# dawać
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *davati (stem *daj-). First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /daːvat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /dɒvat͡ɕ/

### Verb

dawać impf (perfective dać)
* (ditransitive, attested in Lesser Poland) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone)) [with accusative or genitive ‘what’, along with dative ‘to whom’]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 135, 26:Chwalcze pana..., gen dawa karmø wszemv czalv (qui dat escam omni carni)[Chwalcie Pana..., jen daw karmią wszemu ciału (qui dat escam omni carni)]
** 1885-2024 [End of the 15th century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, Kurów (Bochnia), page 372:Mam ya *manża puchnacza: ya mu davam grochu, a on chcze kolacza[Mam ja męża puchnacza: ja mu dawam grochu, a on chce kołacza]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 241:Cząstokrocz, gen nye ma scruschenya do spowyedzi..., dawa mu scruschenye mili pan bog[Częstokroć, jen nie ma skruszenia do spowiedzi..., dawa mu skruszenie miły Pan Bog]
* (attested in Greater Poland) to give (to loan or give permanently or temporarily, either out of obligation or as repayment)
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 115:Yako u nasz nye yesth thako obyczay, aby wyano przed prawem dawano[Tako: u nas nie jest tako obyczaj, aby wiano przed prawem dawano]
** 1902 [1407], “Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku”, in Franciszek Piekosiński, editor, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego‎, volume 6, Poznań, Pyzdry, Kościan, Gniezno, page 330:Iaco to swatczø, iaco Stanislaw mal smowø s Micolayem dawacz trzeczinø w Przetoczne s Przetoczna[Jako to świadczą, jako Stanisław miał smowę s Mikołajem dawać trzecinę [w Przetocznie] z Przetoczna]
** 1856-1870 [1441], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume II, number 2957:Jze sem wczasch dawal ocup: dwu wolu podluk semskego ocladu, a Micolay Suchorabsky ne chczal gego wsącz[Iże sem w czas dawał okup: dwu wołu podług ziemskiego układu, a Mikołaj Suchorabski nie chciał jego wziąć]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 79:Nye daway na lichwą noli fenerari (noli foenerari homini fortiori te, quod si foeneraveris, quasi perditum habe Ecclus 8, 15)[Nie dawaj na lichwę noli fenerari (noli foenerari homini fortiori te, quod si foeneraveris, quasi perditum habe Ecclus 8, 15)]
** 1887, 1889 [1389], Józef Lekszycki, editor, Die ältesten großpolnischen Grodbücher, volume I, number 538, Poznań:Jaco Jan daual Grziwcze ysczinø wtenczas, kedi lichwa otpusczona[Jako Jan dawał Grzywce iścinę w ten czas, kiedy lichwa otpuszczona]
** 1922 [1435], Jan Łoś, editor, Początki piśmiennictwa polskiego. (Przegląd zabytków językowych)‎, Poznań, page 283:Jacosz pan starosta zalowal oth krolya, yszebych ya wnosl pyenyądze falschowne w gego myasto Poznan..., kthoresz pyenyądze są gemu *wraczony, a on gynne dobre pyenyądze za nye dawal[Jakoż pan starosta żałował ot krola, iże bych ja wniosł pieniądze fałszowne w jego miasto Poznań..., ktoreż pieniądze są jemu wrocony, a on jinne dobre pieniądze za nie dawał]
* to give with a particular purpose or in a certain capacity; to designate
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 9, 2–3:Straszliwy bødzczye nade wszym stworzenym na zemy..., y wszitky ribi morskye dawam tobye w mocz, y nade wszø twarzø na zemy. Czso zywo gest, tocz dawam na pokarm, y zele zelone, wszitkocz dawam (omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne, quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, quasi olera virentia tradidi vobis omnia)[Straszliwi bądźcie nade wszym stworzenim na ziemi..., i wszytki ryby morskie dawam tobie w moc, i nade wszą twarzą na ziemi. Cso żywo jest, toć dawam na pokarm, i ziele zielone, wszytkoć dawam (omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne, quod movetur et vivit, erit vobis in cibum, quasi olera virentia tradidi vobis omnia)]
* to deliver for use
** 1856-1870 [1441], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume II, number 2973:Jzesmy vkazaly konye *podwodowye, podwodniky takye, iakyesmy *myelye y dawaly, ale gich ne yczal (pro chczal) wsącz[Iżesmy ukazali konie podwodowe, podwodniki takie, jakiesmy mieli i dawali, ale jich nie chciał wziąć]
* (attested in Lesser Poland) to put under someone's power, to put into someone's hands
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 26, 18:Ne daway me w dusze zamøczaiøcze me (ne tradideris me in animas tribulantium me), bo wstali sø przeciwo mne swatcowe krzywi[Nie dawaj mie w dusze zamącające mie (ne tradideris me in animas tribulantium me), bo wstali są przeciwo mnie świadkowie krzywi]
* to give away as a husband
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 34, 9:Sgednaymi spolu swadzbø a dawayczye nam wasze dzewky, a nasze sobye poymuyczye (iungamus vicissim connubia: filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite)[Sjednajmy społu swadźbę a dawajcie nam wasze dziewki, a nasze sobie pojmujcie (iungamus vicissim connubia: filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite)]
* to submit, to give in
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 498:Nie dawaj sie na taką wieliką mękę[Nie dawaj sie na taką wieliką mękę]
* (attested in Masovia) to give, to hand, to pass to, to put into someone's hands
** 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116, Warsaw, page 303:Vzovye oblvbenycza szyrzecz y rzekl mv: Vszelkny czlovyek napyrvey dobre vino dava (omnis homo primum bonum vinum ponit Jo 2, 10), a gdy szyą spygya, thedy tho, czo podlyeysze yest[Wzowie oblubieńca żyrzec i rzekł mu: Wszelkny człowiek napirwej dobre wino dawa (omnis homo primum bonum vinum ponit Jo 2, 10), a gdy się spiją, tedy to, co podlejsze jest]
* to submit to someone's power
** 1853 [End of the 15th century], Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, volume 4, page 138:Slusznye, Chryste, na nąsz szą gnyewasz, w gnyewye thwogyem nasz grzesnych ludzy nye sznąsz, w poganszką nasz rąka dawasch[Słusznie, Chryste, na nas się gniewasz, w gniewie twojem nas grzesznych ludzi, nie znasz, w pogańską nas rękę dawasz]
* to secrete, to give off from oneself
** 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 269:Dobrą wonyą dawa bene redolet[Dobrą wonią dawa bene redolet]
* (attested in Lesser Poland) to make, to cause [with infinitive ‘what’]
** End of the 15th century, Ladislas of Gielniów, De nativitate Domini - Pieśń o narodzeniu Pańskim, Gielniów, line 28:Gdy dzyeczyąthko gest plakalo..., thedy mathka pokląknąla, dzyeczyąthku modlą davala[Gdy dzieciątko jest płakało..., tedy matka poklęknęła, dzieciątku modłę dawała]
** 1885-2024 [1444], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, Kurów (Bochnia), page 37:Gyma moye thim darem thobye dawam wedzecz[Imię moje tym darem tobie dawam wiedzieć]
* (attested in Masovia) to designate, to mark
** 1920 [1413], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 1978, Płońsk:Yacom ya ne dawal roku do sich Swantek Yalbrzicowi cztirzem copam penødzi[Jakom ja nie dawał roku do sich Świątek Jałbrzykowi cztyrzem kopam pieniędzy]
* to let, to allow
** 1856-1870 [1444], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume II, number 3195:Quia sciunt et testantur, iako prawe pany w czasch zaswala, dawnosczy ne davagiancz vinidz[Quia sciunt et testantur, jako prawie pani w czas zazwała, dawności nie dawając wynić]

#### Derived terms

* dawający
* dawanie
* dawca
* dawać na świadomie impf
* dawać pozew impf
* dawać się na miłość impf
* dawać się winien impf
* dawać winę impf
* dawać wwiązanie impf
* dawać złe słowa impf
* pokój dawać impf
* policzki dawać impf
* dodawać impf, dodać pf
* oddawać impf, oddać pf
* podawać impf, podać pf
* poddawać impf, poddać pf
* przedawać impf, przedać pf
* przydawać impf, przydać pf
* rozdawać impf, rozdać pf
* wdawać impf, wdać pf
* wydawać impf, wydać pf
* wzdawać impf, wzdać pf
* zadawać impf, zadać pf
* zdawać impf, zdać pf

#### Descendants

* Polish: dawać
* Silesian: dŏwać

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “dawać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “dawać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Mańczak, Witold (2017) “dawać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “dawać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dawać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* dajać (Kielce, Lasovia)

### Etymology

Inherited from Old Polish dawać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈda.vat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈdɒ.vat͡ɕ/
* (Masovia):
** (Far Masovian) IPA: /ˈda.vat͡ɕ/
* Audio 1; “dawać”:(file)
* Audio 2; “dawać się”:(file)
* Rhymes: -avat͡ɕ
* Syllabification: da‧wać

### Verb

dawać impf (perfective dać)
* (ditransitive) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone)) [with dative ‘to whom’]
    Nie dawaj mu zapałek, bo zrobi sobie krzywdę. ― Don't give him matches, or he'll hurt himself.
    Krowy dają mleko. ― Cows give milk.
* (ditransitive) to give, to hand, to pass (to place in someone's hand) [with dative ‘to whom’]
    Synonym: podawać
* (ditransitive) to give (to allow someone to have access to, i.e. information) [with dative ‘to whom’]
    Synonym: podawać
* (transitive) to give, to put on (to be the performer of)
* (transitive) to give (to cause to exist, particularly something beneficial) [with dative ‘to whom’]
* (transitive) to put (to place in a particular location)
    Synonym: podziewać
* (transitive, colloquial) to pay (to cover a given cost) [with za (+ accusative) ‘(paying) for what’] [with na (+ accusative) ‘for/toward what’]
* (transitive) to give, to send, to put (to cause a given thing to go to a certain place to have something done to it)
* (transitive) to send (to decide that a person will go to a particular location and perform the typical activity at said location)
* (ditransitive, colloquial) to sell (to put into the ownership of someone else for a cost) [with dative ‘to whom’]
    Synonym: sprzedawać
* (ditransitive) to give (having the proper authority, to cause a state to affect someone) [with dative ‘to whom’]
* (intransitive, colloquial) to hit (to use physical force against) [with dative ‘whom’, along with instrumental ‘with what’, along with po (+ locative) or w (+ accusative) ‘where’]
    Synonym: uderzać
* (ditransitive) to give (to apply some substance on someone that will affect them) [with dative ‘to whom’]
* (intransitive) to let, to allow [with dative ‘whom’ and infinitive ‘to do what’]
    Synonym: pozwalać
    Dlaczego nie dajesz mi pojeździć na swoim motorze? ― Why won't you let me ride your motorbike for a while?
* (intransitive, colloquial) to turn (to cause something to change directions; to change directions)
* (intransitive, colloquial, of a woman) to put out; to consent to sex [with dative ‘for whom’]
    Chodzi cały czas wkurwiony, bo żona już mu nie daje. ― He's angry all the time because his wife won't put out anymore.
* (intransitive, colloquial, of rain, snow, frost, etc.) to fall with intensity
* (reflexive with się, colloquial, chiefly in the negative) to let, to allow oneself (to permit a particular thing to happen to a person) [with dative ‘to whom/what’]
* (reflexive with się) to be possible (to be able to be done) [with infinitive ‘to do what’]
    Synonym: można
    Antonym: nie sposób

#### Conjugation

An alternative form of imperative 2nd person plural dawajcie is the archaic/rural form dawajta, apparently a remnant of the archaic redundant dual form.

