# pamięć
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *pàmę̄tь. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pamjæ̃t͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /pamjæ̃t͡ɕ/

### Noun

pamięć f (diminutive pamiątka)
* (attested in Lesser Poland) memory (record of a thing or an event stored in the brain)
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 173b:A chocz gest ogon? Gedno pamøcz smercy![A coć jest ogon? Jedno pamięć śmierci!]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 143v:Memoria vlg. pamyącz[Memoria vlg. pamięć]
** End of the 15th century, Wokabularz petersburski I, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.33, page 7:Memoria pam[ię]cz[Memoria pam[ię]ć]
* (in the plural) history; chronicles
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 52:Commentariis w pamyanczach (et inventum est in Ecbatanis... volumen unum talisque scriptus erat in eo commentarius I Esdr 6, 2)[Commentariis w pamięciach (et inventum est in Ecbatanis... volumen unum talisque scriptus erat in eo commentarius I Esdr 6, 2)]

#### Derived terms

* pamiętny
* na pamięć
* dobrej pamięci
* za pamięci
* mieć pamięć impf
* pamiętać impf
* uczynić pamięć pf, czynić pamięć impf
* wrócić się w pamięć pf
* wziąć na pamięć pf

#### Related terms

* pamiętliwy
* pamiętliwie
* pamiętanie
* pamiętne
* pamiętnik

#### Descendants

* Polish: pamięć
* Silesian: pamiyńć

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “pamięć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “pamięć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “pamięć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pamięć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “pamięć”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish pamięć. Sense 3 is a semantic loan from English memory.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpa.mjɛɲt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈpa.mjɛ̃t͡ɕ/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -amjɛɲt͡ɕ
* Syllabification: pa‧mięć

### Noun

pamięć f (related adjective pamięciowy)
* (uncountable) memory (ability of the brain to record information or impressions with the facility of recalling them later at will)
    z pamięci ― from memory
* (uncountable) memory (record of a thing or an event stored in the brain) [with genitive or o (+ locative) ‘of whom/what’]
    Synonym: wspomnienie
* (countable, computing) memory (part of a computer that stores variable executable code or data (RAM) or unalterable executable code or default data (ROM))
* (archaic) consciousness
    Synonyms: przytomność, świadomość
* (obsolete) thought; attention; care
* (obsolete) mark, trace (that which is left behind so as to be remembered)
* (obsolete) remembering; memorizing
* (Middle Polish) written record of what one needs to remember
* (Middle Polish) A type of ring worn around one's finger.
* (Middle Polish) memory; Further details are uncertain.
** 1564, J. Mączyński, Lexicon‎, page 215b:Memoriale, pro Monumento, Znák pámiątki cziyey/ też pámięć.[Memoriale, pro Monumento, Znak pamiątki czyjej/ też pamięć.]

#### Derived terms

* błogosławionej pamięci
* nieodżałowanej pamięci
* niesławnej pamięci
* pamiętliwy
* pamiętny
* świętej pamięci
* bez pamięci
* na pamięć
* od świętej pamięci
* cześć pamięci
* krótka pamięć
* niepamięć
* pamiątka
* pamięć długotrwała
* pamięć dynamiczna
* pamięć epizodyczna
* pamięć krótkotrwała
* pamięć mechaniczna
* pamięć operacyjna
* pamięć podręczna
* pamięć robocza
* pamięć semantyczna
* pamięć słuchowa
* pamięć statyczna
* pamięć wzrokowa
* pamiętnik
* taśma pamięci
* zrzut pamięci
* odkąd pamięć sięga
* pamiętać impf
* mieć świeżo w pamięci impf
* sięgnąć pamięcią pf, sięgać pamięcią impf
* utkwić w pamięci pf, tkwić w pamięci impf

### Further reading

* pamięć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* pamięć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “pamięć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (26.11.2019) “PAMIĘĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “pamięć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “pamięć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pamięć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 27
* Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “pamięć”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN