926ko otsailaren 16 – 2003ko uztailaren 25) Ingalaterrako zinema zuzendaria zen, zuzendari onenaren Oscar sariaren irabazlea.

## Filmografia hautatua

* Terminus (dokumentala) (1960)
* A Kind of Loving (1962)
* A Kind of Loving (1963)
* Darling (1965)
* Far from the Madding Crowd
* Midnight Cowboy (1969) - Oscar sariaren irabazlea.
* Sunday Bloody Sunday (1971)
* The Day of the Locust (1975)
* Marathon Man (1976)
* Yanks (1979)
* The Believers (1987)
* Madame Sousatzka (1988)
* Pacific Heights (1990)
* A Question of Attribution (1991)
* The Innocent (1993)
* Eye for an Eye (1996)
* Datuak: Q55303
# John Sculley

John Sculley (AEB 1939ko apirilaren 6a) PepsiCo konpainiako lehendakariordea eta ondoren, Apple Computereko lehendakaria eta zuzendari exekutiboa izan zen. Gaur egun, Sculley Brothers izeneko inbertsioak egiteko enpresa baten bazkidea da.
Sculley Estatu Batuetan jaio zen, baino jaio eta astebetera bere familia etxez aldatu zen Bermudatara. Ondoren, Brasil eta Europan ere biziko da. 14 urterekin koloreko izpi katodikodun tutua asmatu zuen, baina ezin izan zuen patentatu, Dr. Lawrencek antzeko asmakuntza bat patentatu baitzuen aste batzuk lehenago. Patente hau ondoren, Sonyk eskuratu zuen. Sculley diseinugile arkitektoniko bezala graduatu zen Brown Unibertsitatean eta MBA bat lortu zuen Whartongo Negozio Eskolan.

## Apple Computer

Steve Jobs Apple Computereko lehendakaria zela, honek John Sculleyri, orduan Pepsiko lehendakariordea, postu bat eskaini zion bere konpainian, eta 1983an onartu zuen. 1985. Urtean, Sculleyk Jobs konpainiatik kanporatu zuen.
Sculleyren administrazioa eta gero, Applek Macintoshen interfaze grafikoaren zati batzuk Microsofti lizentziatu zizkion.
* Datuak: Q337024
* Multimedia: John Sculley / Q337024
# John Sheffield

John Sheffield, Buckingham eta Normanbyko lehen dukea (1648ko apirilak 7-1721eko otsailak 24), estatu gizon eta olerkari ingeles bat izan zen, Edmund Sheffield, Mulgraveko bigarren kondearen semea, hau hiltzean, honen tituluaren oinordeko izango zelarik. Londresen kanpoaldean, beranduago Buckingham jauregia izango zen petit hôtel bat eraikitzea agindu zuen.
Pertsonaia hau, ez da George Villiersekin nahastu behar, Jakobo VI.a Eskoziakoa eta I.a Ingalaterrakoaren babestua, errege honek, Buckinghameko Dukea titulua eman ziolarik.
* Datuak: Q2736244
* Multimedia: John Sheffield, 1st Duke of Buckingham and Normanby / Q2736244
# John Sheahan

John Sheahan (Dublin, 1939ko maiatzaren 19a) irlandar biolin-jole bat da. Batez ere The Dubliners folk talde ospetsuko kide izateagatik ezaguna da. Nahiz eta Sheahan Dublin hiriburuan jaioa izan eta gaur egun Dublin konderriko Mulhuddart udalerrian bizi izan, bere sendia eta arbasoen jatorria Limerick konderriko Glin udalerrian dago. The Marino Waltz izeneko abestia konposatu izanagatik ezaguna da, abesti hau 1980ko hamarkadako Bord na Móna erakundearen telebista iragarkietan agertu zelarik.
Feiseanna txapelketa ugari irabazitakoa da (antzinako usadio zaharren legezko musika lehiaketak). Dublinen André Rieu herbeherear biloin-jolearekin ere jo izan du, elkarrekin jo izan duten abesti ezagunena The Irish Washerwoman izan delarik.

## Ikus gainera

* The Dubliners
* Datuak: Q693584
* Multimedia: John Sheahan / Q693584
# Kizil leizeak

Kizil leizeak (txinera sinplifikatuz: 田园洞, txinera tradizionalez: Qizil Ming Öy), Txinako Herri Errepublikako Xinjiang eskualde autonomoko Beicheng konderrian dagoen 230 leizek baino gehiagok osatzen duten sarea da.

## Leize barruko aurkikuntzak

Leize gehienetan duela ehundaka urteetako margo eta artelan budistak aurkitu dituzte. Nahiz eta ondareak kalte eta lapurretak jasan dituen, oraindik ere Jatakako istorioak kontatzen dituen 1.000 metro koadroko margoak ikus daitezke kobazuloetako batean.

## Ikus, gainera

* Txinako geografia

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Leize eta inguruneari buruzko webgunea.
* Datuak: Q1234019
* Multimedia: Kizil Caves / Q1234019
# Kizilsu Kirgizistar Prefektura autonomoa

Kizilsu Kirgizistar Prefektura autonomoa (kirgizeraz: قىزىلسۇۇ قىرعىز اپتونوم وبلاسى, Кызылсуу Кыргыз аптоном обласы; uigurreraz:قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى; txinera sinplifikatuz: 克孜勒苏柯尔克孜自治州; pinyineraz: Kèzīlèsū Kē'ěrkèzī Zìzhìzhōu), Xinjiang eskualde autonomoan kokatutako Prefektura autonomoa da. Guztira, 500.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 72.468,1 kilometro koadroko azalera.

## Banaketa administratiboa

* Artux Hiria (Ātúshí 阿图什)
* Akto Konderria (Ākètáo 阿克陶)
* Akqi Konderria (Āhéqí 阿合奇)
* Ulugqat Konderria (Wūqiàqí 乌恰奇)

## Ikus, gainera

* Xinjiang eskualde autonomoaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) Bugelahango hilobia.
* Datuak: Q861035
* Multimedia: Kizilsu Kirghiz Autonomous Prefecture / Q861035
# Kizhiko Pogosta

Kizhiko Pogosta (errusieraz: Погост Кижи) XVII. mendeko gune historikoa da, Kizhi irlan kokaturik dagoena. Irla hau, era berean, Onega lakuan dago, Kareliako Errepublikan, Errusia mendebaldean. Gunean, hesituriko eremu batek mugatzen duena, zurezko bi eliza handi (22 kupuladun Transfigurazioaren eliza eta 9 kupuladun Eskabidearen eliza) eta kanpandorre bat daude. Pogost hau bere edertasun eta bizitza-luzeragatik da ezaguna eta horren ondorioz, 1990ean UNESCOk gizateriaren ondare izendatu zuen eta 1993an Errusiako Ondare Kultural ere izendatu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Kizhi Pogost UNESCOn
* ↑ (Errusieraz) 1993ko azaroaren 6ko Errusiako Presidentearen N 1847 dekretua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q477462
* Multimedia: Kizhi Pogost / Q477462
# Kizito

San Kizito (Buganda, 1872a — Namugongo, Buganda, 1886ko ekainaren 3a) Ugandako martirietako bat izan zen, Mwanga II.a Bugandako erregeak hildako martiririk gazteena.

## Bizitza

1872 inguruan jaio zen Bugandako erresuman (Uganda modernoaren lurraldea). Aita Lukomera zuen izena eta mbamba leinukoa zen, eta ama Wangabira, fumba leinukoa. Karlos Lwangak hainbat aldiz salbatu zuen Kizito erregeak usteltzetik eta 1886ko maiatzaren 25ean bataiatu zuen, beste lau katekumenorekin batera. Bataioan Kizitori emandako izena ezezaguna da. Ekainaren 3an, Namugongon, Mwanga II.ak 31 kristau erre zituen bizirik, eta horietatik gazteena Kizito izan zen. Kizitoren azken hitzak «Agur lagunak, gure bidean gaude» izan ziren.

## Kanonizazioa

1920an, Benedikto XV.a aita santuak dohatsu bilakatu zuen eta 1964ko urriaren 18an Paulo VI.a aita santuak kanonizatu zuen. Jaieguna ekainaren 3an ospatzen da. Haurren eta lehen hezkuntzako ikastetxeen zaindaritzat hartzen da.

## Erreferentziak

* 1 2 . (Ingelesez) «Kizito» Dictionary of African Christian Biography (DACB) jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2020/09/20).
* ↑ . (Ingelesez) «Saint Kizito» Patron Saints Index jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2008/06/16).
* ↑ (Ingelesez) Mubiru, Charles Lwanga. (2012). The Uganda Martyrs and the Need for Appropriate Role Models in Adolescents' Moral Formation: As Seen from the Traditional African Education. LIT Verlag Münster, 128 or. ISBN 978-3-643-90142-2..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3463928
# Kizkitza (argipena)

Kizkitza izenak adiera hauek ditu:
* Kizkitza mendia, Ezkio-Itsasoko mendi bat;
* Kizkitzako Ama Birjinaren baseliza, Kizkitza mendiaren tontorrean dagoen baseliza;
* Kizkitza eguna, Itsaso auzoko jaietan Kizkitzako baselizara igoz ospatua;
* Kizkitza, euskal izena, emakumezkoena;
* Engrazio Arantzadi, ezizenez Kizkitza, euskal idazlea;
* Kizkitzako Ama, Donostiako arrantzontzi bat.
# Kiyoyasu Kato

Kiyoyasu Kato (japonieraz: 加藤 清泰, 1974ko apirilaren 16a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q23860853
# Kizaki aintzira

Kizaki aintzira (japonieraz: 木崎湖, Kizaki-ko) Japoniako Nagano prefekturan dagoen aintzira da. Ōmachi hiritik gertu dago. "Hiru Nishima aintziak" osatzen ditu Aoki eta Nakatsuna aintzirekin batera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3070212
* Multimedia: Lake Kizaki / Q3070212
# Kizki

Kizki, kako edo txista kako mutur-zorrotza da, gauzei heltzeko erabiltzen dena. Hainbat lanbidetan erabiltzen dute: egurra garraiatzeko, arrantzan arrain handiei eusteko edo sagarrak biltzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [1998]
* ↑ Euskaltzaindia. Kizki. in: Euskaltzaindiaren Hiztegia..
* ↑ Vélez Cipriano, Iván. Agua, máquinas y hombres en la España preindustrial. Grupo Helicón ISBN 9788478485444..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q783275
* Multimedia: Pike poles / Q783275
# Kizilkum

Kizilkum (uzbekeraz Qyzylqum, "Hondar gorria"; kazakheraz: Қызылқұм) Erdialdeko Asiaren basamortua da, mundu osoko hamaikagarren handiena dena eta Kazakhstango hegoalde, Uzbekistango erdialde eta Turkmenistango iparraldearen artean hedatzen dena.
298.000 km2-ko azalera dauka eta dunak dira nagusi, baina ibai eta oasien inguruan nekazaritza gune batzuk ere badaude.
Kretazeo Berantiarraren garaiko hegaztien fosilak topatu dituzte, eurean artean Enantiornis martini, E. walkeri, Kizylkumavis cretacea, Kuszholia mengi, Lenesornis kaskarovi, Sazavis prisca, Zhyraornis kaskarovi eta Z. logunovi.

## Fauna

Natura erreserba dago Bukhara probintzian (Uzbekistan), 101.000 km2 inguru hartzen duena eta 1971an sortua. Bertan topatu daitezke Bukharako oreinak (Cervus elaphusen bertako espeziea), basurdeak (Sus scrofa), faisaiak (Phasianus colchicus) eta arrano beltzak (Aquila chrysaetus), besteak beste.
Beste erreserba bat dago hegoalderantz, Djeyran izenekoa, 51.000 km2-koa eta 1977an zabaldua. Espezie arraroagoak daude bertan, Pertsiako gazela goloduna (Gazella subgutturosa), Przewalskii zaldiaa (Equus przewalskii), Koulan (Equus hemionus) eta hubara basoiloa (Chlamydotis undulata) euren artean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q184364
* Multimedia: Kyzyl Kum / Q184364