# մարտ
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /mɑɾt/, [mɑɾt]
* (Western Armenian) IPA: /mɑɾd/, [mɑɾd]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Etymology 1

Inherited from Old Armenian մարտ (mart).

#### Noun

մարտ • (mart)
* battle, fight, action, combat
* struggle, fight

##### Derived terms

* ազատամարտ (azatamart)
* բռնցքամարտ (bṙncʻkʻamart)
* եռամարտ (eṙamart)
* հնգամարտ (hngamart)
* մարտադաշտ (martadašt)
* մարտակոչ (martakočʻ)
* մարտարվեստ (martarvest)
* սուսերամարտ (suseramart)
* տասնամարտ (tasnamart)

### Etymology 2

Inherited from Old Armenian մարտ (mart).

#### Noun

մարտ • (mart)
* March

##### Derived terms

* մարտյան (martyan)

### See also

Gregorian calendar months in Armenian · Գրիգորյան օրացույցի ամիսները (Grigoryan ōracʻuycʻi amisnerə) (layout · text) :
| January | February | March | April |
| հունվար (hunvar) | փետրվար (pʻetrvar) | մարտ (mart) | ապրիլ (april) |
| May | June | July | August |
| մայիս (mayis) | հունիս (hunis) | հուլիս (hulis) | օգոստոս (ōgostos) |
| September | October | November | December |
| սեպտեմբեր (september) | հոկտեմբեր (hoktember) | նոյեմբեր (noyember) | դեկտեմբեր (dektember) |

## Old Armenian
### Etymology 1

From Proto-Indo-European *mr̥d-, grown from *merā-. Cognate with Sanskrit मृध (mṛdha, “fight, battle, war”), Avestan 𐬨𐬀𐬭𐬆𐬛- (marəd-, “to destroy”), Ancient Greek μάρναμαι (márnamai, “to fight, struggle”), Latin Mars (“the god of war”).

#### Noun

մարտ • (mart)
* war, battle, combat
    ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ ― i mart paterazmi patrastil ― to prepare for war
    ելանել ի մարտ պատարազմի ի վերայ ուրուք ― elanel i mart patarazmi i veray urukʻ ― to take up arms against
    մարտ դնել, մղել ընդ ումեք, տալ մարտ պատերազմի ընդդէմ ուրուք ― mart dnel, młel ənd umekʻ, tal mart paterazmi ənddēm urukʻ ― to give battle, to make war on, to wage war
    մարտ ընդ միմեանս հարկանել, մարտ եդեալ կռուել ― mart ənd mimeans harkanel, mart edeal kṙuel ― to fight, to combat, to attack
    միշտ մարտիւ լինել ընդ ումեք ― mišt martiw linel ənd umekʻ ― to be in perpetual hot water with, to he continually at war with
    մարտ ի վերայ ուրուք յարուցանել, ի մարտ պատերազմի գրգռիլ ― mart i veray urukʻ yarucʻanel, i mart paterazmi grgṙil ― to incite to battle, to excite or create war against
    մարտ պնտերազմի էր նոցա ընդ միմեանս վասն ― mart pnterazmi ēr nocʻa ənd mimeans vasn ― they were at war for
    անագորոյն մարտիւ պատերազմաւ ― anagoroyn martiw paterazmaw ― by a bloody battle, by a sanguinary conflict
    մարտն յերկոցունց կողմանց մնայր անպարտելի ― martn yerkocʻuncʻ kołmancʻ mnayr anparteli ― the battle remained undecided
* wrestling
* dispute, quarrel

##### Synonyms

* (war): պատերազմ (paterazm)

##### Derived terms

* ախտամարտ (axtamart)
* աղանդամարտ (ałandamart)
* ամենամարտիկ (amenamartik)
* անհակառակամարտ (anhakaṙakamart)
* անձնամարտ (anjnamart)
* անմարտ (anmart)
* անմարտական (anmartakan)
* անմարտակից (anmartakicʻ)
* անմարտնչելի (anmartnčʻeli)
* անմարտուցեալ (anmartucʻeal)
* առիւծամարտիկ (aṙiwcamartik)
* աստուածամարտ (astuacamart)
* աստուածամարտիմ (astuacamartim)
* աստուածամարտութիւն (astuacamartutʻiwn)
* բազմամարտ (bazmamart)
* բազմարտօսր (bazmartōsr)
* բանամարտ (banamart)
* բարեմարտ (baremart)
* բերդամարտութիւն (berdamartutʻiwn)
* բռնամարտ (bṙnamart)
* բռնամարտիկ (bṙnamartik)
* բռնամարտիկն (bṙnamartikn)
* բռնամարտկութիւն (bṙnamartkutʻiwn)
* գազանամարտ (gazanamart)
* գազանամարտիկ (gazanamartik)
* գազանամարտութիւն (gazanamartutʻiwn)
* գաղտամարտ (gałtamart)
* գաղտնամարտ (gałtnamart)
* գիշերամարտ (gišeramart)
* գիշերամարտիկ (gišeramartik)
* գիշերամարտութիւն (gišeramartutʻiwn)
* գօտէմարտ (gōtēmart)
* գօտէմարտիմ (gōtēmartim)
* գօտէմարտութիւն (gōtēmartutʻiwn)
* դժոխամարտ (džoxamart)
* դժուարամարտ (džuaramart)
* դժուարամարտիկ (džuaramartik)
* դիմամարտ (dimamart)
* դիմամարտիկ (dimamartik)
* դիմամարտիմ (dimamartim)
* դիմամարտութիւն (dimamartutʻiwn)
* զինամարտիկ (zinamartik)
* զինամարտութիւն (zinamartutʻiwn)
* զօրամարտութիւն (zōramartutʻiwn)
* ըմբշամարտ (əmbšamart)
* ըմբշամարտապէս (əmbšamartapēs)
* ըմբշամարտիկ (əmbšamartik)
* ըմբշամարտիմ (əmbšamartim)
* ըմբշամարտութիւն (əmbšamartutʻiwn)
* ընդդիմամարտ (ənddimamart)
* ընդդիմամարտաբար (ənddimamartabar)
* ընդդիմամարտական (ənddimamartakan)
* ընդդիմամարտիկ (ənddimamartik)
* ընդդիմամարտիմ (ənddimamartim)
* ընդդիմամարտութիւն (ənddimamartutʻiwn)
* թերեմարտուցեալք (tʻeremartucʻealkʻ)
* ինքնամարտ (inkʻnamart)
* խաչամարտութիւն (xačʻamartutʻiwn)
* ծովամարտիկ (covamartik)
* ծովամարտութիւն (covamartutʻiwn)
* կամամարտ (kamamart)
* կառամարտ (kaṙamart)
* կառամարտիկ (kaṙamartik)
* կառամարտիմ (kaṙamartim)
* կառամարտութիւն (kaṙamartutʻiwn)
* կռփամարտիկ (kṙpʻamartik)
* հակամարտ (hakamart)
* հակառակամարտ (hakaṙakamart)
* հակառակամարտութիւն (hakaṙakamartutʻiwn)
* համամարտ (hamamart)
* համարձակամարտ (hamarjakamart)
* հետեւակամարտ (hetewakamart)
* հետեւակամարտութիւն (hetewakamartutʻiwn)
* հնգամարտիկ (hngamartik)
* հոգեմարտ (hogemart)
* հոգեմարտութիւն (hogemartutʻiwn)
* հոգէմարտ (hogēmart)
* ձիամարտիկ (jiamartik)
* ձիամարտութիւն (jiamartutʻiwn)
* ձիամարտք (jiamartkʻ)
* ճակատամարտ (čakatamart)
* ճակատամարտիկ (čakatamartik)
* ճակատամարտիմ (čakatamartim)
* ճակատամարտութիւն (čakatamartutʻiwn)
* մարդամարտ (mardamart)
* մարտադիր (martadir)
* մարտածնոյց (martacnoycʻ)
* մարտակ (martak)
* մարտական (martakan)
* մարտակառք (martakaṙkʻ)
