# timpeallaigh
## Irish
### Etymology 1

From timpeall (“round, circuit; roundabout; surrounding, encircling, position; ambit, precincts; circumference, girth”) +‎ -igh (verbal suffix).

#### Verb

timpeallaigh (present analytic timpeallaíonn, future analytic timpeallóidh, verbal noun timpeallú, past participle timpeallaithe)
* (transitive) go round
* (transitive) surround, encircle, encompass
    Synonym: ciorclaigh
* (transitive) belt, gird
* (transitive) circumvent

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | tálaím | tálaíonn tú; tálaír$^†$ | tálaíonn sé, sí | tálaímid; tálaíonn muid | tálaíonn sibh | tálaíonn siad; tálaíd$^†$ | a thálaíonn; a thálaíos / a dtálaíonn* | tálaítear |
| indicative | past | thimpeallaigh mé; thálaíos | thimpeallaigh tú; thálaís | thimpeallaigh sé, sí | thálaíomar; thimpeallaigh muid | thimpeallaigh sibh; thálaíobhair | thimpeallaigh siad; thálaíodar | a thimpeallaigh / ar thimpeallaigh* | tálaíodh |
| indicative | past habitual | thálaínn / dtálaínn‡‡ | thálaíteá / dtálaíteá‡‡ | thálaíodh sé, sí / dtálaíodh sé, sí‡‡ | thálaímis; thálaíodh muid / dtálaímis‡‡; dtálaíodh muid‡‡ | thálaíodh sibh / dtálaíodh sibh‡‡ | thálaídís; thálaíodh siad / dtálaídís‡‡; dtálaíodh siad‡‡ | a thálaíodh / a dtálaíodh* | thálaítí / dtálaítí‡‡ |
| future | future | tálóidh mé; tálód; tálóchaidh mé$^†$ | tálóidh tú; tálóir$^†$; tálóchaidh tú$^†$ | tálóidh sé, sí; tálóchaidh sé, sí$^†$ | tálóimid; tálóidh muid; tálóchaimid$^†$; tálóchaidh muid$^†$ | tálóidh sibh; tálóchaidh sibh$^†$ | tálóidh siad; tálóid$^†$; tálóchaidh siad$^†$ | a thálóidh; a thálós; a thálóchaidh$^†$; a thálóchas$^†$ / a dtálóidh*; a dtálóchaidh*$^†$ | tálófar; tálóchar$^†$ |
| conditional | conditional | thálóinn; thálóchainn$^†$ / dtálóinn‡‡; dtálóchainn$^†$‡‡ | thálófá; thálóchthá$^†$ / dtálófá‡‡; dtálóchthá$^†$‡‡ | thálódh sé, sí; thálóchadh sé, sí$^†$ / dtálódh sé, sí‡‡; dtálóchadh sé, sí$^†$‡‡ | thálóimis; thálódh muid; thálóchaimis$^†$; thálóchadh muid$^†$ / dtálóimis‡‡; dtálódh muid‡‡; dtálóchaimis$^†$‡‡; dtálóchadh muid$^†$‡‡ | thálódh sibh; thálóchadh sibh$^†$ / dtálódh sibh‡‡; dtálóchadh sibh$^†$‡‡ | thálóidís; thálódh siad; thálóchadh siad$^†$ / dtálóidís‡‡; dtálódh siad‡‡; dtálóchadh siad$^†$‡‡ | a thálódh; a thálóchadh$^†$ / a dtálódh*; a dtálóchadh*$^†$ | thálófaí; thálóchthaí$^†$ / dtálófaí‡‡; dtálóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go dtálaí mé; go dtálaíod$^†$ | go dtálaí tú; go dtálaír$^†$ | go dtálaí sé, sí | go dtálaímid; go dtálaí muid | go dtálaí sibh | go dtálaí siad; go dtálaíd$^†$ | — | go dtálaítear |
| subjunctive | past | dá dtálaínn | dá dtálaíteá | dá dtálaíodh sé, sí | dá dtálaímis; dá dtálaíodh muid | dá dtálaíodh sibh | dá dtálaídís; dá dtálaíodh siad | — | dá dtálaítí |
| imperative | imperative | tálaím | timpeallaigh | tálaíodh sé, sí | tálaímis | tálaígí; tálaídh$^†$ | tálaídís | — | tálaítear |
| verbal noun | verbal noun | timpeallú | timpeallú | timpeallú | timpeallú | timpeallú | timpeallú | timpeallú | timpeallú |
| past participle | past participle | tálaithe | tálaithe | tálaithe | tálaithe | tálaithe | tálaithe | tálaithe | tálaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Adjective

timpeallaigh
* inflection of timpeallach (“roundabout, circuitous; ambient, surrounding; large of girth”):
** vocative/genitive singular masculine
** (archaic) dative singular feminine

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “timpeallaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “timpeallaigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “timpeallaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024