# гаспадар
## Belarusian
### Alternative forms

* haspadar — Łacinka (Belarusian Latin alphabet)

### Etymology

Inherited from Old Ruthenian господаръ (hospodar). Compare Polish gospodarz and Ukrainian госпо́дар (hospódar).

### Pronunciation

* IPA: [ɣaspaˈdar]
* Audio:(file)

### Noun

гаспада́р • (haspadár) m pers (genitive гаспадара́, nominative plural гаспадары́, genitive plural гаспадаро́ў, feminine гаспады́ня)
* farmer, homeowner, landowner, owner, proprietor (a real estate, farm or business owner)
    Synonyms: улада́льнік (uladálʹnik), ула́снік (ulásnik)
** 1919, Arkadź Smolič, Географія Беларусі, Vilnius: Друкарня „Промень“, page 51:Так сама гэты спосаб гаспадаркі мы знойдзем у большасьці дробных гаспадароў, што сядзяць на адзіноце на фаліварках і хутарох, асабліва на захадзе.Tak sama hety spósab haspadarki my znójdzjem u bólʹšasʹci dróbnyx haspadaróŭ, što sjadzjacʹ na adzinócje na falivarkax i xutaróx, asabliva na zaxadzje.This method of farming can be also found among the majority of small landowners, who live in seclusion on isolated farms and khutors, especially in the west.
* master (the owner of an animal or slave)
** 1939 [1906], Jack London, anonymous translator, Белы клык, Minsk: ДВБ, translation of White Fang, page 164:Белы Клык рваўся з рыкам, але не кусаў гаспадара і пасля рэзкага вокрыку хутка супакоіўся.Bjely Klyk rvaŭsja z rykam, alje nje kusaŭ haspadara i paslja rezkaha vókryku xutka supakóiŭsja.[original: White Fang struggled and snarled, but made no attempt to bite, while he quickly quieted down at a sharp word from the master.]
* host (one which receives or entertains a guest)
** 1934 [1820], Walter Scott, translated by Іван Гарбуз, Айвенго, Minsk: ДВБ, translation of Ivanhoe, page 109:— Я сам быў у Палестыне, сэр алтарнік, — сказаў рыцар, — і зараз успомніў, што паводле тамтэйшых звычаяў кожны гаспадар, частуючы госця, павінен сам браць удзел у трапезе, каб не падумалі, што ў ядзе ёсць атрута. Я, вядома, не думаю западозрыць святога чалавека ў здрадніцтве, аднак буду вельмі табе ўдзячны, калі ты зробіш згодна ўсходняга звычаю.— Ja sam byŭ u Paljestynje, ser altarnik, — skazaŭ rycar, — i zaraz uspómniŭ, što pavódlje tamtejšyx zvyčajaŭ kóžny haspadar, častujučy hóscja, pavinjen sam bracʹ udzjel u trapjezje, kab nje padumali, što ŭ jadzje joscʹ atruta. Ja, vjadóma, nje dumaju zapadózrycʹ svjatóha čalavjeka ŭ zdradnictvje, adnak budu vjelʹmi tabje ŭdzjačny, kali ty zróbiš zhódna ŭsxódnjaha zvyčaju.[original: "I have been in Palestine, Sir Clerk," said the knight, stopping short of a sudden, "and I bethink me it is a custom there that every host who entertains a guest shall assure him of the wholesomeness of his food, by partaking of it along with him. Far be it from me to suspect so holy a man of aught inhospitable; nevertheless I will be highly bound to you would you comply with this eastern custom."]"I have been in Palestine, Sir Clerk," said the knight, "and now I recall that according to the customs there, every host, when treating a guest, must partake in the meal themselves, so that no one suspects the food is poisoned. Of course, I do not mean to suspect a holy man of treachery, nevertheless I will be highly bound to you would you comply with this eastern custom."
* handyman (someone with practical skills around the house)
** 2017 December 28, “Топ-20 зайздросных жаніхоў краіны — дзяўчаты, трымайцеся! ФОТЫ [The country's top 20 most desirable bachelors—ladies, hold on tight! PHOTOS]”, in Naša Niva‎, archived from the original on 2023-01-05:Адзначым, што ў дадатак да ўсяго Вінсэнт добры гаспадар: для яго няма праблемы прасвідраваць дзірку ці пафарбаваць сцены.Adznačym, što ŭ dadatak da ŭsjahó Vinsent dóbry haspadar: dlja jahó njama prabljemy prasvidravacʹ dzirku ci pafarbavacʹ scjeny.Note that in addition to everything, Vinsent is a good handyman: it is not a problem for him to drill a hole or paint the walls.
* (colloquial) husband

#### Declension

$^1$Used with the numbers 2, 3, 4 and higher numbers after 20 ending in 2, 3, and 4.

### References

* Martynaŭ, V. U., Tsykhun, G. A., editors (1978–2017), “гаспадар”, in Этымалагічны слоўнік беларускай мовы [Etymological Dictionary of the Belarusian Language] (in Belarusian), Minsk: Belaruskaia navuka
* Zhurawski, A. I., editor (1986), “господаръ”, in Гістарычны слоўнік беларускай мовы [Historical Dictionary of the Belarusian Language] (in Belarusian), numbers 7 (гляденье – девичество), Minsk: Navuka i tekhnika, page 105
* “гаспадар” in Belarusian–Russian dictionaries and Belarusian dictionaries at slounik.org
* "гаспадар" in Kandrat Krapiva's Explanatory Dictionary of the Belarusian Language (1977-1984) at Verbum