OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Albret (udalerria)

Albret (okzitanieraz eta frantsesez: Labrit) Landetann dagoen komuna da. Gaskoniako eskualde historikoan dago.

## Historia

Albreteko leinuaren sorleku izan zen.

## Alkateak

Alkateen zerrenda :
| Legealdia | Izena | Alderdi politikoa |
| 2001–2008 | Dominique Coutière | PS |
| 2008–2014 | Dominique Coutière | PS |

## Ondarea

* Albreteko gaztelua

## Kanpo estekak

* (Frantsesez): www.ign.fr.
* Datuak: Q496720
* Multimedia: Labrit / Q496720
# Albsfelde

Albsfelde Alemaniako udalerria da. Schleswig-Holstein estatuan kokatuta dago, [[Herzogtum Lauenburg (barrutia)|Herzogtum Lauenburg]] barrutian. 2014an 72 biztanle zituen 4,18 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia

Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
* Datuak: Q249684
* Multimedia: Albsfelde / Q249684
# Albright (Mendebaldeko Virginia)

Albright Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Preston konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. 249 biztanle ditu, 0,707654 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Preston konderrian

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2035107
* Multimedia: Albright, West Virginia / Q2035107
# Albrightsville (Pennsylvania)

Albrightsville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Carbon konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. 138 biztanle ditu, 2,612012 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Ikus, gainera

* Carbon konderria

## Kanpo estekak

* Datuak: Q4712698
# Albu Nimr

Albu Nimr edo al-Bu Nimr (arabieraz: البو نمر or البونمر‎) tribu suni bat da (عشيرة ashirah). Al-Anbarko Ramadi hiriburuaren inguruan dauka jatorria, eta 10.000 kide inguru ditu. 2014ko azaroaren 3an, 36 kide Ramaditik 70 kilometro iparraldera dagoen herrixka batean hil zituzten, Hit hiriaren ondoan. Estatu Islamikoak astebetean tribu sunita horretako 370 herritar hil zituen. Irakeko Gobernuaren arabera, Estatu Islamikoak Albu Nimr tribuari leporatu zion Bagdaden alde aritzea, eta hura «apostata» izendatzeko fatua bat —agindu erlijioso bat— egin zuen.

## Erreferentziak

* ↑ Mikel Rodriguez, «Tribu sunita bateko 370 kide inguru hil ditu Estatu Islamikoak Iraken», Berria, 2014-11-04

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18438287
# Amphiliidae

Amphiliidae arrain siluriformeen familia da, Afrika tropikaletako ur gezetan bizi dena.

## Generoak

FishBaseren arabera, familiak egun 92 espezie ditu, 13 generotan banaturik:
* Amphiliinae subfamilia
** Amphilius
** Paramphilius
* Leptoglanidinae subfamilia
** Dolichamphilius
** Leptoglanis
** Psammphiletria
** Tetracamphilius
** Zaireichthys
* Doumeinae subfamilia
** Andersonia
** Belonoglanis
** Congoglanis
** Doumea
** Phractura
** Trachyglanis

## Erreferentziak

* ↑ Nelson, Joseph S.. (1976). Fishes of the World. John Wiley & Sons ISBN 0-471-54713-1..
* ↑ www.fishbase.org
* ↑ Ferraris, C.J. Jr., Vari, R.P. & Skelton, P.H.. (2011). «A new genus of African loach catfish (Siluriformes: Amphiliidae) from the Congo River basin, the sister-group to all other genera of the Doumeinae, with the description of two new species» Copeia: 477–489..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q126930
* Multimedia: Amphiliidae / Q126930
* Espezieak: Amphiliidae
# Angel Alkalde

Angel Alkalde Linares (Portugalete, 1943ko maiatzaren 2a) bizkaitar politikari ohia da. Ezker abertzalearen kidea, ETArekin harremanak izateagatik kartzela-zigorra jasan zuen.

