OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Marika Rökk

Marika Rökk (1913ko azaroaren 3a, Kairo, Egipto - 2004ko maiatzaren 16a, Baden bei Wien, Austria) hungariar jatorriko abeslari, dantzari eta aktorea izan zen.

## Biografia

Arkitekto hungariar baten alaba izan zen, eta haurtzaroa Budapesten igaro zuen. 1924an familia Parisera joan zen eta Moulin Rougen dantzatu zuen.
Estatu Batuetan eta Ingalaterran birak egin zituen non, bere, lehen filma filmatu zuen. Azkenean 1934an Alemanian finkatu zen, non erregimen naziko izar gogokoenetako bat bihurtu zen Zarah Leanderrekin eta Ilse Werner eta Brigitte Horney bezalako beste batzuekin batera.
Bere "Frauen sind doch bessere Diplomaten" (Emakumeak diplomatiko onenak dira) filma koloretako lehen film alemaniarra izan zen. Kolorearen errebelatzearekin kontaezinezko arazoak izan ondoren estreinatu zen, ekoizpenaren kostua handitu eta eszena asko berriz filmatzera behartu zutenak, 1941ean. "Die Frau meiner Träume" (Nire ametsetako emakumea) 1944an estreinatu zen, errebelatze-prozedura aurreratuagoekin, eta zenbait musika-zenbaki nabarmen ditu.
Georg Jacoby zinema zuzendariarekin ezkondu zen, eta Gaby alaba izan zuen (* 1944). Ondoren, 1968an, Fred Raul aktorearekin ezkondu zen.
2017ko otsailean, Alemaniako Bild egunkariak, Alemaniako Inteligentzia Zerbitzu Federaletik desklasifikatutako iturrietara joz, adierazi zuen Marika espioitza agente gisa kontratatu zuela KGB sobietarrak Bigarren Mundu Gerran.

## Filmografia

* Why Sailors Leave Home (1930)
* Csókolj meg, édes! (1932)
* Kiss Me Sergeant (1932)
* Kísértetek vonata (1933)
* Leichte Kavallerie (1935)
* Heißes Blut (1936)
* Der Bettelstudent (1936)
* Und du mein Schatz fährst mit (1937)
* Karussell (1937)
* Gasparone (1937)
* Eine Nacht im Mai (1938)
* Tanzendes Herz (1939)
* Vadrózsa (1939)
* Es war eine rauschende Ballnacht (1939)
* Hallo Janine! (1939)
* Kora Terry (1940)
* Wunschkonzert (1940)
* Zirkusblut (1940)
* Tanz mit dem Kaiser (1941)
* Hab mich lieb (1942)
* Die Frau meiner Träume (1944)
* Frauen sind doch bessere Diplomaten (1941)
* Fregola (1949)
* Sensation in San Remo (1951)
* Kind der Donau (1950)
* Die Czardasfürstin (1951)
* Maske in Blau (1953)
* Die geschiedene Frau (1953)
* Nachts im grünen Kakadu (1957)
* Das gab's nur einmal (1958)
* Bühne frei für Marika (1958)
* Die Nacht vor der Premiere (1959)
* Mein Mann, das Wirtschaftswunder (1961)
* Heute gehn wir bummeln (1961)
* Hochzeitsnacht im Paradies (1962)
* Die Fledermaus (1962)
* Der letzte Walzer (1973)
* Schloß Königswald (1988)

## Bibliografia

* Rökk, Marika; Reitze, Elvira. (1991). Herz mit Paprika: Erinnerungen. (Erw. Aufl. argitaraldia) Ullstein ISBN 978-3-548-22543-2. (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).
* Marika Rökk: das Marika-Rökk-Fan-Album. Ed. Art-Wings 1999 ISBN 978-3-00-004678-0. (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).

## Kanpo estekak

* Artikulu biografikoak
* Filmografia IMDb-n
* Datuak: Q48502
* Multimedia: Marika Rökk / Q48502
# Marikaka

Marikaka Stercorarius generoko hegazti zangaluzeen izen arrunta da. Stercorariidae familia monotipikoa osatzen dute. Kaioen senide hurbilak dira.

## Espezieak

Generoak zazpi espezie ditu:
* Stercorarius longicaudus - Marikaka isatsluze
* Stercorarius parasiticus - Marikaka isatslabur
* Stercorarius pomarinus - Marikaka isatsbihur
* Stercorarius chilensis
* Stercorarius maccormicki - Marikaka antartiko
* Stercorarius antarcticus
* Stercorarius skua - Marikaka handi
Aditu batzuen ustetan, lau azkenak familia bereko Catharacta generoan sailkatzen dira.

## Erreferentziak

* ↑ Harrison, Peter. (1988). Seabirds: An Identification Guide. ISBN 0-7470-1410-8..
* ↑ Zoonomen. Birds of the World -- current valid scientific avian names.. .
* ↑ BirdLife International 2008. Stercorariidae. In: IUCN 2008. 2008 IUCN Red List of Threatened Species

## Kanpo estekak

* Datuak: Q205323
* Multimedia: Stercorariidae / Q205323
* Espezieak: Stercorariidae
# Marika Koroibete

Marika Koroibete (Naraiyawa, 1992ko uztailaren 26a) fijiar errugbilaria da, Australiako hiritartasuna ere duena. Hegaleko postuan aritzen da Super Rugby txapelketako Melbourne Rebels taldean eta Australiako selekzioan. Lehenago hamahiruko errugbian jokatu zuen Melbourne Storm eta Wests Tigers taldeetan, eta baita Fijiko selekzioan ere.

## Erreferentziak

* ↑ Monguillot, Agustín. La historia de Koroibete: jugó un Mundial para Fiji, pero hoy es la amenaza australiana. La Nacion, 2017ko urriak 7, lanacion.com.ar (Noiz kontsultatua: 2021-9-7).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q16234713
* Multimedia: Marika Koroibete / Q16234713
# Marijuana Pepsi Vandyck

Marijuana Pepsi Vandyck, jaiotzez Marijuana Pepsi Jackson, (Chicago, 1972) estatubatuar irakasle eta soziologoa da. 2019an afro-amerikar izenei buruzko tesia defendatu zuen Stritch Kardinala Unibertsitatean.

## Bizitza
### Gaztaroa

1972an jaio zen Maggie (Brandy) Jackson and Aaron Jacksonen familian. Chicagon bizi izan zen bederatzi urte bete arte. Ondoren, Beloitera (Wisconsin) joan zen amarekin bizitzera, gurasoak banandu ondoren. Bi ahizpa ditu, Kimberly eta Robin. Bederatzi urterekin konturatu zen lehen aldiz bere izena ezohikoa zela.
Vandycken esanetan, amak esan zion Marijuana Pepsi izenak munduan zehar eramango ziola eta «Mary Jackson» zioen ortografia-lehiaketako ziurtagiria zuzentzen tematu zela. Eskolan jazarpena izan zuen izenagatik, baina familiak onartzen lagundu zion.

### Ikasketak

15 urterekin amaren etxetik alde egin zuen eta ikasketetan zentratu zen. 1990ean graduatu zen eskolan eta dirulaguntza jaso zuen Wisconsin-Whitewaterreko Unibertsitatean ikasteko. Irakasle moduan trebatu zen. Atlantako eskola batean irakasten ari zen bitartean, Hegoaldeko Georgiako Unibertsitatean masterra egin zuen eta gero Beloitera itzuli zen semearekin.
2019ko maiatzean doktoretza lortu zuen Stritch Kardinala Unibertsitatean. Black names in white classrooms: Teacher behaviors and student perceptions izeneko tesia defendatu zuen, irakasle lanetan ikusi zuen aurreiritzietan inspiratua.

### Lana

Gaur egun Beloiteko Unibertsitateko ikasle desgaituentzako, diru-sarrera baxua dutenentzako eta familian goi-mailako ikasketak egiten dituzten lehenak direnentzako programa bat zuzentzen du. 2019ko udazkenean, Marijuana Pepsi dirulaguntza sortu zuen Wisconsin-Whitewaterreko Unibertsitatean.

### Bizitza pertsonala

Lehenago Sawyer izeneko gizon batekin ezkonduta zegoen. Atlantan bizi zen senarrarekin eta 2000ko hamarkadaren hasieran seme bat izan zuen. Dibortziatu ondoren, Beloitera itzuli zen.
2019ko datuen arabera, Fredrick Vandyckekin ezkonduta dago eta Pecatonican bizi da.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) Folley, Aris. «A woman named Marijuana Pepsi earns doctoral degree with dissertation on uncommon names» The Hill 2019-06-20 (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* 1 2 (Ingelesez) Amatulli, Jenna. «Woman Named Marijuana Pepsi Earns Ph.D With Dissertation On Uncommon Names» Huffpost 2019-06-20 (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* 1 2 3 (Ingelesez) Stingl, Jim. «A woman named Marijuana plays it straight - and wins» Milwaukee Journal Sentinel 2009-05-07 (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* 1 2 3 4 5 6 (Ingelesez) Stingl, Jim. «Stingl: Yes, her name really is Marijuana Pepsi, and now she's Dr. Marijuana Pepsi to you» Milwaukee Journal Sentinel 2019-06-18 (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* 1 2 3 (Ingelesez) Sini, Rozina. «Dr Marijuana Pepsi: The woman who refused to let her bullies win» BBC News 2019-06-21 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-06-22) (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).
* 1 2 (Ingelesez) Andrew, Scottie; Ries, Brian. «She knows you think her name is different. But Dr. Marijuana Pepsi’s work speaks for itself» CNN 2019-06-21 (Noiz kontsultatua: 2024-02-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64759182
# Marika Moreski

Marika Moreski 1943an jaiotako idazle frantziarra da. BDSM eta literatura erotikako espezialista da.

## Biografia

Marika Moreskik 1970-1980 hamarkadetan aktibitate askoan hartu zuen parte Parisen eta Bordelen: Club International, Maîtresse Sapho,... 1980 hamarkadaren hasieran telebistako Apostrophe saioan, sadismoaren gaineko eztabaida batean agertu; han bere benetako izena omen zenarekin agertu zen, Marie-France Le Fel. Haren alabaren arabera bere senarra omen zen bere liburuaren benetako egilea.

## Obra
### Dominique Leroy edizioetan

* Les Hommes à tout faire, Paris, 1974
* La Despote aux seins nus, Paris, 1979
* Nos Maris, ces bêtes à plaisir, edizio berria 2009an.
* Ces dames en bottines, edizio berria 2009an.
* Une Dominatrice rêvée, La Vierge enluminée, edizio berria 2009an.

### Beste argitaletxeetan

* Madame mon maître, journal d'un masochiste, 1978
* American SM 1
* American SM 2
* L'Esclave des prostituées
* Poupée mâle
* Maîtresses saphiques
* Histoires de dominatrices, I. liburuki, 1982
* Histoires de dominatrices, II. liburuki
* Esclaves pour films pornos
* L'Homme esclave, 1978
* Hommes à vendre, 1978
* Marché aux esclaves
* Maîtresse noire
* Les bêtes à plaisir, 1970
* L'Amazone
* Ces dames en bottines, 1971
* La Vierge enluminée, 1970
Antza denez, beste lan asko argitaratu gabe daude.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q3293057
# Lunga lurmuturra

Lunga lurmuturra Guadalcanalgo iparraldeko itsasbazterreko lurmuturra da. Bertan Bigarren Mundu Gerrako itsas guda handia gertatu zen. Hantxe izan bereko aireportua zegoen, baina estatubatuarrek Henderson zelaia deitu zioten.
Bigarren Mundu Gerran, AEBetako itsas armadako eskolta hegazkin-ontzi baten izena izan zen.
1942ko abuztuaren 7an, 20.000 marine lehorreratu ziren bertako aireportua hartzeko, Japoniar Armada Inperiala amaitu baino lehen. Operazio horrekin hasi zen Guadalcanalgo kanpaina.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q333587
* Multimedia: Lunga Point / Q333587
# Luneta

Luneta (batzuetan luneto) arkitektura elementu bat da, ohikoa gangen bidez estalitako eraikinetan. Zehazki, arku edo ganga bat hormaren kontra sortzen den eremua da. Arkudun gangetan lunetak gehienetan erdizirkularrak dira baina beste hainbat forma izan ditzakete: arku beheratua, eliptikoa, etab.
Lunetak interesgarriak dira artearen historian bereziki; izan ere, sarritan freskoekin, pinturekin edo eskulturekin apainduta egoten direlako.
Lunetetan eskulturen bidezko dekorazioa Erromaniko garaian hasi zen, Frantzian eta Espainian. Pixkanaka Italiako zenbait eskualdeetara zabaldu zen, esaterako, Veronara eta Pisara.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q942787
* Multimedia: Lunettes / Q942787
# Lungern

Lungern Suitzako udalerria da. Obwaldenen dago. 2014an 2,119 biztanle zituen 46,47 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

## Kanpo estekak

* Datuak: Q64292
* Multimedia: Lungern / Q64292
Brienzwiler Hasliberg Hofstetten bei Brienz Kerns Giswil Sachseln Meiringen
# Luneray kantonamendua

Luneray kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. Itsas Sena departamenduan dago, Normandia eskualdean. Guztira 73 udalerri ditu eta Luneray da bere hiriburua.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q17622743
# Lungavilla

Lungavilla Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. 2.435 biztanle ditu, 6,82 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Lungavillak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montebello della Battaglia Pizzale Verretto Castelletto di Branduzzo Voghera Casteggio

## Kanpo estekak

* Datuak: Q40940
* Multimedia: Lungavilla / Q40940
# Lung Chien

Lung Chien —jaiotze izenez Chien Lung, txinera sinplifikatuz: 劍龍; pinyinez: Chien Lung— (Txina, 1916 – Taipei, Taiwan, 1975eko maiatzaren 28a) zinema zuzendaria eta aktorea izan zen. Hong Kongeko zinemako ohiko gaiak landu zituen, hala nola borroka arte mistoak eta eguneroko bizitzako indarkeria.
1916an jaioa, arte martzialen gaia zuten 30 film baino gehiago zuzendu zituen, gehienbat Taiwanen eta Hong Kongen. Taipein hil zen, 1975ean, 59 urte zituela.

## Filmografia

* Fatal Strike (1974)
* Gold Snatchers (1973)
* Wang Yu, King of Boxers (1973)
* The Angry Hero (1973)
* Xue bao (1972)
* Boxers of Loyalty and Righteousness (1972)
* Kung Fu Mama (1972)̽
* Extreme Enemy (1971)
* Struggle Karate (1971)
* Ghost Lamp (1971)
* The Bravest Revenge (1970)
* The Darkest Sword (1970)
* Golden Sword and the Blind Swordswoman (1970)
* The Ringing Sword (1969)
* Knight of the Sword (1969)
* Flying Over Grass (1969)
* Dragon Tiger Sword (1968)
* Dragon Inn (1967)
* Queen of Female Spies (1967)
* The Wandering Knight (1966)

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Lung Chien

## Kanpo estekak

* Lung Chien zuzendariaren IMDBko fitxa irakurgai (Ingelesez)
* Datuak: Q110688228
# Lunga (Lorn fiordoa)

Lunga, Eskoziako gaeleraz: Lunga, Eskoziako Barruko Hebridak uhartediko Slate uharteetako uharte bat da, Argyll eta Bute eremuan.
* Datuak: Q3180967
* Multimedia: Lunga, Slate Islands / Q3180967
# Lungani

Lungani Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. 6.178 biztanle ditu, 63,37 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak

Udalerrian honako herriak daude:
Lungani $^{(en)}$ Crucea $^{(en)}$ Goești $^{(en)}$ Zmeu $^{(en)}$

## Erreferentziak

* ↑ (Errumanieraz) Rezultate | Recensamant 2011. (Noiz kontsultatua: 2019-10-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5069547
# Lunes Lilas

Lunes Lilas (Astehelen Lilak) Iruñeako kolektibo feminista bat da. 2008 urtean sortu zen hileko lehen astelehenean emakumeak elkartzeko.
FaceBookeko orrialdean adierazten dutenez, "indarkeria matxista guztien kontra eta berdintasunaren alde borrokatzen duen kolektiboa da".