#### Derived terms

* dodawać impf, dodać pf
* nadawać impf, nadać pf
* naddawać impf, naddać pf
* oddawać impf, oddać pf
* podawać impf, podać pf
* poddawać impf, poddać pf
* przedawać impf, przedać pf
* przydawać impf, przydać pf
* rozdawać impf, rozdać pf
* sprzedawać impf, sprzedać pf
* udawać impf, udać pf
* wdawać impf, wdać pf
* wydawać impf, wydać pf
* wzdawać impf, wzdać pf
* zadawać impf, zadać pf
* zdawać impf, zdać pf
* dawać broń do ręki impf, dać broń do ręki pf
* dawać czadu impf, dać czadu pf
* dawać do myślenia impf, dać do myślenia pf
* dawać do zrozumienia impf, dać do zrozumienia pf
* dawać dupy impf, dać dupy pf
* dawać folgę impf, dać folgę pf
* dawać gazu impf, dać gazu pf
* dawać głos impf, dać głos pf
* dawać głowę impf, dać głowę pf
* dawać kopa w dupę impf, dać kopa w dupę pf
* dawać kosza impf, dać kosza pf
* dawać nogę impf, dać nogę pf
* dawać nura impf, dać nura pf
* dawać odczuć impf, dać odczuć pf
* dawać plamę impf, dać plamę pf
* dawać po garach impf, dać po garach pf
* dawać po hamulcach impf, dać po hamulcach pf
* dawać popalić impf, dać popalić pf
* dawać posłuch impf, dać posłuch pf
* dawać radę impf, dać radę pf
* dawać rok impf, dać rok pf
* dawać sobie głowę uciąć impf, dać sobie głowę uciąć pf
* dawać sobie w szyję impf, dać sobie w szyję pf
* dawać sobie w żyłę impf, dać sobie w żyłę pf
* dawać spokój impf, dać spokój pf
* dawać szkołę impf, dać szkołę pf
* dawać świadectwo impf, dać świadectwo pf
* dawać święty spokój impf, dać święty spokój pf
* dawać upust impf, dać upust pf
* dawać w kość impf, dać w kość pf
* dawać w łapę impf, dać w łapę pf
* dawać w skórę impf, dać w skórę pf
* dawać wędkę impf, dać wędkę pf
* dawać wiarę impf, dać wiarę pf
* dawać wycisk impf, dać wycisk pf
* dawać wyraz impf, dać wyraz pf
* dawać z siebie wszystko impf, dać z siebie wszystko pf
* dawać za wygraną impf, dać za wygraną pf
* dawać znać impf, dać znać pf
* dawać znać o sobie impf, dać znać o sobie pf
* dawać życie impf, dać życie pf
* dawać żyć impf, dać żyć pf
* nie dawać na siebie długo czekać impf, nie dać na siebie długo czekać pf
* nie dawać po sobie poznać impf, nie dać po sobie poznać pf
* nie dawać się długo prosić impf, nie dać się długo prosić pf
* nie dawać się zwariować impf, nie dać się zwariować pf
* nie dawać sobie w kaszę dmuchać impf, nie dać sobie w kaszę dmuchać pf
* nie dawać znaku życia impf, nie dać znaku życia pf

#### Related terms

* dar
* podarek
* udar
* darować
* darzyć

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), dawać is one of the most used words in Polish, appearing 58 times in scientific texts, 4 times in news, 39 times in essays, 30 times in fiction, and 47 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 178 times, making it the 325th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “dawać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 70

### Further reading

* dawać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* dawać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “dawać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “dawać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Wiesław Morawski (01.03.2019) “DAWAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* “DAWAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 19.07.2008
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “dawać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “dawać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dawać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 429
* dawać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* Wojciech Grzegorzewicz (1894) “ńe dać”, in “O języku ludowym w powiecie przasnyskim”, in Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności (in Polish), volume 5, Krakow: Akademia Umiejętności, page 115

## Upper Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *dāvàti. Cognate with Lower Sorbian dawaś.

### Pronunciation

* IPA: /ˈdawat͡ʃ/
* Rhymes: -awat͡ʃ
* Hyphenation: da‧wać
* Syllabification: da‧wać

### Verb

dawać impf (perfective dać)
* (transitive) to give (to transfer one's possession or holding of (something) to (someone)) [with dative ‘to whom’]
* (transitive) to give, to hand, to pass (to place in someone's hand) [with dative ‘to whom’]
* (intransitive, colloquial) to exist, there be
    Dawaja apelsiny ― there are oranges
* (reflexive with so) to marry in, marry into

#### Conjugation
### References

* “dawać” in Soblex