# პირი
## Georgian

Picture dictionary :
პირი
პირი
ტუჩი
ღრძილი
მაგარი სასა
რბილი სასა
ნუშურა
სასის ნაქი
ენის დვრილები
ძირითადი კბილები
ენა
მცირე ძირითადი კბილები
ეშვი
საჭრელი კბილები :
* თავითავი
* სხეულისხეული
Picture dictionary :
პირი
თავის ქალა
ტვინი
თვალი
ტუჩი
ცხვირი
პირი
ნიკაპი
ყბა
ყური
საფეთქელი
კისერი :

### Etymology

From Old Georgian პირი (ṗiri), from Proto-Kartvelian *ṗir-.

### Pronunciation

* IPA: [pʼiɾi]
* Hyphenation: პი‧რი

### Noun

პირი • (ṗiri) (plural პირები)
* mouth (opening in the face)
* face
    პირზე იმედიანი ღიმილი უთამაშებდა.ṗirze imediani ɣimili utamašebda.A hopeful smile was dancing on her (his) face.
* person, individual
    იურიდიული პირი ― iuridiuli ṗiri ― juridical person
    ფიზიკური პირი ― piziḳuri ṗiri ― natural person
* agreement
* unity, practice of helping each other
* will
* copy
    Antonyms: დედანი (dedani), ორიგინალი (originali)
* surface
* (of tissue, leather etc.) either side
* edge
* row
* end hole of a barrel, from which a projectile is discharged
* (of time) start
    საღამოს პირი ― saɣamos ṗiri ― the start of evening
* (grammar) person

#### Declension

Notes: archaic plurals might not exist.

#### Synonyms

* (face): სახე (saxe), პირსახე (ṗirsaxe), სიფათი (sipati)
* (person): პიროვნება (ṗirovneba), ინდივიდი (individi), ადამიანი (adamiani)
* (agreement): პირობა (ṗiroba)
* (unity): პირიანობა (ṗirianoba), ერთსულოვნება (ertsulovneba)
* (will): ნება (neba), უფლება (upleba), სურვილი (survili)
* (copy): კოპიო (ḳoṗio), ასლი (asli)
* (surface): ზედაპირი (zedaṗiri)
* (edge): კიდე (ḳide)

#### Meronyms

* (mouth): ტუჩი (ṭuči)
* (face): პირი (ṗiri)

#### Holonyms

* (mouth): სახე (saxe)
* (face): თავი (tavi)

#### Derived terms

* დანა პირს არ უხსნის (dana ṗirs ar uxsnis)
* ენა პირში ჩაუვარდება (ena ṗirši čauvardeba)
* ერთი პირი (erti ṗiri)
* კარგი პირი უჩანს (ḳargi ṗiri učans)
* მზე პირს იბანს (mze ṗirs ibans)
* მზის პირი (mzis ṗiri)
* მისასვლელი პირი არ აქვს (misasvleli ṗiri ar akvs)
* პიანთებული (ṗiantebuli)
* პირ-პირ (ṗir-ṗir)
* პირად-პირადი (ṗirad-ṗiradi)
* პირადად (ṗiradad)
* პირადდებული (ṗiraddebuli)
* პირადი (ṗiradi)
* პირადობა (ṗiradoba)
* პირადული (ṗiraduli)
* პირავს (ṗiravs)
* პირაკრული (ṗiraḳruli)
* პირალესილი (ṗiralesili)
* პირალმასი (ṗiralmasi)
* პირამთქმელი (ṗiramtkmeli)
* პირამთქმელობა (ṗiramtkmeloba)
* პირამტეხი (ṗiramṭexi)
* პირანალესი (ṗiranalesi)
* პირაპირი (ṗiraṗiri)
* პირას (ṗiras)
* პირაქათ (ṗirakat)
* პირაქათი (ṗirakati)
* პირაქეთ (ṗiraket)
* პირაქეთა (ṗiraketa)
* პირაქეთელი (ṗiraketeli)
* პირაქეთი (ṗiraketi)
* პირაღებით (ṗiraɣebit)
* პირაღია (ṗiraɣia)
* პირაღიობა (ṗiraɣioba)
* პირაღმა (ṗiraɣma)
* პირაღმართ (ṗiraɣmart)
* პირაღმართი (ṗiraɣmarti)
* პირაღმე (ṗiraɣme)
* პირაშკმული (ṗirašḳmuli)
* პირაწყობილი (ṗirac̣q̇obili)
* პირახდილი (ṗiraxdili)
* პირახვეული (ṗiraxveuli)
* პირბადე (ṗirbade)
* პირბადეამოკრული (ṗirbadeamoḳruli)
* პირბადეახდილი (ṗirbadeaxdili)
* პირბადემოდებული (ṗirbademodebuli)
* პირბადიანი (ṗirbadiani)
* პირბადრი (ṗirbadri)
* პირბაკმიანი (ṗirbaḳmiani)
* პირბანჯგვლიანი (ṗirbanǯgvliani)
* პირბასრი (ṗirbasri)
* პირბლაგვი (ṗirblagvi)
* პირბნელი (ṗirbneli)
* პირგაბადრული (ṗirgabadruli)
* პირგადაკრული (ṗirgadaḳruli)
* პირგადამახული (ṗirgadamaxuli)
* პირგადასაღები (ṗirgadasaɣebi)
* პირგალესისლი (ṗirgalesisli)
* პირგამეხება (ṗirgamexeba)
* პირგამეხებული (ṗirgamexebuli)
* პირგამოტენილი (ṗirgamoṭenili)
* პირგამურული (ṗirgamuruli)
* პირგამქუშავი (ṗirgamkušavi)
* პირგამშრალი (ṗirgamšrali)
* პირგანათებული (ṗirganatebuli)
* პირგანაცრებული (ṗirganacrebuli)
* პირგანიერი (ṗirganieri)
* პირგასამტეხლო (ṗirgasamṭexlo)
* პირგასაშავებელი (ṗirgasašavebeli)
* პირგატეხილი (ṗirgaṭexili)
* პირგაუპარსავი (ṗirgauṗarsavi)
* პირგაუხსნელი (ṗirgauxsneli)
* პირგაქუშული (ṗirgakušuli)
* პირგაღებული (ṗirgaɣebuli)
* პირგაღიმებული (ṗirgaɣimebuli)
* პირგახეული (ṗirgaxeuli)
* პირგახეულობა (ṗirgaxeuloba)
* პირგრძელი (ṗirgrʒeli)
* პირდაბანილი (ṗirdabanili)
* პირდამანჭული (ṗirdamanč̣uli)
* პირდამუწული (ṗirdamuc̣uli)
* პირდამწვარი (ṗirdamc̣vari)
* პირდამხობილი (ṗirdamxobili)
* პირდაპირ (ṗirdaṗir)
* პირდაპირი (ṗirdaṗiri)
* პირდაპირმოქმედი (ṗirdaṗirmokmedi)
* პირდაპირობა (ṗirdaṗiroba)
* პირდაპირობს (ṗirdaṗirobs)
