OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Choloma

Choloma Hondurasko Cortés departamenduko udalerri bat da. 471.1 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 211705 biztanle zituen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) Instituto Nacional de Estadística. Censo de Población y Vivienda 2013. (Noiz kontsultatua: 2020-05-04).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q998218
* Multimedia: Choloma / Q998218
# Cholula

Cholula (gaztelaniazko izen ofiziala: Distrito Cholula de Rivadavia) Mexikoko hiri eta barrutia da. Antzinako olmeka eta tolteka arkeologia-aztarnategi garrantzitsuenetako bat da. Kolonien garaiko santutegi ospetsua (300 baino eliza gehiago ditu). 400 piramidetik gora (torre) dago Cholulan. 1519ko irailaren 18an, Cholulako herriak espainiarrei janaririk eman nahi ez ziela eta, Cortések hiriko buruzagiak preso hartu eta biztanleak hiltzeko agindua eman zuen. 10.000 lagun hil zituzten egun hartan.
Egungo hiria eta barrutia bitan zatiturik dago: San Pedro Cholula eta San Andrés Cholula udalerriak hain zuzen ere, osaturik Distrito Cholula de Rivadavia osatzen dutenak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1007232
* Multimedia: Cholula de Rivadavia / Q1007232
# Cholsey

Cholsey, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Oxfordshire konderrian.
2021ean 3.774 biztanle zituen.
* Datuak: Q5049410
* Multimedia: Cholsey / Q5049410
# Cedar Grove (Mendebaldeko Virginia)

Cedar Grove Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Kanawha konderrian dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 718 biztanle ditu, 2 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Kanawha konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2623734
# Cedar Hill (Texas)

Cedar Hill Texasko hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 45.028 biztanle zituen, 92,77 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Dallas konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q976904
* Multimedia: Cedar Hill, Texas / Q976904
# Cedar Hill Lakes (Missouri)

Cedar Hill Lakes Missourieko herrixka bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 237 biztanle zituen, 0,59 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Jefferson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1979579
# Cedar Hills (Utah)

Cedar Hills Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Utah konderrian dago, Utah estatuan. 10.019 biztanle ditu, 7,028012 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Utah konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q482408
* Multimedia: Cedar Hills, Utah / Q482408
# Cedar Falls udalerria, Black Hawk konderria (Iowa)

Cedar Falls udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Black Hawk konderrian. Azken zentsuaren arabera 305 biztanle zituen, 19.2 milia karratu (50 km$^2$) eremuan.

## Ekonomia

2020ko zentsuaren arabera, Cedar Falls udalerriak 107 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 43.640 estatubatuar dolar ziren.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2220262
# Cedar Grove (Indiana)

Cedar Grove Indianako herri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 156 biztanle zituen, 0,39 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Franklin konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1052502
* Multimedia: Cedar Grove, Indiana / Q1052502
# Cedar Hill (Tennessee)

Cedar Hill Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Robertson konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. 301 biztanle ditu, 1,774449 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Robertson konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2027453
* Multimedia: Cedar Hill, Tennessee / Q2027453
# Cedar Fort (Utah)

Cedar Fort Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Utah konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. 427 biztanle ditu, 55,371555 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Utah konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q483340
* Multimedia: Cedar Fort, Utah / Q483340
# Cedar Grove (Florida)

Cedar Grove Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bay konderrian dago, Florida estatuan. 3.148 biztanle ditu, 6,894613 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Bay konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1052504
# Cedar Hills (Oregon)

Cedar Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Washington konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. 8.379 biztanle ditu, 4,923443 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Washington konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2174376
* Multimedia: Cedar Hills, Oregon / Q2174376
# Chénéville (Quebec)

Chénéville Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Outaouais eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Papineau konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 792 biztanle zituen 65.15 kilometro koadroko azaleran.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2972038
* Multimedia: Chénéville / Q2972038
# Chénens

Chénens Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, Sarine barrutia barrutian. 2014an 856 biztanle zituen 3,94 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q67079
* Multimedia: Chénens / Q67079
# Chépica

Chépica Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. O'Higgins eskualdeko Colchagua probintzian dago. 2002ko erroldan, 13.857 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Chépicako udalaren webgunea.
* Datuak: Q3790
* Multimedia: Chépica / Q3790
# Celia Brañas

Celia Brañas Fernández Miranda (A Coruña, 1880ko maiatzaren 20a – A Coruña, 1948ko ekainaren 12a), zientzilari galiziarra, aitzindaria izan zen emakumea kultura zientifikora hurbiltzera.

## Biografia

Gurasoak Consuelo Fernández Miranda eta Gonzalo Brañas Sánchez-Boado kazetaria, idazlea eta farmazeutikoa izan ziren. Bere anaia Gonzalo Brañas Fernández zientzilaria izan zen.
1908an irakasle laguntzaile moduan hasi zen lanean A Coruñako irakasleentzako Eskola Normalean. 1911n, irakasle titularra bihurtu zen eta eskolaren zuzendari ere izan zen hainbat aldiz, 1946an erretiroa hartu zuen arte.
1919an, A Coruñako Ikaskuntza Galegoen Institutuak antolatutako Ikasketa Galegoen Lehen Kongresuan parte hartu zuen Brañasek. Bertan proposatu zuen A Coruñan ikerketarako itsas biologia estazio bat sortzea eta nola egin ere azaldu zuen. 1920an lortu zuen Madrilgo Natura Zientzien Museoak itsas biologiari buruzko ikastaro bat antolatzea A Coruñan. Ikastaro horren ondorioa izan zen Pontevedrako Marín biologia estazioa sortzea 1932an.
1922an bi hilabeterako dirulaguntza lortu zuen Ikasketak eta Ikerketa Zientifikoak Osatzeko Batzordearengandik (Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas, JAE), histologia praktikak egiteko Madrilgo Natura Zientzien Museo Nazionalean.
A Coruñako lanbide heziketaren patronatoaren kidea izan zen baita ere.

## Erreferentziak

* ↑ Eskela (1948-06-19) La Voz de Galicia, 5. or.
* ↑ Fraga, Xosé A. (2015-11-08). «Unha pioneira na incorporación da muller á cultura científica na Coruña» La Opinión de A Coruña.
* 1 2 Fraga, Xoxé A. (2016-02-22). La labor precursora de Celia Brañas Fernández en la incorporación de la mujer a la cultura científica. In Mujeres Con Ciencia. .
* ↑ Una docena de... mujeres científicas gallegas. In Plaza Pública.
* ↑ Brañas Fernández, Gonzalo. In Diccionario de profesores de instituto vinculados a la JAE (1907-1936).. .

## Kanpo estekak

* Xoxé A. Fraga Vázquez. Celia Brañas Fernández. Consello da Cultura Galega.
* Xosé A. Fraga Vázquez (2016-02-22) La labor precursora de Celia Brañas Fernández en la incorporación de la mujer a la cultura científica.
* Erakusketa: A ciencia ten nome de muller (Wikibooks)
* Datuak: Q28950268
# Celia Flores

Celia Esteve Flores (Madril, 1981eko maiatzaren 30a) abeslaria da.

## Biografia

Marisol (Pepa Flores) aktore eta abeslariaren eta Antonio Gades dantzariaren alaba gazteena da. María Esteve ahizpa aktorea da eta Tamara Esteve psikologoa. Manuel de la Curra flamenko-kantari jereztarrarekin (Manuel Chacón Carrasco) seme bat du.

## Abeslari ibilbidea

Gaztetatik musikan aritzea erabaki zuen, Antonio Gadesen Konpainiako abeslari gisa. 2006. urtean musikaren merkatura abiatu zen bere lehen estudio-lanarekin (Celia Flores), Paco Ortega produktore eta konpositorearen eskutik. Urte batzuk geroago, 2012an, En una calle blanca aurkeztu zuen. 2016. urtean, bere hirugarren lana heldu zen 20 años de Marisol a Pepa Flores. Bere amaren omenez, haren kanta ezagunenetako batzuk interpretatu zituen..

## Diskografia

* Celia Flores (Dulcimer Songs, 2006):
** Me dices que soy bonita
** "Canción para Celia"
** "Un consejo"
** "Cuando me beses"
** "Tangos de la lluvia"
** "No me lo creo"
** "Yo que tanto te di"
** "Mira qué guapa me pongo"
** "Flamenco azul"
** "Tangos de Granada"
* En una calle blanca (Kankana, 2012):
** "Alfarero"
** "Lucharé"
** "En una calle blanca"
** "Canción en tu honor"
** "Noche y madrugada"
** "Cositas de la vida"
** "Oye"
** "Ciudad de los sueños libres"
** "Qué te puedo dar"
* 20 años de Marisol a Pepa Flores (Dulcimer Songs, 2016)
** Chiquitina.
** Bossa nova junto a ti
** Ven, ven
** Tómbola
** Balada para la soledad de mi guitarra
** Mamy Panchita
** Háblame del mar marinero (Estrella Morenterekin)
** Estando contigo (Beberekin)
** Me conformo (Antonio Carmonarekin)
** Corazón contento (María Esteverekin)
** Ahora que te has ido
** Galería de perpetuas (Lin Cortésekin)

## Erreferentziak

* ↑ «CELIA FLORES - CANCIÓN ESPAÑOLA - El Arte de Vivir el Flamenco» elartedevivirelflamenco.com (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).
* ↑ RTVE. (2023-08-10). «Pepa Flores / Marisol: dos hijas famosas, una hija desccnocida y nietos» RTVE.es (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).
* ↑ «Celia Flores: «No queremos que nada perturbe la paz de Marisol, mi madre»» www.larazon.es 2016-07-02 (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).
* ↑ CELIA FLORES Chiquitina "20 años de Marisol a Pepa Flores". (Noiz kontsultatua: 2023-08-15).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q24524768
* Multimedia: Celia Flores / Q24524768
# Celia Fiennes

Celia Fiennes (Newton Tony, Wiltshire, Ingalaterra, 1662ko ekainaren 7a – 1741ko apirilaren 10a) ingeles bidaiari bat izan zen. Nathaniel Fiennesen, Ingalaterrako Iraultzako koronela eta haren Frances bigarren emaztearen alaba zen.

## Erreferentziak

* ↑ "(Ingelesez) June 7th 1662. Birth of Celia Fiennes". History Today LXII/6, June 2012, p. 9.
* Datuak: Q1052902
* Multimedia: Celia Fiennes / Q1052902
# Château-Porcien kantonamendua

Château-Porcien kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Ardenak departamenduan dago, Ekialde Handia eskualdean. Guztira 47 udalerri ditu eta Château-Porcien da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q966146
# Château-Landon (Parisko metroa)

Château-Landon Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 10. barrutian dagoena.

## Ikus, gainera

* Parisko metroa
* Parisko metroaren geltokiak
* 7. linea (Parisko metroa)

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) RATPko web gunea
* (Frantsesez) Île-de-France Mobilitésko web gunea
* Datuak: Q1090315
* Multimedia: Château-Landon (Paris Metro) / Q1090315
# Château-Gontiereko barrutia

Château-Gontiereko barrutia Mayenne departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 58.152 biztanle ditu 127 kilometro koadrotan. Guztira 71 udalerri ditu. Bere hiriburua Château-Gontier da.

## Udalerriak

| 1. Ampoigné (53004) | 2. Argenton-Notre-Dame (53006) | 3. Athée (53012) | 4. Azé (53014) |
| 5. Ballots (53018) | 6. Ballée (53017) | 7. Beaumont-Pied-de-Bœuf (53027) | 8. Bierné (53029) |
| 9. Bouchamps-lès-Craon (53035) | 10. Bouessay (53037) | 11. Bouère (53036) | 12. Brains-sur-les-Marches (53041) |
| 13. Chemazé (53066) | 14. Château-Gontier (53062) | 15. Châtelain (53063) | 16. Chérancé (53068) |
| 17. Congrier (53073) | 18. Cosmes (53075) | 19. Cossé-le-Vivien (53077) | 20. Coudray (53078) |
| 21. Craon (53084) | 22. Cuillé (53088) | 23. Daon (53089) | 24. Denazé (53090) |
| 25. Fontaine-Couverte (53098) | 26. Fromentières (53101) | 27. Gastines (53102) | 28. Gennes-sur-Glaize (53104) |
| 29. Grez-en-Bouère (53110) | 30. Houssay (53117) | 31. La Boissière (53033) | 32. La Chapelle-Craonnaise (53058) |
| 33. La Rouaudière (53192) | 34. La Roë (53191) | 35. La Selle-Craonnaise (53258) | 36. Laigné (53124) |
| 37. Laubrières (53128) | 38. Le Buret (53046) | 39. Livré-la-Touche (53135) | 40. Loigné-sur-Mayenne (53136) |
| 41. Longuefuye (53138) | 42. Marigné-Peuton (53145) | 43. Mée (53148) | 44. Ménil (53150) |
| 45. Méral (53151) | 46. Niafles (53165) | 47. Origné (53172) | 48. Peuton (53178) |
| 49. Pommerieux (53180) | 50. Préaux (53184) | 51. Quelaines-Saint-Gault (53186) | 52. Renazé (53188) |
| 53. Ruillé-Froid-Fonds (53193) | 54. Saint-Aignan-sur-Roë (53197) | 55. Saint-Brice (53203) | 56. Saint-Charles-la-Forêt (53206) |
| 57. Saint-Denis-d'Anjou (53210) | 58. Saint-Erblon (53214) | 59. Saint-Fort (53215) | 60. Saint-Laurent-des-Mortiers (53231) |
| 61. Saint-Loup-du-Dorat (53233) | 62. Saint-Martin-du-Limet (53240) | 63. Saint-Michel-de-Feins (53241) | 64. Saint-Michel-de-la-Roë (53242) |
| 65. Saint-Poix (53250) | 66. Saint-Quentin-les-Anges (53251) | 67. Saint-Saturnin-du-Limet (53253) | 68. Saint-Sulpice (53254) |
| 69. Senonnes (53259) | 70. Simplé (53260) | 71. Villiers-Charlemagne (53273) | |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1116591
* Multimedia: Arrondissement de Château-Gontier / Q1116591
# Château-Pignongo gudua

Château-Pignongo gudua, Konbentzioaren Gerran, 1793ko ekainaren 6an frantziar eta espainiar armadak egindako gudua izan zen.
Baigorriko gudua baino hiru egun aurrerago, Eiheralarre inguruko mendietan, aurrekari moduan 700 frantziar baionetaz 1.800 espainiarren erasoari aurre egin zuten. Behe-lainoa aprobetxatuz, Pedro Caro jeneralak artilleria-zutabe batzuk bidali zituen frantziar kanpamenduaren aitzindari-talde ustekabez harrapatzera. Bertan Bon-Adrien Jeannot de Monceyk zuzendutako euskal ehiztariak zeuden. Honek lehenengo tiroketaz ohartu zenean, Genetière jeneral abisatu eta Mendihelza parean bidean sartu ziren.
Espainiar gudaroste batek, 6 kanoien laguntza zuena, mugimendua oztopatzeko ahalegina egin zuen baina Monceyk, Jean Boudet kapitainak zuzendutako Bordeleko konpainia batek lagundurik, aurreratu eta artilleroak eraso zituen.
Lainoa garbitu zenean, espainiarrek frantsesen kopuruaz ohartu ziren eta 4 kanoi eta obus bien laguntzaz erasoari ekin zioten. Lerroa zabaldu zuten frantziar gudarostea setiatzeko asmotan. Monceyk gorriak ikusi eta atzera egiteko agindua eman zuen. Château-Pignonen zegoen kanpamendua defendatzen zuten errekluta berriek espainiar obusen beldur zeuden eta ez zuten itxaron euskal ehiztariak ailegatu arte. Hala ere, granadari-konpainia batek etsaia aurre egin zuen eta hiru ordu mantendu zuen suaren bizkortasuna.
Espainiar infanteria arinak gudu-zelaiaren eskuinalderantz jo eta frantziar atzera-egite behartu zuen. Monceyk, Genetièrek lagunduta, alferrik saiatu zen iheslariak gelditzea. Frantziarrak setiaturik egotekotan ziren eta arrapaladan bilatu zuten babesa Donibane Garaziko kanoipean. Espainiar garaipena pirrikoa izan zen: Château-Pignon gotorlekua hartu zuten baina 1.200 soldadu galduz. Frantziarrek, berriz, 100 hildako eta 200 zauritu izan zituzten. Moncey kapitainak bere ibilbidearen gudu ospetsuenetariko bat izan zen. Carok ekainaren 18an utzi zuen gotorlekua.

## Erreferentziak

* ↑ A. Lievyns, Jean Maurice Verdot, Pierre Bégat. (1842). Fastes de la Légion d'honneur, biographie de tous les décorés accompagnée de l'histoire législative et réglementaire de l'ordre. 1.
* ↑ thvn.free.fr

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19947852
# Chorlton-on-Medlock

Chorlton-on-Medlock, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen auzo bat da, Manchester Handian.
* Datuak: Q1012082
* Multimedia: Chorlton-on-Medlock / Q1012082
# Chorozinho

Chorozinho Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. 20.163 biztanle ditu 278,413 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Ceará

## Kanpo estekak

* Datuak: Q22059571
* Multimedia: Chorozinho / Q22059571
# Chorsu (Samarkanda)

Chorsu edo Charsu, persieraz: چارسو‎, uzbekeraz: Chorsu eta errusieraz: Чорсу,Uzbekistango Samarkanda hirian dagoen antzinako bazar baten ganga bat da. Chorsu hitzak persieraz "bidegurutzea" esan nahi du.
XIV. mendean eraikia eta XVII. mendean zaharberritua izan zen. Bazar nagusia Siyobeko bazarrera lekualdatu zen, Bibi-Khanim meskitatik hurbil. Oraintxuki arte galeria bilakatu da.
* Datuak: Q4517232
* Multimedia: Tchorsu trading dome in Samarkand / Q4517232
# Chorrochó

Chorrochó Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. 10.579 biztanle ditu 3.005,318 km²ko eremuan.

## Ikus, gainera

* Bahiako estatua

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1796395
* Multimedia: Chorrochó / Q1796395
# Chorltonville

Chorltonville, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen auzo bat da, Manchester Handian.
# Chororapithecus abyssinicus

Chororapithecus abyssinicus Hominoidea barruan sailkatzen den desagertutako espezie bat da. Etiopian bizi izan zen, orain dela 10 bat milioi urte, Tortoniar garaian. Hortzen ikerketak (aurkitu diren fosil bakarrak) Gorillini leinuaren barruan sailkatzea ekarri du. Talde honetan egongo balitz Hominini leinuarekiko bereizketa lehenago eman zela ondorioztatuko litzateke, ziurenik orain dela 10 edo 11 milioi urte, lehen uste zena baino 2 milioi urte lehenago.

## Erreferentziak

* ↑ doi:10.1038/nature06113 Zita hau gehitzeko bi modu daude: Botaren zain egon gabe edo eskuz egin

## Kanpo estekak

* Datuak: Q133702
* Espezieak: Chororapithecus abyssinicus
# Choroszcz udalerria

Choroszcz ( (Audio·info)) Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Białystok barrutian kokatuta. 163,79 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 14823 biztanle zituen.

## Kanpo estekak

* Udalaren webgunea
* Datuak: Q1827092
ieaPodlasiako voivoderriko udalerriak :
# Chorlton-cum-Hardy

Chorlton-cum-Hardy, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen auzo bat da, Manchester Handian.
2011n 14.138 biztanle zituen.
* Datuak: Q1024118
* Multimedia: Chorlton-cum-Hardy / Q1024118
# Cetariu

Cetariu Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. 2.035 biztanle ditu, 65,34 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Cetariu $^{(en)}$ Șișterea $^{(en)}$ Șușturogi $^{(en)}$ Tăutelec $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q13037939
# Cetara

Cetara Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. 1.967 biztanle ditu, 4,97 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Cetarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Maiori Vietri sul Mare

## Kanpo estekak

* Datuak: Q80898
* Multimedia: Cetara / Q80898
# Cet obscur objet du désir

Cet obscur objet du désir, euskaraz "Desioaren helburu ilun hori", gaztelaniaz "Ese oscuro objeto del deseo", Luis Buñuel zuzendari aragoiarrak zuzendu zuen asken filma izan zen. Gidoia Pierre Louÿs idazlearen eleberri bat hartzen du oinarri gisa, La femme et le pantin, euskaraz, "Emakumea eta gizagaixoa". Buñuelen filma guztietan bezala, historian elementu surrealistak tartekatzen dira.

## Gertakizunak

Mathieu Faber, protagonista, Sevillatik Madrilera trenez doa. Bidaia hastear dagoenean kubo bat ur hartu eta geltokian dagoen emakume gazte bati burutik behera botatzen dio. Ondoren, tren-konpartimenduko bidaiarikideei emakume horrekin, Conchita izenekoa, izan duen harreman korapilotsua azaltzen die. Oinarrian deskubritzen du harreman sado-masokista bat non Conchitak haren gorputzaren bidez Mathieu erabat menperatu egin du nahiz eta harreman sexualak inoiz ez izan. Historian gertaera biolentoak tartekatzen dira, mota askotako atentatuak eta erasoak.

## Bi emakume protagonista

Hasiera batean filmearen emakumezko protagonista Maria Schneider izan behar zen baina hasieratik arazo franko sortu zituen. Azkenik, filmatik aparte gelditu zen baina Buñueli paper bera egiteko bi emakume desberdinak erabiltzeko ideia gelditu zitzaion. Horrela, Carole Bouquet eta Ángela Molina Conchita izan ziren, zenbait ezaugarri desberdinak adieraziz: lehendabizikoa hotzagoa, bigarrena sentsualagoa.

## Misoginia

Film honetan ere Buñuelek bere misoginia erakusten du. Esaterako, behin eta berriro zaku baten sinboloa errepikatu egiten da, batzutan Mathieu berak eramana. Filmearen une batean Mathieuren maiordomoak zakuaren esanahia argituko digu: "zer pentsatzen duzu emakumeetaz?" galdetuta, zera erantzuten du: "nire lagun filosofo batek dio emakumeak zaborrez betetako zakuak direla". Zenbait uneetan ere Mathieuk Conchitaren aurka biolentzia erabiliko du, honek. odolestuta, bere plazerra erakutsiz.

## Erotismoa

Filmean zenbait eszenetan Conchita biluzik agertuko da eta hori garaiko zinemagintzan aretoetara publiko ugari erakarri zuen. Dena dela, erotismo ilunena eta gogorrena ikusten ez dena izango zen, batez ere Conchitak Mathieuren erabilera sadikoa erakusten duenean.

## Aktoreak

* Fernando Rey : Mathieu Faber
* Carole Bouquet : Conchita I
* Ángela Molina : Conchita II
* Piéral : irakaslea
* Julien Bertheau : Édouard
* André Weber : Martin
* María Asquerino : Encarnación Pérez
* Milena Vukotic : bidaiaria
* Ellen Bahl : arerio
* Muni : zaindaria
* Bernard Musson : polizia
* Jacques Debary :epailea
* Valérie Blanco : neska
* Lita Lluch-Peiro : dantzaria
* Isabelle Rattier : idazkaria
* Isabelle Sadoyan : zaindaria
* Antonio Duque
* André Lacombe
* Annie Monange
* Jean-Claude Montalban
* David Rocha
* Juan Santamaria
* Melody Thomas
* Dick Winslow
* Roger Ibáñez

## Erreferentziak

* ↑ http://www.filmaffinity.com/es/film832071.html

## Kanpo estekak

* (Frantsesez): Filmaren trailerra.
* (Gaztelaniaz): Filmeko esaldi esanguratsuen bilduma.
* Datuak: Q1138798
# Cetartiodactyla

Cetartiodactyla Cetacea eta Artiodactyla ordenak batzerakoan sortzen den kladoa da. Talde honetakoak dira baleak, izurdeak, hipopotamoak, behiak, zerriak edo gameluak, besteak beste. Oraindik kontsentsua ez badago ere zetazeoek artiodaktiloetatik eboluzionatu zutela uste da. Uste denez zetazeoengandik gertuen hipopotamoak daude, Cetancodonta kladoa osatuz. Kladograma ezberdinak proposatu dira afinitate hauek erakusteko.

## Taxonomia

Denbora luzez zetazeoen arbasoak Mesonychia desagertutako ordenan kokatu dira. Talde hau ungulatu haragijaleak ziren eta artiodaktiloekin harremanetan zeuden.
Pakistanen aurkitutako fosil batzuk, Pakicetus eta Ambulocetus generoei egotziak, artiodaktiloetatik eboluzionatu zutela konfirmatu dute, eta Mesonychia klado-ahizpa gisa jarri dute. Analisi genetikoetan ere oinarritzen da taldekatze hau, baina hipopotamoekin eginiko ikerketek ez dute gai osoa argitu. Kladograma honetan taldekatze posible bat aurkezten da:

## Erreferentziak

* ↑ Huffman, B. Discover the Ungulates of the World - Order Cetartiodactyla
* Datuak: Q27850
* Multimedia: Artiodactyla / Q27850
* Espezieak: Cetartiodactyla
# Cetate

Cetate honakoa izan daiteke:
* Cetate (Bistrița-Năsăud)
* Cetate (Dolj)
# Cesáreo Sanz Escartín

Romualdo Cesáreo Sanz Escartín (Iruñea, 1844ko otsailaren 7a- Madril, 1923ko otsailaren 9a) nafar politikari karlista eta militarra izan zen. Toledon ikasi ondoren, armadan sartu zen. Espainiako Lehen Errepublika garaian, armada utzi eta Bigarren Karlistaldian karlisten alde egin zuen. 1891 eta 1903 artean diputatu eta 1914 eta 1920 artean senataria izan zen.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27628111
* Multimedia: Cesáreo Sanz Escartín / Q27628111