# alkierz
## Old Polish
### Alternative forms

* elkierz, halkierz, olkterz

### Etymology

Borrowed from Old Czech alkeř, arkeř. First attested in 1426.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /alʲkjɛ(ː)r̝/
* IPA: (15th CE) /alʲkjɛr̝/, /alʲkjer̝/

### Noun

alkierz m animacy unattested
* defense protrusion, defense bay
** 1874 [1426], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume XVI, page 991:Item tecturam faciat in modum crinalis, in vulgari crancz, et hoc idem tegat... simul cum propugnaculis et in eisdem propugnaculis erectis in vulgari alkerz[Item tecturam faciat in modum crinalis, in vulgari kranc, et hoc idem tegat... simul cum propugnaculis et in eisdem propugnaculis erectis in vulgari alkierz]
* (architecture, attested in Greater Poland) bower, deambulatory
** 1876-1929 [c. 1500], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume X, Trzemeszno, page 383:Ganek, halkerz pinnaculum templi (statuit eum super pinnaculum templi Mat 4, 5).[Ganek, halkierz pinnaculum templi (statuit eum super pinnaculum templi Mat 4, 5).]

#### Descendants

* Polish: alkierz, halkierz, hałkierz, jalkierz (Middle Polish), ałkierz (Middle Polish or Near Masovian), alkiérz (Masuria, Far Masovian), alkirz, jalkirz, walkirz (Przemyśl), walkiérz (Sącz Lach)
* Silesian: alkiyrz

### References

* ↑ Mirosław Bańko, Lidia Wiśniakowska (2021) “alkierz”, in Wielki słownik wyrazów obcych, →ISBN
* ↑ Stanisław Dubisz, editor (2003), “alkierz”, in Uniwersalny słownik języka polskiego [Universal dictionary of the Polish language]‎ (in Polish), volumes 1-4, Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, →ISBN
* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “alkierz”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* ↑ Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “alkierz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN
* ↑ Brückner, Aleksander (1927) “alkierz”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
   * B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “alkierz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* halkierz, hałkierz, jalkierz (Middle Polish)
* ałkierz (Middle Polish or Near Masovian)
* alkiérz (Masuria, Far Masovian)
* alkirz, jalkirz, walkirz (Przemyśl)
* walkiérz (Sącz Lach)

### Etymology

Inherited from Old Polish alkierz.

### Pronunciation

* IPA: /ˈal.kjɛʂ/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /ˈal.kjer̝/, (17th–18th c.) /ˈal.kjeʂ/
* (Greater Poland):
** (Bory Tucholskie) IPA: /ˈal.kjɛʂ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -alkjɛʂ
* Syllabification: al‧kierz

### Noun

alkierz m inan (diminutive alkierzyk, related adjective alkierzowy)
* (architecture) bower (covered room on the corner of a building) [from 15 c.]
    narożne alkierze ― corner bowers
* (architecture) bower (small sleeping room) [from 17th c.]
    drzwi alkierza ― bower door
    okno alkierza ― bower window
* (Middle Polish) fish pond [16th c.]

#### Declension
### References

* ↑ B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “alkierz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* ↑ Barbara Rykiel-Kempf (21.03.2019) “ALKIERZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* ↑ Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “ałkierz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]

### Further reading

* alkierz in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* alkierz in Polish dictionaries at PWN
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “alkierz”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “alkierz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “alkierz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 25
* alkierz in Słownik Gwary Borowiackiej