# stawać
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *stavati. By surface analysis, stać +‎ -wać. First attested in c. 1408.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /staːvat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /stɒvat͡ɕ/

### Verb

stawać impf
* to be (to be located somewhere)
** 1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 16, 22:Nyechay Dauid stawa przede mnø (stet David in conspectu meo), bo nalyazl myloscz przed mima oczima[Niechaj Dawid stawa przede mną (stet David in conspectu meo), bo nalazł miłość przed myma oczyma]
* (attested in Masovia) to be present at the appointed date and place to participate in a court hearing as a party
** 1920 [1411], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 1596, Płońsk:Yaco tego wolu Barthlomey sø yøl, thso my w sødze stawal nan[Jako tego wołu Bartłomiej się jął, cso mi w sądzie stawał nań]
** 1950 [1494], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1767a, Warsaw:Jako my tho vgyednaly Jacvba... o poswy, kthoremys go byla poswala... y na nyesz rok stala a nye myalasz sthavacz[Jako my to ujednali Jakuba... o pozwy, ktoremiś go była pozwała... i na nieś rok stała, a nie miałaś stawać]
* (attested in Sieradz-Łęczyca) to weaken (to lose strength, power, or value)
** 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, Łęczyca, page 11:Defecisse, gl. destituisse stawacz, uides sub nimio pondere[Defecisse, gl. destituisse stawać, uides sub nimio pondere]
* (intransitive or impersonal, attested in Masovia, Greater Poland) to suffice; to be available
** 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116, Warsaw, page 303:A gdy nye stavalo vyno (deficiente vino Jo 2, 3), rzekla mathka Ihuseva[A gdy nie stawało wino (deficiente vino Jo 2, 3), rzekła matka Jesusewa]
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 58:Gdy czlowyek szbyezy sz myasztha, kthorykolwyek pyrwey z zalobą... gymyenye zaszthanye, then pyrwey weszmye za szwoy dlug, a pothym drugy..., a pothym trzeczy, a thako koszdy..., poko gymyenya szthawa (tamdiu quantum de bonis profugi superesse poterit)[Gdy człowiek zbieży z miasta, ktorykolwiek pirwej z żałobą... jimienie zastanie, ten pirwej weźmie za swoj dług, a potym drugi..., a potym trzeci, a tako kożdy..., poko jimienia stawa (tamdiu quantum de bonis profugi superesse poterit)]

#### Derived terms

* stawanie

#### Descendants

* Polish: stawać
* Silesian: stŏwać

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “stawać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “stawać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “stawać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish stawać. By surface analysis, stać +‎ -wać. The forms staję etc. are suppletive from stajać (“to stand”).

### Pronunciation

* IPA: /ˈsta.vat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈstɒ.vat͡ɕ/
* Audio 1; “stawać”:(file)
* Audio 2; “stawać się”:(file)
* Rhymes: -avat͡ɕ
* Syllabification: sta‧wać

### Verb

stawać impf (indeterminate, frequentative, imperfective determinate stać, perfective stanąć)
* (intransitive, of people) to stand, to stand up (to take a vertical position on one's legs) [with instrumental ‘with what’; or with na (+ locative) ‘on what’]
* (intransitive, of things) to stand, to stand up (to be placed vertically somewhere)
* (intransitive, of hair, etc.) to stand, to stand up (to take on a vertical position)
* (intransitive, of constructions) to stand (to be raised; to be built)
* (intransitive, of celestial bodies) to sit (to take a particular position in the sky)
* (intransitive) to stand (to arrive somewhere in some aim) [with przed (+ instrumental) ‘before (in front of) whom’]
* (intransitive) to stop (to cease moving)
    Synonym: zatrzymywać się
* (intransitive) to stop (to cease functioning)
* (intransitive) to stand; to be (to find oneself in some situation that requires action) [with przed (+ instrumental) ‘in front of what’], [with wobec (+ genitive) ‘with regard to what’]
* (intransitive) to stand (to take part in something that requires appearing at a specific place; i.e. on stage) [with do (+ genitive) ‘(on/in)to what’], [with na (+ locative) ‘on what’], [with przy (+ locative) ‘at what’], [with za (+ instrumental) ‘behind what’]
* (intransitive, colloquial) to arise; to come (to come to fruition)
* (intransitive) to come (i.e. of topics, issues, to be presented to a group of people for discussion)
* (intransitive, of water) to freeze (to stop flowing from having the surface freeze over)
* (intransitive, colloquial, of someone's penis) to stand up (to become erect)
* (intransitive) to stand up (to resist)
    Synonym: przeciwstawić się
* (intransitive) to concentrate (to gather into a single, more dense mass)
* (intransitive, archaic) to stop (to cease travelling or moving somewhere for some sort of stay)
* (intransitive, archaic) to suffice (to be enough, to be valuable enough) [with za (+ accusative) ‘for whom’]
    Synonym: wystarczać
* (intransitive, obsolete) to begin, to start (to start an action) [with infinitive ‘to do what’]
    Synonym: zaczynać

### Verb

stawać impf (perfective stać)
* (reflexive with się) to happen (to take place at a particular time)
* (reflexive with się) to become (to change into, to start being)
* (reflexive with się) to happen to, to happen with (to cause someone to undergo certain circumstances) [with z (+ instrumental) ‘with/to whom’]
* (reflexive with się) to end up; to turn out

#### Conjugation

or (nonstandard, obsolete, or regional)

#### Derived terms

* dostawać impf, dostać pf
* nastawać impf, nastać pf
* obstawać impf, obstać pf
* odstawać impf, odstać pf
* ostawać impf, ostać pf
* podostawać pf
* poprzestawać impf, poprzestać pf
* postawać impf, postać pf
* pozostawać impf, pozostać pf
* przedostawać impf, przedostać pf
* przestawać impf, przestać pf
* przystawać impf, przystać pf
* rozstawać impf, rozstać pf
* ustawać impf, ustać pf
* wstawać impf, wstać pf
* wydostawać impf, wydostać pf
* wystawać impf, wystać pf
* zaprzestawać impf, zaprzestać pf
* zastawać impf, zastać pf
* zostawać impf, zostać pf
* całe życie stanęło przed oczami impf, całe życie stanęło przed oczami pf
* czas staje impf, czas stanął pf
* język staje kołkiem impf, język stanął kołkiem pf
* łzy stają w oczach impf, łzy stanęły w oczach pf
* oczy stają w słup impf, oczy stanęły w słup pf
* stawać dęba impf, stanąć dęba pf
* stawać do raportu impf, stanąć do raportu pf
* stawać jak wryty impf, stanąć jak wryty pf
* stawać kością w gardle impf, stanąć kością w gardle pf
* stawać murem impf, stanąć murem pf
* stawać na czele impf, stanąć na czele pf
* stawać na drodze impf, stanąć na drodze pf
* stawać na głowie impf, stanąć na głowie pf
* stawać na głowie impf, stanąć na głowie pf
* stawać na gruncie impf, stanąć na gruncie pf
* stawać na nogi impf, stanąć na nogi pf
* stawać na nogi impf, stanąć na nogi pf
* stawać na porządku dziennym impf, stanąć na porządku dziennym pf
* stawać na przeszkodzie impf, stanąć na przeszkodzie pf
* stawać na straży impf, stanąć na straży pf
* stawać na ślubnym kobiercu impf, stanąć na ślubnym kobiercu pf
* stawać na twardym gruncie impf, stanąć na twardym gruncie pf
* stawać na własnych nogach impf, stanąć na własnych nogach pf
* stawać na wysokości zadania impf, stanąć na wysokości zadania pf
* stawać nad przepaścią impf, stanąć nad przepaścią pf
* stawać okoniem impf, stanąć okoniem pf
* stawać otworem impf, stanąć otworem pf
* stawać po stronie impf, stanąć po stronie pf
* stawać pod pręgierzem impf, stanąć pod pręgierzem pf
* stawać pod zarzutem impf, stanąć pod zarzutem pf
* stawać pod znakiem zapytania impf, stanąć pod znakiem zapytania pf
* stawać przed oczami impf, stanąć przed oczami pf
* stawać przed sądem impf, stanąć przed sądem pf
* stawać słupka impf, stanąć słupka pf
* stawać w obronie impf, stanąć w obronie pf
* stawać w płomieniach impf, stanąć w płomieniach pf
* stawać w poprzek impf, stanąć w poprzek pf
* stawać w prawdzie impf, stanąć w prawdzie pf
* stawać w szranki impf, stanąć w szranki pf
* stawać z boku impf, stanąć z boku pf
* stawać za kamerą impf, stanąć za kamerą pf
* świeczki stają w oczach impf, świeczki stanęły w oczach pf
* włosy stają dęba na głowie impf, włosy stanęły dęba na głowie pf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), stawać się is one of the most used words in Polish, appearing 29 times in scientific texts, 2 times in news, 25 times in essays, 16 times in fiction, and 6 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 78 times, making it the 832nd most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ “stawać”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish], 2022
* ↑ “stawać”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish], 2022
* ↑ “stawać”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish], 2022
* ↑ Ida Kurcz (1990) “stawać się”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 560

### Further reading

* stawać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* stawać się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* stawać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stawać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stawać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “STAWAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 16.10.2008
* “STAWAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 05.06.2012
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “stawać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “stawać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “stawać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 407
* stawać się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego