# fuaraigh
## Irish
### Etymology

From fuar +‎ -igh.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /ˈfˠuəɾˠɪɟ/
* (Galway) IPA: /ˈfˠuəɾˠə/
* (Mayo) IPA: /ˈfˠuəɾˠiː/
* (Ulster) IPA: /ˈfˠiːɾˠi/, (older) /ˈfˠɯːɾˠi/

### Verb

fuaraigh (present analytic fuaraíonn, future analytic fuaróidh, verbal noun fuarú, past participle fuaraithe)
* (transitive, intransitive) cool
* (transitive, metallurgy) quench (cool rapidly by dipping into a bath of coolant)

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | fuaraím | fuaraíonn tú; fuaraír$^†$ | fuaraíonn sé, sí | fuaraímid; fuaraíonn muid | fuaraíonn sibh | fuaraíonn siad; fuaraíd$^†$ | a fhuaraíonn; a fhuaraíos / a bhfuaraíonn* | fuaraítear |
| indicative | past | d'fhuaraigh mé; d'fhuaraíos / fhuaraigh mé‡; fhuaraíos‡ | d'fhuaraigh tú; d'fhuaraís / fhuaraigh tú‡; fhuaraís‡ | d'fhuaraigh sé, sí / fhuaraigh sé, sí‡ | d'fhuaraíomar; d'fhuaraigh muid / fhuaraíomar‡; fhuaraigh muid‡ | d'fhuaraigh sibh; d'fhuaraíobhair / fhuaraigh sibh‡; fhuaraíobhair‡ | d'fhuaraigh siad; d'fhuaraíodar / fhuaraigh siad‡; fhuaraíodar‡ | a d'fhuaraigh / ar fhuaraigh* | fuaraíodh |
| indicative | past habitual | d'fhuaraínn / fhuaraínn‡; bhfuaraínn‡‡ | d'fhuaraíteá / fhuaraíteá‡; bhfuaraíteá‡‡ | d'fhuaraíodh sé, sí / fhuaraíodh sé, sí‡; bhfuaraíodh sé, sí‡‡ | d'fhuaraímis; d'fhuaraíodh muid / fhuaraímis‡; fhuaraíodh muid‡; bhfuaraímis‡‡; bhfuaraíodh muid‡‡ | d'fhuaraíodh sibh / fhuaraíodh sibh‡; bhfuaraíodh sibh‡‡ | d'fhuaraídís; d'fhuaraíodh siad / fhuaraídís; fhuaraíodh siad‡; bhfuaraídís‡‡; bhfuaraíodh siad‡‡ | a d'fhuaraíodh / a bhfuaraíodh* | d'fhuaraítí / fhuaraítí‡; bhfuaraítí‡‡ |
| future | future | fuaróidh mé; fuaród; fuaróchaidh mé$^†$ | fuaróidh tú; fuaróir$^†$; fuaróchaidh tú$^†$ | fuaróidh sé, sí; fuaróchaidh sé, sí$^†$ | fuaróimid; fuaróidh muid; fuaróchaimid$^†$; fuaróchaidh muid$^†$ | fuaróidh sibh; fuaróchaidh sibh$^†$ | fuaróidh siad; fuaróid$^†$; fuaróchaidh siad$^†$ | a fhuaróidh; a fhuarós; a fhuaróchaidh$^†$; a fhuaróchas$^†$ / a bhfuaróidh*; a bhfuaróchaidh*$^†$ | fuarófar; fuaróchar$^†$ |
| conditional | conditional | d'fhuaróinn; d'fhuaróchainn$^†$ / fhuaróinn‡; fhuaróchainn$^†$‡; bhfuaróinn‡‡; bhfuaróchainn$^†$‡‡ | d'fhuarófá; d'fhuaróchthá$^†$ / fhuarófá‡; fhuaróchthá$^†$‡; bhfuarófá‡‡; bhfuaróchthá$^†$‡‡ | d'fhuaródh sé, sí; d'fhuaróchadh sé, sí$^†$ / fhuaródh sé, sí‡; fhuaróchadh sé, sí$^†$‡; bhfuaródh sé, sí‡‡; bhfuaróchadh sé, sí$^†$‡‡ | d'fhuaróimis; d'fhuaródh muid; d'fhuaróchaimis$^†$; d'fhuaróchadh muid$^†$ / fhuaróimis‡; fhuaródh muid‡; fhuaróchaimis$^†$‡; fhuaróchadh muid$^†$‡; bhfuaróimis‡‡; bhfuaródh muid‡‡; bhfuaróchaimis$^†$‡‡; bhfuaróchadh muid$^†$‡‡ | d'fhuaródh sibh; d'fhuaróchadh sibh$^†$ / fhuaródh sibh‡; fhuaróchadh sibh$^†$‡; bhfuaródh sibh‡‡; bhfuaróchadh sibh$^†$‡‡ | d'fhuaróidís; d'fhuaródh siad; d'fhuaróchadh siad$^†$ / fhuaróidís‡; fhuaródh siad‡; fhuaróchadh siad$^†$‡; bhfuaróidís‡‡; bhfuaródh siad‡‡; bhfuaróchadh siad$^†$‡‡ | a d'fhuaródh; a d'fhuaróchadh$^†$ / a bhfuaródh*; a bhfuaróchadh*$^†$ | d'fhuarófaí; d'fhuaróchthaí$^†$ / fhuarófaí‡; fhuaróchthaí$^†$‡; bhfuarófaí‡‡; bhfuaróchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go bhfuaraí mé; go bhfuaraíod$^†$ | go bhfuaraí tú; go bhfuaraír$^†$ | go bhfuaraí sé, sí | go bhfuaraímid; go bhfuaraí muid | go bhfuaraí sibh | go bhfuaraí siad; go bhfuaraíd$^†$ | — | go bhfuaraítear |
| subjunctive | past | dá bhfuaraínn | dá bhfuaraíteá | dá bhfuaraíodh sé, sí | dá bhfuaraímis; dá bhfuaraíodh muid | dá bhfuaraíodh sibh | dá bhfuaraídís; dá bhfuaraíodh siad | — | dá bhfuaraítí |
| imperative | imperative | fuaraím | fuaraigh | fuaraíodh sé, sí | fuaraímis | fuaraígí; fuaraídh$^†$ | fuaraídís | — | fuaraítear |
| verbal noun | verbal noun | fuarú | fuarú | fuarú | fuarú | fuarú | fuarú | fuarú | fuarú |
| past participle | past participle | fuaraithe | fuaraithe | fuaraithe | fuaraithe | fuaraithe | fuaraithe | fuaraithe | fuaraithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### References

* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 29

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “fuaraigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “fuaraigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “fuaraigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024