# natychmiast
## Old Polish
### Etymology

Univerbation of na +‎ tych +‎ miastach, with clipping. Compare modern Polish miast, zamiast, dotychmiast. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /natɨxmja(ː)st/
* IPA: (15th CE) /natɨxmjast/, /natɨxmjɒst/

### Adverb

natychmiast
* (attested in Lesser Poland) right away, immediately
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 4a:Salomee... chczala szø gest ona sviima røkama dothknøcz tego to mastha byla, tedy vøcz natichmasth ge røcze szø ge byle usch[ch]le[Salomee... chciała się jest ona swyma rękama dotknąć tego to miasta była, tedy więc natychmiast je ręce są je byle uschle]

#### Descendants

* Polish: natychmiast
** → Kashubian: natëchmiast
* Silesian: natychmiast

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “natychmiast”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “natychmiast”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “natychmiast”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “natychmiast”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish natychmiast. By surface analysis, univerbation of na +‎ tych +‎ miastach.

### Pronunciation

* IPA: /naˈtɘx.mjast/
* (Middle Polish) IPA: /naˈtɨx.mjɒst/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -ɘxmjast
* Syllabification: na‧tych‧miast

### Adverb

natychmiast (not comparable)
* at once, immediately, instantly, right away, straight away (without waiting)
    Synonyms: bez namysłu, bez zastanowienia, bez zwłoki, bezpośrednio, bezzwłocznie, błyskawicznie, co prędzej, czym prędzej, migiem, momentalnie, na cito, natychmiastowo, nie zwlekając, niewiele myśląc, niezwłocznie, od razu, teraz zaraz, w tej chwili, w try miga, z biegu, z bomby, z kopyta, z marszu, z mety, z miejsca, z punktu, zaraz
* (Middle Polish) suddenly (happening quickly and with little or no warning; in a sudden manner)
    Synonym: nagle

#### Descendants

* → Kashubian: natëchmiast

#### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), natychmiast is one of the most used words in Polish, appearing 14 times in scientific texts, 17 times in news, 8 times in essays, 29 times in fiction, and 16 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 84 times, making it the 759th most common word in a corpus of 500,000 words.

### Particle

natychmiast
* (obsolete) instead of this; whereas (in contrast; whilst on the contrary; although)
    Synonym: natomiast

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “natychmiast”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 275

### Further reading

* natychmiast in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* natychmiast in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “natychmiast”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “natychmiast”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “natychmiast”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “natychmiast”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 192

## Silesian
### Alternative forms

* natychmjast (Steuers Silesian alphabet)

### Etymology

Inherited from Old Polish natychmiast. By surface analysis, univerbation of na +‎ tych +‎ miastach.

### Pronunciation

* IPA: /naˈtɪx.mjast/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɪxmjast
* Syllabification: na‧tych‧miast

### Adverb

natychmiast (not comparable)
* at once, immediately, instantly

### Further reading

* natychmiast in silling.org