# zdawać
## Old Polish
### Etymology

From z- +‎ dawać. First attested in 1420. Compare Old Czech zdávati and Old Slovak zdávať.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /zdaːvat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /zdɒvat͡ɕ/

### Verb

zdawać impf (perfective zdać)
* (law) to deliver by court
** 1856-1870 [1429], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume II, number 2256:Martinus cum Stephano... Mathie... partem hereditatis.... ordinare et assignare al. zd[a]wacz... debebunt[Martinus cum Stephano... Mathie... partem hereditatis.... ordinare et assignare al. zd[a]wać... debebunt]
* (law, attested in Greater Poland) to determine or set a court date
** 1981 [1420], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, t. V., B. Roty konińskie, s. 275-533, number 371, Konin:Jacoszm panw Woythcowy sdawal rok po obeslanw trzeczi dzen[Jakośm panu Wojtkowi zdawał rok po obesłaniu trzeci dzień]
* to announce
** 1868 [1442], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XIV, page 55:Primo, secundo, tercio et quarto concitans eum contumacem pronuncciabat al. zdawal gy[Primo, secundo, tercio et quarto concitans eum contumacem pronuncciabat al. zdawał ji]
* (law) to accuse, to charge
** 1868 [1440], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XIV, page 4:Princeps deputat al. zdawa knyaza Kuzma... in noncomparicione termini[Princeps deputat al. zdawa kniazia Kuźmę... in noncomparicione termini]
* to damn, to condemn
** 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎, Modlitewnik Nawojki, page 70:Raczy my vproszycz... v szwego mylego, aby mye nye pokazowal groznego oblycza... any mye zdawal[Raczy mi uprosić... u swego miłego, aby mie nie pokazował groźnego oblicza... ani mie zdawał]
* (law) to pass or obtain a conviction against someone
** 1895 [1420], Adolf Pawiński, editor, Sejmiki ziemskie. Początek ich i rozwój aż do ustalenia się udziału posłów ziemskich w ustawodawstwie sejmu walnego 1374-1505‎, number 120:Domini eadem prima die colloquii generalis erunt zdawacz[Domini eadem prima die colloquii generalis erunt zdawać]

#### Derived terms

* zdali
* zdawane roki
* zdawanie
* zdawać zła słowa impf

#### Related terms

* zdanie
* dać pf, dawać impf

#### Descendants

* Polish: zdawać
* Silesian: zdŏwać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zdawać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish zdawać. By surface analysis, z- +‎ dawać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈzda.vat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈzdɒ.vat͡ɕ/
* (Lesser Poland):
** (Kielce) IPA: /ˈzda.vat͡ɕ/
* Audio 1; “zdawać”:(file)
* Audio 2; “zdawać się”:(file)
* Rhymes: -avat͡ɕ
* Syllabification: zda‧wać

### Verb

zdawać impf (perfective zdać)
* (transitive) to pass (to receive a sufficient mark so as not to fail on a test) [with na (+ accusative) ‘what subject/department’]
    Synonyms: składać, zaliczać
* (transitive) to pass (to receive a sufficient mark so as to continue education in the next semester or year)
* (transitive) to turn over, to hand over, to surrender (to officially transfer to someone i.e. an object or position) [with dative ‘to whom’]
* (transitive) used as a light verb
    zdawać meldunek ― to dispatch
    zdawać raport/relację/sprawozdanie ― to report
* (reflexive with się, literary) to refer (to rely on someone for something) [with na (+ accusative) ‘to whom’]
    Synonym: spuszczać się
* (reflexive with się, literary) to be good for (to be useful in a particular situation) [with do (+ genitive) or na (+ accusative) ‘for what’]
    Synonym: nadawać się
* (reflexive with się, literary) to seem, to appear (to give a particular impression) [with instrumental ‘as whom/what’ and dative ‘to whom’ and infinitive ‘to be/do’]
    Synonym: wydawać się
* (transitive, Kielce) Synonym of zdradzać (“to give away”)

#### Derived terms

* zdawać egzamin impf, zdać egzamin pf
* zdawać rachunek impf, zdać rachunek pf
* zdawać sobie sprawę impf, zdać sobie sprawę pf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), zdawać się is one of the most used words in Polish, appearing 5 times in scientific texts, 0 times in news, 5 times in essays, 51 times in fiction, and 46 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 107 times, making it the 585th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “zdawać się”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 763

### Further reading

* zdawać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* zdawać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zdawać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zdawać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “zdawać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “zdawać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zdawać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 404
* zdawać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* zdawać się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* Zygmunt Wasilewski (1895) “zdawać”, in “Słowniczek wyrazów ludowych we wsi Jaksicach”, in Prace Filologiczne (in Polish), volume 5, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 97