# wynosić
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *vynositi. By surface analysis, wy- +‎ nosić. First attested in 1395.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vɨnɔɕit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /vɨnɔɕit͡ɕ/

### Verb

wynosić impf (perfective wynieść)
* (attested in Masovia, Sieradz-Łęczyca) to carry out (to take with oneself carrying something)
** 1920 [1403], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 350, Płońsk:Iacom ia ne winoszil Racziborowi trzech cop rszi s gego gumna[Jakom ja nie wynosił Raciborowi trzech kop rży s jego gumna]
** 1920 [1405], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 615, Płońsk:Yacom ya ne winoszil Luthkowy lanky brzemenem[Jakom ja nie wynosił Lutkowi łąki brzemieniem]
** 1973 [1493], Elżbieta Belcarzowa, Felicja Wysocka, editors, Glosy polskie w zbiorze kazań łacińskich w rękopisie Biblioteki Jagiellońskiej nr 67/54‎, Lutomiersk, page 125:Quia proficientes provehit, vinoschy, facta est navis tutele et salutis[Quia proficientes provehit, wynosi, facta est navis tutele et salutis]
* to reveal secrets, to spread the word to unauthorized people
** 1897 [1395], Teki Adolfa Pawińskiego‎, volume III, number 3781, Łęczyca Land:Cum Climo... vituperauit Niconem... et alios fratres ipsius..., quod... essent proditores secretorum ciuitatis et ipsam seriem consilii eorum aliis nunciarent et seu reuelarent vlg. vynosily[Cum Climo... vituperauit Niconem... et alios fratres ipsius..., quod... essent proditores secretorum ciuitatis et ipsam seriem consilii eorum aliis nunciarent et seu reuelarent vlg. wynosili]

#### Related terms

* wyniesienie

#### Descendants

* Polish: wynosić
* Silesian: wynosić

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wynosić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish wynosić. By surface analysis, wy- +‎ nosić.

### Pronunciation

* IPA: /vɘˈnɔ.ɕit͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /vɨˈnɔ.ɕit͡ɕ/
* Audio 1; “wynosić”:(file)
* Audio 2; “wynosić się”:(file)
* Rhymes: -ɔɕit͡ɕ
* Syllabification: wy‧no‧sić

### Verb

wynosić impf (perfective wynieść)
* (transitive) to carry out, to take out (to remove from the inside of something by carrying)
* (transitive) to get, to acquire (to increase one's experience, knowledge, etc.)
* (transitive) to total, to amount (to have a particular numeral value)
    Synonym: kształtować się
* (transitive, colloquial) to reveal, to spill the beans (to tell people of a secret that were not supposed to know) [with dative ‘to whom’]
    Synonym: ujawniać
* (transitive) to snag, to swipe (to steal; to take wrongfully or illegally)
    Synonyms: see Thesaurus:kraść
* (transitive) to take out (i.e. of spacecraft, to take upward)
* (transitive) to bring up (to cause someone to achieve a higher position and become more important) [with do (+ genitive) or na (+ accusative) ‘to what’]
    Synonym: wywyższać
* (reflexive with się) to move out (to transfer to a different place, residence, club, organization, etc.)
    Synonym: przenosić się
* (reflexive with się) to be high and mighty (to consider oneself better and let others know about this opinion) [with nad or ponad (+ instrumental) ‘over whom’]
    Synonym: wywyższać się
* (reflexive with się, colloquial) to shove off (to leave)
    Synonyms: see Thesaurus:uciekać

### Verb

wynosić impf
* (transitive) to raise up, to boost (to praise, emphasizing the advantage of someone or something over someone or something else)
* (reflexive with się) to tower over (to be taller than one's surroundings) [with nad or ponad (+ instrumental or accusative) ‘over whom/what’]
    Synonym: wznosić się

#### Related terms

* na wynos
* wynocha
* wynosić na ołtarze impf, wynieść na ołtarze pf
* wynosić na piedestał impf, wynieść na piedestał pf
* wynosić pod niebiosa impf, wynieść pod niebiosa pf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wynosić is one of the most used words in Polish, appearing 45 times in scientific texts, 29 times in news, 27 times in essays, 3 times in fiction, and 0 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 104 times, making it the 601st most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “wynosić”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 703

### Further reading

* wynosić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* wynosić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wynosić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wynosić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “WYNOSIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 10.09.2009
* “WYNOSIĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 09.07.2009
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “wynosić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “wynosić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wynosić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 951
* wynosić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish wynosić. By surface analysis, wy- +‎ nosić.

### Pronunciation

* IPA: /vɪˈnɔ.ɕit͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔɕit͡ɕ
* Syllabification: wy‧no‧sić

### Verb

wynosić impf (perfective wyniyś)
* (transitive) to carry out, to take out
* (reflexive with sie) to move out (to vacate one's place of residence)

#### Conjugation
### Further reading

* wynosic in dykcjonorz.eu
* wynosić in silling.org
* wynosić_sie in silling.org