# biegać
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *běgati. First attested in the 14th century

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /bjɛɡat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /bjɛɡat͡ɕ/

### Verb

biegać impf
* (attested in Lesser Poland, Masovia) to run, to jog (to move quickly with one's legs) [with genitive ‘around/through what’; or with do (+ genitive) ‘to what’; or with za (+ instrumental) ‘to whom’; or with po (+ locative) ‘around what’]
    piechotą biegać ― to run on foot
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 58, 4:Przez lichoti begal iesm y chodzil[Przez lichoty biegał jeśm i chodził]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 747:Idę i biegałam miasta i ulic szukajęcy tego, ktorego miłuje dusza moja[Idę i biegałam miasta i ulic szukajęcy tego, ktorego miłuje dusza moja]
** End of the 15th century, Ladislas of Gielniów, De nativitate Domini - Pieśń o narodzeniu Pańskim, Gielniów, line 64:Pastyrzovye szyą wyeszyelczye a do Bethleem byegaycze[Pastyrzowie się wiesielcie a do Betleem biegajcie]
** 1920 [1406], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 761, Płońsk:Iacom ya Pawla ne gonila szamopøta ani moy szøcz begal za nim szamostrzalem[Jakom ja Pawła nie goniła samopięta ani moj zięć biegał za nim z samostrzałem]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 49, 22:Czorky bødø byegacz po muru[Corki będą biegać po muru]
** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 455:Kyedy mnych na konyv szkacze, nye veszrzalby na nalepsze kolacze, ... gdy pyechothv gymye byegacz, mvsza mv naprzoth zabyegacz[Kiedy mnich na koniu skacze, nie weźrzałby na nalepsze kołacze, ... gdy piechotą jimie biegać, muszę mu naprzod zabiegać]
* (attested in Greater Poland) The meaning of this term is uncertain.
** 1888 [1411], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 125:Potrasz mlinarza s mlina ne vhygnal, sza gegosz Climek røczil, nisz czo bega sza rana y vynami[Piotrasz młynarza s młyna nie wygnał, za jegoż Klimek ręczył, niż co biega za raną i winami]
* to go around, to rotate
** 1868 [1476], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XVIII, page 124:Lodzye mlynne, na kthorych kola byegaly naves molendini, in quibus rote currebant[Łodzie młynne, na ktorych koła biegały naves molendini, in quibus rote curreban]
* (attested in Greater Poland) to run away, to flee
** 1888 [1396], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 27:Chwal skaszil mi kon... begayø sz lupem[Chwał skaził mi koń... biegaję s łupem]
* (attested in Greater Poland) to attack, to raid
    biegać gwałtem, siłą ― to raid by force
** 1888 [1403], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 110:Przibek tego roku ne begal na Janow dom ani iego zene zadal dw ranu sinu[Przybek tego roku nie biegał na Janow dom ani jego żenie zadal dwu ranu sinu]
** 1888 [1407], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 88:Iaco Stanislaw samotrzecznaczcze s tako dobrimi iaco sam na Andrzeow dom gwaltem ne begal ani gemu rani dal, ani domu lomil[Jako Stanisław samotrzećnaćcie z tako dobrymi jako sam na Andrze[j]ow dom gwałtem nie biegał ani jemu rany dał, ani domu łomił]
** 1888 [1406], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 84:Boguslaw ne begal szilø, moczø na Micolayow dom[Bogusław nie biegał siłą mocą na Mikołajow dom]

#### Derived terms

* biegać od prawa impf
* biegać z pogonią impf
* zawód biegać impf

#### Descendants

* Polish: biegać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “biegać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish biegać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbjɛ.ɡat͡ɕ/
* (Greater Poland):
** (Kuyavia) IPA: /ˈbjɛ.ɡat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛɡat͡ɕ
* Syllabification: bie‧gać

### Verb

biegać impf (indeterminate, imperfective determinate biec, perfective pobiec)
* (intransitive) to run, to jog (to move quickly with one's legs)
    biegać od pokoju do pokoju ― to run from room to room
    biegać z miejsca na miejsce ― to run from place to place
    biegać jak oszalały/jak szalony ― to run like crazy
    Biegam każdego ranka. ― I go jogging every morning.
* (intransitive) to run, to race (to take part in a competition) [with za (+ instrumental) ‘after what’]
    biegać maraton ― to run a marathon
    biegać na 100 m ― to run 100 meters
    biegać na nartach ― to go ski racing
    biegać przez płotki ― to hurdle race
* (intransitive) to run, to run after (to chase after something)
    biegać za autobusem ― to run after a bus
* (intransitive) to run, to run around (to visit many places attempting to take care of something) [with na (+ accusative) or po (+ locative) ‘for what’]
* (intransitive) to run after, to chase after [with za (+ instrumental) ‘after what’]
    biegać za klientem ― to chase after a client
    biegać za kasą ― to chase after money
* (intransitive) to run, to fly (to move quickly)
    pióro biega ― a pen is flying
    oczy biegają ― one's eyes are quickly scanning
    palce biegają ― one's fingers are flying
* (reflexive with się, Kuyavia, of cows) to have a sex drive
    Synonyms: bydłować się, latować się, łachać się

#### Derived terms

* dobiegać impf, dobiec pf, dobiegnąć pf
* nabiegać impf, nabiec pf, nabiegnąć pf
* nadbiegać impf, nadbiec pf, nadbiegnąć pf
* obiegać impf, obiec pf, obiegnąć pf
* odbiegać impf, odbiec pf, odbiegnąć pf
* pobiegać impf, pobiec pf, pobiegnąć pf
* podbiegać impf, podbiec pf, podbiegnąć pf
* przebiegać impf, przebiec pf, przebiegnąć pf
* przybiegać impf, przybiec pf, przybiegnąć pf
* rozbiegać impf, rozbiec pf, rozbiegnąć pf
* ubiegać impf, ubiec pf, ubiegnąć pf
* wbiegać impf, wbiec pf, wbiegnąć pf
* wybiegać impf, wybiec pf, wybiegnąć pf
* zabiegać impf, zabiec pf, zabiegnąć pf
* zbiegać impf, zbiec pf, zbiegnąć pf

#### Related terms

* biegły
* biegnikowy
* biegowy
* biegunowy
* bieżący
* bieżny
* biegle
* biegowo
* biegunowo
* bieżąco
* na bieżąco
* bieg
* biegacz
* biegaczka
* bieganina
* biegłość
* biegnik
* biegówka
* biegu
* biegun
* biegunka
* biegunowość
* bieżączka
* bieżnia
* bieżnik
* biec impf
* bieżeć impf
* bieżnikować impf
* pobiec pf

### Further reading

* biegać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* biegać in Polish dictionaries at PWN
* Józef Bliziński (1860) “biegać”, in Abecadłowy spis wyrazów języka ludowego w Kujawach i Galicyi Zachodniej (in Polish), Warszawa, page 620
* Oskar Kolberg (1867) “biegać”, in Dzieła wszystkie: Kujawy (in Polish), page 268