## Historia

Astelehen Lilak 2008an jaio zen. ,Indarkeria matxista esplizitua jasaten ari ziren zenbait emakumek Andrea kolektiboarengana jo zuten indarkeria matxista publikoki salatzeko Nafarroan ez zelako esistitzen.Teresa Saez, beste emakume batzuekin batera, Argentinako Maiatzeko Plazako Amonen ideiari jarraiki, hasi ziren hilero Gazteluko Plazan elkartzen indarkeria matxistaren errealiatea eta zifrak bistaratzeko asmoz..
Sortu eta gutxira Nagore Laffageren hilketa gertatzen da: gertaera hau bere egiten du Lunes Lilas elkarteak eta Nagoreren familia laguntzen du prozesu osoan zehar.
2017an euren ibilbideko 10 urteak biltzeko dokumental bat ekoiztu zuten, eta Youtuben dago ikusgai.
2017an ere SABICAS saria jaso zuten "egunoro emakumeen defentsan eta berauen eskibideen alde borrokatzeagatik" .

## Ekintza soziala

2011 urtean Sanferminetan genero perspektiba kontutan izateko komunikatua kaleratu zuten. Eraso sexistarik gabeko jaiak izan daitezen "partaidetza eta eskubideak bermatzeko emakumeentzat ere aukera berdintasunean".
2018ko Apirilaren 26an, La Manada bezala ezagutzen den erasoaren sententzia irakurtzen zen ordu berean prentsaurreko bat deitu zuen Lunes Lilas kolektiboak "XXI. gizaldiko epai bat eskatzeko eta ez XIX. gizaldikoa, kalean gertatzen ari dena lagundu dezala. Ebazpen hau erreferente bat izango da eta inflexio puntu bat izan daiteke, Nagore Laffage-rena izan zen bezala, eta epai hau bihurtu daiteke ere".
2018ko Apirilaren 27an Magaly Rodriguez, Lunes Lilas elkartearen buruak, bere haserrea azaldu du La Cuatro telebista katearen kamaren aurrean: epaia abusuagatik kondenatu dutelako "La Manada" eta ez bortxaketa bat bezala.

## Erreferentziak

* ↑ Asociación ANDREA Lunes Lilas. (2018-02-12). Lunes Lilas 10 urte-años. (Noiz kontsultatua: 2018-04-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) Pamplona, EFE.. «Lunes Lilas y Andrea, Premio Sabicas por defender los derechos de la mujer» diariodenavarra.es (Noiz kontsultatua: 2018-04-27).
* ↑ (Gaztelaniaz) «Comunicado Andrea y Lunes Lilas | E-mujeres» e-mujeres.net (Noiz kontsultatua: 2018-04-27).
* ↑ Txantiloi:Local «Lunes Lilas: “El fallo de La Manada va a decir si las mujeres podemos o no confiar en la justicia”» www.elsaltodiario.com (Noiz kontsultatua: 2018-04-27).
* ↑ CUATRO.COM. «Magaly Rodríguez (Asoc. Lunes Lilas), indignada con la sentencia de 'La Manada': "Se sigue cuestionando nuestra libertad"» cuatro (Noiz kontsultatua: 2018-04-27).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q52233063
# María Gay

Maria Lourdes Pichot i Gironès (edo Pitchot eta Gironès), artistikoki Maria Gay bezala ezaguna (Bartzelona, 1876ko ekainaren 12a – New York, 1943ko uztailaren 29a), jatorri katalaneko mezzosopranoa izan zen.
Ramón Pichot i Gironès margolariaren arrebak Joan Gay i Planella konpositorea ezagutu zuen Kataluniako Orfeoian, eta harekin ezkondu eta bakarlari gisa aritu zen, María Gay izen artistikoa hartuta. XIX. mendearen amaierako Bartzelonako artista modernisten taldeko kide izan zen senarrarekin, Kataluniako Musika Erakundearen kontzertuetan, Katalunia Berriko abesbatzan eta Bartzelonako Ateneoan kantatuz.
Josep Maria Jordánen eta Morera maisuaren zarzuela batekin egin zuen debuta antzokian. Ikasketa gehiago egin zituen Bruselan, eta 1902an egin zuen debuta Théâtre de la Monnaie zentroan. Harrezkero arrakasta handia lortu zuen Europan (Londres, 1906; Paris, 1906; Milan, 1906, etab.), batez ere Carmen operarekin, 1928an Bartzelonako Lizeoan kantatu zuenarekin. Kuban ere arrakasta izan zuen, Habanako Antzoki Nazionaleko kontzertua azpimarratuz. 1908an New Yorken finkatu zuen bere egoitza, eta Metropolitan Opera House antzoki estatubatuarrean abestu zuen. Juan Gaygandik banandu zen eta 1913an Giovanni Zenatello enpresaburu eta tenorearekin ezkondu zen. Bera izan zen Veronako Jaialdian ikuskizunak hasi zituena , eta harekin 1927an New Yorken kantu-akademia bat ireki zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Registro de Nacimientos del Ayuntamiento de Barcelona, año 1876, número de registro 2932.
* ↑ Chicago Tribune, 31 de julio de 1943, página 15.
* ↑ Waters, Roberts:Deodat de Severac (en inglés). England: Ashgate Publishing, Ltd., 2008, pàg. 193. ISBN 0-7546-4105-8
* ↑ «Maria Pichot i Gironès». Enciclopedia Catalana, SAU. [Consultado el 24 de abril de 2010)
* ↑ Pérez, Mariano: Diccionario de la Música y los Músicos. Madrid: Ediciones ISTMO, 1985, pàg. 82. ISBN 84-7090-141-9.
* ↑ Hoffmann, Frank. Encyclopedia of Recorded Sound (en inglés). CRC Press, 2004, pàg. 428. ISBN 0-415-93835-X.
* ↑ Josep Maria de Sagarra. Butlletí dels museus d'art de Barcelona. (en catalán) Núm. 60 mayo de 1936.

## Kanpoko estekak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Maria Gay» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
* Datuak: Q589919
* Multimedia: Maria Gay / Q589919
# María Gil

María Gil Lastra (Santander, 1991ko apirilaren 23a) traineru estropadetako emakumezko patroia izan da. 2012an galiziarren traineruan Kontxako Bandera irabazi zuen.

## Kirol ibilbidea

Kantabriarra izanik Astilleron hasi zen arraunean eta traineru indartsua osatu zuten, Kontxako aurreneko bi ekitaldietan bigarren egin baitzuten. Emakumezkoen arraunak ez zuen ordea jarraipenik izan Kantabrian eta 2012an Rías Baixas talde galiziarra gidatzeko aukera izan zuen. Urte horretan Kontxako bandera irabazi zuen eta Emakumezkoen Ligan bigarren egin zuen.

## Palmaresa

* Kontxako Bandera:
** Txapelduna (1): 2012
** Bigarren (2): 2008, 2009
* Emakumezkoen Ligak (0): bigarren 2012an

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) ««En Cantabria no se cuida el deporte femenino»» El Diario Montañes 2012-09-11 (Noiz kontsultatua: 2020-04-12).
* Datuak: Q90253158
# María Félix