* մարտակաց (martakacʻ)
* մարտակից (martakicʻ)
* մարտակռիւ (martakṙiw)
* մարտակռուիմ (martakṙuim)
* մարտակռուութիւն (martakṙuutʻiwn)
* մարտակցիմ (martakcʻim)
* մարտակցութիւն (martakcʻutʻiwn)
* մարտամբոխ (martambox)
* մարտայարդար (martayardar)
* մարտասէր (martasēr)
* մարտավար (martavar)
* մարտացու (martacʻu)
* մարտընտիր (martəntir)
* մարտիկ (martik)
* մարտիչ (martičʻ)
* մարտկոց (martkocʻ)
* մարտնչիմ (martnčʻim)
* մարտող (martoł)
* մարտութիւն (martutʻiwn)
* մարտուսոյց (martusoycʻ)
* մարտուցանեմ (martucʻanem)
* մարտօրէն (martōrēn)
* մեծամարտ (mecamart)
* մենամարտ (menamart)
* մենամարտիկ (menamartik)
* մենամարտիմ (menamartim)
* մենամարտութիւն (menamartutʻiwn)
* մերկամարտ (merkamart)
* մերկամարտիկ (merkamartik)
* մերկամարտութիւն (merkamartutʻiwn)
* մերկամարտուցեալ (merkamartucʻeal)
* միամարտ (miamart)
* միամարտիկ (miamartik)
* միամարտիմ (miamartim)
* միայնամարտիկ (miaynamartik)
* միայնամարտութիւն (miaynamartutʻiwn)
* միջնամարտիկ (miǰnamartik)
* մշտամարտ (mštamart)
* մրցամարտք (mrcʻamartkʻ)
* յառաջամարտ (yaṙaǰamart)
* յառաջամարտիկ (yaṙaǰamartik)
* յառաջամարտիչ (yaṙaǰamartičʻ)
* նախամարտիկ (naxamartik)
* նախամարտկութիւն (naxamartkutʻiwn)
* նաւամարտ (nawamart)
* նաւամարտական (nawamartakan)
* նաւամարտիկ (nawamartik)
* նաւամարտութիւն (nawamartutʻiwn)
* չարամարտ (čʻaramart)
* պատկերամարտ (patkeramart)
* պատկերամարտութիւն (patkeramartutʻiwn)
* պարսպամարտ (parspamart)
* պարսպամարտիկ (parspamartik)
* սկայամարտութիւն (skayamartutʻiwn)
* սուսերամարտ (suseramart)
* ստուերամարտ (stueramart)
* ստուերամարտիկ (stueramartik)
* վահանամարտութիւն (vahanamartutʻiwn)
* վերամարտիկ (veramartik)
* վերնամարտ (vernamart)
* վերնամարտութիւն (vernamartutʻiwn)
* վիշապամարտ (višapamart)
* տիրամարտութիւն (tiramartutʻiwn)
* քաղաքամարտութիւն (kʻałakʻamartutʻiwn)
* քաջամարտ (kʻaǰamart)
* քաջամարտիկ (kʻaǰamartik)
* քաջամարտութիւն (kʻaǰamartutʻiwn)
* քրիստոսամարտ (kʻristosamart)
* օձամարտ (ōjamart)

##### Descendants

* Armenian: մարտ (mart)

### Etymology 2

From Ancient Greek Μάρτιος (Mártios), from Latin martius.

#### Noun

մարտ • (mart)
* March

##### Descendants

* Armenian: մարտ (mart)

##### See also

* յունուար (yunuar)
* փեբրուարիոս (pʻebruarios)
* մարտ (mart)
* ապրիլ (april)
* մայիս (mayis)
* յունիս (yunis)
* յուլիս (yulis)
* օգոստոս (ōgostos)
* սեպտեմբեր (september)
* հոկտեմբեր (hoktember)
* նոյեմբեր (noyember)
* դեկտեմբեր (dektember)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “մարտ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “մարտ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “մարտ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy