# świadek
## Old Polish
### Alternative forms

* świedek

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *sъvědъkъ/*sъvědokъ. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɕfjadɛk/
* IPA: (15th CE) /ɕfjadɛk/

### Noun

świadek m pers (related adjective świadków)
* (law, attested in Masovia, Lesser Poland) witness (someone called to give evidence in a court)
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 6:Tesz gdyby vrzadnik, gen rzeczon wozny, gynako rothą przysągy mowyl swyathkom (testibus), nyszly gest skazano[Też gdyby urzędnik, jen rzeczon woźny, jinako rotę przysięgi mowił świadkom (testibus), niżli jest skazano]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 26, 18:Bo wstali sø przeciwo mne swatcowe krziwi (testes iniqui)[Bo wstali są przeciwo mnie świadkowie krzywi (testes iniqui)]
* (attested in Lesser Poland) witness (one who has knowledge of something and can report on it)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 240:Wschakoschczye vy svyatczy mnye (mihi testimonium perhibetis Jo 3, 28)[Wszakoście wy świadcy mnie (mihi testimonium perhibetis Jo 3, 28)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 88, 36:Stolecz iego iaco sluncze..., a swadek (testis) w nebesech werni[Stolec jego jako słuńce..., a świadek (testis) w niebiesiech wierny]
* (attested in Greater Poland) mistranslation of Latin arbiter
** 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎, Lubin, page 107:Arbitros iednacze aut swyatky[Arbitros jednacze aut świadki]

#### Derived terms

* świadeczny
* świadectwie
* świadectwo
* świadeczne
* świadecznik
* świadczać impf, świadczyć impf

#### Related terms

* świadczony
* świadomy
* świadczenie
* świadomia
* świadomie
* świadomość
* świadać impf
* świadomo impf

#### Descendants

* Polish: świadek
* Silesian: świadek

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “świadek”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “świadek”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “świadek”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish świadek.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɕfja.dɛk/
* (Middle Polish) IPA: /ˈɕfja.dɛk/
* Audio:(file)
* Rhymes: -adɛk
* Syllabification: świa‧dek

### Noun

świadek m pers (female equivalent świadkowa)
* witness (One who sees or has personal knowledge of something and may report on it)
* (law) witness (someone called to give evidence in a court)
* (law) witness (someone who can witness the signing of a document)
* (obsolete, geography, geology) residual detached elevation of land, part of an originally uniform upland
* (obsolete) witness (something that serves as evidence; a sign or token)
* (obsolete, engineering) mound left intact when collecting soil in excavations, planting, deepening ponds, etc., in order to measure the volume of the selected soil

#### Derived terms

* bez świadków
* Bóg mi świadkiem
* Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy
* fałszywy świadek
* niemy świadek
* świadectwo
* świadek incognito
* świadek Jehowy
* świadek koronny
* świadczyć impf
* braćna świadka impf

### Further reading

* świadek in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* świadek in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “świadek”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ŚWIADEK”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.12.2018
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “świadek”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “świadek”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “świadek”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 766

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish świadek.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɕfja.dɛk/
* Audio:(file)
* Rhymes: -adɛk
* Syllabification: świa‧dek

### Noun

świadek m pers
* witness

#### Derived terms

* świadectwo
* świadczyć impf

### Further reading

* świadek in silling.org
* Henryk Jaroszewicz (2022) “świadek”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 142