# cudo
## Latin
### Pronunciation

* (Classical Latin) IPA: /ˈkuː.doː/, [ˈkuːd̪oː]
* (modern Italianate Ecclesiastical) IPA: /ˈku.do/, [ˈkuːd̪o]

### Etymology 1

From Proto-Italic *kūdō, from Proto-Indo-European *kewh₂- (“to strike, hew, forge”).

#### Verb

cūdō (present infinitive cūdere, perfect active cūdī, supine cūsum); third conjugation
* to strike, beat, pound, knock
* to stamp, coin (money)

##### Conjugation
### Etymology 2

Unknown, presumably a loanword. Compare Proto-Germanic *hōdaz (“a hood, soft covering for the head”) from Proto-Indo-European *kadʰ- (“to cover”), Persian خود (xud, “helmet”).

#### Noun

cūdō m (genitive cūdōnis); third declension (dis legomenon)
* helmet
** c. 100 CE, Silius Italicus, Punica 8.493–494:spīcula bīna gerunt. capitī cūdōne ferīnō sat cautum.They bear two javelins. The head protected sufficiently by an iron helmet.
** c. 100 CE, Silius Italicus, Punica 16.59–60:Scīpiō contorquēns hastam, cūdōne comantīs disiēcit crīnīs.Scipio, wielding the spear, drove the long hair asunder from the helmet.

##### Declension

Third-declension noun.

##### Synonyms

* cassis

### References

* “cudo”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879) A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
* “cudo”, in Charlton T. Lewis (1891) An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
* "cudo", in Charles du Fresne du Cange’s Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
* cudo in Gaffiot, Félix (1934) Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
* Ernout, Alfred, Meillet, Antoine (1985) “cudo”, in Dictionnaire étymologique de la langue latine: histoire des mots‎ (in French), 4th edition, with additions and corrections of Jacques André, Paris: Klincksieck, published 2001, page 155
* “cudo”, in Harry Thurston Peck, editor (1898), Harper's Dictionary of Classical Antiquities, New York: Harper & Brothers
* cudo in Ramminger, Johann (2016 July 16 (last accessed)) Neulateinische Wortliste: Ein Wörterbuch des Lateinischen von Petrarca bis 1700‎, pre-publication website, 2005-2016
* “cudo”, in William Smith et al., editor (1890), A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, London: William Wayte. G. E. Marindin

## Old Polish
### Alternative forms

* czudo

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čùdo with Mazuration. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡sudɔ/
* IPA: (15th CE) /t͡sudɔ/

### Noun

cudo n
* (attested in Lesser Poland) miracle
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page cv 25:Pismo togo croleuicha... naziua crolem luda zidowskego... w yego ucesnem uelikih chud cyneny[Pismo togo krolewica... nazywa krolem luda żydowskiego... w jego uciesznem wielikich cud czynieni]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 172:Mateus, Marcus, Lucas, Joannes... niektore cuda i dziwy opuścili (obmittentes virtutes et miracula)[Mateus, Marcus, Lucas, Joannes... niektore cuda i dziwy opuścili (obmittentes virtutes et miracula)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 77, 48:Poloszil... znamona swoia y czuda swoia (posuit... signa sua et prodigia sua) w polu Taneos[Położył... znamiona swoja i cuda swoja (posuit... signa sua et prodigia sua) w polu Taneos]
* oddity (something strange)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 72:Jeden s tych krolow [widział] strozą chował w domu..., a gdyż juże... sniosł jajca, tedy wielikie cudo stało sie s tych jajec (monstrum exit ab ovis), bo z jednego wyskoczył lew, a z drugiego baran[Jeden z tych krolow [widział] strusa chował w domu..., a gdyż juże... sniosł jajca, tedy wielikie cudo stało sie s tych jajec (monstrum exit ab ovis), bo z jednego wyskoczył lew, a z drugiego baran]

#### Descendants

* Polish: cudo

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “cudo”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* cędo (Przemyśl)

### Etymology

Inherited from Old Polish cudo.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡su.dɔ/
* (Lesser Poland):
** (Lasovia) IPA: /ˈt͡su.dɔ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -udɔ
* Syllabification: cu‧do

### Noun

cudo n (diminutive cudeńko)
* wonder, marvel (something considered amazing)

#### Declension
### Further reading

* cudo in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* cudo in Polish dictionaries at PWN
* Oskar Kolberg (1865) “cuda”, in Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce. Serya II. Sandomierskie (in Polish), page 261