OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Katia Labèque

Katia Labèque (Baiona, 1950eko martxoaren 11) lapurtar piano-jotzailea da, Marielle ahizparekin batera Labèque ahizpak duoa osatzen duena.
Ahizpen aita doktore, errugbilari ohia eta musikazalea izan zen eta Ada Cecchi ama, berriz, italiar musika irakaslea. 1968an Parisko Kontserbatorioan graduatu ziren eta 1980ko hamarkadatik aurrera ospetsu bilakatu ziren.
Beste taldeen lanak ere ekoiztu dituzte: rock esperimentala (B for Bang DimensionX, Dream House, Red Velvet) edo euskal musika (Mayte Martin, Kalakan)

## Diskografia

* 1969 : Olivier Messiaen, Visions De L'Amen
* 1970 : Bartok, Sonata for 2 Pianos and Percussion
* 1972 : Rachmaninov, 24 Preludes & Suite No. 2
* 1972 : Hindemith - Martinu
* 1979 : Marius Constant : Psyche
* 1980 : Gershwin, Rhapsody In Blue / Piano Concerto In F
* 1981 : Brahms, Hungarian dances
* 1981 : Gershwin's songs Barbara Hendricksekin
* 1982 : Scott Joplin, Gladrags
* 1983 : Liszt, Réminiscences de Don Juan
* 1984 : Prokofiev, Peter and The Wolf and Saint Saëns, Le Carnaval des animaux Itzhak Perlman eta Israelgo Orkesta Filarmonikoarekin, Zubin Mehtak zuzendua
* 1984 : Rossini, Petite messe solennelle
* 1984 : Gershwin, An American in Paris
* 1985 : Gershwin, Rhapsody in Blue Clevelandeko Orkestrarekin, Riccardo Chaillyk zuzendua
* 1985 : Bizet, Fauré, Ravel
* 1985 : Bartók, Sonata and Concerto Simon Rattlek zuzendua
* 1987 : Stravinsky, Petrouchka / Concerto For 2 Pianos
* 1987 : Gershwin, I got Rhythm - Music for Two Pianos
* 1988 : Bernstein, Symphonic dances and songs from West Side Story
* 1989 : Poulenc, Concerto for 2 Pianos Bostongo Orkesta Sinfonikoarekin, Seiji Ozawak zuzendua
* 1989 : Mozart, Piano Concerti Berlingo Filarmonikarekin. Semion Bitxkovek zuzendua
* 1990 : Mendelssohn / Bruch, Piano Concerti
* 1990 : Love of colours
* 1990 : Dvorak, Slavonic Dances Op. 46 & 72
* 1991 : Encore !
* 1993 : España !
* 1994 : Tchaikovsky, Piano fantasy : music for two pianos
* 1996 : En blanc et noir - Debussy Album
* 1997 : Carnival Elton John, Madonna, Paul Simon, James Taylor, Sting, Tina Turner eta besteekin ...
* 2001 : Brahms - Tchaikovsky - Debussy (compilation album)
* 2003 : Piano Fantasy (bilduma - 6 CD)
* 2006 : Maurice Ravel
* 2007 : Stravinsky / Debussy
* 2007 : Schubert / Mozart
* 2008 : De fuego y de Agua Mayte Martinekin
* 2009 : Erik Satie
* 2010 : The New CD box
* 2011 : Gershwin-Bernstein, Rhapsody in Blue - West Side Story
* 2011 : Nazareno
* 2013 : Minimalist Dream House
* 2018 : Amoria, Katia eta Marielle Labèque. Deutsche Grammophon.

## Filmografia

* 1990 : The Loves of Emma Bardac, Thomas Mowreyren telefilma
* 2000 : The Italian Bach in Vienna
* 2000 : The Man Who Cried, Sally Potterrek zuzendua
* 2005 : Waldbühne 2005
* 2005 : I'm Going to Tell You a Secret, Madonnari buruzko dokumentala
* 2011 : The Labeque way, dokumentala

## Erreferentziak

* ↑ «Perkusio kantariak» Berria 2010-12-29.

## Kanpo loturak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q4251826
# Katia Paskaleva

Katia Paskaleva (bulgarieraz: Катя Паскалева; Petrich, 1945eko irailaren 18a - Sofia, 2002ko uztailaren 23a) bulgariar aktorea izan zen. Koziyat rog filmean egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.

## Filmografia hautatua

| Urtea | Filma | Filma | Pertsonaia | Oharra(k) |
| Urtea | Izenburua | Transliterazioa | Pertsonaia | Oharra(k) |
| 1966 | Понеделник сутрин | Ponedelnik sutrin | Velko's wife | Zentsura zela eta, 1988an eman zuten |
| 1967 | Detour | | | |
| 1971 | Краят на песента | Krayat na pesenta | Nayme | |
| 1972 | Козият рог | Koziyat rog | Maria | Metodi Andonovek zuzendua |
| 1973 | Мъже без работа | Mazhe bez rabota | Hristina | |
| 1975 | Вилна зона | Vilna zona | Stefka | Eduard Zaharievek zuzendua |
| 1977 | Матриархат | Matriarhat | Tana | Lyudmil Kirkovek zuzendua |
| 1977 | Звезди в косите, сълзи в очите | Zvezdi v Kosite, Salzi v Ochite | Liza Strezova | |
| 1982 | Елегия | Elegiya | Zdravka tabernaria | Eduard Zaharievek zuzendua |
| 1987 | Ева на третия етаж | Eva na tretiya etazh | Naumova | |

## Erreferentziak

* ↑ 156. Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema. Gasteiz: Euskaltzaindia (argitaratze data: 2009-02-27) (Noiz kontsultatua: 2023-10-06).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6378552
# Jiří Menzel

Jiří Menzel (Praga, 1938ko otsailaren 23a - ibidem, 2020ko irailaren 5a) txekiar zinema eta antzerki zuzendari, aktore eta gidoilaria izan zen. Bere filmek ikuspegi humanista eta sarkasmoa eta probokazioa uztartzen dituzte. Bohumil Hrabal eta Vladislav Vančura bezalako idazle txekiarrak lan batzuk egokitu zituen. Oscar Saria irabazi zuen Ostře sledované vlaky (Zorrotz begiratutako trenak) filmarekin.

## Filmografia

* 1963 – Umřel nám pan Foerster
* 1965 – Perličky na dně
* 1965 – Zločin v dívčí škole
* 1966 – Ostře sledované vlaky (Zorrotz begiratutako trenak)
* 1968 – Zločin v šantánu
* 1968 – Rozmarné léto
* 1969 – Skřivánci na niti
* 1974 – Kdo hledá zlaté dno
* 1976 – Na samotě u lesa
* 1978 – Báječní muži s klikou
* 1980 – Postřižiny
* 1983 – Slavnosti sněženek
* 1985 – Čokoládoví čmuchalové
* 1985 – Vesničko má středisková
* 1989 – Konec starých časů
* 1990 – Žebrácká opera
* 1994 – Život a neobyčejná dobrodružství vojáka Ivana Čonkina
* 2002 – Dalších deset minut
* 2006 – Obsluhoval jsem anglického krále (Nik, Ingalaterrako erregearen zerbitzura egon naizen honek)
* 2013 – Donšajni
* Datuak: Q352030
* Multimedia: Jiří Menzel / Q352030
# Jiří Hájek

Jiří Hájek (Krhanice, 1913ko ekainaren 6a - Praga, 1993ko urriaren 22a) txekiar politikaria izan zen. Nazien aurkako erresistentzian jardun zuen, eta alemanek preso eduki zuten (1939-1945). Gerra ostean, Txekiar Alderdi Komunistako kide egin zen, eta enbaxadore izan zen Londresen (1955-1958) eta Nazio Batuen Erakundean (1962-1965). Hezkuntzako ministro izendatu zuten 1965ean, eta atzerri-gaietakoa 1968an. Pragako Udaberrian Varsoviako Ituneko tropek Txekoslovakia inbaditu zutenean, eraso hura gaitzesteko eskatu zuen Nazio Batuen Erakundearen Segurtasun Kontseiluan. Bere karguetatik kendu zuten, eta 77 Gutuna oposizio-mugimenduko kide egin zen. Bakearen Nobel sarirako hautagai izan zen 1989an.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/28 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q983855
* Multimedia: Jiří Hájek / Q983855
# Jiří Paroubek

Jiří Paroubek (Olomouc, 1952ko abuztuaren 21a) txekiar politikaria da. Txekiako lehen ministroa izan zen 2005etik 2006ra.
Garai komunistan, Txekoslovakian, Alderdi Sozialistako kidea izan zen, agintean zegoen Txekoslovakiako Fronte Nazionaleko kidea. Belusezko Iraultzaren ondoren, Alderdi Sozialdemokratarekin bat egin zuen eta Pragako udal gobernuan egon zen hamalau urtez.
Stanislav Gross lehen ministroak Eskualde Garapeneko ministro izendatu zuen 2004ko abuztuan. 2005eko apirilean Gross ordezkatu zuen koalizio-gobernuko lehen ministro karguan. 2006ko hauteskundeak galdu zituen, baina alderdiko presidente izaten jarraitu zuen 2010era arte.
* Datuak: Q161671
* Multimedia: Jiří Paroubek / Q161671
# Jiří Lipták

Jiří Lipták (Brno, 1982ko martxoaren 30a) txekiar kirol-tiratzailea da. 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan trap proban, fosoan, hartu zuen paret eta sailkapen txandan 18. sailkatu zen. Liptákek urrezko domina irabazi zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Gizonezkoen Foso proban.

## Nazioarteko emaitzak

Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia | 01 ! | Banakako fosoa |

## Erreferentziak

* ↑ «Jiri Liptak - Shooting - Olympic Athlete | London 2012» web.archive.org 2012-07-31 (Noiz kontsultatua: 2021-12-28).
* ↑ (Ingelesez) IOC. «London 2012 double trap 150 targets men Results - Olympic shooting» Olympics.com (Noiz kontsultatua: 2021-12-28).
* ↑ Novotný, Pavel. (29 July 2021). «Historický triumf v Tokiu! Češi rozdrtili zbytek světa. Lipták vystřílel zlato, Kostelecký stříbro» PRÁVO. English translation via Google.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q6203743
# Jiří Dienstbier

Jiří Dienstbier (Washington Hiria, Ameriketako Estatu Batuak, 1969ko maiatzaren 27a) txekiar politikari, senatari eta abokatua da. Txekiako Alderdi Sozialdemokrataren presidenterako hautagaia izan zen 2013an.

## Kanpo estekak

* Jiří Dienstbieren webgune ofiziala (Txekieraz) (Ingelesez)
* Datuak: Q133947
* Multimedia: Jiří Dienstbier mladší / Q133947
# Kiyokazu Nishikawa

Kiyokazu Nishikawa (Fukuoka, 1972ko azaroaren 10a) arkularia da. Japonia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak

* ↑ Kiyokazu Nishikawa
* ↑ Kiyokazu NISHIKAWA

## Kanpo estekak

* Datuak: Q89029497
# Kiyomizu-dera

Kiyomizu-dera (japonieraz: 清水寺, euskaraz: «ur garbiaren tenplua») , zenbait tenplu budista izendatzen ditu, eta, modu ofizialean Otowa-san Kiyomizu-dera (japonieraz: 音羽山清水寺) tenplua, Japoniako Kyoto hirian dagoena. Tenplua, 778an datatua dago, egungo eraikinak, 1633an eraiki ziren arren. Tenpluak, bere izena, multzoan aurkitzen diren ur-jauzietatik hartzen du, gertuko muinoetatik jaisten zirenak. Kiyomizu (japonieraz: 清水) hitzak, literalki, "ur garbia" esan nahi du.

## Egitura

Kiyomizu-derako eraikin nagusia, bere baranda handiagatik nabarmentzen da, ehundaka zutabek eusten dutena, muinotik gainirtetzen dena eta hiriaren ikuspegi bikainak eskaintzen dituena. Honako hau dioen esaera herrikoi bat dago: "Kiyomizuko plataformatik salto egin" (「清水の舞台から飛び降りる」), Edo garaiko tradizio batean oinarritzen dena, plataforma horretatik jauzi egin ondoren bizirik irteten denari, nahi bat emango zaiola dioena. Jauzi horretatik bizirik irteteak, posible dirudi: plataformaren azpian dagoen landaretza handiak, erromes zortedun baten erorketa leunduko luke, praktika hau, gaur egun debekatua dagoen arren. 234 jauzi gogoratzen dira Edo garaian, eta, horietatik %84,5etan, jauzi egin zuena onik irten zen. Erorketak, hain zuzen ere, 13 metroko garaiera du, zurezko eraikin batentzako nahiko handia dena.
Gela nagusiaren azpian, Otowa-no-taki ur-jauzia dago, non hiru ur kanal, urmael batean erortzen diren. Tenplua bisitatzen dutenek, ura ur-jauzitik hartzen dute, propietate sendagarriak dituela uste dena, metal edo plastikozko kopatan. Esaten denez, ur hau edateak, osasuna, luzaro bizi izatea eta ikasketetan arrakasta izatea suposatzen du.
Eraikin ezberdinek, zenbait barruti sakratu dauden multzo bat eratzen dute. Aipagarriena, beharbada, Jishu (Jishu-jinja) santutegia da, Okuninushino-Mikotori eskainia, maitasunaren eta "ezkontza onen" jainko bat. Santutegi honek, bi "maitasunaren harri" ditu, bata besteagandik 18 metrora aurkitzen direnak, bisitari bakartiek, begiak itxita egiten saiatzen diren distantzia. Beste aldeko harrira begiak itxita iristea, erromesak, maitasuna aurkituko duenaren adierazpen bezala ulertzen da. Distantzia horretan, batek, laguntza jaso dezake, baina horrek, maitasuna aurkitzeko laguntza edo bitartekoren bat beharko duela bezala ulertzen da.

## Garrantzia

Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak izeneko multzoaren zati da (Uji, Kyoto eta Otsu hiriak), UNESCOk, 1994an, Gizateriaren Ondare izendatu zituenak.
Tenplua, Munduko Zazpi Mirari Berriak aukeratzerako orduan egon zen hautagaietako bat izan zen, Bernard Weberren New Open World Foundationek proposatutakoa. Hala ere, ez zen aukeratuetako bat izan.

## Iruditegia

* Kiyomizu-dera udaberrian.
* Tenpluaren egitura ezberdinak lotzen dituen kanpoko pasabidea.
* Tenpluko Niou sarrera.
* Okuninushino-Mikoto, maitasunaren jainkoa.
* Otowa-no-taki: Kiyomizu-dera tenpluko urjauzia.

## Ikus, gainera

* Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak

## Kanpo estekak

* (Japonieraz)(Ingelesez) Webgune ofiziala
* Datuak: Q221716
* Multimedia: Kiyomizu-dera / Q221716
# Kixmiren jaiotza eta Olentzeroren jatorria

Kixmiren jaiotza eta Olentzeroren jatorria euskal mitologiako kondaira garrantzitsuenetako bat da. Bertan jentilek, Kixmik eta Olentzerok hartzen dute parte. Kondaira honek Olentzeroren jatorria azaltzen digu, baita euskal paganismoaren amaieraren hasiera eta kristautasunaren etorreraren berri eman ere.

## Kondaira

Behinola, Aralar mendilerroan dagoen Martxabaleta izeneko zelaigunean jentilak festa pagano bat ospatzen ari omen ziren dantzaka.
Bat-batean, sortaldetik laino distiratsu bat zetorrela eurengana ikusi zuten. Argi arraro hark erabat sorgortu zituenez, lasterka joan ziren aholku bila eurekin bizi zen jentil zaharrenarengana, laino eta izarren inguruko jakitun ospea baitzuen.
Jentil zaharrak laino bitxi hura ikusita, jentilek ohi zuten modu atsekabez zuzendu zitzaion biltzarrari:
—Ene seme-alabok! —esan omen zien— Kixmi jaio eta gure amaiera iritsi da. Ez dut gehiago bizi nahi. Horregatik, otoi, bota nazazue amildegitik behera.
Eta hala, jentil zaharraren nahia bete eta bertan behera amildu zuten, halako modu tragikoan heriotzarekin topo eginez.
Bien bitartean, laino distiratsua gero eta hurbilago zegoen, babesleku bila ihesi zihoazen jentilen ikusmena bera ere itsutzeraino.
Une hartan Arraztaran izeneko inguruan dagoen pagadi batera ailegatuta, lainoa haien gainean kokatu eta jentilak harri pilo baten pean gelditu ziren lurperatuta. Gaur egun harri pila hari Jentilarri deritzote; hots, Jentilen Harria.
Halere, ez omen ziren jentil guztiak orduan hil, bakar batek biziraun izan baitzuen. Jentil hark Euskal Herri osoan Kixmiren jaiotza iragartzen du oraindik ere, eta haren izena Olentzero da.
Jentilen hizkuntzan Kixmi izena Kristo izenaren parekidea zen.

## Ikus gainera

* Jentil
* Jentilarri
* Kixmi
* Olentzero

## Erreferentziak

* ↑ 1916. urtean Zaldibia udalerriko artzain batek On Joxe Migel Barandiaran zenari kontatutako kondaira. Antologia de Fabulas, Cuentos y Leyendas del Pais Vasco. Luis de Barandiaran Irizar. Txertoa argitaletxea, 1984.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12261500
# Kiyokazu Kudo

Kiyokazu Kudo (japonieraz: 久藤 清一, 1974ko ekainaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata, Avispa Fukuoka eta Cerezo Osaka.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1574367
# Kiyomitsu Kobari

Kiyomitsu Kobari (japonieraz: 小針 清允, Kobari Kiyomitsu, 1977ko ekainaren 12a -) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki, Vissel Kobe, Vegalta Sendai, Tochigi SC eta Gainare Tottori. 1997ko sub-20en Munduko Futbol Txapelketan ere parte hartu zuen.

## Erreferentziak

* ↑ FIFA

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3081100
# Kiyokazu Masuda

Kiyokazu Masuda (japonieraz: 増田 清一, 1987ko maiatzaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11429348
# Kiyonobu Okajima

Kiyonobu Okajima (japonieraz: 岡島 清延, 1971ko ekainaren 30a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3245486
# Kixmi

Kixmi jentilek Jesukristori ematen zioten izena da, zimino esan nahi zuena. Jentilak Kixmiren jaiotzaz ohartu zirenean, beren aroaren amaiera heldu zela ulertu zuten. Haietako asko, orduan, Jentilarriaren azpian sartu ziren.
Hala ere, hitza tximu-deabru bezala irakurtzen zen erdi aroan.

## Jatorria

Kixmiren jaiotza eta Olentzeroren jatorria euskal mitologiako kondaira garrantzitsuenetako bat da. Bertan jentilek, Kixmik eta Olentzerok hartzen dute parte. Kondaira honek Olentzeroren jatorria azaltzen digu, baita euskal paganismoaren amaieraren hasiera eta kristautasunaren etorreraren berri eman ere.

## Kanpo estekak

* Kixmiren inguruko ikerketa KIXMI blogean, euskaraz
* Kixmi Auñamendi entziklopedian
* Datuak: Q3197660
# Kixon

Kixon (hebreeraz: נחל הקישון‎, Nachal HaKishon; arabieraz: نهر المقطع‎, Nahr el-Mokatta, edo Mukutta', – euskaraz: «sarraskiaren ibaia»; izen alternatiboa, الكيشون al-Qisun) Israelgo ibaia da, Haifako badian bere bokalea duena. 70 kilometroko luzera du, ur-laster iraunkor batekin. Iturririk urrunena Gilboa mendietan dago, eta mendebalde-ipar-mendebalderantz doa Jezreelgo haranean zehar, Haifako badian itsasoratzen dena, Mediterraneo itsasoan. Bere drainatze-arroak 1.100 kilometro koadro ditu, eta Jezreelgo haranaren eta mendebaldeko Galilearen zati handi bat eta Karmel mendiaren zati batzuk hartzen ditu. Bere ibilguaren azken zatia zeharo kutsatuta dago.
Bi aldiz aipatzen dute Biblian:
* 1 Erg 18:40: Eliasen aginduz Baalen profetak Kixon errekara jaitsarazi eta lepoa moztu zien tokia zela dio;
* Epa 5:21: Kixon errekan kanaandar armada bainatu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Henderson, Archibald. (1884). Palestine. Its Historical Geography, with topographical index and maps. Edinburgh: T&T Clark, 205 or..
* ↑ Map of Western Palestine. Londres: Palestine Exploration Fund, 5 or..
* ↑ (Hebreeraz) «מפרץ חיפה הוא סמטת הסרטן של המדינה» Yedioth Ahronoth 2003-7-14.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1743701
* Multimedia: Kishon River / Q1743701
# Kiyohiro Hirabayashi

Kiyohiro Hirabayashi (japonieraz: 平林 輝良寛, 1984ko ekainaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q3246320
# Katalain

Katalain Orbaibarrako Garinoain udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Orbaibarrako ibarburua da. Bertako biztanleak katalaindarrak ziren.

## Izena

Katalain beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
* gaztelaniaz: Cataláin ("kataláin" ahoskatua)
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
* Catalayn (1559)
* Catalain (1702)
* Catalain (1802)
* Katalain (1996)

### Etimologia

Orbaibarrako beste herri asko bezala: Katal izeneko pertsona baten lekua. Toponimo hori, Katalan jentilizioaren antz handia duenez, gaztelaniaz askotan asimilatu izan da hitz horrekin, eta Katalain abizena duten pertsona gehienek, gaur egun, Katalan edo Catalán bezala idazten dute, Alberto Catalán politikari nafarraren kasuan bezala.

## Historia

Antzinako monasterioa edo berezko eliza, zeinaren titularrek, Semenok eta Migul Garinoainek, 1207an Orreagako Santa Mariari eman zioten. XIII. mendetik aurrera, kabildo horretako iltze-dendetako baten egoitza izan zen, eta, ziurrenik, baita erromesen aterpe ere. XVI. mendetik baseliza bihurtu zen, eta gero, Orreagak izendatutako kaperauaren eta Garinoaingo bikarioaren artean sarritan izan ziren gatazkak.
XIX. mendearen hasieran, jaurerri-erregimenaren mende zegoen etxalde gisa iraun zuen, erregimen mota hori desagertu zenean. 1802an hiru etxe eta baselizara mugatzen zen, eta bertara prozesioan joaten ziren ibarreko herri guztiak, beharrak eta ur eskasia zeuden garaian.

## Oharrak

* ↑ /kataláin/ ahoskatua (laguntza) Azentua: zorrotza hirugarren silaban

## Erreferentziak

* Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), Nafarroako toponimia eta mapagintza. XXXV, Iruñea, 1996. ISBN 84-235-1505-2.
* ↑ Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
* ↑ «Gandiriain - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

## Ikus, gainera

* Garinoain
* Orbaibar
* Erdialdea
* Erriberriko merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q112618788
# Katalaingo Kristo Santuaren baseliza

Katalaingo Kristo Santuaren baseliza Nafarroa Garaiko Orbaibar ibarreko Garinoain udalerriko Katalain herri hustuan kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko estiloa ditu. Herrigunetik kanpo eta ekialdera dago, AP-15 autobidea zubi batez gainetik igaro eta Orisoain udalerrira doan errepidearen bazterrean dago, Garinoaingo herrigunetik kilometro batera. Nafarroako kultura ondasuna izendatua dago. Baselizaren ondoan beste eraikuntzen aztarnak ikus daitezke.

## Historia

XII. mendeko eliza propioaren jabegoa zen, monasteriolo batekoa, eta titularrek, Jimeno eta Miguel Garinoain, 1207an, Orreagako kolegiatari eman zioten. XIII. mendearen hasieratik kabildo horren egoitza izan zen eta, ziur aski ere, pelegrinoen aterpetxea.

## Deskribapena

Espezialistek Loarre-Lobarreren eragina ikusi dute eliza honen estiloan, Orbaibarren beste eraikin erlijiosoetan bezala.
XII. mendearen erdialdean eraiki zen. Fatxada nagusia, erdi-puntuko hiru hutsune dituen kanpai-horma batez errematatua dago. Horietako bietan kanpaiak daude. Behealdean portada ikus daiteke. Fuste eta kapitel ornatuak dituzten zutabeetan bermatuta dauden erdi-puntuko arku leunez osatutako portada da. Arkuen azpian tinpanoa dago eta, bere gainean, teilatutxo bat ikusten da. Teilatutxo honen behealdean, xake-formako irudiekin eta hagaburutxoekin ornatutako erlaitza dago. Teilatuaren gainean, itsututa dauden hiru gezi-leiho irekitzen dira. Erdikoa, zutabeetan bermatuta dagoen baketoi batez babestuta dago eta, albokoak, bi arkiboltez markoztatuta daude. Baselizaren nabearen atzealdean gorputz angeluzuzen bat altxatzen da. Linterna batez dago koroatuta

## Katalain

Vianako Printzea Erakundeak, Katalaingo monumentu gunea berriztuko zuela iragarri zuen 2008an. Katalain Garinoaingo herri hustua da, eta bertan estilo erromaniko berantiarreko eliza, monasterioa, etxea eta landetxea daude, denak XIII. mende eta XV. mendea bitartean eraikiak. Eliza 1981. eta 1984. urteen artean berreraiki zen eta Vianako Printzea Erakundeak gainontzeko eraikinak ere berriztuko omen ditu.
Gunea berritzeko lanek 200 000 euroko aurrekontua izango dute eta 2009an Izarbeibarko sei herrik, Katalainen gune osorako azpiegitura eta zerbitzuak ezartzeko proiektu komuna aurkeztu zuten Espainiar estatuko gobernuak emandako diru-laguntzei esker. Horrela, Garinoain, Leotz, Oloritz, Orisoain, Puiu eta Untzueko Udalek, plagintza hortako diru-laguntzak batu eta 140 000 euro biltzea lortu zuten, Mairagako mankomunitatearen barnean Gobernuari laguntza eskatuz.

## Galeria

* Kapitel ornatuak
* Barnealdea
* Atzealdea
* Kapitelak
* Barnealdea

## Erreferentziak

* Nafarroako Entziklopedia Handia | GARINOAIN. (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).
* ↑ https://web.archive.org/web/20170924230553/http://navarra.definde.com/fichaturismo/ermita-del-santo-cristo-de-catalain-115
* ↑ http://www.romanicoennavarra.info/eusa.htm
* ↑ http://www.romanicoennavarra.info/catalain.htm

## Ikus gainera

* Katalain
* Garinoain
* Orbaibar
* Erdialdea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492201
* Multimedia: Cataláin / Q20492201
# Katalan Aliantza

Katalan Aliantza (katalanez: Aliança Catalana) eskuin muturreko alderdi politiko katalan independentista da, 2020an Ripollen sortua. Katalan enpresak babestearen, erlijioa eta Estatua bereiztearen eta merkatu-ekonomiaren aldekoa da. Alderdia Katalunian espainiera hautazko irakasagai izatea aldarrikatzen du, immigrazioa gogorki arbuiatzen du, eta Mendebaldeko balioen alde eta islamaren aurka agertzen da. Hori dela-eta, alderdia hispanofobo, xenofobo eta islamofobotzat hartzen da.
Aliantza nagusiki Ripolleko Kataluniako Fronte Nazionaleko kide ohiek eratu zuten, Silvia Orriols buru, FNCk aldarrikapen nazionalistak eta immigrazioaren aurkakoak leuntzea eskatu ei zielako.
* Datuak: Q100407262
* Multimedia: Aliança Catalana / Q100407262