## Biografia

Botikaria lanbidez, 1983 eta 1987 artean jaioterriko Herri Batasunaren zerrendetan parte hartu zuen baina ez zen zinegotzi hautatua izan. 1988an ETArekin zerikusia zuela atxilotua, 1989ko Espainiako hauteskunde orokorretan parte hartu eta Josu Muguruza erail zutenean, diputatu bilakatu zen. Espainiako Auzitegi Gorenak epaitu eta zigortu zuen.
Hala ere, ihes egin eta 1999an delitua preskribatu zen. 2003an Donostian ustekabez agertu eta klandestinitatea utzi zuen. 2005ean terrorismo goresteagatik berriro atxilotu zuten.

## Erreferentziak

* ↑ «Un presunto» El País 1988/08/04.
* 1 2 «Detenido en los alrededores de la Audiencia Nacional el presunto etarra Ángel Alcalde Linares» El Mundo 2005/02/12.
* ↑ «Los otros etarras a la fuga» ABC 2011/04/20.
* ↑ «Un etarra huido vuelve a Portugalete» El País 2003/01/19.
* Datuak: Q3577000
# Angel Bados

Angel Bados Iparraguirre (Olatzagutia, 1945) nafar eskultore eta arte irakaslea da. Arte Plastikoen Espainiako Saria jaso zuen 2018an.

## Bizitza

1969-1973 bitartean Madrilgo Arte Ederretako Eskolan ikasi ondoren, Iruñeko Arte eta Lanbide Eskolan hasi zen irakasle lanetan. Han egin zuen bakarkako lehen erakusketa, 1975ean. Nafarroako Foru Aldundiaren beka bati esker, 1976 eta 1977an Italian eta Ingalaterran egon zen. Bilbora aldatu zen, eta handik egin zuen artista eta irakasle bidearen parterik handiena.
Euskal Eskultura Berria mugimenduan kokatu zuten kritikariek 1980ko hamarkadan, Txomin Badiola, Pello Irazu, María Luisa Fernández eta Juan Luis Morazarekin batera, eta Oteizaren eta Txillidaren osteko euskal artegintzako izen nagusietariko bat izan zen. Mugimenduko kide ia denekin egin zuen bat Bilbon, Euskal Herriko Unibertsitateko Arte Ederren Fakultatean irakasle hasi zenean. Artelekun ere aritu zen 1994-1998ko epean, Badiolarekin batera, eta Itziar Okariz, Jon Mikel Euba, Ana Laura Alaez, Sergio Prego eta besteren obra gainbegiratu zuen.

## Erreferentziak

* 1 2 3 Gurrutxaga Uranga, Amagoia. Sortzaile eta maisu aldi berean. Berria egunkaria, 2018ko irailak 20, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-17).
* ↑ Astiz, Iñigo. Angel Bados: «Sinboloei buruak moztu dizkiegu, eta harro gaude». Berria egunkaria, 2017ko urriak 8, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-17).

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz) Rueda Pardo, Sonia Angel Bados Iparraguirre, Auñamendi Entziklopedia [on line], 2019, aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus
* Datuak: Q8219400
# Angel Azkarraga

Angel Azkarraga (Mutriku, Gipuzkoa, 1956 - ) aitzindaria izan da Euskal Herrian manager lanean. Bere ibilbide profesionala Itoiz taldeari estu lotuta badago ere, Errobi, Ruper Ordorika, Hertzainak, Joseba Tapia,Negu Gorriak, Su Ta Gar eta beste hainbat talde ordezkatu ditu Matxitxa bere kontratazio agentziaren bidez.

