OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Erreal (argipena)

Erreal hitzak hainbat adiera ditu:

## Diruak

* Espainiako erreala, pezeta existitu aurretiko Espainiako dibisa.
* Bigarren erreal brasildarra, Brasilen zirkulazioan dagoen dibisa.
* Lehen erreal brasildarra, Brasilen zirkulazioan zegoen dibisa.

## Real Sociedad futbol taldearekin zerikusia dutenak

* Erreala, Donostiako eta Gipuzkoako futbol talde nagusia.
* Errealeko entrenatzaileen zerrenda.
* Errealeko futbolarien zerrenda.
* Errealaren historia.
* Errealaren ibilbidea Europan.
* Errealeko presidenteen zerrenda.

## Bestelakoak

* Denbora erreal, erabilera anitz dituen lokuzioa da
* Erreal, errealitateari erreferentzia egiten diona.
* Erreal, errege-erreginei dagokiena.
* Zenbaki erreal, matematiketan zenbaki multzo jakin bati ematen zaion izena.
* Zuzen erreal, zenbaki errealen multzoaren adierazpen geometrikoa.

## Ikus, gainera

* Rial (argipena)
* Riel (argipena)
* Riyal (argipena)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12257080
* 1 2 3 Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2018-04-07).
# Errealaren denda

Errealaren denda, Gipuzkoako Donostia hiriburuko Anoeta estadioaren ipar-ekialdeko izkinan dagoen denda bat da, Anoetako geltokia eta Atano III.a pilotalekura begira. Errealaren denda nagusia da. Bertan, Errealaren ekiparmendua eta taldearekin zerikusia duen edozein artikulu salgai dago.
Amara Berri auzoko Anoetako kirolgunean dago.

## Iruditegia

* Anoetaren oinplanoa.

## Ikus gainera

* Aitor Zabaleta Harmaila
* Familientzako Harmaila (Anoeta)

## Kanpo loturak

* Errealaren dendaren webgune ofiziala (Gaztelaniaz)
# Erreal brasildar

Erreal brasildarra (portugesez: Real brasileiro eta Brasilgo portugesez ʁeˈaw ahoskatua; pl. reais), Brasilgo Errepublika Federalean zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea BRL da eta bere sinboloa R$. Erreal brasildar banako baten ehunena zentabo deitzen da eta erreal brasildar bakoitza 100 zentaboz osatuta dago. Real hitzak, erreala esan nahi du portugesez.

## Historia

1994an ezarri zuten antzinako txanponak ordezkatzeko eta egun Latinoamerikako txanponik arrakastatsuena da.

## Billeteak

| Balio | Kolore | Irudia |
| 1 | Berde | Amazilia lactea kolibri |
| 2 | Urdin | Eretmochelys imbricata dortoka |
| 5 | More | Ardea alba lertxun |
| 10 | Gorri | Ara chloropterus guakamaio |
| 20 | Hori | Leontopithecus rosalia titi |
| 50 | Laranja | Panthera onca jaguar |
| 100 | Urdin | Epinephelus marginatus garopa |

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Noiz kontsultatua: 2017-10-29).
* ↑ (Ingelesez) XE - The World's Trusted Currency Authority. (Noiz kontsultatua: 2017-06-11).
* ↑ (Portugesez) Banco Central do Brasil. (Noiz kontsultatua: 2017-06-11).
* ↑ (Ingelesez) Coins of CIS and Baltic countries. (Noiz kontsultatua: 2017-06-11).

## Kanpo estekak

* (Portugesez) Brasilgo Banku Zentralaren webgunea.
* Datuak: Q173117
* Multimedia: Money of Brazil / Q173117
# Erreakzio bitarteko

Erreakzio bitartekoa da erreakzio baten tarteko urratsetan eratzen den entitate edo espeziea. Erreaktiboetatik azken produktuetara daraman erreakziobidean sortzen diren entitate ezegonkorrak dira.
Erreakzio kimiko gehienek etapa bat baino gehiago izaten dituzte eta urrats horietako bakoitzean sortzen diren espezieak eta hurrengo batean kontsumitzen direnak dira erreakzio-bitartekoak.
Etsenplurako eman dezagun erreakzio hipotetiko hau:
    A + 2B → C + D + E
bere erreakziobidea hauxe da:
    A + B → C + X
    X → D + Y
    B + Y → E
X eta Y erreakzio-bitartekoak dira.
Erreakzio-bitartekoek oso bizitza laburra izaten duten eta oso kasu gutxitan isolatzen dira. Normalean N$_2$O$_2$, NO$_3$ edo H$_2$I bezalako molekula ez-ohizkoak izaten dira edo I bezalako atomo askeak. Beste askotan erradikal askeak, karbokatioiak edo karbanioiak izan daitezke.

