# болур
## Tuvan
### Etymology

From Proto-Turkic *bōl- (“to become”). Cognate with Turkish olmak (“to become”).

### Pronunciation

* IPA: /pɔˈlʊr/

### Verb

болур • (bolur) (stem бол-, indefinite past болган, negative болбас)
* to be, become
    Эгезинде берге болган. ― Egezinde berge bolgan. ― At the start, it was difficult.
* (auxiliary, + -п) indicates permission or feasibility of an action
    Мен бо номну ап болур мен бе? ― Men bo nomnu ap bolur men be? ― Can I take this book?
    Уттуп болбас. ― Uttup bolbas. ― Don't forget. (literally, “It's not permissible/it will be bad to forget.”)

#### Conjugation

| | | Positive | Positive | Positive | Positive | Negative | Negative | Negative | Negative |
| Indicative mood | Present-future | болур (bolur) | мен | болур (bolur) | бис | болбас (bolbas) | мен | болбас (bolbas) | бис |
| Indicative mood | Present-future | болур (bolur) | сен | болур (bolur) | силер | болбас (bolbas) | сен | болбас (bolbas) | силер |
| Indicative mood | Present-future | болур (bolur) | – | болур (bolur) | -лар | болбас (bolbas) | – | болбас (bolbas) | -тар |
| Indicative mood | Past I | болган (bolgan) | мен | болган (bolgan) | бис | болбаан (bolbaan) | мен | болбаан (bolbaan) | бис |
| Indicative mood | Past I | болган (bolgan) | сен | болган (bolgan) | силер | болбаан (bolbaan) | сен | болбаан (bolbaan) | силер |
| Indicative mood | Past I | болган (bolgan) | – | болган (bolgan) | -нар | болбаан (bolbaan) | – | болбаан (bolbaan) | -нар |
| Indicative mood | Past II | мен | болдум (boldum) | бис | болдувус (bolduvus) | мен | болбадум (bolbadum) | бис | болбадувус (bolbaduvus) |
| Indicative mood | Past II | сен | болдуң (bolduñ) | силер | болдуңар (bolduñar) | сен | болбадуң (bolbaduñ) | силер | болбадуңар (bolbaduñar) |
| Indicative mood | Past II | ол | болду (boldu) | олар | болдулар (boldular) | ол | болбаду (bolbadu) | олар | болбадулар (bolbadular) |
| Resultative | Resultative | болжай (boljay) | мен | болжай (boljay) | бис | — | мен | — | бис |
| Resultative | Resultative | болжай (boljay) | сен | болжай (boljay) | силер | — | сен | — | силер |
| Resultative | Resultative | болжай (boljay) | – | болжай (boljay) | -тар | — | – | — | -тар |
| Conditional | Conditional | мен | болзумза (bolzumza) | бис | болзувусса (bolzuvussa) | мен | болбазымза (bolbazımza) | бис | болбазывусса (bolbazıvussa) |
| Conditional | Conditional | сен | болзуңза (bolzuñza) | силер | болзуңарза (bolzuñarza) | сен | болбазыңза (bolbazıñza) | силер | болбазыңарза (bolbazıñarza) |
| Conditional | Conditional | ол | болза (bolza) | олар | болзулар (bolzular) | ол | болбаза (bolbaza) | олар | болбазылар (bolbazılar) |
| Evidential | Evidential | болдур (boldur) | мен | болдур (boldur) | бис | болбадыр (bolbadır) | мен | болбадыр (bolbadır) | бис |
| Evidential | Evidential | болдур (boldur) | сен | болдур (boldur) | силер | болбадыр (bolbadır) | сен | болбадыр (bolbadır) | силер |
| Evidential | Evidential | болдур (boldur) | – | болдур (boldur) | -лар | болбадыр (bolbadır) | – | болбадыр (bolbadır) | -лар |
| Optative | Optative | болгай (bolgay) | мен | болгай (bolgay) | бис | болбагай (bolbagay) | мен | болбагай (bolbagay) | бис |
| Optative | Optative | болгай (bolgay) | сен | болгай (bolgay) | силер | болбагай (bolbagay) | сен | болбагай (bolbagay) | силер |
| Optative | Optative | болгай (bolgay) | – | болгай (bolgay) | -лар | болбагай (bolbagay) | – | болбагай (bolbagay) | -лар |
| Imperative | Imperative | мен | болайн (bolayn) | бис | болулыңар (bolulıñar) | мен | болбайн (bolbayn) | бис | болбалыңар (bolbalıñar) |
| Imperative | Imperative | сен | бол (bol) | силер | болуңар (boluñar) | сен | болба (bolba) | силер | болбаңар (bolbañar) |
| Imperative | Imperative | ол | болзун (bolzun) | олар | болзуннар (bolzunnar) | ол | болбазын (bolbazın) | олар | болбазыннар (bolbazınnar) |
| | | Positive | Positive | Positive | Positive | Negative | Negative | Negative | Negative |
| Participles | Present-future | болур (bolur) | болур (bolur) | болур (bolur) | болур (bolur) | болбас (bolbas) | болбас (bolbas) | болбас (bolbas) | болбас (bolbas) |
| Participles | Past I | болган (bolgan) | болган (bolgan) | болган (bolgan) | болган (bolgan) | болбаан (bolbaan) | болбаан (bolbaan) | болбаан (bolbaan) | болбаан (bolbaan) |
| Converbs | I | болап (bolap) | болап (bolap) | болап (bolap) | болап (bolap) | — | — | — | — |
| Converbs | II | бола (bola) | бола (bola) | бола (bola) | бола (bola) | — | — | — | — |
| Converbs | Past | болгаш (bolgaş) | болгаш (bolgaş) | болгаш (bolgaş) | болгаш (bolgaş) | — | — | — | — |
* Blue: Analytic tenses, require explicit pronouns in the end of forms (болур мен (bolur men) for example, except in the case of 3sg, and 3pl which added directly to the forms without the space and hyphen).
* Green: Synthetic tenses, do not require pronouns.