# czytać
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čitati. By surface analysis, czyść +‎ -ać. First attested in 1453.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡ʃʲɨtat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /t͡ʃʲɨtat͡ɕ/

### Verb

czytać impf
* to read
    Synonym: czyść
** 1874-1891 [1453], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXV, page 213:W moyem rozvmye pythalem y thakyesz w pyszmye czythalem[W mojem rozumie pytałem i takież w Piśmie czytałem]

#### Derived terms

* poczytać pf
* podczytać pf
* przeczytać pf
* przyczytać pf
* rozczytać pf
* sczytać pf

#### Related terms

* rozczytacz

#### Descendants

* Polish: czytać
* Silesian: czytać

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “czytać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “czytać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “czytać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “czytać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “czytać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish czytać. By surface analysis, czyść +‎ -ać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʂɘ.tat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈt͡ʂɨ.tat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɘtat͡ɕ
* Syllabification: czy‧tać

### Verb

czytać impf (determinate, frequentative czytywać)
* (transitive) to read (to look at and interpret letters and symbols that are written) [with dative ‘to whom’ and o (+ locative) ‘about whom/what’]
    Tomek czyta nam interesującą książkę. ― Tomek is reading an interesting book to us.
* (transitive) to read (to look at other information and interpret that is written or drawn)
* (transitive) to read (to interpret, or infer a meaning, significance, thought, intention, etc.) [with z (+ genitive) ‘from what’; or with w (+ locative) ‘in what’; or with na (+ locative) ‘on what’]
    Synonym: odczytywać
* (transitive) to read (to recognize the proper meaning of something)
* (transitive, computing) to read (to fetch data from (a storage medium, etc.))
    Synonym: odczytywać
* (transitive) to read (to speak aloud words or other information that is written)
* (transitive, obsolete) to teach (to cause to learn)
    Synonym: uczyć
* (transitive) to count, to reckon
    Synonyms: liczyć, rachować
* (transitive, Middle Polish) to read (to interpret written text)
    Synonym: interpretować
* (transitive, Middle Polish, of biblical texts) to read (to contain some message)
* (transitive, Middle Polish) to study
    Synonym: studiować
* (transitive, Middle Polish) to read (to divine the future based on heavenly bodies)
    Hypernym: wróżyć
* (transitive, Middle Polish) to pronounce (to say foreign words and phrases a particular way)
    Synonym: wymawiać
* (reflexive with się, obsolete) to consider oneself
    Synonyms: mieć się, uważać się

#### Derived terms

* czytelny
* czytacz
* czytadło
* czytanie
* czytanina
* czytelnia
* czytnik
* doczytać pf, doczytywać impf
* naczytać pf
* (dated) obczytać pf, obczytywać impf
* oczytać pf, oczytywać impf
* odczytać pf, odczytywać impf
* poczytać pf, poczytywać impf
* podczytywać impf
* przeczytać pf, przeczytywać impf
* rozczytać pf, rozczytywać impf
* sczytać pf, sczytywać impf
* (rare) uczytać pf
* wczytać pf, wczytywać impf
* wyczytać pf, wyczytywać impf
* zaczytać pf, zaczytywać impf
* czytać jak w otwartej księdze impf
* czytać między wierszami impf
* czytać w myślach impf

#### Related terms

* czcionkowy
* czytelniany
* czytelniczy
* cet
* czcionka
* czcionkarstwo
* czcionnik
* czytanka
* czytelnictwo
* czytelnik

### Further reading

* czytać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* czytać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “czytać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “CZYTAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 01.02.2024
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “czytać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “czytać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “czytać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 414
* czytać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish czytać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʂɪ.tat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɪtat͡ɕ
* Syllabification: czy‧tać

### Verb

czytać impf (frequentative czytować)
* (transitive) to read

#### Derived terms

* czytanie
* czytelnik
* doczytać pf
* naczytać pf
* poczytać pf, poczytować impf
* przeczytać pf
* wyczytać pf
* ôdczytać pf, ôdczytować impf

### Further reading

* czytac in dykcjonorz.eu
* czytać in silling.org
* Henryk Jaroszewicz (2022) “czytać”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 70
* Aleksandra Wencel (2023) “cytać”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 140