# czoło
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čelò.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʃɔ.wɔ/
* Rhymes: -ɔwɔ
* Syllabification: czo‧ło

### Noun

czoło n
* (anatomy, rare) Synonym of łësëna (“forehead”)

### Further reading

* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “czoło”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čelò. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡ʃʲɔɫɔ/
* IPA: (15th CE) /t͡ʃʲɔɫɔ/

### Noun

czoło n (related adjective czelny)
* (attested in Greater Poland, anatomy) forehead
** 1877-1881 [c. 1418], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 2151:Czolo mayanczi nazwetlsche, z oblyczym bez wschego ssmarschczenya[Czoło mający naświetlsze, z obliczym bez wszego smarszczenia]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 54v:Frons (-tis) eyn styrne czolo[Frons (-tis) eyn styrne czoło]
* (military) front
** 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 8, 10:Iozve... wzidzi[e] s starszimi na czolo woysky (in fronte exercitus)[Jozue... wzydzi[e] z starszymi na czoło wojski (in fronte exercitus)]
** 1930 [c. 1455], “III Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 20, 17:Y wiszly slugy ksyøszøt wszitkich wloscy w pyrwem czele (egressi sunt autem pueri principum provinciarum in prima fronte)..., y ostatnya woyska szla za nymy[I wyszli sługi książąt wszytkich włości w pirwem czele (egressi sunt autem pueri principum provinciarum in prima fronte)... i ostatnia wojska szła za nimi]

#### Descendants

* Polish: czoło
* Silesian: czoło

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “czoło”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “czoło”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Mańczak, Witold (2017) “czoło”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “czoło”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “czoło”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “czoło”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish czoło.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʂɔ.wɔ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈt͡ʂɔ.ɫɔ/
* (Greater Poland):
** (Kuyavia) IPA: /ˈt͡ʂɔ.wɔ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔwɔ
* Syllabification: czo‧ło

### Noun

czoło n (diminutive czółko, related adjective czołowy)
* (anatomy) forehead
* front (fowardmost part of a group of people or animals)
* front (forwardmost part of something)
    Synonym: przód
* front (one of the highest places in a certain hierarchy)
* (obsolete) choice (best parts of a group)
* (obsolete, figuratively) mind; head (center of reason)
    Synonyms: głowa, umysł
* (obsolete) head (leader of a group)
    Synonym: naczelnik
* (obsolete or Kuyavia) bald patch, bald spot
    Synonym: łysina
    Alternative form: (Kujawy) czało
* (obsolete) beginning of a wedding reception
* (obsolete) head of a hammer
* (obsolete) upper part of a plant's armor
* (obsolete, military) military front
    Synonym: front
* (obsolete, cooking) fat that leaks out of cooked meat
* (obsolete, forestry) thicker end of a beam machined into four edges
* (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
** 1594, J. Januszowski, Nowy karakter‎, page E2:Ná przykład, cegłá przez gołé c/ ćiáło przez ć/ á czoło przez cz[Na przykład, cegła przez gołe c/ ciáło przez ć/ a czoło przez cz]
* (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** bow
    Synonym: ukłon
*** 1588, Acta primi regiminis Sigismundi III‎, page 84:Iam Panu Hetmanowi zdaleka czołem vderzył. Wiedząc od innych ze nie rad widział kiedy mu kto przy maximilianie gratifikatie iakie czynił, obaczył iako mnie, tak kozdego czoł liczyie humaniſsime się pokazał.[Jam Panu Hetmanowi z daleka czołem uderzył. Wiedząc od innych ze nie rad widział kiedy mu kto przy maximilianie gratifikatie jakie czynił, obaczył jako mnie, tak kóżdego czół liczycie humanissime się pokazał.]

#### Derived terms

* czelny
* w pocie czoła
* z podniesionym czołem
* czołem
* miedziane czoło
* na czele z
* bić czołem impf
* chylić czoła impf
* kopać się w czoło impf
* postawić na czele pf, stawiać na czele impf
* puknąć się w czoło pf, pukać się w czoło impf
* stać na czele impf
* stanąć na czele pf, stawać na czele impf
* stawić czoła pf, stawiać czoła impf

#### Related terms

* bezczelny
* przyczółkowy
* bezczelnie
* czołem
* bezczelność
* czelność
* czołówka
* przyczoło
* przyczółek

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), czoło is one of the most used words in Polish, appearing 13 times in scientific texts, 34 times in news, 14 times in essays, 21 times in fiction, and 4 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 86 times, making it the 738th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “czoło”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 62

### Further reading

* czoło in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* czoło in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “czoło”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “CZOŁO”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 30.04.2019
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “czoło”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “czoło”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “czoło”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 396
* Oskar Kolberg (1867) “czoło”, in Dzieła wszystkie: Kujawy (in Polish), page 269

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish czoło.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʂɔ.wɔ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔwɔ
* Syllabification: czo‧ło

### Noun

czoło n
* (anatomy) forehead

#### Declension
### Further reading

* czolo in dykcjonorz.eu
* czoło in silling.org