# wóz
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *vȍzъ.

### Pronunciation

* IPA: /ˈwos/
* Rhymes: -os
* Syllabification: wóz

### Noun

wóz m inan (diminutive wòzyk, related adjective wòzny or wòzowi)
* wagon, cart (four-wheeled vehicle typically drawn by a horse)
    Synonym: fóra
* cart, wagon; wagonful, cartful, wagonload, cartload (amount carried by a wagon)

#### Derived terms

* wòznik
* wòzôrz

#### Related terms

* wiezc impf
* wòzëc impf

### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “wòz”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 217
* Sychta, Bernard (1973) “vo̊z”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 6 (U – Ž), Wrocław: Ossolineum, page 100
* Jan Trepczyk (1994) “wóz”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “wóz”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “wóz”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Lower Sorbian
### Alternative forms

* woz (obsolete)

### Pronunciation

* IPA: /wɨs/, /wɛs/, (dated) /wʊs/

### Etymology 1

Inherited from Proto-Slavic *vozъ, from Proto-Indo-European *woǵʰos, from *weǵʰ- (“to transport”). Cognate with Upper Sorbian wóz, Polish wóz, Czech vůz, Russian воз (voz), Old Church Slavonic возъ (vozŭ).

#### Noun

wóz m inan (diminutive wózyk)
* wagon (four-wheeled cart for hauling loads)

##### Derived terms

* Njebjaski wóz (“Big Dipper”)

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Verb

wóz
* second-person singular imperative of wózyś

### Further reading

* Muka, Arnošt (1921, 1928) “wóz”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
* Starosta, Manfred (1999) “wóz”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *vȍzъ. First attested in the end of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vɔːs/
* IPA: (15th CE) /vos/

### Noun

wóz m inan (related adjective wozowy or woźny)
* (attested in Greater Poland) wagon, cart (four-wheeled vehicle typically drawn by a horse)
** 1959 [1397], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 354, Poznań:Czo mi pobral cone a wosz Nalek..., ti bili tako dobre iaco stirzi grziwni[Co mi pobrał konie a wóz Niałek..., ty były tako dobre jako sztyrzy grzywny]
* stretcher, litter, portable throne
** 1977-1980 [1471], Wanda Żurowska-Górecka, Vladimír Kyas, editors, Mamotrekty staropolskie [Old Polish-Latin Dictionaries and wordlists], page 146:Wosch ferculum (ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani Cant 3, 9)[Wóz ferculum (ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani Cant 3, 9)]
* (attested in Lesser Poland) combat vehicle
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 19, 8:Czy na wozoch (in curribus) a czi na conoch[Ci na wozoch (in curribus), a ci na konioch]
* cart, wagon; wagonful, cartful, wagonload, cartload (amount carried by a wagon)
** 1856-1870 [1399], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 8728:Jaco... wiramby[bi]li yey ludze pyandzessanth woz chrosta[Jako... wyrambi[bi]li jej ludzie piędziesiąt wóz chrosta]
* (attested in Greater Poland) mistranslation of Latin vectīgal (“tribute”)
** 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎, Lubin, page 97:*Woszch vectigal (Philisthaei Iosaphat munera deferebant et vectigal argenti II Par 17, 11)[Wóz vectigal (Philisthaei Iosaphat munera deferebant et vectigal argenti II Par 17, 11)]
* Little Dipper
** 1874-1891 [1444], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 306:Polus arcticus, voz, est versus septentrionalem[Polus arcticus, wóz, est versus septentrionalem]
* (attested in Sieradz-Łęczyca) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** Big Dipper
*** 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, Łęczyca, page 22:Qui pliades, baby, iungens arcturi voza, dirigis axem[Qui pliades, baby, iungens arcturi woza, dirigis axem]

#### Derived terms

* wóz sirpowy

#### Related terms

* woźniczy
* wiezienie
* woźnica
* woźnik
* wożenie
* wieźć impf
* wozić impf

#### Descendants

* Polish: wóz
* Silesian: wōz

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “wóz”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “wóz”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wóz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish wóz. Cognate with English way, Greek όχλος (óchlos), and Sanskrit वह् (vah).

### Pronunciation

* IPA: /ˈvus/
* (Middle Polish) IPA: /ˈvos/
* Audio:(file)
* Rhymes: -us
* Syllabification: wóz

### Noun

wóz m inan (diminutive wózek, related adjective wozowy)
* wagon, cart (four-wheeled vehicle typically drawn by a horse)
    Synonyms: fura, furmanka
* cart, wagon; wagonful, cartful (amount carried by a wagon)
* wagon; car; vehicle (specialized vehicle used by an institute for particular things)
* (colloquial) car, automobile (wheeled vehicle that moves independently)
    Synonyms: see Thesaurus:samochód
* railroad car, carriage, coach

#### Usage notes

The genitive singular form woza is rare or obsolete.

#### Derived terms

* bankowóz
* barakowóz
* barowóz
* beczkowóz
* betonowóz
* bibliowóz
* nadwozie
* parowóz
* piąte koło u wozu
* podwozie
* powóz
* woźnica
* wóz bosy
* wóz drabiniasty
* baba z wozu, koniom lżej
* raz na wozie, raz pod wozem
* wóz albo przewóz
* postawić wóz przed koniem pf, stawiać wóz przed koniem impf

#### Related terms

* wieźć impf
* wozić impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wóz is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 16 times in news, 4 times in essays, 34 times in fiction, and 18 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 76 times, making it the 853rd most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “wóz”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 677

### Further reading

* wóz in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* wóz in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wóz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (05.10.2023) “WÓZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “wóz”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “wóz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wóz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 705

## Slovincian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *vȍzъ.

### Pronunciation

* IPA: /ˈvos/
* Rhymes: -os
* Syllabification: wóz

### Noun

wóz m inan (related adjective wôzôwy)
* wagon, cart (four-wheeled vehicle typically drawn by a horse)

### Further reading

* Lorentz, Friedrich (1912) “vȯ́ṷz”, in Slovinzisches Wörterbuch‎ (in German), volume 2, Saint Petersburg: ОРЯС ИАН, page 1324