OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ganatxe

Ganatxea edo ganaxea (frantsesetik Ganache, "Baraila") txokolatezko trufazko eta esnegainezko krema bat da (edo Crème fraîche), pralinen estalduren elaborazioan erabiltzen dena. Ganatxea, iluna edo argia izan daiteke, bere elaborazioan erabiltzen den fruitu lehor, esnegain eta txokolate kopuruaren arabera. Orohar, banilla, moka, ron edo likore anitzez usaingozatzen da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1242466
* Multimedia: Ganache / Q1242466
* ↑ "Ganatxe" erabiltzen da Gorrotxategi webgunean
* ↑ Ganache: zaldiaren beheko barailaren alboko eta atzeko atala. Trésor de la Langue Française gunean.
# Ganavan

Ganavan, Eskoziako gaeleraz: A' Ghaineamh Bhàn, Eskoziako etxalde bat da, Argyll eta Bute konderrian.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5520516
* Multimedia: Ganavan / Q5520516
# Ganba-pasta

Ganba-pasta edo ganba-saltsa Asiako hego-ekialdeko eta Txinako hegoaldeko sukaldaritzaren osagai arrunta da. Terasi ere esaten zaio (trassi edo terasie ere ahoskatua) indonesieraz, kapi (กะปิ), thailandieraz, belacan (belachan, blachang), malaysieraz, mam tom vietnameraz eta bagoong alamang/aramang tagaloz.
Orea ganbaren hartzidurarekin egiten da. Mendebaldar askori ez zaie kondimentu hori ezaguna, usaina oso indartsua izan daiteke (batez ere asafetidarekin alderatzen bada), baina funtsezko osagaia da curry eta saltsa askotan. Caridae familiako izkirekin egin ohi den pasta jaki askoren gozagarri izan daiteke Thailandiako sukaldaritzan, Malaysiako sukaldaritzan, Indonesiako sukaldaritzan eta Filipinetako sukaldaritzan, sarritan, arrainak edo barazkiak bustitzeko saltsen osagai gisa.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1127705
* Multimedia: Shrimp paste / Q1127705
# Gananita

Gananita haluro motako minerala da.

## Ezaugarriak

Gananita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {BiF3}}$. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Gananite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).
# Georgiako Sobietar Errepublika Sozialista

Georgiako Sobietar Errepublika Sozialista (georgieraz: საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, sakartvelos sabch'ota socialist'uri resp'ublik'a; errusieraz: Грузинская Советская Социалистическая Республика, Gruzinskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika), edo Georgiako SES Sobietar Batasuna osatzen zuten errepubliketako bat izan zen.
Egungo Georgiako Errepublikan zegoen, 1810ean Errusiar Inperioak konkistaturiko errepublika autonomoa ordezkatu zuen eta 1991n independentzia lortu zuen.
1922. urteko martxoaren 12tik errepublika Transkaukasiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboaren parte zen (Armeniako Sobietar Errepublika Sozialistarekin eta Azerbaijango Sobietar Errepublika Sozialistarekin batera), harik eta 1936. urteko abenduaren 5ean Transkaukasiako errepublika desegin zuten arte. Une horretatik aurrera, abenduaren 30etik aurrera zehazki, Sobietar Batasuna osatzen zuten errepubliketariko bat izan zen. Hiriburua Tbilisi zuen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q130229
* Multimedia: Georgian Soviet Socialist Republic / Q130229
# Georgiako bandera

Georgiako bandera :
| Erabilera | |
| Proportzioa | 2:3 |
| Erabakia | 1994 |
| Koloreak | Zuria Gorria |
Georgiako bandera 2004ko urtarrilaren 14az geroztik ofiziala da, bostehun urtean erabili gabe egon ondoren.
Zuria da, erdian duen gurutze gorri batek lau zatitan banatuta. Zatiotako bakoitzean gurutze gorri txiki bat dauka. Horregatik, Bost Gurutzeko bandera izenaz ere ezaguna da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q26491
* Multimedia: National flag of Georgia / Q26491
# Georgiako historia

