# głowa
## Kashubian

Picture dictionary :
głowa
czaszka
mùsk
òczë
lëpa
nos
gãba
broda
szczãka
ùchò
słëch
szëja :

### Alternative forms

* gôłwa (archaising neologism)

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *golva.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɡwɔ.va/
* Rhymes: -ɔva
* Syllabification: gło‧wa

### Noun

głowa f (diminutive głowina or główka, augmentative głowiszcze)
* (anatomy) head (part of the body)
* (figuratively) head (person who leads something)
* (figuratively) head (ability to reason)
* (sailing, geography) headland; cape

#### Derived terms

* głowiany
* głowiasti
* główkòwati
* głównodowòdzący
* główny
* głowizna
* głowniô
* głowònożnica
* głowôcz
* głowic impf

#### Related terms

* głowaczowati
* głównie
* głowaczowaté
* główeczka

### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “głova”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 41
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “głowa”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎, volume 1, page 443
* “głowa”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Lower Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *golva.

### Pronunciation

* IPA: [ˈɡwowa]

### Noun

głowa f (diminutive głowka)
* head (part of the body)

#### Derived terms

* głowac
* głowack
* głowcycka
* głowisko
* głowišćo
* głowkaty
* głownica
* głownik
* głowny
* głowowy
* głowułamanje
* głowybólenje

### Further reading

* Muka, Arnošt (1921, 1928) “głowa”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
* Starosta, Manfred (1999) “głowa”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *golva. First attested in the 13th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɡɫɔva/
* IPA: (15th CE) /ɡɫɔva/

### Noun

głowa f (diminutive główka, related adjective główny)
* (anatomy, attested in Krakow) head (part of the body)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page II Prol 5:Ia, wyiøw od nego iego mecz, vczøl iesm glowø iego (amputavi caput suum)[Ale ja wyjąw od niego jego miecz, uciął jeśm głowę jego (amputavi caput suum)]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 822:Od glovy az do pyąth nye bylo myescza czalego[Od głowy aż do pięt nie było mieśca całego]
* life
    Synonym: życie
** 1930 [c. 1455-1460], Ortyle magdeburskie Vrtel 116-120, page 120:Wyszna-ly szye, tedy straczyl glową swą, a lezy na radczach, czo chczą sz nym vdzalacz[Wyznali sie, tedy stracił głowę swą, a leży na radcach, co chcą z nim udziałać]
* (attested in Lesser Poland) head; person, individual
    Synonyms: człowiek, osoba
** End of the 15th century, Ladislas of Gielniów, De nativitate Domini - Pieśń o narodzeniu Pańskim, Gielniów, line 4:Avgustus […] szwyath wszysthek popysacz kasal, a czynsz oth kasdey glovy bral[Augustus […] świat wszystek popisać kazał, a czynsz od każdej głowy brał]
* (attested in Greater Poland) murder victim
** 1888 [1386], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 61:Czso Pauel glowø zabil, tø policzil na Grotha[Cso Paweł głowę zabił, tę policzył na Grota]
* (attested in Lesser Poland) head (person leading)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 17, 47:Vstawisz me w glowø poganzkø (constitues me in caput gentium)[Ustawisz mie w głowę pogańską (constitues me in caput gentium)]
* (attested in Lesser Poland) head (beginning of something, i.e. text; thing in the most important position)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 39, 11:W glowe ksøg (in capite libri) pisano iest o mne[W głowie ksiąg (in capite libri) pisano jest o mnie]
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 36, 36—8:Udzyalal […] cztyrzy slvpi s *dzrzewya sethym, ktorich gdi glowi pozloczyl (quas cum capitibus deauravit), ulawszy podstawky gich szrzebrne. I uczynyl […] slupow pyøcz s glowamy gich (et columnas quinque cum capitibus suis), ktore przykril zlotem[Udziałał […] cztyrzy słupy z drzewia setym, ktorych gdy głowy pozłocił (quas cum capitibus deauravit), ulawszy podstawki jich śrzebrne. I uczynił […] słupow pięć z głowami jich (et columnas quinque cum capitibus suis), ktore przykrył złotem]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 28, 44:Przichodzen […] zwyssi syø nad czø […], on bødze na glowye a ty na ogonye (ipse erit in caput et tu eris in caudam)[Przychodzień […] zwyszszy się nad cię […], on będzie na głowie, a ty na ogonie (ipse erit in caput et tu eris in caudam)]
* (attested in Greater Poland) murder
** 1888 [1407], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 87:Iaco czso yest Conarsky mesczanom warczskym dal wynø o glowø newesczø, ta swø szmerczø vmarla, ale ne zabitha[Jako cso jest Konarski mieszczanom warcskim dał winę o głowę niewieścią, ta swą śmiercią umarła, ale nie zabita]
* (law, attested in Greater Poland) compensation for murder, usually with a fee to a feudal lord
** 1888 [1398], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 72:Iaco me Nicolaus slal do Michala, obeczugø gemv pomocz thich glow placzicz[Jako mie Nicolaus słał do Michała, obiecuję jemu pomoc tych głow płacić]
* head (part of bed where one places one's head)
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 47, 31:*Pomodlw sze bogv Israel a obroczyl sze w glowi loszyczka (conversus ad lectuli caput)[Pomodl[i]w sie Bogu Israel a obrocił sie w głowy łożyczka (conversus ad lectuli caput)]

#### Derived terms

* głowa modra
* głowacz
* głowatka
* głowica
* głowienka
* głownia
* kurza głowa
* moja głowaszada głowa
* twarda głowa
* złota głowa
* być głową impf
* chwiać głową impf
* napisać w swej głowie pf
* podkłonić głowę pf
* podnieść głowę pf
* powyższyć głowę pf
* przysięgać na głowę impf
* zatwardzić głowę pf
* zwiesić głowę pf

#### Related terms

* głownicstwo
* główne
* głównik

#### Descendants

* Polish: głowa
* Silesian: gowa, głowa
* → Old Ruthenian: кглова (glova), глова (hlova)

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “głowa”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “głowa”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Bańkowski, Andrzej (2000) “głowa”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “głowa”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish głowa. Doublet of hołowa, a form borrowed from East Slavic.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɡwɔ.va/
* (Middle Polish) IPA: /ˈɡɫɔ.va/
* (Lesser Poland):
** (Przemyśl) IPA: [ˈɡɫɔ.va]
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔva
* Syllabification: gło‧wa

### Noun

głowa f (diminutive główka)
* (anatomy) head (part of the body)
    Synonyms: arbuz, bania, baniak, baśka, głowina, łepetyna, łeb, pała, (literary) skroń, makówka
* (colloquial) head (individual person in relation to a group)
    Synonym: łepetyna
* head (person in intellectual terms)
    Synonyms: człowiek, łepetyna, osoba
* head (ability to reason)
    Synonyms: łeb, łepetyna, makówka, rozum
* head (person's abilities in a given field) [with do (+ genitive) ‘for what’]
    Synonyms: kiepeła, kiepełe, łeb, łepetyna
* head (person leading or in highest position)
* head; life
    Synonyms: łepetyna, życie
* head; ball (anything round resembling a head)
* head (upper round part as opposed to the base of something)
* hair; hairstyle
    Synonyms: fryzura, uczesanie, włosy
* (in the plural) head (part of an object, e.g. a bed, where a person would place their head)
    Coordinate term: nogi
* (Przemyśl) particular component of a rope-making device
* (obsolete, law) blood money, wergeld
    Synonym: główszczyzna
* (obsolete) cap, hat
    Synonyms: czapka, kapelusz
* (obsolete) person with a big head
    Synonym: głowacz
* (obsolete) headquarters; capital
* (Middle Polish) murder
    Synonyms: morderstwo, zabójstwo
* (Middle Polish) chapter of a written work
    Synonym: rozdział
* (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
** 1528, J. Murmelius, Dictionarius‎, page 49:Caput. Haupt Głowá[Caput. Haupt Głowa]
** 1551, S. Murzynowski, Testamentu Nowego część pierwsza‎, page 98v:ilé zaś żydowskiego [tekstu się dotycze] sktorego ſą mniéiſze słowa wźięté/ iako śię tego i zgrammatiki łatwie domyſliem nieściąga śię na głowę/ i nie tak pewnie na co inſzégo iako na kamień[ile zaś żydowskiego z którego są mniejsze słowa wzięte/ jako się tego i z grammatyki łatwie domyślem nie ściąga się na głowę/ i nie tak pewnie na co inszego jako na kamień abo na to co jest powiedziano o temto kamieniu]
* (Middle Polish) head; Further details are uncertain.
** 1549, M. Rej, Kupiec‎, page aa6:Iſczeby nawage prziſſło Snaczby barzo sgłowy wyſło [prawdopodobnie zam. z kloby][Iszczeby nawage przyszło Snadźby barzo z głowy wyszło]
** 1564, Proteus abo odmieniec‎, page C2v:O to ſwego Márſzałká prożno maćie winić/ Podobno ma nieborak z głowámi co czynić. Ziemię tłucze niewinną/ Kiy nie ieden w trzáſki/ Ogłuſzą go ná koniec ty zmieſzáne wrzaſki.[O to swego Marszałka próżno macie winić/ Podobno ma nieborak z głowami co czynić. Ziemię tłucze niewinną/ Kij nie ieden w trzaski/ Ogłuszą go na koniec ty zmieszane wrzaski.]
** 1590, S. Grabowiecki, Setnik rymów‎, page Ev:Ták twa łáſká/ cżłowieká/ tu ná świećie zdobi/ A w niwecż gniew obraca/ y ná głowę robi.[Tak twa łaska/ człowieka/ tu na świecie zdobi/ A w niwecz gniew obraca/ i na głowę robi.]

#### Derived terms

* bezgłowy
* dwugłowy
* głowiasty
* głowowy
* główny
* jajogłowy
* pierdolnięty w głowę
* szmatogłowy
* trójgłowy
* trzygłowy
* twardogłowy
* z głową na karku
* z głową w chmurach
* bez głowy
* jak oka w głowie
* od stóp do głów
* w głowie
* w tyle głowy
* z głową
* z głowy
* że głowa mała
* czapki z głów
* głowa do góry
* i z głowy
* spokojna głowa
* białogłowa
* ból głowy
* czarnogłów
* dach nad głową
* dziobogłowiec
* gadające głowy
* głowacz
* głowiak
* głowica
* głowizna
* gorąca głowa
* harpiogłów
* koronowana głowa
* krętogłów
* łowca głów
* małogłowie
* marzenie ściętej głowy
* melonogłów
* mocna głowa
* nakrycie głowy
* oczko w głowie
* ogłowie
* olej w głowie
* pogłowie
* pogłówne
* półgłówek
* sieczka w głowie
* słaba głowa
* tęga głowa
* tępogłów
* urwanie głowy
* uskogłowik
* wezgłowie
* wielkogłowie
* wodogłowie
* wstęgogłów
* zawracanie głowy
* zawroty głowy
* zawrót głowy
* ani w głowie
* głowa pęka
* lecą głowy
* poleciały głowy
* co dwie głowy, to nie jedna
* co głowa, to rozum
* kto nie ma w głowie, ten ma w nogach
* mądrej głowie dość dwie słowie
* od przybytku głowa nie boli
* ryba psuje się od głowy
* głowić impf
* główkować impf
* bić o głowę pf, pobić na głowę impf
* być na głowie impf
* chodzić po głowie impf
* ciosać kołki na głowie impf
* dać głowę pf, dawać głowę impf
* dać sobie głowę uciąć pf, dawać sobie głowę uciąć impf
* dostać obuchem w głowę pf, dostawać obuchem w głowę impf
* huczeć w głowie impf
* iść do głowy impf
* jeździć po głowie impf
* korona z głowy nie spadnie pf, korona z głowy nie spada impf
* krew uderzyła do głowy pf, krew uderza do głowy impf
* ładować do głowy impf
* mieć dobrze poukładane w głowie impf
* mieć głowę impf
* mieć głowę sześć na dziewięć impf
* mieć na głowie impf
* mieć nie po kolei w głowie impf
* mieć przewrócone w głowie impf
* mieć pstro w głowie impf
* mieć pusto w głowie impf
* namieszać w głowie pf, mieszać w głowie impf
* nie mieć gdzie głowy schronić impf
* nie mieć głowy impf
* nie mieścić się w głowie impf
* nie postać w głowie pf
* nie przebić głową muru pf
* nosić głowę impf
* podnieść głowę pf, podnosić głowę impf
* pokiwać głową pf, kiwać głową impf
* położyć głowę pod ewangelię pf, kłaść głowę pod ewangelię impf
* położyć głowę pod topór pf, kłaść głowę pod topór impf
* pomieszać się w głowie pf, mieszać się w głowie impf
* poskrobać się w głowę pf, skrobać się w głowę impf
* postawić na głowie pf, stawiać na głowie impf
* posypać głowę popiołem pf, posypywać głowę popiołem impf
* pójść po rozum do głowy pf, iść po rozum do głowy impf
* przemknąć przez głowę pf, przemykać przez głowę impf
* przerosnąć o głowę pf, przerastać o głowę impf
* przewrócić się w głowie pf, przewracać się w głowie impf
* przewrócić w głowie pf, przewracać w głowie impf
* przyszło do głowy pf, przychodzi do głowy impf
* rozjaśnić się w głowie pf, rozjaśniać się w głowie impf
* ruszyć głową pf, ruszać głową impf
* rwać sobie włosy z głowy impf
* schować głowę w piasek pf, chować głowę w piasek impf
* skrócić o głowę pf, skracać o głowę impf
* stać na głowie impf
* stać nad głową impf
* stanąć na głowie pf, stawać na głowie impf
* stanąć na głowie pf, stawać na głowie impf
* stracić głowę pf, traci głowę impf
* strzelić do głowy pf
* suszyć głowę impf
* ściągnąć na głowę pf, ściągać na głowę impf
* świat zawalił się na głowę pf, świat wali się na głowę impf
* uderzyć do głowy pf, uderzać do głowy impf
* unieść głowę pf
* upaść na głowę pf
* urwać głowę pf
* walić głową w mur impf
* wbić do głowy pf, wbijać do głowy impf
* wejść do głowy pf, wchodzić do głowy impf
* wejść na głowę pf, wchodzić na głowę impf
* wkładać łopatą do głowy impf
* włos z głowy nie spadnie pf, włos z głowy nie spada impf
* włosy stanęły dęba na głowie pf, włosy stają dęba na głowie impf
* woda sodowa uderzyła do głowy pf, woda sodowa uderza do głowy impf
* wybić z głowy pf, wybijać z głowy impf
* wylać kubeł zimnej wody na głowę pf, wylewać kubeł zimnej wody na głowę impf
* wylecieć z głowy pf, wylatywać z głowy impf
* zachodzić w głowę impf
* zakręcić się w głowie pf, kręcić się w głowie impf
* zapłacić głową pf, płacić głową impf
* zaszumieć w głowie pf, szumieć w głowie impf
* zawracać głowę impf
* zawrócić w głowie pf, zawracać w głowie impf
* zawrócić w głowie pf, zawracać w głowie impf
* zdjąć z głowy pf, zdejmować z głowy impf
* zjeżyć włosy na głowie pf, jeżyć włosy na głowie impf
* złapać się za głowę pf, łapać się za głowę impf
* zmyć głowę pf, zmywać głowę impf
* zwalić się na głowę pf, zwalać się na głowę impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), głowa is one of the most used words in Polish, appearing 21 times in scientific texts, 7 times in news, 7 times in essays, 129 times in fiction, and 91 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 255 times, making it the 204th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “głowa”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 130

### Further reading

* głowa in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* głowa in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “głowa”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “GŁOWA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 2023 April 3
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “głowa”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “głowa”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “głowa”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 845
* Aleksander Saloni (1908) “głowa”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 334

## Silesian
### Pronunciation

* IPA: /ˈɡwɔ.va/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔva
* Syllabification: gło‧wa

### Noun

głowa f
* Alternative form of gowa

#### Declension
### Further reading

* głowa in silling.org