## Biografia

Angel Azkarraga arrantzale familia batean jaio zen, eta lau anaietan zaharrena da. Gaztetatik izan du musika zaletasuna, baina beti arlo teknikoari edo antolakuntzakoari lotuta garatu du harekiko harremana. Indar Trabes plaza taldeko kideekin eta bereziki Juan Carlos Perez lotzen zuen adiskidetasunari esker, haiekin hasi zen soinu teknikari lanak egiten, eta taldeak izena aldatu eta Itoiz deitzen hasi zenean, taldearen managerra bihurtu zen. Geroztik hainbat kantari eta talderekin lan egin du, baina harreman estuena Itoizekin izan du. "Manager batek talde bakarra dauka, beste askorekin lan egin arren. Nire taldea Itoiz izan zen".
Kontratazioaren eremu profesionalean Jaime Iarritu Xoxoa diskoetxeko buruaren bidez sartu zen Azkarraga. Diskoetxeak Galdakaon zuen estudioaren azpiegitura teknikoaz arduratzeaz gain, Xoxoako zenbait talderen kontratazioa hartu zuen bere gain: Errobirena Hegoaldean -Errobi desegin ondoren, Anje Duhalderena- eta Itoiz, Izukaitz eta Ruper Ordorikarena. Lau taldeokin Matxitxa Musika Eragintza kontratazio agentzia jarri zuen abian, 1980an, Xoxoa utzi ondoren. "Garai hartan batere jorratu gabeko arloa zen management-a. Dena egiteke zegoen. Borroka ez zen neurri bateko eszenatokia eskatzea, eszenatokia egongo zela ziurtatzea baizik".
Rock kontzertuen antolakuntzan azpiegitura tekniko egokia izatea -argi eta soinu ekipoak, agertokiaren neurriak, promozioa...- eta taldeen eskubideak betetzen zirela bermatzea eta urtetik urtera hobetzen joatea izan zen Azkarragak Matxitxatik bultzatu zuen lan ildoa. Profesionalizazioa ekarri zuen rockaren management arlora, eta gero eta gehiago izan ziren Azkarragarengan konfiantza jarri zuten taldeak, puntako rock talde gehienak -Hertzainak, Kortatu, Delirium Tremens, Yassa, M-ak, Jotakie, Su Ta Gar eta Negu Gorriak, besteak beste- ordezkatzen zituen enpresa bilakatzeraino. 1995ean kontratazio agentzia beste arduradun batzuen eskuetan utzi zuen Azkarragak, eta geroztik Kuban bizi da.

## Erreferentziak

* Edukiaren zati bat «Angel Azkarraga» artikulutik hartua da. Artikulu hark Jon Eskisabel du egile, eta Creative Commons Aitortu-Partekatu Berdin 3.0 lizentziarekin argitaratu da Badok euskal kantagintzaren atarian.
* Datuak: Q12253549
# Angel Berazadi

Angel Berazadi Urbe (Zarautzen jaioa, 1976ko apirilaren 8an hila, 58 urterekin) Sigmako enpresaburua izan zen. 1976ko martxoaren 18an ETA (pm)ko komando berezietako talde batek bahitu zuen. 20 egunez bahituta eduki ondoren, apirilaren 8an agertu zen hilda, buruan tiro batek jota, Azkarateko mendatean.
Bahiketan familiak Eduardo Moreno Bergaretxe Perturrekin adostu zuen eskatzen zituzten 200 milioi pezeten ordez, 50 milioi ordaintzea, baina baliteke Antonio Tejero Guardia Zibilak gidatzen zuen bilaketa taldeak bahituaren gertu egotea eta inork ez informatzea ETApmren komandoa adostasun horren inguruan. ETAk eraildako lehenengo bahitua izan zen.

## Erreferentziak

* ↑ (Gaztelaniaz) «La mano que mató a Berazadi» El Diario Vasco 2006-04-08 (Noiz kontsultatua: 2021-03-18).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q19947841
# Angel Albizu

Angel Albizu, ezizenez Soarte (????, Itziar - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen. XX. mendearen bigarren erdialdearen hasierako harri-jasotzaile onenetakoa izan zen, 1948tik 1968 bitartean, lehiaketa franko irabazi zituen.

## Erreferentziak

* ↑ XX. mendean, 11 harri-jasotzaile. Harri-jasotzaileak: harria baino gogorragoak. Irazu, Ainhoa. Euskonews.com

## Kanpo estekak

* Datuak: Q31187896
# Angel Bassols Batalla

Angel Bassols Batalla (Mexiko Hiria, 1925eko otsailaren 7-Guadalajara, Jalisco, 2012ko otsailaren 14) itzultzaile, narratzaile eta saiakera-egile mexikarra. Aita Narciso Bassols abokatua izan zen.

## Biografia

Geografia ekonomikoa ikasi zuen Moskuko Lomonosov Unibertsitatean eta Renneseko Unibertsitatean egin zuen doktoregoa. Nazio Batuetako Erakundeko itzultzaile izan da, eta Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Filosofia eta Letra Fakultateko irakasle. 1983. urteaz geroztik Posición aldizkariko zuzendari izan zen.Veinticinco años en la geografía mexicana (Hogeita bost urte Mexikoko geografian) antologia argitaratu zuen 1985ean. Ipuin-liburuen artean aipatzekoak ditu: Cinco años en la URSS (1950, Bost urte SESBen), Caravana de hombres libres (1951, Gizon libreen karabana), Hasta pronto compañeros (1951, Laster arte adiskideak), Relatos mexicanos (1954, Kontakizun mexikarrak), Mi teniente Ambrosio y otros relatos (1960, Anbrosio tenientea eta beste kontakizun batzuk). Saiakera-liburuen artean hauek ditu nagusiak: Viajes geográficos en Europa (1965, Bidaia geografikoak Europan), Diversidad regional, regiones económicas y regiones agrícolas de México (1972, Mexikoko eskualde-aniztasuna, eskualde ekonomikoak eta nekazari-eskualdeak), Realidades y problemas de la geografía en México (1985, Geografiaren errealitateak eta arazoak Mexikon), El desarrollo regional en México: teoría y práctica (1992, Mexikoko eskualdeen bilakaera: teoria eta praktika).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q28028537
# Angel Aintziburu

Angel Aintziburu Kamino (Luzaide, 1930eko uztailaren 3a - 2019ko martxoaren 5a) euskal idazlea eta ohorezko euskaltzaina zen.

## Biografia

Luzaideko Buruxuri etxean jaio zen 1930ean; zortzi neba-arrebaren artean hirugarrena zen. Beti herri horretan bizi izan zen. Hainbat lanetan aritu zen: artzain, unai eta zurgile, besteak beste.
Herriari buruz idazteaz gain, kazetari lanak egin zituen Irulegiko irratian (Nafarroa Beherea; urte luzez Luzaideko berriemailea zen), Irati irratian (Aezkoa) eta Euskalerria irratian (Iruñerria).
Ohorezko euskaltzain izendatu zuten 2014an, hizkuntzaren alde egindako lana zela-eta.

## Lanak

Jean Baptiste Etxarrenekin batera bere herriari buruzko lan bat argitaratu zuen:
* Luzaiden gaindi (Elkar, 2002).
Geroago, bakarrik argitaratu zuen gai berari buruzko bigarren lan bat:
* Luzaiden gaindi II (Elkar, 2009).
Erretiroa hartu zuenetik, bere herriko etxeen historia biltzen aritu zen.

## Erreferentziak

* ↑ Aintziburu Ahotsak.comen.
* ↑ irudia, Komunikazioa eta. «Aintziburu Kamino, Angel» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-03-10).
* ↑ irudia, Komunikazioa eta. «Angel Aintziburu idazle eta ohorezko euskaltzaina hil da» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-03-10).
* ↑ «Angel Aintziburu idazle eta ohorezko euskaltzaina zendu da» Argia (Noiz kontsultatua: 2019-03-10).
* ↑ Reyes Ilintxetak Angel Aintzibururi eginiko elkarrizketa ARGIA astekarian, 2011ko azroaren 27an , kontsulta data 2019ko martxoaren 7an
* ↑ (Ingelesez) Berria.eus. «Angel Aintziburu idazle eta ohorezko euskaltzaina zendu da» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-03-06).

## Ikus, gainera

* Luzaide
* Manezaundi

## Kanpo loturak

* Aintziburu Literaturaren zubitegian.
* Nik afizio mota guztiak izan ditut beti, elkarrizketa, Argia, 2.330. zkia., 2011ko azaroaren 27a.
* Luzaidarra Nafarroako euskararen Mediatekan.
* Datuak: Q12253547
# Angel Albino Corzo (udalerria)

Angel Albino Corzo Mexikoko udalerri bat da. Chiapas estatuan kokatua dago. 2010ean 26.628 biztanle zituen 583,21 km²ko azaleran. Herriburua [[Jaltenango de la Paz (Angel Albino Corzo) (Angel Albino Corzo)|Jaltenango de la Paz (Angel Albino Corzo)]] da.

## Erreferentziak

* ↑ Superficie continental. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.
* ↑ Población total. Mexiko: Instituto Nacional de Estadística y Geografía.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1953286
* Multimedia: Ángel Albino Corzo Municipality / Q1953286
# Aleut

Aleutak (ingelesez: aleut; errusieraz: Алеу́ты) Aleutiarretan bizi den talde etnikoa da. Euren hizkuntza, aleutiera, eskimo-aleut familiakoa da.
Bere uharteen moduan, banaturik daude, AEBtako Alaska eta Errusiako Kamtxatka kraia artean.

## Erreferentziak

* ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 190. arauaː Munduko herriak eta etniak. .

## Kanpo estekak

* Datuak: Q191710
* Multimedia: Aleut / Q191710
# Aleutita

Aleutita mineral bat da.

## Ezaugarriak

Aleutita mineralaren formula kimikoa hau da: ${\ce {[Cu5O2](AsO4)(VO4)*(Cu,K,Pb,Rb,Cs,)Cl}}$. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.

## Erreferentziak

* 1 2 (Ingelesez) «Aleutite: Mineral information, data and localities.» www.mindat.org (Noiz kontsultatua: 12-05-2019).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q55889388
# Aleutiarretako depresio

Aleutiarretako depresioa Aleutiarretan maiz agertzen den presio baxuko eskualde erdi-iraunkorra, batez besteko presio-mapetan azaltzen dena. Aleutiarretako depresioa neguan bere maximoan dago; udan, berriz, ipar polora mugitzen da gunea, eta sakabanatu egiten da. Antzeko eremu bat dago Ipar Atlantikoan, Islandiako depresioa izenekoa. Biak daude zikloi estratropikal subartikoen korridorean, 50 eta 70 gradu artean iparraldera.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2017]
* ↑ Serreze, Mark; Carse, Fiona; Barry, Roger G; Rogers, Jeffery C. (1997). «Icelandic Low cyclone activity: Climatological features, linkages with the NAO, and relationships with recent changes in the Northern Hemisphere circulation» Journal of Climate 10 (3): 455. doi:10.1175/1520-0442(1997)010<0453:ilcacf>2.0.co;2. Bibcode: 1997JCli...10..453S..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q542694
* Multimedia: Aleutian Low / Q542694
# Alev Kelter

Leyla Alev Kelter (Eagle River, 1991ko martxoaren 21a) estatubatuar futbol, izotz-hockey eta errugbi jokalaria da, defentsa eta erdilari posizioan jokatzen duena.
2024ko Parisko Udako Olinpiar jokoetan brontzezko domina jaso zuen zazpiko errugbian.

## Ibilbidea
### Futbola eta hockeya

Izotz hockeyko 18 urtez azpiko talde nazionalerkoa deitu zuten, zeinarekin 2008ko IIHFko Munduko Txapelketa jokatu zuen eta garaile suertatu zen.
Gero, Wisconsin Badgers taldearekin jokatzen zuela, 20 urtez azpiko futbol selekziora deitua izan zen.

### Errugbia

2016ko azaroan deitu zuten lehen aldiz Eagles-etara, normalean jokalari titularra izaten da eta erdiko postuan jarduten du.
2015ean Sevenseko selekzio estatubatuarra osatu zuen. 2015eko Panamerikar Jokoetan parte hartu zuen, Eagles azpitxapeldunak izan ziren Canucks inbidiagarrekin garaitu ondoren.

