# reż
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *rъžь. Displaced by żëto.

### Pronunciation

* IPA: /ˈrɛʃ/
* Rhymes: -ɛʃ
* Syllabification: reż

### Noun

reż f
* (obsolete) rye
    Synonym: żëto

#### Declension
### Further reading

* Stefan Ramułt (1993) [1893] “reż”, in Jerzy Trepczyk, editor, Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), 3 edition
* Sychta, Bernard (1970) “rež”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 4 (P – Ř), Wrocław: Ossolineum, page 372
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “żyto”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “reż”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *rъžь. First attested in 1386

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /rɛʃ/
* IPA: (15th CE) /rɛʃ/

### Noun

reż f (related adjective rżany)
* (attested in Greater Poland, Masovia) rye
** 1888 [1386], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 60:Eze Adam ne ucradl Falkowi dwu kopu rzi[Eże Adam nie ukradł Fałkowi dwu kopu rży]
** 1959 [1391], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 93, Poznań:Jaco mi Jacub pobral szeszdzesant kop rszi[Jako mi Jakub pobrał sześdziesiąt kop rży]
** 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 180, Poznań:Czo Jakub na me szaloual o pencz sczwirczen rzy, […] temu trzi lata minola[Co Jakub na mie żałował o pięć ćwircień rży, […] temu trzy lata minęła]
** 1888 [1397], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 115:Iaco praue Stasek do swego pana ne snosil dw copu psenice ani dw copu rsi […][Jako prawie Staszek do swego pana nie znosił dwu kopu pszenice ani dwu kopu rży […] ]
** 1967 [1399], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 131, Kościan:Jaco Czewley ne sdzyl Maczegewy a ne zwonl brogu rszy[Jako Czewlej nie zdżył Maciejewi a nie wziął brogu rży]
** 1967 [1405], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 291, Kościan:Isz Stroszin ne sslal do Climanta, chczancz mu resz zaplaczisz, czso mu pogorzala[Iż Stroszyn nie słał do Klimąta, chcąc mu reż zapłacić, cso mu pogorzała]
** 1920 [1409], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 1359, Płońsk:Yaco mne wynowat Ian […] nacze grossa y grziwnø za *rosz[Jaco mnie winowat Ian […] nacze grosza i grzywną za *reż]
** 1967 [1416], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 616, Kościan:Jako czso my prawo skazalo panu Barthossewi zaplaczicz resz[Jako cso mi prawo skazało panu Bartoszewi zapłacić reż]
** 1959 [1425], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1197, Poznań:Yako Mycolay […] ne byl wynowat pączy grzywen za brog rzy[Jako Mikołaj […] nie był winowat pączy grzywien za bróg rży]
** 1967 [1428], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 1354, Kościan:Jaco my pan Jandrzich […] winowat […] maldr rszy[Jako mi pan Jędrzych... winowat […] małdr rży]
** 1888 [1386], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 60:Jsze yakosz nass pan Stanisław obszalowal, bychom wsząly iego resch w brodzech Eze Adam ne ucradl Falkowi dwu kopu rzi[Iże jakoś nasz pan Stanisław obżałował, bychom wzięły jego reż w brodzech Eże Adam nie ukradł Fałkowi dwu kopu rży]
** 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 180, Poznań:Czo Jakub na me szaloual o pencz sczwirczen rzy […] , temu trzi lata minøla[Co Jakub na mie żałował o pięć śćwircień rży […] , temu trzy lata minęła]
** 1900 [1464], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 4802:Frumentum, siligo dictum reż[Frumentum, siligo dictum resz]
** 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 943:Resz siligo[Reż siligo]
** 1900 [1475], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 3064:Resz frumentum[Reż frumentum]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 125r:Siligo […] quoddam genus tritici korn resz[Siligo […] quoddam genus tritici korn reż]

#### Descendants

* Polish: reż, resz, res, rez (Middle Polish)
* Silesian: reż, res, rez

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “rżysko”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “rżysko”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “reż”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* S. Urbańczyk, editor (1976), “reż”, in Słownik staropolski‎ (in Polish), volume 7, Wrocław, Warsaw, Kraków, Gdańsk: Polish Academy of Sciences, page 446
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “reż”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “reż”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Alternative forms

* resz, res, rez (Middle Polish)

### Etymology

Inherited from Old Polish reż.

### Pronunciation

* IPA: /ˈrɛʂ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈrɛʂ/
* Rhymes: -ɛʂ
* Syllabification: reż

### Noun

reż f (related adjective rżany)
* (obsolete) Synonym of żyto
* (Middle Polish) Synonym of pszenica płaskurka
* (Middle Polish) Synonym of pszenica orkisz

#### Declension
### Further reading

* reż in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “reż”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “REŻ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 10.05.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “reż”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “reż”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “reż”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 529

## Silesian
### Alternative forms

* res, rez

### Etymology

Inherited from Old Polish reż.

### Pronunciation

* IPA: /ˈrɛʂ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛʂ
* Syllabification: reż

### Noun

reż f (related adjective rżanny)
* rye
* grain (harvested seeds of various grass-related food crops)

#### Declension
### Further reading

* reż in dykcjonorz.eu
* reż in silling.org
* Bogdan Kallus (2020) “reż”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN
* Henryk Jaroszewicz (2022) “reż”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 127
* Aleksandra Wencel (2023) “reż”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 373
* Eugeniusz Kosmała (2023) “6724. żyto (Secale L.) roślina jednoroczna, dwuletnia, wieloletnia z rodziny wielichowatych”, in Dykcjōnôrz Polsko-Ślonskiy (in Silesian), ż, page 297
* Michał Przywara (c. 1900) “reż”, in Narzecza śląskie napisał ks. Michał Przywara. C. Słownik‎
* Barbara Podgórska, Adam Podgóski (2008) “rez I, reż”, in Słownik gwar śląskich [A dictionary of Silesian lects], Katowice: Wydawnictwo KOS, →ISBN, page 245