OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# 280

    Artikulu hau 280. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Berrehun eta laurogei.
280. urtea (CCLXXX) ostegunez hasitako bisurtea izan zen, Juliar egutegian. Garai hartan Antzinako Erromaren testuinguruan Messalla eta Gratoren Kontsulatuaren Urtea izena ematen zitzaion. Gutxiagotan, ordea, 1033 Ab urte condita. Erdi Aroaren hasieran hasi zen 280 urtea zenbaki horrekin izendatzen.

## Gertaerak
### Lekuaren arabera
#### Antzinako Erroma

* Erromako usurpadore Prokulok matxinada hasi zuen Lugdunumen (Lyon) eta bere burua enperadore izendatu zuen.
* Probo enperadoreak Alanoak Asia Txikitik kanporatu zituen eta Galiako matxinada moztu zuen; Prokulo exekutatu zuen.
* Germaniarrek Rhineko Erromatar itsas-armada suntsitu zuten; Bonoso Colonia Agrippinan enperadore izendatu zuten.
* Probok Bonosoren armada garaitu zuen. Bonosok bere buruaz beste egin zuen. Bere familia ohorearekin tratatu zuten.
* Julio Saturnino, Siriako gobernadorea, Alexandrian zegoen Ekialdeko defentsaren arduradun. Enperadore deklaratu zuten eta Apameara joan zen. Probok hiria setiatu eta hil zuen.
* Frankoek behin eta berriro arriskuan jarri zuten Erromako lurraldea. Galiako hirietako harresiak sendotu zituzten.

#### Europa

* Turingiarrak, herri germaniar bat, Harz mendietan agertu ziren, Germanian.

#### Asia

* Sima Yan enperadoreak Wu Erresumaren hegoaldeko aldea okupatu zuen eta Txinako Inperioa lege bakarraren pean batu zuen; Mendebaldeko Jin Dinastia sortu zuen. Hiru Erresumen garaiarekin amaituz, hiriburua Luoyang hiri aberatsa zen. Munduko hainbat lekutako enbaxadoreak hona iritsi ziren.
* Sassandar Inperioko Bahram II.a erregeak mezulariak bidali zituen Erromara, erlazio baketsuak hasteko gogoz.
* Gupta Inperioa sortu zen Indian (gutxi gora beherako data).

### Gaiaren arabera
#### Zientzia eta arteak

* Pappus Alexandriakoa matematikari greziarrak grabitate-zentroaren propietatea geometrikoki demostratu zuen.

## Jaiotzak

* Jurgi Kapadoziakoa, Erromako Inperioaren soldadua eta, beranduago, kristau martiria (edo 275)

## Heriotzak

* Bonoso, Erromako usurpadore
* Cen Hun, Wu Erresumako ministroa
* Julio Saturnino, Erromako usurpadore
* Kang Senghui, monje budista eta itzultzailea
* Maharaja Sri-Gupta, Gupta dinastiakoa
* Zhang Ti, Wu erresumako Erregearen Kantzilerra.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q32237
* Multimedia: 280 / Q32237
# Amanitaceae

Amanitaceae perretxiko-onddoen onddoen familia da. Amanita familia ere deitzen zaio, Agaricales, perretxikoak nahastuta.

## Espezie nabarmen batzuk

* Amanita caesarea
* Amanita muscaria
* Amanita rubescens
* Amanita pantherina
* Amanita phalloides
* Amanita velosa
* Amanita virosa
* Limacella solidipes
# Amanlis

Amanlis (bretainieraz Amanliz) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q731782
* Multimedia: Amanlis / Q731782
# Amanohashidate

Amanohashidate (japonieraz: 天橋立) Japoniako Honshu uhartearen mendebaldean dagoen hareazko barra da. Tango-Amanohashidate-Ōeyama Erdi-Parke Nazionala da eta Japoniako ikuspegi nazionala da, herrialde osoan dauden hiru ikuspegi nagusietako bat.

## Geografia

Miyazu Badiako bi aldeak lotzen dituen 3'3 km luzerako hareazko barra da. Kyoto edo Osakatik bi ordutara dago trenez joanda. 7.000 pinuk estaltzen dute Amanohashidate.
Barran bertan Isoshimizu ur gezadun putzua dago, 1985ean Japoniako 100 ur onenen artean kalifikatu zutena.

## Kanpo estekak

* (Ingelesez) Amanohashidateko Turismo Elkartearen webgunea
* Datuak: Q259727
* Multimedia: Amanohashidate / Q259727
# Amantea

Amantea Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 13.850 biztanle ditu, 28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak

Amanteak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Belmonte Calabro Lago Serra d'Aiello Cleto San Pietro in Amantea Nocera Terinese

## Kanpo estekak

* Datuak: Q53827
* Multimedia: Amantea / Q53827
# Amanullah Khan

Ghāzī Amānullāh Khān (paxtuneraz: غازي امان الله خان‎; Paghman, 1892ko ekainaren 1a - Zürich, 1960ko apirilaren 25a) Afganistango emir (1919-26) eta erregea (1926-29) izan zen.
Habibullah Khan emirraren hirugarren semea izan zen. Kabulgo gobernadorea izan zen, eta armadaren eta altxorraren kontrola zuen. Buruzagi tribal gehienen leialtasuna ere bazuen. 1919an britainiarrei eraso zien Indian eta Hirugarren Anglo-Afgandar Gerra hasi zuen. Gerra amaitzean, Afganistanek britainiar protektoratutik askatzea lortu zuen, eta atzerri politika independente bat egin ahal izan zuen. Herrialdearen politika modernizatzailea gauzatu zuen. Eskolak sortu, merkataritza handitu eta Konstituzio modernoa aldarrikatu zuen. Bere erreformen aurkako oposizioa hazi egin zen herrialdeko zenbait sektoretan eta 1928-29ko Afganistango gerra zibila hasi zen. 1929an herrialdetik ihes egin eta erbestera abiatu zen Europan. Europan hil zen eta Jalalabadeko mausoleo batean lurperatu zuten.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q153620
* Multimedia: Amanullah Khan / Q153620
# Amanty

Amanty Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 53 biztanle zituen.

## Demografia
### Biztanleria

2007an Amanty udalerrian erroldatutako biztanleak 53 ziren. Familiak 26 ziren, horien artean 9 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 9 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza

2007an 25 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 25etxeak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 3 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Amanty udalerriko biztanleria-piramidea 2009an. :
| Gizonak | Adinak | Emakumeak |
| 0 | 95 + | 0 |
| 0 | 90-94 | 0 |
| 0 | 85-89 | 0 |
| 0 | 80-84 | 0 |
| 0 | 75-79 | 0 |
| 0 | 70-74 | 4 |
| 0 | 65-69 | 0 |
| 4 | 60-64 | 0 |
| 0 | 55-59 | 4 |
| 8 | 50-54 | 8 |
| 0 | 45-49 | 4 |
| 0 | 40-44 | 0 |
| 0 | 35-39 | 0 |
| 0 | 30-34 | 0 |
| 0 | 25-29 | 0 |
| 0 | 20-24 | 4 |
| 0 | 15-19 | 0 |
| 0 | 10-14 | 4 |
| 0 | 5-9 | 0 |
| 0 | 0tik 4ra | 0 |

## Ekonomia

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 24 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 24 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (13 gizon eta 9 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 4 ikasten zeuden.

### Ekonomia jarduerak

2000. urtean Amanty udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

## Erreferentziak

* ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
* ↑ Logement, 1968-2007
* ↑ Population par sexe et âge quinquennal de 1968 à 1999. http://www.recensement-2007.insee.fr+(Noiz kontsultatua: 2010-07-13).
* ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
* ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

## Kanpo estekak

* (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
* (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
* (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
* Datuak: Q1021099
* Multimedia: Amanty / Q1021099
# 4 erradikala

4 erradikala ("marra") marra bakarra duen 6 kangxi erradikaletako bat da, guztira dauden 214etatik.
Kangxi Hiztegian 33 karaktere daude (guztira dauden 49.030tik) erradikal honekin. Oso antza handia du japonieran erabiltzen den no (ノ) kanarekin.

## 1 erradikala duten karaktereak

| marrak | karaktereak |
| marra gehigarririk gabe | 丿乀 乁 |
| 1 marra gehigarri | 乂 乃 乄 |
| 2 marra gehigarri | 久 乆 乇 么 义 乊 之 乡 |
| 3 marra gehigarri | 乌 乏 |
| 4 marra gehigarri | 乍 乎 乐 |
| 6 marra gehigarri | 丢 乑（眾） 乒 乓 乔 |
| 7 marra gehigarri | 乖 |
| 8 marra gehigarri | 乗 |
| 9 marra gehigarri | 乘 |

## Kanpo estekak

* Datuak: Q93290
* Multimedia: Radical 004 / Q93290
# 4:44 Last Day on Earth

4:44 Last Day on Earth 2011ko Abel Ferrara estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.
Hurrengo goizeko 4:44tan erradiazio-kosmikoak Lurran bizitza akabatuko duela jakinda, bi lagun elkar topatuko dira New Yorken.

## Aktoreak

* Willem Dafoe: Cisco
* Shanyn Leigh: Skye
* Natasha Lyonne: Tina
* Paul Hipp: Noah
* Anita Pallenberg: Diana
* Paz de la Huerta: neska kaleetan
* Pat Kiernan: berriemailea

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1154108
# 4F kasua

4F kasua (katalanez: Cas 4F) Bartzelonan 2006ko otsailaren 4ko gertakarien ondoren gertatutako ustelkeria poliziala da.

## Gertaerak

2006ko otsailaren 4an, jai giroan murgilduta zegoen Bartzelonako okupatutako teatro baten inguruan hasitako karga polizialak eman zion bukaera gauari, poliziaren jarrera zakarrak okupatutako eraikinean zegoen zenbait pertsonengan ere jarrera zakarra eraginez. Izan ere, kalean zegoen polizia andanari teilatutik zenbait objektu jaurtikitzen hasteak kaskorik gabe zebilen polizietako bati buruan loreontzi batekin jo eta hau koma egoeran uztea eragin zuen.
Atxilotutako bost pertsonetatik hiru kalean zeuden erasoa eman zen momentu horretan, eta beste biak inguru hartan ere ez zebiltzan. ‘Gizatasun ordenantza’ deritzon lege higienista estreinatu berri zuen Bartzelonak, antisistema itxurako bost gazteak kolektibo oso baten izena zikintzeko erabiltzeko asmoarekin. Lege hau erabiliz, ospitalean ziren pertsona atxilotu zituzten, tartean, Patricia Heras.
2011n, kartzelako irtenaldi bat aprobetxatuz bere buruaz beste egin zuen Patricia Herasek.

## Ikus, gainera

* Ciutat Morta

## Erreferentziak

* 1 2 3 «Ciutat Morta edo ‘Der Prozess’» Argia 2015/01/22., CC-BY-SA lizentzia

## Kanpo estekak

* Datuak: Q18786254
# 4K bereizmen

4K bereizmena edota 4K izendapenak hainbat formatu izendatzen ditu, ez baitio tamaina ala pantaila-bereizmen zehatz bati aipamen egiten, 4000 pixeletako bereizmen horizontala duten hainbat irudi tamainuei baizik. Beren itxura erlazioari dagokionez, bi 4K bereizmen nagusi daude: alde batetik, 4K 4096x2160, zinema digital eta infografian nagusitzen ari den estandarra, 17:9 erlaziokoa, eta bestetik, 4K UHDV 3840x2160 (2160p), telebista digitalen industrian erabilia, 16:9 erlaziokoa.
4K teknologia gaur egungo telebistek eskeintzen dituzten irudien bereizmenaren hobekuntza da, eta Definizio Handia, HD edo High-Definition formatuaren bereizmena laukoizten du. Teknologia hori 3840x2160 pixelen kopurura iristeko gai da, eta Ultra HD izendapenaz ere ezaguna da. Formatua jada jendearentzat eskuragarria da eta erosgai dago, eta ez bakarrik hasiera batean bideo-jokoetan jolasteko bakarrik, bere salneurria jaitsiz baitoa eta etxebizitzetan, zuntz optikoak Internet sare arrunta ordezkatzen baitu.

## Ikus, gainera

* 8K bereizmena
* Full HD

## Kanpo estekak

* Datuak: Q238162
* Multimedia: 4K resolution / Q238162
# Adolfo Morais

Adolfo Morais Ezkerro (Gasteiz, Araba, 1965) euskal herritar matematikaria da. 2016az geroztik Unibertsitate eta Ikerketako sailburuordea da Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailean. Euskalmet Euskal Meteorologia Agentziako zuzendaria izan zen, 2005-2009 urteetan. 2013tik 2015era Euskal Herriko Unibertsitateko Donostiako Eskola Politeknikoko zuzendaria izan zen, 1989tik hango irakaslea ere izan zen.

## Heziketa

Euskal Herriko Unibertsitateak Leioan duen Zientzia eta Teknologia Fakultatean ikasi zuen eta 1988an Zientzietako Lizentziatura lortu zuen Matematika Atalean. Hezkuntza alorreko graduondoko bat egin zuen 1998an Canterbury Christ Church Unibertsitatean, eta Makroinformatikako master bat 1992an Microsoft-en.
2010ean doktore-titulua lortu zuen EHUko Enpresen Antolaketa sailean izenburu honekin zuen tesiarekin: "Gestión de la calidad en las organizaciones universitarias: análisis de la adecuación de las normas iso 9000 para su utilización en el ámbito universitario" (Kalitatearen kudeaketa unibertsitate-erakundeetan: ISO 9000 arauak unibertsitate-esparruan erabiltzeko egokiak ote diren aztertzea).

## Ibilbide profesionala

Matematikako ikasketak bukatuta hasieran irakaslea izan zen Olabide ikastolan. baina urte bat geroago irakasle gisa hasi zen Euskal Herriko Unibertsitatean. Harrezkero hainbat ardura akademiko hartu ditu: akademia-Idazkaria eta Nazioarteko Haremanetako Koordinatzailea Donostiako Eskola Politeknikoan (1994-1997), Kanpo-Harremanetako Zuzendariordea eskola berean (1998-2001), Nazioarteko Harremanetarako Zuzendaria EHUn (2001-2004), EHUko Errektorearen Ordezkaria Europako Konbergentziarentzat (2003-2004), Kooperazio eta Nazioarteko Mugikortasuna Zuzendari Nagusia EHUn (2004-2005), Donostiako Eskola Politeknikoko Zuzendaria (2013-2015).
Irakatsi dituen gaien artean euskarazko hiru hauek daude: Ingeniaritzaren metodo estatistikoak, Ingeniaritzarako osagarri matematikoak, eta Zero puntuaren matematika.
Bestalde, 2005etik 2009ra bitarte Eusko Jaurlaritzako Metereologia eta Klimatologia zerbitzuko Zuzendari Nagusia izan zen. eta 2016ko ekainaren 13tik Unibertsitate eta Ikerketako sailburuordea da Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailean.

## Erreferentziak

* ↑ «Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Adolfo Morais Ezquerro - Berriak» www.irekia.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* ↑ (Gaztelaniaz) Morais, Adolfo. (2010). «Teseo» www.educacion.gob.es (Teseo- Ministerio de Educación.) (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* ↑ «Adolfo Morais Ezkerro :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea» www.inguma.eus (Noiz kontsultatua: 2021-11-24).
* Datuak: Q12252803
# Adolfo Nassaukoa

Adolfo Nassaukoa (alemanez: Adolf von Nassau; ?, c. 1255 – Göllheim, 1298ko uztailaren 2a) enperadore germaniarra izan zen. 1292an aukeratu zuten enperadore, Bohemiako Wentzeslao II.aren eraginez. Alemaniako partikularismoak habsburgotarren handinahiei aurre egiteko hartutako jarreraren irudi bilakatu zen. Mendebaldera begira egon zen Adolfok aurrera eraman zuen politika. Ingalaterrako Eduardo I.arekin elkartu zen Filipe Ederraren aurka. Göllheimgo guduan hil zen, Habsburgoko Albertoren kontra borrokan ari zela.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2013/11/13 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
* Datuak: Q160101
* Multimedia: Adolph I, Count of Nassau / Q160101
# Adolfo Nicolás

Adolfo Nicolás Pachón (Villamuriel de Cerrato, Palentzia, 1936ko apirilaren 29a - Tokio, 2020ko maiatzaren 20a) apaiz espainiarra izan zen. 2008ko urtarrilaren 19an Jesusen Lagundiko buruzagi nagusi aukeratu zuten, adinagatik dimisioa eman zuen Peter Hans Kolvenbach herbeheretarraren lekua betetzeko.

## Erreferentziak

* ↑ Berria:Adolfo Nicolas jesuiten buruzagi nagusi berria

## Ikus, gainera

* Jesuita ezagunen zerrenda
* Datuak: Q365131
# Adolfo Luxenburgokoa

Adolfo Luxenburgokoa (alemanez: Adolf Wilhelm August Karl Friedrich; Biebrich jauregia, Wiesbaden, Nassauko Dukerria, 1817ko uztailaren 24a - Hohenburg jauregia, Lenggries, Bavariako Erresuma, 1905eko azaroaren 17a) azken Nassauko duke subirano eta Luxenburgoko duke handia izan zen. Nassaun gobernatu zuen 1839tik Prusiari 1866an Dukerria erantsi arte, Austria-Prusia Gerra ondoren. Gilen Nassauko Dukearen eta Luisa Saxe-Hildburghausenen semea izan zen. Nassauko dukea 1839tik, Austria babestu zuen Prusiaren aurkako gerran eta tronua galdu zuen Austriako gerran galdu zuen.
1890ean Gilen III.a Herbehereetako errege eta Luxenburgoko duke handia hil zen. Bi herrialdeak batasun pertsonal batean elkartuta zeuden. Bere alaba Gilemina Herbehereetako erregina berria izan zen baina lege salikoa indarrean zegoen Luxenburgon eta Adolfo duke handi berria bihurtu zen Nassau familiari itunari ezker. Dukerria handiaren politikan ezagutzen ez zituenez, gobernua utzi zion Paul Eyschen lehen ministroan. 1851n Adelheid-Maria Anhalt-Dessaukoarekin ezkondu zen. Gilen semea izan zuen oinordeko 1905ean hil zenean.
Zuhaitz genealogikoa :
unnamed daughter von Nassau-Weilburg
Maria-Adelaida Luxenburgokoa
Karlota Luxenburgokoa
Prince Friedrich Wilhelm, Prince of Nassau
Wilhelm I, Duke of Nassau
Princess Hilda of Luxembourg
Burgravine Louise Isabelle of Kirchberg
Gilen IV.a Luxenburgokoa
Adolfo Luxenburgokoa
Antonia, Crown Princess of Bavaria
Frederick, Duke of Saxe-Hildburghausen
Prince Friedrich of Nassau-Weilburg
Princess Louise of Saxe-Hildburghausen
Princess Elisabeth of Luxembourg
Duchess Charlotte Georgine of Mecklenburg-Strelitz
Princess Marie Bathildis of Nassau-Weilburg
Princess Sophie of Luxembourg
Prince Franz Joseph of Nassau
Princess Hilda of Nassau :
* Datuak: Q57302
* Multimedia: Adolphe, Grand Duke of Luxembourg / Q57302
# Adolfo Guiardi monumentua (Bilbo)

Adolfo Guiardi monumentua edo baita ere Adolfo Guiarden banku-iturria Bilboko Casilda Iturrizar parkean dago jarrita eta Adolfo Guiard (1860-1916) margolariaren oroimenez altxatu zen. 1927an egina, Estanislao Segurolaren eta Félix Agüeroren lana da. Banku-iturria harrizkoa da eta Art Déco estiloko apaingarriak ditu.

## Erreferentziak

* ↑ https://bilbaoarteenlacalle.wordpress.com/2018/01/13/fuente-a-adolfo-guiard/

## Kanpo estekak

* (Gaztelaniaz):Maria Jesus Cava Mesaren artikulua Bilbao aldizkarian, 2020ko ekainean.
* Datuak: Q96279540
* Multimedia: Monument to Adolfo Guiard / Q96279540
# Adolfo Muñoz

Adolfo Muñoz Sanz, ezizenez Txiki, (Mañueta, Araba, 1959), euskal sindikalista da. 2008ko azaroaren 27tik, ELAren XII. Kongresutik alegia, ELA sindikatuko idazkari nagusia da, %91,22ko babesarekin Jose Elorrietaren lekukoa hartuz. Adina zela eta kargua utzi zuen 2019ko apirilaren 5ean egindako ezohiko kongresuan, eta Mitxel Lakuntzak hartu zuen bere tokia.

## Bizitza

Familia behargin batean jaioa, Mañueta jaioterritik Gasteizera lekualdatu behar izan ziren, bere aitak eraikuntzan lan egiteko aukera izan zezan. 16 urte zituela hasi zen lanean, eta 17 urte zituela egin zen ELA sindikatuko kide. 1975ean Cegasa enpresan hasi zen lanean, udan lan egiteko. Lan handia egin behar zela eta enpresak hitzartutakoa baino denbora gehiago mantendu zuen postuan beste langile batzuekin batera, lege-iruzurra eginez. Ondorioz, gero enpresak kaleratu nahi izan zituenean ezin izan zuen halakorik egin, eta lanpostu finkoa eman behar izan zien.
Cegasa enpresan 14 urtez egin zuen lan. Garai horretan, oraindik klandestinitatean, diktaduraren errepresioa hurbiletik bizitzea egokitu zitzaion. Maiatzaren 1erako kartelak itsasteagatik gau bat komisarian igaro behar izan zuen. 1980ko hamarkadaren amaiera arte jarraitu zuen enpresan lanean, Jose Elorrieta eta Jose Unanuek liberatzeko eskaintza egin zioten arte, 1989an. Lan egiten zuen bitartean Gizarte-graduatua eta Zuzenbidea ikasi zuen UNEDen. Euskara ikasi zuen normaltasunez erabiltzeko gaitasuna lortu arte.
1989tik 2000 urtera ELA sindikatuko Arabako Zerbitzu Publikoen Federakuntzako arduraduna izan zen, eta sindikatuaren arduraduna izan zen besteak beste Osakidetzan eta udal zein foru administrazioan. Ondoren, ELAren Gasteizko eskualde-arduraduna izendatu zuten.
2003an Metalaren Federazioaren idazkaria izendatu zuten eta 2004an ELAren Batzorde Eragilean sartu zen, negoziaketa kolektiboaren arduradun gisa. Gerora idazkari nagusiaren ondoko izendatu izan zen, eta 2008ko azaroaren 27tik, ELAren XII. Kongresutik alegia, ELA sindikatuko idazkari nagusia da, %91,22ko babesarekin Jose Elorrietaren lekukoa hartuz.
ELAren araudiaren arabera 60 urtetik gora ezin da barne-kargurik eduki, beraz Adolfo Muñozek idazkari nagusi kargua utziko zuela eman zuen aditzera. 2019ko apirilaren 5ean Donostiako Kursaalean egindako ez-ohiko batzarrean utzi zuen postua, eta Mitxel Lakuntzak hartu zuen bere lekua, Nazio Batzordeak proposatua izan eta afiliatuek onartu ondoren.

## Idazlanak

* El modelo neoliberal vasco. Manu Robles-Arangiz Fundazioa. 2023. (ISBN: 978-84-125647-2-3).

## Erreferentziak

* ↑ Berria.eus. ««Ezker abertzaleko lider batzuek xerpa gisa ikusten dituzte sindikatuak»» Berria (Noiz kontsultatua: 2019-03-29).
* ↑ (Gaztelaniaz) Muñoz, Adolfo. (2019). «Un agur rebelde» ALDA (ELA).
* ↑ «Adolfo Muñoz ‘Txiki’: “Lan munduan, gizartean bezala, euskararen normalizazioa eman dadin, erabilpena da bidea” - Araba» Alea.eus (Noiz kontsultatua: 2023-10-13).
# Adolfo Kareaga

Adolfo Kareaga Fontecha (Bilbo, 1921eko urtarrilaren 8a - Bera, 2009ko maiatzaren 16a) bizkaitar abokatu eta politikaria izan zen. Adolfo Gonzalez de Kareagaren semea, zuzenbidea ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean.
Liberalismoaren jarraitzailea, 1977an Acción Liberal Vasca alderdia inskribatu zuen. Hala ere, urte hartako hauteskundeetan senatari hautatu zuten Euskal Kristau Demokraziaren zerrendan. 1979an Zentro Demokratikoaren Batasunaren zerrendaburua izan zen Bilboko Udalerako.
1989an Alderdi Popularrera pasa zen eta 1991n Unidad Vizcaína alderdia sortu zuen. Bi urte geroago El reto separatista liburua argitaratu zuen.
# Adolfo López Mateos

Adolfo López Mateos (Atizapán de Zaragoza, 1909ko maiatzaren 26a - Mexiko Hiria, 1969ko irailaren 22a ) Mexikoko abokatu eta politikaria izan zen, 1958 eta 1964 artean Mexikoko presidente izandakoa.
Bere jatorriari buruz ezer gutxi ezagutzen den arren, Elena Mateosen semea izan zen eta 1908 eta 1910 artean jaio zen. Berak zabaldutako bertsio ofizialak, gaur egun desakreditatuena dena, Atizapán de Zaragozan jaio zen, 1910eko maiatzaren 26an, eta bere aita Mariano Gerardo López izan zen, ofizialki 1915ean hil zena, baina erregistroek, 1904an hil zela diote.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q335533
* Multimedia: Adolfo López Mateos / Q335533
# Adolfo Kaminsky

Adolfo Kaminsky (Buenos Aires, Argentina, 1925eko urriaren 1a - Paris, Frantzia, 2023ko urtarrilaren 9a) frantziar argazkilaria izan zen. Frantziako Erresistentziako kide izan zen Bigarren Mundu Gerran. Erresistentzian juduentzako eta naziek mehatxatutako pertsonentzako nortasun-agiri faltsuak egiten espezializatu zen.
Aljeriako Independentzia Gerran zehar Nazio Askatasunerako Fronterako eta frantziar intsumisoentzako agiriak faltsutu zituen. Ondoren, 1963az geroztik, Latinoamerikako eta Afrikako hainbat ezkerreko askapen nazionaleko mugimendurekin kolaboratu zuen agiriak faltsutzen dohainik.

## Erreferentziak

* ↑ «Adolfo Kaminsky frantziar erresistentziaren heroia hil da» Gara 2023-01-11 (Noiz kontsultatua: 2023-01-11).

## Kanpo estekak

* Datuak: Q2465021
# A Barcala

A Barcala Galiziako barrualdean dagoen eskualdea da, Coruñako probintziaren mendebaldean. Iparraldean Xallasko eskualdearekin egiten du muga, Noiako eskualdearekin mendebaldean, eta Santiagoko eskualdearekin ekialde eta hegoaldean.

## Udalerriak

A Baña eta Negreira.

## Kanpo estekak

* Datuak: Q1048923
* Multimedia: Comarca da Barcala / Q1048923
# A Baña

A Baña Galiziako A Coruñako probintziako Barcalako eskualdean dagoen udalerria da.
Udalerria 15 parrokiatan banatuta dago, udala San Vicenzon dagoela.

## Parrokiak

A Bañako parrokiak:
* A Baña (San Vicenzo)
* Barcala (San Xoán)
* O Barro (Santa Mariña)
* Cabanas (San Miguel)
* Corneira (San Cristovo)
* A Ermida (San Salvador)
* Fiopáns (San Pedro)
* Lañas (Santa Baia)
* Marcelle (Santa Cristina)
* Ordoeste (Santa María)
* A Riba (San Xoán)
* San Cibrán de Barcala (San Cibrán)
* Sanamede do Monte (San Mamede)
* Suevos (San Mamede)
* Troitosende (Santa María)

## Ikus, gainera

* A Coruñako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak

* A Bañako udalaren webgunea
* Datuak: Q1183411
* Multimedia: A Baña / Q1183411