# prosić
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *prositi. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /prɔɕit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /prɔɕit͡ɕ/

### Verb

prosić impf
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Masovia, Greater Poland) to ask for, to request
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page 63,1:Wisluszay, bosze, modlitwø moiø, gdi proszø (cum deprecor)[Wysłuszaj, Boże, modlitwę moję, gdy proszę (cum deprecor)]
** 1885-2024 [End of the fifteenth century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, page 20:Procumbere proszycz uel modlycz szyą[Procumbere prosić uel modlić się]
** 1896 [Middle of the 15th century], Lucjan Malinowski, editor, Żywot świętego Błażeja. Zabytek języka polskiego z początku wieku XV,‎, page 322:Gdysz ge ku smyercy wywyedzono..., naczøly boga prosycz a gemu sye poleczacz[Gdyż je ku śmierci wywiedziono..., naczęły Boga prosić a jemu sie polecać]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 24, 2:Bo wszitczy, gisz proszø cze (qui sustinent te, Puł: gysz czyrpyø czie), ne bødø osromoczeni[Bo wszytcy, jiż proszą cie (qui sustinent te, Puł: jiż cirpią cie), nie będą osromoceni]
** 1885-2024 [1406], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, Kurów (Bochnia), page 35:Przisedl dobri do slego a prosil v nego lepszego niszli krolewstwa nebeszkego a dal mu[Przyszedł dobry do złego a prosił u niego lepszego niżli krolestwa niebieskiego, a dał mu]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 27, 2:Wisluszay gospodne, glos moyey prosby, gdi proszø ku tobe (dum oro ad te)[Wysłuszaj, Gospodnie, głos mojej prośby, gdy proszę ku tobie (dum oro ad te)]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 576:Oycze svyąthy, ya czyebye proschą za nye, nye proschą za then svyath (ego pro eis rogo, non pro mundo rogo Jo 17, 9)[Ojcze Święty, ja ciebie proszę za nie, nie proszę za ten świat (ego pro eis rogo, non pro mundo rogo Jo 17, 9)]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 42b:Proszi za nami, miloscziwa panno Maria, abiszmi dostoyni bili obiati bozey[Prosi za nami, miłościwa Panno Maryja, abysmy dostojni byli obiaty bożej]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 93:Gdi wlodika zabyye slyachczycza, ... ma prosycz (petere) prze bog, abi yemu obrazenye otpusczono[Gdy włodyka zabije ślachcica, ... ma prosić (petere) prze Bog, aby jemu obrażenie otpuszczono]
** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 108:Przesz dzy[ę]ky noczlegv prosza[Przez dzi[ę]ki noclegu proszę]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 34, 14:Otpowyedzely synowye Iacobowy Sichem a gego otczu: ... Nye mozemi... vczynycz, czso wi proszyczye (petitis)[Otpowiedzieli synowie Jakobowi Sychem a jego otcu: ... Nie możemy uczynić, cso wy prosicie (petitis)]
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, page 48:Wszal szobye raczcze..., kthorych byl proszyl k themv, aby sz nym poszly k loszv[Wziął sobie radźce..., ktorych był prosił k temu, aby z nim poszli k łożu]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 77, 21:Kuszyly boga w szyerczoch swych, aby prosszyly pokarm duszam swoym (ut peterent escas animabus suis)[Kusili Boga w siercoch swych, aby prosili pokarm duszam swoim (ut peterent escas animabus suis)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 31, 7:Za to prosicz cze bødze (pro hac orabit ad te) wszeliki swøti w czas potrzebyzni[Za to prosić cie będzie (pro hac orabit ad te) wszeliki święty w czas potrzebizny]
* (attested in Greater Poland) to apologize to, to say sorry
** 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 26, 41:A tedi bødø prosycz za zlosczi swe (orabunt pro impietatibus suis)[A tedy będą prosić za złości swe (orabunt pro impietatibus suis)]
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 32, 3:Proszą tego przyszasznyką wstacz[Proszę tego przysiężnika wstać]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 809:O tem, yako Barabasza zboyczą pusczycz proszyly[O tem, jako Barabasza zbojcę puścić prosili]
** 1959 [1397], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 333, Poznań:Jaco Piotrasz proszil Sczepana, bi mu te pienadze schoval, czo mu ye bil dal[Jako Piotrasz prosił Szczepana, by mu te pieniądze schował, co mu je był dał]
** 1415, Przecław Słota, O zachowaniu się przy stole‎, Łęczyca, Poznań, line 113:Mily gospodne moy. Slota, grzeszny sluga twoy, prosy za to twey milosczy, vdzel nam wszem swey radosczy[Miły Gospodnie moj, Słota, grzeszny sługa twoj, prosi za to Twej Miłości, udziel nam wszem swej radości]
* to invite
** 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 165, Poznań:[Ha]nka ne proszila na ten sød preczif […][[Ha]nka nie prosiła na ten sąd przeciw […] ]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 34:Proschąncz na pomocz[Prosząc na pomoc]
* to ask about, to inquire
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 42, 3:O tho wasz proszymy (petimus informari), kthory myedzy thymy ortelmy moze szye ostacz[O to was prosimy (petimus informari), ktory miedzy tymi ortelmi może sie ostać]
* misunderstanding of Latin imprecor
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 23:Proscheny (war. lub. rp.: prosiw) imprecans (tunc offerat hircum..., confiteatur omnes iniquitates filiorum Israel... atque peccata eorum, quae imprecans capiti eius emittet illum... in desertum Lev 16, 21)[Proszony (war. lub. rp.: prosiw) imprecans (tunc offerat hircum..., confiteatur omnes iniquitates filiorum Israel... atque peccata eorum, quae imprecans capiti eius emittet illum... in desertum Lev 16, 21)]
* misunderstanding of Old Czech zprostiti or Latin līberō/dēprecor
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 19, 29:Pan bog... wspomyonøl na Abrama, yze proszyl gest (liberavit, Stary Testament Cardy: zprostil gest) Lota z przepadnyenya myasta[Pan Bog... wspomionął na Abrama, i[że] prosił jest (liberavit, Stary Testament Cardy: zprostil gest) Lota z przepadnienia miasta]

#### Derived terms

* prosicielka
* prośba
* otprosić pf, otpraszać impf
* poprosić pf
* przepraszać impf
* spraszać impf
* uprosić pf
* wsprosić pf
* wyprosić pf

#### Related terms

* prośbny
* uproszenie

#### Descendants

* Polish: prosić
* Silesian: prosić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “prosić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “prosić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “prosić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Pronunciation

* IPA: /ˈprɔ.ɕit͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈprɔ.ɕit͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔɕit͡ɕ
* Syllabification: pro‧sić

### Etymology 1

Inherited from Old Polish prosić.

#### Verb

prosić impf (perfective poprosić, frequentative (Middle Polish) praszać)
* (transitive) to ask for, to request [with o (+ accusative) or accusative or genitive ‘(for) what’; or with infinitive or żeby (+ past-tense clause) ‘to do what’]
* (transitive) to invite
    Synonym: zapraszać
* (reflexive with się) to beg, to implore [with o (+ accusative) ‘something’]
    Synonyms: błagać, napraszać się
* (reflexive with się) to cry out for [with o (+ accusative) ‘something’]
    Synonym: napraszać się
* (reflexive with się) to ask for, to invite (to increase the likelihood of something by persisting in some action) [with o (+ accusative) ‘something’]

##### Derived terms

* proszalny
* proszący
* proszony
* proszę
* że proszę siadać
* doprosić pf, dopraszać impf
* naprosić pf
* odprosić pf, odpraszać impf
* podprosić pf, podpraszać impf
* poprosić pf, popraszać impf
* przeprosić pf, przepraszać impf
* sprosić pf, spraszać impf
* uprosić pf, upraszać impf
* wprosić pf, wpraszać impf
* wyprosić pf, wypraszać impf
* zaprosić pf, zapraszać impf
* nie dać się długo prosić pf, nie dawać się długo prosić impf

##### Related terms

* proszak
* prośba

#### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), prosić is one of the most used words in Polish, appearing 5 times in scientific texts, 8 times in news, 30 times in essays, 59 times in fiction, and 256 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 358 times, making it the 140th most common word in a corpus of 500,000 words.

### Etymology 2

Inherited from Proto-Slavic *porsiti sę. By surface analysis, prosię +‎ -ić. First attested in the 16th century.

#### Verb

prosić impf (perfective oprosić)
* (reflexive with się, of sows) to farrow (to give birth to a litter of piglets)

##### Related terms

* prosiak
* prosiątko

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “prosić”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 438
* ↑ Boryś, Wiesław (2005) “prosić się”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “prosić się”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* ↑ Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “2. prosić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]

### Further reading

* prosić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* prosić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “prosić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “1. prosić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “PROSIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 2022 October 12
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “prosić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “prosić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “prosić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 1020
* prosić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish prosić.

### Pronunciation

* IPA: /ˈprɔ.ɕit͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔɕit͡ɕ
* Syllabification: pro‧sić

### Verb

prosić impf
* (transitive) to ask for, to request
* (reflexive with sie) to beg, to implore

#### Conjugation
### Further reading

* prosic in dykcjonorz.eu
* prosić in silling.org
* prosić_sie in silling.org