# գլուխ
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian գլուխ (glux).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɡəˈluχ/, [ɡəlúχ]
* (Western Armenian) IPA: /kəˈluχ/, [kʰəlúχ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

գլուխ • (glux)
* head
    կլոր գլուխ ― klor glux ― round head
    գլուխս ցավում է ― gluxs cʻavum ē ― my head hurts
    գլխի գցել ― glxi gcʻel ― to explain
    գլխի ընկնել ― glxi ənknel ― to understand, to get
    գլխի լինել ― glxi linel ― to understand
    գլխի հոգը (հոգսը) քաշել ― glxi hogə (hogsə) kʻašel ― to worry
    գլխի ճարը տեսնել ― glxi čarə tesnel ― 1) to worry about one's needs; 2) to find protection or a way to be rescued in times of danger
    գլխի մազից շատ՝ գլխի մազի չափ ― glxi mazicʻ šat, glxi mazi čʻapʻ ― countless, innumerable
    գլխի մեջ մեխել ― glxi meǰ mexel ― to drum into someone's head
    գլխի մեջ մեխվել ― glxi meǰ mexvel ― to impress on the memory
    գլխի վրա ― glxi vra ― 1) with one's head down, with one's head lowered; 2) on, towards
    գլխի վրա բերել ― glxi vra berel ― 1) to overthrow, to topple; 2) to depose
    գլխի վրա գալ ― glxi vra gal ― 1) to fall, to drop down; 2) to be deposed
    գլխի վրա մոլորվել ― glxi vra molorvel ― to lose one's head, to be confused
    գլխի (գլխներիս) վրա տեղ ունենալ ― glxi (glxneris) vra teġ unenal ― to accept with love, to lovingly accept
    գլխի վրա տնկվել ― glxi vra tnkvel ― 1) to fall on one's head; 2) to fall, to throw down, to overthrow, to destroy
    մեկի գլխի վրայով ― meki glxi vrayov ― ignoring or not taking into account someone's advice or opinion, going over someone's head
    գլխի տակ փափուկ բարձ դնել ― glxi tak pʻapʻuk barj dnel ― to convince or calm down with promises
    գլխի տեր ― glxi ter ― 1) leader, head; 2) husband
    գլխի (գլուխի) ցավ ― glxi (gluxi) cʻav ― 1) (literally) headache; 2) (figuratively) headache (annoyance, difficulty, added worry)
    գլխին աղուն աղալ / գլխին հատիկ՝ ձավար՝ կորկոտ ծեծել ― glxin aġun aġal / glxin hatik, javar, korkot cecel ― to torment, to torture, to annoy
    մեկի գլխին անպակաս լինել ― meki glxin anpakas linel ― to be alive to someone
    գլխին (գայլի, գելի) ավետարան կարդալ ― glxin (gayli, geli) avetaran kardal ― to give someone useless, pointless advice
    գլխին բաղ(ա)նիք սարքել ― glxin baġ(a)nikʻ sarkʻel ― to rebuke someone, to become very angry with someone
    գլխին գալ ― glxin gal ― 1) to hit on the head; 2) to suffer misfortune or bad luck
    գլխին գդակ դնել՝ լինել՝ ունենալ ― glxin gdak dnel, linel, unenal ― to be a man, to be considered a man
    գլխին գլխացավանք դառնալ ― glxin glxacʻavankʻ daṙnal ― to be a worry to someone, to be bad luck to someone
    մեկի գլխին գրել ― meki glxin grel ― to write a will in someone's name
    մեկի գլխին դնել ― meki glxin dnel ― 1) to give someone face, to give someone so much attention that they step out of line; 2) to assign a guard to someone
    գլխին զոռ տալ ― glxin zoṙ tal ― 1) to talk and fruitlessly think about something that is beyond them; 2) to think stubbornly
    գլխին զուլում բերել ― glxin zulum berel ― to bring bad luck, to harm, to hurt
    գլխին զուլում գալ ― glxin zulum gal ― to get bad luck, to be unfortunate
    գլխին թափվել ― glxin tʻapʻvel ― 1) to pile on someone; 2) to turn out to be a big number
    գլխին ժողովել՝ ժողվվել ― glxin žoġovel, žoġvvel ― see գլխին հավաքել՝ հավաքվել
    գլխին (շան) լափ ածել՝ թափել ― glxin (šan) lapʻ acel, tʻapʻel ― to admonish, to rebuke
    գլխին իշխանություն՝ իրավունք բանեցնել ― glxin išxanutʻyun, iravunkʻ banecʻnel ― to believe one is in a position to rule or use the law
    գլխին խաթա դառնալ՝ լինել ― glxin xatʻa daṙnal, linel ― see գլխին փորձանք դառնալ՝ լինել
    գլխին խաղ (մի բան) խաղալ՝ սարքել ― glxin xaġ (mi ban) xaġal, sarkʻel ― to trick someone, to cause misfortune
    գլխին խելք թողնել ― glxin xelkʻ tʻoġnel ― (ironically) to distract someone, to keep someone busy
    գլխին խելք մնալ ― glxin xelkʻ mnal ― (ironically) to be very busy, to become scatterbrained
    գլխին խրով լինել ― glxin xrov linel ― to not enjoy, to not take pleasure in
    գլխին խրատ կարդալ ― glxin xrat kardal ― to lecture someone
    գլխին կանգնել ― glxin kangnel ― 1) to attack unexpectedly; 2) to be alive to someone; 3) to be prepared to do something
    մեկի գլխին կապել ― meki glxin kapel ― same as գլուխը կապել
    գլխին կիտել ― glxin kitel ― to gather, to give an opportunity to gather
    մեկի գլխին կիտվել ― meki glxin kitvel ― to gather at someone's, to pile on someone
    մեկի գլխին կոտրել ― meki glxin kotrel ― to berate, to let someone have it
    գլխին (մի բան) կոտրել ― glxin (mi ban) kotrel ― to hit someone hard on the head with something
    գլխին կպչել ― glxin kpčʻel ― (Western Armenian) to be one's own, to belong to oneself
    գլխին կրակ բերել ― glxin krak berel ― to make someone unfortunate
    գլխին կրակ թափել ― glxin krak tʻapʻel ― 1) to get very angry (with someone); 2) to bring misfortunate or bad luck
    գլխին կրակ թափվել ― glxin krak tʻapʻvel ― (curse) 1) to experience adversity or misfortune; 2) to be very hot
    գլխին կրակ վառվել ― glxin krak vaṙvel ― 1) to have a heavy heart, to be sorrowful; 2) (curse) to experience great misfortune or bad luck
    գլխին հավաքել ― glxin havakʻel ― same as գլխին կիտել
    գլխին հավաքվել ― glxin havakʻvel ― same as գլխին կիտվել
    գլխին հարամ անել ― glxin haram anel ― to disturb someone's enjoyment, to not allow someone to have fun
    գլխին հարամ լինել՝ կենալ ― glxin haram linel, kenal ― to not enjoy oneself, to have one's enjoyment disrupted, to not digest
    մեկի գլխին հարսանիք դնել՝ սարքել ― meki glxin harsanikʻ dnel, sarkʻel ― to fight with someone, to become very angry with someone
    մեկի գլխին հոգս դառնալ ― meki glxin hogs daṙnal ― to be a worry for someone
    գլխին հող տալ ― glxin hoġ tal ― to mourn, to grieve
    գլխին գցել՝ ձգել ― glxin gcʻel, jgel ― to leave something to someone else's care, to leave something on someone else
    գլխին ձի քացի տալ ― glxin ji kʻacʻi tal ― 1) to freeze, to move slowly; 2) to be foolish or stupid
    գլխին ձյուն գալ՝ մաղվել ― glxin jyun gal, maġvel ― to encounter misfortune, bad luck
    գլխին ձյուն իջնել ― glxin jyun iǰnel ― to turn gray, to get old
    մեկի գլխին մատաղ լինել ― meki glxin mataġ linel ― 1) to give or dedicate one's life to someone (out of love); 2) to be of help or use to someone
    մեկի գլխին մեռնել ― meki glxin meṙnel ― same as մեկի գլխին մատաղ (definition 1)
    մեկի գլխին մնալ՝ լինել՝ կենալ ― meki glxin mnal, linel, kenal ― see գլխից անպակաս լինել
    գլխին մոխիր ածել ― glxin moxir acel ― to mourn, to grieve
    գլխին (գլխուն) մթնել (աշխարհը, երկինքը և այլն) ― glxin (glxun) mtʻnel (ašxarhə, erkinkʻə ew ayln) ― to live through great grief, great pain
    գլխին նստել ― glxin nstel ― 1) to rule over someone; 2) to become courageous, to not be subjugated
    գլխին նստեցնել ― glxin nstecʻnel ― 1) to become a burden to someone; 2) to give someone heart or courage
    մեկի գլխին պայթել ― meki glxin paytʻel ― to happen to someone, to blow up in one's face
    գլխին պոպոք՝ կակալ կոտրել ― glxin popokʻ, kakal kotrel ― to annoy, to oppress, to torment, to torture
    գլխին պատիժ դառնալ ― glxin patiž daṙnal ― to become bad luck for someone, to cause worry or dissatisfaction
    մի բան գլխին պտտվել, գլխին շուռ գալ ― mi ban glxin pttvel, glxin šuṙ gal ― to make one's head spin
    գլխին (սառը) ջուր ածել՝ լցնել՝ մաղել ― glxin (saṙə) ǰur acel, lcʻnel, maġel ― to kill someone's hopes, to disappoint someone, to make someone lose their enthusiasm
    գլխին սառը ջուր մաղվել՝ լցվել ― glxin saṙə ǰur maġvel, lcʻvel ― to pour cold water over someone, to discourage someone, to kill someone's hopes
    գլխին սև բերել ― glxin sew berel ― to bring bad luck to someone, to make someone unfortunate
    գլխին սուր կախել՝ ճոճել ― glxin sur kaxel, čočel ― to have one's life under threat
    գլխին վայ տալ ― glxin vay tal ― 1) to mourn, to grieve; 2) to regret
    մեկի գլխին վեր ըկնել ― meki glxin ver əknel ― to live at someone else's expense, to be a burden to someone
    գլխին տալ ― glxin tal ― 1) to hit on the head; 2) to oppress, to silence; 3) to regret or grieve by slapping oneself on the head
    գլխին տեղալ ― glxin teġal ― see գլխին թափել՝ թափվել
    գլխին տեր ունենալ ― glxin ter unenal ― to have a guardian or a sponsor
    գլխին ցավ բերել ― glxin cʻav berel ― to cause worry, to be a headache
    գլխին ցեց դառնալ ― glxin cʻecʻ daṙnal ― to be a headache, to be a burden
    (մեկի) գլխին փափախ դնել ― (meki) glxin pʻapʻax dnel ― to think of someone as a man, to consider someone brave
    գլխին փափախ ունենալ ― glxin pʻapʻax unenal ― to be a man
    մեկի գլխին փորձանք բերել ― meki glxin pʻorjankʻ berel ― to cause misfortune, to hurt someone
    գլխին փորձանք գալ ― glxin pʻorjankʻ gal ― to encounter misfortune, to get hurt
    մեկի գլխին փորձանք դառնալ ― meki glxin pʻorjankʻ daṙnal ― to become a headache or a burden
    գլխին փչել ― glxin pʻčʻel ― (ironically) to cross one’s mind
    գլխին քամի փչել ― glxin kʻami pʻčʻel ― same as գլխին փչել
    գլխին քաշել ― glxin kʻašel ― see գլուխը քաշել
    գլխին քար գցել ― glxin kʻar gcʻel ― to disrupt or obstruct
    գլխին քար ընկնել ― glxin kʻar ənknel ― 1) to experience misfortune; 2) to not succeed, to fail
    գլխին քարոզ կարդալ ― glxin kʻaroz kardal ― to lecture someone at length, to advise someone in vain
    գլխին (մի) օյին բերել / գլխին օյին խաղալ / գլխին օյին հանել ― glxin (mi) ōyin berel / glxin ōyin xaġal / glxin ōyin hanel ― 1) to cause misfortune; 2) to fight, to dishonor; 3) to make fun of, to ridicule
    գլխին (մի) օյին գալ ― glxin (mi) ōyin gal ― to experience misfortune, to have bad luck
    գլխիս վրա ― glxis vra ― with pleasure, with love
    գլխից ազատել ― glxicʻ azatel ― to remove from oneself, to spread
    գլխից էլ ազատվել, գլխացավից էլ ― glxicʻ ēl azatvel, glxacʻavicʻ ēl ― to get rid of something unpleasant or bad by getting rid of something important
    գլխից անպակաս անել ― glxicʻ anpakas anel ― to keep alive
    գլխից անպակաս լինել ― glxicʻ anpakas linel ― 1) to be alive to someone; 2) to always be, to happen often
    գլխից անցնել ― glxicʻ ancʻnel ― 1) to happen to someone, to happen in someone's day; 2) to take leave of life
    գլխից բան հանել՝ հնարել ― glxicʻ ban hanel, hnarel ― to make something up, to have a wrong thought
    գլխից բարձր՝ մեծ բան անել՝ բռնել ― glxicʻ barjr, mec ban anel, bṙnel ― to take on work beyond one's capabilities
    գլխից գնալ ― glxicʻ gnal ― to forget, to be forgotten
    գլխից դեն՝ դուրս գցել, գլխից դուրս հանել ― glxicʻ den, durs gcʻel, glxicʻ durs hanel ― to put out of one’s mind, to make oneself forget
    գլխից դուրս խոսել ― glxicʻ durs xosel ― see գլխից դուրս տալ (definition 1)
    գլխից դուրս տալ ― glxicʻ durs tal ― 1) to talk nonsense; 2) to make something up
    գլխից թռչել ― glxicʻ tʻṙčʻel ― to forget, to be forgotten
    գլխից հանել ― glxicʻ hanel ― 1) to confuse, to mix up, to divert; 2) to forget; 3) to make oneself forget, to put out of one's mind
    գլխից հեռացնել ― glxicʻ heṙacʻnel ― to remove from oneself
    գլխից ձեր(ք) վեր առնել՝ վեր կալել՝ վերցնել՝ քաշել ― glxicʻ jer(kʻ) ver aṙnel, ver kalel, vercʻnel, kʻašel ― to take a great risk, to put one's life in danger
    գլխից (մի) մազ պակասել ― glxicʻ (mi) maz pakasel ― to be in danger, to experience misfortune
    գլխից մինչև ոտք / ոտից գլուխ ― glxicʻ minčʻew otkʻ / oticʻ glux ― from head to toe, completely
    գլխից վեր բան անել՝ բռնել ― glxicʻ ver ban anel, bṙnel ― to do or start something beyond one's strength or capability
    գլխից ցանել ― glxicʻ cʻanel ― to remove from oneself, to free oneself from someone
    գլխից քաշվել ― glxicʻ kʻašvel ― to leave, to get lost
    այն (էն) գլխից ― ayn (ēn) glxicʻ ― from the beginning, from the start
    գլխով անել ― glxov anel ― 1) to nod; 2) to beckon with one's head; 3) to greet with one's head
    գլխով անցնել՝ անց կենալ ― glxov ancʻnel, ancʻ kenal ― 1) to think about something, to cross one's mind; 2) to happen, to occur
    գլխով երդվել ― glxov erdvel ― to swear in one's name or a relative's name to establish a truth
    գլխով հատուցել ― glxov hatucʻel ― to swear on one's life
    գլխով(դ) շուռ գամ ― glxov(d) šuṙ gam ― I'll sacrifice myself for you, I'll do anything for you, I’ll
    գլխովդ պտույտ գամ ― glxovd ptuyt gam ― see գլխովդ շուռ գամ
    գլխով տալ ― glxov tal ― to hit on the head with something
    գլխով փորձանք անցնել ― glxov pʻorjankʻ ancʻnel ― to experience misfortune
    գլխում խելք՝ խելքի կտոր լինել ― glxum xelkʻ, xelkʻi ktor linel ― 1) to have a brain, to be sharp; 2) to be smart or intelligent
    գլխում խելք՝ միտք մնալ ― glxum xelkʻ, mitkʻ mnal ― to have one's mind or attention on something
    գլխում նստել ― glxum nstel ― 1) to understand well, to grasp something; 2) to believe
    գլխում նստեցնել ― glxum nstecʻnel ― 1) to make something understood; 2) to make someone believe
    գլուխ անցնել ― glux ancʻnel ― to become a leader
    գլուխ(ն) առնել գնալ՝ կորչել ― glux(n) aṙnel gnal, korčʻel ― to run away, to leave
    գլուխ բարձրացնել ― glux barjracʻnel ― 1) to resist, to rebel; 2) to come forward, to come into existence; 3) to begin to work, to come to life
    գլուխ բերել ― glux berel ― 1) to make successful; 2) to finish any kind of work successfully
    գլուխ բռնել ― glux bṙnel ― (in botany) to grow a head, e.g., on certain vegetables such as a cauliflower
    գլուխ գալ ― glux gal ― to succeed, to successfully end
    գլուխ գլխի ― glux glxi ― 1) very close, in close quarters; 2) together
    գլուխ գլխի լինել ― glux glxi linel ― to correspond, to match, to be equal to
    գլուխ գլխի տալ ― glux glxi tal ― to think of something together, to put heads together
    գլուխ(ը) գովել ― glux(ə) govel ― to boast about oneself
    գլուխ գցել ― glux gcʻel ― 1) to collect money, to bring in money; 2) same as գլուխ բռնել
    գլուխ դարձնել ― glux darjnel ― to pay attention to, to turn one's attention to
    մի բանի գլուխ դնել ― mi bani glux dnel ― to assign a leader or boss for a job
    գլուխ դնել ― glux dnel ― 1) to argue, to fight; 2) to pay attention to, to make time for; 3) to adjust, to accommodate
    գլուխ ելնել ― glux elnel ― to adjust, to adapt, to settle
    մեկի համար գլուխ(ը) ետ դնել ― meki hamar glux(ə) et dnel ― to not spare anything for anyone, not even someone's life
    գլուխ թափել ― glux tʻapʻel ― to free oneself from someone
    գլուխ թեքել ― glux tʻekʻel ― 1) to refuse, to decline, to leave; 2) to obey, to yield
    գլուխը թռչել ― gluxə tʻṙčʻel ― to be killed
    գլուխը թռցնել ― gluxə tʻṙcʻnel ― to be killed, to be beheaded
    գլուխը իջեցնել՝ խոնարհեցնել՝ խոնարհել ― gluxə iǰecʻnel, xonarhecʻnel, xonarhel ― 1) to apologize, to ask for forgiveness; 2) to yield, to submit; 3) to greet with respect, to bow
    գլուխ ծռել ― glux cṙel ― 1) to bow, to lower one's head; 2) to ask, to beg, to plead
    (մի բանի) գլուխ կանգնել ― (mi bani) glux kangnel ― to lead something, to become a leader
    գլուխ կապել ― glux kapel ― see գլուխ բռնել
    գլուխ կոտրել՝ ճաքեցնել ― glux kotrel, čakʻecʻnel ― 1) to put much effort into reaching or achieving something; 2) to do intellectual work, to put much thought into something
    գլուխ հանել ― glux hanel ― 1) to understand, to decide; 2) to succeed, to do, to put into work
    գլուխը ճաքել ― gluxə čakʻel ― same as գլուխ(ը) պայթել
    գլուխ պահել ― glux pahel ― 1) to be lazy, to not show effort in work; 2) to live somehow, to somehow stay alive
    գլուխը պտտել ― gluxə pttel ― 1) to feel dizzy; 2) to cause dizziness
    գլուխ պտտեցնել ― glux pttecʻnel ― 1) to cause dizziness; 2) to attract, to make heads turn
    գլուխ ջարդել ― glux ǰardel ― same as գլուխ կոտրել
    գլուխ վեր առնել՝ վերցնել ― glux ver aṙnel, vercʻnel ― to leave, to depart
    գլուխ վեր՝ վայր բերել ― glux ver, vayr berel ― to bow down, to yield, to submit
    գլուխ տալ ― glux tal ― 1) to bow, to nod in greeting; 2) to spare nothing in order to achieve or get one's hands on something
    գլուխ(ը) տանել ― glux(ə) tanel ― 1) to bore, to talk someone's head off; 2) see գլուխ բերել
    գլուխ(ը) ցավեցնել (ցավացնել) ― glux(ə) cʻavecʻnel (cʻavacʻnel) ― 1) to bore, to talk someone's head off; 2) to exert effort, to exert oneself
    գլուխ տրաքացնել ― glux trakʻacʻnel ― see գլուխ ցավեցնել
    գլուխ ունենալ ― glux unenal ― 1) to be intelligent, clever; 2) to have the desire or motivation to do something
    գլուխ(ը) բարձի (վրա) դնել ― glux(ə) barji (vra) dnel ― to sleep, to rest, to lie down
    գլուխը բարձր բռնել՝ պահել ― gluxə barjr bṙnel, pahel ― to hold one's head high, to be proud
    (ձիու) գլուխը բաց թողնել ― (jiu) gluxə bacʻ tʻoġnel ― to unfasten a horse, to hold the reins lightly, to give a horse free rein
    գլուխը բերել (մի բան) ― gluxə berel (mi ban) ― to experience misfortune
    գլուխը գալ ― gluxə gal ― 1) to happen to someone; 2) to remember
    գլուխը գնալ ― gluxə gnal ― 1) to become bored; 2) to be deprived of life, to lose one's head
    գլուխը դատարկ ― gluxə datark ― see դատարկագլուխ
    գլուխը դարձնել ― gluxə darjnel ― to change directions, to segue
    գլուխը դառնալ ― gluxə daṙnal ― to feel dizzy or giddy
    գլուխը դժժալ՝ ղժժալ ― gluxə džžal, ġžžal ― to feel a buzz or ring in one's ears
    գլուխը ետ դնել ― gluxə et dnel ― to sacrifice one's being or life for a cause or purpose
    գլուխը զարկել ― gluxə zarkel ― to behead
    գլուխը թակել ― gluxə tʻakel ― see գլուխը ծեծել
    գլուխը թաղել ― gluxə tʻaġel ― (curse) to wish someone dead
    գլուխը թափ տալ ― gluxə tʻapʻ tal ― 1) to shake one's head to express regret; 2) to check, to examine, to form a decision; 3) to know something, to reveal something
    գլուխը թողնել (ձիու) ― gluxə tʻoġnel (jiu) ― to release the reins, to increase the pace
    գլուխը լալ ― gluxə lal ― to mourn, to grieve
    գլուխը լվանալ ― gluxə lvanal ― 1) to reprimand, to rebuke; 2) to surpass, to excel, to outrank
    գլուխը լցնել ― gluxə lcʻnel ― 1) to fill someone's head with ideas, to motivate; 2) to be convinced; 3) to learn, to acquire
    գլուխը խաշել ― gluxə xašel ― see գլուխն աղել
    գլուխը խառը լինել / գլուխը խառնվել ― gluxə xaṙə linel / gluxə xaṙnvel ― to be very busy
    գլուխը խելք լինել ― gluxə xelkʻ linel ― see գլխում խելք լինել
    գլուխը խոթել ― gluxə xotʻel ― to poke one's nose in, to interfere with something
    գլուխը ծանր լինել՝ ծանրանալ ― gluxə canr linel, canranal ― to have a headache
    գլուխը ծեծել ― gluxə cecel ― 1) to sob, to mourn, to grieve; 2) to bemoan, to regret
    գլուխը ծռել ― gluxə cṙel ― see գլուխ ծռել; 2) to look wretched, to be miserable; 3) see գլուխը շրջել (definition 1)
    գլուխը կախ ― gluxə kax ― 1) embarrassed, abashed, ashamed; 2) focused on one's own business, not interfering with someone else's work
    գլուխը կախ անել՝ գցել՝ կախել ― gluxə kax anel, gcʻel, kaxel ― 1) to bow one's head, to lower one's head; 2) to become sad, to feel miserable
    գլուխը կապել ― gluxə kapel ― 1) to make the bad pass for good through deception, to mislead; 2) to marry off through deception, to trick someone into marrying
    գլուխը կշռել, գլխով սանձ կշռել ― gluxə kšṙel, glxov sanj kšṙel ― to bob one's head when falling asleep sitting up
    գլուխը կորցնել ― gluxə korcʻnel ― 1) to panic, to lose one's head; 2) to get confused, to lose one's grip
    գլուխը հակել ― gluxə hakel ― same as գլուխը կախել
    գլուխը հանգիստ լինել ― gluxə hangist linel ― to have no worries, to have peace of mind
    գլուխը հանգչել՝ հանգչեցնել ― gluxə hangčʻel, hangčʻecʻnel ― to lie down, to rest
    գլուխը հաստ ― gluxə hast ― see հաստագլուխ
    գլուխը հողել ― gluxə hoġel ― same as գլուխը թաղել
    գլուխը հոպոպներով լիքը լինել ― gluxə hopopnerov likʻə linel ― to have one's head filled with dreams and hopes, to be inspired by dreams and hopes
    գլուխ(ը) ճաքել ― glux(ə) čakʻel ― same as գլուխը պայթել
    գլուխը մահի՝ մահու տալ ― gluxə mahi, mahu tal ― to kill oneself, to put one's life at risk
    գլուխը մեղրոտ անել՝ մեղրոտել / գլուխը յուղ ու մեղրոտ անել ― gluxə meġrot anel, meġrotel / gluxə yuġ u meġrot anel ― to create an affluent life, to bring abundance
    գլուխը մեռնել ― gluxə meṙnel ― (curse) to die, to be buried
    գլուխը մթագնել ― gluxə mtʻagnel ― to confuse, to cloud the mind
    գլուխը (մի բան) մտնել ― gluxə (mi ban) mtnel ― 1) to understand, to comprehend; 2) to keep one's mind busy, to be in one's memory
    գլուխը մի սոխ դառնալ / մարդու գլուխը սոխի գլուխ դառնալ ― gluxə mi sox daṙnal / mardu gluxə soxi glux daṙnal ― when murders happen often, when murders become a regular phenomenon, when a person’s life becomes worthless
    գլուխը յուղել ― gluxə yuġel ― to coax, to cajole, to sweet-talk
    գլուխը շաղվել ― gluxə šaġvel ― to get confused, to get mixed-up
    գլուխը շարժել ― gluxə šaržel ― to nod one's head in agreement or shake one's head in disagreement
    գլուխը շշմել ― gluxə ššmel ― to lose one's mind, to be taken aback
    գլուխը շշմեցնել ― gluxə ššmecʻnel ― to numb, to stupefy
    գլուխը շուռ գալ ― gluxə šuṙ gal ― see գլուխը պտտվել
    գլուխը շուռ տալ՝ շրջել ― gluxə šuṙ tal, šrǰel ― 1) to turn around; 2) to change the course of a horse
    գլուխը ողջ լինել՝ մնալ՝ պահել ― gluxə oġǰ linel, mnal, pahel ― (blessing) to be alive, to stay alive
    գլուխը պահել ― gluxə pahel ― 1) to keep one's balance, to keep one's head straight; 2) to live somehow, to get along; 3) to rein in a horse, to stop a horse
    գլուխը պայթել ― gluxə paytʻel ― 1) to have a splitting headache; 2) to be psychologically exhausted
    գլուխը պայթեցնել ― gluxə paytʻecʻnel ― to think a lot
    գլուխը պատեպատ տալ ― gluxə patepat tal ― to go around from place to place trying to find something or to achieve something
    գլուխը պատին զարկել՝ խփել՝ տալ ― gluxə patin zarkel, xpʻel, tal ― 1) see գլուխը պատեպատ տալ; 2) (reproach) to make a mistake, to beat oneself up
    գլուխը պտտել՝ պտտվել՝ պտույտ գալ ― gluxə pttel, pttvel, ptuyt gal ― to feel dizzy
    գլուխը պտտեցնել ― gluxə pttecʻnel ― 1) to cause dizziness, to make head spin; 2) to charm, to seduce
    գլուխը պրծացնել ― gluxə prcacʻnel ― see գլուխը ազատել
    գլուխը վայ տալ ― gluxə vay tal ― see գլխին վայ տալ
    գլուխը վայր դնել ― gluxə vayr dnel ― 1) to rest; 2) to die
    գլուխը վեր անել ― gluxə ver anel ― to shave one's head, to cut one's hair
    գլուխը վերցնել գնալ՝ փախչել ― gluxə vercʻnel gnal, pʻaxčʻel ― same as գլուխն առնել գնալ
    գլուխը վկա ― gluxə vka ― used when swearing on someone's life, on someone's grave
    գլուխը վրան լինել ― gluxə vran linel ― to be vigilant, alert, watchful
    գլուխը տալ ― gluxə tal ― 1) to die for something, to pass away; 2) to behead, to kill; 3) to bet on one's life
    գլուխը (որևէ զբաղմունքի) տալ ― gluxə (orewē zbaġmunkʻi) tal ― to dedicate oneself to something, to be lost in something
    գլուխը տակը տալ ― gluxə takə tal ― to undertake, to agree to something
    գլուխը տանել ― gluxə tanel ― see գլուխ տանել
    գլուխը տանել-բերել՝ տարուբերել ― gluxə tanel-berel, taruberel ― 1) to shake one's head to express suffering, sadness, disappointment, regret, etc.; 2) to nod or shake one's head in agreement or disagreement
    գլուխը տափը դնել ― gluxə tapʻə dnel ― see գլուխը թաղել
    գլուխը տափին տալ ― gluxə tapʻin tal ― to not know what to do from despair
    գլուխը տաք ― gluxə takʻ ― drunk, inebriated
    գլուխը տաքանալ ― gluxə takʻanal ― 1) to get drunk; 2) to get angry or upset
    գլուխը տաքացնել ― gluxə takʻacʻnel ― 1) to make drunk, to elevate someone's mood
    գլուխը տրաքել՝ տրաքվել ― gluxə trakʻel, trakʻvel ― to have a splitting headache
    գլուխը տրաքեցնել ― gluxə trakʻecʻnel ― to think a lot
    գլուխը ցած դնել ― gluxə cʻac dnel ― same as գլուխը վայր դնել
    գլուխը ցավեցնել ― gluxə cʻavecʻnel ― to talk someone's head off, to bore someone
    գլուխը փեշը դնել՝ գլուխը փեշի տակ դնել ― gluxə pʻešə dnel, gluxə pʻeši tak dnel ― to ignore the risks, to bury one's head in the sand
    գլուխը փետել ― gluxə pʻetel ― see մազերը փետել
    գլուխը փորձանք բերել ― gluxə pʻorjankʻ berel ― to bring bad luck, to experience misfortunate
    գլուխը փորձանքի տալ ― gluxə pʻorjankʻi tal ― to risk one's life (for some purpose)
    գլուխը փրկել ― gluxə pʻrkel ― to save oneself somehow, to get oneself out of a dangerous situation
    գլուխը քաշել ― gluxə kʻašel ― 1) to gulp down, to drink greedily; 2) to wear something on one's head, to dress one's head
    գլուխը քարը ― gluxə kʻarə ― let whatever needs to happen happen, so be it
    գլուխը քարը՝ քարին՝ քարով՝ քարեքար տալ ― gluxə kʻarə, kʻarin, kʻarov, kʻarekʻar tal ― 1) to suffer, to knock around; 2) to not know what to do, to have nothing to do; 3) (Western Armenian) to do something wrong, to do something stupid
    գլուխը քարի տակ մնալ ― gluxə kʻari tak mnal ― to remain helpless or wretched
    գլուխը քորել ― gluxə kʻorel ― 1) to be down, to be repentant; 2) to be confused, to be saddened; 3) to not believe, to not be convinced
    գլուխ(ը) քորելու ժամանակ չունենալ ― glux(ə) kʻorelu žamanak čʻunenal ― to be very busy
    գլուխն ազատել ― gluxn azatel ― 1) to free oneself; 2) to save one's life
    գլուխն աղել / գլուխն աղը դնել ― gluxn aġel / gluxn aġə dnel ― to secretly kill, to eliminate
    գլուխն առնել (ու) գնալ՝ թռչել՝ կորչել՝ հեռանալ՝ փախչել ― gluxn aṙnel (u) gnal, tʻṙčʻel, korčʻel, heṙanal, pʻaxčʻel ― to run away, to vanish, to disappear
    գլուխն ընկնելլ ― gluxn ənknell ― to have something on the brain, to constantly think about something
    գլուխն իրենը չլինել ― gluxn irenə čʻlinel ― 1) to be confused, to be mixed-up; 2) to be confused, numb, to have a headache
    գլուխն ուռչել ― gluxn uṙčʻel ― to get tired, to grow bored
    գլուխն ուռեցնել ― gluxn uṙecʻnel ― to talk someone’s head off, to bore
    գլուխն ուսերին լինել ― gluxn userin linel ― to be alive
    գլուխն ուտել ― gluxn utel ― 1) to kill someone, to destroy or lose something; 2) to be the death of someone, to be the cause of someone’s death
    գլուխն օրորել ― gluxn ōrorel ― same as գլուխը տարուբերել
    գլխի տերը լինել ― glxi terə linel ― 1) to be one's own boss; 2) to rule over someone, to have power over someone
    մի գլուխ ― mi glux ― continuously, constantly
* top, head of something
    գլուխ ելնել ― glux elnel ― to succeed; to vanquish, to surmount, literally 'to come up to the top, head'
    գլուխ հանել/բերել ― glux hanel/berel ― to cope with, to successfully accomplish, literally 'to take/bring to the top/head'
* top, summit (e.g., of a mountain)
* beginning
    ամսվա գլխին ― amsva glxin ― at the beginning of the month
* chapter (of a book)
* head, chief, master, leader
* round tip of an object
* hair (on head)
* head (number of cattle)
* (figuratively) thought, consciousness
* (figuratively) human being, person
* (figuratively) life
* money given with interest

#### Declension
### Conjunction

գլուխ • (glux)
* on, on top of
* about, concerning

### Adjective

գլուխ • (glux)
* round, conical (said of sugar, cheese, etc.)
* skilled, experienced, understanding
* smart, clever, intelligent

#### Declension
### Derived terms

* գլուխկոտրուկ (gluxkotruk)
* ինքնագլուխ (inkʻnaglux)

### References

* Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 425

## Old Armenian
### Etymology

Origin is uncertain. Relation to Proto-Slavic *golva is possible; see Proto-Indo-European *gelH-. Perhaps a European substrate word.

### Noun

գլուխ • (glux)
* head
    ծածկել գլուխ ― cackel glux ― to be covered, to put on one's hat
    բանալ զգլուխ ― banal zglux ― to uncover, to take off one's hat
    հանել ընդ գլուխն/ընդ կառափն զյանցանս ուրուք ― hanel ənd gluxn/ənd kaṙapʻn zyancʻans urukʻ ― to have one's revenge, to punish
    գլուխ ամբառնալ ― glux ambaṙnal ― to revolt
    անկանիլ զգլխով ― ankanil zglxov ― to fall suddenly on the enemy
    դնել զգլուխ ի կշիռս ― dnel zglux i kšiṙs ― to put one's life in jeopardy
    կալ ի գլուխ ― kal i glux ― to put oneself at the head, to be the leader
* extremity; summit, top; end or beginning
    գլուխ նաւի ― glux nawi ― prow
    գլուխ ցամաքի ― glux cʻamakʻi ― point, cape
    գլուխ անկեան ― glux ankean ― angular stone
    գլուխ սեան ― glux sean ― capital (of a column)
    զայն ութ օրն ի գլուխ ― zayn utʻ ōrn i glux ― all this week
    ի գլուխ հանել, տանել, ածել ― i glux hanel, tanel, acel ― to finish, to conclude, to bring to a head, to end
    ի գլուխ ելանել, հասանել, գալ, երթալ ― i glux elanel, hasanel, gal, ertʻal ― to be finished or brought to a close, to end, to come to an end
    գլուխ ամսոց ― glux amsocʻ ― the first day of the month, new moon
    գլուխ տարւոյ ― glux tarwoy ― New Year's day
    գլուխ բանից ― glux banicʻ ― exordium, preamble; point, article
    գլուխ ճանապարհաց ― glux čanaparhacʻ ― end of the street
    գլուխ տողին ― glux tołin ― beginning of a verse
    գլուխ բանիցս ― glux banicʻs ― finally, at length, in conclusion
* (figuratively) chief, head, commander, leader
* (figuratively) the first place, the first rank
    գլուխ գործոց ― glux gorcocʻ ― master-piece
* individual, person, head
    ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ գլուխ, առ գլուխ ― əst glxoy, əst glxocʻ, əst glux, aṙ glux ― by head, for each person; so much a head
    ունել զթիւ գլխոց որդւոցն ― unel ztʻiw glxocʻ ordwocʻn ― to take the number of the children
    քանի՞ գլուխք պատժոց ― kʻani$^?$ gluxkʻ patžocʻ ― how many punishments?
    առնու Տէր զտէրդ ի գլխոյ քումմէ ― aṙnu Tēr ztērd i glxoy kʻummē ― the Lord will take away thy master from thee
* (finance) capital
    գլուխ դրամոց ― glux dramocʻ ― capital, funds, principal, capital or principal sum
* chapter of a book
    գլուխ գրոց ― glux grocʻ ― chapter

#### Declension

an i-a-type instrumental plural գլխօք (glxōkʻ) is attested post-classically

#### Derived terms

* ազգագլուխ (azgaglux)
* աղանդագլուխ (ałandaglux)
* ամենագլուխ (amenaglux)
* ամսագլուխ (amsaglux)
* անգլխաւոր (anglxawor)
* անգլխիմ (anglxim)
* անգլուխ (anglux)
* առիւծագլուխ (aṙiwcaglux)
* բազմագլխեան (bazmaglxean)
* բազմագլխի (bazmaglxi)
* բազմագլուխ (bazmaglux)
* բարձրագլուխ (barjraglux)
* բարձրիգլուխ (barjriglux)
* բացագլխութիւն (bacʻaglxutʻiwn)
* բացագլուխ (bacʻaglux)
* բիւրագլխի (biwraglxi)
* գահագլխութիւն (gahaglxutʻiwn)
* գահագլուխ (gahaglux)
* գերագլուխ (geraglux)
* գլխաբացեալ (glxabacʻeal)
* գլխագար (glxagar)
* գլխագարութիւն (glxagarutʻiwn)
* գլխագերծ (glxagerc)
* գլխագերծութիւն (glxagercutʻiwn)
* գլխագիր (glxagir)
* գլխադիր (glxadir)
* գլխածածկեալ (glxacackeal)
* գլխածանրիմ (glxacanrim)
* գլխածանրութիւն (glxacanrutʻiwn)
* գլխակարգութիւն (glxakargutʻiwn)
* գլխակորիմ (glxakorim)
* գլխահատեմ (glxahatem)
* գլխահատիմ (glxahatim)
* գլխահատութիւն (glxahatutʻiwn)
* գլխահար (glxahar)
* գլխահարկ (glxahark)
* գլխանի (glxani)
* գլխանոց (glxanocʻ)
* գլխաշուք (glxašukʻ)
* գլխապահ (glxapah)
* գլխապան (glxapan)
* գլխապատ (glxapat)
* գլխապարտ (glxapart)
* գլխապետութիւն (glxapetutʻiwn)
* գլխապինդ (glxapind)
* գլխատեմ (glxatem)
* գլխատութիւն (glxatutʻiwn)
* գլխատումն (glxatumn)
* գլխարկ (glxark)
* գլխարկեմ (glxarkem)
* գլխացաւ (glxacʻaw)
* գլխացաւութիւն (glxacʻawutʻiwn)
* գլխաւոր (glxawor)
* գլխաւորագոյն (glxaworagoyn)
* գլխաւորական (glxaworakan)
* գլխաւորապէս (glxaworapēs)
* գլխաւորեմ (glxaworem)
* գլխաւորիմ (glxaworim)
* գլխաւորութիւն (glxaworutʻiwn)
* գլխաւորօրէն (glxaworōrēn)
* գլխափառիմ (glxapʻaṙim)
* գլխեմ (glxem)
* գլխիբաց (glxibacʻ)
* գլխիվայր (glxivayr)
* գլխիվայրեալ (glxivayreal)
* գլխիվայրեմ (glxivayrem)
* գլխիվայրիմ (glxivayrim)
* գլխիվեր (glxiver)
* գլխովին (glxovin)
* գլխօրէն (glxōrēn)
* դասագլուխ (dasaglux)
* դարագլուխ (daraglux)
* եղագլխութիւն (ełaglxutʻiwn)
* երկագլուխ (erkaglux)
* երկգլխի (erkglxi)
* երկգլուխ (erkglux)
* եօթնագլխի (eōtʻnaglxi)
* եօթնագլուխ (eōtʻnaglux)
* զգլխեմ (zglxem)
* զուարակագլուխ (zuarakaglux)
* զօրագլխական (zōraglxakan)
* զօրագլխակից (zōraglxakicʻ)
* զօրագլուխ (zōraglux)
* թագագլուխ (tʻagaglux)
* թաւագլուխ (tʻawaglux)
* ժողովրդագլուխ (žołovrdaglux)
* ժրագլուխ (žraglux)
* իննագլխի (innaglxi)
* իննագլուխ (innaglux)
* ինքնագլուխ (inkʻnaglux)
* իւղագլխեմ (iwłaglxem)
* իւղագլխիմ (iwłaglxim)
* իւղագլխութիւն (iwłaglxutʻiwn)
* իւղագլուխ (iwłaglux)
* խաչագլուխ (xačʻaglux)
* ծածկագլուխ (cackaglux)
* ծանրագլխեմ (canraglxem)
* ծանրագլխիմ (canraglxim)
* ծանրագլխութիւն (canraglxutʻiwn)
* կանոնագլուխ (kanonaglux)
* կորագլխութիւն (koraglxutʻiwn)
* կորագլուխ (koraglux)
* հարիւրագլխի (hariwraglxi)
* հեծելագլուխ (hecelaglux)
* հնգագլխեան (hngaglxean)
* ձիագլուխ (jiaglux)
* ճառագլուխ (čaṙaglux)
* մարդագլուխ (mardaglux)
* մերկագլուխ (merkaglux)
* միագլխապետ (miaglxapet)
* միագլխի (miaglxi)
* յոգնագլուխ (yognaglux)
* նախագլուխ (naxaglux)
* շանագլուխ (šanaglux)
* շառագլուխ (šaṙaglux)
* շնագլուխ (šnaglux)
* որթագլուխ (ortʻaglux)
* չարագլուխ (čʻaraglux)
* չորեքգլխեան (čʻorekʻglxean)
* պատերազմագլուխ (paterazmaglux)
* պարագլուխ (paraglux)
* սահմանագլուխ (sahmanaglux)
* սիւնագլուխ (siwnaglux)
* ստորագլուխ (storaglux)
* սրագլուխ (sraglux)
* վերագլխաւորեմ (veraglxaworem)
* վերագլխեմ (veraglxem)
* վերագլխութիւն (veraglxutʻiwn)
* վիշապագլուխ (višapaglux)
* տարեգլուխ (tareglux)
* տիրագլուխ (tiraglux)
* տոհմագլուխ (tohmaglux)
* ցլագլուխ (cʻlaglux)
* փոքրագլուխ (pʻokʻraglux)
* քառագլուխ (kʻaṙaglux)
* քարագլուխ (kʻaraglux)

#### Descendants

* Armenian: գլուխ (glux)
   * Kurdish:
       → Northern Kurdish: kilox

### References

* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “գլուխ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “գլուխ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 220
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “գլուխ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy