# czekać
## Old Polish
### Alternative forms

* czakać

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čekati. First attested in the beginning of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡ʃʲɛkat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /t͡ʃʲɛkat͡ɕ/

### Verb

czekać impf
* (attested in Greater Poland, Masovia, Lesser Poland) to wait [with genitive ‘what/whom’ and od (+ genitive) ‘from whom’ and infinitive ‘to do what’]
** 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 489:Czekayanczy prestolans[Czekający prestolans]
** 1861 [1428–1430], Pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi‎, volume III, Biblioteka Warszawska, page 18:Jacoszmy przi tem byly y na weczu szedzely, y do sloncza (rp. sluncza) zachoda czekaly, kyedy xancz oppath (Kopythka ku prawu wolacz kazal)[Jakosmy przy tem byli i na wiecu siedzieli, i do słuńca zachoda czekali, kiedy ksiądz opat (Kopytka ku prawu wołać kazał)]
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page cv 41:Taco tich crolew... chacal, ize za trinadesce dny ot narodena gih[Tako tych krolew [Syn Boży dług]o czakał, iże za trzynadzieście dni ot narodzenia jich]
** 1874-1891 [End of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume I, page XLVII:Czeka lenywy pomoczy od boga (expectat piger sibi subveniri a deo), kt[o]hory przycazal na thym swyeczye czucz o sobye[Czeka leniwy pomocy od Boga (expectat piger sibi subveniri a Deo), ktory przykazał na tym świecie czuć o sobie]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 734:Jako dziewica błogosławiona jakoby *schechla, czekając słyszeć, co sie już było przygodziło[Tako dziewica błogosławiona jakoby ze‹t›chła, czekając słyszeć, co sie już było przygodziło]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 103, 28:Wszytko ot czyebye czaka, by dal gym karmø w czas (omnia a te exspectant, ut des illis escam in tempore)[Wszytko ot ciebie czaka, by dał jim karmią w czas (omnia a te exspectant, ut des illis escam in tempore)]
* to delay, to put off
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 77, 25:I kusili sø boga w serczoch swogich... i zle molwili sø o bodze... Przeto vsliszal bog y czakal (distulit)[I kusili są Boga w siercoch swojich... i źle mołwili są o Bodze... Przeto usłyszał Bog i czakał (distulit)]
* (attested in Greater Poland) The meaning of this term is uncertain.
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, page 95 arg:Ten ps[alm] powyada, yze Xpus od drewna w narodoch krolyuyøcz, opyøcz yest czakayøczy przyszczym[Ten ps[alm] powiada, iże Krystus od dawna w narodoch krolując, opięć jest czakający przyścim]

#### Derived terms

* czekający
* czekanie
* oczekawanie
* oczekawliwość
* doczekać pf
* oczekawać impf, oczekować impf
* poczekać pf

#### Related terms

* długoczekanie
* oczekanie
* oczekowanie

#### Descendants

* Polish: czekać
* Silesian: czekać, czakać (Southern Silesian)

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “czekać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “czekać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Mańczak, Witold (2017) “czekać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “czekać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “czekać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish czekać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʂɛ.kat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈt͡ʂɛ.kat͡ɕ/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -ɛkat͡ɕ
* Syllabification: cze‧kać

### Verb

czekać impf
* (intransitive) to wait (to delay movement or action until the arrival or occurrence of) [with na (+ accusative) ‘for/on what/whom’; or with aż (+ future-tense clause) ‘until what happens’; or with żeby (+ past-tense clause) ‘for someone to do something’]
    Synonym: oczekiwać
* (intransitive) to wait, to await (to expect with hope or worry) [with na (+ accusative) or (Poznań, from German) za (+ instrumental) ‘for/on what/whom’; or with genitive ‘whom/what’; or with żeby (+ past-tense clause) ‘for someone to do something’]
    Synonym: oczekiwać
    Czekam na ciebie. ― I'm waiting for you.
    Czekałem na nią. ― I've been waiting for her.
* (intransitive) to wait (to delay or put off action) [with na (+ accusative) ‘on what’; or with z (+ instrumental) ‘with what’]
    Synonym: wyczekiwać
* (intransitive, of objects) to wait (to need a particular action to occur) [with na (+ accusative) ‘for/on what/whom’; or with żeby (+ past-tense clause) ‘for someone to do something’]
    Synonym: oczekiwać
* (intransitive, of things or places) to wait (to be ready to be used or occupies) [with na (+ accusative) ‘on whom’]
    Synonym: oczekiwać
* (intransitive) to lie ahead, to lie in store [with genitive or na (+ accusative) ‘for whom/what’]
    Synonym: oczekiwać
    Nie wiem, co nas czeka. ― I don't know what the future holds.
* (Middle Polish) to wait; Further details are uncertain.
** 1579, A. Calagius, Synonyma Latina‎, page 264b:Harren. Cżekáć. Expectare.[Harren. Czekać. Expectare.]

#### Derived terms

* czekaj tatka latka, aż kobyłę wilcy zjedzą
* czekać jak na zbawienie impf
* czekać na Godota impf
* czekać na zmiłowanie boskie impf
* nie dać na siebie długo czekać pf, nie dawać na siebie długo czekać impf
* czekiwać impf
* doczekać pf, doczekiwać impf
* naczekać pf
* oczekać pf
* odczekać pf, odczekiwać impf
* poczekać pf
* przeczekać pf, przeczekiwać impf
* wyczekać pf, wyczekiwać impf
* zaczekać pf

#### Related terms

* poczekalnia

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), czekać is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 8 times in news, 11 times in essays, 79 times in fiction, and 82 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 184 times, making it the 309th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “czekać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 60

### Further reading

* czekać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* czekać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “czekać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “czekać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “CZEKAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 26.01.2015
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “czekać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “czekać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “czekać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 380
* czekać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Alternative forms

* czakać (Southern Silesian)

### Etymology

Inherited from Old Polish czekać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʂɛ.kat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛkat͡ɕ
* Syllabification: cze‧kać

### Verb

czekać impf
* (intransitive) to wait (to delay movement or action until the arrival or occurrence of)

#### Conjugation
### Further reading

* czekać in silling.org