# porządek
## Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *porędъkъ. By surface analysis, porządzić +‎ -ek. First attested in the 16th century.

### Pronunciation

* IPA: /pɔˈʐɔn.dɛk/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /pɔˈr̝ɔ̃.dɛk/, (17th–18th c.) /pɔˈʐɔ̃.dɛk/
* (Greater Poland):
** (Chełmno-Dobrzyń) IPA: /pɔˈʐɔn.dɛk/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -ɔndɛk
* Syllabification: po‧rzą‧dek

### Noun

porządek m inan (diminutive porządeczek, related adjective porządkowy)
* (uncountable) order (state of being well arranged)
    Synonyms: glancuś, ład
    Antonyms: see Thesaurus:nieporządek
* (uncountable) order (sequence in which some set appears)
    Synonym: kolejność
* (uncountable) order (conformity with law or decorum; freedom from disturbance; general tranquility; public quiet)
    Synonym: ład
* (countable) order (set of rules between between people within a society)
    Synonyms: ład, ustrój
* (countable, art) order (system of construction, composition and decoration of buildings established in antiquity, associated with maintaining specific proportions)
* (countable) horses selected to take the first two places in a race
* (uncountable) order (relationship between people and their values or between specific phenomena)
* (uncountable, obsolete, historical) representatives of the city's citizens in the city government
* (countable, obsolete) rule; custom (something by which people abide)
* (in the plural) act of tidying
* (Chełmno-Dobrzyń, in the plural) artisanal tools

#### Derived terms

* w porządku
* za porządkiem
* porządek dzienny
* porządek dziobania
* porządek rzeczy
* praporządek
* stróż porządku
* porządkować impf, uporządkować pf
* być na porządku dziennym impf
* doprowadzić się do porządku pf, doprowadzać się do porządku impf
* postawić na porządku dziennym pf
* przejść do porządku dziennego pf, przechodzić do porządku dziennego impf
* przywołać do porządku pf, przywoływać do porządku impf
* stanąć na porządku dziennym pf, stawać na porządku dziennym impf
* zrobić porządek pf, robić porządek impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), porządek is one of the most used words in Polish, appearing 9 times in scientific texts, 10 times in news, 35 times in essays, 19 times in fiction, and 23 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 96 times, making it the 656th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Boryś, Wiesław (2005) “porządek”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* ↑ Mańczak, Witold (2017) “porządek”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “porządek”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* ↑ Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “porządek”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* ↑ Ida Kurcz (1990) “porządek”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 409

### Further reading

* porządek in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* porządki in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* porządek in Polish dictionaries at PWN
* “PORZĄDEK”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.07.2008
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “porządek”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “porządek”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “porządek”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 727
* Antoni Krasnowolski (1879) “porządki”, in Album uczącéj się młodzieży polskiéj poświęcone Józefowi Ignacemu Kraszewskiemu z powodu jubileuszu jego pięćdziesięcioletniéj działalności literackiéj (in Polish), Lviv: Czytelni Akademickiéj Lwowskiéj; "Gaz. Narod." J. Dobrzańskiego i K. Gromana, Słowniczek prowincjalizmów zebranych w ziemi chełmińskiej i świeckiej, page 307