# ตา
## Chong
### Etymology 1
#### Noun

ตา (transliteration needed)
* maternal grandfather

### Etymology 2

From Proto-Mon-Khmer *da(ʔ) (“duck”).

#### Noun

ตา (transliteration needed)
* duck

##### Synonyms

* กะตา

## Pali
### Alternative forms

* tā (Latin script)
* 𑀢𑀸 (Brahmi script)
* ता (Devanagari script)
* তা (Bengali script)
* තා (Sinhalese script)
* တာ or တႃ (Burmese script)
* ᨲᩣ (Tai Tham script)
* ຕາ (Lao script)
* តា (Khmer script)
* 𑄖𑄂 (Chakma script)

### Adjective

ตา
* (demonstrative) Thai script form of tā, which is feminine nominative/accusative plural of ต (ta, “those”)
* (demonstrative) Thai script form of tā, which is feminine nominative/accusative plural of ตะ (ta, “those”)

### Pronoun

ตา f
* (demonstrative) Thai script form of tā (“she”)

#### Declension
## Thai
### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | ตา t ā |
| Romanization | Paiboon | dtaa |
| Romanization | Royal Institute | ta |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /taː˧/ |

### Etymology 1

From Proto-Tai *taːᴬ (“maternal grandfather”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ຕາ (tā), Lü ᦎᦱ (ṫaa), Shan တႃ (tǎa).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang daq (Guangnan dialect).
In Northern Tai, cognate with Bouyei dal, Zhuang da.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang da as in gungqda (Longzhou, Ningming and Chongzuo dialects) or dah as in gungzdah (Daxin dialect).
Compare Proto-Mon-Khmer *ʔt₁aʔ (“male elder”) (Old Khmer អ្តា, Khmer តា (taa)).

#### Noun

ตา • (dtaa) (classifier คน)
* maternal grandfather.
* man at or around the same age as one's maternal grandfather.
* (slang, derogatory, offensive) any old man.
* (colloquial) any man.
* used as a term of address to or title for any of the above-described.
** 2004, เหม เวชกร, “อ้ายกล้าจะตายไม่ได้”, in ผู้ที่ไม่มีร่างกาย, กรุงเทพฯ: วิริยะ, →ISBN, page 213:
    ทุกคนมองหน้าตาหิง
       túk-kon mɔɔng nâa dtaa hǐng
       Everyone looked at Old Hing's face.
** 1931, เรื่องพระเจ้าปทุมสุริวงศ สร้างพระนครวัด นครธม, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 17:
    กุมารจึ่งว่า ตาไปฃอเข้าหญิงขาวที่ยืนอยู่นั้น...ตาเคเหก็ไปฃอเข้าแก่หญิงที่ยืนอยู่...
       gù-maan jʉ̀ng wâa · dtaa bpai kɔ̌ɔ kâo yǐng kǎao tîi yʉʉn yùu nán ... dtaa kee-hěe gɔ̂ bpai kɔ̌ɔ kâo gɛ̀ɛ yǐng tîi yʉʉn yùu ...
       The boy then said, "You [should] go [and] beg [some] rice [from] the white woman who is standing there..." Old Khehe thus went to ask for rice from the woman that was standing ...
* used as a term of reference to oneself by a maternal grandfather, a man at or around the same age as one's maternal grandfather, or any old man.
** 1995, เหม เวชกร, “เงินยวง”, in ผ้าป่าผีตาย, กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า, →ISBN, page 136:
    หนูให้ตาช่วยอะไร
       nǔu hâi dtaa chûai à-rai
       What do you want me to help [you do]?
* (colloquial, endearing, somewhat dated) used as a term of address to or title for a boy or young man.
** 2015, ยิปซี, หัวใจซ่อนเล่ห์‎, eReader (Thailand), page 219:
    "ตาภพ...สัญญากับแม่ได้ไหม ถ้าแม่เป็นอะไรไป ภพจะไม่ทิ้งแม่นิด"
       “dtaa póp ... sǎn-yaa gàp mɛ̂ɛ dâai mǎi · tâa mɛ̂ɛ bpen à-rai bpai · póp jà mâi tíng mɛ̂ɛ nít”
       "Ta Phop ... Can you promise me [that] you will not abandon Mae Nit if anything happens to me?"

##### Antonyms

* ยาย (yaai)

##### Derived terms

* ขรัวตา
* ตาแก่
* ตาเถร
* ตาทวด (dtaa-tûuat)
* ตามีตามา
* ตาสีตาสา (dtaa-sǐi-dtaa-sǎa)
* ตาหนู
* พ่อตา (pɔ̂ɔ-dtaa)
* หลวงตา

##### See also

* ปู่ (bpùu)

### Etymology 2

Picture dictionary :
ตา
กะโหลก
สมอง
ตา
จมูก
ปาก
คาง
แก้ม
หู
ขมับ
คอ :
From Proto-Tai *p.taːᴬ (“eye”).
In Southwesten Tai, cognate with Northern Thai ᨲᩣ, Lao ຕາ (tā), Lü ᦎᦱ (ṫaa), Tai Dam ꪔꪱ, Shan တႃ (tǎa), Aiton တႃ (tā), Ahom 𑜄𑜠 (ta) or 𑜄𑜡 (tā).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang ta.
In Northern Tai, cognate with Bouyei dal, Zhuang da.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang ha (Longzhou and Daxin dialects) or ta as in makta etc. (Ningming and Chongzuo dialects).
Possibly cognate with Proto-Austronesian *maCa (“eye”).
Within Kra-Dai, compare Sui ndal, Southern Kam dal, Hlai [ʈʂʰaː¹] and Lingao [ɗa¹].
Compare Old Chinese 睹 (OC *taːʔ, “to see”).

#### Noun

ตา • (dtaa) (classifier ดวง or ตา)
* (anatomy) eye.
* (in combination) one who does something with an eye or the eyes, especially as a profession.
    ตากล้อง
       dtaa glɔ̂ng
       cameraman; photographer (literally) camera eye
* anything that is like an eye, as in terms of appearance or functions: hole; opening; aperture; etc.
* (botany) bud.
* sight; view; glimpse.
* time; turn; moment; occasion.

##### Derived terms

* กระจกตา (grà-jòk-dtaa)
* กล้องตาเรือ
* กวาดตา
* กำแพงมีหูประตูมีตา
* แก้วตา (gɛ̂ɛo-dtaa)
* ไกลตาไกลใจ
* ไกลหูไกลตา
* ขนตา (kǒn-dtaa)
* ขวัญตา
* ขวางตา
* ขี้ตา (kîi-dtaa)
* เข้าตา (kâo-dtaa)
* จกตา (jòk-dtaa)
* จอตา (jɔɔ-dtaa)
* ชายตา
* ดวงตา
* โดนตา
* ตั้งตา
* ตาขวาง
* ตาข่าย (dtaa-kàai)
* ตาชั้นเดียว
* ตาดีได้ตาร้ายเสีย
* ตาโปน (dtaa-bpoon)
* ตาฟาง
* ตาสองชั้น
* ติดตา
* เตะตา
* น้ำตา (nám-dtaa)
* บุญตา
* เบ้าตา
* ประสาทตา
* เปลือกตา (bplʉ̀ʉak-dtaa)
* แปลกตา
* ผิดตา
* ม่านตา (mâan-dtaa)
* รูม่านตา (ruu-mâan-dtaa)
* ลูกตา
* สะดุดตา
* หนังตา (nǎng-dtaa)
* แหกตา (hɛ̀ɛk-dtaa)

### References

* ↑ Pittayaporn, Pittayawat (2009) The Phonology of Proto-Tai (Doctoral dissertation)‎, Department of Linguistics, Cornell University , page 336
* 1 2 3 Zhang, Junru (张 均如); et al. (1999) 壮语方言研究 [A Study of Zhuang Dialects] (in Chinese), Chengdu: Sichuan Ethnic Publishing House (四川民族出版社), page 655
* ↑ This form was reconstructed by Shorto, Harry L.; (ed.) Sidwell, Paul et al. (2006) A Mon–Khmer Comparative Dictionary. Canberra：Australian National University, Pacific Linguistics, page 85
* ↑ Pittayaporn, Pittayawat (2009) The Phonology of Proto-Tai (Doctoral dissertation)‎, Department of Linguistics, Cornell University , page 323
* 1 2 3 Zhang, Junru (张 均如); et al. (1999) 壮语方言研究 [A Study of Zhuang Dialects] (in Chinese), Chengdu: Sichuan Ethnic Publishing House (四川民族出版社), page 640
* ↑ Ostapirat, Weera (2005) "Kra-dai and Austronesian: notes on phonological correspondences and vocabulary distribution" In Sagart, Laurent; et al. (eds.) The Peopling of East Asia, London; New York: RoutledgeCurzon, pages 111