# Payaresko tunela

Payaresko tunela Payaresko mendatea eta Payaresko arrapala salbatzeko trenbide-tunela da. Bi hodi paralelok osatzen dute, bat zirkulazioaren noranzko bakoitzerako, 24,6 kilometroko luzera duena. Iberiar Penintsulan eraikitako bigarren luzeena da, Europako seigarren luzeena eta munduko zazpigarrena 2009an.
Lanak 2005eko uztailean hasi ziren, eta 2012. urtean amaitzea aurreikusi zen, baina hodiak zulatu egin dira, baina ur-iragazketa handiek atzerapena, gainkostuak eta ingurumen-inpaktuak eragin dituzte, oraindik zenbatu gabe daudenak. Hori dela eta, oraindik ez dute martxan jarri, baina 2021ean martxan jartzea espero dute.

## Azpiegitura

Tunel horrek Kantauriar mendilerroa zeharkatzen du, Leongo Pola de Gordon udalerritik Asturiasko Ḷḷena udalerrira.

### Eraikuntza

Bere exekuzioa bost tunelagailuren bidez hasi zen (lau hodi handientzat eta bosgarrena Buizatik galeriarentzat) 2005eko uztaila eta iraila artean Leongo isurialdean eta 2006ko apirila eta uztaila artean Asturiaseko isurialdean. Tuneletako makinek 4,3 milioi m$^3$ atera zituzten tuneletatik. Bakoitzak 24,6 kilometroko luzera du, 8,5 metroko diametroa eta 50 metroko tartea. Larrialdietako galeriak ditu, bi korridoreak 400 metrotik behin lotuz; egonaldi autonomo handi bat dago ibilbidearen erdian, eta 1 200 lagunentzako lekua dago larrialdietan erabiltzeko; horrez gain, haizagailu itzulgarriak ere baditu, sute bat gertatuz gero airea injekta dezaketenak. Diseinua egiten ari diren trenek abiadura handia har dezaten egin da, azpiegitura arriskuan jarri gabe.
Tunel handi hau Leon-Gijon abiadura handiko burdinbidearen tarte bat da, iparraldeko azpi-meseta Kantauriar mendilerroa eta Asturiasko kostaldea zeharkatuz lotzen duena, Leondik Oviedora 30 minututan eta Espainiako hiriburutik Asturiasera bitartean 3 ordutan abiadura handiko trenen bidez bidaia jarriz.

### Arazoak lanetaan

Aurreikuspenen aldetik gabezia nabarmenak daude, tunelen kostua 1 800 milioi eurotik gaur egun 3 500 milioi eurora igo baita, eta gaur egun ezin izan dira martxan jarri. Ahots kritikoek adierazi dutenez, San Gotardoko base-tunelaren aurreko azterketek 10 urte inguru iraun zuten bitartean, hilabete batzuk barru egin ziren. Arazo horien artean larriena ikerketa geologiko arduragabeak dira; izan ere, tunelak 20 akuifero zeharkatzen ditu, eta, horren ondorioz, Kantauriar mendikateko iturburu asko lehortu dira, bai eta ur-iragazketa oso larriak ere, Leongo isurialdetik Asturiasko isurialdera bideratzen dituen tunelera. Isuraldatze hori urtean 12 hektometro kubiko baino gehiagokoa dela kalkulatzen da.
2019an, tuneletako batek zabalera iberikoa izango zuela erabaki zen, eta, horrela, bestea bakarrik geratu zen abiadura handiko trenbideetarako.
Espainiako Sustapen Ministerioak jakinarazi duenez, 2020an amaituko dituzte Payaresko saihesbidearen lanak, eta probak egin ostean, 2021ean irekiko dute bidaiarien trafikoa. Hala ere, 2020an zalantzak zeuden oraindik.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Méndez, Rafael. (2014-01-17). «Erreka bat Payaresko tuneletan» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Asturiasko Printzerriara AVE datorren urtean lanean hasiko dela ziurtatu du Abalosek» La Voz de Asturias 2020-06-10 (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) Méndez, Rafael. (2013-06-08). «Payaresko tunel handia hondoratu du» El País ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) ILEÓN.COM. (2019-10-10). «ADIFek baieztatu du Leon eta Asturias arteko Payaresko saihesbideak abiadura handiko bide bakarra izango duela, Palentzia» ileon (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Payaresko saihesbideko lanak 2020. urtearen amaieran amaitzea aurreikusten du Sustapen Ministerioak» La Vanguardia 2017-06-15 (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
* ↑ (Gaztelaniaz) «4 000 milioi euro eta 16 urte geroago, Payaresko tunelek ez dute Europako araudia betetzen» www.elconfidencial.com 2020-03-04 (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).

## Ikus, gainera

* Payaresko saihesbidea
* Payaresko mendatea
* Payaresko arrapala

## Kanpo estekak

* Datuak: Q954467