# կյանք
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian կեանք (keankʻ).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /kjɑnkʰ/, [kjɑŋkʰ]
* (Western Armenian) IPA: /ɡjɑnk/, [ɡjɑŋkʰ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

կյանք • (kyankʻ) (traditional orthography spelling կեանք)
* life
    երկար կյանք ― erkar kyankʻ ― long life
    երջանիկ կյանք ― erǰanik kyankʻ ― happy life
    կյանք անցկացնել ― kyankʻ ancʻkacʻnel ― to live
    կյանք առնել ― kyankʻ aṙnel ― 1) to come alive, to become alive; 2) (figuratively) to become animated or vigorous
    կյանք բաշխել ― kyankʻ bašxel ― to give life, to bring to life
    կյանք բերել ― kyankʻ berel ― to give life, to animate
    կյանք դնել ― kyankʻ dnel ― to put a lot of effort into making something real
    կյանք կերտել ― kyankʻ kertel ― to create good conditions of life for society
    կյանք ճաշակել ― kyankʻ čašakel ― to enjoy life’s goods
    կյանք մտնել ― kyankʻ mtnel ― to begin to live one’s life, to work, to create
    կյանք պարգևել ― kyankʻ pargewel ― to give life, to bring to life
    կյանք ստանալ ― kyankʻ stanal ― same as կյանք առնել
    կյանք վարել ― kyankʻ varel ― to live
    կյանք տալ ― kyankʻ tal ― to give life, to bring to life; 2) to animate, to invigorate
    կյանք ունենալ ― kyankʻ unenal ― to live, to remain alive
    կյանք քաշել ― kyankʻ kʻašel ― to live
    կյանքդ երկա՜ր լինի ― kyankʻd erka$^!$r lini ― said to wish someone a long life
    կյանքդ երկար լինի՝ ջրի պես ― kyankʻd erkar lini, ǰri pes ― said to wish someone a long life
    կյանքը ազատել ― kyankʻə azatel ― to be saved from death, to escape death
    (մեկի) կյանքը բաշխել ― (meki) kyankʻə bašxel ― to let someone live, to not take someone’s life
    կյանքը բեռ դառնալ (մեկի համար) ― kyankʻə beṙ daṙnal (meki hamar) ― to be tired of life, to wish ending one’s life, to dislike life
    կյանքը դառնացնել ― kyankʻə daṙnacʻnel ― to poison life, to create disadvantages
    կյանքը դնել ― kyankʻə dnel ― to give up one’s life for a certain purpose
    կյանքը եռալ ― kyankʻə eṙal ― to fill with life, to enliven
    կյանքը ընծայել ― kyankʻə əncayel ― same as կյանքը նվիրել
    կյանքը թանկ ծախել՝ վաճառել ― kyankʻə tʻank caxel, vačaṙel ― to fight until the last breath, to protect oneself to death
    կյանքը թունավորել ― kyankʻə tʻunavorel ― to poison, to make life bitter
    կյանքը խավարել ― kyankʻə xavarel ― to die
    կյանքը խզել ― kyankʻə xzel ― to kill
    կյանքը խմայել ― kyankʻə xmayel ― to not kill, to give life
    կյանքը կապել ― kyankʻə kapel ― 1) to marry; 2) to offer one’s life to something
    կյանքը կարճել ― kyankʻə karčel ― 1) to kill, to put to death; 2) to commit suicide, to kill oneself
    կյանքը կես լինել ― kyankʻə kes linel ― to suffer
    կյանքը (հ)ետ դնել ― kyankʻə (h)et dnel ― to abstain from life’s pleasures
    կյանքը մազից կախված լինել ― kyankʻə mazicʻ kaxvac linel ― for dear life (said when life is under threat)
    կյանքը մաշել ― kyankʻə mašel ― 1) to suffer, to ache; 2) to live an immodest, lavish life
    կյանքը նվիրել ― kyankʻə nvirel ― 1) to offer oneself; 2) to die
    կյանքը սևացնել (սևցնել) ― kyankʻə sewacʻnel (sewcʻnel) ― to make unfortunate, to kill, to put to death
    կյանքը վեր դնել ― kyankʻə ver dnel ― to die, to end life
    կյանքը վերջացնել ― kyankʻə verǰacʻnel ― to die, to end life
    կյանքը տալ ― kyankʻə tal ― to die, to end life
    կյանքը ուտել ― kyankʻə utel ― (figuratively) to torment, to torture
    կյանքը փրկել ― kyankʻə pʻrkel ― to be saved from death
    կյանքը քեզ բաշխեց ― kyankʻə kʻez bašxecʻ ― (blessing) he (or she) died, hoepfully you will live long
    կյանքի ամառ ― kyankʻi amaṙ ― the period of time in a person’s life when they alive and vigorous
    կյանքի աշուն ― kyankʻi ašun ― the period of time in a person’s life when they are serious and prolific
    կյանքի արև ― kyankʻi arew ― that which gives life, that makes alive
    կյանքի արևամուտ, կյանքի արևմուտք ― kyankʻi arewamut, kyankʻi arewmutkʻ ― same as կյանքի մայրամուտ
    կյանքի արշալույս ― kyankʻi aršaluys ― the beginning of someone’s life, one's cildhood
    կյանքի բաժակը քամել ― kyankʻi bažakə kʻamel ― to enjoy life to the fullest
    կյանքի գարուն ― kyankʻi garun ― adolescence, youth
    կյանքի գնով ― kyankʻi gnov ― putting one's life at risk with the readiness to die
    կյանքի ընկեր ― kyankʻi ənker ― spouse (husband or wife)
    կյանքի և մահվան խնդիր՝ հարց ― kyankʻi ew mahvan xndir, harcʻ ― a matter of life and death
    կյանքի բերել ― kyankʻi berel ― to bring to life, to reanimate
    կյանքի գալ ― kyankʻi gal ― to come to life, to come alive
    կյանքի թելը խզել՝ կտրել ― kyankʻi tʻelə xzel, ktrel ― to kill, to put to death
    կյանքի թելը կտրվել ― kyankʻi tʻelə ktrvel ― to die, to pass away
    կյանքի ծառ ― kyankʻi caṙ ― tree of life
    կյանքի կոչել ― kyankʻi kočʻel ― 1) to reanimate, to bring to life; 2) (figuratively) to demand life by law
    կյանքի կցորդ ― kyankʻi kcʻord ― spouse (husband or wife)
    կյանքի հետ խաղալ ― kyankʻi het xaġal ― to play with life, to put life at risk
    կյանքի հետ հաշիվները փակել ― kyankʻi het hašivnerə pʻakel ― to die
    կյանքի ձմեռ ― kyankʻi jmeṙ ― the end of a person's life, old age
    կյանքի մայրամուտ ― kyankʻi mayramut ― the end of a person’s life, old age
    կյանքի մնաս բարով ասել ― kyankʻi mnas barov asel ― to die
    կյանքի նշան ցույց չտալ ― kyankʻi nšan cʻuycʻ čʻtal ― 1) pretend to be dead, not show a sign of life; 2) (figuratively) to not work, to be defunct
    կյանքին վերջ դնել ― kyankʻin verǰ dnel ― same as կյանքը կարճել
    կյանքին վերջ տալ ― kyankʻin verǰ tal ― same as կյանքը կարճել
    կյանքի վերջալույս ― kyankʻi verǰaluys ― same as կյանքի ձմեռ
    կյանքի վրա դողալ ― kyankʻi vra doġal ― to love life immensely, to fear death, to be afraid
    (մեկի) կյանքը սիրել ― (meki) kyankʻə sirel ― to respect someone, to show reverence
    (մեկի) կյանքի վրա դողալ ― (meki) kyankʻi vra doġal ― to care about someone, to protect someone
    կյանքից զրկել ― kyankʻicʻ zrkel ― to kill
    կյանքից զրկվելլ ― kyankʻicʻ zrkvell ― to die
    կյանքից ձեռք քաշել (ձեռք վերցնել) ― kyankʻicʻ jeṙkʻ kʻašel (jeṙkʻ vercʻnel) ― to take a risk with death in mind
    կյանքի ուղեգիր ― kyankʻi uġegir ― knowledge and skills that allow one to lead a useful working life
    կյանքին ի բուն ― kyankʻin i bun ― during all of life
    կյանքով լցվել ― kyankʻov lcʻvel ― to be filled with life, to feel invigorated
    կյանքումս (դ,ը) ― kyankʻums (d,ə) ― in all of my life, in my entire life
* way of life, lifestyle
* sustenance, nourishment
* life experience
* biography
* the dearest thing
* (figuratively) animation, liveliness, vigor

#### Derived terms

* կենսաբան (kensaban)
* կենսալի (kensali)