# bursztyn
## Old Polish
### Alternative forms

* borsztyn, burnsztejn, bursztejn

### Etymology

Borrowed from Middle Low German bernstein, barnstēn. First attested in 1323.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /burʃʲtɨn/
* IPA: (15th CE) /burʃʲtɨn/

### Noun

bursztyn m animacy unattested (related adjective bursztynowy)
* (attested in Southern Borderlands, Greater Poland) amber (hard, generally yellow to brown translucent or transparent fossil resin from extinct coniferous trees of the pine genus)
** 1853 [1323], Antoni Muczkowski, Leon Ryszczewski, editors, Codex diplomaticus Poloniae [Diplomatic code of Poland]‎, volume II, page 678:Ardentem lapidem, qui burnsteyn diciturArdentem lapidem, qui burnsztejn dicitur
** 1895 [XV med.], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici‎, volume I, page 191:Ad farnisium faciendum al. pogost recipe lapidem bursthin et terre[Ad farnisium faciendum al. pokost recipe lapidem bursztyn et terre]
** 1900 [1460], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 3415:Bursthyn *cababre[Bursztyn *cababre]
** 1900 [c. 1465], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 4196:Burstyn carabe[Bursztyn carabe]
** 1900 [1491], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 11066:Borstin karabe[Borsztyn karabe]
** 1927-1930 [1497], Wilhelm Rolny, editor, Najstarsze akta konsystorza lwowskiego. Acta officii consistorialis Leopoliensis antiquissima‎, volume II, number 1625, Lviv:Item legibula de burstyn sola recepit in valore viginti grossorum[Item legibula de bursztyn sola recepit in valore viginti grossorum]
** 1885-2024 [XV p. post.], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, page 9:Burstin piro[Bursztyn piro]
** 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 9:Bursteyn agates[Bursztejn agates]
** 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 280:Burstin asbeston[Bursztyn asbeston]
** XV p. post., Wokabularz petersburski II, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.XVI.12, page 9:Piro[pus] burstin[Piro[pus] bursztyn]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 43v:Ebeston bvrschthyn[Ebeston bursztyn]

#### Descendants

* Polish: bursztyn, burztyn (Middle Polish, Central Greater Poland, Kuyavia, Western Kraków, Lasovia, Podhale), burstyn, burzsztyn (Middle Polish)

### References

* Mańczak, Witold (2017) “bursztyn”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “bursztyn”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Brückner, Aleksander (1927) “bursztyn”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
* K. Nitsch, editor (1954), “Bursztyn, Borsztyn, Burnsztejn, Bursztejn”, in Słownik staropolski‎ (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 178
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bursztyn, borsztyn, burnsztejn, bursztejn”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “bursztyn”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Pronunciation

* IPA: /ˈbur.ʂtɘn/
* Audio:(file)
* Rhymes: -urʂtɘn
* Syllabification: bur‧sztyn
* Homophone: Bursztyn

### Etymology 1

Inherited from Old Polish bursztyn.

#### Alternative forms

* burztyn (Middle Polish, Central Greater Poland, Kuyavia, Western Kraków, Lasovia, Podhale)
* burstyn, burzsztyn (Middle Polish)

#### Noun

bursztyn m inan (diminutive bursztynek, related adjective bursztynowy)
* amber (hard, generally yellow to brown translucent or transparent fossil resin from extinct coniferous trees of the pine genus)
    Synonym: jantar
** amber (decoration made fo this fossil resin)
*** (obsolete, figuratively) Synonym of fajka
* (obsolete) amber (yellow-orange color)
    bursztyn:

##### Derived terms

* bursztyni
* bursztynny
* bursztynodajny
* bursztynonośny
* bursztynowy
* bursztyniarz
* bursztynka
* bursztynnik
* bursztynowiec

##### Related terms

* bursztyniarski
* bursztynowożółty
* bursztyniarnia
* bursztyniarstwo
* bursztynnictwo

### Etymology 2

Borrowed from German Büchsring. First attested in 1641–1653.

#### Noun

bursztyn m inan
* (Middle Polish) iron hub ring (iron ring, a ring stuck on the wheel hub)

#### Declension
### References

* ↑ Wiesław Morawski (17.12.2007) “BURSZTYN”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]

### Further reading

* bursztyn in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* bursztyn in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “bursztyn”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “bursztyn”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “bursztyn”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bursztyn”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 238
* Jan Karłowicz (1900) “bursztyn”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 141