Georgiako historia luzea da, egungo Georgian Harri Arotik etengabe finkatu baita gizakia. Proto-Georgiar tribuak K.a. XII. mendean agertu ziren lehen aldiz idatzitako historian. K.a. VII. menderako, hiriak eta metalurgia garatua zeukaten. K.a. IV. mendean, Georgiako erresuma batua sortu zen.
Kristautasuna goiz iritsi zen Georgiara, eta estatuko erlijiotzat 337an jo zen. Honek, literaturari eta arteei bultzada handia eman zien, eta herrialdearen batasunean ere lagundu zuen. Gainerako mundu kristauarekiko loturak, mundu musulmanarekiko hartu-emanak eta nazioko literaturaren garapenak zein estatuko kontsolidazioak XII. eta XIII. mendeetako Urrezko Aroa ekarri zuten. Pizkunde hau arte eta kultura sekularrean gorpuztu zen, baita filosofia zein politika arloetako aurrerapenak (erlijio eta etnia tolerantzia esaterako).
Garai horri mongoldarren ibasioak ekarri zion amaiera XIII. mendean. Hurrengo sei mendeetan, Georgia pertsiarrek eta turkiarrek konkistatu zuten, eta, ondorioz, estatua hainbat erresuma txikitan banandu zen. Azkenean, 1801ean, Errusiak Georgiako azken lurraldeak bereganatu zituen.
Zenbait hamarkada geroago, elite nazionalista eta modernista bat sortu zen, zeinek antzinako estatu loriatsua berriro eraikitzea proposatzen zuen. 1918an, ametsa gauzatu zen Georgiako Errepublikako jaiotzarekin (1918-1921). Nolanahi ere, Errusiak okupatu zuen berriro, 1922an SESBeko errepublika bat izateko. Azkenean, independentzia Sobiet Batasuna desegitean eskuratu zuen Georgiak 1991n. Gerra Zibilaren eta krisi ekonomiko latzen ostean, 2003an odolik isuri ez zuen Arrosako Iraultzak Mendebaldearen aldeko gobernua ezarri zuen. NATOn sartzea eta bereizitako lurraldeak berriro menderatzea dira haren helburu nagusiak.
Bibliografía
Ammon, Philipp: Georgien zwischen Eigenstaatlichkeit und russischer Okkupation: Die Wurzeln des russisch-georgischen Konflikts vom 18. Jahrhundert bis zum Ende der ersten georgischen Republik (1921), Klagenfurt 2015, ISBN 978-3902878458

## Kanpo estekak

* Datuak: Q238246
* Multimedia: History of Georgia / Q238246
# Georgiako futbol selekzio nazionala

Georgiako futbol selekzio nazionala herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia da. Boris Paichadze National Stadium estadioan jokatzen ditu etxeko partidak, Tbilisi hiriburuan.

## Palmaresa

* 1992 artean Sobietar Batasunaren parte izan zen. Ordutik ez da inoiz sailkatu Munduko Futbol Txapelketa edo Europako Futbol Txapelketarako.

## Uniformea

* 2010 ||
* 2012 ||
* 2014 ||
* 2016 ||

## Jokalari aipagarrienak

2017ko azaroaren 13an eguneratua.
| Parte hartzeak JokalariaParte hartzeakUrteak 1Levan Kobiashvili1001996–2011 2Zurab Khizanishvili931999-2015 3Kakha Kaladze831996–2011 4Jaba Kankava722004– 5Giorgi Nemsadze691992–2004 6Aleksandre Iashvili671998–2011 7Guram Kashia642009– 8Gocha Jamarauli621994–2004 9Shota Arveladze611992–2007 10Davit Kvirkvelia592003– | Goleatzaileak JokalariaGolak 1Shota Arveladze26 2Temur Ketsbaia17 3Aleksandre Iashvili15 4Georgi Demetradze12 Levan Kobiashvili12 6Mikheil Kavelashvili9 7Vako Qazaishvili8 Tornike Okriashvili8 David Siradze8 Georgi Kinkladze8 |

