# nqabela
## Zulu
### Pronunciation

IPA: /ᵑǃaɓéːla/

### Verb

-nqabéla
* (transitive) to disallow for, to refuse for, to forbid for, to prohibit for, to decline for, to reject for
* (transitive) to be brilliant for, to be excellent for, to be superb for, to be unsurpassed for
* (transitive) to forbid, to prohibit, to refuse permission

#### Inflection

Tone H :
| Infinitive | ukunqabela |
| | Positive | Negative |
| Infinitive | ukunqabela | ukunganqabeli |
| | Imperative | Imperative |
| | Simple | + object concord |
| Singular | nqabela | -nqabele |
| Plural | nqabelani | -nqabeleni |
| | Present | Present | Present | Present | Present | Present |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngiyanqabela, nginqabela | enginqabelayo, enginqabela | nginqabela | anginqabeli | enginganqabeli | nginganqabeli |
| 2nd singular | uyanqabela, unqabela | onqabelayo, onqabela | unqabela | awunqabeli | onganqabeli | unganqabeli |
| 1st plural | siyanqabela, sinqabela | esinqabelayo, esinqabela | sinqabela | asinqabeli | esinganqabeli | singanqabeli |
| 2nd plural | niyanqabela, ninqabela | eninqabelayo, eninqabela | ninqabela | aninqabeli | eninganqabeli | ninganqabeli |
| Class 1 | uyanqabela, unqabela | onqabelayo, onqabela | enqabela | akanqabeli | onganqabeli | enganqabeli |
| Class 2 | bayanqabela, banqabela | abanqabelayo, abanqabela | benqabela | abanqabeli | abanganqabeli | benganqabeli |
| Class 3 | uyanqabela, unqabela | onqabelayo, onqabela | unqabela | awunqabeli | onganqabeli | unganqabeli |
| Class 4 | iyanqabela, inqabela | enqabelayo, enqabela | inqabela | ayinqabeli | enganqabeli | inganqabeli |
| Class 5 | liyanqabela, linqabela | elinqabelayo, elinqabela | linqabela | alinqabeli | elinganqabeli | linganqabeli |
| Class 6 | ayanqabela, anqabela | anqabelayo, anqabela | enqabela | awanqabeli | anganqabeli | enganqabeli |
| Class 7 | siyanqabela, sinqabela | esinqabelayo, esinqabela | sinqabela | asinqabeli | esinganqabeli | singanqabeli |
| Class 8 | ziyanqabela, zinqabela | ezinqabelayo, ezinqabela | zinqabela | azinqabeli | ezinganqabeli | zinganqabeli |
| Class 9 | iyanqabela, inqabela | enqabelayo, enqabela | inqabela | ayinqabeli | enganqabeli | inganqabeli |
| Class 10 | ziyanqabela, zinqabela | ezinqabelayo, ezinqabela | zinqabela | azinqabeli | ezinganqabeli | zinganqabeli |
| Class 11 | luyanqabela, lunqabela | olunqabelayo, olunqabela | lunqabela | alunqabeli | olunganqabeli | lunganqabeli |
| Class 14 | buyanqabela, bunqabela | obunqabelayo, obunqabela | bunqabela | abunqabeli | obunganqabeli | bunganqabeli |
| Class 15 | kuyanqabela, kunqabela | okunqabelayo, okunqabela | kunqabela | akunqabeli | okunganqabeli | kunganqabeli |
| Class 17 | kuyanqabela, kunqabela | okunqabelayo, okunqabela | kunqabela | akunqabeli | okunganqabeli | kunganqabeli |
| | Recent past | Recent past | Recent past | Recent past | Recent past | Recent past |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | nginqabelile, nginqabelē | enginqabelile, enginqabelē | nginqabelile, nginqabelē | anginqabelanga | enginganqabelanga | nginganqabelanga |
| 2nd singular | unqabelile, unqabelē | onqabelile, onqabelē | unqabelile, unqabelē | awunqabelanga | onganqabelanga | unganqabelanga |
| 1st plural | sinqabelile, sinqabelē | esinqabelile, esinqabelē | sinqabelile, sinqabelē | asinqabelanga | esinganqabelanga | singanqabelanga |
| 2nd plural | ninqabelile, ninqabelē | eninqabelile, eninqabelē | ninqabelile, ninqabelē | aninqabelanga | eninganqabelanga | ninganqabelanga |
| Class 1 | unqabelile, unqabelē | onqabelile, onqabelē | enqabelile, enqabelē | akanqabelanga | onganqabelanga | enganqabelanga |
| Class 2 | banqabelile, banqabelē | abanqabelile, abanqabelē | benqabelile, benqabelē | abanqabelanga | abanganqabelanga | benganqabelanga |
| Class 3 | unqabelile, unqabelē | onqabelile, onqabelē | unqabelile, unqabelē | awunqabelanga | onganqabelanga | unganqabelanga |
| Class 4 | inqabelile, inqabelē | enqabelile, enqabelē | inqabelile, inqabelē | ayinqabelanga | enganqabelanga | inganqabelanga |
| Class 5 | linqabelile, linqabelē | elinqabelile, elinqabelē | linqabelile, linqabelē | alinqabelanga | elinganqabelanga | linganqabelanga |
| Class 6 | anqabelile, anqabelē | anqabelile, anqabelē | enqabelile, enqabelē | awanqabelanga | anganqabelanga | enganqabelanga |
| Class 7 | sinqabelile, sinqabelē | esinqabelile, esinqabelē | sinqabelile, sinqabelē | asinqabelanga | esinganqabelanga | singanqabelanga |
| Class 8 | zinqabelile, zinqabelē | ezinqabelile, ezinqabelē | zinqabelile, zinqabelē | azinqabelanga | ezinganqabelanga | zinganqabelanga |
| Class 9 | inqabelile, inqabelē | enqabelile, enqabelē | inqabelile, inqabelē | ayinqabelanga | enganqabelanga | inganqabelanga |
| Class 10 | zinqabelile, zinqabelē | ezinqabelile, ezinqabelē | zinqabelile, zinqabelē | azinqabelanga | ezinganqabelanga | zinganqabelanga |
| Class 11 | lunqabelile, lunqabelē | olunqabelile, olunqabelē | lunqabelile, lunqabelē | alunqabelanga | olunganqabelanga | lunganqabelanga |
| Class 14 | bunqabelile, bunqabelē | obunqabelile, obunqabelē | bunqabelile, bunqabelē | abunqabelanga | obunganqabelanga | bunganqabelanga |
| Class 15 | kunqabelile, kunqabelē | okunqabelile, okunqabelē | kunqabelile, kunqabelē | akunqabelanga | okunganqabelanga | kunganqabelanga |
| Class 17 | kunqabelile, kunqabelē | okunqabelile, okunqabelē | kunqabelile, kunqabelē | akunqabelanga | okunganqabelanga | kunganqabelanga |
| | Remote past | Remote past | Remote past | Remote past | Remote past | Remote past |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngānqabela | engānqabela | ngānqabela | anginqabelanga | enginganqabelanga | nginganqabelanga |
| 2nd singular | wānqabela | owānqabela | wānqabela | awunqabelanga | onganqabelanga | unganqabelanga |
| 1st plural | sānqabela | esānqabela | sānqabela | asinqabelanga | esinganqabelanga | singanqabelanga |
| 2nd plural | nānqabela | enānqabela | nānqabela | aninqabelanga | eninganqabelanga | ninganqabelanga |
| Class 1 | wānqabela | owānqabela | ānqabela | akanqabelanga | onganqabelanga | enganqabelanga |
| Class 2 | bānqabela | abānqabela | bānqabela | abanqabelanga | abanganqabelanga | benganqabelanga |
| Class 3 | wānqabela | owānqabela | wānqabela | awunqabelanga | onganqabelanga | unganqabelanga |
| Class 4 | yānqabela | eyānqabela | yānqabela | ayinqabelanga | enganqabelanga | inganqabelanga |
| Class 5 | lānqabela | elānqabela | lānqabela | alinqabelanga | elinganqabelanga | linganqabelanga |
| Class 6 | ānqabela | ānqabela | ānqabela | awanqabelanga | anganqabelanga | enganqabelanga |
| Class 7 | sānqabela | esānqabela | sānqabela | asinqabelanga | esinganqabelanga | singanqabelanga |
| Class 8 | zānqabela | ezānqabela | zānqabela | azinqabelanga | ezinganqabelanga | zinganqabelanga |
| Class 9 | yānqabela | eyānqabela | yānqabela | ayinqabelanga | enganqabelanga | inganqabelanga |
| Class 10 | zānqabela | ezānqabela | zānqabela | azinqabelanga | ezinganqabelanga | zinganqabelanga |
| Class 11 | lwānqabela | olwānqabela | lwānqabela | alunqabelanga | olunganqabelanga | lunganqabelanga |
| Class 14 | bānqabela | obānqabela | bānqabela | abunqabelanga | obunganqabelanga | bunganqabelanga |
| Class 15 | kwānqabela | okwānqabela | kwānqabela | akunqabelanga | okunganqabelanga | kunganqabelanga |
| Class 17 | kwānqabela | okwānqabela | kwānqabela | akunqabelanga | okunganqabelanga | kunganqabelanga |
| | Potential | Potential | Potential | Potential | Potential | Potential |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | nginganqabela | — | nginganqabela | ngingenqabele | — | ngingenqabele |
| 2nd singular | unganqabela | — | unganqabela | ungenqabele | — | ungenqabele |
| 1st plural | singanqabela | — | singanqabela | singenqabele | — | singenqabele |
| 2nd plural | ninganqabela | — | ninganqabela | ningenqabele | — | ningenqabele |
| Class 1 | anganqabela | — | enganqabela | angenqabele | — | engenqabele |
| Class 2 | banganqabela | — | benganqabela | bangenqabele | — | bengenqabele |
| Class 3 | unganqabela | — | unganqabela | ungenqabele | — | ungenqabele |
| Class 4 | inganqabela | — | inganqabela | ingenqabele | — | ingenqabele |
| Class 5 | linganqabela | — | linganqabela | lingenqabele | — | lingenqabele |
| Class 6 | anganqabela | — | enganqabela | angenqabele | — | engenqabele |
| Class 7 | singanqabela | — | singanqabela | singenqabele | — | singenqabele |
| Class 8 | zinganqabela | — | zinganqabela | zingenqabele | — | zingenqabele |
| Class 9 | inganqabela | — | inganqabela | ingenqabele | — | ingenqabele |
| Class 10 | zinganqabela | — | zinganqabela | zingenqabele | — | zingenqabele |
| Class 11 | lunganqabela | — | lunganqabela | lungenqabele | — | lungenqabele |
| Class 14 | bunganqabela | — | bunganqabela | bungenqabele | — | bungenqabele |
| Class 15 | kunganqabela | — | kunganqabela | kungenqabele | — | kungenqabele |
| Class 17 | kunganqabela | — | kunganqabela | kungenqabele | — | kungenqabele |
| | Immediate future | Immediate future | Immediate future | Immediate future | Immediate future | Immediate future |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngizonqabela | engizonqabela | ngizonqabela | angizunqabela | engingezunqabela | ngingezunqabela |
| 2nd singular | uzonqabela | ozonqabela | uzonqabela | awuzunqabela | ongezunqabela | ungezunqabela |
| 1st plural | sizonqabela | esizonqabela | sizonqabela | asizunqabela | esingezunqabela | singezunqabela |
| 2nd plural | nizonqabela | enizonqabela | nizonqabela | anizunqabela | eningezunqabela | ningezunqabela |
| Class 1 | uzonqabela | ozonqabela | ezonqabela | akazunqabela | ongezunqabela | engezunqabela |
| Class 2 | bazonqabela | abazonqabela | bezonqabela | abazunqabela | abangezunqabela | bengezunqabela |
| Class 3 | uzonqabela | ozonqabela | uzonqabela | awuzunqabela | ongezunqabela | ungezunqabela |
| Class 4 | izonqabela | ezonqabela | izonqabela | ayizunqabela | engezunqabela | ingezunqabela |
| Class 5 | lizonqabela | elizonqabela | lizonqabela | alizunqabela | elingezunqabela | lingezunqabela |
| Class 6 | azonqabela | azonqabela | ezonqabela | awazunqabela | angezunqabela | engezunqabela |
| Class 7 | sizonqabela | esizonqabela | sizonqabela | asizunqabela | esingezunqabela | singezunqabela |
| Class 8 | zizonqabela | ezizonqabela | zizonqabela | azizunqabela | ezingezunqabela | zingezunqabela |
| Class 9 | izonqabela | ezonqabela | izonqabela | ayizunqabela | engezunqabela | ingezunqabela |
| Class 10 | zizonqabela | ezizonqabela | zizonqabela | azizunqabela | ezingezunqabela | zingezunqabela |
| Class 11 | luzonqabela | oluzonqabela | luzonqabela | aluzunqabela | olungezunqabela | lungezunqabela |
| Class 14 | buzonqabela | obuzonqabela | buzonqabela | abuzunqabela | obungezunqabela | bungezunqabela |
| Class 15 | kuzonqabela | okuzonqabela | kuzonqabela | akuzunqabela | okungezunqabela | kungezunqabela |
| Class 17 | kuzonqabela | okuzonqabela | kuzonqabela | akuzunqabela | okungezunqabela | kungezunqabela |
| | Remote future | Remote future | Remote future | Remote future | Remote future | Remote future |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngiyonqabela | engiyonqabela | ngiyonqabela | angiyunqabela | engingeyunqabela | ngingeyunqabela |
| 2nd singular | uyonqabela | oyonqabela | uyonqabela | awuyunqabela | ongeyunqabela | ungeyunqabela |
| 1st plural | siyonqabela | esiyonqabela | siyonqabela | asiyunqabela | esingeyunqabela | singeyunqabela |
| 2nd plural | niyonqabela | eniyonqabela | niyonqabela | aniyunqabela | eningeyunqabela | ningeyunqabela |
| Class 1 | uyonqabela | oyonqabela | eyonqabela | akayunqabela | ongeyunqabela | engeyunqabela |
| Class 2 | bayonqabela | abayonqabela | beyonqabela | abayunqabela | abangeyunqabela | bengeyunqabela |
| Class 3 | uyonqabela | oyonqabela | uyonqabela | awuyunqabela | ongeyunqabela | ungeyunqabela |
| Class 4 | iyonqabela | eyonqabela | iyonqabela | ayiyunqabela | engeyunqabela | ingeyunqabela |
| Class 5 | liyonqabela | eliyonqabela | liyonqabela | aliyunqabela | elingeyunqabela | lingeyunqabela |
| Class 6 | ayonqabela | ayonqabela | eyonqabela | awayunqabela | angeyunqabela | engeyunqabela |
| Class 7 | siyonqabela | esiyonqabela | siyonqabela | asiyunqabela | esingeyunqabela | singeyunqabela |
| Class 8 | ziyonqabela | eziyonqabela | ziyonqabela | aziyunqabela | ezingeyunqabela | zingeyunqabela |
| Class 9 | iyonqabela | eyonqabela | iyonqabela | ayiyunqabela | engeyunqabela | ingeyunqabela |
| Class 10 | ziyonqabela | eziyonqabela | ziyonqabela | aziyunqabela | ezingeyunqabela | zingeyunqabela |
| Class 11 | luyonqabela | oluyonqabela | luyonqabela | aluyunqabela | olungeyunqabela | lungeyunqabela |
| Class 14 | buyonqabela | obuyonqabela | buyonqabela | abuyunqabela | obungeyunqabela | bungeyunqabela |
| Class 15 | kuyonqabela | okuyonqabela | kuyonqabela | akuyunqabela | okungeyunqabela | kungeyunqabela |
| Class 17 | kuyonqabela | okuyonqabela | kuyonqabela | akuyunqabela | okungeyunqabela | kungeyunqabela |
| | Present subjunctive | Present subjunctive |
| | Positive | Negative |
| 1st singular | nginqabele | nginganqabeli |
| 2nd singular | unqabele | unganqabeli |
| 1st plural | sinqabele | singanqabeli |
| 2nd plural | ninqabele | ninganqabeli |
| Class 1 | anqabele | anganqabeli |
| Class 2 | banqabele | banganqabeli |
| Class 3 | unqabele | unganqabeli |
| Class 4 | inqabele | inganqabeli |
| Class 5 | linqabele | linganqabeli |
| Class 6 | anqabele | anganqabeli |
| Class 7 | sinqabele | singanqabeli |
| Class 8 | zinqabele | zinganqabeli |
| Class 9 | inqabele | inganqabeli |
| Class 10 | zinqabele | zinganqabeli |
| Class 11 | lunqabele | lunganqabeli |
| Class 14 | bunqabele | bunganqabeli |
| Class 15 | kunqabele | kunganqabeli |
| Class 17 | kunqabele | kunganqabeli |
| | Past subjunctive | Past subjunctive |
| | Positive | Negative |
| 1st singular | nganqabela | nganganqabela, anganqabela, anganganqabela |
| 2nd singular | wanqabela | wanganqabela, awanqabela, awanganqabela |
| 1st plural | sanqabela | sanganqabela, asanqabela, asanganqabela |
| 2nd plural | nanqabela | nanganqabela, ananqabela, ananganqabela |
| Class 1 | wanqabela | wanganqabela, akanqabela, akanganqabela |
| Class 2 | banqabela | banganqabela, abanqabela, abanganqabela |
| Class 3 | wanqabela | wanganqabela, awanqabela, awanganqabela |
| Class 4 | yanqabela | yanganqabela, ayanqabela, ayanganqabela |
| Class 5 | lanqabela | langanqabela, alanqabela, alanganqabela |
| Class 6 | anqabela | anganqabela, awanqabela, awanganqabela |
| Class 7 | sanqabela | sanganqabela, asanqabela, asanganqabela |
| Class 8 | zanqabela | zanganqabela, azanqabela, azanganqabela |
| Class 9 | yanqabela | yanganqabela, ayanqabela, ayanganqabela |
| Class 10 | zanqabela | zanganqabela, azanqabela, azanganqabela |
| Class 11 | lwanqabela | lwanganqabela, alwanqabela, alwanganqabela |
| Class 14 | banqabela | banganqabela, abanqabela, abanganqabela |
| Class 15 | kwanqabela | kwanganqabela, akwanqabela, akwanganqabela |
| Class 17 | kwanqabela | kwanganqabela, akwanqabela, akwanganqabela |

### References

* C. M. Doke, B. W. Vilakazi (1972) “nqaɓela”, in Zulu-English Dictionary, →ISBN: “nqaɓela (3.2.9)”