# słyszeć
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *slyšati. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /sɫɨʃʲɛt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /sɫɨʃʲɛt͡ɕ/

### Verb

słyszeć impf
* (attested in Lesser Poland) to hear (to possess the ability or be able to perceive with the ear)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 37, 14–5:Ale ia iaco gluchi ne sliszal iesm (non audiebam)..., vczinil iesm se iaco czlowek ne sliszøczi (non audiens)[Ale ja jako głuchy nie słyszał jeśm (non audiebam)..., uczynił jeśm sie jako człowiek nie słyszący (non audiens)]
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) to hear (to perceive with the ear)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 33, 2:Sliszcze, smyerni (audiant mansueti), y weselcze se![Słyszcie, śmierni (audiant mansueti), i wiesielcie sie!]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 96, 8:Slyszala (audivit) y wyesszyelyla sze Syon[Słyszała (audivit) i wiesieliła sie Syjon]
** 1959 [1433], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1560, Poznań:Jszeszmy szliszely y przi tem byly, crzik, placz y wolanye na osszile gwaltu Clari s Gnyezna[Iżesmy słyszeli i przy tem byli, krzyk, płacz i wołanie na osile gwałtu Klary z Gniezna]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 9, 40:Nastroiene gich sercza slyszalo iest (praeparationes cordis eorum audivit, Puł: slyszalo) vcho twoie[Nastrojenie jich sierca słyszało jest (praeparationes cordis eorum audivit, Puł: słyszało) ucho twoje]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 2a:Allecz ve fthore nedzely gescze vy bily slyszely, kakocz on f dzen szødny na szød przydze[Aleć we wtore niedzieli jeście wy byli słyszeli, kakoć on w dzień sądny na sąd przydzie]
* (attested in Lesser Poland) to hear (to find out by hearing) [with o (+ locative) ‘about whom/what’]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 77, 3:Kelko sliszeli y poznali iesmi (quanta audivimus) ie y oczczowe naszi powadali sø nam[Kielko słyszeli i poznali jesmy (quanta audivimus) je i oćcowie naszy powiadali są nam]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 226:O tobyesmy schlyszely (de te nos audivimus) vyelykye dzyvy[O tobiesmy słyszeli (de te nos audivimus) wielikie dziwy]
** 1930 [c. 1455], “Is”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 48, 20:W glosv radostne[ne]m zwyastvycye, sliszecz daycye (auditum facite), a ogloszcye to asz na krage szemye[W głosu radostne[ne]m zwiastujcie, słyszeć dajcie (auditum facite), a ogłoście to aż na kraje ziemie]
* (attested in Greater Poland) to know (to have knowledge about)
** 1974 [1406], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎, volume IV, number 157, Kalisz:Yakom bil poslem ot Macka y ot Micolaga do Marcina, ysbi vrocil stari list, a on o nem nics ne slisal[Jakom był posłem ot Maćka i ot Mikołaja do Marcina, iżby wrocił stary list, a on o niem nics nie słyszał]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 584:Kto taką rzecz slyschal? Cztyrzy dny lezal vmarly v grobye, a on y skrzeszyl[Kto taką rzecz słyszał? Cztyrzy dni leżał umarły w grobie, a on ji skrzesił]
* (attested in Lesser Poland) to hear; to listen carefully to what someone is saying
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 175a:Mof thy, Moyseszu, k nam a micz czebe chcemy slyszecz radzy[Mow ty, Mojżeszu, k nam, a myć ciebie chcemy słyszeć radzi]
* (attested in Lesser Poland, Masovia) to listen; to fulfill someone's request
** 1937 [15th century], Józef Birkenmajer, editor, Bogarodzica dziewica. Analiza tekstu, treści i formy‎, numbers A–F, Krakow, Warsaw, Częstochowa, Cieszyn, Sandomierz, Płock:Boszicze, ... slisz modlitwø, yøsz nosimi[Bożycze, ... słysz modlitwę, jąż nosimy]
* to obey, to carry out someone's will
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 7, 16:Puszcz lyud moy, acz my offyeruge na puszczy. Asz dotøøt slyszecz yesz nye chczyal (audire noluitsti)[Puść lud moj, ać mi ofieruje na puszczy. Aż dotąd słyszeć jes nie chciał (audire noluitsti)]
* (in the infinitive, attested in Greater Poland) it is said, it is heard, they say
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 27:Gdyby czlowyek z gyney strony byl, a nan by szlyszecz, ysz yesth wylyeganyecz[Gdyby człowiek z jinej strony był, a nań by słyszeć, iż jest wyleganiec]

#### Derived terms

* słyszący
* słyszenie
* przesłyszeć pf
* słyszać impf
* słyszeć w uszy impf
* usłyszeć pf
* wysłyszeć pf

#### Related terms

* usłyszany
* usłyszony
* słyszanie
* usłyszca
* usłyszenie

#### Descendants

* Polish: słyszeć
* Silesian: słyszeć

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “słyszeć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “słyszeć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “słyszeć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish słyszeć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈswɘ.ʂɛt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈsɫɨ.ʂɛt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɘʂɛt͡ɕ
* Syllabification: sły‧szeć

### Verb

słyszeć impf (perfective usłyszeć)
* (transitive, intransitive) to hear (to perceive with the ear)
* (transitive) to hear (to find out about by hearing) [with od (+ genitive) ‘from whom’ and o (+ locative) ‘about what’]
* (reflexive with się) to hear each other, to hear one another (to perceive one another with the ears)

### Verb

słyszeć impf
* (intransitive) to hear (to be able or have the capability to perceive with the ear)
* (transitive) to hear (to have auditory hallucinations)
* (transitive) to hear (to be able to imagine what something should sound like)
* (reflexive with się) to be heard (to be perceived with the ears)

#### Derived terms

* kto to słyszał
* (obsolete) dać się słyszeć pf, (obsolete) dawać się słyszeć impf
* nie chcieć słyszeć impf
* nie usłyszeć złego słowa pf, nie słyszeć złego słowa impf
* pierwsze słyszeć impf
* słyszeć, jak trawa rośnie impf
* dosłyszeć pf
* nasłyszeć pf
* niedosłyszeć impf
* osłyszeć pf
* podsłyszeć pf
* posłyszeć pf
* przesłyszeć pf
* wysłyszeć pf
* zasłyszeć pf

#### Related terms

* słuchać impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), słyszeć is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 0 times in news, 13 times in essays, 59 times in fiction, and 105 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 181 times, making it the 315th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “słyszeć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 539

### Further reading

* słyszeć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* słyszeć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “słyszeć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “SŁYSZEĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 29.06.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “słyszeć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “słyszeć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “słyszeć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 232
* słyszeć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish słyszeć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈswɪ.ʂɛt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɪʂɛt͡ɕ
* Syllabification: sły‧szeć

### Verb

słyszeć impf
* (intransitive) to hear (to perceive with the ear)

#### Conjugation

This verb needs an inflection-table template.

#### Derived terms

* dosłyszeć pf
* nasłyszeć pf
* przesłyszeć pf
* usłyszeć pf

### Further reading

* slyszec in dykcjonorz.eu
* słyszeć in silling.org