# powiat
## English
### Etymology

Borrowed from Polish powiat.

### Noun

powiat (plural powiats)
* The second-level unit of local government and administration in Poland.

#### Translations
## Old Polish
### Alternative forms

* powiet

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *povětъ. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pɔvja(ː)t/
* IPA: (15th CE) /pɔvjat/, /pɔvjɒt/

### Noun

powiat m inan
* (attested in Greater Poland) district; powiat; judicial district
** 1959 [1419], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1045, Poznań:Ysze pan starosta w tem posnanskem powacze nye bil ot swantego Thomi asz do nedzele Letare[Iże pan starosta w tem Poznańskiem powiacie nie był ot świętego Tomy aż do niedziele Letare]
** 1876-1929 [Fifteenth century], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XXVII, page 265:Powyath krolewsky bannum regium[Powiat krolewski bannum regium]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 91r:Districtus vlg. powyath[Districtus vlg. powiat]
** [End of the 15th century], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 71rb:[D]istrictus vlg. powath[[D]istrictus vlg. powiat]
** End of the 15th century, Wokabularz petersburski I, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.33, page 6:Districtus powat[Districtus powiat]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 37r:Decapolis est regio decem ciuitatum povyąth districtus[Decapolis est regio decem ciuitatum powiat districtus]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 136v:Territorium id est parua terra eyn lendleyn povyąth[Territorium id est parua terra eyn lendleyn powiat]
* (attested in Lesser Poland) diocese
** 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI‎, Krakow, page 716:A yesthlyby potrzebno, o thaką rzecz mogą sye do povyąthu svego bysskupa vczyecz (si facultas affuerit episcopi dioecesani consilio in hac parte)[A jestliby potrzebno, o taką rzecz mogą sie do powiatu swego biskupa uciec (si facultas affuerit episcopi dioecesani consilio in hac parte)]
** 1901 [End of the 15th century], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume II, page 324:Ut de subvrbanis villis... ad suam homines ciuitatem capitalem convenirent, vbi territorium, povath, habebant[Ut de subvrbanis villis... ad suam homines ciuitatem capitalem convenirent, vbi territorium, powiat, habebant]

#### Derived terms

* powiatny
* powiatek

#### Descendants

* Polish: powiat
** → English: powiat

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “powiat”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “powiat”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “powiat”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “powiat”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “powiat”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish powiat.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpɔ.vjat/
* (Middle Polish) IPA: /ˈpɔ.vjat/, /ˈpɔ.vjɒt/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔvjat
* Syllabification: po‧wiat

### Noun

powiat m inan (diminutive powiacik, related adjective powiatowy)
* powiat, county (second-level unit of local government and administration in Poland, between gmina and województwo)
    Coordinate terms: gmina, sołectwo, województwo
** (metonymically) powiat (people living in such a division)
** (government, metonymically) powiat office (headquarters of such a district)
** (government, metonymically) powiat authorities (people in charge of such a district)
** 2001 [1970], 50:24 from the start, in Jak rozpętałem drugą wojnę światową [How I Unleashed World War II]‎, spoken by Franek Dola (Marian Kociniak):“Chrząszczyżewoszyce, powiat Łękołody.”“Chrząszczyżewoszyce, Łękołody county.”

#### Descendants

* → English: powiat

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), powiat is one of the most used words in Polish, appearing 1 time in scientific texts, 66 times in news, 40 times in essays, 6 times in fiction, and 3 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 116 times, making it the 523rd most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “powiat”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 418

### Further reading

* powiat in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* powiat in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “powiat”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “POWIAT”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 20.03.2020
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “powiat”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “powiat”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “powiat”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 841