# przeciw
## Old Polish
### Alternative forms

* prociw

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *protivъ. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pr̝ɛt͡ɕif/
* IPA: (15th CE) /pr̝ɛt͡ɕif/

### Preposition

przeciw [with dative]
* against (in opposition to)
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 90, 4:Tedy on gest vczynyl naprzeczywko szwey przyszadze y przeczyw swemv prawu[Tedy on jest uczynił naprzeciwko swej przysiędze i przeciw swemu prawu]
* (attested in Masovia) against (protecting from)
** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 315:Konyecz themv bandze, gdy lekarsz w mey scolye szandze, bovyem *przyczyw szmyertelney sc[z]odze nye naydze szelya na ogrodze[Koniec temu będzie, gdy lekarz w mej szkole siędzie, bowiem przeciw śmiertelnej szkodzie nie najdzie ziela na ogrodzie]
* (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) towards, heading to
** 1415, Przecław Słota, O zachowaniu się przy stole‎, Łęczyca, Poznań, line 102:Oth mathky bosze tø mocz mayø, ysz przeczyw gym kszøzøta wstayø[Ot Matki Boże tę moc mają, iż przeciw jim książęta wstają]
* (attested in Greater Poland) opposite; across from, in front of
** 1959 [1415], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 901, Poznań:Ysze ta niua, czso yey Swansek dobil na Gnewomirze, tey Yandrzey ma trzeczą czanscz dzedzicznim prawem y lang tich, czso szø przecziw tey niue[Iże ta niwa, cso jej Święszek dobył na Gniewomirze, tej Jędrzej ma trzecią część dziedzicznym prawem i łąk tych, cso są przeciw tej niwie]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 248:Nądza a blogo stoyą przecziw schobye yako gorzkye a slotkye[Nędza a błogo stoją przeciw sobie jako gorzkie a słodkie]
* (attested in Masovia) in relation to; vis-à-vis
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 52:O wystawyenyv slvgy przeczyw panv[O wystawieniu sługi przeciw panu]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 334:Marta, Martha, pyeczalvyącza yesz a smączysz sye przeczyw vyelykyey rzeczy (sollicita es et turbaris erga plurima Luc 10, 41)[Marta, Marta, pieczałująca jeś a smęcisz sie przeciw wielikiej rzeczy (sollicita es et turbaris erga plurima Luc 10, 41)]
* (attested in Greater Poland) for, benefitting
** 1959 [1426], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1226, Poznań:Yaco... skodzenem dzesacz grziven o nezaplaczene penądzy przecziw Paskowi[Jako... szkodzienem dziesięć grzywien o niezapłacenie pieniędzy przeciw Paszkowi]
* in comparison to
** 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎, Modlitewnik Nawojki, page 124:Thysz my vyelmy szwyathy, a ya przeczyw thobye lycha[Tyś mi wielmi święty, a ja przeciw tobie licha]
* in contrast to
** 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 23, 11:Veswalem czebye, aby pokløøl nyeprzyaczele me, a ty przeciw temv (e contrario) blogoslavis gim[Wezwałem ciebie, aby poklął nieprzyjaciele me, a ty przeciw temu (e contrario) błogosławisz jim]
* for; in exchange for
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 823:Sluchay, kakocz myloscz k tobye myal, kyedycz taką mąką za czye czyrpyal, baczysch, czosz thy przeczyv temv vczynyl albo czyrpyal[Słuchaj, kakąć miłość k tobie miał, kiedyć taką mękę za cie cirpiał! Baczyż, coś ty przeciw temu uczynił albo cirpiał]

#### Descendants

* Polish: przeciw, prociw (Middle Polish)
* Silesian: przeciw

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “przeciw”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “przeciw”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “przeciw”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przeciw”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* prociw (Middle Polish)

### Etymology

Inherited from Old Polish przeciw. Cognate with Latin pretium (whence English price).

### Pronunciation

* IPA: /ˈpʂɛ.t͡ɕif/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /ˈpr̝ɛ.t͡ɕif/, (17th–18th c.) /ˈpʂɛ.t͡ɕif/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -ɛt͡ɕif
* Syllabification: prze‧ciw
* Homophone: przeciw-

### Preposition

przeciw [with dative or genitive] (uncommon, obsolete)
* against (as a protection from)
    Synonyms: przeciwko, wbrew
    Antonym: na korzyść
* against (in competition with)
    Synonym: przeciwko
* against (not in agreeance with)
    Antonym: za
* against (in danger of)
* against (experience detracting action from)
* (archaic) against (in opposite motion to)
* (obsolete) denotes object of negative emtions; for
    Synonym: wobec
* (obsolete) across (on the other side of)
    Synonym: naprzeciwko
* (obsolete) in relation to
    Synonyms: w stosunku do, wobec
* (Middle Polish) in response to
* (Middle Polish) about, concerning, as for
    Synonyms: co do, o
* (Middle Polish) in comparison to
    Synonym: w porównaniu z
* (Middle Polish) in contrast to
* (Middle Polish) denotes object of efforts
* (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
** 1561, J. Leopolita, Biblija‎, page 3.Reg 7/20:Y záſie ine mákowice ná wierzchu ſlupow z wierzchu podług miáry ſlupá przećiw ſiatkám [contra retiacula].[I zasię ine makowice na wierzchu slupów z wierzchu podług miary slupa przeciw siatkam [contra retiacula].]
* (Middle Polish) against; Further details are uncertain.
** 1564, J. Mączyński, Lexicon‎, page 3c:Adversus et adversum praepositio. Przećiwko. [...] Aliquando pro Erga, Przećiw.[Adversus et adversum praepositio. Przeciwko. [...] Aliquando pro Erga, Przeciw.]
** 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum‎, page 515b:In – Przecziw, na przécziw.[In – Przeciw, na przecziw.]

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), przeciw is one of the most used words in Polish, appearing 8 times in scientific texts, 11 times in news, 27 times in essays, 11 times in fiction, and 11 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 68 times, making it the 951st most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “przeciw”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 443

### Further reading

* przeciw in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* przeciw in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “przeciw, prociw”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “PRZECIW”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 2023 February 23
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “przeciw”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “przeciw”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “przeciw”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 38

## Silesian
### Alternative forms

* prociw

### Etymology

Inherited from Old Polish przeciw.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpʂɛ.t͡ɕif/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛt͡ɕif
* Syllabification: prze‧ciw

### Preposition

przeciw [with dative]
* against

### Further reading

* Henryk Jaroszewicz (2022) “przeciw”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 121