# szyja
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *šìja. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ʃʲɨja/
* IPA: (15th CE) /ʃʲɨja/

### Noun

szyja f
* (anatomy, attested in Greater Poland) neck (part of the body connecting the head and the trunk found in humans and some animals)
** 1967 [1416], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 608, Kościan:Jako pan Vanczenecz... vmarl, ten czso szyą slomyl[Jako pan Więceniec... umarł, ten cso szyję słomił]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 684:Pravda przebya glovą, a dobry vczynek schyyą lamye[Prawda przebija głowę, a dobry uczynek szyję łamie]
** 1856-1870 [1448], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume II, number 3335:De clenodio defferentes lunam desuper et conyowa schigya in nigro campo[De clenodio defferentes lunam desuper et koniowa szyja in nigro campo]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 30r:Collum a columna dicitur ein hals schyą[Collum a columna dicitur ein hals szyja]
* death penalty; loss of life
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 103, 4:Nye da-ly, tedy nycz gynego, gedno mvssy mv szyyą kostovacz (posset sibi extunc ad vitam transire)[Nie da-li, tedy nic jinego, jedno musi mu szyję kosztować (posset sibi extunc ad vitam transire)]
* (attested in Greater Poland) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** top (upper part of something)
*** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, page Hab 20:Wybyl yes glowę z domu nyemyloszczywego, odkryl yes zalozenye az do szygey (usque ad collum Hab 3, 13)[Wybił jeś głowę z domu niemiłościwego, odkrył jeś założenie aż do szyjej (usque ad collum Hab 3, 13)]
* The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** some metal part of a plow; plowshare
*** 1921 [1460], Kazimierz Tymieniecki, editor, Procesy twórcze formowania się społeczeństwa polskiego w wiekach średnich‎, page 236:Debet solvere... aratra ferri viginti septem et viginti quatuor lamma al. syy[Debet solvere... aratra ferri viginti septem et viginti quatuor lamina al. szyi]

#### Derived terms

* pod szyją
* piwniczna szyja
* chwacić się szyje pf
* dać za szyję pf
* twardej szyje być impf
* wsiąść na szyję pf
* zatwardzić szyję pf
* ściąć szyję pf

#### Descendants

* Polish: szyja, syja (“passage in a basement”)
* Silesian: szyja

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “szyja”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “szyja”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “szyja”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “szyja”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Alternative forms

* syja (“passage in a basement”)

### Etymology

Inherited from Old Polish szyja.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʂɘ.ja/
* (Middle Polish) IPA: /ˈʂɨ.ja/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɘja
* Syllabification: szy‧ja
* Homophone: Szyja

### Noun

szyja f (diminutive szyjka, related adjective szyjny)
* (anatomy) neck (part of the body connecting the head and the trunk found in humans and some animals)
* neck (tapered part of a bottle toward the opening)
* (architecture) passage sheltered on both sides by walls, connecting a gate with a protruding fortification
* (sailing) throat (angle where the arm of an anchor is joined to the shank)
* (obsolete, music) neck (part of an instrument to be held)
* (obsolete) neck (part of the collar of an article of clothing)
    Synonym: kołnierz
* (obsolete, anatomy) tarsus (group of small bones in this part of the foot)
    Synonym: stęp
* (obsolete, forestry) bottleneck (narrow stretch of forest leading to a field)
* (Middle Polish, figurative) life
    Synonym: życie

#### Derived terms

* na łeb, na szyję
* kamień u szyi
* łabędzia szyja
* naszyjnik
* dać sobie w szyję pf, dawać sobie w szyję impf
* pętla zacisnęła się na szyi pf, pętla zaciska się na szyi impf
* rzucić się na szyję pf, rzucać się na szyję impf
* zacisnąć pętlę na szyi pf, zaciskać pętlę na szyi impf
* założyć sobie pętlę na szyję pf, zakładać sobie pętlę na szyję impf
* założyć sobie pętlę na szyję pf, zakładać sobie pętlę na szyję impf
* zarzucić ręce na szyję pf, zarzucać ręce na szyję impf

### Further reading

* szyja in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* szyja in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “szyja”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “SZYJA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 30.05.2011
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “szyja”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “szyja”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “szyja”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 700

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish szyja.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʂɪ.ja/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɪja
* Syllabification: szy‧ja

### Noun

szyja f
* (anatomy) neck (part of the body connecting the head and the trunk found in humans and some animals)
** 2018 – 2019 September 3, Grzegorz Kulik, “Ôpowiyść ô Madeji ze 1869 roku po naszymu”, in Wachtyrz.eu‎, Kotórz Mały, Poland: Silesia Progress:Chłopiec bieżoł i chytoł go za szyja, a ôn se spōmnioł tyn furmōn, iże go zaprzedoł niy inszymu, jyny diobłu.(please add an English translation of this quotation)