# zrozumieć
## Old Polish
### Alternative forms

* zrozmieć

### Etymology

From z- +‎ rozumieć. First attested in the fifteenth century. Compare Old Czech zrozoměti and Old Slovak zrozumieť.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /zrɔzumjɛ(ː)t͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /zrɔzumjɛt͡ɕ/, /zrɔzumjet͡ɕ/

### Verb

zrozumieć pf (imperfective rozumieć)
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to understand (to grasp a concept fully in one's mind) [with dative or accusative]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 36b:Od przikazanya twego zrozumialem (a mandatis tuis intellexi Psal 118, 104), przeto nyenawidzalem wszelkiey drogy zlosczi[Od przykazania twego zrozumiałem (a mandatis tuis intellexi Psal 118, 104), przeto nienawidziałem wszelkiej drogi złości]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 18, 21:Ktorim *vbiczagem mogø srozmyecz slowv (intelligere verbum), ktoregosz gest pan nye movil?[Ktorym obiczajem mogę srozmieć słowu (intelligere verbum), ktoregoż jest Pan nie mowił?]
** 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 5, 4:Dussa, ktorasz... zrozvmye grzech swoy (quae... intellexerit delictum suum)[Dusza, ktoraż... zrozumie grzech swoj (quae... intellexerit delictum suum)]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 247:Patrzsze, a srozumyesch, czemu syą ludze ludzmi sromayą[Patrzże, a srozumiesz, czemu się ludzie ludźmi sromają]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 28, 49:Prziwyedze na czø pan narod..., gegosz yøzikovi nye bødzesz mocz srozvmyecz (cuius linguam intelligere non possis)[Przywiedzie na cię Pan narod..., jegoż językowi nie będziesz moc srozumieć (cuius linguam intelligere non possis)]
* to notice kindly, to not ignore
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 39, 1:Waschą ządzachmy szroszvmyely (affectionem vestram bene intelleximus, OrtMac 43: *sządzya wasząszmy... vrozumyely) a radzy bychmy waszym myesczanom ku praw (leg. prawu) poszluszyly, czo bychom vmyely[Waszę żądząchmy zrozumieli (affectionem vestram bene intelleximus, OrtMac 43: żądzą waszęsmy... urozumieli) a radzi bychmy waszym mieszczanom ku prawu posłużyli, co bychom umieli]

#### Related terms

* zrozumianie
* zrozumienie

#### Descendants

* Polish: zrozumieć
* Silesian: zrozumieć

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zrozumieć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish zrozumieć. By surface analysis, z- +‎ rozumieć. Compare Kashubian zrozmiec and Ukrainian зрозумі́ти (zrozumíty).

### Pronunciation

* IPA: /zrɔˈzu.mjɛt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /zrɔˈzu.mjɛt͡ɕ/, /zrɔˈzu.mjet͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -umjɛt͡ɕ
* Syllabification: zro‧zu‧mieć

### Verb

zrozumieć pf (imperfective rozumieć)
* (transitive) to understand; to realize (to begin to grasp a concept fully in one's mind)
    Synonyms: obczaić, pojąć, pokumać, sczaić, skapować, skumać, zakapować, zakumać
* (transitive) to understand; to realize (to begin to grasp something is true)
* (transitive) to understand (to assign a particular meaning to something)
* (transitive) to understand (to empathize with someone or something)
    Synonyms: pojąć, wczuć się
* (reflexive with się) to understand each other [with z (+ instrumental)]

#### Derived terms

* zrozumiały
* zrozumienie
* syty głodnego nie zrozumie

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), zrozumieć is one of the most used words in Polish, appearing 10 times in scientific texts, 2 times in news, 8 times in essays, 36 times in fiction, and 49 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 105 times, making it the 595th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “zrozumieć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 787

### Further reading

* zrozumieć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* zrozumieć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zrozumieć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zrozumieć się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ZROZUMIEĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 20.03.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “zrozumieć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “zrozumieć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zrozumieć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 613
* zrozumieć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish zrozumieć. By surface analysis, z- +‎ rozumieć.

### Pronunciation

* IPA: /zrɔˈzu.mjɛt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -umjɛt͡ɕ
* Syllabification: zro‧zu‧mieć

### Verb

zrozumieć pf (imperfective rozumieć)
* (transitive) to understand (to grasp a concept fully in one's mind)

#### Conjugation

This verb needs an inflection-table template.

### Further reading

* zrozumieć in silling.org