# խոզ
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /χoz/, [χoz]
* (Western Armenian) IPA: /χoz/, [χoz]

### Etymology 1

From Old Armenian խոզ (xoz).

#### Noun

խոզ • (xoz)
* pig
* (figuratively, derogatory) fat person
* (figuratively, derogatory) dirty, filthy person

##### Derived terms

* խոզագրիպ (xozagrip)
* խոզանակ (xozanak)
* խոզանոց (xozanocʻ)
* խոզապահ (xozapah)
* խոզուկ (xozuk)
* ծովախոզ (covaxoz)
* վայրի խոզ (vayri xoz)

### Etymology 2

Learned borrowing from Middle Armenian խօզ (xōz), from Old Armenian խօզ (xōz).

#### Alternative forms

* խօզ (xōz) — traditional orthography

#### Noun

խոզ • (xoz)
* a type of algae

##### Declension
## Old Armenian
### Etymology

The origin is uncertain. Compare Middle Persian [script needed] (HZWLYA) / [Book Pahlavi needed] (hwk' /⁠xūk, xūg⁠/), Persian خوک (xuk); Ancient Greek ὗς (hûs); Laz ღეჯი (ğeci), Mingrelian ღეჯი (ɣeǯi), Georgian ღორი (ɣori); Akkadian 𒄷𒍣𒊏 (ḫuzīru), Classical Syriac ܚܙܺܝܪܳܐ (ħzīrā); Old Armenian խոճկոր (xočkor).

### Noun

խոզ • (xoz)
* boar, sow; pig, hog, swine
    խոզ մատակ ― xoz matak ― sow
    խոզ մալեալ ― xoz maleal ― hog
    խոզ ծովային ― xoz covayin ― sea-hog
    հնդիկ խոզ ― hndik xoz ― guinea-pig
    ցնկնիլ խոզի ― cʻnknil xozi ― to farrow, to pig
    ծնունդք խոզի ― cnundkʻ xozi ― litter of pigs
    կաթնկեր խոզ ― katʻnker xoz ― sucking-pig
    գոմք խոզից ― gomkʻ xozicʻ ― pig-sty
    երամակ խոզից ― eramak xozicʻ ― herd of swine
    միս խոզի ― mis xozi ― pork
    ապուխտ խոզի ― apuxt xozi ― ham
    խորխ խոզի ― xorx xozi ― rind (of bacon)
    մորթ խոզի ― mortʻ xozi ― pigskin
    խանչէ, գոհգոհէ, կնչէ, գրդայ, կռնչէ խոզ ― xančʻē, gohgohē, knčʻē, grday, kṙnčʻē xoz ― the hog grunts
    խոզի փուշ ― xozi pʻuš ― anagyris, bean-trefoil
    խոզի մազ ― xozi maz ― maiden's hair, adiantum
* (astronomy) name of a certain star
* (in the plural, pathology) scrofula

#### Derived terms

* խոզաբար (xozabar)
* խոզաբարոյ (xozabaroy)
* խոզաբոյծ (xozaboyc)
* խոզաբուտ (xozabut)
* խոզագնաց (xozagnacʻ)
* խոզակեր (xozaker)
* խոզակերպ (xozakerp)
* խոզաձեւ (xozajew)
* խոզաճարակ (xozačarak)
* խոզամիտ (xozamit)
* խոզանամ (xozanam)
* խոզանման (xozanman)
* խոզանստեւ (xozanstew)
* խոզաշաւիղ (xozašawił)
* խոզապարէն (xozaparēn)
* խոզասպանութիւն (xozaspanutʻiwn)
* խոզատանձ (xozatanj)
* խոզարած (xozarac)
* խոզաւէտ (xozawēt)
* խոզեան (xozean)
* խոզենի (xozeni)
* խոզերամակ (xozeramak)
* խոզկաղին (xozkałin)
* խոզութիւն (xozutʻiwn)
* խոզուկ (xozuk)
* խոզտի (xozti)

#### Descendants

* Armenian: խոզ (xoz)
** → Zazaki: xoz

### Further reading

* Ačaṙean, Hračʻeay (1973) “խոզ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume II, Yerevan: University Press, pages 382–383
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “խոզ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Hovhannisyan, L. Š. (1989) “Baṙakʻnnakan mi kʻani ditoġutʻyunner [Some lexicologic observations]”, in Patma-banasirakan handes [Historical-Philological Journal]‎ (in Armenian), number 3, Yerevan: Academy Press, page 147 of 145–151, argues for an Iranian origin for *խոճ (*xoč) and խոզ (xoz) (compare Persian خوک (xuk)), because a k ~ č ~ z alternation is common in Iranian
* Hübschmann, Heinrich (1897) Armenische Grammatik. 1. Theil: Armenische Etymologie (in German), Leipzig: Breitkopf & Härtel, page 160
* Djahukian, Gevorg (2003) “Notes on Some Lexical Correspondences between Armenian and the Kartvelian Languages”, in Iran and the Caucasus‎, volume 7, number 1/2, page 193 of 191–194
* J̌ahukyan, Geworg (2010) “խոզ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 337a
* Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 939
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “խոզ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy