# ข้าว
## Thai
### Alternative forms

* (obsolete) เข้า (kâo)
* (obsolete) เฃ้า (kâo)

### Etymology

From Proto-Tai *C̬.qawꟲ (“rice”), from Austroasiatic.
Compare Proto-Mon-Khmer *rk[aw]ʔ (“husked rice”).
Cognate with Northern Thai ᨡᩮᩢ᩶ᩣ (xao), Isan เข่า or เข้า, Southern Thai ค้าว, Lao ເຂົ້າ (khao), Lü ᦃᧁᧉ (ẋaw²), Tai Dam ꪹꪄ꫁ꪱ, Shan ၶဝ်ႈ (khāo), Tai Nüa ᥑᥝᥲ (xàw), Phake ၵွ် (khaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw), 𑜁𑜨𑜧 (khow), Burmese ကောက် (kauk) or 𑜁𑜧𑜈𑜫 (khaww), Nùng khàu, Zhuang haeux, Saek เกฺา, Tày khẩu.

### Pronunciation

| Orthographic | Orthographic | ข้าว kʰ ˆ ā w | ข้าว kʰ ˆ ā w |
| Phonemic | Phonemic | ค่าว g ˋ ā w | [archaic, now dialectal] เค่า e g ˋ ā |
| Romanization | Paiboon | kâao | kâo |
| Romanization | Royal Institute | khao | khao |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /kʰaːw˥˩/ | /kʰaw˥˩/ |
| Audio | Audio | | |

### Noun

ข้าว
* rice.
* (colloquial) food; meal.
* (archaic) year.
* article, object, thing; belonging, possession.

#### Derived terms

* กระรอกน้ำข้าว
* กระโรกน้ำข้าว
* กองข้าว
* กับข้าว (gàp-kâao)
* กากข้าว
* กินข้าวลิง
* กินน้ำตาต่างข้าว
* เก็บข้าว
* เก็บข้าวตก
* เกี่ยวข้าว
* แก่เพราะกินข้าว เฒ่าเพราะอยู่นาน
* ขวัญข้าว
* ขว้างข้าวเม่า
* ขันข้าวบาตร
* ข้าวก้นบาตร
* ข้าวกระยาทิพย์
* ข้าวกระยาสังแวง
* ข้าวกรู
* ข้าวกล้อง (kâao-glɔ̂ng)
* ข้าวกล้า
* ข้าวกลาง
* ข้าวกัญญา
* ข้าวเกรียบ (kâao-grìiap)
* ข้าวเกรียบปากหม้อ
* ข้าวเกรียบว่าว
* ข้าวเกรียบอ่อน
* ข้าวเก่า
* ข้าวแกง (kâao-gɛɛng)
* ข้าวโกบ
* ข้าวขวัญ
* ข้าวของ (kâao-kɔ̌ɔng)
* ข้าวแขก
* ข้าวคลุกกะปิ (kâao-klúk-gà-bpì)
* ข้าวควบ
* ข้าวคั่ว
* ข้าวแคบ
* ข้าวงัน
* ข้าวจี่
* ข้าวเจ้า
* ข้าวแจก
* ข้าวเช้า (kâao-cháao)
* ข้าวแช่
* ข้าวซ้อม
* ข้าวซ้อมมือ
* ข้าวซอย (kâao-sɔɔi)
* ข้าวดอ
* ข้าวแดกงา
* ข้าวแดง
* ข้าวแดงแกงร้อน (kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn)
* ข้าวตก
* ข้าวต้มกล้วย
* ข้าวต้มกุ๊ย
* ข้าวต้มเครื่อง
* ข้าวต้มจิ้ม
* ข้าวต้มน้ำวุ้น
* ข้าวต้มปัด
* ข้าวต้มผัด
* ข้าวต้มมัด
* ข้าวต้มมัดไต้
* ข้าวต้มลูกโยน
* ข้าวตอก
* ข้าวตอกดอกไม้
* ข้าวตอกตั้ง
* ข้าวตอกแตก
* ข้าวต้อง
* ข้าวตัง
* ข้าวตังหน้าตั้ง
* ข้าวตาก
* ข้าวตู
* ข้าวแตก
* ข้าวแตน
* ข้าวแต๋น
* ข้าวทิพย์
* ข้าวเที่ยง (kâao-tîiang)
* ข้าวนก
* ข้าวนาปรัง
* ข้าวนาปี
* ข้าวนึ่ง
* ข้าวบาตร
* ข้าวบาร์เลย์
* ข้าวบิณฑ์
* ข้าวบุหรี่
* ข้าวเบา
* ข้าวเบือ
* ข้าวประดับดิน
* ข้าวปลูก
* ข้าวปัด
* ข้าวปั้น (kâao-bpân)
* ข้าวป่า
* ข้าวปากหม้อ
* ข้าวปาด
* ข้าวปุ้น
* ข้าวเปรต
* ข้าวเปลือก (kâao-bplʉ̀ʉak)
* ข้าวเปียก
* ข้าวผอก
* ข้าวผอกกระบอกน้ำ
* ข้าวผัด (kâao-pàt)
* ข้าวผัดอเมริกัน
* ข้าวพระ
* ข้าวพอง
* ข้าวโพด (kâao-pôot)
* ข้าวโพดคั่ว (kâao-pôot-kûua)
* ข้าวโพดอ่อน (kâao-pôot-ɔ̀ɔn)
* ข้าวฟ่าง (kâao-fâang)
* ข้าวเภา
* ข้าวมัน
* ข้าวมันไก่ (kâao-man-gài)
* ข้าวมันปู
* ข้าวเมล็ดแดง
* ข้าวเม่า
* ข้าวเม่าทอด
* ข้าวยากหมากแพง (kâao-yâak-màak-pɛɛng)
* ข้าวยาคู
* ข้าวยำ
* ข้าวเย็น (kâao-yen)
* ข้าวราดหน้าไก่
* ข้าวไรย์
* ข้าวละมาน
* ข้าวสวย (kâao-sǔai)
* ข้าวสาก
* ข้าวสามเดือน
* ข้าวสาร (kâao-sǎan)
* ข้าวสารข้าวเจ้า
* ข้าวสารข้าวเหนียว
* ข้าวสารเจ้า
* ข้าวสารเหนียว
* ข้าวสารอาหารแห้ง
* ข้าวสาลี (kâao-sǎa-lii)
* ข้าวสุก
* ข้าวเส้น
* ข้าวเสียแม่ซื้อ
* ข้าวหนัก
* ข้าวหน้าเป็ด
* ข้าวหน้าหมูแดง
* ข้าวหมก
* ข้าวหมกไก่
* ข้าวหมาก (kâao-màak)
* ข้าวหมูกรอบ
* ข้าวหมูแดง
* ข้าวหลาม (kâao-lǎam)
* ข้าวหลามตัด (kâao-lǎam-dtàt)
* ข้าวหัวโขน
* ข้าวหุง
* ข้าวเหนียว (kâao-nǐao)
* ข้าวเหนียวดำ
* ข้าวเหนียวถั่วดำ
* ข้าวเหนียวทุเรียน
* ข้าวเหนียวมะม่วง (kâao-nǐao-má-mûuang)
* ข้าวเหนียวมูน
* ข้าวเหลือเกลืออิ่ม
* ข้าวใหม่
* ข้าวใหม่ปลามัน (kâao-mài-bplaa-man)
* ข้าวอบ
* ข้าวโอ๊ต (kâao-óot)
* ข้าวฮาง
* ตกข้าว
* น้ำข้าว

### References

* ↑ Pittayaporn, Pittayawat (2009) The Phonology of Proto-Tai‎, Cornell University PhD dissertation, page 331
* ↑ Sagart, Laurent (2003) "The vocabulary of cereal cultivation and the phylogeny of East Asian languages" Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association 23, HAL version page 4