# walczyć
## Old Polish
### Etymology

From walka +‎ -yć. First attested in the 15th century. Compare Old Czech válčiti.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /valʲt͡ʃʲɨt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /valʲt͡ʃʲɨt͡ɕ/

### Verb

walczyć impf
* (intransitive or reflexive with się, attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) to fight with a weapon [with za (+ accusative) ‘for whom/what’] [with za (+ instrumental) ‘for whom’] [with z (+ instrumental) ‘with whom/what’] [with naprzeciw or przeciw (+ dative) ‘against whom’]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page gl. 170a:Nam ouis pugnauit, valczyla szø, cum lupo[Nam ouis pugnauit, walczyła się, cum lupo]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page gl. 155a:Apostoli pro fide pugnarunt valczyly[Apostoli pro fide pugnarunt walczyli]
** 1930 [c. 1455], “Jud”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 11, 9:Gestly eszescye wyernye ku mnye prziszly, abich walczil (ut pugnem) za was przecyw sinom Amonowim[Jestli[e]żeście wiernie ku mnie przyszli, abych walczył (ut pugnem) za was przeciw synom Amonowym]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 43a:Day pokoy, myli panie..., bocz nye iest gynszi, ktorj bi walczil za namy jedno ti, boze nas[Daj pokoj, miły Panie..., boć nie jest jinszy, ktory by walczył za nami, jedno ty, Boże nasz]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 173a:A presto, gdisczy ktory clouek svim neprzygaczelem che szø valcicz, tedycz vøcz on szebe dludze odzene sdrucy[A przezto gdyżci ktory człowiek z swym nieprzyjacielem chce się walczyć, tedyć więc on z siebie długie odzienie zdruci]
** 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎, Modlitewnik Nawojki, page 169:Day my, myly panye Crysthe, mocz z nyeba, yzbych przewyczyązyla dvschnego nyeprzyyaczyelya czvyaczego y walczaczego naprzeczyw mnye[Daj mi, miły Panie Kryste, moc z nieba, iżbych przewiciężyła dusznego nieprzyjaciela czującego i walczącego naprzeciw mnie]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 26v:Certare kempfen streyten oder fechten valczycz[Certare kempfen streyten oder fechten walczyć]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 105r:Preliari id est bellare prelium committere fechten oder streyten vąlczycz[Preliari id est bellare prelium committere fechten oder streyten walczyć]
* to fight for (to strive for)
** 1885-2024 [c. 1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume IV, page 577:Valczi laborat[Walczy laborat]
** 1977 [End of the 15th century], “Vergili Georgicorum schedae Gnesnenses”, in Bogdanus Bolz, Wanda Żurowska-Górecka, editors, Symbolae Philologorum Posnaniensium, volume 3, page 77:Nec cellis ideo contende, nye walcz, Falernis, muszkatella[Nec cellis ideo contende, nie walcz, Falernis, muszkatela]

#### Derived terms

* walczenie
* zwalczyć pf

#### Related terms

* waleczny
* walecznica
* walecznik
* walka
* zwalczenie

#### Descendants

* Polish: walczyć, walcyć (“to pester”) (Lasovia)
* Silesian: walczyć

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “walka”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “walka”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “walczyć (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “walczyć”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Alternative forms

* walcyć (“to pester”) (Lasovia)

### Etymology

Inherited from Old Polish walczyć. By surface analysis, walka +‎ -yć. Compare Czech válčit.

### Pronunciation

* IPA: /ˈval.t͡ʂɘt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈval.t͡ʂɨt͡ɕ/, /vɒl.t͡ʂɨt͡ɕ/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -alt͡ʂɘt͡ɕ
* Syllabification: wal‧czyć

### Verb

walczyć impf
* (intransitive) to fight (to use force or weapons against persons or large groups of people who also use force or weapons in order to cause them to give up resistance) [with przeciw (+ dative) ‘against whom’] [with z (+ instrumental) ‘with whom’] [with o (+ accusative) ‘for/over what’] [with za (+ accusative) ‘for (the benefit) whom/what’]
* (intransitive) to fight with (to participate in a sports competition or competition conducted for someone else's entertainment) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
    Synonym: rywalizować
* (intransitive) to fight with (to strive to defeat an opponent in some dispute or rivalry) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
    Synonyms: bić się, wojować, zmagać się
* (intransitive) to fight for (to strive to eliminate; to strive to to obtain something) [with o (+ accusative) ‘for whom/what’] [with z (+ instrumental) ‘with what’]
* (intransitive) to fight for (to try to win the favor of some people) [with o (+ accusative) ‘for what’]
* (intransitive, literary, of forces of nature etc.) to fight (to oppose one another) [with z (+ instrumental) ‘with what’]
    Synonym: sprzeciwiać się
* (intransitive) to fight against (to counteract)
    Synonym: sprzeciwiać się
* (intransitive) to fight oneself (to resist ones needs)
* (intransitive) to fight for (to strive to achieve)
* (intransitive) to fight for (to defend) [with o (+ accusative) ‘for what’]
    Synonym: bronić
* (intransitive, obsolete) to fight off, to overcome (to succeed in fighting)
    Synonym: zwalczać

#### Derived terms

* powalczyć pf
* przewalczyć pf, przewalczać impf
* współwalczyć impf
* wywalczyć pf, wywalczać impf
* zawalczyć pf
* zwalczyć pf, zwalczać impf
* walczyć o lepsze impf
* walczyć wręcz impf
* walczyć z wiatrakami impf
* walczyć ze śmiercią impf

#### Related terms

* waleczny
* walecznie
* walczerz
* waleczność
* walka

#### Descendants

* → Kashubian: walczëc

### Further reading

* walczyć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* walczyć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “walczyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (19.05.2021) “WALCZYĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “walczyć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “walczyć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “walczyć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 447
* walczyć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish walczyć. By surface analysis, walka +‎ -yć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈval.t͡ʂɪt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -alt͡ʂɪt͡ɕ
* Syllabification: wal‧czyć

### Verb

walczyć impf
* (intransitive) to fight (to be involved in a physical confrontation)

#### Conjugation
### Further reading

* Henryk Jaroszewicz (2022) “walczyć”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 148