# կարգ
## Armenian
### Etymology

Inherited from Old Armenian կարգ (karg).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /kɑɾkʰ/, [kɑɾkʰ]
* (Western Armenian) IPA: /ɡɑɾk/, [ɡɑɾkʰ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

կարգ • (karg)
* system, order, rank, class; category
* order (the state of being well arranged)
    կարգի հրավիրել ― kargi hravirel ― to call for order, to make someone stop doing something objectionable, wrong, or illegal
* row
* custom
* (biology, taxonomy) order

#### Derived terms

* աշխարհակարգ (ašxarhakarg)
* արտակարգ (artakarg)
* ընթացակարգ (əntʻacʻakarg)
* կարգաբան (kargaban)
* կարգախոս (kargaxos)
* կարգավիճակ (kargavičak)
* կարգին (kargin)
* վարչակարգ (varčʻakarg)
* վարվելակարգ (varvelakarg)
* օրակարգ (ōrakarg)

#### Descendants

* → Udi: кӏарк (ḳark)

## Old Armenian
### Etymology

The origin is uncertain. Possibly an Iranian borrowing: compare Khotanese [script needed] (haṃggargga-, “gathering, assembly”), [script needed] (haṃggalj-, “to gather”), prefixed with *ham- to an Iranian root possibly underlying Old Armenian կարգ (karg). Said Iranian root may be related to Latin grex (“group”); see there for more.

### Noun

կարգ • (karg)
* order, arrangement, rank; institution
    կարգաւ, ըստ կարգի, կարգ ըստ կարգէ, կարգ ըստ կարգի ― kargaw, əst kargi, karg əst kargē, karg əst kargi ― in order, orderly, regularly, systematically, by turns; one after another, each in his turn, successively
    արտաքոյ կարգի ― artakʻoy kargi ― extraordinary
    կարգ բնութեան ― karg bnutʻean ― order of nature
    կարգք ուղղութեան ― kargkʻ ułłutʻean ― the laws of probity
    դաշնակեալ կարգք ― dašnakeal kargkʻ ― harmony
    կարգ կանանց ― karg kanancʻ ― the menses
    կարգ բանից ― karg banicʻ ― train, style
    անդրէն ի կարգ բանին ի վեր ելանել ― andrēn i karg banin i ver elanel ― to return to one's subject, to take up a discourse anew
    դնել ի կարգի, ի կարգ արկանել, ածել ― dnel i kargi, i karg arkanel, acel ― to put or set in order, to set to rights, to order, to arrange, to settle, to regulate, to dispose; to count, to enumerate, to run over
    խանգարել, վրդովել զկարգ ― xangarel, vrdovel zkarg ― to trouble, to disturb, to disarrange (the order)
    զանձն ի կարգի ունել, ի կարգ գալ ― zanjn i kargi unel, i karg gal ― to regulate oneself, to become discreet, orderly, methodical
    ի կարգ անկանիլ ― i karg ankanil ― to prepare, to dispose oneself
    ի կարգ անկեալ պատմել ― i karg ankeal patmel ― to relate or narrate methodically
    դնել ի վերայ կարգ ― dnel i veray karg ― to impose penitence
    ի կարգ աշխարհի մտանել ― i karg ašxarhi mtanel ― to get married
    եւ որ ի կարգին ― ew or i kargin ― and so forth; and so on, et cetera, etc

#### Derived terms

* անկարգ (ankarg)
* անկարգաբար (ankargabar)
* անկարգապէս (ankargapēs)
* անկարգաւոր (ankargawor)
* անկարգաւորաբար (ankargaworabar)
* անկարգեմ (ankargem)
* անկարգութիւն (ankargutʻiwn)
* անշարակարգ (anšarakarg)
* աշխարհակարգ (ašxarhakarg)
* առաքելակարգ (aṙakʻelakarg)
* աստուածակարգ (astuacakarg)
* արտակարգեմ (artakargem)
* բանակարգ (banakarg)
* բանակարգութիւն (banakargutʻiwn)
* բարեկարգ (barekarg)
* բարեկարգապէս (barekargapēs)
* բարեկարգեմ (barekargem)
* բարեկարգութիւն (barekargutʻiwn)
* գահակարգիմ (gahakargim)
* գեղեցկակարգ (gełecʻkakarg)
* գեղեցկակարգութիւն (gełecʻkakargutʻiwn)
* գերակարգեալ (gerakargeal)
* գլխակարգութիւն (glxakargutʻiwn)
* դասակարգ (dasakarg)
* դասակարգեմ (dasakargem)
* դասակարգութիւն (dasakargutʻiwn)
* ենթակարգեալ (entʻakargeal)
* երեքկարգեան (erekʻkargean)
* զուգակարգեմ (zugakargem)
* զրուցակարգութիւն (zrucʻakargutʻiwn)
* թերակարգ (tʻerakarg)
* թուակարգիմ (tʻuakargim)
* ժամակարգութիւն (žamakargutʻiwn)
* իրակարգութիւն (irakargutʻiwn)
* ծննդակարգ (cnndakarg)
* կարգաբանութիւն (kargabanutʻiwn)
* կարգագիր (kargagir)
* կարգագրեմ (kargagrem)
* կարգագրութիւն (kargagrutʻiwn)
* կարգադրեմ (kargadrem)
* կարգադրութիւն (kargadrutʻiwn)
* կարգաթող (kargatʻoł)
* կարգալից (kargalicʻ)
* կարգած (kargac)
* կարգական (kargakan)
* կարգակէս (kargakēs)
* կարգակից (kargakicʻ)
* կարգապետ (kargapet)
* կարգապետեմ (kargapetem)
* կարգապետութիւն (kargapetutʻiwn)
* կարգապէս (kargapēs)
* կարգառութիւն (kargaṙutʻiwn)
* կարգաւ (kargaw)
* կարգաւոր (kargawor)
* կարգաւորաբար (kargaworabar)
* կարգաւորապէս (kargaworapēs)
* կարգաւորեմ (kargaworem)
* կարգաւորիչ (kargaworičʻ)
* կարգաւորութիւն (kargaworutʻiwn)
* կարգեմ (kargem)
* կարգիչ (kargičʻ)
* կարգումն (kargumn)
* հակառակակարգութիւն (hakaṙakakargutʻiwn)
* համակարգ (hamakarg)
* համակարգեմ (hamakargem)
* համակարգութիւն (hamakargutʻiwn)
* հաւասարակարգ (hawasarakarg)
* հիմնակարգութիւն (himnakargutʻiwn)
* հրամանակարգ (hramanakarg)
* հրեշտակակարգ (hreštakakarg)
* մշտնջենակարգ (mštnǰenakarg)
* յառաջակարգ (yaṙaǰakarg)
* յառաջակարգութիւն (yaṙaǰakargutʻiwn)
* յարակարգեմ (yarakargem)
* յարակարգութիւն (yarakargutʻiwn)
* յարմարակարգ (yarmarakarg)
* յարմարակարգութիւն (yarmarakargutʻiwn)
* նախակարգ (naxakarg)
* նախակարգաբար (naxakargabar)
* նախակարգեմ (naxakargem)
* նախակարգութիւն (naxakargutʻiwn)
* նաւակարգ (nawakarg)
* նորակարգ (norakarg)
* շարակարգեմ (šarakargem)
* շարակարգութիւն (šarakargutʻiwn)
* շնորհակարգութիւն (šnorhakargutʻiwn)
* չորեքկարգեան (čʻorekʻkargean)
* ջոկադասակարգութիւն (ǰokadasakargutʻiwn)
* վերակարգեմ (verakargem)
* վնասկարգութիւն (vnaskargutʻiwn)
* տօնակարգ (tōnakarg)
* ցեղակարգութիւն (cʻełakargutʻiwn)
* փոխակարգեմ (pʻoxakargem)
* քաջակարգութիւն (kʻaǰakargutʻiwn)
* քառակարգեան (kʻaṙakargean)
* քրիստոսակարգ (kʻristosakarg)

#### Descendants

* Armenian: կարգ (karg)
** → Udi: кӏарк (ḳark)
* → Old Georgian: კარგი (ḳargi)
** Georgian: კარგი (ḳargi), კაი (ḳai) — syncopated, კაქი (ḳaki) — hypocoristic
*** → Laz: კაჲი (ǩayi), კაჲ (ǩay), კაი (ǩai) — alternative spellings

### References

* ↑ Bailey, H. W. (1967) Prolexis to the Book of Zambasta (Indo-Scythian Studies Being Khotanese Texts; 6), Cambridge: Cambridge University Press, page 377
* ↑ Bailey, H. W. (1979) Dictionary of Khotan Saka, Cambridge, London, New York, Melbourne: Cambridge University press, page 441a
* ↑ Cheung, Johnny (2007) “*garĵ2 ?”, in Etymological Dictionary of the Iranian Verb (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 2), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 110

### Further reading

* Ačaṙean, Hračʻeay (1973) “կարգ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume II, Yerevan: University Press, pages 547–548
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “կարգ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* J̌ahukyan, Geworg (2010) “կարգ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 391b
* Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 960
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “կարգ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy