# gazda
## Hungarian
### Etymology

First attested in c. 1177. Borrowed from a Slavic language. Compare Proto-Slavic *gostьpoda. See Slovak gazda, Serbo-Croatian gazda.

### Pronunciation

* IPA: [ˈɡɒzdɒ]
* Audio:(file)
* Hyphenation: gaz‧da
* Rhymes: -dɒ

### Noun

gazda (plural gazdák)
* master
* farmer
* host (in the expression házigazda)

#### Derived terms

* gazdaság
* gazdálkodik
* gazdász
* házigazda
* kisgazda
* közgazda
* mezőgazda
* rendszergazda
* gazdát cserél

#### Descendants

* → Bulgarian: га́зда (gázda) (dialectal)
* → Czech: gazda (dialectal)
* → Macedonian: газда (gazda)
* → Old Ruthenian: кгазда (gazda), ґазда (gazda)
** Carpathian Rusyn: ґа́зда́ (gázdá)
** Ukrainian: ґа́зда́ (gázdá) (dialectal)
* → Old Slovak: gazda
** Pannonian Rusyn: ґазда (gazda)
** Slovak: gazda
* → Polish: gazda
* → Romanian: gazdă
* → Serbo-Croatian:
    Cyrillic script: га̏зда
    Latin script: gȁzda
** → Slovene: gȃzda (tonal orthography)

### References

* ↑ gazda in Zaicz, Gábor (ed.). Etimológiai szótár: Magyar szavak és toldalékok eredete (‘Dictionary of Etymology: The origin of Hungarian words and affixes’). Budapest: Tinta Könyvkiadó, 2006, →ISBN. (See also its 2nd edition.)

### Further reading

* gazda in Bárczi, Géza and László Országh. A magyar nyelv értelmező szótára (“The Explanatory Dictionary of the Hungarian Language”, abbr.: ÉrtSz.). Budapest: Akadémiai Kiadó, 1959–1962. Fifth ed., 1992: →ISBN

## Polish
### Etymology

Borrowed from Hungarian gazda.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɡaz.da/
* (Lesser Poland):
** (Goral):
*** (Żywiec) IPA: /ˈɡaz.da/
*** (Podhale) IPA: /ˈɡaz.da/
* Audio:(file)
* Rhymes: -azda
* Syllabification: gaz‧da

### Noun

gazda m pers (female equivalent gaździna)
* (agriculture, chiefly Podhale, Żywiec) Goral farmer
* (Biecz) rich and powerful farmer

#### Derived terms

* gazdować impf

### References

* ↑ gazda in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* ↑ Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “gazda”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN

### Further reading

* gazda in Polish dictionaries at PWN
* Izydor Kopernicki (1875) “gazda”, in “Spostrzeżenia nad właściwościami językowémi w mowie Górali Bieskidowych z dodatkiem słowniczka wyrazów góralskich”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I), volume 3, Kraków: Akademia Umiejętności, page 370
* Leon Rzeszowski (1891) “gazda”, in “Spis wyrazów ludowych z okolic Żywca”, in Sprawozdania Komisyi Językowej Akademii Umiejętności, volume 4, Krakow: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, page 355
* Roman Zawiliński (1880) “gazda”, in “Gwara brzezińska w pow. ropczyckim”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I) (in Polish), volume 8, Krakow: Akademia Umiejętności, page 228

## Serbo-Croatian
### Etymology

Borrowed from Hungarian gazda, from a Slavic language; see Proto-Slavic *gostьpoda.

### Pronunciation

* IPA: /ɡâzda/

### Noun

gȁzda m (Cyrillic spelling га̏зда)
* landlord
* master
* host
* (colloquial) boss, bossman, head honcho

#### See also

* domaćin
* gazdarica

### Further reading

* “gazda”, in Hrvatski jezični portal [Croatian language portal] (in Serbo-Croatian), 2006–2025

## Slovak
### Etymology

Inherited from Old Slovak gazda, borrowed from Hungarian gazda, from a Slavic language; see Proto-Slavic *gostьpoda.

### Pronunciation

* IPA: [ˈɡazda]

### Noun

gazda m pers (relational adjective gazdovský, diminutive gazdík or gazdíček or gazdíčko)
* host

#### Declension
### Further reading

* “gazda”, in Slovníkový portál Jazykovedného ústavu Ľ. Štúra SAV [Dictionary portal of the Ľ. Štúr Institute of Linguistics, Slovak Academy of Science] (in Slovak), https://slovnik.juls.savba.sk, 2003–2025