# wieś
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *vь̀sь. First attested in 1249.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vjɛɕ/
* IPA: (15th CE) /vjɛɕ/

### Noun

wieś f (diminutive wioska, related adjective wieśny)
* (attested in Greater Poland) village (rural municipality)
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, page 51:Myasta albo targy, albo wszy (civitates, oppida seu villae), czo leszą pod waszym (sc. madborskim) prawem..., czy mogą do wasz po prawo chodzycz[Miasta albo targi, albo wsi (civitates, oppida seu villae), co leżą pod waszym (sc. madborskim) prawem..., ci mogą do was po prawo chodzić]
** 1959 [1398], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 360, Poznań:Esze... kmecz ne wczinil gwalthu ve Msczignewovey wsi[Eże... kmieć nie uczynił gwałtu we Mścigniewowey wsi]
** 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 25, 31:Jestlibi bil dom we wszi (in villa), ktorysz mvrv nye ma[Jestliby był dom we wsi (in villa), ktoraż muru nie ma]
* (poetic) land; region
** 1977 [End of the fifteenth century], “Vergili Georgicorum schedae Gnesnenses”, in Bogdanus Bolz, Wanda Żurowska-Górecka, editors, Symbolae Philologorum Posnaniensium, volume 3, page 78:Sed neque Medorum silue ditissima terra, wszye, [n]ec pulcer Ganiges, atque auro turbidus Hermus laudibus Jtalie certent[Sed neque Medorum silue ditissima terra, wsie, [n]ec pulcer Ganiges, atque auro turbidus Hermus laudibus Jtalie certent]
* (demonym, attested in Masovia) village (inhabitants of such a place)
** 1921 [1452], Kazimierz Tymieniecki, editor, Wolność kmieca na Mazowszu w wieku XV‎, Masovia, page 79:Jaco Jacub parobka do mego sadu nye prziwodzil anym go mv odbyl szylą, anym nan wssy zwolal[Jako Jakub parobka do mego sadu nie przywodził anim go mu odbił siłą, anim nań wsi zwołał]
* (attested in Lesser Poland) corruption of wep
** 1962-1975 [1368], Stanisław Kuraś, Irena Sułkowska-Kuraś, editors, Zbiór dokumentów małopolskich [A collection of documents from Lesser Poland]‎, volume I, Lesser Poland, page 158:Circa iudicia tam parva, quam magna ac ad concursum communem, qui vlg. wess (var. wepp) vocatur seu nominatur, si cuiquam invadent, quod absit, in adiutorium sint (sc. hortulani) veloces[Circa iudicia tam parva, quam magna ac ad concursum communem, qui vlg. wieś (var. wep) vocatur seu nominatur, si cuiquam invadent, quod absit, in adiutorium sint (sc. hortulani) veloces]

#### Related terms

* wieś przedmiestna

#### Related terms

* wieśnianin
* wieśnianka
* wieśnica

#### Descendants

* Polish: wieś
* Silesian: wieś

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “wieś”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wieś”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish wieś.

### Pronunciation

* IPA: /ˈvjɛɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈvjɛɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛɕ
* Syllabification: wieś
* Homophones: Wieś, wieź

### Noun

wieś f (diminutive wioska, augmentative wiocha, related adjective wiejski or (obsolete) wsiowy or (obsolete) wieśny or (rare) wsiański, abbreviation w.)
* countryside (country, rural area, as opposed to the town or city)
* village (small municipality)
* (demonym) village (residents of such a place)
    Synonyms: (literary) sioło, (obsolete) wieśnica
* (colloquial) boorish behavior

#### Derived terms

* wieś tańczy i śpiewa
* powsinoga
* wieś łańcuchowa
* wsiok
* wsiur

#### Related terms

* wieśniacki
* wieśniaczy
* wieśniczy
* wioskow
* wiejskość
* wieśniactwo
* wieśniaczka
* wieśniak
* wieśnica
* wioszczyna

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wieś is one of the most used words in Polish, appearing 18 times in scientific texts, 28 times in news, 92 times in essays, 48 times in fiction, and 26 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 212 times, making it the 264th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “wieś”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 666

### Further reading

* wieś in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* wieś in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wieś”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “WIEŚ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 21.07.2022
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “wieś”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “wieś”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wieś”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 594

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish wieś.

### Pronunciation

* IPA: /ˈvjɛɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛɕ
* Syllabification: wieś

### Noun

wieś f (diminutive wiŏska, related adjective wiejski)
* village (small municipality)
    Synonym: dziedzina
* countryside (area outside a city)

#### Related terms

* wieśniŏczka
* wieśniŏk

### Further reading

* wies in dykcjonorz.eu
* wieś in silling.org