# gün
## Azerbaijani
### Etymology

Inherited from Old Anatolian Turkish كون (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”).

### Pronunciation

* IPA: [ɟyn], [d͡ʒyn]
* Audio:(file)

### Noun

gün (definite accusative günü, plural günlər)
* day
    səhərisi gün ― next day, the following day
    ertəsi gün ― next day, the following day
    hər gün ― every day
    gündən günə güclənmək ― to become stronger by the day
* sun
    Synonym: günəş
    Təpəsini gün yandırdı, ayağını çarıq dağıtdı. (idiom)S/he's seen a lot in this life.(literally, “The sun burned his pate, the shoes wore out his feet.”)
    Gün çıxdı, gün batdı.The sun rose, the sun set.
* times (the circumstances of a certain time)
    Synonyms: əyyam, zəmanə, vaxt
    dar gün ― bad times
    yaman gün ― bad times
    dar gündə də, yaxşı gündə də ― in good times and in bad
* condition, shape, circumstances (mostly of bad such)
    Nə gündədir, maşını yoxdur.It's not going well for him, he doesn't have a car.(literally, “What a [bad] condition he's in, he doesn't have a car.”)
    Nə gündəsən?! (derogatory)Look at you!(literally, “What a [bad] shape are you in?”)

#### Derived terms

* gündəm (“agenda”)
* gündə (“a day, per day, daily”)
** gündəlik (“daily; diary”)

## Gagauz
### Etymology

Inherited from Old Anatolian Turkish كُونْ (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”). Compare Turkish gün, Azerbaijani gün.

### Pronunciation

* IPA: /ɟyn/

### Noun

gün (definite accusative günü, plural günnär)
* day, a time unit worth 24 hours
    günneri sayılı ― his days are few (literally, “his days are numbered”)
    angı gün geleceyniz? ― on which day will you guys come?
    bir gün gelecek dä kauşacaz ― we will reunite one day
* daytime
* sun
    Synonym: güneş
* day, date, time period
    sensiz günnär geçmeer ― the time doesn't pass without you

#### Derived terms

* gün çarpması
* günbatısı
* güncü
* gündöndü
* günduusu
* günnük
* öbür gün

#### Related terms

* büün
* gün-gündän
* gündüz
* güneş

### References

* ↑ Nişanyan, Sevan (2002–) “gün”, in Nişanyan Sözlük
* ↑ András Rajki, A Concise Gagauz Dictionary with etymologies and Turkish, Azerbaijani, Crimean Tatar and Turkmen cognates, 2007

### Further reading

* N. A Baskakov, editor (1972), “гӱн”, in Gagauzsko-Russko-Moldavskij Slovarʹ [Gagauz-Russian-Moldovan Dictionary], Moskva: Izdatelʹstvo Sovetskaja Enciklopedija, →ISBN, page 123
* Mavrodi M. F., editor (2019), “gün”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 1-4, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 37
* Kopuşçu M. İ. , Todorova S. A. , Kiräkova T.İ., editors (2019), “gün”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 74
* gün at gagauz.online

## Romansch
### Etymology

From Latin iūnius (“of June”).

### Proper noun

gün m
* (Puter, Vallader) June

#### Synonyms

* (Rumantsch Grischun, Sursilvan) zercladur
* (Sutsilvan) zarcladur
* (Surmiran) zarcladour

## Salar
### Etymology

From Proto-Turkic *kün.

### Noun

gün (3rd person possessive [please provide], plural [please provide])
* sun

### References

Tenishev, Edhem (1976) “gün”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow

## Turkish
### Pronunciation

* IPA: /ɟyn/
* Audio:(file)

### Etymology 1

From Ottoman Turkish گون (gün, “sun, day, time”), Old Anatolian Turkish [script needed] (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”). Compare Old Turkic 𐰚𐰇𐰤 (kün, “sun, day”).

#### Noun

gün (definite accusative günü, plural günler)
* sun (light and warmth received from the sun)
* daytime
* daylight
* day
* date

##### Declension

singular
plural
nominative
gün
günler
definite accusative
günü
günleri
dative
güne
günlere
locative
günde
günlerde
ablative
günden
günlerden
genitive
günün
günlerin
Possessive forms
nominative
singular
plural
1st singular
günüm
günlerim
2nd singular
günün
günlerin
3rd singular
günü
günleri
1st plural
günümüz
günlerimiz
2nd plural
gününüz
günleriniz
3rd plural
günleri
günleri
definite accusative
singular
plural
1st singular
günümü
günlerimi
2nd singular
gününü
günlerini
3rd singular
gününü
günlerini
1st plural
günümüzü
günlerimizi
2nd plural
gününüzü
günlerinizi
3rd plural
günlerini
günlerini
dative
singular
plural
1st singular
günüme
günlerime
2nd singular
gününe
günlerine
3rd singular
gününe
günlerine
1st plural
günümüze
günlerimize
2nd plural
gününüze
günlerinize
3rd plural
günlerine
günlerine
locative
singular
plural
1st singular
günümde
günlerimde
2nd singular
gününde
günlerinde
3rd singular
gününde
günlerinde
1st plural
günümüzde
günlerimizde
2nd plural
gününüzde
günlerinizde
3rd plural
günlerinde
günlerinde
ablative
singular
plural
1st singular
günümden
günlerimden
2nd singular
gününden
günlerinden
3rd singular
gününden
günlerinden
1st plural
günümüzden
günlerimizden
2nd plural
gününüzden
günlerinizden
3rd plural
günlerinden
günlerinden
genitive
singular
plural
1st singular
günümün
günlerimin
2nd singular
gününün
günlerinin
3rd singular
gününün
günlerinin
1st plural
günümüzün
günlerimizin
2nd plural
gününüzün
günlerinizin
3rd plural
günlerinin
günlerinin :

##### Related terms

* güneş
* günlerce (“for days”)
* günlü
* günsüz
* günlük
* günde
* gündüz

### Etymology 2

From Proto-Turkic *kün (“people”).

#### Noun

gün (definite accusative günü, plural günler)
* (Used together with el (“foreign people”) both being in dative case) people

##### Derived terms

* el gün

## Turkmen
### Etymology

From Proto-Turkic *kün (“sun, day”).

### Pronunciation

* IPA: /ɡyn/, /ʁyn/

### Noun

gün (definite accusative güni, plural günler)
* sun (light and warmth received from the sun)
* daytime
* daylight
* day
* date

#### Declension
### Further reading

* “gün” in Enedilim.com
* “gün” in Webonary.org

## Volapük
### Noun

gün (nominative plural güns)
* rifle, shotgun

#### Declension

$^1$ status as a case is disputed $^2$ in later, non-classical Volapük only