# obaczyć
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *obačiti. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɔbaːt͡ʃʲɨt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /ɔbɒt͡ʃʲɨt͡ɕ/

### Verb

obaczyć pf (imperfective obaczać)
* (attested in Masovia) to notice, to perceive, to become aware of; to find out
** 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116, Warsaw, page 296:Gdy szyą wraczaly, zostalo dzyeczye Ihus w Ierusale[m], a nye obaczyly rodzyczovye yego[Gdy się wracali, zostało dziecię Jesus w Jerusale[m], a nie obaczyli rodzicowie jego]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 550:O szynv straczony, czemv czyaskosczy tvego grzecha nye obaczysch a skaranym polyepsenya nye przyymyesch?[O synu stracony, czemu ciężkości twego grzecha nie obaczysz a skaranim polepszenia nie przyjmiesz?]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 106:Obaczywschi rosnoscz... praw i czlonkow..., ktorisz przes nasche sandzye... rosno sandzoni s[y]ąn, zandayąncz, abi... sandzye w gich virzekanyu skazawanya ve sprawyedlywosczy (in eorum pronuntiationibus et iudicio) bili yednego himnu i sgodny..., vstawyami[Obaczywszy rozność... praw i członkow..., ktoryż przez nasze sędzie... rozno sądzony są, żądając, aby... sędzie w jich wyrzekaniu skazawania we sprawiedliwości (in eorum pronuntiationibus et iudicio) byli jednego hymnu i zgodni..., ustawiamy]
* The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** to decide, to judge
*** 1885-2024 [1434], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, page 32:Ne obaczancz non diiudicans[Nie obacząc non diiudicans]

#### Derived terms

* obaczenie
* baczyć impf

#### Descendants

* Polish: obaczyć, obacyć (Near Masovian), ôbácyć (Biecz), obácyć (Sącz Lach)
* Silesian: ôbŏczyć
* → Old Ruthenian: оба́чити (obáčiti), оба́чыти (obáčyti)
** Belarusian: аба́чыць (abáčycʹ), оба́чыць (obáčycʹ) (dialectal)
** Carpathian Rusyn: оба́чити (obáčyty)
** Ukrainian: оба́чити (obáčyty)
** → Middle Russian: оба́чить (obáčitʹ)
*** Russian: оба́чить (obáčitʹ) (dialectal)
* →? Old Slovak: *obačiť
** Pannonian Rusyn: обачиц (obačic)
** Slovak: obačiť (dialectal)

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “baczyć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “obaczyć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “obaczyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* obacyć (Near Masovian)
* ôbácyć (Biecz)
* obácyć (Sącz Lach)

### Etymology

Inherited from Old Polish obaczyć.

### Pronunciation

* IPA: /ɔˈba.t͡ʂɘt͡ɕ/
* (Greater Poland):
** (Northern Greater Poland) IPA: /ɔˈba.t͡ʂɘt͡ɕ/
** (Eastern Greater Poland) IPA: /ɔˈba.t͡ʂɘt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -at͡ʂɘt͡ɕ
* Syllabification: o‧ba‧czyć

### Verb

obaczyć pf
* (transitive, archaic) to see, to notice
    Synonym: zobaczyć
* (transitive, archaic) to watch
    Synonym: obejrzeć
* (transitive, archaic) to see, to understand, to find out
    Synonyms: pojąć, zrozumieć
* (reflexive with się, archaic) to see oneself, to see one another
    Synonym: zobaczyć się
* (reflexive with się, obsolete or dialectal, Northern Greater Poland, Eastern Greater Poland) to come to one's senses
    Synonyms: opamiętać się, oprzytomnieć, ocknąć się

#### Conjugation
### Further reading

* obaczyć in Polish dictionaries at PWN
* Oskar Kolberg (1877) “obaczenie”, in “Rzecz o mowie ludu wielkopolskiego”, in Zbiór wiadomości do antropologii krajowéj (in Polish), volume 1, III (Materyjały etnologiczne), page 35