# χείρ
## Ancient Greek
### Alternative forms

* χέρς (khérs), χήρ (khḗr) — Doric
* χέρρας (khérrhas) — Aeolic, accusative plural

### Etymology

From Proto-Hellenic *kʰéhər, from Proto-Indo-European *ǵʰésōr (“hand”). Cognate with Old Armenian ձեռն (jeṙn), Old Persian 𐎭𐎿𐎫 (d-s-t /⁠dasta⁠/), Albanian dorë (“hand”), Tocharian A tsar, and Latin hir (“hand”).

### Pronunciation

* IPA: /kʰěːr/ → /çir/ → /çir/
* (5th BCE Attic) IPA: /kʰěːr/
* (1st CE Egyptian) IPA: /kʰir/
* (4th CE Koine) IPA: /çir/
* (10th CE Byzantine) IPA: /çir/
* (15th CE Constantinopolitan) IPA: /çir/

### Noun

χείρ • (kheír) f (genitive χειρός); third declension
* hand
* arm (or hand and arm taken together)
** 1843, Longus quoted in Liddell Scott Jones, Ancient Greek Lexicon:(Il.6.81) εν χερσὶ γυναικων πεσέειν (into the arms)(Il.6.81) en khersì gunaikōn peséein (into the arms)(please add an English translation of this quotation)
* paw of an animal
* finger

#### Derived terms

* ἑκατόγχειρος (hekatónkheiros)
* ἐπιχειρέω (epikheiréō)
* χειραγωγέω (kheiragōgéō)
* χειραγωγός (kheiragōgós)
* χειραπτάζω (kheiraptázō)
* χειριδωτός (kheiridōtós)
* χειρίζω (kheirízō)
* χείριος (kheírios)
* χειρίς (kheirís)
* Χειρίσοφος (Kheirísophos)
* χειροδάϊκτος (kheirodáïktos)
* χειρόδεικτος (kheiródeiktos)
* χειροδίκης (kheirodíkēs)
* χειροδόσῐον (kheirodósĭon)
* χειροδράκων (kheirodrákōn)
* χειροήθης (kheiroḗthēs)
* χειρόμακτρον (kheirómaktron)
* χειρομύλη (kheiromúlē)
* χειρόνιπτρον (kheiróniptron)
* χειρονομέω (kheironoméō)
* χειρονομία (kheironomía)
* χειροπληθής (kheiroplēthḗs)
* χειροποιέω (kheiropoiéō)
* χειροποίητος (kheiropoíētos)
* χειροτένων (kheiroténōn)
* χειροτέχνημα (kheirotékhnēma)
* χειροτέχνης (kheirotékhnēs)
* χειροτεχνία (kheirotekhnía)
* χειροτεχνικός (kheirotekhnikós)
* χειροτονέω (kheirotonéō)
* χειροτονητός (kheirotonētós)
* χειροτονία (kheirotonía)
* χειρότονος (kheirótonos)
* χειρουργέω (kheirourgéō)
* χειρούργημα (kheiroúrgēma)
* χειρουργία (kheirourgía)
* χειρουργικός (kheirourgikós)
* χειρουργός (kheirourgós)
* χειρῶναξ (kheirônax)
* χειρωναξία (kheirōnaxía)

#### Descendants

* → English: chiro-, chiral, chirality
* Koine Greek: χέριον (khérion) (diminutive)
** Byzantine Greek: χέριν (khérin)
*** Greek: χέρι (chéri)
* → Greek: χειρ (cheir)

### References

* ↑ Beekes, Robert S. P. (2010) “χείρ, χειρός”, in Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 1620-1

### Further reading

* “χείρ”, in Liddell & Scott (1940) A Greek–English Lexicon, Oxford: Clarendon Press
* “χείρ”, in Liddell & Scott (1889) An Intermediate Greek–English Lexicon, New York: Harper & Brothers
* “χείρ”, in Autenrieth, Georg (1891) A Homeric Dictionary for Schools and Colleges, New York: Harper and Brothers
* χείρ in Bailly, Anatole (1935) Le Grand Bailly: Dictionnaire grec-français, Paris: Hachette
* χείρ in Cunliffe, Richard J. (1924) A Lexicon of the Homeric Dialect: Expanded Edition, Norman: University of Oklahoma Press, published 1963
* “χείρ”, in Slater, William J. (1969) Lexicon to Pindar, Berlin: Walter de Gruyter
* G5495 in Strong, James (1979) Strong’s Exhaustive Concordance to the Bible
* Woodhouse, S. C. (1910) English–Greek Dictionary: A Vocabulary of the Attic Language‎, London: Routledge & Kegan Paul Limited, page 382
* Woodhouse, S. C. (1910) English–Greek Dictionary: A Vocabulary of the Attic Language‎, London: Routledge & Kegan Paul Limited. grasp idem, page 370.grip idem, page 374.hand idem, page 382.quarter idem, page 663.side idem, page 772.
* χείρ, in ΛΟΓΕΙΟΝ [Logeion] Dictionaries for Ancient Greek and Latin (in English, French, Spanish, German, Dutch and Chinese), University of Chicago, since 2011