# ана
## Karachay-Balkar
### Etymology

From Proto-Turkic *ana.

### Noun

ана • (ana)
* mother

## Karaim
### Etymology

From Proto-Turkic *ana.

### Noun

ана • (ana)
* mother

### References

* N. A. Baskakov, S.M. Šapšala, editor (1973), “ана”, in Karaimsko-Russko-Polʹskij Slovarʹ [Karaim-Russian-Polish Dictionary], Moscow: Moskva, →ISBN

## Kazakh

Alternative scripts :
| Arabic | انا |
| Cyrillic | ана |
| Latin | ana |

### Etymology

From Proto-Turkic *ana.

### Noun

ана • (ana)
* mother

## Kumyk
### Etymology

From Proto-Turkic *ana.

### Noun

ана • (ana)
* mother
    Meronym: (father) ата (ata)
* mother-in-law
    Synonym: къайын ана (qayın ana)
    Meronym: (father-in-law) къайын ата (qayın ata)
* (zoology) female, dam, bitch, doe, hen, she, jenny (an individual belonging to the sex that can give birth)

#### Declension

| | Singular | Plural |
| nominative | ана (ana) | аналар (analar) |
| accusative | ананы (ananı) | аналаны (analanı) |
| dative | анагъа (anağa) | аналагъа (analağa) |
| locative | анада (anada) | аналарда (analarda) |
| ablative | анадан (anadan) | аналардан (analardan) |
| genitive | ананы (ananı) | аналаны (analanı) |
| 1sg | Singular | Plural |
| nominative | анаым (anaım) | аналарым (analarım) |
| accusative | анаымны (anaımnı) | аналарымны (analarımnı) |
| dative | анаымгъа (anaımğa) | аналарыма (analarıma) |
| locative | анаымда (anaımda) | аналарымда (analarımda) |
| ablative | анаымдан (anaımdan) | аналарымдан (analarımdan) |
| genitive | анаымны (anaımnı) | аналарымны (analarımnı) |
| 1pl | Singular | Plural |
| nominative | анаыбыз (anaıbız) | аналарыбыз (analarıbız) |
| accusative | анаыбызны (anaıbıznı) | аналарыбызны (analarıbıznı) |
| dative | анаыбызгъа (anaıbızğa) | аналарыбызгъа (analarıbızğa) |
| locative | анаыбызда (anaıbızda) | аналарыбызда (analarıbızda) |
| ablative | анаыбыздан (anaıbızdan) | аналарыбыздан (analarıbızdan) |
| genitive | анаыбызны (anaıbıznı) | аналарыбызны (analarıbıznı) |
| 2sg | Singular | Plural |
| nominative | анаынгъ (anaınğ) | аналарынгъ (analarınğ) |
| accusative | анаынгъны (anaınğnı) | аналарынгъны (analarınğnı) |
| dative | анаынгъа (anaınğa) | аналарынгъа (analarınğa) |
| locative | анаынгъда (anaınğda) | аналарынгъда (analarınğda) |
| ablative | анаынгъдан (anaınğdan) | аналарынгъдан (analarınğdan) |
| genitive | анаынгъны (anaınğnı) | аналарынгъны (analarınğnı) |
| 2pl | Singular | Plural |
| nominative | анаыгъыз (anaığız) | аналарыгъыз (analarığız) |
| accusative | анаыгъызны (anaığıznı) | аналарыгъызны (analarığıznı) |
| dative | анаыгъызгъа (anaığızğa) | аналарыгъызгъа (analarığızğa) |
| locative | анаыгъызда (anaığızda) | аналарыгъызда (analarığızda) |
| ablative | анаыгъыздан (anaığızdan) | аналарыбыздан (analarıbızdan) |
| genitive | анаыгъызны (anaığıznı) | аналарыгъызны (analarığıznı) |
| 3 | Singular | Plural |
| nominative | анаы (anaı) | аналары (anaları) |
| accusative | анаын (anaın) | аналарын (anaların) |
| dative | анаына (anaına) | аналарына (analarına) |
| locative | анаында (anaında) | аналарында (analarında) |
| ablative | анаындан (anaından) | аналарындан (analarından) |
| genitive | анаыны (anaını) | аналарыны (analarını) |

## Nanai
### Etymology

From Proto-Tungusic *ā-, compare Evenki ачин (açin), Even ач (ac), Manchu ᠠᡴᡡ (akū).

### Adverb

ана (ana)
* no; not

## Nogai
### Etymology

From Proto-Turkic *ana. Cognate to Karakalpak ana, etc.

### Noun

ана • (ana)
* mother

### References

* N. A. Baskakov, S.A Kalmykov, editor (1963), “ана”, in Nogajsko-Russkij Slovarʹ [Nogai-Russian Dictionary], Moscow: karačajevo-čerkesskij naučno- issledovatelʹskij institut jazyka, literatury i istorii, →ISBN

## Tatar
### Etymology

From Proto-Turkic *ana.

### Noun

ана • (ana)
* mother

### References

* M. M. Osmanov (1966) Татарско-русский словарь [Tatar-Russian dictionary], Moscow: Советская Энциклопедия

## Ubykh
### Pronunciation

* IPA: [ana]

### Adverb

ана • (ana)
* there
    Анан уҟәаҭә! ― Anan uqʷʼatʷ! ― Stay here!
    Анан гьыӷыны. ― Anan gʲəğənə. ― At the same time.

### References

* Vogt, Hans (1963) Dictionnaire de la Langue Oubykh‎ (in French), Oslo: Universitetsforlaget, page 85