OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Korrelazio kanoniko

Korrelazio kanonikoak bi aldagai multzoren arteko erlazioa aztertzen du, multzo bateko aldagaien funtzio lineal bat aurkituz beste multzoko aldagaien funtzio lineal batekin duen korrelazioa maximizatuz. Erregresio anizkoitzari buruzko hedapena dela esan daiteke, non mendeko aldagaiak anitz diren. Baita ere, osagai nagusien analisiaren parekoa dela esan daiteke, baina osagai nagusien analisiak bariantza maximizatzen duelarik, korrelazio kanonikoak aldagai multzoen arteko korrelazioa maximizatzea du helburu. Adibidez, alde batetik adimen koefizientea, irakurtzeko abiadura eta abiadura aritmetikoa aldagai multzoa, beste alde batetik dauden matematika puntuazioa, hizkuntza puntuazioa eta musika puntuazioa aldagai multzoarekin lotu nahi badugu, bi multzoetarako aldagaien konbinazio linealak erabiliz, konbinazio lineal hauen arteko korrelazioa maximizatzeko, korrelazio kanonikoaren analisia erabiliko da.

## Bibliografia

* EVERITT, B. S.: The Cambridge Dictionary of Statistics. Third Edition, Cambridge, 2006.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q115542
# Korrelazio koefiziente tetrakoriko

Korrelazio koefiziente tetrakorikoa, bi aldagai dikotomikoen arteko korrelazioa neurtzeko koefizientea da, bi aldagai dikotomikoak era ezkutu edo sorrean banaketa normalaren araberakoak direla pentsatzen delarik. Karl Pearson estatistikariak asmatu zuen 1901. urtean. Korrelazio tetrakorikoa korrelazio polikorikoaren kasu berezia da, non bi aldagaiak ordinalak diren. Psikometrian erabili ohi da, aldagaiak era kuantitatiboan neurtzeko zailtasuna dela eta, askotan elementuak edo banakoak bi sailetan banatzen direlako (adibidez, azterketa bat gainditu edo ez gainditu, test edo estimulu baten aurrean erantzuna positiboa edo negatiboa izan den). Ez da erabili behar aldagaiak berez dikotomikoak direnean (adibidez, sexua).
Bi aldagai dikotomikoen arteko korrelazioa edo asoziazioa aztertzeko beste teknika batzuk badaude, phi koefizientea esaterako, baina hauek korrelazioa sistematikoki gutxietsi egiten dutela frogatu izan da. Korrelazio koefiziente tetrakorikoa korrelazio maila zehatzagoa ematen saiatzen da, aldagai dikotomikoen ezkutuan banaketa normalaren araberakoak diren bi aldagai kuantitatibo daudela pentsatuz betiere.

## Kalkulua

Kalkulurako 2x2 kontingentzia taula batetik abiatzen da:
| | 0 | 1 |
| 0 | a | b |
| 1 | c | d |
Korrelazio koefiziente tetrakorikoa zehatz kalkulatzea ez da erraza, ez eta erosoa ere. Hau dela eta, korrelazio koefiziente tetrakorikorako hurbilketak proposatu dira. Horietako bat hau da:
       $r_{\text{tet}}=\cos {\Bigg{\frac {\pi }{1+{\sqrt {\frac {ad}{bc}}}}}{\Bigg )}$
Pearsonen korrelazio koefiziente lineala bezala interpretatzen da (izan ere, korrelazio tetrakorikoa Pearsonen koefizientearen zenbatespen bat besterik ez baita): negatiboa denean korrelazioa negatiboa izango da (hau da, aldagai batean 0 izateak beste aldagaian 1 izateko joera dakar eta alderantziz) eta positiboa denean, korrelazio positiboa izango da (hau da, aldagai batean 0 izateak beste aldagaian ere 0 izateko joera dakar, eta berdin 1 kategoriarekin). Sendotasunari buruz, eskuarki balio absolutuan 0.7tik gorako balioek korrelazio sendoa erakusten du, inferentzia azterketa gorabehera.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q7226213
# Korrelazio partzial

Estatistikan, korrelazio partzialak beste aldagai batzuen eragina ezabaturik, bi aldagai kuantitatiboren arteko korrelazioa adierazten du. Kontzeptu garrantzitsua da; izan ere, bi aldagaien arteko korrelazioa aztertzean, beste aldagai batzuk bi aldagaien korrelazioan izan dezaketen eragina ezabatu edo kontrolpean eduki behar da.
Adibidez, 8-14 urteko haur batzuei buruz, adina, adimen maila eta garaiera jasotzen badira, altueraren eta adimen mailaren arteko korrelazio positiboa antzemango da, bi aldagaien arteko korrelazio koefizientea kalkulatzen bada. Hau da, logika edo teoria guztien aurka dagoen baieztapena egitera eramango luke korrelazio koefizienteak: zenbat eta garaiagoa, orduan eta adimentsuagoa izango da haurra. Emaitza harrigarri eta logikarik gabeko arrazoia hau da: haurra hazi ahala (zenbat eta urte gehiago izan), orduan eta garaiagoa eta adimentsuagoa da, baina ez da adimentsuagoa garaiagoa delako, urte gehiago dituelako baizik. Beraz, altueraren eta adimen mailaren arteko benetako korrelazio maila aztertzeko, adinaren eragina ezabatu behar da, korrelazio partzialaren bitartez.
Korrelazio partziala kontzeptu garrantzitsua erregresio anizkoitzean.

## Korrelazio partzialerako koefizientea lagin batean

A eta B aldagaien arteko korrelazio partzialerako koefizientea, C hirugarren aldagai baten efektua ezabatuz honela irudikatu eta kalkulatzen da, aldagaien arteko korrelazio koefizienteetatik abiatuz:
                $r_{AB.C}={\dfrac {r_{AB}-r_{AC}\cdot r_{BC}}{{\sqrt {1-r_{AC}^{2}}}\cdot {\sqrt {1-r_{BC}^{2}}}}}$

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2998010
# Lakhta Center

Lakhta Center (errusieraz: Лахта-центр), San Petersburgon eraikitzen ari den erabilera anitzeko etxe orratza.
Eraikinean, bulegoak eta hotel bat eraikiko dira besteak beste.

## Iruditegia

* Eraikuntza hasieran
* 2014ko azaroa
* Oinarria
* Oinarria (2)
* Fundazioa prest dago.
* 2015eko azaroa
* 2016ko otsaila
* 2016ko uztaila
* 2016ko urria
* Altuera 245 m
* 2017ko apirila. Altuera 310 m
* 2017ko maiatza. Altuera 323 m
* 2017ko iraila. Altuera 365 m
* 2018ko urtarrila. Altuera 450 m
* 2018ko otsaila. Altuera 462 m
* 2018ko maiatza.
* 2018ko ekaina
* 2019ko apirila
* 2020ko udazkena
* 2021
* 2021eko martxoa
* 2022ko urria
* 2023ko apirila

## Ikus, gainera

* San Petersburgo

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Dorreari buruzko informazioa CTBUHren webgunean.
* (Ingelesez) Egitasmoari buruzko bideoa.
* Datuak: Q4255374
* Multimedia: Lakhta Center / Q4255374
# Lakin (Kansas)

Lakin Kansasko hiri bat da. Kearny konderrian kokatua dago. 2010ean 2.216 biztanle zituen, 2,53 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Kearny konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1004691
* Multimedia: Lakin, Kansas / Q1004691
# Lakitelek

Lakitelek Danubio eta Tisa ibaien artean kokatutako Hungariako herri bat da, Bács-Kiskun konderrian, Hegoaldeko Ordoki Handiaren eskualdean.

## Kokapena

Lakitelek Budapestetik 120 km-tara dago, eta Kecskemétetik 27 km-tara. Tisa ibaia herritik 3 km-tara igarotzen da.

## Ondasun nabarmenak

* Kontyvirág tanösvény izadi-ibilbidea
* Eliza Erreformatua, 1929an eraikia
* Jesusen Bihotza Erromatar Eliza Katolikoa, 1926an sagaratua
* Doneztebe Erromatar Kapera Katolikoa
* Tőserdő gaztelua
* Tősfürdő bainu termalak
* Goi-mailako Ikasketen Gunea, Sándor Lezsák eta bere emazteak sortua
* Pálinkaváros Museoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q277798
* Multimedia: Lakitelek / Q277798
# Lakhisarai barrutia

Lakhisarai barrutia Indiako barruti bat da, Munger dibisioan, Bihar estatuan. 1.000.912 biztanle ditu 1.228 kilometro koadrotan.

## Mugakideak

Honako barrutiekin egiten du muga:
Begusarai barrutia Jamui barrutia

## Ikus, gainera

* Bihar

## Kanpo estekak

* Datuak: Q77505
# Lakhurako mendilerroa

    Artikulu hau mendilerroari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lakhura».
Lakhurako mendilerroa Zuberoa eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Lakhura mendia da, 1.877 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Lakhura mendiak ematen dio izena mendilerroari.

## Mendiak

* Lakhura, 1.877 m 42°57′20″N 0°50′15″W﻿ / ﻿42.955569°N 0.8373629°W﻿ / 42.955569; -0.8373629 (Zuberoaeta Nafarroa Garaia arteko mugan)
* Puntal Olorón, 1.826 m 42°57′09″N 0°49′55″W﻿ / ﻿42.9524428°N 0.8320419°W﻿ / 42.9524428; -0.8320419 (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
* Kortaplana, 1.776 m 42°57′07″N 0°50′43″W﻿ / ﻿42.952054°N 0.845307°W﻿ / 42.952054; -0.845307 (Zuberoa eta Nafarroa Garaia arteko mugan)
* Heilegaña, 1.696 m 42°57′56″N 0°50′10″W﻿ / ﻿42.9654697°N 0.83617°W﻿ / 42.9654697; -0.83617 (Zuberoa)
* Erüso, 1.624 m 42°57′45″N 0°49′33″W﻿ / ﻿42.9624628°N 0.8257558°W﻿ / 42.9624628; -0.8257558 (Zuberoa)
* Xuriphünta, 1.621 m 42°58′15″N 0°49′51″W﻿ / ﻿42.9708007°N 0.8309555°W﻿ / 42.9708007; -0.8309555 (Zuberoa)

## Erreferentziak

* ↑ Euskal Herriko Mendien Katalogoa 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA) mendilerroa Lakhurako mendilerroa (Mendikat)
* ↑ Mendikat, Euskal Herriko Katalogo osoa.

## Ikus, gainera

* Euskal Herriko mendilerroen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q56758908
# Lakidain

Lakidain Aranguren udalerriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak bost biztanle ditu.
Irulegi mendiaren magalean dago; horregatik batzuetan mendi horri "Lakidaingo haitzak" deitzen zaio.

## Demografia eta biztanleria

Lakidaingo biztanleria :
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 14 | 15 | 15 | 13 | 7 | 7 | 6 | 5 |

## Iruditegia

Hona hemen Lakidainen argazki batzuk:
* San Martin Tourskoa parrokia-eliza (2020-1-1)
* Lakidaingo baserria (2020-8-23)

## Ikus, gainera

* Aranguren
* Irulegi (mendia)
* Irulegiko gaztelua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9020295
* Multimedia: Laquidáin/Lakidain / Q9020295
# Lakhura

Lakhura mendebaldeko Pirinioetako mendi bat da, Nafarroa Garaiaren eta Zuberoaren artean dagoena. Itsas mailatik 1.877 metro gorago du tontorra.

## Abiapuntuak

Hala Erraizeko lepotik nola San Martingo Harritik ordubete eta 15 minutuko igoera dugu. Belagoako aterpetik luzeago jotzen du eta bertzela, Santa Graziko Kalla auzotik 4 ordu behar dira tontorrera iritsi ahal izateko; aukeretako bat Ehüjarreko arroila igotzea da.

## Ikus, gainera

* Pirinioak
* Nafarroa Garaiko mendiak

## Erreferentziak

* ↑ Lakhura da Euskaltzaindiak euskara baturako onartutako izena (ikus Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia). Horrez gain, Lakora izena ere erabili izan da.

## Kanpo estekak

* Lakhura luberri.net webgunean
* Datuak: Q12261814
* Multimedia: Lakhura / Q12261814
# Laki

Laki Islandia hegoaldean dagoen sumendia da
1.725 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1783 eta 1784. urteen artean izan zen.
Erupzioaren eraginez Islandiako biztanleriaren laurden bat hil zen eta mundu osoan eragindako klima aldaketek eta errautsek beste sei milioi pertsona hil zituztela uste da..

## 1783ko erupzioa

1783ko ekainaren 8an, Islandian, goizez uhartearen hegoaldeko Laki sumendiak eztanda egin zuen. Hurrengo egunetan, guztira, bost erupzio izan ziren eta 1784ko otsailera bitarte beste bost erupzio txikiago ere jasan zituen. Ondorioz, zortzi arrakala zabaldu eta laba isurtzen hasi ziren. Laba jarioa ez zen beste hainbeste hilabete pasa arte eten.

### Eragina Islandian

Islandian uztak alferrik galdu ziren erabat, abelburuen %75 hil zen eta goseak uhartea hartu zuen. Hurrengo hilabeteetan 10.000 pertsona hil ziren, garai hartan Islandiak zituen biztanleen %25, gutxi gorabehera.
Sumendiak hamalau kilometro kubo laba bota zituen, baina isurkin solidoek ez zuten gasek adinako kalterik eragin, eta ez soilik Atlantikoko uharte bolkanikoan.

### Eragina Erresuma Batuan

Lakik 100 milioi tona sufre dioxido jaurti zituen atmosferara. Laino trinko gorrixka egun gutxitan iritsi zen Londresera zein Parisera, eta uztailean ipar hemisferio osoan zabalduta zegoen. Uda hartan, Erresuma Batuan itsasontziek portuetan geratu behar izan zuten eta zenbait lekukok idatzi zuten eguzkiak “odolaren kolorea” zuela. Hodei bolkanikoak pozoituta 23.000 britainiar inguru hil omen ziren uda bero hartan. Ondoren negu luze eta ikaragarri hotza etorri zen, eta hotzak beste 8.000 britainiar eraman zituen.

### Eragina Ameriketako Estatu Batuetan eta beste estatuetan

Eguzki izpiek ezin zuten lurrazalera lehengo indarraz iritsi eta hurrengo hiru urteetan, tenperatura batez beste bi gradu jaitsi zen ipar hemisferioan. Mississippi ibaia osorik izoztu zen, New Orleanseraino eta, beraz, izotza Mexikoko Golkora iritsi zen. 1784an muturreko eguraldiak gosetea eraman zuen Egiptora eta sei biztanletik bat zendu zen. Japoniako inoizko goseterik larrienetakoa ere, Tenmei gosetea, orduantxe izan zen.
Garaikideek ez zuten Lakiren erupzioa ondorengo hondamendiekin lotu, baina egungo historialariek gero eta argiago dute lotura hori. Bost urte geroago Pariseko biztanleak goseak jota zeuden, azken urteetako eguraldi kaxkarrak eta uzta txarrek eraginda. Eta, besteak beste arrazoi horregatik, Frantziako Iraultza piztu zen.

## Biktimak

Orotara, Laki sumendiaren erupzioak bi milioi hildako eragin zituela kalkulatzen da eta horrek historiako erupziorik hilgarriena bihurtzen du.

## Ikus, gainera

* Islandiako sumendien zerrenda
* Sumendi erupzioak hildako pertsona kopuruaren arabera

## Erreferentziak

* ↑ http://www.history.com/shows/how-the-earth-was-made/videos#how-the-earth-was-made-iceland History Channel
* 1 2 3 4 5 6 7 Nagore Irazustabarrena, «Islandiako sumendia eta Frantziako iraultza», Argia, 2010-06-20, CC-BY-SA lizentzia

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Sumendiari buruzko informazioa eta argazkiak.
* Laki sumendiaren 1783ko erupzioari buruzko artikulua ARGIA astekarian
* Datuak: Q203726
* Multimedia: Laki (mountain) / Q203726
# La Ferté-Saint-Aubin kantonamendua

La Ferté-Saint-Aubin kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Loiret departamenduan dago, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Guztira 8 udalerri ditu eta La Ferté-Saint-Aubin da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1496973
# La Ferté-sous-Jouarre kantonamendua

La Ferté-sous-Jouarre kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Sena eta Marne departamenduan dago, Île-de-France eskualdean. Guztira 47 udalerri ditu eta La Ferté-sous-Jouarre da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q774572
# Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen 2021eko Konferentzia

Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen 2021eko Konferentzia, COP26 (Alderdien Konferentzia) izenez ere ezaguna, Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen 26. Konferentzia da. Glasgowko SEC zentroan (Eskozia, Erresuma Batua) egiten ari da, 2021eko urriaren 31tik azaroaren 12ra, Alok Sharma buru dela. COVID-19 pandemiak urtebetez atzeratu zuen.
Konferentzia hau da Nazio Batuen Klima Aldaketari buruzko Esparru Hitzarmeneko 26. Alderdien Konferentzia (COP) eta Parisko Akordioko alderdien hirugarren bilera. COP21etik, lehen aldiz aurreikusten da alderdiek klima aldaketa arintzeko anbizio handiagoa izateko konpromisoa hartuko dutela. Parisko Akordioan zehazten den bezala, alderdiek bost urtean behin "trinketa-mekanismoa" izenez ezagutzen den prozesu bat egin behar dute konpromiso nazional berriak emateko.
Konferentzian antzemandako jokabide desegokiaren eta eta klima-aldaketarekin lotutako beste arazo batzuen aurkako martxa bat Glasgown izandako protestarik handiena bihurtu zen 2003an Irakeko Gerraren aurkako martxaren ondoren, eta beste 100 herrialdetan manifestazio gehiago egin ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Dennis, Brady. Amid pandemic, U.N. cancels global climate conference. .
* ↑ Fedson, Nick. The Importance of COP26. .
* ↑ COP26: Thousands march for Glasgow's biggest protest. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68580968
* Multimedia: 2021 United Nations Climate Change Conference / Q68580968
# Klima aldaketa arintzea

Klima aldaketa arintzea ingurumenari kalte egiten dioten eta klima aldaketa dakarten elementuen gutxitzean datza. Beroketa globalaren efektuak arintzeko intentzioarekin egiten da. Hau lortzeko, aldaketa klimatikoa sortzen duten gasen kontzentrazioa gutxitzen saiatu ohi da, hala ere gas horien gordeketa areagotzen saiatzen da.

## Arintzeko erak

Zientifikoen arteko kontsentsuak, prebentzioaren printzipioak eta bat bateko aldaketa bat egoteko beldurrak teknologia berriak sortzera eraman du. Zoritxarrez, sortu diren teknologia ia guztiek ez dute jada egindako kutsadura kentzeko, bakarrik gehiago ez sortzeko. Hau da, beroketa ez handitzea lortu dezakegu, jada egun den beroketa, ordea, ez. Europar Batasuneko ingurumen politikak ezarri du 2°C ko igoera maximoa onargarria dela garai industriaurrekoarekin konparatuz. Jada, 0.8 °C igo dira eta beste 0.5 °C igotzeko prozesuan gaude. 2 °C-tako igoera 400-500 ppm karbono dioxidoko kontzentrazioko egoera bati dagokio. 2007-ko urtarrileko maila 383 ppm-koa zen: kontuan hartu behar da, urtero 2 ppm igotzen dela.
2°C ko helburua ez urratzeko, CO$_2$ maila oso bizkor orekatu beharko dira eta egungo munduko herrialde askoren intentzioak ikusita ingurumenari dagokionez. Hala ere, energia iturri berriztagarrien hobekuntza barne produktu gordinaren igoera baino bi aldiz motelago igotzen da.
Askotan proposatzen da hau lortzeko energiaren kontserbazioa. Adibidez: auto hibrido edo elektrikoak erabiltzea, bizimodua aldatzea, enpresen jardunbideak aldatzea, eta CO$_2$ igortzen ez duten indarretxeak ezartzea, direla energia iturri berriztagarrienak (energia eolikoa, eguzkiarena, itsasaldiena...), edo direla, eztabaidatuagoak izan arren, zentral nuklearrak.
Badira, hala ere, muturreko proposamenak: CO$_2$-a xurgatzea algak edo geoingenieritza erabiltzea, esaterako. Biztanleriaren igoera prozesu hau moteltzen du.

## Energia iturri alternatiboak

Energia berriztagarriak
Ezein kutsadurarik gabeko iturri bakarrak dira. Ez dute jaulkipenik egiten, eta ez dira arriskutsuak. Zientzialariek plan bat sortu dute 2030. urterako Lurreko energia eskari osoa energia berriztagarriekin asetzeko.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q898653
* Multimedia: Climate change mitigation / Q898653
# Klima-mugimendua

Klima-mugimendua mundu mailako gizarte-mugimendu bat da, gobernuei eta industriari presioa egitera bideratua , klima-aldaketaren arrazoiei eta inpaktuei aurre egiteko neurriak har ditzaten ("klima-ekintza" ere deitua). Irabazi-asmorik gabeko ingurumen-erakundeek klima-aktibismo esanguratsuan parte hartu dute 1980ko hamarkadaren amaieratik eta 1990eko hamarkada hasieratik, Nazio Batuen Klima Aldaketari buruzko Esparru Hitzarmenean (UNFCCC) eragin nahi zutelako. Klimaren aktibismoa gero eta nabarmenagoa izan da denborarekin, indar handia hartuz 2009ko Kopenhageko Gailurrean eta bereziki 2016an Parisko Akordioa sinatu ondoren
Ingurumen-erakundeek hainbat ekintza egiten dituzte, hala nola Herrien Klima-Martxak. Ekitaldi garrantzitsu bat 2019ko irailean Fridays For Future eta Earth Strike-ek antolatutako klimaren greba globala izan zen. Helburua irailaren 23an NBEk antolatutako klima-ekintzaren goi bileran eragitea zen. Antolatzaileen arabera, lau milioi lagunek parte hartu zuten irailaren 20ko greban. Gazteen aktibismoak eta inplikazioak zeresan handia izan du mugimenduaren bilakaeran, Greta Thunbergek 2019an hasitako Fridays For Future greben hazkundearen ostean. 2019an, Extinction Rebellion-ek protesta handiak antolatu zituen "2025erako karbono isuriak zerora murrizteko eta aurrerapenak gainbegiratzeko herritarren asanblada sortzea" aldarrikatzeko, besteak beste, errepideak blokeatzea.

## Historia

Klima-aldaketarekin lotutako aktibismoa 1980ko hamarkadaren amaieran hasi zen, ingurumen-erakunde nagusiak klimari buruzko eztabaidetan parte hartu zutenean, batez ere UNFCCC esparruan. Aurretik ingurumen-erakundeak nagusiki nazio mailan aritzen ziren arren, nazioarteko kanpainan gero eta gehiago parte hartzen hasi ziren. Klima-aldaketaren aurkako koalizio transnazional handiena, Climate Action Network, 1992an sortu zen Bere kide nagusiak Greenpeace, WWF, Oxfam eta Lurraren Lagunak dira. <ref> Justizia klimatikoa orain! eta Klima Justizia Ekintza bi koalizio handi, 2009ko Kopenhageko Goi Bileraren harira sortu ziren.

## Erreferentziak

* ↑ Maher, Julie. (26 March 2021). Fridays For Future: A Look Into A Climate Change Movement. .
* ↑ Zoe Low, Zoe. (18 July 2019). Asia's young climate activists on joining the worldwide campaign for government action on global warming. .
* ↑ Korte, Kate. (10 July 2019). Elizabeth May holds nonpartisan town hall at UVic for constituents. .
* ↑ Conley, Julia. (23 September 2019). 4 Million Attend Biggest Climate Protest in History, Organizers Declare 'We're Not Through'. .
* ↑ Maher, Julie. (26 March 2021). Fridays For Future: A Look Into A Climate Change Movement. .Maher, Julie (26 March 2021). "Fridays For Future: A Look Into A Climate Change Movement". Retrieved 1 February 2022.
* ↑ Extinction Rebellion: Climate protesters block roads. BBC NEws 16 April 2019.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18746339
# Lapaquiza de Linzola

Lapaquiza de Linzola, Nafarroa eta Huesca probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Lapaquiza de Linzola mendia, 2104 altuera duen eta Nafarroa eta Huesca probintzietan topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.913765 eta -0.775243 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Lintza, Zuriza, Belagua.

## Kanpo estekak

Lapaquiza de Linzola, http://www.euskal-herria.org/.
# Lapari

Lapari :
| [[Irudi:|250px|Irudia: Lapari]] | |
| Ezaugarri orokorrak: ||
| - Kokalekua | Deba |
| - Luzera | 350 m |
| - Batez besteko zabalera | 50 m |
| - Betetasun maila | Erdia |
| - Urbanizatze maila | Erdi-urbanoa |
| - Pasealekua | Bai |
| Hondartza mota: ||
| - Hondar mota | Horia |
| - Bainuaren egoera | Olatu indartsuak, haizetsua |
| - Hondartza nudista | Bai |
| Kirolak: |
| - Surfa egiteko | |
| - Urpekaritza | Bai |
| - Besterik | {{{beste kirolik}}} |
| Ingurumena: ||
| - Landaredia | Bai |
| - Eremu babestua | Bai ([[{{{babestua}}}]]) |
| - Bandera urdina | Bai |
| Segurtasuna: ||
| - Arrisku seinaleak | Bai |
| - Hondartzaina | Bai |
| - Udaltzaingoa | Bai |
| - Sorosle taldea | Bai |
| Sarbideak: |
| - Elbarrientzat | Bai |
| - Sarbide mota | Erraza, oinez |
| - Sarbide seinaleztatua | Bai |
| Bestelako informazioa: |
| - Taberna kopurua | |
| - Kanpina | Bai |
| - Herrigunerako distantzia | |
Lapari Debako hondartza da, Debako hondartzaren ondoan dagoena.
2001ean Espainiako Gobernuak lanak egin zituen bertan kostaldea birgaitzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Espainiako Ingurumen Ministerioaren webgunea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q920128
# Lapalionjärvi

Lapalionjärvi aintzira Finlandiako Kemijärvi udalerrian dagoen aintzira bat da, Enijärvi eta Javarusjärvi aintziretatik eta Javarus herrixkatik hurbil. Kemijärvi aintziren bihotzetik ateratzen diren aintzira txikitxoetako bat dugu hau, bizilagun dituen aintzirekin batera. Arrainen oparotasunagatik eta ur gardenengatik da ezaguna; izan ere, arrantzaren paradisua da eta hala nola, izokin eta perka antzeko arrain-mota ugari aurkitu daiteke bertan.
Inguruko landaredia basoen Lappi lurraldean aurkitzen diren landare ohikoak da; hala nola, azaleak, azeri-mahatsak eta urki zilarkarak.
Faunari dagokionez, igarabak edo urtxakurrak dira nagusi bertako uretan eta lehen aipaturiko izokin eta perka antzeko arrainez elikatzen dira. Altzeak, elur-oreinak eta hartz arreak dira inguruetan agertu daitezkeen ugaztun handi eta esanguratsuenak. Hegaztiei dagokienez, eskinoso abeslariak eta zapelatzak dira nagusi.
Aintziran bi uharte txiki dauzka, izoztuak gelditzen direnean mendixkatxoak diruditenak; hegoaldean dagoenak bakarri dauka izena Kämppäsaari.

## Ikus, gainera

| Kämppäsaari uhartea Enijärvi aintzira | Javarus herrixka Javarusjärvi aintzira | Kemijärvi Kemijärvi aintzira |

## Erreferentziak

* ↑ Pyhä-Luoston kansallispuisto

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261872
# Lapalisse kantonamendua

Lapalisse kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Allier departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Guztira 31 udalerri ditu eta Lapalisse da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1626311
# L'Estuaire kantonamendua

L' Estuaire kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Guztira 39 udalerri ditu eta Blaye da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20670932