# ծով
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian ծով (cov).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /t͡sov/, [t͡sov]
* (Western Armenian) IPA: /d͡zov/, [d͡zov]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

ծով • (cov)
* sea
* big lake
    Վանա ծով ― Vana cov ― lake Van
* large artificial body of water
* the area covered with water, as opposed to land
* (figuratively) a large quantity, a sea (of), an ocean (of)

#### Derived terms

* անդրծովյան (andrcovyan)
* ընդծովյա (əndcovya)
* ծովաբողկ (covaboġk)
* ծովագայլ (covagayl)
* ծովագիր (covagir)
* ծովագոգ (covagog)
* ծովագռավ (covagṙav)
* ծովազեփյուռ (covazepʻyuṙ)
* ծովախեցգետին (covaxecʻgetin)
* ծովախոզուկ (covaxozuk)
* ծովախորշ (covaxorš)
* ծովախտ (covaxt)
* ծովածոց (covacocʻ)
* ծովակալություն (covakalutʻyun)
* ծովակաղին (covakaġin)
* ծովակն (covakn)
* ծովակոծ (covakoc)
* ծովահանգույց (covahanguycʻ)
* ծովահարս (covahars)
* ծովահեն (covahen)
* ծովահենություն (covahenutʻyun)
* ծովաձի (covaji)
* ծովամամուռ (covamamuṙ)
* ծովամայր (covamayr)
* ծովանկար (covankar)
* ծովանկարիչ (covankaričʻ)
* ծովանկարչություն (covankarčʻutʻyun)
* ծովաշուն (covašun)
* ծովաորոր (covaoror)
* ծովաչափ (covačʻapʻ)
* ծովապատնեշ (covapatneš)
* ծովաջուր (covaǰur)
* ծովասեզ (covasez)
* ծովասպատակ (covaspatak)
* ծովաստղ (covastġ)
* ծովավիշապ (covavišap)
* ծովատառեխ (covataṙex)
* ծովարջ (covarǰ)
* ծովափ (covapʻ)
* ծովափիղ (covapʻiġ)
* ծովափրփուր (covapʻrpʻur)
* ծովեզրաբնակ (covezrabnak)
* ծովոզնի (covozni)
* ծովորոր (covoror)
* ռազմածովային (ṙazmacovayin)
* փոխծովակալ (pʻoxcovakal)

## Old Armenian
### Etymology

Possibly from Urartian 𒍮𒂊 (ṣu-e /⁠ṣûə, ṣue⁠/, “inland sea, large lake”). Alternatively, of Proto-Indo-European origin, with Old Irish gó (“sea”) and Old Norse kaf as cognates. In the latter case the Urartian word is borrowed from Proto-Armenian. See also ծաւի (cawi), Aghwan 𐕂𐔰 (c̣a).

### Noun

ծով • (cov)
* sea
    կապուտակային ծով ― kaputakayin cov ― blue sea
    անշարժ ծով ― anšarž cov ― still sea
    խաղաղաւէտ ծով ― xałaławēt cov ― quiet sea
    ընդարձակ ծով ― əndarjak cov ― vast sea
    անհուն ծով ― anhun cov ― immense sea
    մրրկալից ծով ― mrrkalicʻ cov ― stormy or tempestuous sea
    մոլեգին ծով ― molegin cov ― dreadful of furious sea
    զայրագին ծով ― zayragin cov ― angry or raging sea
    փրփրադէզ ծով ― pʻrpʻradēz cov ― foaming sea
    որոտընդոստ/ահեղագոչ ծով ― orotəndost/ahełagočʻ cov ― thundering or roaring sea
    անսանձ ծով ― ansanj cov ― unruly or ungovernable sea
    սպառնալից ծով ― spaṙnalicʻ cov ― threatening sea
    անգութ ծով ― angutʻ cov ― pitiless sea
    անդունդք ծովու ― andundkʻ covu ― the depths of ocean, the mighty deep
    ի խորս ծովու ― i xors covu ― far out at sea
    կապուտակն ծովուց ― kaputakn covucʻ ― sea-green
    ջուր ծովու ― ǰur covu ― sea-water
    աշխարհացոյց ծովու ― ašxarhacʻoycʻ covu ― sea-chart
    հէն ծովու ― hēn covu ― sea-rover, pirate
    ընտել ծովու ― əntel covu ― accustomed to the sea
    ընդ ծով եւ ընդ ցամաք ― ənd cov ew ənd cʻamakʻ ― by sea and land
    գնալ ընդ ծով ― gnal ənd cov ― to go to sea, to put to sea, to sail
    անցանել ընդ ծով ― ancʻanel ənd cov ― to go over or across, to cross the sea
    ծով հեշտութեանց ― cov heštutʻeancʻ ― (figuratively) a sea of delights
    ծով ցաւոց ― cov cʻawocʻ ― (figuratively) a sea of griefs or sorrows
    զեփիւռ ծովու ― zepʻiwṙ covu ― sea-breeze
    ծով հողմախաղաղ ― cov hołmaxałał ― calm sea
    հարթածաւալ ծով ― hartʻacawal cov ― sea, as smooth as glass
    մոլեգնութիւն ծովու ― molegnutʻiwn covu ― the raging or fury of the sea, the roughness of the waters
    հեղեղ ծովու ― hełeł covu ― sea-breach
    ալէկոծ, յուզեալ է ծովն ― alēkoc, yuzeal ē covn ― the sea is turbulent, swelling, rolling
    ալէկոծի, փրփրէ ծովն ― alēkoci, pʻrpʻrē covn ― the sea runs high, foams, froths
    ծովն լայնասփիւռ ― covn laynaspʻiwṙ ― the main sea, the deep, the high or open sea
    ծով աչեր ― cov ačʻer ― blue or sea-green eyes
    զծով գովեսջիր, այլ ի ցամաքի կացջիր ― zcov govesǰir, ayl i cʻamakʻi kacʻǰir ― praise the sea, and keep on land
* large body of water
* (biblical) the molten sea in the Temple
* the West (because the Mediterranean sea was west of Palestine)

#### Derived terms

* աշխարհածով (ašxarhacov)
* երկծով (erkcov)
* լճածով (lčacov)
* ծովաբաժին (covabažin)
* ծովագնաց (covagnacʻ)
* ծովագնացիկ (covagnacʻik)
* ծովագնացութիւն (covagnacʻutʻiwn)
* ծովագոյն (covagoyn)
* ծովադիտակ (covaditak)
* ծովազազ (covazaz)
* ծովաթաղանթ (covatʻałantʻ)
* ծովաթաց (covatʻacʻ)
* ծովալիճ (covalič)
* ծովախոր (covaxor)
* ծովածածուկ (covacacuk)
* ծովածանակ (covacanak)
* ծովածաւալ (covacawal)
* ծովածին (covacin)
* ծովածիր (covacir)
* ծովածուփ (covacupʻ)
* ծովածփանք (covacpʻankʻ)
* ծովածփելի (covacpʻeli)
* ծովակ (covak)
* ծովակալ (covakal)
* ծովակալեմ (covakalem)
* ծովական (covakan)
* ծովակոծութիւն (covakocutʻiwn)
* ծովակողմ (covakołm)
* ծովակողմն (covakołmn)
* ծովակոյս (covakoys)
* ծովակուլ (covakul)
* ծովակուտակ (covakutak)
* ծովակուր (covakur)
* ծովահայեաց (covahayeacʻ)
* ծովահեղձ (covahełj)
* ծովահեղձիկ (covahełjik)
* ծովահեղձոյց (covahełjoycʻ)
* ծովահեղձուկ (covahełjuk)
* ծովահեղձօղ (covahełjōł)
* ծովահերձ (covaherj)
* ծովահերձիկ (covaherjik)
* ծովահերձող (covaherjoł)
* ծովահոս (covahos)
* ծովաճաճանչ (covačačančʻ)
* ծովամարտիկ (covamartik)
* ծովամարտութիւն (covamartutʻiwn)
* ծովամաց (covamacʻ)
* ծովամէջք (covamēǰkʻ)
* ծովամոյն (covamoyn)
* ծովամուխ (covamux)
* ծովամտոյց (covamtoycʻ)
* ծովայածուկ (covayacuk)
* ծովային (covayin)
* ծովանամ (covanam)
* ծովանման (covanman)
* ծովանցիկ (covancʻik)
* ծովաչու (covačʻu)
* ծովապատ (covapat)
* ծովապատիժ (covapatiž)
* ծովապետ (covapet)
* ծովասաստ (covasast)
* ծովասոյզ (covasoyz)
* ծովավաստակ (covavastak)
* ծովավէժ (covavēž)
* ծովատեղ (covateł)
* ծովատիպ (covatip)
* ծովացուլ (covacʻul)
* ծովացուցանեմ (covacʻucʻanem)
* ծովափնեայ (covapʻneay)
* ծովաքատակ (covakʻatak)
* ծովեզերակայ (covezerakay)
* ծովեզերային (covezerayin)
* ծովեզերայք (covezeraykʻ)
* ծովեզերեայ (covezereay)
* ծովեզերեայք (covezereaykʻ)
* ծովեզր (covezr)
* ծովեզրեայ (covezreay)
* ծովեզրեցի (covezrecʻi)
* ծովեղէն (covełēn)
* ծովեմ (covem)
* ծովեցի (covecʻi)
* ծովընթաց (covəntʻacʻ)
* ծովընկեցիկ (covənkecʻik)
* ծովընկէց (covənkēcʻ)
* ծովիկ (covik)
* մեծածով (mecacov)
* միջածով (miǰacov)
* միջածովեմ (miǰacovem)
* միջնածով (miǰnacov)
* ներծովային (nercovayin)

#### Descendants

* Armenian: ծով (cov)

### References

* Diakonoff, Igor M. (1985) “Hurro-Urartian Borrowings in Old Armenian”, in Journal of the American Oriental Society‎, volume 105, number 4, pages 597–603
* Martirosyan, Hrach (2010) “arcui”, in Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 139
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “ծով”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “ծով”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “ծով”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Thorsø, Rasmus (2023) Prehistoric loanwords in Armenian: Hurro-Urartian, Kartvelian, and the unclassified substrate‎, PhD dissertation, Leiden University, pages 26,59-60