### Munduko kopetan parte hartzea

2017ko Irlandako Munduko Kopa jokatu zuen eta bere taldeko golegile handiena izan zen 32 punturekin.
| Mundiala | Egoitza | Emaitza | BP | Tries |
| 2017ko Emakumezkoen Munduko Errugbi Kopa | Irlanda | Laugarren postua | 5 | 1 |

## Olinpiar Jokoak

2024ko Udako Olinpiar jokoetan Parisen hirugarren postua lortzeko Australiaren aurka jokatu zuten uztailaren 30ean eta 14-12 irabazi zuen AEBk. Brontzezko domina irabazi zuen taldea osatu zuten jokariak hauexek izan ziren: Alev Kelter, Lauren Doyle, Kayla Canett, Kristi Kirshe, Ilona Maher, Ariana Ramsey, Naya Tapper, Alena Olsen, Alex Sedrick, Sammy Sullivan, Sarah Levy, Stephanie Rovetti, Kristen Thomas eta Nicole Heavirland.
Udako Olinpiar Jokoak :
| Urtea | Lekua | Domina | Proba |
| 2024 | Paris  Frantzia | 03 ! | Zazpiko-errugbia emakumeak |

## Erreferentziak

* ↑ Alev Kelter, datos y estadísticas de World Rugby
* 1 2 (Gaztelaniaz) «Resultados Final Femenino Rugby 7 - JJOO de París 2024» Marca 2024-07-25 (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).
* ↑ ISSN https://olympics.com/es/paris-2024/calendario/rugby-7/femenino?day=undefined..
* ↑ Canadá gana la medalla de oro, El Espectador
* ↑ (Gaztelaniaz) «| EL MUNDO» ELMUNDO 2024-07-30 (Noiz kontsultatua: 2024-08-19).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q25999697
* Multimedia: Alev Kelter / Q25999697
# Aleutiarretako itsas hobia

Aleutiarretako itsas hobia ekialdetik mendebaldera Alaskako hegoaldeko kostaldetik eta Siberia ipar-ekialdeko ondoko uretatik, Kamtxatka penintsularen parean, igarotzen den itsas hobia eta subdukzio gunea da. Alaskaren eta Errusiako Kamtxatka penintsularen artean diren Aleutiar uharteei lotuta dago itsas hobi horren izena. Bere ekialdeko zatian, bazterreko itsas hobitzat sailkatua dago, uharte arku bat eratuz. Itsas hobia 3400 kilometroz hedatzen da Ulakhaneko itsas hobiaren mendebaldean, Kurileetako itsas hobiaren iparraldeko amaieran duen bateratze hirukoitz batetik, ekialdean dagoen Charlotte Erreginaren itsas hobiaren sistemaren iparraldeko amaierarekin batu arte. Aleutiarretako itsas hobia, bi plaka tektonikoren arteko muga da: Pazifiko Plaka, Ipar Amerikar Plakaren azpian hondoratzen da, 45 graduko angeluarekin. Bere tokirik sakonenean, 7.679 metroko sakonera du.

## Ikus, gainera

* Itsas hobi

## Kanpo estekak

* Datuak: Q119177
* Multimedia: Aleutian Trench / Q119177
# Aleutiera

Aleutiera (aleutieraz: unangam tunuu) eskimo-aleut familiako hizkuntza da. Aleutiarretan, Pribilof eta Komandante uharteetan bizi den herri aleuten hizkuntza da. 1995ean 305 aleutiar hiztun zeuden baina egun 100-150 besterik ez dago.

## Dialektologia

Aleutiera hizkuntza eskimalekin (yupikera eta inuitera) batera baino ez dago eskimo-aleut taldean. Ekialdeko Aleutiera eta Atkan bi dialekto talde nagusiak dira. Ekialdeko taldearen barruan Unalaska, Belkofski, Akutan, Pribilof uharteetakoa, Kashega eta Nikolski dialektoak daude. Atkan taldearen barruan, Attu, Bering uhartea eta Copper (edo Mednyy) uharteko dialektoak daude.

## Gramatika

Aleutiera, eskimo-aleut talde linguistikoarekin batera, morfologia opako eta nahasia du. Lehenago uste izan zen hizkuntza ergatiboa zela, baina Alaskako Unibertsitatean egindako ikerketa batek frogatu du, bere eskimo-aleut ahaideekin harremana duen arren, aleutierak arbaso komunaren talde linguistikoaren ergatibitatea hautsi duela. Aleutieraren estilo polisintetikoak, aldiz, tokiko hizkuntza artiko eta siberiarren eragina erakusten du.

## Erreferentziak

* ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002]
* ↑ (Ingelesez) Bergsland, Knut. (1994). Aleut Dictionary = Unangam Tunudgusii: an unabridged lexicon of the Aleutian, Pribilof, and Commander Islands Aleut language. Alaska Native Language Center, University of Alaska ISBN 978-1-55500-047-9..
* ↑ (Ingelesez) Alaska Native Languages: Population and Speaker Statistics. Alaska Native Language Center, University of Alaska Fairbanks.
* ↑ Bergsland, Knut. (1997). Aleut Grammar = Unangam Tunuganaan Achixaasix. Fairbanks, AK: Alaska Native Language Center, University of Alaska ISBN 1-55500-064-9..
* ↑ Berge, Anna. (2006). Niiĝuĝis Mataliin Tunuxtazangis: How the Atkans Talk (A Conversational Grammar). Fairbanks, AK: Alaska Native Language Center, University of Alaska ISBN 6-416-22491-11..

## Kanpo estekak

* Datuak: Q27210
# Antxetak (Gérôme)

Antxetak (frantsesez: 'Les Mouettes') Jean-Léon Gérôme margolari frantsesak 1902 inguruan egin zuen olio mihise gaineko paisaia da. Lan hau 1984tik Vesouleko Georges-Garret museoan ikus daiteke.

## Deskribapena

Pintura itsas paisaia bat da arratsean. Lehen planoan, kaio talde bat hegan edo hareazko banku batean pausatzen ikusten da.

## Erreferentziak

* ↑ Jean-Léon Gérôme, 1824-1904. Peintre, sculpteur et graveur : ses œuvres conservées dans les collections françaises publiques et privées.
* ↑ https://deartibussequanis.fr/xix/gerome.php

## Kanpo estekak

* (Ingelesez):Margolanaren fitxa museoaren webgunean.
* Datuak: Q124906185
# Antxieta Arkeologi Taldea

Antxieta Arkeologi Taldea Gipuzkoan ikerketa arkeologikoa garatzen duen irabazi asmorik gabeko talde kulturala da. 1965. urtean sortu zen.
Historiaurreko aztarnak bilatzen dituzte haitzuloetan, zein aire librean. Gipuzkoako Foru Aldundiaren baimenarekin ikerketako lehen fasean aritzen dira, prospekzioa alegia: lurraldearen miaketak eta zundaketak, laginak hartu eta materialak analizatu eta azterketa orokor bat egin, aurkikuntzaren ezaugarriak neurtzeko. Behin-behineko estratigrafia ere finkatzen dute material arkeologikoekin eta laginekin.
Arkeologo profesionalen zuzendaritzapean eta elkarlanean lan egiten dute Ikerketaren lehen fasea amaitzean, material guztiak zigilatu eta inbentariatzen egiten dute. Ondoren, material guztia Gordailura eramaten dute informazio eta txosten guztiekin batera.

## Elkarteari buruzko zenbait argitalpen

* Oiarzabal, Mailo. (2020ko aza. 25a). «Zestoako Amabiturrieta kobara itzuli da Antxieta arkeologia taldea» Uztarria (Azpeitia).
* ANTXIETA Arkeologi Taldea. LABARRETAKO ARTE miaketa sistematikoak eta ARKEOLOGI miaketa orokorrak Urola, Deba eta Oriako bailaratan. Mezenasgo proiektuak. .
* «Arkeologia Aste antolatu du Udalak, Antxieta arkeologia taldearekin elkarlanean. Albisteak» Danbolin (Zestoa) 2022-10-28.

## Erreferentziak

* ↑ Taldea, Antxieta Arkeologi. «Antxieta Arkeologi Taldea» Antxieta Arkeologi Taldea (Noiz kontsultatua: 2023-08-14).
* ↑ Antxieta Arkeologia taldearen fitxa. .

## Kanpo estekak

* Antxieta Arkeologi Taldea. Gipuzkoan ikerketa arkeologikoa garatzen duen taldea. Web-gune ofiziala.
* Datuak: Q121434621