# ryba
## Czech
### Etymology

Inherited from Old Czech ryba, from Proto-Slavic *ryba.

### Pronunciation

* IPA: [ˈrɪba]
* Audio:(file)

### Noun

ryba f
* fish (cold-blooded vertebrate animal that lives in water, moving with the help of fins and breathing with gills)
    sladkovodní ryba ― freshwater fish
    mořská ryba ― marine fish

#### Derived terms

* malé ryby taky ryby
* paryba
* rybárna
* rybář
* rybářka
* rybička
* rybina
* rybí
* rybka
* rybník
* rybolov
* velryba

### Further reading

* “ryba”, in Příruční slovník jazyka českého (in Czech), 1935–1957
* “ryba”, in Slovník spisovného jazyka českého (in Czech), 1960–1971, 1989
* “ryba”, in Internetová jazyková příručka (in Czech), 2008–2025

## Lower Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ryba.

### Pronunciation

* IPA: /ˈrɨba/

### Noun

ryba f (diminutive rybka)
* fish (cold-blooded vertebrate animal that lives in water, moving with the help of fins and breathing with gills)

#### Derived terms

* rybacny
* rybak
* rybakaŕ
* rybakowy
* rybariś
* rybarjowaś
* rybarjowy
* rybarnik
* rybarnja
* rybarski
* rybarstwo
* rybaŕ
* rybcycka
* rybernak
* rybica
* rybicka
* rybina
* rybiny
* rybisko
* rybjecy
* rybnica
* rybnik
* rybnikaŕ
* rybnistwo
* rybny
* ryborak
* rybornak
* rybornik
* rybornjak
* rybowanišćo
* rybowaty
* rybownja
* tunowa ryba
* walska ryba
* wjelryba

### Further reading

* Muka, Arnošt (1921, 1928) “ryba”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
* Starosta, Manfred (1999) “ryba”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *rỳba. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /rɨba/
* IPA: (15th CE) /rɨba/

### Noun

ryba f (diminutive rybka, related adjective rybi or rybny)
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) fish (cold-blooded vertebrate animal that lives in water, moving with the help of fins and breathing with gills)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 104, 28:Obroczyl wody gych w krew y pobyl ryby (pisces) gich[Obrocił wody jich w krew i pobił ryby (pisces) jich]
** 1450, Piotr z Uścia, Rozariusz kapitulny, Ujście: Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej, sygn. Ms 224, page 81v:Exquamare significat squamas piscium deponere semouere vlg. oczoszacz ryby[Exquamare significat squamas piscium deponere semouere vlg. oczosać ryby]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 59v:Hamare id est cum hamo capere oder angeln vadzycz ryby[Hamare id est cum hamo capere oder angeln wadzić ryby]

#### Derived terms

* biała ryba
* kosmata ryba
* rybak
* rybarka
* rybisko
* rybitw
* rybitwa
* rybitwi
* rybnik

#### Descendants

* Polish: ryba
* Silesian: ryba

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “ryba”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “ryba”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “ryba”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “ryba”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “ryba”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish ryba.

### Pronunciation

* IPA: /ˈrɘ.ba/
* (Middle Polish) IPA: /ˈrɨ.ba/
* (Masovia):
** (Near Masovian) IPA: /ˈrɘ.ba/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɘba
* Syllabification: ry‧ba
* Homophone: Ryba

### Noun

ryba f (diminutive rybka or rybeńka, augmentative rybsko, related adjective rybny or rybi)
* fish (cold-blooded vertebrate animal that lives in water, moving with the help of fins and breathing with gills)
* fish (flesh of the fish used as food)
* (collective, obsolete, colloquial) fish
* (Near Masovian) Synonym of biceps

#### Derived terms

* bezrybie
* gruba ryba
* narybek
* Ryba
* ryba maślana
* ryba miecz
* ryba piła
* ryba po grecku
* rybak
* rybitwa
* rybnik
* rybojad
* wieloryb
* dzieci i ryby głosu nie mają
* gość i ryba trzeciego dnia cuchnie
* na bezrybiu i rak ryba
* ryba psuje się od głowy
* tylko ryby nie biorą
* łowić ryby w mętnej wodzie impf
* miotać się jak ryba w sieci impf
* poczuć się jak ryba w wodze pf, czuć się jak ryba w wodzie impf

#### Related terms

* bezrybny
* rybeczka

### Further reading

* ryba in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* ryba in Polish dictionaries at PWN
* ryby in PWN's encyclopedia
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “ryba”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “RYBA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 29.01.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “ryba”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “ryba”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “ryba”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 781
* ryba in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* Władysław Matlakowski (1892) “ryba”, in Słownik wyrazów ludowych zebranych w Czerskiem i na Kujawach (in Polish), Kraków: nakł. Akademii Umiejętności; Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego pod zarządem A. M. Kosterkiewicza, page 16

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish ryba.

### Pronunciation

* IPA: /ˈrɪ.ba/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɪba
* Syllabification: ry‧ba

### Noun

ryba f (diminutive rybka, related adjective rybi)
* fish (cold-blooded vertebrate animal that lives in water, moving with the help of fins and breathing with gills)
    Synonym: fisza

#### Derived terms

* rybiŏrz
* rybŏk

#### Related terms

* rybacki
* rybeczka

### Further reading

* ryba in silling.org
* Henryk Jaroszewicz (2022) “ryba”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 130

## Slovak
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ryba.

### Pronunciation

* IPA: [ˈriba]

### Noun

ryba f (relational adjective rybací or rybí or rybný, diminutive rybka or rybička, augmentative rybisko)
* fish (cold-blooded vertebrate animal that lives in water, moving with the help of fins and breathing with gills)

#### Derived terms

* rýbä n

### Further reading

* “ryba”, in Slovníkový portál Jazykovedného ústavu Ľ. Štúra SAV [Dictionary portal of the Ľ. Štúr Institute of Linguistics, Slovak Academy of Science] (in Slovak), https://slovnik.juls.savba.sk, 2003–2025

## Upper Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ryba.

### Noun

ryba f
* fish (cold-blooded vertebrate animal that lives in water, moving with the help of fins and breathing with gills)

#### Declension
### Further reading

* “ryba” in Soblex