# chełpić
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *xъlpiti. By surface analysis, chełpa +‎ -ić. First attested in 1436.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /xɛɫpit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /xɛɫpit͡ɕ/

### Verb

chełpić impf
* (reflexive with się, attested in Lesser Poland, Greater Poland, Sieradz-Łęczyca) to boast, to brag, to vaunt [with instrumental; or with w (+ locative)]
** 1874-1891 [1436], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 278:Chelpiącza turgida[Chełpiąca turgida]
** 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 25, 19:Chelpysz syø, yszesz pobyl Ydumske, a przeto podnyoslo syø syerce twe w pichø[Chełpisz się, iżeś pobił Idumskie, a przeto podniosło się sierce twe w pychę]
** 1930 [c. 1455], “Judith”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 6, 15:Boze..., wezrzi na gich pichø... a vkasz, yze... *tyste, gisz w syø vfaiø a w swey syle syø chelpyø, ponyzasz[Boże..., weźrzy na jich pychę... a ukaż, iże... ty iste, jiż w się ufają a w swej sile się chełpią, poniżasz]
** 1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 493:Slavycz szya, chel[i]pycz insolescere[Slavycz szya, chełpić insolescere]
** 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, Łęczyca, page 19:Chelpi szą inflatur[Chełpi szą inflatur]
** 1874-1891 [1471], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, page 379:Effabuntur, id est cogitaciones prauas efferent vlg. chelbicz szye bandą[Effabuntur, id est cogitaciones prauas efferent vlg. chełbić się bandą]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page gl. 64:Chelpy iactat[Chełpi iactat]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 62r:Iactare id est arrogare werffen oder berumen rzvczacz chelpycz szyą[Iactare id est arrogare werffen oder berumen rzucacz chełpić się]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 48, 6:Mnostwem bogacztw swych szye chelpyø[Mnostwem bogactw swych sie chełpią]

#### Descendants

* Polish: chełpić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “chełpić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “chełpić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “chełpić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “chełpić”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* K. Nitsch, editor (1954), “chełpić się, chełbić się”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 232
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “chełpić się, chełbić się”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “Chełpić się”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish chełpić. Doublet of chlubić się (“to boast, to pride oneself, to take pride”), derived from Old Czech.

### Pronunciation

* IPA: /ˈxɛw.pit͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈxɛɫ.pit͡ɕ/
* Audio 1; “chełpić”:(file)
* Audio 2; “chełpić się”:(file)
* Rhymes: -ɛwpit͡ɕ
* Syllabification: cheł‧pić

### Verb

chełpić impf
* (reflexive with się, literary) to boast, to brag, to vaunt [with przed (+ instrumental) ‘in front of someone’; or with instrumental ‘with what’]}
    Synonym: chwalić się

#### Derived terms

* chełpliwy

#### Related terms

* chełpliwie
* chełpliwość

### Further reading

* chełpić się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* chełpić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “chełpić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “CHEŁPIĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.05.2010
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “chełpić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “chełpić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “chełpić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 275
* chełpić się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego