# cieszyć
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *těšiti. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡ɕɛʃʲɨt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /t͡ɕɛʃʲɨt͡ɕ/

### Verb

cieszyć impf
* to console, to make not sad
** 1930 [c. 1455], chapter I, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, Par 7, 2:Y plakal Efraym... y prziszly bracya gego, abi cyeszily gy (ut consolarentur eum)[I płakał Efraim... i przyszli bracia jego, aby cieszyli ji (ut consolarentur eum)]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 503:Dzisia jest wszemu ludu czas smętku i żałości..., przeto ani tobie, matko moja, pomoc: cieszy sie sama w sobie[Dzisia jest wszemu ludu czas smętku i żałości..., przeto ani tobie, matko, moja pomoc, cieszy sie sama w sobie]
* to delight, to gladden
** 1874-1891 [1436], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 276:Czeszączego pokoiv[Cieszącego pokoju]
* (reflexive with się) to enjoy; to rejoice, to be glad [with instrumental ‘(with) what’]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 28, 41:Synow naplodzysz y dzewek, a nye bødzesz syø gimi czessycz (non frueris eis)[Synow napłodzisz i dziewek, a nie będziesz się jimi cieszyć (non frueris eis)]

#### Derived terms

* pocieszyć pf, pocieszać impf
* ucieszyć pf, ucieszać impf

#### Related terms

* niepocieszony
* pocieszny
* pocieszony
* ucieszny
* ucieszony
* pociecha
* pocieszenie
* pocieszyciel
* pocieszycielka
* uciecha
* ucieszenie
* uciesznica
* uciesznik
* ucieszyciel
* ucieszować impf

#### Descendants

* Polish: cieszyć
* Silesian: cieszyć

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “cieszyć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “cieszyć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “cieszyć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “cieszyć”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “cieszyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish cieszyć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ɕɛ.ʂɘt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈt͡ɕɛ.ʂɨt͡ɕ/
* Audio 1; “cieszyć”:(file)
* Audio 2; “cieszyć się”:(file)
* Rhymes: -ɛʂɘt͡ɕ
* Syllabification: cie‧szyć

### Verb

cieszyć impf
* (transitive) to gratify, to gladden, to please (to cause pleasure or joy) [with instrumental ‘with what’]
    Synonyms: radować, weselić
    Antonym: smucić
* (transitive, obsolete) to console, to make not sad
    Synonym: pocieszać
* (reflexive with się) to rejoice, to be glad, to cherish (to feel pleasure or joy) [with instrumental ‘with what’] [with z (+ genitive)] or [with na (+ accusative) ‘for what’]
    Synonyms: radować się, weselić się, zacierać ręce
* (reflexive with się) to enjoy (to have the use or benefit of something)
    Synonym: radować się
* (reflexive with się, obsolete) to console oneself, to make oneself not sad
    Synonym: pocieszać się
* (reflexive with się, Middle Polish) to play with
    Synonym: bawić się

#### Derived terms

* mała rzecz, a cieszy
* cieszenie
* gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy
* nacieszyć pf
* pocieszyć pf, pocieszać impf
* ucieszyć pf, ucieszać impf
* cieszyć japę impf

#### Related terms

* pociecha
* pocieszenie
* pocieszyciel
* pocieszycielka
* uciecha

### Further reading

* cieszyć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* cieszyć się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* cieszyć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “cieszyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “cieszyć się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “CIESZYĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 16.12.2014
* “CIESZYĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 16.12.2014
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “cieszyć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “cieszyć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “cieszyć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 333
* cieszyć się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish cieszyć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ɕɛ.ʂɪt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛʂɪt͡ɕ
* Syllabification: cie‧szyć

### Verb

cieszyć impf
* (transitive) to gratify, to gladden, to please
* (transitive) to console, to make not sad
* (reflexive with sie) to rejoice, to be glad (to feel pleasure or joy)
* (reflexive with sie) to console oneself, to make oneself not sad

#### Derived terms

* nacieszyć pf
* pocieszyć pf, pocieszać impf
* ucieszyć pf

### Further reading

* cieszyć in silling.org
* cieszyć_sie in silling.org
* Henryk Jaroszewicz (2022) “cieszyć (sie)”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 68
* Aleksandra Wencel (2023) “ćesyć, ćesyć śe”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 146