# całować
## Old Polish
### Alternative forms

* całuwać

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *cělovàti. By surface analysis, cały +‎ -ować. First attested in the end of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡saɫɔvat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /t͡saɫɔvat͡ɕ/

### Verb

całować impf (perfective pocałować or ucałować)
* (transitive, attested in Silesia, Sieradz-Łęczyca) to kiss (to touch with the lips) [with accusative ‘whom/what’ and w (+ accusative) ‘where’ and instrumental ‘with what’]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, section 11,29:Gymye syø gey czalowacz (osculatus est eam) a zaplakaw y rzekl gey, yze gey gest brat[Jimie się jej całować (osculatus est eam), a zapłakaw i rzekł jej, iże jest brat jej [oćca]]
** 1874-1891 [Fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 60:Czalvysze thy, Rogowszky, w rzicz biccaka[Całujże ty, Rogowski, w rzyć byczaka]
** 1930 [c. 1455], “Ruth”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, section 14,1:Orffa czalowawszi (osculata est) swyekrew wrocy syø[Orfa, całowawszy (osculata est) świekrew, wroci się]
** 1876-1929 [1407], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume X, Krajków, page 389:Milowacz gymeli (sc. Chrystusa) y wszegdi gego nogy czalowacz[Miłować jimieli (sc. Chrystusa) i wszegdy jego nogi całować]
** 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, Łęczyca, page 15:Czalvva circuit ore[Całuwa circuit ore]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 769:Wnętrze lało sie w ty usta jego, ktoremi był boga całował[Wnętrze lało sie w ty usta jego, ktoremi był Boga całował]
* (reflexive with się) to kiss each other (to touch each other’s lips)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 84, 11:Sprawedlnoscz a pocoy czalowalesta se sø (iustitia et pax osculatae sunt)[Sprawiedlność a pokoj całowalesta sie [są] (iustitia et pax osculatae sunt)]

#### Derived terms

* całowanie

#### Related terms

* cały
* cale
* cało
* całość
* pocałowanie
* ucałowanie
* celić impf

#### Descendants

* Polish: całować
* Silesian: całować

### References

* Bańkowski, Andrzej (2000) “całować”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Boryś, Wiesław (2005) “całować”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “całować”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish całować. By surface analysis, cały +‎ -ować.

### Pronunciation

* IPA: /t͡saˈwɔ.vat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /t͡saˈɫɔ.vat͡ɕ/
* Audio 1; “całować”:(file)
* Audio 2; “całować się”:(file)
* Rhymes: -ɔvat͡ɕ
* Syllabification: ca‧ło‧wać

### Verb

całować impf (perfective ucałować or pocałować)
* (transitive) to kiss (to touch with the lips)
    Hyponym: cmokać
* (reflexive with się) to kiss each other (to touch each other’s lips)

#### Derived terms

* całuskowy
* całuśny
* całuj psa w nos
* całuję rączki
* całunek
* całus
* całusek
* całuśnik
* pocałunek
* nacałować pf
* obcałować pf, obcałowywać impf
* odcałować pf
* scałować pf, scałowywać impf
* wcałować pf, wcałowywać impf
* wycałować pf, wycałowywać impf
* zacałować pf, zacałowywać impf
* całować klamkę impf, pocałować klamkę pf
* całować się z dubeltówki impf, ucałować się z dubeltówki pf
* całować się z języczkiem impf, pocałować się z języczkiem pf
* całować z dubeltówki impf, ucałować z dubeltówki pf

#### Related terms

* caliznowy
* całki
* całkowalny
* całkowity
* całkowy
* całostkowy
* całościowy
* całowity
* cały
* cale
* calusieńko
* caluśko
* całkiem
* całkowicie
* całkowo
* cało
* całostkowo
* całościowo
* całowicie
* calak
* calec
* calizna
* całka
* całkość
* całkowalność
* całkowanie
* całkowitka
* całkowitość
* całkowość
* całostka
* całostkowość
* całościowość
* całość
* całownik
* caleć impf, ocaleć pf
* calić impf
* całkować impf, scałkować pf
* całościować impf

### Further reading

* całować in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* całować in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “całować”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “całować się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “CAŁOWAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 02.01.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “całować”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “całować”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “całować”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 254
* całować in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish całować. By surface analysis, cały +‎ -ować.

### Pronunciation

* IPA: /t͡saˈwɔ.vat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔvat͡ɕ
* Syllabification: ca‧ło‧wać

### Verb

całować impf (perfective pocałować or ucałować)
* (transitive) to kiss (to touch with the lips)
* (reflexive with sie) to kiss each other (to touch each other’s lips)

#### Conjugation
### Further reading

* całować in silling.org