# dírigh
## Irish
### Pronunciation

* (Munster) IPA: /ˈdʲiːɾʲɪɟ/
* (Galway) IPA: /ˈdʲiːɾʲə/
* (Mayo) IPA: /ˈdʲiːɾʲiː/
* (Ulster) IPA: /ˈdʲiːɾʲi/

### Etymology 1

From Old Irish dírgid, from Latin dīrigō. By surface analysis, díreach +‎ -igh.

#### Verb

dírigh (present analytic díríonn, future analytic díreoidh, verbal noun díriú, past participle dírithe)
* (transitive, intransitive) straighten

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | dírím | díríonn tú; dírír$^†$ | díríonn sé, sí | dírímid; díríonn muid | díríonn sibh | díríonn siad; díríd$^†$ | a dhíríonn; a dhíríos / a ndíríonn* | dírítear |
| indicative | past | dhírigh mé; dhíríos | dhírigh tú; dhírís | dhírigh sé, sí | dhíríomar; dhírigh muid | dhírigh sibh; dhíríobhair | dhírigh siad; dhíríodar | a dhírigh / ar dhírigh* | díríodh |
| indicative | past habitual | dhírínn / ndírínn‡‡ | dhíríteá / ndíríteá‡‡ | dhíríodh sé, sí / ndíríodh sé, sí‡‡ | dhírímis; dhíríodh muid / ndírímis‡‡; ndíríodh muid‡‡ | dhíríodh sibh / ndíríodh sibh‡‡ | dhírídís; dhíríodh siad / ndírídís‡‡; ndíríodh siad‡‡ | a dhíríodh / a ndíríodh* | dhírítí / ndírítí‡‡ |
| future | future | díreoidh mé; díreod; díreochaidh mé$^†$ | díreoidh tú; díreoir$^†$; díreochaidh tú$^†$ | díreoidh sé, sí; díreochaidh sé, sí$^†$ | díreoimid; díreoidh muid; díreochaimid$^†$; díreochaidh muid$^†$ | díreoidh sibh; díreochaidh sibh$^†$ | díreoidh siad; díreoid$^†$; díreochaidh siad$^†$ | a dhíreoidh; a dhíreos; a dhíreochaidh$^†$; a dhíreochas$^†$ / a ndíreoidh*; a ndíreochaidh*$^†$ | díreofar; díreochar$^†$ |
| conditional | conditional | dhíreoinn; dhíreochainn$^†$ / ndíreoinn‡‡; ndíreochainn$^†$‡‡ | dhíreofá; dhíreochthá$^†$ / ndíreofá‡‡; ndíreochthá$^†$‡‡ | dhíreodh sé, sí; dhíreochadh sé, sí$^†$ / ndíreodh sé, sí‡‡; ndíreochadh sé, sí$^†$‡‡ | dhíreoimis; dhíreodh muid; dhíreochaimis$^†$; dhíreochadh muid$^†$ / ndíreoimis‡‡; ndíreodh muid‡‡; ndíreochaimis$^†$‡‡; ndíreochadh muid$^†$‡‡ | dhíreodh sibh; dhíreochadh sibh$^†$ / ndíreodh sibh‡‡; ndíreochadh sibh$^†$‡‡ | dhíreoidís; dhíreodh siad; dhíreochadh siad$^†$ / ndíreoidís‡‡; ndíreodh siad‡‡; ndíreochadh siad$^†$‡‡ | a dhíreodh; a dhíreochadh$^†$ / a ndíreodh*; a ndíreochadh*$^†$ | dhíreofaí; dhíreochthaí$^†$ / ndíreofaí‡‡; ndíreochthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go ndírí mé; go ndíríod$^†$ | go ndírí tú; go ndírír$^†$ | go ndírí sé, sí | go ndírímid; go ndírí muid | go ndírí sibh | go ndírí siad; go ndíríd$^†$ | — | go ndírítear |
| subjunctive | past | dá ndírínn | dá ndíríteá | dá ndíríodh sé, sí | dá ndírímis; dá ndíríodh muid | dá ndíríodh sibh | dá ndírídís; dá ndíríodh siad | — | dá ndírítí |
| imperative | imperative | dírím | dírigh | díríodh sé, sí | dírímis | dírígí; dírídh$^†$ | dírídís | — | dírítear |
| verbal noun | verbal noun | díriú | díriú | díriú | díriú | díriú | díriú | díriú | díriú |
| past participle | past participle | dírithe | dírithe | dírithe | dírithe | dírithe | dírithe | dírithe | dírithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

#### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “dírigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “dírigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “dírigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Adjective

dírigh
* inflection of díreach:
** genitive/vocative singular masculine
** (archaic) dative singular feminine

#### Noun

dírigh
* genitive/vocative singular of díreach

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “dírgid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language