# առաջ
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian առաջ (aṙaǰ).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɑˈrɑt͡ʃʰ/, [ɑrɑ́t͡ʃʰ]
* (Western Armenian) IPA: /ɑˈɾɑt͡ʃ/, [ɑɾɑ́t͡ʃʰ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

առաջ • (aṙaǰ)
* front part; front, anterior

#### Declension
### Adverb

առաջ • (aṙaǰ)
* forward
    Ես առաջ եմ քայլելու։ ― Es aṙaǰ em kʻaylelu. ― I will walk forward.

### Postposition

առաջ • (aṙaǰ)
* before
    Ուտելուց առաջ ձեռքերը պետք է լվանալ։ ― Utelucʻ aṙaǰ jeṙkʻerə petkʻ ē lvanal. ― One should wash the hands before eating.

## Old Armenian
### Etymology

From the preposition առ (aṙ) +‎ աջ (aǰ).

### Noun

առաջ • (aṙaǰ)
* front part; front, anterior
    յառաջոյ, յառաջոյ կողմանէ ― yaṙaǰoy, yaṙaǰoy kołmanē ― before, in front, at the head of
    զառաջս ունել, առնուլ ― zaṙaǰs unel, aṙnul ― to obviate, to be beforehand, to prevent
    առաջ նաւու ― aṙaǰ nawu ― head, prow, bow of a ship
    ընդ առաջ գնալ, ելանել ― ənd aṙaǰ gnal, elanel ― to go to meet
* branch, division
    առաջք գետոյ ― aṙaǰkʻ getoy ― arm of a river
    առաջ զօրաց ― aṙaǰ zōracʻ ― division of forces

#### Derived terms

* անառաջնորդ (anaṙaǰnord)
* անառաջնորդութիւն (anaṙaǰnordutʻiwn)
* առաջաբան (aṙaǰaban)
* առաջաբերական (aṙaǰaberakan)
* առաջագնաց (aṙaǰagnacʻ)
* առաջադիր (aṙaǰadir)
* առաջադրեմ (aṙaǰadrem)
* առաջադրութիւն (aṙaǰadrutʻiwn)
* առաջախաղաց (aṙaǰaxałacʻ)
* առաջախօս (aṙaǰaxōs)
* առաջածին (aṙaǰacin)
* առաջակայ (aṙaǰakay)
* առաջակաց (aṙaǰakacʻ)
* առաջակացութիւն (aṙaǰakacʻutʻiwn)
* առաջահաս (aṙaǰahas)
* առաջահասութիւն (aṙaǰahasutʻiwn)
* առաջաձայն (aṙaǰajayn)
* առաջաձիգ (aṙaǰajig)
* առաջամասն (aṙaǰamasn)
* առաջանիւթ (aṙaǰaniwtʻ)
* առաջապահ (aṙaǰapah)
* առաջապահեստ (aṙaǰapahest)
* առաջապտուղք (aṙaǰaptułkʻ)
* առաջասացութիւն (aṙaǰasacʻutʻiwn)
* առաջասուն (aṙaǰasun)
* առաջաստեղծ (aṙaǰastełc)
* առաջատարփ (aṙaǰatarpʻ)
* առաջատեմ (aṙaǰatem)
* առաջատեսութիւն (aṙaǰatesutʻiwn)
* առաջատութիւն (aṙaǰatutʻiwn)
* առաջարկ (aṙaǰark)
* առաջարկեալ (aṙaǰarkeal)
* առաջարկութիւն (aṙaǰarkutʻiwn)
* առաջարկումն (aṙaǰarkumn)
* առաջաւոր (aṙaǰawor)
* առաջաւորութիւն (aṙaǰaworutʻiwn)
* առաջեայք (aṙaǰeaykʻ)
* առաջեաւ (aṙaǰeaw)
* առաջեմ (aṙaǰem)
* առաջեւ (aṙaǰew)
* առաջընթաց (aṙaǰəntʻacʻ)
* առաջի (aṙaǰi)
* առաջիակաց (aṙaǰiakacʻ)
* առաջիկայ (aṙaǰikay)
* առաջիկողմանէք (aṙaǰikołmanēkʻ)
* առաջին (aṙaǰin)
* առաջճանապարհ (aṙaǰčanaparh)
* առաջմէ (aṙaǰmē)
* առաջնագոյն (aṙaǰnagoyn)
* առաջնագուշակ (aṙaǰnagušak)
* առաջնածին (aṙaǰnacin)
* առաջնակ (aṙaǰnak)
* առաջնական (aṙaǰnakan)
* առաջնակուլ (aṙaǰnakul)
* առաջնաճաշակ (aṙaǰnačašak)
* առաջնային (aṙaǰnayin)
* առաջնապահ (aṙaǰnapah)
* առաջնապատում (aṙaǰnapatum)
* առաջնապարգեւ (aṙaǰnapargew)
* առաջնապէս (aṙaǰnapēs)
* առաջնապտուղք (aṙaǰnaptułkʻ)
* առաջնաստեղծ (aṙaǰnastełc)
* առաջնաստեղծուած (aṙaǰnastełcuac)
* առաջնասքանչ (aṙaǰnaskʻančʻ)
* առաջնատես (aṙaǰnates)
* առաջնատիպ (aṙaǰnatip)
* առաջնաւորութիւն (aṙaǰnaworutʻiwn)
* առաջներորդ (aṙaǰnerord)
* առաջնորդ (aṙaǰnord)
* առաջնորդագոյն (aṙaǰnordagoyn)
* առաջնորդական (aṙaǰnordakan)
* առաջնորդականութիւն (aṙaǰnordakanutʻiwn)
* առաջնորդապետ (aṙaǰnordapet)
* առաջնորդասիրութիւն (aṙaǰnordasirutʻiwn)
* առաջնորդեմ (aṙaǰnordem)
* առաջնորդիչ (aṙaǰnordičʻ)
* առաջնորդութիւն (aṙaǰnordutʻiwn)
* առաջոյ (aṙaǰoy)
* առաջու (aṙaǰu)
* առաջուստ (aṙaǰust)
* զառաջասուն (zaṙaǰasun)
* զառաջաւոր (zaṙaǰawor)
* զառաջաւորութիւն (zaṙaǰaworutʻiwn)
* զառաջեայք (zaṙaǰeaykʻ)
* զառաջեաւ (zaṙaǰeaw)
* զառաջեմ (zaṙaǰem)
* զառաջեօք (zaṙaǰeōkʻ)
* զառաջինն (zaṙaǰinn)
* ընդառաջեմ (əndaṙaǰem)
* թոքառաջք (tʻokʻaṙaǰkʻ)
* ինքնյառաջածութիւն (inkʻnyaṙaǰacutʻiwn)
* յառաջ (yaṙaǰ)
* յառաջաբաժին (yaṙaǰabažin)
* յառաջաբան (yaṙaǰaban)
* յառաջաբանական (yaṙaǰabanakan)
* յառաջաբանեմ (yaṙaǰabanem)
* յառաջաբանութիւն (yaṙaǰabanutʻiwn)
* յառաջաբերական (yaṙaǰaberakan)
* յառաջաբերեմ (yaṙaǰaberem)
* յառաջաբերութիւն (yaṙaǰaberutʻiwn)
* յառաջագահ (yaṙaǰagah)
* յառաջագայիմ (yaṙaǰagayim)
* յառաջագայութիւն (yaṙaǰagayutʻiwn)
* յառաջագէտ (yaṙaǰagēt)
* յառաջագիտակ (yaṙaǰagitak)
* յառաջագիտութիւն (yaṙaǰagitutʻiwn)
* յառաջագիր (yaṙaǰagir)
* յառաջագիւտ (yaṙaǰagiwt)
* յառաջագնաց (yaṙaǰagnacʻ)
* յառաջագնացեալ (yaṙaǰagnacʻeal)
* յառաջագնացութիւն (yaṙaǰagnacʻutʻiwn)
* յառաջագոյն (yaṙaǰagoyn)
* յառաջագոյութիւն (yaṙaǰagoyutʻiwn)
* յառաջագուշակ (yaṙaǰagušak)
* յառաջագրեմ (yaṙaǰagrem)
* յառաջադաս (yaṙaǰadas)
* յառաջադասեմ (yaṙaǰadasem)
* յառաջադասութիւն (yaṙaǰadasutʻiwn)
* յառաջադէմ (yaṙaǰadēm)
* յառաջադիմանամ (yaṙaǰadimanam)
* յառաջադիմեմ (yaṙaǰadimem)
* յառաջադիմութիւն (yaṙaǰadimutʻiwn)
* յառաջադիր (yaṙaǰadir)
* յառաջադրեմ (yaṙaǰadrem)
* յառաջադրութիւն (yaṙaǰadrutʻiwn)
* յառաջազանցութիւն (yaṙaǰazancʻutʻiwn)
* յառաջազդող (yaṙaǰazdoł)
* յառաջախաղ (yaṙaǰaxał)
* յառաջախաղաց (yaṙaǰaxałacʻ)
* յառաջախաղացութիւն (yaṙaǰaxałacʻutʻiwn)
* յառաջախնամ (yaṙaǰaxnam)
* յառաջախնամեմ (yaṙaǰaxnamem)
* յառաջախնամութիւն (yaṙaǰaxnamutʻiwn)
* յառաջախոհ (yaṙaǰaxoh)
* յառաջախոհութիւն (yaṙaǰaxohutʻiwn)
* յառաջախորհուրդ (yaṙaǰaxorhurd)
* յառաջախօս (yaṙaǰaxōs)
* յառաջախօսութիւն (yaṙaǰaxōsutʻiwn)
* յառաջածագեալ (yaṙaǰacageal)
* յառաջածանօթ (yaṙaǰacanōtʻ)
* յառաջածու (yaṙaǰacu)
* յառաջածութիւն (yaṙaǰacutʻiwn)
* յառաջածումն (yaṙaǰacumn)
* յառաջակամ (yaṙaǰakam)
* յառաջակամութիւն (yaṙaǰakamutʻiwn)
* յառաջակայ (yaṙaǰakay)
* յառաջակառոյց (yaṙaǰakaṙoycʻ)
* յառաջակատար (yaṙaǰakatar)
* յառաջակարգ (yaṙaǰakarg)
* յառաջակարգութիւն (yaṙaǰakargutʻiwn)
* յառաջակարկառ (yaṙaǰakarkaṙ)
* յառաջակաց (yaṙaǰakacʻ)
* յառաջակողմն (yaṙaǰakołmn)
* յառաջակրթակ (yaṙaǰakrtʻak)
* յառաջակրթութիւն (yaṙaǰakrtʻutʻiwn)
* յառաջահայեաց (yaṙaǰahayeacʻ)
* յառաջահաս (yaṙaǰahas)
* յառաջահասութիւն (yaṙaǰahasutʻiwn)
* յառաջահատեմ (yaṙaǰahatem)
* յառաջահատութիւն (yaṙaǰahatutʻiwn)
* յառաջահաւատ (yaṙaǰahawat)
* յառաջահետեւող (yaṙaǰahetewoł)
* յառաջահոգակ (yaṙaǰahogak)
* յառաջահոգութիւն (yaṙaǰahogutʻiwn)
* յառաջահրաւէր (yaṙaǰahrawēr)
* յառաջաձայն (yaṙaǰajayn)
* յառաջաձայնեմ (yaṙaǰajaynem)
* յառաջաձայնութիւն (yaṙaǰajaynutʻiwn)
* յառաջաձգութիւն (yaṙaǰajgutʻiwn)
* յառաջաձեռն (yaṙaǰajeṙn)
* յառաջաձեռնեմ (yaṙaǰajeṙnem)
* յառաջաձիգ (yaṙaǰajig)
* յառաջաճառեալ (yaṙaǰačaṙeal)
* յառաջամասն (yaṙaǰamasn)
* յառաջամասնութիւն (yaṙaǰamasnutʻiwn)
* յառաջամատոյց (yaṙaǰamatoycʻ)
* յառաջամարտ (yaṙaǰamart)
* յառաջամարտիկ (yaṙaǰamartik)
* յառաջամարտիչ (yaṙaǰamartičʻ)
* յառաջամիտ (yaṙaǰamit)
* յառաջամուխ (yaṙaǰamux)
* յառաջամուտ (yaṙaǰamut)
* յառաջամտութիւն (yaṙaǰamtutʻiwn)
* յառաջայանց (yaṙaǰayancʻ)
* յառաջանամ (yaṙaǰanam)
* յառաջանիստ (yaṙaǰanist)
* յառաջանիւթ (yaṙaǰaniwtʻ)
* յառաջանցակ (yaṙaǰancʻak)
* յառաջանցութիւն (yaṙaǰancʻutʻiwn)
* յառաջաշաւիղ (yaṙaǰašawił)
* յառաջաչափ (yaṙaǰačʻapʻ)
* յառաջապահ (yaṙaǰapah)
* յառաջապահեստ (yaṙaǰapahest)
* յառաջապատմեմ (yaṙaǰapatmem)
* յառաջապատուեմ (yaṙaǰapatuem)
* յառաջապատում (yaṙaǰapatum)
* յառաջապատուութիւն (yaṙaǰapatuutʻiwn)
* յառաջապատրաստ (yaṙaǰapatrast)
* յառաջապատրաստեալ (yaṙaǰapatrasteal)
* յառաջապարգեւ (yaṙaǰapargew)
* յառաջառաքող (yaṙaǰaṙakʻoł)
* յառաջառաքումն (yaṙaǰaṙakʻumn)
* յառաջասաց (yaṙaǰasacʻ)
* յառաջասացեալ (yaṙaǰasacʻeal)
* յառաջասացութիւն (yaṙaǰasacʻutʻiwn)
* յառաջասացումն (yaṙaǰasacʻumn)
* յառաջաստեղծ (yaṙaǰastełc)
* յառաջավաստակ (yaṙaǰavastak)
* յառաջատածեմ (yaṙaǰatacem)
* յառաջատեմ (yaṙaǰatem)
* յառաջատես (yaṙaǰates)
* յառաջատեսակ (yaṙaǰatesak)
* յառաջատեսեմ (yaṙaǰatesem)
* յառաջատեսողութիւն (yaṙaǰatesołutʻiwn)
* յառաջատեսութիւն (yaṙaǰatesutʻiwn)
* յառաջատիմ (yaṙaǰatim)
* յառաջատիպ (yaṙaǰatip)
* յառաջատու (yaṙaǰatu)
* յառաջատութիւն (yaṙaǰatutʻiwn)
* յառաջատումն (yaṙaǰatumn)
* յառաջատուութիւն (yaṙaǰatuutʻiwn)
* յառաջատօնակ (yaṙaǰatōnak)
* յառաջարկեմ (yaṙaǰarkem)
* յառաջարկու (yaṙaǰarku)
* յառաջարկութիւն (yaṙaǰarkutʻiwn)
* յառաջացոյց (yaṙaǰacʻoycʻ)
* յառաջացուցանեմ (yaṙaǰacʻucʻanem)
* յառաջաւոր (yaṙaǰawor)
* յառաջաքաղերթ (yaṙaǰakʻałertʻ)
* յառաջաքաղերթութիւն (yaṙaǰakʻałertʻutʻiwn)
* յառաջբերական (yaṙaǰberakan)
* յառաջբերութիւն (yaṙaǰberutʻiwn)
* յառաջբերումն (yaṙaǰberumn)
* յառաջգիտական (yaṙaǰgitakan)
* յառաջգիտողութիւն (yaṙaǰgitołutʻiwn)
* յառաջգիտութիւն (yaṙaǰgitutʻiwn)
* յառաջեմ (yaṙaǰem)
* յառաջեպիսկոպոս (yaṙaǰepiskopos)
* յառաջեցուցանեմ (yaṙaǰecʻucʻanem)
* յառաջընթաց (yaṙaǰəntʻacʻ)
* յառաջընթացութիւն (yaṙaǰəntʻacʻutʻiwn)
* յառաջընծայ (yaṙaǰəncay)
* յառաջընտրեալ (yaṙaǰəntreal)
* յառաջընտրութիւն (yaṙaǰəntrutʻiwn)
* յառաջիկայ (yaṙaǰikay)
* յառաջիմ (yaṙaǰim)
* յառաջիմաց (yaṙaǰimacʻ)
* յառաջիմացական (yaṙaǰimacʻakan)
* յառաջխաղացութիւն (yaṙaǰxałacʻutʻiwn)
* յառաջծանօթ (yaṙaǰcanōtʻ)
* յառաջկոյս (yaṙaǰkoys)
* յառաջկրթութիւն (yaṙaǰkrtʻutʻiwn)
* յառաջհայեցումն (yaṙaǰhayecʻumn)
* յառաջձգութիւն (yaṙaǰjgutʻiwn)
* յառաջճանապարհ (yaṙaǰčanaparh)
* յառաջմէ (yaṙaǰmē)
* յառաջնայարկ (yaṙaǰnayark)
* յառաջնապէս (yaṙaǰnapēs)
* յառաջնմէ (yaṙaǰnmē)
* յառաջնումն (yaṙaǰnumn)
* յառաջշարժութիւն (yaṙaǰšaržutʻiwn)
* յառաջոյ (yaṙaǰoy)
* յառաջու (yaṙaǰu)
* յառաջումն (yaṙaǰumn)
* յառաջունակ (yaṙaǰunak)
* յառաջուստ (yaṙaǰust)
* յառաջսարկաւագ (yaṙaǰsarkawag)
* յառաջտեսութիւն (yaṙaǰtesutʻiwn)
* նախայառաջեալ (naxayaṙaǰeal)
* պարառաջ (paraṙaǰ)
* տեառնընդառաջ (teaṙnəndaṙaǰ)
* քառառաջ (kʻaṙaṙaǰ)
* քառառաջեայ (kʻaṙaṙaǰeay)

#### Descendants

* Armenian: առաջ (aṙaǰ), առաջք (aṙaǰkʻ)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “առաջ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “առաջ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “առաջ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Martirosyan, Hrach (2010) “aṙaǰ”, in Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 104