# Sexu-bereizketa

Sexu-bereizketa, sexu-bereizketa, sexu-banaketa, sexu-banaketa, genero-bereizketa, genero-bereizketa edo genero-banaketa pertsonen bereizketa fisikoa, legezkoa edo kulturala da, edozein adinetako sexu biologikoaren arabera. Sexu-banantzea sexuagatiko bereizketa fisikoari eta espazialari buruzkoa izan daiteke, legez kanpoko bereizkeria-konnotaziorik gabe. Beste egoera batzuetan, sexu-bereizketa polemikoa izan daiteke. Inguruabarren arabera, giza gaitasunak eta eskubideak urratzea izan daiteke, eta eraginkortasun ekonomikorik eza eragin dezake; bestalde, zenbait aldekidek diote ezinbestekoa dela zenbait erlijio-legetarako eta historia eta tradizio sozial eta kulturaletarako.

## Definizioak

"Sexu-bereizketa" terminoak gizonen eta emakumeen arteko bereizketa biologikoei egiten die erreferentzia, "generoarekin" ez bezala. "Bereizketa" terminoa sexuen arteko bereizketari dagokio. Bereizketa hori arau, lege eta politiketan aplika daiteke, edo pertsonak sexuaren arabera banatuta dauden gertaeraren emaitza izan daiteke. De facto, osotasun gisa hartzen den sexu-bereizkeria presio sozialek, praktika historikoek, lehentasun sozializatuek eta “funtsezko desberdintasun biologikoek” eragin dezakete. Sexuaren araberako bereizketa fisikoa eta espaziala izan daiteke. Sexu bat lanpostu, erakunde edo talde batean parte hartzetik baztertzeko ere erabiltzen da terminoa. Sexu-bereizketa osoa edo partziala izan daiteke, sexu bateko kideak barruan nagusi direnean bezala, baina ez dira talde edo erakunde bakar bat.
Estatu Batuetan, ikertzaile batzuek bereizketa sexual terminoa erabiltzen dute, eta ez bereizketa sexuala. $^{[pisuokerra?]}$
Generoko apartheid (edo apartheid sexual) terminoa pertsonak sexuaren arabera banatzeari ere aplikatu zaio, eta horrek esan nahi du sexu-bereizkeria dela. Sexu-banantzea sexu-bereizkeriaren modu bat bada, haren ondorioek ondorio garrantzitsuak dituzte berdintasunean eta genero-ekitatean.

## Sexu-Bereizketa motak

Sexuen arteko bereizketa testuinguru publiko zein pribatuetan gerta daiteke, eta era askotara sailka daiteke. David S. Cohenek, ikerketa juridiko eta generokoak ikasi dituenak, taxonomia bat eskaintzen du sexuaren araberako bereizketak sailkatzeko: nahitaezkoa, administratiboa, permisiboa edo borondatezkoa. Sexuen arteko bereizketa nahitaezkoa eta administratiboa ingurune publikoetako gobernuek eskatzen eta betearazten dute; sexuen arteko bereizketa permisiboa eta borondatezkoa, berriz, erakunde publiko edo pribatuek aukeratzen dituzten estamentuak dira, baina legearen ahalmenaren barruan.

### Derrigorrezkoa

Derrigorrezko sexu-banantzea beharrezkoa da juridikoki, eta sexuan oinarritutako bereizketa egitera behartzen du. Hona hemen adibide batzuk: gizonen eta emakumeen arteko bereizketa kartzeletan, ordenaren indarrak, soldadutza, komun publikoak eta etxebizitza. Nahitaezko arau horiek ñabartu egin daitezke, zerbitzu militarrean bezala, non sexuak sarritan bereizten baitira erreklutamenduari buruzko legeetan, etxebizitzan, eta rol jakin batzuetan zein sexuri parte har diezaioketen erregelamenduetan, hala nola lehen mailako infanterian. Nahitaezko sexu-bereizketan, halaber, hain nabarmenak ez diren bereizketa-kasuak ere sartzen dira, hala nola, sexu-laguntzaileak gorpuak bilatzeko dituzten gizonei eta emakumeei eskatzen zaienean. Hala, nahitaezko sexu-bereizketak sexuaren arabera bereizitako eremuetan erabiltzeko parametroak eman ditzake, lan medikoaren eta laguntzakoaren testuinguruak barne, eta lana bereizteko modu bat izan daiteke. Adibidez, gobernu batek agindu dezake klinikek erizainak kontrata ditzatela emakume gaixoei laguntzeko.

### Administrazioa

Sexuaren araberako bereizketa administratiboa egiteko, erakunde publikoak eta gobernu-erakundeak bereizten dira sexuaren arabera, eta ez agindu formal baten ondorioz. Sexuaren araberako bereizketa administratiboaren adibideen artean, Gobernuak babestutako ikerketa medikoetan sexuaren araberako bereizketa, kirol-ligak, partekatutako gelak dituzten ospitale publikoak, errehabilitazio-programak eta zenbait hezkuntza-instalazio publiko daude. Sexuaren araberako bereizketa administratiboa gerta daiteke ingurune horietan, hau da, komun publikoak sexuaren arabera banantzearen bidez, nahiz eta horretarako lege-eskakizun zehatzak mugatuta egon.

### Permisiboa

Sexu bereizketa permisiboa legeak espresuki baimentzen duen bereizketa da. baimendutakoak, baina ez nahitaez legez eskatuak edo bultzatuak. Sexu-bereizketa permisiboak sexu-bereizkeriaren aurkako legeen zenbait gauza salbuesten ditu, eta horrek, askotan, aukera ematen du, besteak beste, eskola erlijioso eta militarrak bereizteko, tradizioz sexuaren, osasun-kluben, atletismo-taldeen, gizarte-anaidien eta ustekabeen, abesbatza eta koroen arabera onartu izan diren graduatu aurreko eskolak, eta Girl Bocouts, esaterako.

### Boluntarioa

Sexuaren araberako bereizkeria, legez aginduta ez dagoena, ez eta legeak esplizituki onartzen ez duena, sexu-bereizkeria borondatezko gisa aitortzen da. Sexuagatiko bereizkeria borondatezkoa legezko preskripzio espliziturik ezari dagokio; ez du nahitaez adierazten bananduen edo banatzaileen aukera askea, eta arau sozial eta kulturalek ezar dezakete. Sexuagatiko bereizkeria borondatezkoa gertatzen da nazioko erakunde profesional eta interesdun askotan, klub lokal eta handietan, kirol-talde profesionaletan, jolas-instalazio pribatuetan, erlijio-erakundeetan, arte eszenikoetan eta abarretan.

## Azalpen teorikoak

Teoria feministaren eta teoria juridiko feministaren barruan, sexuen arteko bereizketaren kausak eta ondorioak aztertzeko kontuan har eta erabil daitezkeen sei planteamendu teoriko nagusi daude. Hor sartzen dira libertarianismoa, tratu-berdintasuna, desberdintasunaren feminismoa, mendekotasunaren aurkako feminismoa, arraza kritikoaren feminismoa eta esentzialismoaren aurkako feminismoa.

### Libertarismoa

Teoria feminista libertarioa teoria politiko libertarioaren antzeko ideologietatik sortzen da; hau da, erakunde juridikoek eta gobernukoek ez dituztela aukerak arautu behar eta pertsonen borondate askeari beren bizi-ibilbideak gobernatzeko aukera eman behar diotela. Libertarianismoak merkatu askera hurbiltzen du sexu-segregazioa, esanez emakumeek berezko eskubidea dutela eta informatuenak direla erabakiak beren kabuz hartzeko, baina emakumeentzako babes bereziak baztertzen dituztela. Autonomia funtsezkoa da libertarismoarentzat, eta, beraz, teorikoek uste dute gobernuak ez duela esku hartu behar erabakiak hartzerakoan, ezta erabaki horien atzean dauden arrazoibideez arduratu behar ere; izan ere, gizonek eta emakumeek, kulturalki eta naturalki, aukera desberdinak eta askotan dibergenteak egiten dituzte. Gobernuak ezarritako politikek eta legeek ez lukete sexuen artean berez dauden aldeak aldatzeko ekintzarik egin behar. Libertarianismoak lotura zuzena du borondatezko sexu-bereizketarekin; izan ere, esaten du gobernuak ez duela arautu behar erakunde edo entitate pribatuen sexuaren araberako bereizketa, eta ez duela arautu behar gizabanakoak nola biltzen diren modu pribatuan. David Berstein feminista libertarioak dioenez, sexuen arteko bereizketak kalteak eragin baditzake ere, gizonen eta emakumeen aukeratzeko askatasuna zaintzea sexu bereizketa hori eragoztea baino garrantzitsuagoa da, askotan prebentzio metodoek kalte gehiago eragin baitiezaiekete bi sexuei. Emakumeen osasun-klubak adibide bat dira sexuaren araberako bereizketak emakumeei nola egiten dien mesede, desregresioak emakumeen gaitasunak oztopatuko lituzkeelako gizonen distrakziorik gabe jarduteko, eta "ogling" delakoak, gizonei bazkide izaten uzteko onura zuzenik gabe. Gainera, libertarioek sexuen arteko bereizketa permisiboa ahalbidetuko lukete, jendeari aukera ematen baitio besteekiko harremanak eta elkarreraginak antolatzeko. Feminista libertarioek onartzen dute sexuen arteko bereizketari buruzko legeetan badagoela lege-aurrekaririk, baina parametro horiek argudiatzen dituzte era berean kokatuta dauden gizon eta emakumeei tratu berdina emateko. Horrela, libertarismoak sexuen arteko desberdintasun naturalak edo biologikoak azaltzeko sortutako sexu-bereizketaren forma espezifikoak onar edo arbuia ditzake.

### Tratu berdintasuna

Tratu-berdintasunaren teoriak edo zuzentasun formalak libertarismoarekin bat egiten dute askotan, tratu-berdintasunaren teorikoek uste baitute gobernuek berdin tratatu behar dituztela gizonak eta emakumeak beren egoerak antzekoak direnean. Gobernuak sexu-bereizkeria ezabatzen duen legeriara jo duten herrialdeetan, tratu-berdintasunaren teoria erabiltzen da gehien arau eta erregelamendu horien euskarri gisa. Adibidez, tratu-berdintasunaren teoria onartu zuten feminista ugariek Estatu Batuetako mugimendu feministan 1970eko hamarkadan. Tratu-berdintasunaren teoriaren erabilera horren ondorioz, tarteko azterketa egin zen sexuagatiko bereizkeriaren estandar gisa, gizonak eta emakumeak berdintasunez tratatu behar zirelako antzeko egoeretan. Tratu-berdintasunaren teoriak berdintasunerako esparru sendoa eskaintzen badu ere, aplikazioa nahiko zaila da, kritikari askok zalantzan jartzen baitituzte gizonak eta emakumeak berdin edo desberdin tratatzeko erabiltzen diren arauak. Horrela, libertarismoak eta tratu-berdintasunaren teoriak oinarri onak ematen dizkiete beren agendei sexuaren araberako bereizketan, baina kontzeptualki ez dute eragozten, eta lekua uzten diote nahitaezko eta administrazio-sexuagatiko bereizketak iraun dezan, gizonen eta emakumeen arteko desberdintasun ospetsuetan oinarritzen den bitartean. Nahitaezko eta administrazioko bereizketa-modu batzuek sexu-bereizkeria betikotu dezakete, gizonen eta emakumeen arteko aldea adieraziz, bereizketarik ez dagoen kasuetan, hala nola bazterkeria-politiken aurkako borroketan.

### Feminismoaren ezberdintasuna

Feminismoaren aldea libertarismotik eta emakumeentzako berdintasun sistemikoa sortzeko tratu-berdintasunaren teoriek hautemandako porrotetik sortu zen.Feminismoak gizonen eta emakumeen arteko desberdintasun biologiko, psikologiko eta moralak bereizten ditu, sexu-banantzeari buruzko legeei desberdintasun garrantzitsu horiek ezabatzea egozten baitie. Feministek uste dute lege horiek, desberdintasun garrantzitsu horiek alde batera uzteaz gain, emakumeek munduan duten parte-hartzea baztertzen dutela. Feminismo diferentzialaren helburua da emakumeen feminitatea kontzientziatzea eta emakumeen ezaugarrien balioa handitzea, errespetuz eta begirunez jokatuz. Feminismoaren eta tratu-berdintasunaren teoriaren arteko aldea teoria feminista nahiko kontrastatzaileak dira sexu-bereizkeriaren aurrean. Feminismo desberdinak askotan justifikatzen du sexu-bereizkeria emakumeen eta gizonen arteko desberdintasunen bidez, eta tratu-berdintasunaren teoriak, berriz, ez du bereizketaren alde egiten, sexuan dauden desberdintasunak direla eta. Feminismo desberdinak, ordea, gizonen eta emakumeen arteko gizarte-desberdintasunek eta "modak" eragindako bereizkeriaren aurka argudiatzen du, baina uste du emakumeen arteko desberdintasunak kontuan hartzen dituen eta berdintasuna sustatzen duen bereizketa onargarria dela, baita sexu-bereizketarako zenbait modu berdintasuna bermatzeko beharrezkoak direla esatera ere, hala nola atletismoa eta hezkuntza, eta IX. titulua bezalako politikak.

### Mendekotasunaren aurkakoa

Mendekotasunaren aurkako teoria feministak boterearen sexu-bereizketa aztertzen du, lege edo egoera batean emakumeak gizonekin alderatuta menderatuta tratatu edo kokatzen diren zehazteko. Teoriak gizonen nagusitasuna eta emakumeen menderakuntza ditu ardatz, eta erakunde juridiko eta sozialetan sexuan oinarritutako hierarkia bat suntsitzea eta etorkizuneko hierarkiei aurrea hartzea sustatzen du. Mendekotasunaren aurkakoak emakumearen izaera sustatzen duten legeak ere babesten ditu, baita horren ondorioz gizonaren izaera murrizten badute ere. Emakumearen mendekotasuna betikotzen edo gizonen mendekotasuna sortzen ahal duten mendekotasunaren aurkako aplikazio eztabaidagarriek sexu-bereizkeria sartzen dute hezkuntzan eta armadan.

### Arraza-feminismo kritikoa

Arraza-feminismo kritikoa teoria feministen arraza-inklusibotasunik ezagatik eta arraza-teorien genero-inklusibotasunik ezagatik garatu zen. Teoria hori besteak baino globalagoa da, generoa eta arraza kontuan hartzen saiatuz. Arraza-feminismo kritikoak eskatzen du teorialariek gainazaleko bereizketa berraztertzea, eta sexu-bereizkeria hainbat istoriotatik nola datorren aztertzea, arrazan oinarritutako efektu desberdinak sortuz, bereziki emakume koloretsuentzat. Bereizketa hori nabarmena da arrazaz banatutako herrialde askotan, batez ere eskola bereizien amaieraren eta sexu-bereizketaren arteko erlazioan. Arraza-feminismo kritikoak kritikatu egiten du beste teoria batzuek beren aplikazioak kontuan ez hartzea arraza, klasea, sexu-orientazioa edo bestelako identitate-faktoreak banandutako egoera batean daudenean. Derrigorrezko sexu-bananketa administratiboa aztertzeko beharra sortzen du, arraza-estereotiporik baduten ala ez zehazteko, bereziki emakume koloretsuekiko. Gainera, arraza-feminista kritikoek galdetzen dute ea sexu-bereizketa permisiboa eta borondatezkoa arrazak eta sexuak bereizteko modu sozialki onargarriak diren edo desberdintasunak mantentzen eta iraunarazten dituzten. Arraza-feminismo kritikoa antiesentzialismo mota bat da (ondoren).

### Antiesentzialismoa

Antiesentzialisten arabera, sexu- eta genero-kategoriek mugatu egiten dute, eta ez dute sartzen giza identitatearen alde mugagabeen aniztasuna, eta identitateak ezartzen dituzte, haien arteko desberdintasunak ikusi besterik ez dute egiten. Teorialariek uste dute gizon izateak eta emakume izateak zer esan nahi duen aldatu egiten dela, eta sexu-bereizkeriaren bidez desberdintasunak sustatzean, pertsonak kategorietara mugatuta daude, askatasuna mugatuta. Antiesentzialistek aztertzen dute gizarteak nola ezartzen dituen identitate espezifikoak sexu-dikotomiaren barruan, eta nola sortzen, iraunarazten eta normalizatzen diren sexu- eta genero-hierarkiak. Teoria horrek eskatzen du sexuaren eta generoaren arteko berariazko desadostasuna. Antiesentzialistek uste dute ez dela maskulinotasunaren edo feminitatearen ideiarik egon behar, baizik eta ezaugarri indibidualek jariakorrak izan behar dutela sexuan eta esaldian oinarritutako estereotipoak ezabatzeko. Ez dago sexu-bereizketarako berariazko motarik, antiesentzialistek sustatuak edo sostengatuak; izan ere, derrigorrezko sexu-bereizketak eta administrazio-bereizketak indartu egiten ditu sexuen eta generoen arteko botere-borrokak; aldiz, sexu-bereizketarako modu permisibo edo borondatezkoek aukera ematen diete erakundeei eta gizarteari gizabanakoak botererako sarbide bereizgarria duten kategorietan sailkatzeko, eta gobernuak baimen hori kentzearen alde egiten du, zenbait erakunde eta arauk existitzen jarrai dezaten.

## Politika garaikideen adibideak

Sexu-bereizketa fenomeno globala da, eta modu desberdinean agertzen da herri desberdinetan. Herrialde batean ez-kaltegarritzat edo normaltzat jotzen diren sexu-bananketa eta -integrazioa erradikaltzat edo ilegaltzat har daitezke beste herrialde batzuetan. Aldi berean, banantzea edo banantzea sustatzen duten lege eta politika asko errepikatzen dira hainbat testuinguru nazionaletan. Segurtasunarekiko eta pribatutasunarekiko kezkek, balio tradizionalek eta kultura-arauek, eta sexu-banantzeak, oro har, hezkuntza- eta gizarte-emaitza positiboak ekar ditzakeelako usteak osatzen dute sexu-bereizketari buruzko politika publikoa.

### Segurtasuna eta pribatutasuna

Sexu-bereizketaren bat segurtasun- eta pribatutasun-arrazoiengatik gertatzen da. Mundu osoan, sarritan, legeek sexu-banantzea eskatzen dute komun publikoetan, aldageletan, dutxetan eta antzeko lekuetan, pribatutasunaren beharretan oinarrituta. Bereizketa-politika mota horrek sexu-jazarpenaren eta sexu-abusuaren aurka babes dezake. Jendez gainezka dauden leku publikoetan, inkulazioaren, kale-jazarpenaren eta emakumeen isekaren aurka borrokatzeko, zenbait herrialdek ere espazioak bakarrik izendatu dituzte emakumeak. Adibidez, Mexikon, Japonian, Filipinetan, Arabiar Emirerri Batuetan eta beste herrialde batzuetan sexuaren arabera bereizitako autobusak, emakumeak bakarrik dituzten autoak eta trenetan konpartimentuak sartu dira sexu-jazarpena murrizteko.
Alemanian, Korean eta Txinan toki batzuetan emakumeentzako aparkalekuak daude, eta, sarritan, horiekin zerikusia duten segurtasun kontuetarako. Askoz herrialde gehiagok, besteak beste, Kanadak, Estatu Batuek, Italiak, Japoniak eta Erresuma Batuak, ematen diete aparkatzeko pribilegioak haurdun dauden emakumeei, segurtasun- edo sarbide-arrazoiengatik.
Segurtasun-kontuetan errotutako sexu-banantzea fisikatik haratago ere zabal daiteke, psikologikoki eta emozionalki. Tratu txarrak jasan dituzten amentzako edo emaztegaientzako babesleku batek uko egin diezaioke gizonak onartzeari, baita etxeko indarkeriaren biktima direnak ere, bai emakumeen aurkako indarkeria egin edo mehatxatu dezaketenak baztertzeko, bai gizon batek abusatu dituen emakumeak mehatxupean senti daitezkeelako edozein gizon bertan egoteagatik. Emakumearen osasun-klinikak eta emakumearen baliabide-zentroak, Afrikan edo Ipar Amerikan, sexu-bereizketak erabaki pribatuak eta oso pertsonalak eman ditzakeen beste gune batzuk dira. Emakumeak bakarrik dituzten bankuek emakumeen erabakiei autonomia emateko asmo bera izan dezakete.

### Ideia erlijioso eta kulturalak

Sexubanantzea gizon eta emakumeei buruzko ideia erlijioso edo kulturalek ere eragin dezakete. Kasu kultural horiek segurtasun-kezkak edo pribatutasun-kezkak eragin ditzakete aipatutako politiketan. Judaismoan eta islamean generoaren banantzeak eta banantzeak sexu-bereizketa islatzen dute arrazoi erlijiosoengatik. Budismoan, kristautasunean eta hinduismoan, ordena monastikoetan, perpaus-espazioetan eta lidergo-roletan ere sexuak bereizi ditu.
Politikaren ikuspegitik, teokraziek eta estatu-erlijioa duten herrialdeek, batzuetan, sexu-bereizketarako legeak egin dituzte, neurri batean erlijio-tradizioetan oinarrituta. Legez aplikatzen ez direnean ere, gizarte-erakundeek tradizio horiek indartu ditzakete eta, aldi berean, sexu-bereizketa eragin. Hegoaldeko Asiaren testuinguruan, purdah da sexu-bereizketa bultzatzen duen erakundea, batzuetan, baina ez beti legeria nazionalean sustraitua.
Taipingen matxinada (1851–64) Qing dinastiaren aurka, Taipingeko Zeruko Erresumak kontrolatutako eremuek sexu-bereizketa zorrotz aplikatua izan zuten. Ezkondutako bikoteek ere ezin zuten elkarrekin bizi 1858 arte.
Mundu musulmana eta Ekialde Ertaina aztertzaileek bereziki aztertu dituzte shariaren ondorioen ondoriozko sexu-bereizketa, Islamaren kode moral eta erlijiosoa, zeinak, bertsiorik zorrotzenean, musulmanek Jainkoak sortutako lege perfektua izan behar baitute. Saudi Arabiari sexu-bereizketaren epizentro deitu izan diote, kontserbadore islamiar sunitoen eta monarkiaren legezko murrizketen ondorioz. Saudi Arabiako sexu-banantzea ez dagokio herrialdeko kulturari, baina gobernuak, Sahwa mugimenduak eta portaeraren egile kontserbadore eta erlijiosoek sustatu zuten laurogeiko eta laurogeita hamarreko hamarkadetan. polizia, gobernu-ofizialak, etab. ). Israeli ere esan diote bai bi sexuen proiektu militarragatik, bai sexuaren arabera bereizitako autobus-lineengatik.

### Hezkuntza eta sozializazioa

Sexu-bereizketa, batzuetan, politiken bidez egiten da, hezkuntza-emaitza hobeak sortzen dituela uste baita. Munduko leku batzuetan, bereziki Europan, non hezkuntza bai neskentzat bai mutilentzat eskuragarri dagoen, ikastetxeak sarritan gizonezkoak ziren. Sexu bakarreko eskola horiek herrialde askotan daude oraindik, besteak beste, Australian, Erresuma Batuan eta Estatu Batuetan.
Estatu Batuetan, bereziki, bi lege federalek baimena ematen diete erakunde publiko eta pribatuei sexuaren arabera bereizteko: Eskubide Zibilei buruzko 1964ko Legearen VII. titulua eta 1972ko Hezkuntza Zuzenketen IX. titulua. Lege horiei esker, sexu-bereizketak egin daitezke kontaktu-kiroletan, abesbatzetan, sexu-hezkuntzan, eta matematika eta irakurketa bezalako arloetan, eskola publikoen barruan.
Sexu-jarduerako edo bigarren hezkuntzako eskolek hezkuntza-emaitza hobeak ematen dituzten aztertu dute azterketek. Irakasleak eta eskola-inguruneak egokiagoak izaten dira nesken ikaskuntza-ohiturak eta partaidetza-tasak hobetzeko zazpigarren sexuko eskoletan. Garapen-bidean dauden herrialdeetan, sexu bakarreko hezkuntzak aukera ematen die emakumeei eta neskei emakumeen hezkuntza areagotzeko eta etorkizunean lan-munduan parte hartzeko. Sexu bakarreko eskoletako neskek beren homologoak gainditzen dituzte matematikako bigarren hezkuntzako eskoletan, nesken batez besteko puntuazioak altuagoak dira, matematika- eta zientzia-eskoletako neskek joera handiagoa dute matematika- eta zientzia-klaseak goi-mailako hezkuntzan hartzen jarraitzeko, eta, kasu-azterketetan, haurrek adierazi dute sexu bakarreko klaseek eta sexu bakarreko irakasleek ingurune hobea sortzen dutela bi sexuen ikaskuntzarako.
Eskoletako eta sexu bakarreko eskoletako kritikariek diote sexu bakarraren eskolatzea berez dela desberdina, eta sexu hori fisikoki banatzeak oinarri akademiko eta sozial batean oinarritutako generoeragiten duela. Suposatzen da, halaber, haurraren eta sexuaren eskolatzeak hezkidetza-eskolek ematen dituzten sexuen arteko sozializazioa mugatzen duela. Frogatu da hezkidetzako eskola-inguruneek antsietate gutxiago sustatzen dutela, gela zoriontsuagoak dituztela eta ikasleei aukera ematen dietela gizarte-ingurune simulatu batean parte hartzeko, eskolatik kanpo munduan maniobratzeko, konektatzeko eta arrakasta izateko tresnekin. Bigarren hezkuntzako eskoletan ere, klase batzuk, hala nola sexu-hezkuntza, sexuaren arabera bereizten dira batzuetan. Hezkuntza paraleloa eskola batzuetan gertatzen da, administratzaileek ikasleak oinarrizko irakasgaietan bakarrik banatzea erabakitzen dutenean. Espezializazio bidezko bereizketa ere nabarmena da goi-mailako hezkuntzan, eta, berez, handitu egiten da herrialde baten garapen ekonomikoarekin. Kanbodia, Laos, Maroko eta Namibia hirugarren mailako ikasketetan genero-bereizketarik txikiena duten herrialdeak dira; Kroazia, Finlandia, Japonia eta Lituania, berriz, banantze handiena duten herrialdeak dira.

### Bereizketa

Banantze-politikak sexu-bereizkeria prebenitzen edo lan-bereizketa arintzen saiatzen dira. Politika horien bidez, emakumeek eta gizonek kontrako sexuak nagusi izan ohi dituen giroetan parte har dezakete. Hona hemen adibide batzuk: gobernu-kuotak, otoitzerako berariazko bekak, koemititutako jolas-ligak edo gizarte-arauak aldatzeko diseinatutako programazioa.
Txinan, Kongresu Nazional Popularreko diputatuek eta Txinako Herri Politikarako Kontsulta Konferentziako Batzorde Nazionaleko kideek proposatu zuten jendeak arreta handiagoa jarri beharko liekeela Txinako okupazio-bereizketaren kasu orokorrei. Askotan, enplegu-emaileek berariaz baztertzen dituzte emakume eskatzaileak, edo sexu-baldintzak sortzen dituzte eskatzeko. Txinako Herri Errepublikaren Lan Kontratuari buruzko Legeak eta Txinako Herri Errepublikaren Legeak, emakumearen eskubideak eta interesak babesteari buruzkoak, ezartzen dute enplegatzaile bakar batek ere ezin diola uko egin sexuan oinarritutako emakumeak enplegatzeari edo emakumeei berariaz aplikatzen zaizkien arauak jasotzeari, baina, gaur egun, ez dute zigor argirik sexua dela-eta banantzen dutenei. Txina ere nekazari-herrixketako emakumeak beren batzordeetan zuzendaritza-postuak betetzera bultzatzen hasi da. Zehazki, Txinako herrixkako batzordea antolatzeko legeak ezartzen du emakumeek herrixkako batzordeetako kideen heren bat edo gehiago osatu behar dutela. Dunhuang hiriko Dunhuang Emakumeen Federazioak, Txinako Gansu probintzian, bere herrixkako emakumeei ezagutza politikoa eraikitzeko gaitasuna eman zien.
2013ko martxoan, Europako Batasunean, ebazpen bat onartu zen, emakumeen lanbide-prestakuntzan eta -garapenean inbertitzeko, emakumeek zuzendutako enpresak sustatzeko eta emakumeak enpresetako administrazio-kontseiluetan sartzeko. Israelen, Zerbitzu Erlijiosoetako ministro Yaakov Margi Sha-ek berriki lagundu du euologietarako eta hiletetarako emakumeak eta gizonak banatzen dituzten hilerrietan seinaleak ezabatzen, eta emakumeei debekatu die zerbitzuetan parte hartzea. Ministroa ados egon zen Yesh Atid MK Aliza Lavie akademiko eta politikoarekin. Errabinoek eta ehorzketa-funtzionarioek aldarrikatutako banantze-politikei buruz galdetu zion Yesh Atid MK Aliza Laviek, gobernuak sexu-bereizkeriaren aurka egitea beharrezkoa zela lege judu edo israeldarren babesik ez zuten praktika horiei aurre egiteko.
Beste kasu batzuetan, sexu-banantzea esparru batean jazartzen ahal da, beste batean sexu-bereizkeria egin ahal izateko. Adibidez, neskak eta mutilak matematikako eta zientzietako hasierako hezkuntzarako banantzea emakumeek ingeniaritzan edo emakumeek zientzian duten ordezkaritza handitzeko ahaleginaren parte izan daiteke.
Batzuetan, beste nazio batzuetako bereizketak giza eskubideak urratzen dituela ere argudiatuko dute herrialdeek. Esate baterako, Nazio Batuek eta mendebaldeko herrialdeek Saudi Arabiako erregeak bultzatu dituzte eskoletatik, gobernu-erakundeetatik, ospitaleetatik eta beste espazio publiko batzuetatik zehatz-mehatz banantzeko, Saudi Arabian emakumearen eskubideak bermatzeko. Nahiz eta erlijio- eta gobernu-buru batzuen mugiarazpenak agenda liberalak ekarri dituen bereizketa sustatzeko, jendeak, neurri handi batean, gizarte banandu baten ideia sinatzen jarraitzen du, eta erakundeak eta habgregarioaren kontrola. Erreforma txikia da, ez baitago banantze sexualari buruzko aldaketa politikoak babesten dituen konstituziorik. Saudi herriak khilwa gisa aipatzen du bereizketa hori, eta banantzearen bortxaketa legez zigorgarria da. Bereizketa hori nabaria da gizonei nahiz emakumeei lana ematen dieten lekuetan eraiki berri den horman. 2011n onartutako lege baten bidez, emakumeen langabezia-tasak murrizteko lentzeria-dendetan lan egiteko aukera ematen die emakume sausiei. Ikusleek 1,6 metroko horma begi onez ikusten dute, dendetan erbesteratutako emakumeak bisitatzen dituzten gizonen jazarpen-kasu gutxiago eragingo dituela esanez. Luthan hotela, Saudita Arabian, herrialdeko emakumeen lehen hotela izan zen, eta emakumeentzako oporretarako leku gisa jardun zuen, bereizitako erakunde gisa baino gehiago. Hotelean sartzean, emakumeei zapiak eta aitona-amonak kentzeko aukera ematen zaie, eta hotelak emakumeak bakarrik erabiltzen ditu, munduko lehen bellgirlei deitzen die, ITko emakume saudien aukerak eta ingeniaritza-lanak eskaintzen dizkie, Luthanetik kanpo nahiko urriak baitira.

### Espetxeetan

Sexu-bereizketa oso ohikoa da espetxeak ematean.
Catharine MacKinnon feminista erradikalak esan du politika indarrean dagoela kudeaketa errazteko, eta ez emakumeak babesteko. Izan ere, emakumeen kartzelek prostituzioagatik edo bateriazaleak hiltzeagatik zigortutako emakumeak areto berean bortxatu edo hil dituzten emakumeak jartzen dituzte.

## Esanahia
### Giza garapenean

Haur gehienentzat, sexu-banantzea oso goiz agertzen da sozializazio-prozesuan, talde-sozializazioaren teoriaren bidez. Teoria horren arabera, haurrek sexuaren arabera tipifikatutako zenbait modutan jokatzea espero da, eta sexu jakin bat sortzea taldeen barruan eta kanpoan. Eskolaurreko ikasgeletan, adibidez, frogatu da generoa haurrentzat hobea izateak genero-estereotipo indartsuagoak eta sexu-taldeen arteko alborapenak eragiten dituela. Joera nabarmen horiek agerian geratu ziren, halaber, kontrako sexuko haurrekin jolasteko denbora murriztu egin zela, edo sexu-bereizketa selektibo goiztiarra, aurrez ezarritako gizarte-arauetan oinarritua. Nahiz eta jokoaren denborarako sexuaren araberako bereizketa ez den berariaz lotu emakumeen eskubideetan epe luzera gizonekin alderatuz izan diren ondorioekin, sozializazio-modu horiek, sarritan, gizonen eta emakumeen arteko komunikazioa eta botere-borrokak eragiten dituzte, eta sexu bakoitzaren araberako bizi-erabaki bereizgarriak, aspalditik ezarritako genero-identitate horietan oinarrituak.
Lehen eta Bigarren Hezkuntzan, sexu-bereizketak, batzuetan, genero-joera dakar eta betikotu egiten du, irakasleen eta ikaskideen aldetik, eta horrek betikotu egiten ditu genero-rol tradizionalak eta sexu-joera, neskek matematikako, zientziako eta konputazioko goi-mailako klaseetan behar baino gutxiago aurkeztea, neskek problemak ikasi eta ebazteko aukera gutxiago izatea, neskek mutilek baino arreta gutxiago jasotzen dute klase eta errendimendu-maila desberdinetan. Batzuetan, lehen hezkuntzako eskoletan, irakasleek mutil, neska, mutil eseri behar izaten dute. Hezkuntza-inguruneetako sexu-bereizketak ere ondorio negatiboak izan ditzake haurrentzat, hala nola haurrentzat, hezkidetza-geletan, haurrek baino puntuazio akademiko altuagoak dituztenean, sexu bakarreko ikasgeletan. Aldiz, sexu bakarreko ikasgeletako neskek neskek baino puntuazio akademiko altuagoak dituzte hezkidetzako ikasgeletan. Hezkidetza-ingurune batez baliatzen dira haurrak akademikoki, eta neskek, berriz, sexu-ingurune soil batez. Hori dela eta, bi hezkuntza-mota horietako kritikariek eta defendatzaileek argudiatzen dute desabantaila bat sortzen dela bi sexuen artean, bai sexuan bai hezkidetza-geletan. Atletismoan parte hartzea eta gorputz-hezkuntza dira hezkuntza-sistemen barruan bereizkeria bultza dezaketen sexu biologikoaren desberdintasunen adibide. Ezberdintasun horiek eragina izan dezakete lehiakideen eskuragarritasunean, genero-identitatearen eraikuntzan eta gaitasunen kanpoko eta nazioarteko pertzepzioetan, bereziki gazteen artean.
Komun publikoak sexuaren arabera bereiztea oso ohikoa da mundu osoan. Testuinguru batzuetan, sexu-bereizketa funtsezkoa izan daiteke emakumeen segurtasuna bermatzeko, bereziki eskola-adinean dauden neskena, gizonezkoen abusuaren aurrean. Aldi berean, sexuaren arabera bereizitako komun publikoek genero-bitarra sustatu dezakete, eta horrek transgeneroak baztertzen ditu. Unisex bainu publikoak aukera egokia izan daitezke eta/edo askotan sexu bidez bereizitako bainuei gehitzen ahal zaizkie.
Kasu berezi bat koruz eta koruz aurkezten da, batez ere abesbatza eskolako tradizioan, musika diziplina eta taldeak erabiltzen baititu diziplina akademikoa oinarritzeko. Ahots maskulino eta femeninoak bereizgarriak dira, bai bakarka bai taldean, eta ertz bereiziak estetika eboluzionatu eta ezarria du. Gizonezkoen ahotsak, emakumezkoen ahotsak ez bezala, hautsi egiten dira nerabezaro goiztiarrean, eta etenaldi hori hezkuntza-programa batean egokitzea erronka bat da hezkuntza-giro batean. Hezkidetzak gizonak estigmatizatzeko joera du, adierazpen-arteetan gertatzen den bezala, atletismoan ez bezala. $^{[beharrezkohitzordua]}$

### Ekonomietan

Sexu-bereizketa fisikoa ez da ezaguna hirugarren mailako erakunde askotan (erakunde-moten artean); aldiz, azterketa- edo espezializazio-eremuek genero handia dute, hala nola bizitzaren geroko erabakiek, hala nola lan- eta lan-gatazkek. Gizonek ingeniaritzaren, fabrikazioaren, zientziaren eta eraikuntzaren eremuak betetzeko joera dute; emakumeek, berriz, hezkuntzaren, giza eta arteen, gizarte-zientzien, enpresen, zuzenbidearen, osasunaren eta ongizatearen arloak menderatzen dituzte. Hala ere, bizitzari buruzko erabaki garrantzitsuak hartu behar dira; izan ere, okupazioek sexu-bereizketako beste kasu batzuk eragin ditzakete, sexu-desoreka okupazionalei eragiten baitiete eta gizonak eta emakumeak gehiago sozializatzen baitira. Vicki Schultzen arabera (1990), 1964ko Eskubide Zibilen Legearen VII. tituluak lantokian sexuagatiko bereizkeria debekatzen duen arren eta emakume langileen artean aldaketa bat agintzen duen arren, "emakume gehienek lanean jarraitzen dute ordainsari txikiko enpleguetan, estatus baxuan eta tradizioz femeninoan". Schultzen esanetan (1990), "enplegu-emaileek argudiatu dute emakumeek ez dutela interesik legeak agintzen dituen lanetan, oso sarituak baitira eta ez tradizionalak emakumeentzat". Schultzen arabera, epaimahaiek onartu egin dute argudio hori, eta gero ez die enpresaburuei egozten. Schultzen esanetan, "epaimahaiek ez dute onartu enplegatzaileek emakumeen lan-asmoen eraketan duten zeregina". (Schultz, 1990:1750.1756) Schultzen arabera, auzitegiek ezarritako esparru judizialak "sexu-bereizkeria gehiegi murrizten duen definizioa sortu du, eta rol murriztaileegia legearentzat, sexu-bereizkeria desegiteko". (Schultz, 1990:1757) Schultzek hauxe dio: "Epaimahaiek beren eraikuntza-ahalmena onar dezakete, eta lan-mundu bat sortzen laguntzeko erabil dezakete, non emakumeek VII. tituluak orain dela asko agindu dituen lanik sarituenak aukeratzeko ahalmena baitute". (Schultz, 1990:1843) Maila psikologikoetan ere, sexu-bereizkeriaren alde edo kontra sozializatutako lehentasunek ere ondorio nabarmenak izan ditzakete. Azterketa batean, legeak menderatutako lan-inguruneetako emakumeak ziren beren lanarekin psikologikoki asebetetzen zituztenak; lan-inguruneetako emakumeak, berriz, gizonezkoak %15-30 baino ez zituztenak, ez zeuden hain gustura gizonezkoak gutxiengo maskulinoak giro banandu batean tratu onuragarria ematen zielako. Okupazioagatiko bereizketa larriak lanaren banaketa sexuala eragin dezake, eta gizonek eta emakumeek lanerako beharrezkoak diren intsumo eta produktuetan duten eskuragarritasunean eta kontrolean eragina izan dezake. Gainera, sexu okupazionalaren banantzeak zenbait arrisku ditu sexu bakoitzaren osasunerako eta segurtasunerako; izan ere, lan baldintzak, lan mota eta kontratu eta etxeko erantzukizunak aldatu egiten dira enplegu motaren arabera. Lan-eremu askotan, emakumeek ekoizpen-lerroko lanpostuak menderatzeko joera dute; gizonek, berriz, kudeaketa-lanpostuak eta lanpostu teknikoak dituzte. Gizarte-estratifikazioko ikerketak lan-faktore horiek eta lanaren eta familiaren arteko elkarreraginak aipatu ditu gizarte-desberdintasunaren funtsezko kausatzat. Familia-rolek eragin berezia dute bikote ezkonduen arteko diru-sarreretan alde nabarmenak aurreikusteko. Gizonek onura ekonomikoa ateratzen diete senarrari eta aitari, eta emakumeen diru-sarrerak murriztu egiten dira emazte eta ama bihurtzen direnean.
Gizonen eta emakumeen arteko sexu-bereizketaren bidezko beste genero-desberdintasun batzuk dira aktiboen propietate bereizgarria, etxeko eta zaintzako lanetako erantzukizunak eta sexu bakoitzerako eremu publiko eta pribatuko agentzia. Bereizketa horiek iraun egin dute gobernu-politikaren ondorioz, sexu baterako sarbidea edo sexuan oinarritutako genero-rol eta -arauak blokeatu dituzte. Genero-arrazoiengatiko bereizketaren betierekotasunak, batez ere arlo ekonomikoan, merkatuko eta erakundeetako failak sortzen ditu. Adibidez, emakumeek lan-ingurune malgua duten lanpostuak bete ohi dituzte laguntza-lanaz eta lan-ardurez arduratzeko, baina lanaldi partzialeko eta ordutegi malguko lanpostuek gutxiago ordaintzen dutenez eta prestazio-maila apalagoak dituztenez, diru-sarrera txikiko lanpostu horietan emakume askok murriztu egiten dituzte merkatuko lan berean parte hartzeko pizgarriak gizonezkoek baino, eta genero-ildo okupazionalak betikotzen dituzte gizarteetan eta etxeetan. Schultzen (1990) artikuluak dioenez, "langile-klaseko emakumeek lehentasuna eman diote lan-banaketari amaiera emateari, aukera egokiak nahi dituztelako emakumeei eta haien familiei laguntzeko". (Schultz, 1990:1755) Gainera, herrialdeetako garapen ekonomikoa korrelazio positiboa du soldatako lanbideetako langileekin, eta lotura negatiboa du soldatarik gabeko edo lanaldi partzialeko laneko langileekin, lan autonomoan edo enpresa-espirituan, garapen-bidean dauden herrialdeetan emakumeek maiz betetzen dituzten lan-sektoreekin. Sexu-bereizkeriako kritikari askoren ustez, globalizazio-prozesuek sexuen arteko berdintasun sistemikoa sustatzeko ahalmena dute.

## Fikzioan

Zientzia-fikzio sozialeko eta generoko literatura-lan batzuk, sexua eta sexualitatea fikzio espekulatiboan, Swastika Night edo The Handmaid's Tale liburuak dira (gero film bihurtzen dira).

## Erreferentziak

* 1 2 3 4 5 The World Bank. 2012. "Gender Equality and Development: World Development Report 2012." Washington, D.C: The World Bank.
* ↑ Nussbaum, Martha C.. (2004). «Women's Education: A Global Challenge» Signs: Journal of Women in Culture and Society 29 (2): 325–355. doi:10.1086/378571..
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Cohen, David S.. (2011). «The Stubborn Persistence of Sex Segregation» Columbia Journal of Gender and Law doi:10.7916/cjgl.v20i1.2618..
* ↑ Regitz-Zagrosek, Vera. (June 15, 2012). «Sex and gender differences in health» EMBO Reports 13 (7): 596–603. doi:10.1038/embor.2012.87. OCLC .3388783 PMID 22699937..
* ↑ Carter, W. Burlette. (2018). «Sexism in the 'Bathroom Debates': How Bathrooms Really Became Separated By Sex» Yale Law & Policy Review 37 (1): 227–297 [229]..
* ↑ Kogan, Terry. (2007). «Sex-Separation in Public Restrooms: Law, Architecture, and Gender» Michigan Journal of Gender and Law 14: 1–57..
* ↑ Barnet, Robert B.. (1970). «The Constitutionality of Sex Separation in School Desegregation Plans» University of Chicago Law Review 37 (2): 296–327. doi:10.2307/1598892..
* ↑ Bates, Stephen. (October 25, 2001). «Women clergy accuse Church of sexual apartheid» The Guardian (London: Guardian Unlimited).
* ↑ Otto D. (1996). «Holding Up half the Sky, But For Whose Benefit: A Critical Analysis of the Fourth World Conference on Women» Australian Feminist Law Journal 6: 7. doi:10.1080/13200968.1996.11077188..
* ↑ Warnick, Ashlie. 2003. "Women: Freedom and Feminism in the Twenty-First Century." edited by Wendy McElroy.
* ↑ Feminismo. 2024-04-17 (Noiz kontsultatua: 2024-05-07).
* ↑ Levit, Nancy and Robert R. M. Verchick. 2006. "Feminist Legal Theory: A Primer." 8.
* ↑ Halley, Janet. 2007. "Split Decisions: How and Why to Take a Break From Feminism." 79.
* ↑ MacKinnon, Catharine. 1987. "Feminism Unmodified: Discourses on Life and Law." 40.
* ↑ Colker. 1986. "Anti-Subordination Above All: Sex, Race, and Equal Protection." NYU Law Review. 61(1003).
* ↑ Epstein, Cynthia F. 1997. "The Myths and Justifications of Sex Segregation in Higher Education: VMI and The Citadel." Duke Gender Law and Pol'y 101:1475-76.
* 1 2 Wing, Adrien Katherine. 2003. Introduction to "Critical Race Feminism: A Reader" ed. Adrien Katherine Wing.
* ↑ Perpetual Minors. April 19, 2008.
* ↑ Mayeri, Serena. 2006. "The Strange Career of Jane Crow: Sex Segregation and the Transformation of Anti-Discrimination Discourse" Yale Judiciary Law and Humanities 187(257):338.
* ↑ Harris, Angela P. 1990. "Race and Essentialism in Feminist Legal Theory." Stanford Law Review 42:581-590.
* ↑ Frug, Mary J. 1992. "Postmodern Legal Feminism." 18.
* ↑ Levit, Nancy. 1996. "Feminism for Men: Legal Ideology and the Construction of Maleness." UCLA Law Review 1037(1050).
* ↑ Valdés, Francisco. 1995. "Queers, Sissies, Dykes, and Tomboys: Deconstructing the Conflation of "Sex," "Gender," and "Sexual Orientation" in Euro-American Law and Society." California Law Review 83(1).
* ↑ Case, Mary Anne. 1998. "Unpacking Package Deals: Separate Spheres Are Not the Answer." Denver University Law Review 75 (1305, 1317).
* ↑ Cho, Sumi and Robert Wesley. 2000. "Critical Race Coalitions: Key Moments that Performed the Theory." 33 (1377, 1416).
* ↑ Cohen, David S. 2009. "No Boy Left Behind? Single-Sex Education and the Essentialist Myth of Masculinity" Indiana Law Journal 84(135).
* ↑ Grusky, David B., and Maria Charles. 2001. "Is There a Worldwide Sex Segregation Regime?" Pp. 689-703 in Social Stratification: Class, Race, and Gender in Sociological Perspective (Second Edition), edited by David B. Grusky. Boulder: Westview Press.
* ↑ Gubernskaya, Zoya. «Attitudes toward Cohabitation in 28 Countries: Does Marital Status Matter?» Princeton.
* 1 2 Six Steps to Stop Violence Against Schoolgirls. Amnesty International USA.
* ↑ Marc Lacey. (February 11, 2008). «On Single-Sex Buses, Relief From Unwanted Contact» Mexico City Journal (New York Times).
* ↑ Nechapayka, Tatyana. (April 13, 2005). «Belarus rail targets 'smelly men'» BBC News.
* ↑ Visually-impaired want railways to clarify stance on riding in women-only carriages. Mainichi Shimbun April 5, 2007.
* ↑ «Metro reserves compartments for females» The Telegraph September 7, 2008.
* ↑ Antidiskriminierungsstelle - Fragen und Antworten - Ist die Schaffung von Frauenparkplätzen diskriminierend?. January 25, 2008.
* ↑ «Un parking pour femmes avec des places de stationnement... plus larges» Le Monde.fr January 5, 2010.
* ↑ Will High-Heel-Friendly Streets Keep Seoul's Women Happy?, Time, 2009
* ↑ Hinsliff, Gaby. (April 5, 2009). «Women's refuges told they must admit men» The Guardian (London).
* ↑ «The Status of Women in World Religions | PROUT Globe» ProutGlobe.
* ↑ Asha, S. "Narrative Discourses on Purdah in the Subcontinent." ICFAI Journal of English Studies 3, no. 2 (June 2008): 41–51
* 1 2 Meiher, Roel. «Reform in Saudi Arabia: The Gender-Segregation Debate | Middle East Policy Council» www.mepc.org.
* ↑ «Equality, Religion and Gender in Israel - Jewish Women's Archive» jwa.org.
* ↑ Scotch College. .
* ↑ Ilford County High School. .
* ↑ Bauch, P.A. 1988. "Differences among single-sex and coeducational high schools." Momentum 19:56-58.
* ↑ Lee, V.E. and A. S. Bryk. 1986. "Effects of single-sex secondary schools on student achievement and attitudes." Journal of Educational Psychology 78:381-395.
* ↑ Riordan, C. 1990. Girls and boys in school: Together or separate? New York: Teachers College Press.
* ↑ Beebout, H. 1972. The production surface for academic achievement: An economic study of the Malaysian secondary education. Unpublished doctoral dissertation, University of Wisconsin, Madison.
* ↑ Lycette, M.A. 1986. Improving basic educational opportunities for women in developing countries. Washington, DC: International Center for Research on Women.
* ↑ Younger, Michael Robert and Molly Warrington. 2006. "Would Harry and Hermione Have Done Better in Single-Sex Classes? A Review of Single-Sex Teaching in Coeducational Secondary Schools in the United Kingdom." American Educational Research Journal 43(4):579-620.
* ↑ Clark, Roger. 2001. "Slingshot or Popgun? And the Goose and Gander Problem: Short-Term and Long-Term Achievement Effects of Single-Sex Math Classes in a Coeducational Middle School." Feminist Teacher 13(2):147-155.
* ↑ Shapka, Jennifer D. and Daniel P. Keating. 2003. "Effects of a Girls-Only Curriculum during Adolescence: Performance, Persistence, and Engagement in Mathematics and Science." American Educational Research Journal 40(4):929-960.
* ↑ Jimenez, Emmanual and Marlaine E. Lockheed. 1989. "Enhancing Girls' Learning Through Single-Sex Education: Evidence and a Policy Conundrum." Educational Evaluation and Policy Analysis 11(2):117-142.
* ↑ "Keep Boys and Girls Together, New Research Suggests". Aftau.org (April 11, 2008). Retrieved on 2011-06-13.
* ↑ Dale, R. R. 1974. Mixed or single-sex school? Volume III: Attainment, attitudes, and overview. London: Routledge and Kegan Paul.
* ↑ Marsh, H.W. 1989. "Effects of attending single-sex and co-educational high schools on achievement, attitudes, behaviors, and sex differences. Journal of Educational Psychology 81:70-85.
* ↑ Schneider, F.W. and L. M. Coutts. 1982. "The high school environment: A comparison of coeducational and single-sex schools." Journal of Educational Psychology 74:898-906.
* ↑ Smith, I. 1996. The impact of co-educational schooling on student self-concept and achievement. Paper presented at the biennial meeting of the International Society for the Study of Behavioral Development, Quebec City, Quebec, Canada.
* ↑ Horne, Donald, Susan Mardsen, Alison Painter. 1993. "A Hidden Australian Cultural Resource." Monash University, National Center for Australian Studies.
* ↑ «WDR 2012 - WDR 2012 Home Page» econ.worldbank.org.
* ↑ «WDR 2012 - WDR 2012 Home Page» econ.worldbank.org.
* ↑ «CWDF Distributes Postal Parcels to Female Sanitation Workers - All China Women's Federation» www.womenofchina.cn.
* ↑ Ruizhen, Gu; Ren, Qinqin. «China to Send Another Female Astronaut to Space - All China Women's Federation» www.womenofchina.cn.
* ↑ «Poverty has a female face: economic crisis hits women hardest | News | European Parliament» Europarl.
* ↑ Miskin, Maayana. (February 27, 2013). «Shas Minister: Gender Segregation a Problem» Israel National News.
* ↑ Le Renard, Amélie. 2008. "'Only for Women': Women, the State and Reform in Saudi Arabia," Middle East Journal, 62(4):610–629.
* ↑ Nikolas, Katerina. (January 29, 2013). «Saudi Arabia orders shops to build sex segregation walls» DigitalJournal.
* ↑ «Middle East - Creating a woman's world in Arabia» news.bbc.co.uk March 4, 2009.
* ↑ MacKinnon. (2023). «A Feminist Defense of Transgender Sex Equality Rights» Yale Journal of Law & Feminism: 89..
* ↑ Rose, Amanda J. and Karen D. Rudolph. 2006. "A Review of Sex Differences in Peer Relationship Processes: Potential Trade-offs for the Emotional and Behavioral Development of Girls and Boys." Psychological Bulletin 132(1):98-131.
* ↑ Hilliard, Lacey J. and Lynn S. Liben. 2010. "Differing Levels of Gender Salience in Preschool Classrooms: Effects on Children's Gender Attitudes and Intergroup Bias" Child Development (81)6:1787-1798.
* ↑ Leaper, Cambell. 1994. "Exploring the Consequences of Gender Segregation on Social Relationships." New Directions for Child Development 65:67-86.
* ↑ «Research shows girls benefit from single-sex environments» Alliance of Girls' Schools Australasia.
* ↑ American Association of University Women. 1998. Separated by sex: A critical look at single-sex education for girls. Washington, DC: American Association of University Women Educational Foundation.
* ↑ LePore, Paul C. and John Robert Warren. 1997. "A Comparison of Single-Sex and Coeducational Catholic Secondary Schooling: Evidence from the National Educational Longitudinal Study of 1988." American Educational Research Journal 34(3):485-511.
* ↑ Tyack, D., and Hansot, E. 1990. Learning together: A history of coeducation in American public schools. New Haven: Yale University Press.
* ↑ Barton Hinkle, A.. (April 20, 2012). «Should We End Sex Segregation in War and Sports?» Reason.com.
* ↑ Faber, Nadira. (July 31, 2012). «Should Men and Women be segregated in professional Sports? | Practical Ethics» blog.practicalethics.ox.ac.uk.
* ↑ The Ethics of Gender Segregated Bathrooms. Ethical Inquiry, May 2012. Brandeis University
* ↑ Charles, Maria and Karen Bradley. 2002. "Equal but Separate? A Cross-National Study of Sex Segregation in Higher Education" American Sociological Review 67(4):573-599.
* ↑ «BBC NEWS | UK | Scotland | Action call over sex segregation» news.bbc.co.uk February 21, 2005.
* 1 2 3 4 Schultz, Vicki.(1990). Telling Stories about Women and Work: Judicial Interpretations of Sex Segregation in the Workplace in Title VII Cases Raising the Lack of Interest Argument Author(s): Harvard Law Review, Vol. 103, No. 8 (Jun. 1990), pp. 1749-1843 Published
* ↑ Wharton, Amy S. and James N. Baron. 1991. "Satisfaction? The Psychological Impact of Gender Segregation on Women at Work" The Sociological Quarterly 32(3):365-387.
* ↑ «Tools and publications - Safety and health at work - EU-OSHA» osha.europa.eu.
* 1 2 Witkowski, Kristine M. and Kevin T. Leicht. 1995. "The Effects of Gender Segregation, Labor Force Participation, and Family Roles on the Earnings of Young Adult Workers." Work and Occupations 22:48.

## Kanpoko loturak

* RAWA – Afganistango Emakumeen Elkarte Iraultzailea. Talibanek emakumeen aurka egiten dituzten ankerkeriak dokumentatzea
* Apartheid generoa, gaiari buruzko saiakera Hirugarren Munduko Emakumearen Osasunetik
* Afganistanen genero-apartheida geldiaraztea, Gehiengo Feministaren Fundazioaren biziarteko liburuxka bat
* Saudi Arabian Genero Apartheidetik bira egitea
* Saudi Arabiako Apartheida: Colbert King, Washington Post, 2001eko abenduaren 22a
* Apartheid sexualaren kontra Iranen Elkarrizketa Azar Majedirekin
* Mahin Hassibi apartheid sexuala Iranen