## Adibideak

* Metilo erradikala
* Karbenoa
* Metilo kabokatioia
* Karbanioia
* Karbinoa

## Erreferentziak

* ↑ «ZT Hiztegi Berria» zthiztegia.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-01-20).
* ↑ Basterretxea, Francisco; Zabala, Gorka; Mijangos, Fernando; Izurieta, Itziar; Etxeberria, Nestor & Martinez de Marigorta, Edorta. (1999). Kimika orokorra. UEU, 273-285 or. ISBN 84-86967-71-6..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7458208
# Erreakzio exotermiko

Erreakzio exotermiko bat, beroa edo argiaren bidez energia askatzen duen edozein erreakzio kimikoa da. Definizioz, erreakzio entalpia estandarraren aldaketa negatiboa ez zen edozein erreakzioa da. Erreakzio exotermikoaren adibide bat errekuntza da. Kontrako erreakzioa, energia kontsumitzen duenari, erreakzio endotermikoa deitzen zaio. Erreakzio exotermikoetan beroa askatu ohi da eta lotura ahulak sendoagoengatik aldatu ohi dira.
A, B, C eta D sustantzia generikoak izanda, hona hemen bere eskema orokorra:
    $A+B\rightarrow C+D\quad \Delta _{\rm {r}}H<0$
Batez ere oxidazio-erreakzioetan gertatzen da. Hauek handiak ez direnean sua sor dezakete. Hidrogeno atomo bik ez badute elkar erreakzionatzen eta molekula bat osatzen badute, prozesua exotermikoa da.
Aldaketa exotermikoak dira gasetik likidorako trantsizioak (kondentsazioa) eta likidotik solidorako trantsizioak (solidotzea).
Erreakzio exotermikoaren adibide bat errekuntza da.
Kontrako erreakzioa, energia kontsumitzen duena, erreakzio endotermikoa deitzen da.

## Erreferentziak

* ↑ «IUPAC - exothermic reaction (E02269)» goldbook.iupac.org (Noiz kontsultatua: 2020-12-14).
* ↑ (Ingelesez) Laidler, K. J.. (1996-01-01). «A glossary of terms used in chemical kinetics, including reaction dynamics (IUPAC Recommendations 1996)» Pure and Applied Chemistry 68 (1): 149–192. doi:10.1351/pac199668010149. ISSN 0033-4545. (Noiz kontsultatua: 2020-12-14).
* ↑ Galley, William C.. (2004-04-01). «Exothermic Bond Breaking: A Persistent Misconception» Journal of Chemical Education 81 (4): 523. doi:10.1021/ed081p523. ISSN 0021-9584. (Noiz kontsultatua: 2020-12-14).
* ↑ Schmidt-Rohr, Klaus. (2015-12-08). «Why Combustions Are Always Exothermic, Yielding About 418 kJ per Mole of O2» Journal of Chemical Education 92 (12): 2094–2099. doi:10.1021/acs.jchemed.5b00333. ISSN 0021-9584. (Noiz kontsultatua: 2020-12-14).

## Ikus, gainera

* Termokimika
* Erreakzio endotermiko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205949
# Espainiako Izotz Hockey Erregeinaren Kopa

Espainiako Izotz Hockey Erreginaren Kopa :
| Antolatzailea | Espainiako Izotz Kirolen Federazioa |
| Sorrera | 2008 |
| Eremua | Espainiar Estatua |
| Parte hartzaileak | 8 |
| Garaipen gehien | Majadahonda HC (10) |
| 2020-21eko Txapelduna | Majadahonda HC |
| Webgune ofiziala ||
Espainiako Emakumezkoen Izotz Hockey Erreginaren Kopa Espainiako izotz hockey txapelketa bat da. 2008-09an izan zuen aurreneko ekitaldia.

## Euskal taldeak

* Gipuzkoarrak:
** AD Roller Gasteiz (Gasteiz)
** CD Hielo Bipolo (Gasteiz)
** Sumendi Kirol Elkartea (Gasteiz)
* Gipuzkoarrak:
** Txuri Urdin IHT (Donostia)
* Nafarrak:
** Uharte Izotz Taldea (Uharte)

## Palmaresa

| Urtea | Txapelduna | Emaitza | Finalista |
| 2008-09 | Majadahonda HC | 3-2 | CPL Valladolid |
| 2009-10 | Majadahonda HC | 5-2 | CPL Valladolid |
| 2010-11 | CPL Valladolid | 6-3 | Majadahonda HC |
| 2011-12 | Majadahonda HC | 2-1 | CPL Valladolid |
| 2012-13 | Majadahonda HC | 4-3 | CPL Valladolid |
| 2013-14 | Majadahonda HC | 10-1 | Milenio CP Logroño |
| 2014-15 | Majadahonda HC | 1-0 | FC Barcelona |
| 2015-16 | FC Barcelona | 3-0 | Majadahonda HC |
| 2016-17 | Majadahonda HC | 6-1 | Sumendi KE |
| 2017-18 | Majadahonda HC | 8-0 | FC Barcelona |
| 2018-19 | Majadahonda HC | 6-3 | Sumendi KE |
| 2019-20¹ | ez zen jokatu | | |
| 2020-21 | Majadahonda HC | 5-2 | Txuri Urdin |
* ¹ COVID-19 pandemiaren eraginez ez zen jokatu 2019-20ko Erreginaren Kopa

## Garaipenak

| Taldea | Garaipenak | Finalista | Garaipen urteak |
| Majadahonda HC | 10 | 2 | 2009, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2021 |
| CPL Valladolid | 1 | 4 | 2011 |
| FC Barcelona | 1 | 2 | 2016 |
| Sumendi KE | 0 | 2 | - |
| Milenio CP Logroño | 0 | 1 | - |
| Txuri Urdin | 0 | 1 | - |

## Ikus, gainera

* Espainiako Emakumezkoen Izotz Hockey Liga

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64547294
# Espainiako Justizia Ministerioa

Espainiako Justizia Ministerioa (ofizialki eta gaztelaniaz: Ministerio de Justicia) estatu osoan justiziaz arduratzen den ministerioa da. CGPJaren, Fiskaltzaren eta Justizia Administrazioaren arteko lotune gisa funtzionatzen du.
Egungo Justizia Ministroa Juan Carlos Campo da.

## Aurreko izenak

Ministerioak aurretik izandako izendapen ofizialak:
* Grazia eta Justizia Ministerioa
* Lan, Osasun eta Justizia Ministerioa
* Justizia eta Herrizaingo Ministerioa

## Kritika

Espainiako justizia sistemaren antolamenduak kritika handiak jaso ditu gizarte, politika eta arlo judizialetik, ustelkeriari lotuta ikusten den neurrian. Espainiako Justiziaren organo konstituzionalak despolitizatzeko premia ikusi da. Espainiako Parlamentuak berak Espainiako Justizia Ministerioa, Estatuaren Fiskaltza Nagusia eta Ustelkeriaren kontrako Fiskala gaitzetsi egin zituen, agerian utziz oso zabala dela horiek Botere Betearazle eta Gobernuarekiko mendekoak direlako iritzia 2018an: haren gaineko sinesgarritasunaren haustura Espainiako gizartean.
2008an, Enrique Arnaldok, 2021eko azaroan PPk Konstituzio Auzitegirako proposatutako hautagaia Concha Espejelekin batera, doilortzat jo zuen Espainiako alderdi nagusiek nola erdibitzen zuten Konstituzio Auzitegia eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia eta, ondorioz, aukeratu zituzten alderdien zorpekoak zirela haien erabakiak. Hargatik, berak hainbat aldiz eman zituen gai politikoei buruzko iritziak, eta FAES elkartearen ekitaldietan agertu.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2007]
* 1 2 (Gaztelaniaz) «MANIFIESTO Y PROPUESTAS DE TRANSPARENCIA INTERNACIONAL SOBRE LA SITUACIÓN DE LA CORRUPCIÓN EN ESPAÑA» (pdf) Transparency International España (Noiz kontsultatua: 2019-02-28).
* ↑ (Gaztelaniaz) Campos, Miguel Ángel. (2021-11-10). «Arnaldo, el idóneo: lo que el candidato del PP al Constitucional piensa sobre el aborto o la Memoria Histórica» Cadena SER (Noiz kontsultatua: 2021-11-10).

## Ikus, gainera

* Espainiako Gobernua

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q3181035
* Multimedia: Ministry of Justice of Spain / Q3181035
# Espainiako Konstituzio Auzitegia

Espainiako Konstituzio Auzitegia (gaztelaniaz: Tribunal Constitucional de España, askotan TC siglekin laburtua) Espainiako 1978ko konstituzioa betearazteaz arduratzen den epaitegi gorena da.
Konstituzioaren IX. tituluan dago araututa auzitegiaren funtzionamendua, hala nola Konstituzio Auzitegiaren Lege Organikoan. Auzitegi honi dagokio Konstituzioaren interpretazioa eta haren mugak zehaztea. Auzitegi honek Espainiako estatu osoan du eskumena.

## Eskumenak

Espainiako Konstituzio Auzitegia ondorengoetan ditu eskumenak:
* Konstituzio-kontrakotasuneko helegiteak eta lege eta arau ezberdinen (adibidez, dekretu-legeak) aurkako konstituzio-kontrakotasuna ebaztea. Konstituzio-kontrakotasuneko helegiteak Gobernuko Presidenteak, Herriaren Defendatzaileak, Kongresuko 50 diputatuk, 50 senatarik, erkidegoetako gobernuek eta erkidegoetako parlamentuek aurkeztu ditzakete bakarrik;
* Konstituzioko 53.2 artikuluan xedatzen diren oinarrizko eskubideen eta askatasun publikoen bortxaketen aurkako babes eskeko helegitea. Edozein pertsona fisiko zein juridikok aurkeztu dezake helegite mota hau, hala nola, Herriaren Defendatzaileak eta Fiskaltzak;
* Estatuaren eta Autonomia Erkidegoen arteko eskumenen inguruko gatazkak;
* Estatuko konstituzio-organoen arteko gatazkak;
* Nazioarteko Itunen konstituzionalitatearen aurretiko adierazpena;
* Konstituzioko 161.2 artikuluan aurreikusten diren aurka-egiteak. Gobernuak aurka egin ditzake Autonomia Erkidegoek onartutako xedapenak eta adierazpenak. Helegitea aurkeztutako xedapenaren edo adierazpena bertan behera geratuko da, baina Konstituzio Auzitegiak bost hilabeteko gehienezko epean ebatzi beharko du;
* Toki gobernuaren defentsaren gatazkak;
* Konstituzio Auzitegiko epaileen izendapenen baieztapena;
* Konstituzioak eta beste Lege Organikoek egotzitako eskumenak.

## Osaketa

Epaitegi hau 12 epaileek osatzen dute, ondorengo metodoaz izendatzen direnak:
* Diputatuen Kongresuak eta Senatuak launa epaile izendatzen dituzte.
* Espainiako Gobernuak 2 epaile izendatzen ditu.
* Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak 2.

### Presidenteak

* Manuel García Pelayo (1980–1986)
* Francisco Tomás y Valiente (1986–1992)
* Miguel Rodríguez-Piñero Bravo-Ferrer (1992–1995)
* Álvaro Rodríguez Bereijo (1995–1998)
* Pedro Cruz Villalón (1998–2001)
* Manuel Jiménez de Parga (2001–2004)
* María Emilia Casas Baamonde (2004–2011).
* Pascual Sala Sánchez (2011–2013).
* Francisco Pérez de los Cobos Orihuel (2013-2017)
* Juan José González Rivas (2017–gaur egun)

## Ikus, gainera

* Espainiako Auzitegi Gorena

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) (Ingelesez) (Frantsesez) Auzitegiaren webgune ofiziala
* Datuak: Q1566394
* Multimedia: Constitutional Court of Spain / Q1566394
# Espainiako Itsas Armada

Espainiako Itsas Armada Espainiako itsas babes militarraz arduratzen den Espainiako Indar Armatuetako hiru armadetako bat da.

## Antolaketa

* Kanarietako Itsas Agintea
** Santa Cruz Tenerifekoaeko Itsas Agintea
** Las Palmas Kanaria Handikoako Itsas Agintea
** Santa Cruz de la Palmako Itsas Aginteordea
** Hierroko Itsas Aginteordea
** San Sebastian de la Gomerako Itsas Aginteordea
** Fuerteventurako Itsas Aginteordea
** Lanzaroteko Itsas Aginteordea
* Cadizeko Itsas Eskuhartze Agintea
** Zeutako Itsas Aginte Militarra
** Melillako Itsas Aginte Militarra
** Huelvako Itsas Agintea
** Alacanteko Itsas Agintea
** Sevillako Itsas Agintea
** Valentziako Itsas Agintea
** Algecirasko Itsas Agintea
** Castelloko Itsas Agintea
** Malagako Itsas Agintea
** Tarragonako Itsas Agintea
** Cadizeko Itsas Agintea
** Almeriako Itsas Agintea
** Bartzelonako Itsas Agintea
* Ferrolgo Itsas Eskuhartze Agintea
** Donostiako Itsas Agintea Asturiasko Printzea Hegazkiontzia
** Bilboko Itsas Agintea
** Santanderko Itsas Agintea
** Xixongo Itsas Agintea
** A Coruñako Itsas Agintea
** Vilagarciako Itsas Agintea
** Vigoko Itsas Agintea
** Miñoko Itsas Agintea
* Baleaar Uharteetako Itsas Sektorea
** Palmako Itsas Aginte Militarra
** Eivissako Itsas Aginte Militarra
** Maoko Itsas Aginte Militarra

## Itsas Armadako mailak

NATOko mailen antolaketaren arabera, honakoak dira Espainiar Itsas Armadak dituen ofizialen mailak.

### Ofizial nagusiak

| NATO kodea | OF-10 | OF-9 | OF-8 | OF-7 | OF-6 |
| Espainia | | | | | |
| Espainia | Kapitain Jenerala | Almintea Jenerala | Almirantea | Almiranteordea | Kontralmirantea |

### Ofizialak

| NATO kodea | OF-5 | OF-4 | OF-3 | OF-2 | OF-1 | OF-1 | OF-D | Ofizial kadetea |
| Espainia | | | | | | | |
| Espainia | Ontzi-Kapitaina | Fragata-Kapitaina | Korbeta-Kapitaina | Ontzi-Tenientea | Ontzi-Alfereza | Fragata-Alfereza | Kadetea |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q676404
* Multimedia: Navy of Spain / Q676404
# Espainiako Kontseilu Ekonomiko eta Soziala

Kontseilu Ekonomiko eta Soziala (gaztelaniaz: Consejo Económico y Social), CES bezala ezagunagoa, Gobernuaren eta Parlamentuaren kontsultarako entitatea da. Helburua interes ekonomiko eta sozialek herrialde bakoitzeko politika ekonomikoan duten partaidetza efektibo egitea da.
Lau urterako hautatzen da CES kontseilua, eta kide hauek izaten ditu: sindikatuen eta enpresen ordezkariak, hainbat sektore ekonomiko eta finantzariotako ordezkariak eta pertsonalitate aditu eta independenteak.
Kontseiluak pertsonalitate juridiko propioa du, autonomia erkidegoko administrazioarenaz bestelakoa (EAE eta Nafarroa), eta erabateko gaitasuna eta independentzia du bere funtzioak egikaritzeko. Egiteko horiek, besteak beste, hauek dira:
* Prezeptiboki informatzea politika ekonomiko eta sozialarekin zerikusia duten lege-proiektuak.
* Aurrekontu orokorrak izan ezik; Gobernuari bere eskumeneko gaiei buruzko proposamenak egitea.
* Prezeptiboki informatzea politika ekonomiko eta sozialarekin zerikusia duten eta Gobernuaren aburuz ardurazkoak diren dekretu-proiektuak.
* Parlamentuak egiten dituen kontsultei erantzutea.
* Autonomia erkidegoko sektore publikoaren jarduera ekonomikoaz gobernuak egiten duen planifikazioan parte hartzea.
* Urteko memoria egitea komunitatearen egoera ekonomiko eta sozialari buruz dituen kontsiderazioekin.

## Erreferentziak

* ↑ CC-BY-SA http://www.argia.com/argia-astekaria/1985/zer-da-ces Argia, 2005-03-27

## Kanpo estekak

* Datuak: Q8349971
# Errusiako bandera

Errusiako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 2:3 |
| Erabakia | 1991 |
| Koloreak | Zuria Urdina Gorria |
Errusiako bandera 1991ko abuztuaren 22an erabakitakoa da. Neurri bereko hiru errenkadaz osatuta dago: zuria, urdina eta gorria.

## Bandera historian zehar

* 1914: Errusia
* 1918: Errusia
* 1922: Errusia
* 1991: Errusia
* 1993: Errusia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16611
* Multimedia: National flag of Russia / Q16611
# Errusiako erdialdeko goi-ordokia

Errusiako erdialdeko goi-ordokia (errusieraz: Среднерусская возвышенность, translit.: Srednerússkaya vozvýshennost), Errusiako erdialdeko lautada ere deitua, Ekialdeko Europako ordokiaren ekialdean dagoen goi-ordoki zabala da. 480.000 kilometro koadroko eremua hartzen du, Errusiako hego-mendebaldean (gehiena) eta Ukrainako ipar-ekialdean, eta Oka ibaitik Donetseraino hedatzen da. 1.000 kilometro inguruko luzera, iparraldetik hegoaldera, 480 kilometroko zabalera, eta 200–290 metro arteko garaiera ditu.
Administratiboki Errusiako Belgorod, Briansk, Kaluga, Kursk, Lipetsk, Oriol, Tula eta Voronezh oblastetan banaturik dago. Hiri nagusiak, berriz, Tula, Kursk, Briansk, Belgorod, Kaluga, Orel, Oskol eta Novomoskovsk dira.

## Erreferentziak

* ↑ Central Russian Upland Global.britannica.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1126906
# Errusiako ekonomia 2014an

Errusiako ekonomia 2014an:
Errubloa asko jaitsi eta inflazioa hazten ari zen atzeralditik hurbil zegoen herrialdea. Vladimir Putinek «atzoko etsaien» aurkako mezuak erabili zituen herritarren kezkak lasaitzeko. 2014an juxtu eutsi zion Errusiak hazkunde positiboari, baina 2015ean atzeraldian erortzea (-%0,8) espero zen. Gainera, 2015erako %7,5eko inflazioa kalkulatu zuten baina handiagoa izatea ere espero zen, 2014ean %10ean zegoelako. Ondorioz, Putinek esan zuen 2015 eta 2017 artean gutxienez %5 gutxitu beharko zituela urtero aurrekontuak. Hala ere, batzuek murrizketa %10 eta %15 artekoa izan zitekeela esan zuten.

## Erreferentziak

* ↑ Iker Aranburu, ««VLADIMIR? ARAZO BAT DAUKAGU»», Berria, 2014-12-07
* ↑ «-%0,8», Berria, 2014-12-07
* ↑ «%5», Berria, 2014-12-07
* ↑ Iker Aranburu, «Errusiako ekaitza ziklogenesi bihurtu da», Berria, 2014-12-17
* ↑ «2015ean finantza-sistema birkapitalizatzeko neurriak aztergai Errusian», EiTB, 2014-12-17
* ↑ «Putinek akatsak aitortu ditu, baina kanpo faktoreei egotzi die krisia», EiTB, 2014-12-18
* ↑ J. F., «Atzeraldi sakon baten arriskuaz ohartarazi du Medvedevek», Berria, 2014-12-24

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31188376
# Errusiako Sari Nagusia

Errusiako Sari Nagusia Errusiako Sotxi autodromoan ospatzen den 1 Formulako lasterketa da. Txapelketa horren barruan ospatu zen lehen lasterketa 2014an izan zen, baina lehen Errusiako Sari Nagusia 1913an ospatu zen.

## Emaitzak

((gakoa) Gorriz daudenak 1 Formulatik kanpo jokatutako Sari Nagusiak dira).
| Urtea | Zirkuitoa | Irabazlea | Bigarrena | Hirugarrena |
| 1913 | San Petesburgo | Georgy Suvorin | Ivan Ivanov | Rene Nothombe |
| 1914 | San Petesburgo | Willy Scholl | Stepan Ovsyannikov | Eugenio Beria d'Argentine |
| Ez da antolatua izan (1915-2013) |||||
| 2014 | Sotxi autodromoa | Lewis Hamilton | Nico Rosberg | Valtteri Bottas |
| 2015 | Sotxi autodromoa | Lewis Hamilton | Sebastian Vettel | Sergio Perez |
| 2016 | Sotxi autodromoa | Nico Rosberg | Lewis Hamilton | Kimi Räikkönen |
| 2021 | Sotxi autodromoa | Lewis Hamilton | Max Verstappen | Carlos Sainz Jr. |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q173271
* Multimedia: Russian Grand Prix / Q173271
# Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa

Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa, laburturik Errusiako SESF Sobietar Batasuneko 15 errepubliketatik zabalen eta populatuena zen, eta Errusiar Federakundea bilakatu zen SESBen inplosioa gertatu zelarik. Hiriburutzat Mosku zuen, Sobietar Batasuneko hiriburua ere zena.
Errepublika hau 1917ko azaroaren 7an sortu zen, iraultza boltxebikean. 1918ko uztailaren 10ean Sobietar Konstituzioa onartu zelarik, Errusiako SESFaren sorrera ofizialdu egin zen. 1922an Ukrainako SES, Bielorrusiako SES eta Transkaukasiako SESFarekin batera, Sobietar Batasuna eratu zuen. Ondoren, 1924ko Sobietar Konstituzioak ofizialtasuna eman zion batasun honi.

## Erreferentziak

* ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2184
* Multimedia: Russian Soviet Federative Socialist Republic / Q2184
# Errusiako Lurreko Armada

Errusiako Lurreko Armada (errusieraz: Сухопутные силы России, translit.: Sujoputniye sili Rossii) Errusiako lurreko eremuaren segurtasunaz arduratzen den Errusiako indar armatuetako armada da.
1992ko Sobietar Armadaren desegitearen zatiekin osatua. Errusiako Lurreko Armadak gaur egun hamabost urte baino ez dituen arren, errusiar ofizialek beren aurrekarien historia Errusiar Inperioaren garaitik Kieveko Rusaren garaira arte azaltzen dute. 1992az geroztik, Lurreko Armadak antzinako sobietar goarnizioetako milaka soldadu eraman behar izan dituzte atzerrira, Txetxeniako gerretan luze-zabal destinatuta zeuden bitartean, eta estatu postsobietarretan (Errusian "berehalako periferia" bezala ezagutzen dena) bakea eta beste operazio batzuk mantenduz. 1.013.000 soldadu ditu jardunean eta 2.570.500 erreserban.

## Erreferentziak

* ↑ История, структура, задачи и перспектиы развития

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1031386
* Multimedia: Russian Ground Forces / Q1031386
# Errusiako ekonomia

2018an Errusiako ekonomia munduko 11. handiena izan zen.
SESB desagertu zenetik, merkatu ekonomia modernoa antolatzen saiatzen ari da Errusia. Barne produktu gordinak behera egin du nabarmen (-% 5, 1998), nahiz eta Errusiak baliabide natural asko duen, eta biztanleen heziketa maila garaia izan; bestalde, industria gero eta atzeratuago dago. 1997. urtearen amaieran Errusiak zenbait aurrerakuntza lortu zuen: inflazioa kontrolatu zen, errubloa egonkortu zen eta pribatizazio programa baten bidez milaka eta milaka enpresa esku pribatuetara igaro zen. Baina 1998an, Asiako ekonomia krisiaren ondorioz, lehenbizi petrolio esportazioak jaitsi ziren, eta, ondoren, atzerriko inbertsioek alde egin zuten. Eta are gehiago larritu zen egoera 1998an gobernuak ezin geldiarazi izan zuenean errubloaren jaitsiera, eta ordaindu gabe utzi zituenean 40 mila milioi dolarreko errublo obligazio. Errusiar ekonomiak arazo larriak ditu: finantza eta lege sistema atzeratua du, egitura militar-industrialaren berriztatzea oso motel doa, eta aurrekontu defizita handia da, besteak beste, gobernuak ez baitira gai zergak biltzeko. Orobat oztopatu dute Errusia merkatu ekonomian sartzea soldaten ordainketa atzerapenak, truke ekonomiak eta oso zabaldua dagoen ustelkeriak. Biztanleriaren beherakada handiak areagotzen du ekonomia arazoen larritasuna.

## Garraioak

Garraioen azpiegituraren egoera oso larria da gaur Errusiar Federakundean. Alde batetik, Sobiet Batasuna desagertu delarik –espazio koherente baten moduan antolatua zegoen hura–, mugen ugalketarekin, izugarrizko kontraesanak eta arazoak sortu dira. Bestalde, garraioen pribatizazioak oso ondorio kaltegarriak izan ditu, egin beharreko inbertsioen zenbatekoa oso handia baita. Sektore horren ahultasuna nolanahi ere ez da berria, nahiz eta ahalegin handiak egin diren aspalditik, burdinbideetan bereziki. Hornikuntzak zaharkituak egoteak kinka larrian jarri du Errusian funtsezkoa den sektore hau.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018-12-22 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q461731
* Multimedia: Economy of Russia / Q461731