# öz
## Azerbaijani
### Etymology

Inherited from Old Anatolian Turkish اوز (öz), from Proto-Common Turkic *ȫz, from Proto-Turkic *ȫŕ, whence also Azerbaijani özək. Cognate with Chuvash вар (var), Chuvash варӑ (vară).

### Pronunciation

* Audio:(file)

### Pronoun

öz
* self
    Muradın kiçik qardaşının on yaşı var, amma artıq özündən hündürdür.Murad's younger brother is still just ten years old, but he's already taller than himself.
    Özünə bir qulaq as.Just listen to yourself.
    Mənə göstəriş vermə, mən özüm hər şeyi bilirəm.Don't give me instructions, I know everything myself
    Özü yaxşıdır, ətrafı pis.He himself is good, but his circle/gang is bad.
    Özün bilərsən.As you want, then.(literally, “You'll know yourself.”)
    Sən onları inandıra bilməyəcəksən. Onlar sənin özünü daha tez inandırarlar.You won't be able to convince them. Rather, they will convince you.
    Mən səni, sənin özünü tanıdığından daha yaxşı tanıyıram.I know you better than you know yourself.

#### Declension
### Determiner

öz
* own
    Öz işidir. ― It's his/her own business.
    Hər kəs öz evində nə istəyir, onu da eləyir. ― Everyone does whatever s/he wants in his/her own home.
** 1931, Jafar Jabbarly, 1905-ci ildə, page 146; republished as Cafar Cabbarlı. Əsərləri., Baku: Şərq-Qərb, 2005:Bunları mən öz gözümlə görmüşəm, öz qulağımla eşitmişəm və öz əlimlə yazmışam.These are the things I've seen with my own eyes, heard with my own ears and written with my own hand.

#### Derived terms

* öz aramızdır
* özbaşına
* özbaşınalıq
* özcə
* özcüyəz
* özək
* özəkləmə
* özəkləmək
* özəkli
* özfəaliyyət
* özgəyerli
* özgün
* özləmə
* özləmək
* özlərininki
* özlü
* özlülük
* özlüyündə
* özüaçılan
* özüboşaldan
* özül
* özüllü
* özülsüz
* özümünkü
* özümüzünkü
* özündənbəy
* özündəngetmə
* özünəbəy
* özünəxidmət
* özünənəzarət
* özünüçəkən
* özünüdartan
* özünüidarə
* özünüqoruma
* özünümüdafiə
* özünümüşahidə
* özününkü
* özünütənqid
* özünütərbiyə
* özünüzünkü
* özüyazan
* özüyeriyən

#### Related terms

* özbək
* özbəkcə

### Further reading

* “öz” in Obastan.com.

## Crimean Tatar
### Etymology

Inherited from Proto-Turkic *ȫŕ.

### Noun

öz (accusative [please provide], plural [please provide])
* core
* original

### Pronoun

öz
* self, -self

## Gagauz
### Etymology

Inherited from Old Anatolian Turkish اوز (öz), from Proto-Turkic *ȫŕ. Compare Turkish öz, Azerbaijani öz, Turkmen öz.

### Pronunciation

* IPA: /y̯øs/

### Adjective

öz
* one's own, personal
    bı benim öz kardaşımthis is my own brother
* native, original
    Synonyms: ana, akraba

### Noun

öz (definite accusative özü, plural özlär)
* core
    Synonym: yatka
* core, pith, kernel, gist
    Synonym: çekerdek
* honey
* essence, base
* self

#### Derived terms

* özek
* özel
* özen
* özengi
* özenmää
* özgün
* özlemää
* özlü
* öznek

### References

* ↑ Nişanyan, Sevan (2002–) “öz”, in Nişanyan Sözlük
* ↑ András Rajki, A Concise Gagauz Dictionary with etymologies and Turkish, Azerbaijani, Crimean Tatar and Turkmen cognates, 2007

### Further reading

* Ciachir, Mihail (1938) “ioz”, in Dicționar gagauzo (tiurco)–român pentru gagauzii din Basarabia (in Romanian), Chișinău, page 66
* Kopuşçu M. İ. , Todorova S. A. , Kiräkova T.İ., editors (2019), “öz”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 127
* N. A Baskakov, editor (1972), “öз”, in Gagauzsko-Russko-Moldavskij Slovarʹ [Gagauz-Russian-Moldovan Dictionary], Moskva: Izdatelʹstvo Sovetskaja Enciklopedija, →ISBN, page 354

## Turkish
### Pronunciation

* IPA: /øz/, [ˈø̞z̟]
* Hyphenation: öz

### Etymology 1

From Ottoman Turkish اوز (öz, “pith, essence, marrow; self”), from Old Anatolian Turkish اوز (öz), from Proto-Turkic *ȫŕ.

#### Noun

öz (definite accusative özü, plural özler)
* gist
* core
* kernel
* abstract

##### Declension

singular
plural
nominative
öz
özler
definite accusative
özü
özleri
dative
öze
özlere
locative
özde
özlerde
ablative
özden
özlerden
genitive
özün
özlerin
Possessive forms
nominative
singular
plural
1st singular
özüm
özlerim
2nd singular
özün
özlerin
3rd singular
özü
özleri
1st plural
özümüz
özlerimiz
2nd plural
özünüz
özleriniz
3rd plural
özleri
özleri
definite accusative
singular
plural
1st singular
özümü
özlerimi
2nd singular
özünü
özlerini
3rd singular
özünü
özlerini
1st plural
özümüzü
özlerimizi
2nd plural
özünüzü
özlerinizi
3rd plural
özlerini
özlerini
dative
singular
plural
1st singular
özüme
özlerime
2nd singular
özüne
özlerine
3rd singular
özüne
özlerine
1st plural
özümüze
özlerimize
2nd plural
özünüze
özlerinize
3rd plural
özlerine
özlerine
locative
singular
plural
1st singular
özümde
özlerimde
2nd singular
özünde
özlerinde
3rd singular
özünde
özlerinde
1st plural
özümüzde
özlerimizde
2nd plural
özünüzde
özlerinizde
3rd plural
özlerinde
özlerinde
ablative
singular
plural
1st singular
özümden
özlerimden
2nd singular
özünden
özlerinden
3rd singular
özünden
özlerinden
1st plural
özümüzden
özlerimizden
2nd plural
özünüzden
özlerinizden
3rd plural
özlerinden
özlerinden
genitive
singular
plural
1st singular
özümün
özlerimin
2nd singular
özünün
özlerinin
3rd singular
özünün
özlerinin
1st plural
özümüzün
özlerimizin
2nd plural
özünüzün
özlerinizin
3rd plural
özlerinin
özlerinin
Predicative forms
singular
plural
1st singular
özüm
özlerim
2nd singular
özsün
özlersin
3rd singular
öz özdür
özler özlerdir
1st plural
özüz
özleriz
2nd plural
özsünüz
özlersiniz
3rd plural
özler
özlerdir :

#### Pronoun

öz
* self, -self

##### Derived terms

* özdek
* özdeş
* özek
* özel
* özerk
* özet
* özgü
* özgün
* özgür
* özlü
* özne
* özsüz
* özümsemek

### Etymology 2

From Ottoman Turkish اوز (öz, “valley, river”), from Proto-Turkic *örs, *örsen (“river, river bed”).

#### Noun

öz
* (dated, dialectal) creek, small river
* (dated, dialectal) wetlands, fertile land

##### Declension

singular
plural
nominative
öz
özler
definite accusative
özü
özleri
dative
öze
özlere
locative
özde
özlerde
ablative
özden
özlerden
genitive
özün
özlerin
Possessive forms
nominative
singular
plural
1st singular
özüm
özlerim
2nd singular
özün
özlerin
3rd singular
özü
özleri
1st plural
özümüz
özlerimiz
2nd plural
özünüz
özleriniz
3rd plural
özleri
özleri
definite accusative
singular
plural
1st singular
özümü
özlerimi
2nd singular
özünü
özlerini
3rd singular
özünü
özlerini
1st plural
özümüzü
özlerimizi
2nd plural
özünüzü
özlerinizi
3rd plural
özlerini
özlerini
dative
singular
plural
1st singular
özüme
özlerime
2nd singular
özüne
özlerine
3rd singular
özüne
özlerine
1st plural
özümüze
özlerimize
2nd plural
özünüze
özlerinize
3rd plural
özlerine
özlerine
locative
singular
plural
1st singular
özümde
özlerimde
2nd singular
özünde
özlerinde
3rd singular
özünde
özlerinde
1st plural
özümüzde
özlerimizde
2nd plural
özünüzde
özlerinizde
3rd plural
özlerinde
özlerinde
ablative
singular
plural
1st singular
özümden
özlerimden
2nd singular
özünden
özlerinden
3rd singular
özünden
özlerinden
1st plural
özümüzden
özlerimizden
2nd plural
özünüzden
özlerinizden
3rd plural
özlerinden
özlerinden
genitive
singular
plural
1st singular
özümün
özlerimin
2nd singular
özünün
özlerinin
3rd singular
özünün
özlerinin
1st plural
özümüzün
özlerimizin
2nd plural
özünüzün
özlerinizin
3rd plural
özlerinin
özlerinin
Predicative forms
singular
plural
1st singular
özüm
özlerim
2nd singular
özsün
özlersin
3rd singular
öz özdür
özler özlerdir
1st plural
özüz
özleriz
2nd plural
özsünüz
özlersiniz
3rd plural
özler
özlerdir :

##### Further reading

* “öz”, in Turkish dictionaries, Türk Dil Kurumu
* Nişanyan, Sevan (2002–) “öz”, in Nişanyan Sözlük

## Turkmen
### Etymology

Inherited from Proto-Turkic *ȫŕ. Compare Turkish, Gagauz, and Azerbaijani öz.

### Pronunciation

* IPA: /œːð/

### Adjective

ȫz
* own
    öz eli bilen ― with one's own hands

### Noun

ȫz (definite accusative ȫzi, plural ȫzler)
* self

#### Declension
### Pronoun

ȫz
* self, -self

#### Derived terms

* öz-özi

### Further reading

* “öz” in Enedilim.com
* “öz” in Webonary.org