OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Yingtan

Yingtan (txinera sinplifikatuz: 鹰潭; pinyineraz: Yīngtán), Jiangxi probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 1.075.000 biztanle inguru dauzka 2000ko erroldaren arabera eta 7.208 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena

Prefektura mailako Yingtan hiriaren mugakideak honakoak dira: Shangrao iparralde eta ekialdean, Fujian probintzia hego-ekialdean, Fuzhou hegoaldean.

## Banaketa administratiboa

* Yuehu Barrutia (月湖区 Yuèhú Qū ;)
* Guixi Hiria (贵溪市 Guìxī Shì ;)
* Yujiang Konderria (余江县 Yújiāng Xiàn)

## Ikus, gainera

* Jiangxi probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Yingtan hiriko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q363076
* Multimedia: Yingtan / Q363076
# Yinzhou Barrutia

Yinzhou Barrutia Txinako Herri Errepublikako hainbat toki izan daiteke:
* Yinzhou barrutia: Zhejiang probintziako Ningbo prefektura mailako hirian dagoen barrutia.
* Yinzhou barrutia: Liaoning probintziako Tieling hirian dagoen barrutia.
# Yingze Barrutia

Yingze Barrutia (txinera sinplifikatuz: 迎泽区; pinyineraz: Yíngzé Qū), Taiyuan osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 464.000 pertsona bizi ziren 117,0 kilometro koadroko azaleran.

## Ikus, gainera

* Taiyuanen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

* (Txineraz) Yingze barrutiko gobernuaren webgunea.
* Datuak: Q1333527
* Multimedia: Yingze District / Q1333527
# Yinhai barrutia

Yinhai barrutia (txinera tradizionalez: 银海区) Txinako barruti bat da, Beihai barruan. Azken zentsuaren arabera 315.196 biztanle zituen 540.98 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1341865
* Multimedia: Yinhai District / Q1341865
# Yintai barrutia

Yintai barrutia (txinera tradizionalez: 印台区) Txinako barruti bat da, Tongchuan barruan. Azken zentsuaren arabera 217.509 biztanle zituen 607.46 azaleran banatuta.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1200875
* Multimedia: Yintai District / Q1200875
# Yining aireportua

Yining Aireportua (txineraz: 伊宁机场), (NAGE: YIN, NAZE: ZWYN), Txinako Herri Errepublikako Xinjiang probintziako Ili Kazakhstandar Prefektura autonomoan dago.

## Hegaldiak

* China Southern Airlines (Ürümqi)

## Ikus, gainera

* Txinako Herri Errepublikako aireportuen zerrenda

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2630866
# Yusuke Hayashi

Yusuke Hayashi (japonieraz: 林 勇介, 1990eko urtarrilaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Grulla Morioka.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q6140411
# Yusuke Imamura

Yusuke Imamura (japonieraz: 今村 優介, Imamura Yusuke, 1997ko abenduaren 27a -) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Azul Claro Numazu.

## Kanpo estekak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q95163140
# Yusuke Hoshino

Yusuke Hoshino (japonieraz: 星野 有亮, 1992ko maiatzaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Zweigen Kanazawa.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q24083050
# Yusuke Kawabuchi

Yusuke Kawabuchi (japonieraz: 川淵 勇祐, 1986ko apirilaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q11013154
# Yusuke Harada

Yusuke Harada (japonieraz: 原田 祐輔, 1991ko maiatzaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q47465031
# Yusuke Igawa

Yusuke Igawa (japonieraz: 井川 祐輔, 1982ko urriaren 30a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka eta Kawasaki Frontale.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q275811
* Multimedia: Yusuke Igawa / Q275811
# Yusuke Ishii

Yusuke Ishii (japonieraz: 石井 雄輔, 1991ko ekainaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fujieda MYFC.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q18545769
# Yusuke Kawagishi

Yusuke Kawagishi (japonieraz: 川岸 祐輔, 1992ko maiatzaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespakusatsu Gunma.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q21286393
# Yusuke Higa

Yusuke Higa (japonieraz: 比嘉 祐介, 1989ko maiatzaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos eta JEF United Chiba.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q8062018
# Yusuke Inuzuka

Yusuke Inuzuka (japonieraz: 犬塚 友輔, 1983ko abenduaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Ventforet Kofu.

## Kanpo loturak

* (Japonieraz) J.League Data Site
* Datuak: Q1573323
# Zaldua leinua

Zaldua Lapurdiko bizkondeen familia bat izan zen (frantsesez, Sault). XII. mendean Arbelako bizkonde-familiarekin lotu zen ezkontzaz. Arnaldo Bertrand Lapurdiko kondea (1170-1192) Baionatik kanporatu zuten ingelesek, eta ordutik aurrera Uztaritzen egokitu zen Zalduia familia. Gilen Raimundo izan zen azken bizkondea (1192-1193). Lapurdiko bizkondearen titulua nafar koroari eta subiranotasunari loturik sortu zen, eta agintari ingeles-akitaniarrek, Baionatik hura kanporatu ondoren, baile bat ezarri zuten Lapurdin ordutik aurrera.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20492781
# Zalditeria arina (Suppé)

Zalditeria arina (alemanez: Leichte Kavallerie) Franz von Suppék idatzitako opereta bat da, Karl Costaren libretoarekin. 1866ko martxoaren 21ean antzeztu zen lehen aldiz Vienako Carltheaterren.
Opera XVIII. mendean girotua dago von Bredereck baroiaren eta Ilonka Csikos kondesaren gortearen azpijokoen erdian, honen ballet konpainia "zalditeria arina" deitua delarik.
Opereta, iluntasun erlatiboan mantentzen den arren, zalditeria arinaren obertura, Von Supperen lanik ezagunenetako bat da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1814636
# Zalditeriako 7. Erregimentua

Zalditeriako 7. Erregimentua —edo, besterik gabe, Zalditeriako Zazpigarrena— (ingelesez: 7th Cavalry Regiment) Ameriketako Estatu Batuetako Armadako zalditeriako erregimentu bat da. Jatorria XIX. mendean du, eta haren ezizena Garryowen da, bere ereserkitzat hartu zuen Garryowen irlandar doinuaren ohorez. Berez, 1866ko ekainaren 28an sortu zen.
Mundu osoan zerbaitegatik ezaguna baldin bada, 1876. urtean Little Big Horngo gudua‎n George Armstrong Custer ofizialaren agindupean zegoelarik Zaldi Ero buruzagiaren agindupeko siux gudaroste batek eman zion jipoiarengatik da. Porrot ikaragarri honek garai hartako AEBetan erregimentu honetako militarrak heroi edo martiri bilakatu zituen.
Gaur egun, nagusiki gerra-gurdiz osaturiko indar armatu bilakatu da.

## Kanpo estekak

* Zalditeriako 7. Erregimentuko Lehenbiziko Batailoiaren webgunea (Ingelesez)
* Zalditeriako 7. Erregimentuko Bigarren Batailoiaren webgunea (Ingelesez)
* Datuak: Q269574
* Multimedia: 7th Cavalry Regiment (United States) / Q269574
# Zaldua

    Artikulu hau Nafarroako errekari buruzkoa da; leinua gaitzat duena beste hau da: «Zaldua leinua»
    Artikulu hau Nafarroako errekari buruzkoa da; erromatar aztarnategia gaitzat duena beste hau da: «Zalduako aztarnategia»
Zaldua Nafarroako erreka da, Arakil ibaiaren ezkerraldeko adarra; 7 km. Lizarragako mendatearen iparraldeko mazelan du iturburua, eta Ergoiena eta Etxarri Aranatzeko udalerrietako lurrak ureztatzen ditu, ura Arakil ibaian isuri aurretik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q12269186
# Zaldizko polizia

Zaldizko polizia, arabiar herrialdetan Gameluzko polizia, animalien gainean mugitzen diren poliziak dira. Gehienetan lurralde urrunetan ibiltzen dira baina, askotan ere, hirietan, zeremonia berezietan edo parke eta zabalgune handietan. Pertsona talde handiak kontrolatzeko ere polizia egokia izan daiteke, alturak ikuspegi orokorra eskaintzen baitie.

## Polizia horren abantailak

* Poliziak hartzen duen altura bere izaera inposatzen du.
* Errepideak ez dauden tokietan mugimendu erraztasun gehiago du.
* Naturgune babestuetan ingurumenean hobeto integratzen dira. Ez dute zarata sortzen ezta ere kutsatzen.
* Hirietan delinkuenteen aurrean disuazio-tresna izan daiteke.

## Ekipamendua

Uhaleria ekitazio arruntan erabiltzen den antzekoa da. Zela askotan sintetikoa izaten da eta ez larruzkoa, animaliak eraman behar duen pisua arintzeko; nolabait poliziak gainean daraman ekipoaren pisua konpentsatu egiten da horrela. Ferrak bai dira bereziak, metal bereziekin eginak, trakzio handia hobeto jasatzeko. Hirietan, bestetik, ferrek gomazko zolak izaten dituzte. Liskarren kontroletan aritzen diren zaldiak, bestetik, burua babestuta eramaten dute. Poliziek ere borra luzeak eramaten dituzte, jendea hobeto kolpatzeko.

## Iruditegia

* Kanadako Zaldizko Polizia.
* San Frantzizkoko (AEB) polizia.
* Frantziako zaldizko polizia Louvre inguruan.
* Finlandiako zaldizko polizia.

## Erreferentziak

* ↑ https://web.archive.org/web/20221209102403/https://www.caen.fr/infos_mairie/info/CaenMag/Precedente/53/vivreVille4.htm

## Ikus, gainera

* Kanadako Zaldizko Polizia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q578015
* Multimedia: Mounted police / Q578015
# Zaldizain

Zaldizaina zen, lehen, zaldia bridatik eramaten zuen morroia. Zaldien kudeaketaren edo zalditegien zainketen alderdi batzuen edo guztien erantzule den pertsona da
Gaur egun, zaldizainak zaldiak zaintzen dituzten gizon gazteak izan daitezke, egoitza pribatuetan edo zaldiak hezitzeko guneetan, hala nola ukuiluetan, larre-lursailetan eta zaldi-eskoletan. Zaldizainaren oinarrizko zereginak ukuiluak garbitzea, zaldiak elikatzea, ariketa fisikoa eginaraztea eta zaldi-orraziarekin garbitzea dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1455520
# Zaldizko

Zaldizko, baita ere Zaldiko, zaldiz ibiltzen pertsonari esaten zaio. Ibiltze hori lanaren beharrez edo zaletasunez izan daiteke.
Beste esanahia ere meteorologiarekin lotuta dago: Euri-jasa, urrutitik ikusita euri-jasak hartzen duen itxura. Euria alde batetik bestera mugitzen ikusten denean, haizeak eurizko hesi mugikor bat egiten duenean, euri horri ‘zaldizkoak’ erraten zaio, zaldiak bezala trostan doalako euria.
Zaldi lasterketetan lehiatzen den zaldizkoari jockey esaten zaio.
Zineman eta literaturan oso kontzeptu erabilia da.

## Erreferentziak

* ↑ http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=zaldizko
* ↑ https://euskaljakintza.com/gaurkohitza/zaldizko

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1365155
# Zalditeria arin

Zalditeria arina ahulki babesturik eta armaturik zeuden eta euren abiaduragatik nabarmentzen ziren zalditeria tropei erreferentzia egiten die, zalditeria astunarekin kontrajarrita, eskuarki, armatu eta babestua zegoena, baina ez hain bizkorra. Zalditeria arineko tropak, errekonozimendu misioetarako, borrokarako eta erasorako erabiltzen ziren, eta lantzekin, ezpatekin, arkuekin eta, ondoren, pistolekin armatuta egoten ziren.

## Historia

Antzinako Grezian gutxitan erabili zen, baita Erromatar Errepublika eta Inperioaren garaian ere, muntatutako soldadu laguntzaileak erabiltzen ziren arren. Aitzitik, Asiako barnealdetik zetozen gerlarien hordek sarri erabiltzen zituzten horrelako indarrak. Hunoak, turkiarrak, mongoliarrak eta hungariarrak Europatik zetozen soldaduen aurkari beldurgarri bihurtu ziren. Tazitok indar mota hau deskribatzen du bere Anales lanean.
Europan feudalismoaren eta zalditeriaren gainbeherarekin, zalditeria arina modu masiboan erabiltzen hasi zen Mendebaldeko potentzia nagusien armadetan. Europako zaldun arin asko suzko armekin parekatu ziren, euren aurrekoak ez bezala, hauek arkuekin armatzen baitziren. Europako zalditeria arinaren adibiderik esanguratsuenak husarrak, zaldi gaineko ehiztariak, ulandarrak eta dragoiak dira.

## Kulturan

Franz von Suppé austrohungariar musikagileak "Zalditeria arina" (Leichte Kavallerie) izeneko opereta bat sortu zuen 1866ko martxoaren 21ean Vienako Carltheater aretoan.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q912949
* Multimedia: Light cavalry / Q912949
# Zisteina

Zisteina (Cys) proteinen osagaia den aminoazido ez esentzialetako bat da. Azido 2-amino-3-sulfanilpropanoiko honen formula kimikoa HO$_2$CCH(NH$_2$)CH$_2$SH da eta UGU eta UGC kodonen bidez adierazten da.
Molekula polarra da, hau da, uretan disolbagarria eta bere albo katean sufre atomo bat du. Metionina, aminoazido esentziala, da bere aitzindaria.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q186474
* Multimedia: Cysteine / Q186474
# Zisoide

Zisoidea beste bi Kurbaren posizio-bektoreen baturak sortutako kurba da.
Koordenatu polarretan ekuazio hauek dituzten K$_1$ eta K$_2$ bi kurba izanik:
    $\rho =\rho _{1}(\theta )\,$ eta $\rho =\rho _{2}(\theta )\,$
Orduan, K$_1$ eta K$_2$ kurbek hiru zisoide sortzen dituzte, honelako ekuazioak dituztenak:
    $\rho =\rho _{1}(\theta )+\rho _{2}(\theta )\,$
    $\rho =\rho _{1}(\theta )-\rho _{2}(\theta )\,$
    $\rho ={\frac {\rho _{1}(\theta )+\rho _{2}(\theta )}{2}}\,$

## Ikus, gainera

* Dioklesen zisoidea
* konkoidea

## Kanpo estekak

* 2D kurbak
* (Frantsesez) «Cissoïdales de Zahradnik» Mathcurve (Encyclopédie des formes mathématiques remarquables).
* (Frantsesez) «Courbe Cissoïdale» Mathcurve (Encyclopédie des formes mathématiques remarquables).
* (Ingelesez) Weisstein, Eric W.: "Zisoide" MathWorld-en.
* Datuak: Q2331607
# Zisterna-kamioi

Zisterna-kamioia likidoak garraiatzeko eta ezaugarrien arabera denbora luzez mantentze-lanetarako balio duen hainbat kamioi motakoa da.
Salgaia likido egoeran garraiatzen da, fluidoek likidoan gas egoeran baino bolumen txikiagoa baitute, eta horrela salgai gehiago garraiatzeko gai da, baina presio altuagoan.
Horien artean, honako hauek nabarmentzen dira gehien erabiltzen direlako: ureztatzekoak eta ur-eramatekoak, erregai likidoak garraiatzekoak (gasolina, kerosenoa, petrolio gas likidotua eta beste batzuk), edo produktu kimiko likidoak, eta horien garraioa ia mundu osoan araututa dago, oso arriskutsua delako.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q20465
* Multimedia: Tank trucks / Q20465
# Zisterna

    Artikulu hau ur deposituari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zisterna (argipena)».
Zisterna bereziki ura gordetzeko lur azpiko edo eraikin baten barruko biltegiak dira. Maiz euri ura jaso eta bildu egiten dute. Historian zehar, etxeak, gazteluak eta baita hiri osoak ere urez hornitzeko baliatu izan dira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q838858
* Multimedia: Cisterns / Q838858
# Zisterna (argipena)

Zisterna hitzak adiera zenbait ditu:
* zisterna, lur azpiko ur-depositua;
* zisterna edo tankea, likidoak gordetzeko ontzi handia;
* zisterna-ibilgailua, likidoak garraiatzeko prestaturik dagoen ibiligailu mota bat;
* komuneko zisterna edo komuneko tanga, komuneko ur-gordailua;
* anatomian, Pecqueten zisterna, linfa jasotzen duen organo bat;
* biologian, Golgiren zisterna, zelula eukoriotoetako organ txiki bat.
# Zistertar

Zistertar Ordena (latinez: Ordo cisterciensis, o.cist.) ordena monastiko katolikoa da, 1098an sortutakoa. Urte horretan San Benediktoren erregela zorrozki bizi nahi zuten beneditar lekaide batzuek Cîteauxko abadia (Saint-Nicolas-lès-Cîteaux, Burgundia) eraiki zuten. Fundatzailerik ezagunena Roberto Molesmekoa da.
Ordena honek aszetismoa eta liturgiaren soiltasuna sustatu eta lekaideen eskulanari garrantzi handia eman zion. XII. mendean izan zuen hedatze handian, San Bernardo Clairvauxkoa (1090-1153), Clairvauxko abadiaren sortzaile eta bertako lehen abadea, funtsezkoa izan zen. San Bernardo hil zenean, ordenak 338 monasterio zituen, eta horietatik 68 Clairvauxetik eraikiak ziren. 2015ean 2.450 kide zituen.

## Historia

Roberto Molesmekoa beneditar abadeak, San Benitoren ordenaren zorroztasunera itzuli nahirik, monasterio bat eraiki zuen Cîteauxen (latinez: Cister), Dijon ondoan. Bernardo Clairvauxkoa ordenan sarturik (1112), zistertarrak mendebaldeko herrialdeetan zehar hedatu ziren. 1119an Eztebe Harding santuak, ordenako hirugarren abadeak, Carta caritatis izeneko konstituzioa idatzi zuen, ordenaren ezaugarriak eta eraketa finkatzen zituena: erabateko pobrezia, aszetismoa, esku lanaren garrantzia, ikasketa profanoen debekua, monasterio guztiek arau eta ohitura berberak izatea, etxe guztietako abadeak urtero Cîteaux-en egin beharreko batzarra eta abade nagusiak urtero etxe guztietara egin beharreko ikustaldia. 1120an emakumeentzako lehen monasterio zistertarrak sortu ziren.
XII. mendea zistertarren mendea izan zen, bere arkitektura soila ordenarekin batera Europan barreiatu zelarik: 1113-1115 bitartean lau abadetxe, 1153an 353, 1200ean 694. Zistertarrak landu gabeko lurretan kokatzen ziren eta eragin handia izan zuten Erdi Aro hondarreko nekazaritzan. Langintza horrekin aberastu ahala, beren ohituren zorroztasuna laxatuz joan zen eta XV. mendean ordenak gainbehera handia izan zuen. Zenbait erreforma saio alferrikakoak izan ziren, jatorrizko arauetara itzuli nahi zuten beste zenbait ordena bereizi zirelarik, haietatik garrantzitsuena trapatarrena.

## Zistertarrak Euskal Herrian

Zistertarrak sortu eta berehala iritsi eta zabaldu ziren Euskal Herrian: Fitero (1140), Irantzu (1176), Oliba (1230), Leire, 1269an zistertarren eskuetara pasa zena, Martzilla, Tulebras, Barriako Andramari, Baionako San Bernardo (1245).
Lazkaon (Gipuzkoa) moja zistertarren Santa Ana komentua dago.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2012/11/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* ↑ Zistertar Puntubi.com
* ↑ Le statistiche generali dell'Ordine Cistercense 2015. ocist.org (Noiz kontsultatua: 2016-01-17).

## Kanpo estekak

* (Frantsesez) (Gaztelaniaz) (Ingelesez) Webgune ofiziala, ocist.org
* Zistertar, puntubi.com
* Monasterioak Erdi Aroan, euskadi.net
* Datuak: Q166861
* Multimedia: Cistercian Order / Q166861
# Zistizerkosi

    Ohar medikoa Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.
Zistizerkosia teniasi mota bat da, txerri-tenia zestodoak eragiten duen bizkarroi-gaixotasuna. Taenia solium-ek txerriak eta gizakia parasitatzen ditu.
Aipatutako zestodoaren zistizerkoak (hots, bere larbak) dira gaitzaren eragileak. Zistizerko horiek infektatutako pertsonaren ehunetan kokatzen dira, eta gaitza larria izan daiteke bizkarroiaren larbak organo garrantzitsuak (burmuina, gibela...) kolonizatzen baldin badituzte.
Infekzioa gorozki aho-bidetik burutzen da, hots, infektatutako pertsona baten hondakin fekalek (bizkarroien arrautzak dituztenak) beste pertsona bat kutsatzen dutenean, honek kontaktuan sartzean hondakin fekal horiekin. Teniasien aldean (behien haragi kutsatua jaterakoan harrapatzen direnak), zistizerkosian gaitz akutua ez da harrapatzen animalien (txerrien edo basurdeen) haragia kontsumitzerakoan, arrautzak dituzten giza-hondakin fekalek janariak edo urak kutsatzen dituztenean baizik. Arrautzak hesteetako traktuan zabaltzen dira, eta larbak hesteetako hormak zeharkatzen dituzte eta odolaren bidez gorputzean barrena hedatzen dira; modu horretan kisteak ehun askotan koka daitezke.
Kisteak burmuinetan kokatzen direnean neurozistizerkosi izeneko gaitz larria eragin dezakete.
Txerri-teniak txerrien bizkarroi ere bada. Gizakiak infektatutako txerri edo basurdeen okela jaten duenean bizkarroiaren larbak hesteetara heltzen dira, tenia helduak bertan agertuz hilabete batzuen buruan. Kasu honetan zistizerkosia ez da garatzen. Baina infektatutako pertsona horrek teniaren arrautzak kanporatzen ditu gorozkiekin. Gorozki-aho bidetik transmisioa osatzen baldin bada, hau da, kutsatutako hondakin fekal horiek beste pertsona batek bereganatzen baditu (ur edo janarien bidez), bigarren pertsona horrek zistizerkosia garatuko du.
Zistizerkoasiaren kasu gehienak higiene baldintza kaskarrak dituzten herrialde azpigaratuetan agertzen dira. Gaitza oso bitxia da Euskal Herrian. Profilaxirik onena ur eta janarien kutsapen fekala ekiditean datza.
Taeniaren kisteak giharretan kokatzen direnean gaitza asintomatikoa da gehienetan. Haatik, organoak kolonizatzen dituztenean zistizerkoasiak sintoma ugari sor dezake,kaltetutako organoaren arabera.
Diagnostikorako erresonantzia magnetikoa, erradiografiak edo tomografia erabiltzen dira, teknika horien bitartez larbak ikusgai direlako. Froga serologikoek diagnostikoan ere laguntzen dute.
Tratamendua antiparasitarioen erabileran datza. Hainbat kasutan kirurgia beharrezkoa izan daiteke, larbak erauzteko.

## Erreferentziak

* ↑ Basaras, Miren eta Umaran, Adelaida: Mikrobiologia Medikoa EHUak argitaratuta (2007) 370 orr. ISBN: 84-8373-658-6
* ↑ Preguntas frecuentes sobre la cisticercosis CEC, Centros para el Control y la Prevención de enfermedades
* ↑ Ingraham, J.L., Ingraham, C. Introducción a la Microbiologia Vol. 2, Ed. Reverté, (1998), 575 orr. ISBN 84-291-1871-3

## Kanpo-estekak

* Datuak: Q246068
* Multimedia: Cysticercosis / Q246068
# Zisplatino

Zisplatinoa edo zis-diaminodikloroplatino(II)a (CDDP) kimioterapian minbizi mota batzuk tratatzeko erabiltzen den platinoan oinarritutako alkilatzaile antineoplasikoa da. Besteak beste, sarkomak, kartzinoma batzuk (adibidez, zelula txikien birikako minbizia, obulutegiko minbizia), linfomak eta zelula germinalen tumorea. Gaur egun karboplatinoa eta oxaliplatinoa duten minbiziaren aurkako sendagai familia bateko lehen kidea izan zen. Platinoan oinarritutako konplexu horiek in vivo erreakzionatzen dute, DNA zelularrarekin bat eginez eta zelularen apoptosia eraginez (heriotza zelular programatua).
Ikuspegi kimikotik, koordinazio-konplexu bat da, platinozko atomo batez osatua, bi amino talde eta bi klorurorekin koordinatua. Kolore hori handiko solido bat da, uretan disolbagarritasun gutxikoa (0,25 g/100 g ur) eta 270 ºC-tan deskonposatzen duena.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Farmakoak Hiztegia] [2022]
* ↑ INCHEM:. Cisplatino. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q412415
* Multimedia: Cisplatin / Q412415
# Züricheko opera antzokia

Züricheko opera-antzokia, alemanez: Das Opernhaus Zürich, Suitzako Zürich hirian dagoen opera-antzoki bat da. Sechseläutenplatz plazan dago.
1834an Aktientheater izenez antzoki gisa eraikia izan zen eta 1891n eraldatua izan ondoren opera-antzokia bilakatu zen.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (Alemanez) (Ingelesez)
* Datuak: Q670406
* Multimedia: Opernhaus Zürich / Q670406
# Zürich aintzira

Zurich lakua Suitzako iparraldean dagoen aintzira da, izen bereko hiria ipar-mendebaldeko ertzean duelarik.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q14407
* Multimedia: Lake Zurich / Q14407
# Züricheko Museo Nazionala

Zuricheko Museo Nazionala, alemanez: Landesmuseum, Suitzako Zurich hirian dagoen museo bat da, Züricheko tren geltokitik hurbil,
1898an Gustav Gull arkitektoak eraikiarazi zuen.
Berez, izendapen honen barnean hiru erakunde daude, Pranginsko gaztelua, Schwyzko Suitzako Historiaren Foroa, bai eta Affoltern am Albisko bildumen zentroa ere.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala (eleanitza)
* Datuak: Q691896
* Multimedia: Landesmuseum Zürich / Q691896
# Zülpich

Zülpich Alemaniako udalerria da. Ipar Renania-Westfalia estatuan kokatuta dago, [[Euskirchen barrutia|Euskirchen]] barrutian. 2014an 19.634 biztanle zituen 101,03 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q5398
* Multimedia: Zülpich / Q5398
* Webgune ofiziala
# Züricheko aireportua

Züricheko nazioarteko aireportua (alemanez: Flughafen Zürich) Zürich hiria zerbitzatzen duen aireportua da.
2012an 24.802.466 pertsonek erabili zuten.

## Erreferentziak

* ↑ (Ingelesez) Eurocontrol. (Noiz kontsultatua: 2013-05-29).

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) (Alemanez) Aireportuaren webgunea.
* Datuak: Q15114
* Multimedia: Zurich International Airport / Q15114