# szkoda
## Old Polish
### Etymology

Borrowed from Old High German scado. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ʃʲkɔda/
* IPA: (15th CE) /ʃʲkɔda/

### Noun

szkoda f
* (attested in Greater Poland) loss; damage (loss of existing or expected material or moral value)
** 1974 [1401], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎, volume IV, number 20, Kalisz:Yaco mi Chwalislaw wszøl imena, czo mi czini griwnø *sczodi[Jako mi Chwalisław wziął imienia, co mi czyni grzywnę szkody]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 39r:Detrimentum id est damnum iactura diminutio skodą vmnyeyschenye[Detrimentum id est damnum iactura diminutio szkoda umneijszenie]
* (attested in Lesser Poland) harm (damage to one's body)
** 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎, Lesser Poland, page 19:Tedi sądza... bydlo... kromye szkodi y obraszenya (integraliter et ex toto, Sul 31: czalo a s pelna) ma wroczycz[Tedy sędzia... bydło... kromie szkody i obrażenia (integraliter et ex toto, Sul 31: cało a z pełna) ma wrocić]
* (attested in Lesser Poland) harm (moral damage)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 48, 13:Ta droga gich szszcoda (scandalum) gim[Ta droga jich szkoda (scandalum) jim]
* (attested in Greater Poland) destruction of a field, forest, etc.
** 1959 [1401], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 515, Poznań:Iaco ludze Micolagewi... pasø lanky, zito... y czinø mu scodø[Jako ludzie Mikołajewi... pasą łąki, żyto... i czynią mu szkodę]
* (attested in Greater Poland) place of where damage or harm was done
** 1974 [1408], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎, volume IV, number 292, Kalisz:Jaco Grzegorz... [br]al swa czasza, czso ya w swe szcodze sa[jął][Jako Grzegorz... [br]ał swą ciążą, cso ją w swe szkodzie za[jął]]
* (attested in Greater Poland) compensation for damage
** 1959 [1400], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 425, Poznań:Iz to swatczimi tey scodi, czosz Jacusska zalowal, tey gest scodi na Stanimirza dobil[Iż to świadczymy tej szkody, coż Jakuszka żałował, tej jest szkody na Stanimirze dobył]
* (attested in Greater Poland) contractual punishment (contractual penalty, compensation for failure to fulfill the contract, usually amounting to twice the value of the main legal claim)
** 1888 [1391], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 64:Iaco me Janussz slal do Kelcza, bi prziyal cu zaplacze, doyød sse scoda ne stala[Jako mie Janusz słał do Kielca, by przyjął ku zapłacie, dojąd sie szkoda nie stała]
** 1959 [1396], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 308, Poznań:Jako Potrasz Margorzacze saplaczyl ysczynø y scodø[Jako Piotrasz Margorzacie zapłacił iścinę i szkodę]
* danger
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 20, 4:Bo pan bog wasz... viswoli wasz ze scodi (de periculo)[Bo Pan Bog wasz... wyswoli was ze szkody (de periculo)]

#### Derived terms

* bezszkodny
* koń w szkodach
* ręczyć za szkodę impf
* stać za szkodą impf
* wyprawić ze szkody pf
* wziąć szkodę pf, brać szodę impf

#### Descendants

* Polish: szkoda
* → Old East Slavic: шкода (škoda)
** Belarusian: шко́да (škóda)
** Russian: шко́да (škóda)
** Ukrainian: шко́да (škóda)

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “szkoda”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “szkoda”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish szkoda.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʂkɔ.da/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -ɔda
* Syllabification: szko‧da

### Noun

szkoda f
* damage, harm
* waste [with na (+ accusative) ‘what is a waste’ and genitive ‘waste of what’]
    Synonym: marna
    Wstań już! Szkoda dnia na spanie! ― Get up already! Sleeping is a waste of the day!

#### Derived terms

* szkodliwy
* szkodnik
* odszkodować
* przeszkadzać
* przeszkodzić
* szkodzić

### Verb

szkoda impf (defective)
* (intransitive) used to express regret or disappointment; pity, shame
    Jaka szkoda! ― What a pity!
    Szkoda, że nie możesz być dzisiaj z nami na przyjęciu. ― What a pity you can't attend our party tonight.

#### Conjugation
### Further reading

* szkoda in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* szkoda in Polish dictionaries at PWN
* Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “szkoda”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN