# cewka
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *cěvъka. By surface analysis, cew +‎ -ka. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡sɛːfka/
* IPA: (15th CE) /t͡sefka/

### Noun

cewka f
* pipe, tube
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 17:Czewka canna[Cewka canna]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 688:Znamienicie ewanjeliści wspominają, bo tako twardo związan, iże ze wszech paznokciow jego rzucała sie krew jako cewkami[Znamienicie ewanjeliści wspominają, bo tako twardo związan, iże ze wszech paznokciow jego rzucała sie krew jako cewkami]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 818:Gdy są związali tako trudno i twardo jego święte ręce..., iże... ze wszech świętych paznokciow krew wyrzuciła sie jako cewkami[Gdy są związali tako trudno i twardo jego święte ręce..., iże... ze wszech świętych paznokciow krew wyrzuciła sie jako cewkami]
** calamus, fistula (hollow arm of a candelabrum)
*** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 18:Czewky calamos[Cewki calamos]
*** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 20:Czewky calami[Cewki calami]
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland, Southern Borderlands, chiefly weaving) spool; reel; bobbin (tube suitable for connecting wires)
** 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 89:Czewka texita[Cewka texita]
** 1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 489:Prządzywo, czewka[Prządzywo, cewka]
** 1927-1930 [1489], Wilhelm Rolny, editor, Najstarsze akta konsystorza lwowskiego. Acta officii consistorialis Leopoliensis antiquissima‎, volume II, number 2130, Lviv:Petrus... czewkam auri pro media sexagena apud fatum dominum Stanislaum recepit[Petrus... cewkam auri pro media sexagena apud fatum dominum Stanislaum recepit]
** 1898-2024 [1495], Rocznik Krakowski‎, volume XVI, Krakow, page 63:Alie res parve cum 1/2 cephka auri[Alie res parve cum 1/2 cewka auri]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 194v:Trama est instrvmentum textoris vlg. czewka Tramen dicitur filum per quod [inst] intrat stamen et per quod currit trama[Trama est instrvmentum textoris vlg. cewka Tramen dicitur filum per quod [inst] intrat stamen et per quod currit trama]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 160v:Pennula vlg. czewka[Pennula vlg. cewka]

#### Descendants

* Polish: cewka, céwka (Kielce, Przemyśl, Podhale), cywka (Central Greater Poland)

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “cewka”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “cewka”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “cewka”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “cewka”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* K. Nitsch, editor (1954), “cewka”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 221
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “cewka”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “cewka”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Alternative forms

* céwka (Kielce, Przemyśl, Podhale)
* cywka (Central Greater Poland)

### Etymology

Inherited from Old Polish cewka.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡sɛf.ka/
* (Middle Polish) IPA: /ˈt͡sef.ka/
* (Masovia):
** (Masuria) IPA: /ˈt͡sɛf.ka/
* (Borderlands):
** (Southern Borderlands) IPA: [ˈt͡sɛf.ka]
** (Northern Borderlands) IPA: [ˈt͡sɛf.ka]
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛfka
* Syllabification: cew‧ka

### Noun

cewka f (diminutive ceweczka, augmentative cewa, related adjective cewkowy)
* (electromagnetism) inductor; coil (coil of insulated electrical wire wrapped around something, used to store energy generated in a magnetic field)
    Synonym: zwojnica
    cewka zapłonowa ― ignition coil
    cewka indukcyjna ― induction coil
* (anatomy) tube, tubule (tube-shaped organ found in the human or animal body whose function is to conduct some type of substance)
    cewka moczowa ― urethra
* (botany, cytology) tracheid (elongated cell found in plant xylem whose major function is to carry water)
* (sewing) bobbin (cone-shaped or cylindrical object that is part of a weaving machine and on which a thread or yarn is wound)
    cewka wątkowa ― thread bobbin
* (hunting) leg of a roe deer
* (hunting) poaching snares
* (archaic) Synonym of rurka
* (Masuria, music) pipe (tube of an instrument)
* (Southern Borderlands, Kamianets-Podilskyi) cart block (block of wood that would fit on an average cart)
* (obsolete, milling) mill shaft (rung on a shaft or mill wheel)
* (obsolete, anatomy) Synonym of pierś / wymię
* (obsolete, pathology) Synonym of fistuła
* (obsolete, plumbing) Synonym of kran
* (Middle Polish, botany) Synonym of kolanko
* (Middle Polish, anatomy) Synonym of przełyk

#### Related terms

* cewnik

### Further reading

* cewka in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* cewka in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “cewka”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “cewka”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “cewka”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “cewka”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 267
* Jan Karłowicz (1900) “cewka”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 168