María de los Ángeles Félix Güereña (maˈɾia ˈfeliks ahoskatua; Álamos, 1914ko apirilaren 8a - Mexiko Hiria, 2002ko apirilaren 8a) Mexikoko aktorea izan zen. La Doña izenez ere ezaguna da. Antzerkia ikasi zuen Guadalajaran. Bere edertasunagatik berehala hasi zen nabarmentzen. 1942an egin zuen lehen agerpena zineman, El peñón de las ánimas (1942) filmean. Mexikoko ekoizpen onenaren Ariel saria lortu zuen birritan. Argentina, Mexiko, Italia, Frantzia eta Espainian egin zuen lana. Haren edertasun aparta ezin hobeto erretratatu zuen Gabriel Figueroa argazki-zuzendariak. Bost aldiz ezkondu zen garai hartako pertsonaia ospetsuekin, besteak beste, Jorge Negreterekin eta Agustín Lararekin. Nazioarteko hainbat zuzendarirekin lan egin zuen: Carmine Gallone (Mesalina, 1951), Jean Renoir (French Can Can, 1954), Juan Antonio Bardem (Sonatas, 1959), Luis Buñuel (Los ambiciosos, 1960) eta Juan Ibáñez (La generala, 1970).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q465189
* Multimedia: María Félix / Q465189
# Magín el mago

Magín el mago Francisco Ibáñez komikigilearen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen abentura bat da.

## Istorioa

Magín magoa oso ezaugarri berezi bat duen mago gaizkile maltzur bat da:
Maginek, begietara begiratzen dion edonor hipnotizatzeko gaitasuna du, edozein pertsona, pertsonaia, animalia edo gauzaren izaera har dezan lortuz.
Gaitasun hau hiri osoan eskala handian lapurretak egiteko erabiltzen du.
Superrak Mortadelo eta Filemoni lapur hau atxilotzea agintzen die, norekin gorriak ikusiko dituzten.

## Beste medio batzuetan

Osorik egokitu da pertsonaiei buruz eginiko telesailean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q9026958
# Mahabalipuram

Mahabalipurameko monumentu multzoa$^1$ UNESCOren gizateriaren ondarea :
| Mamallapuramgo Bost Rathas delakoak ||
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | i, ii, iii, vi |
| Erreferentzia | 249 |
| Kokalekua | |
| Eskualdea$^2$ | Asia eta Ozeania |
| Izen ematea | 1984 (VIII. bilkura) |
| $^1$ UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) $^2$ UNESCOren sailkapena ||
Mahabalipuram, Mamallapuram bezala ere ezaguna, Indiako Tamil Nadu estatuko Kancheepuram barrutiko hiri bat da.
Mahabalipuram hiria, VII. mendean, Pallava dinastiaren portu bat zen, Chennaitik 60 kilometro ingurura zegoena. VII eta IX. mendeen artean eraikitako zenbait monumentu historiko ditu, UNESCOk, 1984an, Gizateriaren Ondare izendatu zituenak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q208000
* Multimedia: Mahabalipuram / Q208000
# Mahaffey (Pennsylvania)

Mahaffey Pennsylvaniako borough bat da. Clearfield konderrian kokatua dago. 2010ean 368 biztanle zituen, 1,11 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Clearfield konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1183176
* Multimedia: Mahaffey, Pennsylvania / Q1183176
# Mahai-apaingarri

Mahai-apaingarria, mahaierdikoa edo zentroa apaingarri bat da, jateko antolatuta dauden mahaien erdian jartzen dena.
Mahai-apaingarrien helburua mahaiaren estetika hobetzea da, gainerako elementuekin batera, batez ere, baxera, mahai-zapiak eta mahai-tresneria. Mahai-apaingarriek nortasuna ematen diote mahaiari, eta gaikako eduki bat izan dezakete urteko geltokira edo egiten den jaiegunera edo ospakizunera egokituta: Gabonak, Halloween, ezkontza-oturuntza, etab.

## Erreferentziak

* ↑ «mahaierdikoa», Euskalterm terminologia banku publikoa

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2387515
* Multimedia: Centrepieces (tableware) / Q2387515
# Magòria-La Campanako geltokia

Magòria-La Campana Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirien geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sants-Montjuïc barrutian dago.
Geltokia 1997n inauguratu zen.
* Datuak: Q3780401
* Multimedia: Magòria-La Campana train station / Q3780401
# Marineland (Florida)

Marineland Floridako herri bat da. Flagler konderrian kokatua dago. 2010ean 16 biztanle zituen, 0,8 kilometro koadrotan banatuta.

## Ikus, gainera

* Flagler konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2036855