# błędzić
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *blǭdìti. By surface analysis, błąd +‎ -ić. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /bɫæ̃d͡ʑit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /bɫæ̃d͡ʑit͡ɕ/

### Verb

błędzić impf
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland, Masovia, Southern Borderlands) to err (to wander, to stray, to rove)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 106, 40:Blødzycz gee vczynyl w przezdroszy[Błędzić je uczynił w przezdroży]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 118, 176:Blødzyl gesm yako owcza, yasz zaghynala gest[Błądził jeśm jako owca, jaż zaginęła jest]
** 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 488:Blondzycz diuagari[Błędzić diuagari]
** 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume I, Lviv, page 83:Bylyscze nyegdy yako owcze blądzącze eratis enim sicut owes errantes[Byliście niegdy jako owcze blędzące eratis enim sicut owes errantes]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 22, 1:Gdisz vsrzisz volv brata twego albo owczø blødzøcze, nye minyesz gich[Gdyż uźrzysz wołu brata twego albo owczę blędzące, nie miniesz jich]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 27, 18:Przekløti, ktosz dopvsci blødzicz slepemv na drodze[Przeklęty, ktoż dopuści błędzić slepemu na drodze]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 10:Blandzączego herentem[Blędzącego herentem]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 106, 4:*Blodzyly na puszczy w powodzyu[Błądzili na puszczy w *powodziu]
* to err (to stagger, to stumble)
** 1874-1891 [1444], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 304:Blandzicz fluctuare[Błędzić fluctuare]
** 1874-1891 [1444], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 304:Nye blandzy non fluctuat[Nie blądzi non fluctuat]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 84:Blandzy titubaverit[Błądzi titubaverit]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 99:Blądzącz impingetis[Blądząc impingetis]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 100:Nye bandą blandziczy non impinguentur[Nie będę blądzici non impinguentur]
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) to leave, to abandon
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 118, 110:Poloszyly sø grzeszny sydlo mne, a od kazny twogych ne blødzyl gesm[Położyli są grzeszni sidło mnie, a od kaźni twojich nie błądził jeśm]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, page 118 arg. 9:Tu zaluye tych, gysz drogy prawdy blędzycz potwarzany bywayø[Tu żałuje tych, jiż z drogi prawdy błędzić potwarzani bywają]
** 1882 [XV p. post.], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts‎, page 286:Nye poydzesz za thluscza szle czynycz any w szandze wyaczsze strony przyszwolysz, aby szye od prawdy nye othchylyl albo bladzyl[Nie pojdziesz za tłuszcza źle czynić ani w sądzie więc-że strony przyzwolisz, aby się od prawdy nie otchylił albo błądził]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 156:Ty cztyrzy elementa... przeciw jego mocnemu a stałemu przyrodzeniu nic nie błądziły[Ty cztyrzy elementa... przeciw jego mocnemu a stałemu przyrodzeniu nic nie błądziły]
* (attested in Lesser Poland, Southern Borderlands, Masovia) to err (to act inappropriately)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 57, 3:Oddalili sø se grzesznicy od porodzena, blødzili sø od brzucha[Oddalili są sie grzesznicy od porodzenia, błądzili są od brzucha]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 94, 10:Weszgi czi blødzø sercem[Weżgi ci błądzą siercem]
** 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume I, Lviv, page 112:Nye bladzycze nolite errare, deus enim non irridetur[Nie błądzić nolite errare, deus enim non irridetur]
** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 332:Gdy szwa rodzyna szandza, czasztho... na szkaszanyv blandzv[Gdy swa rodzina sędzia, często... na skazaniu blandzi]
** 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎, Modlitewnik Nawojki, page 153:Gydącza mnye vyedzy, bladzacza odvodzy, przywraczayacza przyymy, vpadayacza podnaschay[Jidącą mnie wiedzi, błądzącą odwodzi, przywracającą przyjmi, upadającą podnaszaj]
** 1874-1891 [XV p. post.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXV, page 178:Blądzy errat[Błądzi errat]
** End of the 15th century, Ladislas of Gielniów, De nativitate Domini - Pieśń o narodzeniu Pańskim, Gielniów, line 21:Falszyvy Szydovye blądzą, pysma szwyąthego nye vydzą[Fałszywi Żydowie błądzą, Pisma świętego nie widzą]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 414:Odpowiedziawszy miły Jesus i rzekł im: Błądzicie nie wiedząc pisma ani mocy bożej[Odpowiedziawszy miły Jesus i rzekł im: Błądzicie nie wiedząc pisma ani mocy bożej]
* (hapax, attested in Greater Poland) to blather (talk nonsense)
** 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎, Lubiń, page 4:Thagy szyą vel bladzy delirat[Taji się vel błądzi delirat]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 38r:Delirat thagy szyą vel bladzy[Delirat taji się vel błądzi]

#### Derived terms

* zabłędzić pf, zabłędzać impf

#### Related terms

* błędny
* błędnie
* błądzenie
* błędność

#### Descendants

* Polish: błądzić, błędzić (Middle Polish), błąsieć (“to be delirious with fever”) (Chełmno)
* Silesian: błōńdzić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “błędzić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “błędzić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “błędzić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “błędzić”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* K. Nitsch, editor (1953), “błędzić”, in Słownik staropolski‎ (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 107
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “błędzić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “błędzić”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk