# barzo
## Kashubian
### Etymology

Borrowed from Middle Polish barzo. Compare Slovincian barzô.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbar.zɔ/
* Rhymes: -arzɔ
* Syllabification: bar‧zo

### Adverb

barzo (comparative barżi, superlative nôbarżi)
* very

### Further reading

* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “bardzo”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “barzo”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Old Polish
### Etymology

From barzy +‎ -o. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /barzɔ/
* IPA: (15th CE) /barzɔ/

### Adverb

barzo
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Masovia) very
    Synonym: barz
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 5a:A cdiszcy vøcz ten tho gisty czeszarsz tho vydzene y ten tho dzif gestcy gy on bil vsrzal, tedycz vøcz gestcy szø on bil themu barszo dzyuoual[A kdyżci więc ten to jisty cesarz to widzenie i ten to dziw jestci ji on był uźrzał, tedyć więc jestci się on był temu barzo dziwował]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 35b:Iako barzo milowalem zakon twoy, panie (quomodo dilexi legem tuam, Domine Psal 118, 97), wszego dnya myslenie moie iest[Jako barzo miłowałem zakon twoj, Panie (quomodo dilexi legem tuam, Domine Psal 118, 97)! Wszego dnia myślenie moje jest]
** 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 492:Tako barszo adeo[Tako barzo adeo]
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page bv 40:Timy sloui mødresc faly... Nicolaia [z sk]utka duoiakego barzo znamenitego[Tymi słowy mędrzec fali... Nikołaja [z sk]utka dwojakiego barzo znamienitego]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 4b:A tako vøcz gego mila matuchna, gdiszcy gest gy ona bila porodzyla, tedycz vøcz ona gest bila k nemu barszo laskaue mouila[A tako więc jego miła matuchna gdyżci jest ji ona była porodziła, tedyć więc ona jest była k niemu barzo łaskawie mowiła]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 133v:Summe barzo[Summe barzo]
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) completely, entirely
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 77, 65::Vsliszal bog y wzga[r]dzal y ku niczemu przinosl barzo Israhel (ad nihilum redegit valde Israel)... y dal w *ioczstwo czescz gich y czudnoscz gich w *rocze neprzyaczelowi[Usłyszał Bog i wzga[r]dzał, i ku niczemu przyniosł barzo Israhel (ad nihilum redegit valde Israel)... I dał w jęcstwo cześć jich i cudność jich w ręce nieprzyjacielowi]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 117:Ruta est quedam herba raute et est calida et sicca in tercio gradu dobre zyele czysczy oczy barzo vyelye[Ruta est quedam herba raute et est calida et sicca in tercio gradu dobre ziele czyści oczy barzo wiele]
* well, correctly
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 153:Palce miał wielebne, długie a barzo złączone (longi, generosi, bene iuncti)[Palce miał wielebne, długie a barzo złączone (longi, generosi, bene iuncti)]
* quickly
** 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 23, 16:A tak barzo y richlo powstanye przecziw wam gnyew bozi (cito atque velociter consurget... furor domini)[A tak barzo i rychło powstanie przeciw wam gniew boży (cito atque velociter consurget... furor Domini)]
* a lot, much, many
** 1451-1455, Legenda o świętym Aleksym‎, line 36:A gdy szyą mv szyn narodzyl, ... then byl oczcza barszo lepszy[A gdy się mu syn narodził, ... ten był oćca barzo lepszy]

#### Derived terms

* barz

#### Related terms

* berzkość

#### Descendants

* Polish: bardzo, barzo (Middle Polish or Central Greater Poland)
** → Kashubian: (through Middle Polish) barzo
** → Slovincian: (through Middle Polish) barzô
** → Ukrainian: ба́рдзо (bárdzo)
* Silesian: bardzo, barzo

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “bardzo”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “bardzo”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Bańkowski, Andrzej (2000) “bardzo”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Brückner, Aleksander (1927) “bardzo”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “(bardzo) bar-zo”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “(bardzo) barzo”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Pronunciation

* (Middle Polish) IPA: /ˈbar.zɔ/
* (Greater Poland):
** (Central Greater Poland) IPA: /ˈbar.zɔ/

### Adverb

barzo (not comparable)
* (Middle Polish, Central Greater Poland) Alternative form of bardzo (“very”)
* (Middle Polish) fast, quickly

### Further reading

* Oskar Kolberg (1877) “barzo”, in “Rzecz o mowie ludu wielkopolskiego”, in Zbiór wiadomości do antropologii krajowéj (in Polish), volume 1, III (Materyjały etnologiczne), page 17

## Romanian
### Pronunciation

* IPA: [ˈbarzo]

### Noun

barzo f
* vocative singular of barză

## Silesian
### Pronunciation

* IPA: /ˈbar.zɔ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -arzɔ
* Syllabification: bar‧zo

### Adverb

barzo
* Alternative form of bardzo

### Further reading

* barzo in silling.org