# brózda
## Kashubian
### Alternative forms

* bôrzda

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *borzda.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbroz.da/
* Rhymes: -ozda
* Syllabification: bróz‧da

### Noun

brózda f (diminutive brózdka)
* furrow (narrow strip of soil cut off and laid down by a plough)
* furrow (deep wrinkle on the face)

### Further reading

* Stefan Ramułt (1993) [1893] “brózda”, in Jerzy Trepczyk, editor, Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), 3 edition
* Sychta, Bernard (1967) “brȯzda”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 1 (A – Ǵ), Wrocław: Ossolineum, page 72
* Jan Trepczyk (1994) “bruzda”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “bruzda”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bōrzdà. First attested in 1381.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /brɔːzda/
* IPA: (15th CE) /brozda/

### Noun

brózda f
* (attested in Lesser Poland) furrow (narrow strip of soil cut off and laid down by a plough)
** 1856-1870 [1381], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 617:Quatuor milia br[z]osd colit violenter..., kmethones... quatuor milia brosd arrauerunt[Quatuor milia br[z]osd colit violenter..., kmethones... quatuor milia brozd arrauerunt]
** 1856-1870 [1381], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 977:Pro aracione granicierum et aracione agrorum CCCLX brosdi et omnes granicies destruxit[Pro aracione granicierum et aracione agrorum CCCLX brozdy et omnes granicies destruxit]
** 1856-1870 [1382], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 1404:Pro C brodz (pro brozd) per ultra granicies et VII *brodzdi[Pro C brozd (pro brozd) per ultra granicies et VII *brozdy]
** 1856-1870 [1382], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 1593:Pro I 1/2-r C... brosd[z][Pro I 1/2-r C... brozd]
** 1856-1870 [1388], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 4878:Pro I 1/2 liris al. brozdi[Pro I 1/2 liris al. brozdy]
** 1895 [1396], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici‎, volume VIIla, page 62:Marzansky contumax... pro brosdi[Marzanski contumax... pro brozdy]
** 1856-1870 [1398], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number CCLIX 14:Pro IV milibus liris aratis vlg. brosdi[Pro IV milibus liris aratis vlg. brozdy]
** 1856-1870 [1400], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 11169:Pro CC *surcis dictis brosdi[Pro CC *surcis dictis brozdy]
** 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 87:Brosda, skyba, strona lira[Brozda, skyba, strona lira]
** 1877-1881 [1437], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 228, page 89:Prosda suleus[Brozda suleus]
** 1868 [1443], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XIV, page 100:Computavit liras al. brosd centum cum viginti novas et monstravit sibi ministeriali viginti sulcos al. zagonow[Computavit liras al. brosd centum cum viginti novas et monstravit sibi ministeriali viginti sulcos al. zagonow]
** 1868 [1444], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XII, page 133:Fecit centum et duos falcos al. broszd[Fecit centum et duos falcos al. brozd]
** 1874-1891 [1448], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, Częstochowa, page 352:Brosszdy sulcos[Brozdy sulcos]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 45:Yako dwyema brosdoma quasi per duas araciunculas[Jako dwiema brozdoma quasi per duas araciunculas]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 62:Prosdy (pro brosdy) sulci[Brozdy sulci]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 84:Yakoby brosdy wywraczowal ad versandos sulcos[Yakoby brozda wywraczowal ad versandos sulcos]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 126r:Porca dicitur terra que eminet inter duos sulcos in agro vlg. brosda[Porca dicitur terra que eminet inter duos sulcos in agro vlg. brozda]
** [XV p. post.], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 156va:[P]orca (...) est mater vel vxor porci vel terra dicitur que eminet inter duos sulcos in agro proprie broszda albo zagon Sed lira dicitur illud quod defossum est[[P]orca (...) est mater vel vxor porci vel terra dicitur que eminet inter duos sulcos in agro proprie brozda albo zagon Sed lira dicitur illud quod defossum est]
** XV p. post., Rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 1630, page 40r:Crebro (...) dicitur illa terra que eminet inter duos sulcos vlg. brosda[Crebro (...) dicitur illa terra que eminet inter duos sulcos vlg. brozda]

#### Descendants

* Polish: bruzda, brózda (pre-reform orthography (1936) or Middle Polish), brozda, brożda, brużda (Middle Polish), broźna (Podlachia), brozna (Northern Borderlands)
* Silesian: brōzda

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “bruzda”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “bruzda”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “bruzda”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “bruzda”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* K. Nitsch, editor (1954), “(Bruzda) Brózda”, in Słownik staropolski‎ (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 167
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “(bruzda) brózda”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “(Bruzda) Brózda”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Pronunciation

* IPA: /ˈbruz.da/
* Rhymes: -uzda
* Syllabification: bróz‧da

### Noun

brózda f
* Pre-1936 spelling of bruzda.
* (Middle Polish) wound
    Synonym: rana
* (Middle Polish) cleft in one's chin
* (Middle Polish) fingerprint

#### Declension
### Further reading

* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “brózda”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Danuta Lankiewicz (21.01.2025) “BRÓZDA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “brózda”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “brózda”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “brózda”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 210
* Jan Karłowicz (1900) “brózda”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 122

## Upper Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bōrzdà.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbʀʊzda/
* Rhymes: -ʊzda
* Hyphenation: bróz‧da
* Syllabification: bróz‧da

### Noun

brózda f
* furrow

#### Derived terms

* brózdowak m inan
* brózdować impf
* brózdźić impf

### Further reading

* “brózda” in Soblex