# miesiąc
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *měsęcь. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /mjɛɕɑ̃t͡s/
* IPA: (15th CE) /mjɛɕɑ̃t͡s/

### Noun

miesiąc m inan
* (attested in Lesser Poland) month (one of twelve divisions of a year)
** 1880-1894 [1400], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume III, Krakow, Czchów, page 188:Pany Wlodkowa drzewey, nysz wischla trzsi lyata a trzsy myesance, Staschca... pozwala yest[Pani Włodkowa drzewiej, niż wyszła trzy lata a trzy miesiące, Staszka... pozwała jest]
* (attested in Lesser Poland) the Moon (the Earth's largest natural satellite)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 8, 4:Vzrzø... mesøcz y gwazdy (lunam et stellas)[Uźrzę... miesiąc i gwiazdy (lunam et stellas)]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 17, 3:Gidøczi slvzicz czvdzim bogom..., tocz iest slvnczv y myoszøczv (solem et lunam)[Jidęcy służyć cudzym bogom..., toć jest słuńcu i miesiącu (solem et lunam)]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 74:Potym ona drzewa rzymska, ktoresch szye (pro szą) szvany sloncze y myeszyądz (illae quondam arbores solis atque lunae), davaly odpovyedanye lyvdv pospolnemv vtenczass[Potym ona drzewa rzymska, zwany Słońce i Miesiąc wtenczas (illae quondam arbores solis atque lunae), ktoreż są dawały odpowiedanie ludu pospolnemu]
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) crescent, half-moon (figure of a half-moon)
** 1864 [15th century], Jan Długosz, edited by Aleksander Przezdziecki, Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis nunc primum e codice autographo‎, volume III, Krakow, page 354:A thu stoy *myoszandz y gwyaszdy napyszane[A tu stoji miesiąc i gwiazdy napisane]
** 1901 [1400], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 80:Myeszacz signaculum (elemosyna viri quasi signaculum cum ipso Ecclus 17, 18)[Miesiąc signaculum (elemosyna viri quasi signaculum cum ipso Ecclus 17, 18)]
** 1878-1889 [1413], Archiwum Komisji Historycznej‎, volume III, Greater Poland, page 307:Janusz yest... naszego clenota: meszancz, gwaszda na sczicze[Janusz jest... naszego klenota: miesiąc, gwiazda na szczycie]

#### Derived terms

* miesiącew
* miesiączany
* miesiączek
* nowy miesiąc

#### Descendants

* Polish: miesiąc, mięsiąc (Middle Polish), mniesiąc (Far Masovian)
* Silesian: miesiōnc, mjeśůnc (Steuers Silesian alphabet)

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “miesiąc”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “miesiąc”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “miesiąc”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* mięsiąc (Middle Polish)
* mniesiąc (Far Masovian)

### Etymology

Inherited from Old Polish miesiąc.

### Pronunciation

* IPA: /ˈmjɛ.ɕɔnt͡s/
* (Middle Polish) IPA: /ˈmjɛ.ɕɔ̃t͡s/
* (Lesser Poland):
** (Lasovia) IPA: /ˈmjɛ.ɕɔnt͡s/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛɕɔnt͡s
* Syllabification: mie‧siąc

### Noun

miesiąc m inan (diminutive miesiączek, abbreviation mies. or m-c)
* month (one of twelve divisions of a year)
* month (period of 30 days, 31 days, or some alternation thereof)
* (poetic or dialectal, Lasovia) moon (the Earth's largest natural satellite)
    Synonyms: księżyc, Srebrny Glob
** 1929, Julian Tuwim, Czyhanie na Boga, page 61:Świec nie zapalajcie, Bo wam miesiąc osrebrzy łagodnie świetlice.Don't light candles, Because the moon will gently silver the day-rooms for you.
* (Middle Polish) menstruation
    Synonyms: ciota, ciotka, menstruacja, miesiączka, okres, period

#### Derived terms

* miesięczny
* jak miesiąc długi
* miesiąc w miesiąc
* z miesiąca na miesiąc
* imieniny miesiąca
* miesiąc miodowy
* miesiączka
* popamiętać ruski miesiąc pf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), miesiąc is one of the most used words in Polish, appearing 28 times in scientific texts, 228 times in news, 27 times in essays, 28 times in fiction, and 19 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 330 times, making it the 153rd most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “miesiąc”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego

### Further reading

* miesiąc in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* miesiąc in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “miesiąc”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “MIESIĄC”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 09.01.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “miesiąc”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “miesiąc”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “miesiąc”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 961
* Oskar Kolberg (1865) “miesiąc”, in Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce. Serya II. Sandomierskie (in Polish), page 263