# szukać
## Old Polish
### Etymology

Uncertain.
* Possibly borrowed from Middle High German suochen and/or Low German söken.
* More likely inherited from Proto-Slavic *šukati, ultimately onomatopoeic, with a semantic shift of to make a rustling sound → to speak quietly, to whisper, to murmur / to wander around causing a rustling sound → to look for something making a rustling sound.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ʃʲukat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /ʃʲukat͡ɕ/

### Verb

szukać impf
* (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Lesser Poland) to look for, to seek, to search (to attempt to find) [with genitive or accusative]
** 1451-1455, Legenda o świętym Aleksym‎, line 198:Wyącz szą po nym pythano, po wsz[y]thkych domyech szvkano[Więc się po nim pytano, po wsz[y]tkich domiech szukano]
** 1415, Przecław Słota, O zachowaniu się przy stole‎, Łęczyca, Poznań, line 33:Szøga w myszø prze drugego, szukayø køsza lubego[Sięga w misę przed drugiego, szukaję kęsa lubego]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 36, 38:Szukal yesm gy (sc. niemiłościwego, quaesivi eum) y nye yest nalyezyono myasto yego[Szukał jeśm ji (sc. niemiłościwego, quaesivi eum), i nie jest naleziono miasto jego]
** 1922 [End of the 14th century], Jan Łoś, editor, Początki piśmiennictwa polskiego. (Przegląd zabytków językowych)‎, page 233:Syn czloweczi... przyszedl szukacz, cso bylo sz[gubiono] (venit... quaerere..., quod perierat Luc 19, 10)[Syn człowieczy... przyszedł szukać, cso było z[gubiono] (venit... quaerere..., quod perierat Luc 19, 10)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 118, 10:We wszem serczy mogem szukal gesm czø (exquisivi te)[We wszem siercy mojem szukał jeśm cię (exquisivi te)]
* (attested in Sieradz-Łęczyca, Lesser Poland, Greater Poland) to look for, to seek, to search (to attempt to achieve or gain) [with genitive or accusative; or with infinitive ‘to do what’]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 476:Alye ya nye slucham chvaly moyey, yestczy, kto schuka (qui quaerat Jo 8, 50) y ssądzy[Ale ja nie szukam chwały mojej, jestci, kto szuka (qui quaerat Jo 8, 50) i sądzi]
** 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, Łęczyca, page 15:Ait (sc. equus ad leonem): Quesitus, gl. sc. leo perscrutatus szvkany, placidusque venis, te temporis offert gracia[Ait (sc. equus ad leonem): Quesitus, gl. sc. leo perscrutatus szukany, placidusque venis, te temporis offert gracia]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 14b:Gego miloserdza mamy szobe sukacz[Jego miłosierdzia mamy sobie szukać]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 4, 3:Przecz myluyecze proznoszcz y szukacze lesz (quaeritis mendacium)?[Przecz miłujecie prozność i szukacie łeż (quaeritis mendacium)?]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 36, 34:Znamona grzeszni prawego y szuka vmorziicz (quaerit mortificare) gy[Znamiona grzeszny prawego i szuka umorzyć (quaerit mortificare) ji]
** 1911 [Emd of the 15th century], Ludwik Bernacki, editor, Karta z "Rozmyślania o życiu Pana Jezusa", page 472:Pylath potym szukal, yakoby mogl Jezu Krysta wypuszczycz[Piłat potym szukał, jakoby mogł Jezu Krysta wypuścić]
* (attested in Lesser Poland) to make an attempt on someone's life
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 141, 6:Any gest, gen by svkal dvsze mogey (qui requirat animam meam)[Ani jest, jen by szukał dusze mojej (qui requirat animam meam)]
* (attested in Lesser Poland) to revenge, to mete out justice
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 9, 24:Rozgnewal iest boga grzeszni, podlug mnoszstwa gnewu swego ne szukacz bødze (non quaeret)[Rozgniewał jest Boga grzeszny, podług mnożstwa gniewu swego nie szukać będzie (non quaeret)]
* (attested in Masovia) to prosecute, to pursue in court
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 86:Thedi on, komu oczyecz... przes nyekogo bilbi zabith, schvkacz crzywego i patrzacz ma (reum tentare et inspicere debet)[Tedy on, komu ociec... przez niekogo byłby zabit, szukać krzywego i patrzać ma (reum tentare et inspicere debet)]
* The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** 1885-2024 [End of the 15th century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, page 22:Repetere vsznawacz uel schukacz[Repetere uznawać vel szukać]
* corruption of słuchać
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 301:Blogoslavyeny ssą, ktorzy schukaya (qui audiunt Luc 11, 28) slova mego[Błogosławieni są, ktorzy słuchają (qui audiunt Luc 11, 28) słowa mego]

#### Derived terms

* szukacz
* szukanie
* oszukać pf
* poszukać pf
* wyszukać pf

#### Related terms

* oszukanie

#### Descendants

* Polish: szukać
* Silesian: szukać

### References

* Brückner, Aleksander (1927) “szukać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
* Boryś, Wiesław (2005) “szukać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “szukać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “szukać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish szukać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʂu.kat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈʂu.kat͡ɕ/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -ukat͡ɕ
* Syllabification: szu‧kać

### Verb

szukać impf
* (transitive) to look for, to seek, to search (to attempt to find) [with genitive or (proscribed) accusative or (proscribed) za (+ instrumental)]
* (transitive) to look for, to seek, to search (to attempt to achieve or gain) [with genitive]
* (transitive) to look for (i.e. trouble; to act in such a way so as to provoke) [with genitive]
* (reflexive with się) to look for oneself, to seek oneself, to search oneself (to attempt to locate one's name i.e. on a list)
* (reflexive with się) to look for each other, to seek each other, to search each other (to attempt to find one another)

#### Derived terms

* szukaj wiatru w polu
* nie trzeba daleko szukać
* doszukać pf, doszukiwać impf
* naszukać pf
* obszukać pf, obszukiwać impf
* odszukać pf, odszukiwać impf
* oszukać pf, oszukiwać impf
* poszukać pf, poszukiwać impf
* przeszukać pf, przeszukiwać impf
* wszukać pf, wszukiwać impf
* wyszukać pf, wyszukiwać impf
* szukać dziury w całym impf
* szukać guza impf
* szukać pociechy w kieliszku impf
* szukać słów impf
* szukać szczęścia impf
* szukać wczorajszego dnia impf
* szukać zaczepki impf
* ze świecą szukać impf

#### Related terms

* poszukiwawczy
* poszukiwacz
* poszukiwanie
* poszukiwany

#### Descendants

* → Belarusian: шука́ць (šukácʹ)
* → Ukrainian: шука́ти (šukáty)

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), szukać is one of the most used words in Polish, appearing 6 times in scientific texts, 1 time in news, 23 times in essays, 39 times in fiction, and 42 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 111 times, making it the 557th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “szukać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 582

### Further reading

* szukać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* szukać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “szukać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “szukać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “SZUKAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 27.06.2011
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “szukać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “szukać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “szukać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 684
* szukać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish szukać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʂu.kat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ukat͡ɕ
* Syllabification: szu‧kać

### Verb

szukać impf
* (transitive) to look for, to seek, to search (to attempt to find)

#### Derived terms

* doszukać pf
* naszukać pf
* podszukać pf
* poszukać pf
* przeszukać pf
* wszukać pf
* wyszukać pf
* zszukać pf
* ôbszukać pf
* ôdszukać pf
* ôszukać pf

### Further reading

* szukać in silling.org