# usta
## English
### Pronunciation

* IPA: /ˈjuːstə/
* Audio (Southern England):(file)
* Rhymes: -uːstə

### Contraction

usta
* (informal) used to: accustomed to
** 1918, Adventure, page 71:That safe's one o' th' kind I'm usta.
** 2011, By Red Neck Crick, Lulu.com, →ISBN, page 324:It needs a lot of work, and it's a tad smaller than I'm usta, but you know what they say...
* (informal) used to: formerly did
** 1941, James Howell Street, In my father's house:We usta have a rule that if a trusty shot an escaping convict, then the trusty would go free.
* (informal) use to (Can we add an example for this sense?)

### Anagrams

* Tusa, ATUs, stau, TAUs, utas, taus, Aust, USAT, Taus

## Albanian
### Etymology

Borrowed from Ottoman Turkish اوستا (usta).

### Noun

ustá m
* mason
* master

#### Synonyms

* zejtar

## Azerbaijani
### Etymology

From Persian اوستا (ustâ).

### Noun

usta (definite accusative ustanı, plural ustalar)
* master, craftsman, expert
* foreman
* repairman

#### Derived terms

* ustalıq

### Further reading

* “usta” in Obastan.com.

## Crimean Tatar
### Etymology

From Persian اوستا (ustâ).

### Pronunciation

* Hyphenation: us‧ta

### Noun

usta
* master
    Synonym: ustaz

#### Derived terms

* usta aşçı
* ustaca
* ustacasına
* ustahane
* ustalıq
* ustalıqnen

### References

* “usta”, in Luğatçıq (in Russian)

## Finnish
### Noun

usta
* partitive singular of uksi

### Anagrams

* -stua, Satu, astu, asut, auts, satu, suat, taus, tsau

## Italian
### Pronunciation

* IPA: /ˈu.sta/
* Rhymes: -usta
* Hyphenation: ù‧sta

### Noun

usta f (plural uste)
* the characteristic smell left by wild animals and traced by hunting dogs

### Anagrams

* Tusa

## Latin
### Participle

usta
* inflection of ustus:
** nominative/vocative feminine singular
** nominative/accusative/vocative neuter plural

### Participle

ustā
* ablative feminine singular of ustus

### References

* “usta”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879) A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
* usta in Gaffiot, Félix (1934) Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.

## Old Czech
### Alternative forms

* ústa, ousta

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *usta.

### Pronunciation

* IPA: (13th CE) /ˈusta/
* IPA: (15th CE) /ˈusta/

### Noun

usta n pl
* (plural only, anatomy) mouth

#### Descendants

* Czech: ústa

### Further reading

* Jan Gebauer (1903–1916) “usta”, in Slovník staročeský (in Czech), Prague: Česká grafická společnost "unie", Česká akademie císaře Františka Josefa pro vědy, slovesnost a umění

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *usta. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /usta/
* IPA: (15th CE) /usta/

### Noun

usta nvir pl (diminutive ustka, related adjective ustny)
* (anatomy, attested in Lesser Poland) mouth
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 21, 1:Otworzili sø na mø vsta (os) swoia iaco lew chwataiøcy y riczøcy[Otworzyli są na mię usta (os) swoja jako lew chwatający i ryczący]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 77, 34:Ieszcze karme gich bechø w usczech (in ore) gich[Jeszcze karmie jich biechą w uściech (in ore) jich]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 68, 19:Ani zatwarzay nade mnø szachta vst (os) swogich[Ani zatwarzaj nade mną szachta ust (os) swojich]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 32, 6:Slowem boszim nebosa sø sczwerdzona a duchem vst (spiritu oris) iego wszitka mocz gich[Słowem bożym niebiosa są śćwierdzona a duchem ust (spiritu oris) jego wszytka moc jich]
* (anatomy) lips
** 1970 [Middle of the 15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, List Lentulusa w staropolskim przekładzie‎:Nos yego y vsta (oris) bez wschey ganybi[Nos jego i usta (oris) bez wszej gańby]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 16, 5:Bichø ne molwila usta (os) moia scutkow ludzkich[Bychą nie mołwiła usta (os) moja skutkow ludzkich]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page I Prol 1:Duszø welbi, vsta cziscy, sercze weseli[Duszę wielbi, usta czyści. Sierce wiesieli]
* (zootomy, attested in Lesser Poland) mouth; beak
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 21, 22:Zbaw me z ust (ex ore) lwowich[Zbaw mie z ust (ex ore) lwowych]
* mistranslation of the ambiguous ōs as mouth instead of bone
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 138, 14:Ne gest se vtagyla vsta moga ot czebe[Nie jest sie utajiła usta moja ot ciebie]

#### Derived terms

* otworzyć usta pf, otwarzać usta impf
* popisać z ust pf
* położyć słowa w uściech pf
* położyć w niebiosa usta pf
* puścić prożno usty pf
* rzec jakoby nie swymi usty pf
* ręczyć usty pf
* słowo z ust wypuścić pf
* słyszeć z ust impf
* usty oprawić pf
* w usta brać impf
* wyjć z ust pf, wychodzić z ust impf
* wyznać swymi usty pf

#### Related terms

* ustnie

#### Descendants

* Polish: usta

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “usta”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “usta”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “usta”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish usta.

### Pronunciation

* IPA: /ˈus.ta/
* (Middle Polish) IPA: /ˈus.ta/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -usta
* Syllabification: us‧ta

### Noun

usta nvir pl (diminutive ustka, related adjective ustny)
* (anatomy) mouth
    Synonyms: jadaczka, kopara
* (anatomy) lips
    Synonym: wargi
* (obsolete, rare) face (person as an entity)
    Synonym: twarz

#### Derived terms

* doustny
* na ustach
* z otwartymi ustami
* z pierwszych ust
* z pieśnią na ustach
* z ust do ust
* kącik ust
* piana na ustach
* usteczka
* ustnik
* uśmiech przyklejony do ust
* usta się nie zamykają
* cisnąć się na usta impf
* mieć usta pełne impf
* nabrać wody w usta pf, nabierać wody w usta impf
* nie mieć do kogo ust otworzyć impf
* nie mieć nic w ustach impf
* nie otworzyć ust pf, nie otwierać ust impf
* nie puścić pary z ust pf, nie puszczać pary z ust impf
* nie schodzić z ust impf
* nie wziąć do ust pf, nie brać do ust impf
* nieść do ust impf
* odjąć sobie od ust pf, odejmować sobie od ust impf
* otworzyć usta pf, otwierać usta impf
* przywołać uśmiech na twarz pf, przywoływać uśmiech na twarz impf
* rosnąć w ustach impf
* rozpływać się w ustach impf
* spijać słowa z ust impf
* włożyć w usta pf, wkładać w usta impf
* wyjąć z ust pf, wyjmować z ust impf
* zamknąć usta pf, zamykać usta impf
* zamrzeć na ustach pf, zamierać na ustach impf
* zasznurować usta pf, sznurować usta impf
* znaleźć się na ustach pf, znajdować się na czyichś ustach impf

#### Related terms

* ustnikowy
* doustnie
* ustnie
* ustność

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), usta is one of the most used words in Polish, appearing 12 times in scientific texts, 0 times in news, 1 time in essays, 40 times in fiction, and 17 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 70 times, making it the 926th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “usta”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 639

### Further reading

* usta in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* usta in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “usta”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “USTA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 06.10.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “usta”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “usta”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “usta”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 372
* usta in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Romanian
### Etymology

Borrowed from Ottoman Turkish اوسته (usta), from Persian اوستا (ustâ).

### Noun

usta f (plural ustale)
* supervisor

#### Declension
### References

* usta in Academia Română, Micul dicționar academic, ediția a II-a, Bucharest: Univers Enciclopedic, 2010. →ISBN

## Serbo-Croatian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *usta.

### Pronunciation

* IPA: /ǔːsta/
* Hyphenation: u‧sta

### Noun

ústa n pl (Cyrillic spelling у́ста)
* (plural only) mouth

#### Declension
### Further reading

* “usta”, in Hrvatski jezični portal [Croatian language portal] (in Serbo-Croatian), 2006–2025

## Slovene
### Etymology

From Proto-Slavic *usta.

### Pronunciation

* IPA: /ùːsta/

### Noun

ústa n pl
* mouth (the opening of an animal through which food is ingested)

#### Inflection
### Further reading

* “usta”, in Slovarji Inštituta za slovenski jezik Frana Ramovša ZRC SAZU (in Slovene), 2014–2025

## Turkish
### Etymology

From Classical Persian اوستا (ūstā).

### Pronunciation

* IPA: [usˈtɑ]
* Audio:(file)
* Hyphenation: us‧ta

### Noun

usta (definite accusative ustayı, plural ustalar)
* master, expert
    Coordinate terms: çırak, kalfa

#### Declension

singular
plural
nominative
usta
ustalar
definite accusative
ustayı
ustaları
dative
ustaya
ustalara
locative
ustada
ustalarda
ablative
ustadan
ustalardan
genitive
ustanın
ustaların
Possessive forms
nominative
singular
plural
1st singular
ustam
ustalarım
2nd singular
ustan
ustaların
3rd singular
ustası
ustaları
1st plural
ustamız
ustalarımız
2nd plural
ustanız
ustalarınız
3rd plural
ustaları
ustaları
definite accusative
singular
plural
1st singular
ustamı
ustalarımı
2nd singular
ustanı
ustalarını
3rd singular
ustasını
ustalarını
1st plural
ustamızı
ustalarımızı
2nd plural
ustanızı
ustalarınızı
3rd plural
ustalarını
ustalarını
dative
singular
plural
1st singular
ustama
ustalarıma
2nd singular
ustana
ustalarına
3rd singular
ustasına
ustalarına
1st plural
ustamıza
ustalarımıza
2nd plural
ustanıza
ustalarınıza
3rd plural
ustalarına
ustalarına
locative
singular
plural
1st singular
ustamda
ustalarımda
2nd singular
ustanda
ustalarında
3rd singular
ustasında
ustalarında
1st plural
ustamızda
ustalarımızda
2nd plural
ustanızda
ustalarınızda
3rd plural
ustalarında
ustalarında
ablative
singular
plural
1st singular
ustamdan
ustalarımdan
2nd singular
ustandan
ustalarından
3rd singular
ustasından
ustalarından
1st plural
ustamızdan
ustalarımızdan
2nd plural
ustanızdan
ustalarınızdan
3rd plural
ustalarından
ustalarından
genitive
singular
plural
1st singular
ustamın
ustalarımın
2nd singular
ustanın
ustalarının
3rd singular
ustasının
ustalarının
1st plural
ustamızın
ustalarımızın
2nd plural
ustanızın
ustalarınızın
3rd plural
ustalarının
ustalarının
Predicative forms
singular
plural
1st singular
ustayım
ustalarım
2nd singular
ustasın
ustalarsın
3rd singular
usta ustadır
ustalar ustalardır
1st plural
ustayız
ustalarız
2nd plural
ustasınız
ustalarsınız
3rd plural
ustalar
ustalardır :

#### Derived terms

* ustaca
* ustacı
* ustacık
* ustalı
* ustalık
* ustasız
* ustayken
* ustayla
* ustaysa

## Venetan
### Noun

usta f (plural uste)
* smell (the sense of smell)
* nose (intuition)

#### Synonyms

* usma