* პირდაპირპროპორციული (ṗirdaṗirṗroṗorciuli)
* პირდაჟანგული (ṗirdažanguli)
* პირდასაბანი (ṗirdasabani)
* პირდაუბანელი (ṗirdaubaneli)
* პირდაფჩენილი (ṗirdapčenili)
* პირდაღებული (ṗirdaɣebuli)
* პირდაღვრემილი (ṗirdaɣvremili)
* პირდაღმა (ṗirdaɣma)
* პირდაღმართ (ṗirdaɣmart)
* პირდაღმართი (ṗirdaɣmarti)
* პირდაღმეჭილი (ṗirdaɣmeč̣ili)
* პირდაღრენილი (ṗirdaɣrenili)
* პირდაცული (ṗirdaculi)
* პირდიდი (ṗirdidi)
* პირდორბლიანი (ṗirdorbliani)
* პირვარდიანი (ṗirvardiani)
* პირზე აკერია (ṗirze aḳeria)
* პირზე ღიმი გადაეშლება (ṗirze ɣimi gadaešleba)
* პირთავქვე (ṗirtavkve)
* პირთამზე (ṗirtamze)
* პირთაფლი (ṗirtapli)
* პირთეთრი (ṗirtetri)
* პირთხელა (ṗirtxela)
* პირთხელი (ṗirtxeli)
* პირი აენთება (ṗiri aenteba)
* პირი პირს მისცეს (ṗiri ṗirs misces)
* პირი საფლავისკენ აქვს (ṗiri saplavisḳen akvs)
* პირი ჩამოსტირის (ṗiri čamosṭiris)
* პირიანი (ṗiriani)
* პირიანობა (ṗirianoba)
* პირიდან ლუკმას აცლის (ṗiridan luḳmas aclis)
* პირიდან შაქარი ამოსდის (ṗiridan šakari amosdis)
* პირიდან ცეცხლს ყრის (ṗiridan cecxls q̇ris)
* პირიდან ცოფებს ყრის (ṗiridan copebs q̇ris)
* პირიზიარება (ṗiriziareba)
* პირით (ṗirit)
* პირით-პირამდე (ṗirit-ṗiramde)
* პირიმზე (ṗirimze)
* პირის ახსნა (ṗiris axsna)
* პირის გამტეხი (ṗiris gamṭexi)
* პირის გასასველებელი (ṗiris gasasvelebeli)
* პირის გატეხა (ṗiris gaṭexa)
* პირის გემო (ṗiris gemo)
* პირის ზიარება (ṗiris ziareba)
* პირის პატივი (ṗiris ṗaṭivi)
* პირის სანახავი (ṗiris sanaxavi)
* პირის ღებინება (ṗiris ɣebineba)
* პირის წამალი (ṗiris c̣amali)
* პირის წყალი (ṗiris c̣q̇ali)
* პირის-საფარეშო (ṗiris-saparešo)
* პირის-სახე (ṗiris-saxe)
* პირისაბანი (ṗirisabani)
* პირისახე (ṗirisaxe)
* პირისკანი (ṗirisḳani)
* პირისმშლელი (ṗirismšleli)
* პირისპირ (ṗirisṗir)
* პირისფარეში (ṗirispareši)
* პირისქარი (ṗiriskari)
* პირისწყალი (ṗirisc̣q̇ali)
* პირიქით (ṗirikit)
* პირიქითა (ṗirikita)
* პირიქითელი (ṗirikiteli)
* პირიქითი (ṗirikiti)
* პირიქითული (ṗirikituli)
* პირკაუჭა (ṗirḳauč̣a)
* პირკეთილი (ṗirḳetili)
* პირკუშტი (ṗirḳušṭi)
* პირლამაზი (ṗirlamazi)
* პირმანგი (ṗirmangi)
* პირმართალი (ṗirmartali)
* პირმახვილი (ṗirmaxvili)
* პირმდიდარი (ṗirmdidari)
* პირმეტყვი (ṗirmeṭq̇vi)
* პირმზე (ṗirmze)
* პირმზიანი (ṗirmziani)
* პირმთვარე (ṗirmtvare)
* პირმთქმელობა (ṗirmtkmeloba)
* პირმიცემული (ṗirmicemuli)
* პირმიწა (ṗirmic̣a)
* პირმკაცრი (ṗirmḳacri)
* პირმნათი (ṗirmnati)
* პირმობურული (ṗirmoburuli)
* პირმოგრძო (ṗirmogrʒo)
* პირმოდებით (ṗirmodebit)
* პირმოთნე (ṗirmotne)
* პირმოთნეობა (ṗirmotneoba)
* პირმოთნეობს (ṗirmotneobs)
* პირმოკლე (ṗirmoḳle)
* პირმოკრული (ṗirmoḳruli)
* პირმოპარსული (ṗirmoṗarsuli)
* პირმოპირული (ṗirmoṗiruli)
* პირმორიდებით (ṗirmoridebit)
* პირმოტეხილი (ṗirmoṭexili)
* პირმოუფერებელი (ṗirmouperebeli)
* პირმოუფერებლობა (ṗirmouperebloba)
* პირმოქარგული (ṗirmokarguli)
* პირმოქუშული (ṗirmokušuli)
* პირმოღიმარე (ṗirmoɣimare)
* პირმოღიმარი (ṗirmoɣimari)
* პირმოღუშული (ṗirmoɣušuli)
* პირმოციმციმე (ṗirmocimcime)
* პირმოცინარი (ṗirmocinari)
* პირმოცინარობა (ṗirmocinaroba)
* პირმოხეული (ṗirmoxeuli)
* პირმოხსნილი (ṗirmoxsnili)
* პირმრგვალი (ṗirmrgvali)
* პირმრისხანე (ṗirmrisxane)
* პირმსუქანი (ṗirmsukani)
* პირმტკიცე (ṗirmṭḳice)
* პირმტკიცობა (ṗirmṭḳicoba)
* პირმურა (ṗirmura)
* პირმუცელმიდგმული (ṗirmucelmidgmuli)
* პირმქისე (ṗirmkise)
* პირმღიმარი (ṗirmɣimari)
* პირმღიმარობა (ṗirmɣimaroba)
* პირმყრალი (ṗirmq̇rali)
* პირმშვენიერი (ṗirmšvenieri)
* პირმშრალი (ṗirmšrali)
* პირმჩინარი (ṗirmčinari)
* პირმცინარი (ṗirmcinari)
* პირმწითურა (ṗirmc̣itura)
* პირმწუხარე (ṗirmc̣uxare)
* პირმწყაზარი (ṗirmc̣q̇azari)
* პირმხარე (ṗirmxare)
* პირმხიარული (ṗirmxiaruli)
* პირნაბანი (ṗirnabani)
* პირნათელი (ṗirnateli)
* პირნათლი (ṗirnatli)
* პირნათო (ṗirnato)
* პირნასი (ṗirnasi)
* პირნაყვავილარი (ṗirnaq̇vavilari)
* პირნახმლევი (ṗirnaxmlevi)
* პირნერწყვიანი (ṗirnerc̣q̇viani)
* პიროვნება (ṗirovneba)
* პიროვნობა (ṗirovnoba)
* პიროვნული (ṗirovnuli)
* პიროფლიანი (ṗiropliani)
* პიროქრო (ṗirokro)
* პირრგვალი (ṗirrgvali)
* პირს არ აკარებს (ṗirs ar aḳarebs)
* პირს არიდებს (ṗirs aridebs)
* პირს აუწყობს (ṗirs auc̣q̇obs)
* პირს აქნევინებს (ṗirs aknevinebs)
* პირს გაიშავებს (ṗirs gaišavebs)
* პირს გაიხსნილებს (ṗirs gaixsnilebs)
* პირს დაიდუმებს (ṗirs daidumebs)
* პირს იბრუნებს (ṗirs ibrunebs)
* პირს იტკბარუნებს (ṗirs iṭḳbarunebs)
* პირს მოჰბანს (ṗirs mohbans)
* პირს შეირცხვენს (ṗirs šeircxvens)
* პირსაბანელი (ṗirsabaneli)
* პირსაბანი (ṗirsabani)
* პირსაბურავი (ṗirsaburavi)
* პირსავსე (ṗirsavse)
* პირსაკრავი (ṗirsaḳravi)
* პირსაფარაკრული (ṗirsaparaḳruli)
* პირსაფარი (ṗirsapari)
* პირსაფერისად (ṗirsaperisad)
* პირსაქმება (ṗirsakmeba)
* პირსაცობი (ṗirsacobi)
* პირსაცხი (ṗirsacxi)
* პირსახე (ṗirsaxe)
* პირსახემზიანი (ṗirsaxemziani)
* პირსახლართავი (ṗirsaxlartavi)
* პირსახოვანი (ṗirsaxovani)
* პირსახოცი (ṗirsaxoci)
* პირსახტად (ṗirsaxṭad)
* პირსინათლიანი (ṗirsinatliani)
* პირსისხლა (ṗirsisxla)
* პირსისხლიანი (ṗirsisxliani)
* პირსუქანი (ṗirsukani)
* პირსწორი (ṗirsc̣ori)
* პირტიტველი (ṗirṭiṭveli)
* პირუბანელა (ṗirubanela)
* პირუთვნელი (ṗirutvneli)
* პირუთვნელობა (ṗirutvneloba)
* პირუკუ (ṗiruḳu)
* პირუკუღმა (ṗiruḳuɣma)
* პირუმტკიცობა (ṗirumṭḳicoba)
* პირუტყვი (ṗiruṭq̇vi)
* პირუტყვობა (ṗiruṭq̇voba)
* პირუტყვული (ṗiruṭq̇vuli)
* პირუტყუარი (ṗiruṭq̇uari)
* პირუტყული (ṗiruṭq̇uli)
* პირფარეში (ṗirpareši)
* პირფერა (ṗirpera)
* პირფერი (ṗirperi)
* პირფერობა (ṗirperoba)
* პირფერობს (ṗirperobs)
* პირფერული (ṗirperuli)
* პირქარი (ṗirkari)
* პირქარცი (ṗirkarci)
* პირქაფიანი (ṗirkapiani)
* პირქვე (ṗirkve)
* პირქვეტა (ṗirkveṭa)
* პირქუფრი (ṗirkupri)
* პირქუშდება (ṗirkušdeba)
* პირქუში (ṗirkuši)
* პირქუშობა (ṗirkušoba)
* პირღებინება (ṗirɣebineba)
* პირღია (ṗirɣia)
* პირღიმილი (ṗirɣimili)
* პირღნიოში (ṗirɣnioši)
* პირღრენია (ṗirɣrenia)
* პირყვითელი (ṗirq̇viteli)
* პირშავი (ṗiršavi)
* პირშაობა (ṗiršaoba)
* პირშებრუნებით (ṗiršebrunebit)
* პირშებრუნებული (ṗiršebrunebuli)
* პირშეგინგლული (ṗiršegingluli)
* პირშეთქმული (ṗiršetkmuli)
* პირშეკრული (ṗiršeḳruli)
* პირშემურული (ṗiršemuruli)
* პირშენახული (ṗiršenaxuli)
* პირშერცხვენილი (ṗiršercxvenili)
* პირშეუბრუნებლად (ṗiršeubruneblad)
* პირშეუბურავი (ṗiršeuburavi)
* პირშეფერილი (ṗiršeperili)
* პირშექცეული (ṗiršekceuli)
* პირშეღმა (ṗiršeɣma)
* პირში (ṗirši)
* პირში ლუკმას უთვლის (ṗirši luḳmas utvlis)
* პირში მთქმელი (ṗirši mtkmeli)
* პირში მიახლის (ṗirši miaxlis)
* პირში სიტყვას ართმევს (ṗirši siṭq̇vas artmevs)
* პირში სული უდგას (ṗirši suli udgas)
* პირში ჩალაგამოვლებული (ṗirši čalagamovlebuli)
* პირში წაუყენებს (ṗirši c̣auq̇enebs)
* პირშილი (ṗiršili)
* პირშიშველი (ṗiršišveli)
* პირშმაგი (ṗiršmagi)
* პირშუქიანი (ṗiršukiani)
* პირჩალაგამოვლებული (ṗirčalagamovlebuli)
* პირჩაღმა (ṗirčaɣma)
* პირცალიერი (ṗircalieri)
* პირცარიელი (ṗircarieli)
* პირცმაცუნა (ṗircmacuna)
* პირცოფი (ṗircopi)
* პირცხადად (ṗircxadad)
* პირწავარდნით (ṗirc̣avardnit)
* პირწავარდნილი (ṗirc̣avardnili)
* პირწაკრული (ṗirc̣aḳruli)
* პირწაღმა (ṗirc̣aɣma)
* პირწბილი (ṗirc̣bili)
* პირწვეტიანი (ṗirc̣veṭiani)
* პირწმინდა (ṗirc̣minda)
* პირწყალი (ṗirc̣q̇ali)
* პირწყალმომდგარი (ṗirc̣q̇almomdgari)
* პირწყლიანობა (ṗirc̣q̇lianoba)
* პირჭროღა (ṗirč̣roɣa)
* პირხმელი (ṗirxmeli)
* პირჯვარი (ṗirǯvari)
* რა პირით (ra ṗirit)
* როგორი პირით (rogori ṗirit)
* სასიცოცხლო პირი აღარ აქვს (sasicocxlo ṗiri aɣar akvs)
* სიკვდილის პირზე (siḳvdilis ṗirze)
* სიტყვა პირში გაუშრება (siṭq̇va ṗirši gaušreba)
* სხვის პირში მაყურებელი (sxvis ṗirši maq̇urebeli)
* უშვერი პირით ლანძღავს (ušveri ṗirit lanʒɣavs)
* ღვთის პირიდან გადავარდნილი (ɣvtis ṗiridan gadavardnili)
* შენს პირს შაქარი (šens ṗirs šakari)
* შეპირობებული (šeṗirobebuli)
* ჰპირდება (hṗirdeba)

### See also

* (mouth): ბაგე (bage)

## Mingrelian
### Noun

პირი • (ṗiri)
* Alternative form of პეული (ṗeuli)

## Old Georgian
### Etymology

Ultimately from Proto-Kartvelian *ṗir-. The root is პ- (ṗ-). Georgian -ირ- (-ir-) and Mingrelian -იჯ- (-iǯ-) are determiner suffixes. Compare cognates: Mingrelian პიჯი (ṗiǯi), Laz პიჯი (p̌ici) and Svan პილ (ṗil, “lip”)

### Noun

პირი • (ṗiri)
* face, countenance
* lip
* muzzle, snout
* job of some kind
* blade, sharp edge of a weapon
* edge

#### Descendants

* Georgian: პირი (ṗiri)

### References

* Fähnrich, Heinz, Sarǯvelaʒe, Zurab (2000) Kartvelur enata eṭimologiuri leksiḳoni [Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages] (in Georgian), 2nd edition, Tbilisi: University Press, page 371
* Klimov, G. A. (1998) Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages (Trends in linguistics. Documentation; 16), New York, Berlin: Mouton de Gruyter, page 150
* Fähnrich, Heinz (2007) Kartwelisches Etymologisches Wörterbuch [Kartvelian Etymological Dictionary] (Handbuch der Orientalistik; VIII.18) (in German), Leiden, Boston: Brill, page 331
* Abulaʒe, Ilia (1973) “პირი”, in Ʒveli kartuli enis leksiḳoni (masalebi) [Dictionary of Old Georgian (Materials)]‎ (in Georgian), Tbilisi: Metsniereba, page 339
* Čikobava, Arnold (1938) Č̣anur-megrul-kartuli šedarebiti leksiḳoni [Laz–Megrel–Georgian Comparative Dictionary] (Works; IV) (in Georgian), Tbilisi: Arnold Chikobava Institute of Linguistics, published 2008