# błyskać
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bliskati under influence of łyskać. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /bɫɨskat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /bɫɨskat͡ɕ/

### Verb

błyskać impf
* (intransitive, attested in Lesser Poland, Greater Poland) to flash [with instrumental]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 143, 7:Pane, ... blyskay blyszkawyczø y trsz[as]kawyczø[Panie, ... błyskaj błyskawicą i trz[as]kawicą]
** 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 261:W czelnem kstalcze wydzely, w yasnem odzenyy, s blyskayączym oblyczym a szwyathlym corporali specie viderent, veste candida, rutilanti facie, wltu iocundo[W cielnem kstałcie widzieli, w jasnem odzieni, z błyskającym obliczym a światłym corporali specie viderent, veste candida, rutilanti facie, wltu iocundo]
** 1930 [c. 1455], “Nah”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 3, 3:Byada myastu, ... nye odydze ot cyebye... glos bycza... a liskaiøcego myecza a bliskaiøcego kopya[Biada, miastu, ... nie odydzie ot ciebie... Głos bicza... a łyskającego miecza, a błyskającego kopija]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 114:Bliskayąnczego fulgurantis[Błyskającego fulgurantis]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, page Hab 17:Sloyncze y myeszyøcz staly w przebytku swoym, w szwyatloszczy strzal twoych, poydø w plsczenyu blyskayøczego kopya twego[Słońce i miesiąc stały w przebytku swoim, w światłości strzał twoich pojdą, w plszczeniu błyskającego kopija twego]
** 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎, Lubiń, page 4:Blyskacz choruscare[Błyskać choruscare]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 27r:Choruscare blytzen oder scheynen blyskacz[Choruscare blytzen oder scheynen błyskać]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 191:Niebo było jakoby błyskające i spuściło światłość na zie­ mię[Niebo było jakoby błyskające i spuściło światłość na zie­ mię]

#### Derived terms

* błyskanie
* błyskawica

#### Descendants

* Polish: błyskać, bliskać (Middle Polish)
* Silesian: blyskać

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “błyszczeć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “błyskać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “błyskać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* K. Nitsch, editor (1953), “błyskać”, in Słownik staropolski‎ (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 116
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “błyskać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “błyskać”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Alternative forms

* bliskać (Middle Polish)

### Etymology

Inherited from Old Polish błyskać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbwɘs.kat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈbɫɨs.kat͡ɕ/
* (Masovia):
** (Podlachia) IPA: [ˈbɫɘs.kat͡ɕ]
* Audio 1; “błyskać”:(file)
* Audio 2; “błyskać się”:(file)
* Rhymes: -ɘskat͡ɕ
* Syllabification: błys‧kać

### Verb

błyskać impf (perfective błysnąć) [with instrumental ‘with what’]
* (intransitive) to flash (to shine or illuminate intermittently)
* (intransitive) to flash (to be visible briefly)
* (intransitive) to shine, to flash (to be distinct in a positive way)
    Synonyms: błyszczeć, brylować
* (intransitive) to flash (to appear suddenly in one's mind) [with dative ‘to whom’]
* (reflexive with się, of lightning) to flash (to light up the sky briefly)
    Widzę jak tam już zaczyna się błyskać, zabierajmy się stąd. ― I can already see lightning flashing over there, let's get out of here.

#### Derived terms

* błyskawicowy
* błyskawiczny
* błyskotliwy
* błyskotny
* błyskowy
* błyskawicowo
* błyskawicznie
* błyskotliwie
* błyskotnie
* błyszcząco
* błysk
* błyskaniec
* błyskawica
* błyskawiczność
* błyskota
* błyskotka
* błyskotliwość
* błyskotność
* błystka
* błyszcz
* błyszczek
* błyszczka
* błyszczyk

#### Collocations

* białko oczu błyska ― the whites of one's eyes flash
* sygnet błyska ― a signet flashes
* igła błyska ― a needle flashes
* latarka/latarnia błyska ― a flashlight flashes
* neon błyska ― neon flashes
* reflektor błyska ― a searchlight flashes
* ogień błyska ― a fire flashes
* płomień błyska ― a flame flashes
* żar błyska ― a cinder flashes
* rzeka błyska ― a river flashes
* staw błyska ― a pond flashes
* woda błyska ― water flashes
* klinga błyska ― a blade flashes
* miecz błyska ― a sword flashes
* nóż błyska ― a knife flashes
* ostrze błyska ― an edge flashes
* szabla błyska ― a saber flashes
* oczy błyskają ― eyes flash
* zęby błyskają ― teeth flash
* flesze błyskają ― flashes (of cameras) flash
* fajerwerki błyskają ― fireworks flash
* światła błyskają ― lights flash
* błyskawice błyskają ― lightning bolts flash
* gwiazdy błyskają ― stars flash
* błyskać oczami ― to flash one's eyes (human)
* błyskać ślepiami ― to flash its eyes (animal)
* błyskać zębami ― to flash one's teeth
* błyskać okularami ― to flash one's glasses
* błyskać diamentami ― to flash diamonds
* błyskać klejnotami ― to flash jewels
* błyskać rubinami ― to flash rubies
* błyskać szafirami ― to flash sapphires
* błyskać bransoletką ― to flash a bracelet
* błyskać sygnetem ― to flash a signet
* błyskać ogniem ― to flasha fire
* błyskać światłem ― to flash a light
* błyskać latarką ― to flash a flashlight
* błyskać klingą ― to flash a blade
* błyskać mieczem ― to flash a sword
* błyskać nożem ― to flash a knife
* błyskać ostrzem ― to flash an edge
* błyskać bielą czegoś ― to flash the white of something
* błyskać w słońcu ― to flash in the sun
* błyskać w świetle ― to flash in light
* błyskać gwałtownie ― to flash madly
* błyskać jaskrawo ― to flash brightly
* błyskać gdzieniegdzie/tu i ówdzie ― to flash here and there
* błyskać od czasu do czasu ― to flash from time to time
* błyskać raz po raz ― to flash again and again
* nagość błyska ― nudity flashes
* plecy błyskają ― one's back flashes
* błyskać radością ― to flash joy
* błyskać wesołością ― to flash glee
* błyskać gniewnie ― to flash rate
* błyskać nienawistnie ― to flash hate/hatred
* błyskać wściekle ― to flash anger
* błyskać złowrogo ― to flash menace
* błyskać dowcipem ― to shine with a joke
* błyskać intelektem ― to shine with one's intellect
* błyskać ogładą ― to shine with refinement
* błyskać talentem ― to shine with talent
* myśl błyska ― a thought flashes
* nadzieja błyska ― hope flashes
* błyska się nad horyzontem ― lightning flashes above the horizon
* błyska się na horyzoncie ― lightning flashes on the horizon
* błyska się coraz bliżej ― lightning flashes closer and closer
* zaczęło się błyskać ― lightning started to flash
* błyska się raz po raz ― lightning flashes again and again

### Further reading

* błyskać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* błyskać się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* błyskać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “błyskać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “błyskać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Krystyna Siekierska (29.11.2016) “BŁYSKAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Krystyna Siekierska (26.04.2012) “BŁYSKAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “błyskać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “błyskać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “błyskać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 177
* Jan Karłowicz (1900) “błyskać się”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 93

## Upper Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bliskati. By surface analysis, błysk +‎ -ać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbwɨskat͡ʃ/
* Rhymes: -ɨskat͡ʃ
* Homophone: błyskač
* Hyphenation: bły‧s‧kać
* Syllabification: błys‧kać

### Verb

błyskać impf
* to blink (flash on and off)
* (reflexive with so) to lighten
* (reflexive with so) to flash

#### Derived terms

* přebłyskać pf
* zabłyskać pf

### Further reading

* “błyskać” in Soblex