## Kanpo estekak

* (georgieraz) Webgune ofiziala
* Datuak: Q186268
* Multimedia: Georgia national football team / Q186268
# Georgiana (Alabama)

Georgiana Alabamako herri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 1.738 biztanle zituen, 107,5 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Butler konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q68396
* Multimedia: Georgiana, Alabama / Q68396
# Georgiako errugbi selekzioa

Georgiako errugbi selekzioa Georgia herrialdeko errugbi selekzioa da. Mundu mailan 2019ko sailkapenaren arabera 14.a da.
Errugbiak Georgian ongi errotu izana ein batean bertako Lelo burti herri kirolari zor dio, hau herrialde hartan antzinatik jokatu izan den kontaktuzko kirola da eta errugbiarekin antza handia du. Ondorioz Georgian entseguei lelo deitu ohi zaie, eta georgiako errugbi selekzioaren ezizena Lelo eta jokalariena The Lelos da.

### Europako Nazioen Kopa

* Txapelduna (15): 2001, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023.
* Txapeldunordea (3): 2006, 2010, 2017.

## Uniformea

* Historikoa ||
* 2023 ||

## Jokalari nabarmenak

* Vasil Katsadze
* Ilia Zedguinidze
* Tedo Zibzibadze
* Malkhaz Urjukashvili
* Vano Nadiradze
* Levan Tsabadze
* Mamuka Gorgodze

## Kanpo estekak

* Georgiako Errugbi Federazioaren webgunea (georgiera eta ingelesez)
* Datuak: Q609885
* Multimedia: Georgia national rugby union team / Q609885
# Gao Zhunyi

Gao Zhunyi (txinera sinplifikatuz: 高准翼; pinyinez: Gāo Zhŭnyì; 1995eko abuztuaren 21a - ) korear jatorriko Txinako futbolaria da.

## Selekzio nazionala

Txinako selekzioarekin :
| Urtea | Partida | Gol |
| 2017 | 2 | 0 |
| Guztira | 2 | 0 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q16743757
# Gaochang barrutia

Gaochang barrutia (txinera tradizionalez: 高昌区) Txinako barruti bat da, Turpan prefektura barruan. Azken zentsuaren arabera 273.385 biztanle zituen 13650.55 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q192564
* Multimedia: Gaochang District / Q192564
# Gaohu

Gaohu-a (高胡; pinyin: gāohú; Kantonera: gou1 wu4; yuehu 粤胡 ere deitua) txinatar arkudun hari igurtzizko instrumentu da, 1920ko hamarkadan erhutik Lü Wencheng musikari eta musikagileak (1898-1981) garatua. Musikan eta Guangzhouko operan erabiltzen da. Huqin familiakoa da zhonghu, erhu, banhu, jinghu eta sihuekin batera. Bere izenak "huqin altua" esan nahi du eta Guangzhouko musika eta opera moldaketetako instrumentu nagusia da. Gaohu-rako pieza ezagunenetako batzuk "Bu Bu Gao" (步步高 "Goi-urratsez urrats") eta "Ping Hu Qiu Yue" (平湖秋月 "Udazkeneko ilargia Laku lasai batean") dira.

## Eraikuntza eta diseinua

Gaohu-a erhu-ren diseinuan eta eraikuntzan antzekoa da, baina erresonantzia-kaxa apur bat txikiagoa du, forma zirkularra du eta laugarren bat altuagoan afinatuta dago, G4tik D5era. Huqin gehienak ezkerreko izterrean pausatzen diren bitartean jotzen dira, gaohu-a erresonantzia-kaxa belaunen artean egonda jotzen da. Erhuarekin alderatuta tinbre distiratsuagoa eta argitsuagoa du. Bi hari ditu eta bere kaxa suge-larru batez estalita dago.
Jatorriz Guangzhouko musikan bakarrik erabiltzen zen eskualdeko tresna izan arren, gaohu, formatu ezberdinetan eta erhu bezala jotzen dena, Txinako orkestra modernoan erabiltzen da hari-tresnetan, hala nola erhua, zhonghua, banhua, biolontxeloa eta kontrabaxua.

## Interpretatzaile aipagarriak

* Lü Wencheng (吕文成, pinyin : Lǚ Wénchéng) (1898–1981)
* Liu Tianyi (刘天一) (1910–1990)
* Gan Shangshi (甘尚时) (1931–)
* Yu Qiwei (余其伟) (1953– )

## Bibliografia

* Huehns, Colin. "China's fiddle". Strad, 110. liburukia, zk. 1312 (1999ko abuztua)
* Zhao, Y. et al. "Sound Intensity Radiated by Gaohu.". Science China, 53. liburukia, 7. zk. (2010)
* Huang, Rijin (1997) Guangdong Yinyue; Gaohu Qu Xuan Beijing: Renmin Yinyue Chubanshe (Peoples Music Argitaletxea)

## Erreferentziak

* ↑ Gaohu. China ABC.
* ↑ Yuezhe Zhao; Shuo Xian; WuJianZhen Qiu et al.. (junio de 2010). «Sound intensity radiated by Gaohu» Science China Technological Sciences doi:10.1007/s11431-010-4002-8..
* ↑ 吕文成. .
* ↑ 刘天一（1910年----1990年. .
* ↑ Mr Yu, Qi Wei. HKPA.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q579484
* Multimedia: Gaohu / Q579484
# Gaocheng

Gaocheng Hiria (txinera sinplifikatuz: 藳城; pinyineraz: Gàochéng shi), Shijiazhuang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 740.000 biztanle bizi ziren 836,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Shijiazhuangen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Gaocheng hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q1000135
* Multimedia: Gaocheng District / Q1000135
# Gaolan konderria

Gaolan konderria (txinera sinplifikatuz: 皋兰县; pinyineraz: Gāolán Xiàn), Wuhan osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera 170.000 biztanle bizi ziren 2.556 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Lanzhouren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Gaolan konderriko kode postala.
* Datuak: Q1340114
# Gaoling konderria

Gaoling konderria (txinera sinplifikatuz: 高陵县; pinyineraz: Gāolíng Xiàn), Xi'an osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 230.000 pertsona bizi ziren 290,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Xi'anen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Gaoling konderriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q280060
* Multimedia: Gaoling District / Q280060
# Gaogang barrutia

Gaogang barrutia (txinera tradizionalez: 高港区) Txinako barruti bat da, Taizhou barruan. Azken zentsuaren arabera 283.807 biztanle zituen 286.84 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q367537
* Multimedia: Gaogang District / Q367537
# Gao eskualdea

Gao Mali ekialdeko eskualdea da. 544.120 km²ko azalera du eta 2009an 544.120 biztanle zituen. Hiriburua Gao da.
2012ko apirilean Azawaden Askapen Nazionalerako Mugimenduak (MNLA) eskualdearen kontrola eskuratu eta Azawaden independentzia aldarrikatu zuen, baina nazioarteak ez du onartu. Gao da Azawadeko hiri nagusia eta hiriburua.

## Geografia

Hegoalde eta ekialdean Nigerrekin du muga, iparraldean Kidal eskualdearekin eta mendebaldean Tonbuktu eskualdearekin. Niger ibaiak zeharkatzen du eskualdea.

## Demografia

2009an 544.120 biztanle zituen. Etnia nagusiak songhai, bozo, tuareg, banbara eta kounta dira.

## Banaketa administratiboa

Gao eskualdea lau barrutitan (cercle) banaturik dago: Ansongo, Bourem, Gao eta Menaka.

## Erreferentziak

* 1 2
* ↑ Tuaregs claim 'independence' from Mali Aljazeera.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q332392
* Multimedia: Gao Region / Q332392
# Gaochun konderria

Gaochun Konderria (txinera sinplifikatuz: 高淳县; pinyineraz: Gāochún Xiàn), Nanjing osatzen duten konderrietako bat da. 2004ko erroldaren arabera, 420.000 biztanle bizi ziren 750,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Nanjingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Gaochun konderriko posta kodea.
* Datuak: Q1337385
* Multimedia: Gaochun District / Q1337385
# Ghioroc

Ghioroc Errumaniako udalerri bat da, Arad konderrian. 3.871 biztanle ditu, 49,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghioroc $^{(en)}$ Cuvin $^{(en)}$ Miniș $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5056328
# Ghislarengo

Ghislarengo Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. 805 biztanle ditu, 12,5 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ghislarengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arborio Carpignano Sesia Rovasenda Sillavengo Lenta

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25084
* Multimedia: Ghislarengo / Q25084
# Ghindeni

Ghindeni Errumaniako udalerri bat da, Dolj konderrian. 1.843 biztanle ditu, 29,34 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghindeni $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12724801
# Ghindăoani

Ghindăoani Errumaniako udalerri bat da, Neamț konderrian. 1.629 biztanle ditu, 24,26 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghindăoani $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16036390
# Ghindărești

Ghindărești Errumaniako udalerri bat da, Constanța konderrian. 2.557 biztanle ditu, 14,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghindărești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5065390
# Ghioroiu

Ghioroiu Errumaniako udalerri bat da, Vâlcea konderrian. 1.344 biztanle ditu, 77,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghioroiu $^{(en)}$ Căzănești $^{(en)}$ Herăști $^{(en)}$ Mierea $^{(en)}$ Poienari $^{(en)}$ Știrbești $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16427878
* Multimedia: Ghioroiu, Vâlcea / Q16427878
# Ghisalba

Ghisalba Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 6.169 biztanle ditu, 10,59 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Ghisalbak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cologno al Serio Martinengo Calcinate Cavernago Urgnano Mornico al Serio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q101139
* Multimedia: Ghisalba / Q101139
# Ghiroda

Ghiroda Errumaniako udalerri bat da, Timiș konderrian. 8.866 biztanle ditu, 34,13 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Ghiroda $^{(en)}$ Giarmata-Vii $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5054443
# Ghislaine Maxwell

Ghislaine Noelle Marion Maxwell (Maisons-Laffitte, Frantzia, 1961eko abenduaren 25a) socialite ohia eta delinkuente sexual konbiktua da, hiru herritartasunekoa: britainiarra, frantsesa eta estatubatuarra.

## Biografia

Ghislaine Maxwell 1961eko Eguberri egunean jaio zen Maisons-Laffitte-n, Frantziako hiriburutik hurbil dagoen herrian frantziar familia aberats batean. Elisabeth Maxwellen (Meynard jaiotzez) eta Robert Maxwell aberatsaren (txekiar jatorriko komunikabide britainiarretako handi-handia) bederatzigarren haurra zen. Aita, 1991n hil ondoren iruzurra egiteaz akusatu zutena, familia judu batetik zetorren, eta ama, berriz, tradizio protestantekoa zen.
Ghislaine Maxwell Ameriketako Estatu Batuetan bizi izan zen 1991n aita hil ondoren.

### Harreman politikoak

Maxwellek zeregin garrantzitsua izan zuen nazioarteko harreman politiko eta sozialak ezartzeko, eta nortasun nabarmenak zituen sare bat sortu zuen, hala nola Erresuma Batuko Andrew printzea, Donald Trump, Bill Clinton eta Alan Dershowitz abokatu estatubatuarra.
TerraMar proiektua ere sortu zuen, 2012tik aurrera aktibatu zen ozeanoa babesteko taldea.

### Sexu-esplotazioa eta atxiloketa

Bera bezala, adingabeen sexu-esplotazioko gaietan inplikatuta zegoen Jeffrey Epstein estatubatuar finantzarioarekin harremanak izan zituen. Topaketa horiek errazten baitzituen.
2020ko uztailaren 2an, goizaldean, FBIk Bradfordeko luxuzko etxe batean, Hampshire estatuko herri txiki batean, egindako esku-hartzearen ondorioz Maxwell atxilotu egin zuen Nuevo Hampshiren, adingabeen trafikoarekin lotutako delituengatik, eta Jeffrey Epstein ere bai. 2021eko abenduaren 29an errudun deklaratu zen leporatzen zitzaizkion 6 karguetatik 5etan, haurren prostituzioa eta giza-salerosketa edo trafikoa barne.
2020ko ekainaren 2ko atxilotu zuten, FBIk . [3]

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) «Betty Maxwell» The Telegraph 2013-08-08 (Noiz kontsultatua: 2024-03-21).
* ↑ (Frantsesez) «Quel est le pouvoir des agences de notation?» L'Express 2011-11-23 (Noiz kontsultatua: 2024-03-21).
* ↑ Twohey, Megan; Bernstein, Jacob. (15 de julio de 2019). «The 'Lady of the House' Who Was Long Entangled With Jeffrey Epstein» The New York Times.
* ↑ (Katalanez) 324cat. (2020-07-02). «Cas Epstein: detinguda Ghislaine Maxwell, amiga del magnat, per facilitar-li menors» 3Cat (Noiz kontsultatua: 2024-03-21).
* ↑ El FBI detiene a Ghislaine Maxwell, la supuesta “conseguidora” del pedófilo Jeffrey Epstein. 2 de julio de 2021.
* ↑ Ghislaine Maxwell, condenada por tráfico sexual de menores para que Jeffrey Epstein abusara de ellas. 29 de diciembre de 2021.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5556756
* Multimedia: Ghislaine Maxwell / Q5556756
# Ghislaine de Polignac

Ghislaine de Polignac printzesa, Ghislaine Charlotte Claire Brinquant jaioa, (Biarritz, 1918ko irailaren 5a - Paris, 2011ko urtarrila) frantziar bon vivant eta idazlea izan zen. Edmond Jean Henri Marie de Polignac ezkondu zuen eta moda munduan aritu zen.
# Germania (pertsonifikazioa)

Germania, alemaniar nazioaren pertsonifikazioa da. Ohi, Erromantizismoa eta 1848ko Iraultzekin lotzen da, irudia, beranduago, II. Alemaniako Inperioak ere erabili zuen arren. Karlomagnoren Joyeuse ezpata eramaten irudikatzen da, eta, batzuetan, baita Germaniako Erromatar Inperio Santuko koroa inperiala ere. Orokorrean, armadura bat darama, Erdi Aroko estiloko ezkutu batekin, eta ile adats luze bat du, hori gorrixka kolorekoa. Ezkutuan, sarri, arrano baten irudia hondo hori batean agertzen da.
1871 baino lehenagoko irudietan, bandera beltz, gorri eta horia darama, gaur egungo Alemaniakoa bezalakoa. Aldiz, 1871 baino beranduagoko irudietan, Alemaniako Inperioko bandera gorri, zuri eta beltza darama.

## Galeria

* Germania 1914.
* Christian Köhlerrena (1809-1861).
* De Overbeck, Friedrich (1811-1828).
* J. Schillings Niederwalddenkmaleko Germania.
* de Veit, Philipp (1834-1836).
* Germania estanpatxoetan.
* Germaniaren omenezko monumentua Bad Dübenen.
* Germaniaren omenezko monumentua Kirchardten.
* Germaniaren irudia Niederwalddenkmalen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q328257
* Multimedia: Germania (personification) / Q328257
# Germania Beherea

Germania Beherea (latinez: Germania Inferior) erromatar probintzia izan zen, Rhin ibaiaren ezkerreko ertzean, egungo Herbehereetan, Flandrian eta Alemanian, kokatua. Hasiera batean Galia Belgikako zati bat zen. Probintzia kategoria 90ean jaso zuen.
Erromatarren eta Germania Behereko herrian arteko lehendabiziko gatazkak Julio Zesarren gerretan gertatu ziren, Galiako konkistan. Zesarrek Germania K.a. 57an inbaditu zuen, eta hurrengo urteetan hainbat tribu germaniar zeharo txikitu zituen, tartean eburones eta menapii izenekoak.
K.a. 50ez geroztik daude erromatar koloniak bertan. Bizileku nagusiak honako hauek izan ziren:
* Castra Vetera (Xanten)
* Colonia Ulpia Traiana (Xanten)
* Coriovallum (Heerlen)
* Albaniana (Alphen aan den Rijn)
* Lugdunum Batavorum (Katwijk)
* Forum Hadriani (Voorburg)
* Ulpia Noviomagus Batavorum (Nijmegen)
* Traiectum (Utrecht)
* Atuatuca Tungrorum (Tongeren)
* Bona (Bonn)
* Colonia Agrippinensis (Köln, hiriburua)

## Kanpo estekak

* Datuak: Q152136
* Multimedia: Germania Inferior / Q152136
# Germania

Germania, Erromatar Inperioan, Augustoren agintaldiaren garaian, hiru probintziaz osaturiko Europako erdialdeko eremu zabal bat izan zen. Germaniako probintziak hauek ziren: Germania Garaia, Germania Beherea eta Germania Magna. Azken hori oso denbora laburrez egon zen Erromatar Inperioaren barruan, 18 urtez baino ez. Druso garaile irten zen Rhinetik Elbara bitartean izan zituen gudu guztietan, eta, K.a. 9. urtean, probintzia hori Erromaren mende geratu zen Teutoburgoko oihaneko gudua gertatu zen arte, K. o. 9. urtean. Beste bi probintziek berriz, Mendebaldeko Inperioaren azken uneetaraino jarraitu zuten inperioaren barnean.

## Historia

Germaniaren parte bat, Rhin ibaitik Galietaraino, erromatarren mende egon zen; Augusto enperadoreak bitan banatu zuen K.a. zazpigarren urtean: Germania Beherea iparraldean, Kolonia hiriburu zuena, eta Germania Garaia hegoaldean, Maguntzia hiriburu zuena.
Germaniaren beste parteak (Germania Magna) muga egiten zuen Erromatar Inperioarekin, eta Rhin ibaia zuen mendebalean, Baltikoa eta Ipar Itsasoa iparraldean, Vistula ibaia ekialdean, eta Danubio hegoaldean. Erromak ez zuen inoiz bereganatu Germaniaren parte hori, nahiz eta bertako herrien aurka etengabe borrokan jardun eta sarritan gurutzatu Rhin eta Danubio ibaiak. Zesarrek, adibidez, erasoaldiak jo zituen K.a. 55. eta 53. urteetan.
Germaniako barbaroei eusteko limesak, gotorlekuak, eraiki zituzten erromatarrek beren mugetan. Hala ere, IV. mendean, germaniar herriek limesak gainditu eta Erroma hartu zuten. Armaden bidez jaso zuen Germaniak Erromaren eragina; izan ere, armaden kanpamenduak zeuden tokietan hiri asko sortu ziren: Argentoratum (Estrasburgo), Bonna (Bonn), eta abar.
IV. mendean herri asko bizi ziren Germanian: godoak (ostrogodoak eta bisigodoak), gepidoak, bandaloak eta burgundiarrak ekialdean; alamanak, frankoak eta saliarrak mendebaldean; angloak, saxoiak, frisiarrak eta lonbardoak iparraldean.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Euskaltzaindia. (2004/XII/16). 142. araua: Antzinateko eskualdeen euskarazko izenak. Bilbo.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1980265
* Multimedia: Roman Germania / Q1980265