# pytel
## Czech
### Etymology

Inherited from Old Czech pytel, from Middle High German piutel.

### Pronunciation

* IPA: [ˈpɪtɛl]
* Audio:(file)
* Homophone: Pytel

### Noun

pytel m inan (diminutive pytlík)
* bag, sack (flexible container)
    pytel na sezení ― bean bag
    pytel na uhlí ― coal sack
    pytel s pískem ― sandbag

#### Derived terms

* pytlovitý
* pytlový
* pytlíček
* pytlovina
* pytlovat

#### See also

* taška

### Further reading

* “pytel”, in Příruční slovník jazyka českého (in Czech), 1935–1957
* “pytel”, in Slovník spisovného jazyka českého (in Czech), 1960–1971, 1989
* “pytel”, in Internetová jazyková příručka (in Czech), 2008–2025

## Old Czech
### Etymology

Borrowed from Middle High German piutel.

### Pronunciation

* IPA: (13th CE) /ˈpɨtɛl/, /ˈpɨtɛɫ/
* IPA: (15th CE) /ˈpitɛl/, /ˈpitɛl/

### Noun

pytel m inan
* bag; sack (cover made of coarse fabric or leather for carrying or storing various things)
* coarse fabric; linen
* garment made of coarse cloth

#### Descendants

* Czech: pytel
* → Old Polish: pytel
** Polish: pytel
** Silesian: pytel
** → Kashubian: pëtel
** → Slovincian: pëtel

### References

* Jan Gebauer (1903–1916) “pytel”, in Slovník staročeský (in Czech), Prague: Česká grafická společnost "unie", Česká akademie císaře Františka Josefa pro vědy, slovesnost a umění

## Old Polish
### Etymology

Borrowed from Old Czech pytel. First attested in 1393.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pɨtɛlʲ/
* IPA: (15th CE) /pɨtɛlʲ/

### Noun

pytel m inan
* (attested in Greater Poland) type of bag-shaped sieve used for sifting flour
** 1895 [1462], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici‎, volume VIIIa, page 53:Iacom ya nye powsczagnal Andrzeye po rakoyemstwie... anym mu pytl y gynschich sczebrzuchow domowich pokrat gwaltem[Jakom ja nie powściągnał Andrzeje po rękojemstwie... anim mu pytl i jinszych szczebrzuchow domowych pokrad gwałtem]
** 1440, rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza z rękopisu znajdującego się w zbiorach Biblioteki Klasztornej oo. Paulinów na Jasnej Górze pod sygn. II 25 z r. 1444, page 256v:*Taratentara […] uel *taratentarum id est [est] instrvmentum cum *quuo farina colatur vlg. pytel[*Taratentara […] uel *taratentarum id est [est] instrvmentum cum *quuo farina colatur vlg. pytel]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 91r:Dodacium vlg. pytel[Dodacium vlg. pytel]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 165v:Politrudium vlg. pythel[Politrudium vlg. pytel]
** [XV p. post.], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 72ra:[D]odacium vlg. pytel[[D]odacium vlg. pytel]
** 1463, Wokabularz petersburski VII, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.I.100, page 13:Taratantara pytel[Taratantara pytel]
** XV p. post., Wokabularz petersburski I, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.33, page 6:Dodacium pythel[Dodacium pytel]
** XV p. post., Wokabularz petersburski III, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.XVI.32., page 11:Taratantara pytel[Taratantara pytel]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 135r:Taratantara est instrumentum quo farina colatur id est purgatur pythel est etiam clangor tube quod alio nomine dicitur *dodatrum pythel[Taratantara est instrumentum quo farina colatur id est purgatur pythel est etiam clangor tube quod alio nomine dicitur *dodatrum pythel]
* (attested in Lesser Poland, Pomerania, Greater Poland) bag made of thick canvas; penitential shirt
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 34, 15:Ale ia, gdisz my szalosciwi bili, obloczil iesm se w pitel[Ale ja, gdyż mi żałościwi byli (cum mihi molesti essent), obłoczył jeśm sie w pytel]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 68, 14:Po[ło]szil iesm odzene moie pitlem[Po[ło]żył jeśm odzienie moje pytlem]
** 1874-1891 [XV in.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, Grochów, West Pomeranian Voivodeship, Kcynia, page 62:Seipsum exinaniuit formam serui accipiens pythel[Seipsum exinaniuit formam serui accipiens pytel]

#### Derived terms

* pytlować impf

#### Descendants

* Polish: pytel
* Silesian: pytel
* → Kashubian: pëtel
* → Slovincian: pëtel

### References

* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “pytel”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* ↑ Stanisław Dubisz, editor (2003), “pytel”, in Uniwersalny słownik języka polskiego [Universal dictionary of the Polish language]‎ (in Polish), volumes 1-4, Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, →ISBN
* ↑ Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “pytel”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN
   * B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pytel”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
   * Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “pytel”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish pytel.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpɘ.tɛl/
* (Middle Polish) IPA: /ˈpɨ.tɛl/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɘtɛl
* Syllabification: py‧tel

### Noun

pytel m inan (related adjective pytlowy)
* flour sifting bag (bag made of light, loosely woven fabric, used to sift flour after milling to remove the bran)
* (obsolete) mill with such a bag
* (archaic) grain sorter (mill machine for sorting grain mill products)
    Synonym: odsiewacz
* (obsolete, figuratively) sieve (that which filters, i.e. an author's works)
* (obsolete, colloquial, figuratively) chatterbox (someone who talks much)
* (obsolete) sack, bag (object for storing or moving other objects)
    Synonym: worek
** (Middle Polish) money sack
* (Middle Polish) colander, strainer
    Synonym: cedzidło
* (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** (Middle Polish) thick, rough fabric that serves as a glove for wiping the body
*** 1961 [1560], S. Nawrocki, J. Wisłocki, editors, Inwentarze mieszczańskie z lat 1528-1635 z ksiąg miejskich Poznania [Townsmen's inventories from the years 1528-1635 from the city books of Poznań], number 95:pytlów 147 łokci, kożdy łokieć po 2 groszu
*** 1581, W. Oczko, Przymiot, A. A. Kryńskiego, published 1881, page 452:z […] świérzbu od skóry cole odpada, y zá páznoktámi, álbo włáźni zá pumexem á pytlem náćiéráiącym, leći właśnie

#### Derived terms

* (dialectal) pytlówka
* Pytel
* pytlować impf

### Further reading

* pytel in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* pytel in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “pytel”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “PYTEL”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 11.05.2021
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “pytel”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “pytel”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “pytel”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 454

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish pytel. Doublet of bojtel.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpɪ.tɛl/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɪtɛl
* Syllabification: py‧tel

### Noun

pytel m inan
* flour sifting bag (bag made of light, loosely woven fabric, used to sift flour after milling to remove the bran)
* sack, bag; bundle (object for storing or moving other objects)

#### Derived terms

* pytlik
* pytlōwka
* pytlować impf

### Further reading

* pytel in silling.org
* Bogdan Kallus (2020) “pytel”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 371