# jasny
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ěsnъ.

### Pronunciation

* IPA: /ˈjas.ni/
* Rhymes: -asni
* Syllabification: jas‧ny

### Adjective

jasny (comparative jasniészi, superlative nôjasniészi, derived adverb jasno)
* bright (having much light)
* clear (of the sky; without clouds)
* bright (giving much light)
* bright (without worry; positive)
* (Canada) blue

#### Derived terms

* jasnëchny
* jasnosc
* jasnota

#### Related terms

* jasnëchno

### Further reading

* Stanislow Frymark (2020) “jasny”, in Kashubian Language in Canada, the USA and New Zealand; Lexical Interferences in Kashubian Language in Canada, the USA and New Zealand, Zómk Zôbòrsczi, →ISBN
* Stefan Ramułt (1893) “jasny”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 61
* Jan Trepczyk (1994) “jasny”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “jasny”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “jasny”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Lower Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ěsnъ (“clear”).

### Pronunciation

* IPA: /jasnɨ/

### Adjective

jasny (comparative jasnjejšy, superlative nejjasnjejšy, adverb jasno)
* clear

#### Declension
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ě̀snъ. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /jasnɨ/
* IPA: (15th CE) /jasnɨ/

### Adjective

jasny (superlative najaśniejszy, derived adverb jasno or jaśnie)
* (attested in Greater Poland) bright (having much light)
** 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 261:Wydzely w yasnem odzenyv veste candida[Widzieli w jasnem odzieniu veste candida]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 129r:Splendidus […] scheynlich yąszny[Splendidus […] scheynlich jasny]
* beautiful (having much beauty)
** 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 5, 5:Thobyas... nalyazl mlodzencza iasnego (iuvenem splendidum)[Tobijasz... nalazł młodzieńca jasnego (iuvenem splendidum)]
* cheerful (not full of anger)
** 1882 [End of the 15th century], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts‎, page 290:Raczy na mnye wezrzecz okyem myloszyernym..., yzbych mogl twoye yaszne oblycze oglądacz[Raczy na mnie weźrzeć okiem miłosiernym..., iżbych mogł twoje jasne oblicze oględać]
* clear; perfect, functional
** 1908 [c. 1500], Sprawozdania z Posiedzeń Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, volume -, page 18:Jesu, kthory szwyath oszwyeczasz a yaszne rosvmy dawasz, raczy my dacz roszvm dobry[Jesu, ktory świat oświecasz a jasne rozumy dawasz, raczy mi dać rozum dobry]
* clear; bright (clear, loud, clean)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 61:Marya... przede wschytkymy yasnem glossem rzekla: Zyvye bog oycz[o]v naschych..., yzem mąza nye poznala[Maryja... przede wszytkimi jasnem głosem rzekła: Żywie Bog ojc[o]w naszych..., iżem męża nie poznała]
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) dignified, famous
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 55b:O manzowie naiassnyeyszi w rodzayu a nadoskonalsi w cznotach![O mężowie najaśniejszy w rodzaju a nadoskonalszy w cnotach!]

#### Derived terms

* z jasna
* jasność
* jasny dzień
* jaśnieć impf

#### Descendants

* Polish: jasny
* Silesian: jasny

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “jasny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “jasny”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Mańczak, Witold (2017) “jasny”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “jasny”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “jasny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “jasny”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish jasny.

### Pronunciation

* IPA: /ˈjas.nɘ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈjas.nɨ/
* (Greater Poland):
** (Central Greater Poland) IPA: /ˈjas.nɘ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -asnɘ
* Syllabification: jas‧ny
* Homophone: Jasny

### Adjective

jasny (comparative jaśniejszy, superlative najjaśniejszy, derived adverb jasno)
* bright; light (of light or that which emits light: brilliant, intense)
    Synonyms: oświetlony, widny
* bright; light (having much light)
    Synonyms: promienny, promienisty, świetlisty, świetlany, widny
    Antonym: ciemny
* bright (of a colour: not muted or pale; bold, brilliant, vivid)
    Antonym: ciemny
* light (pale or whitish in color; highly luminous and more or less deficient in chroma)
    Synonym: ciemny
* light; pale (of a person's skin; having little pigmentation)
    Synonyms: blady, jasnolicy, jasnoskóry
    Antonym: ciemny
* light (of hair; blond)
    Synonym: blond
* clear (having an easy to receive and resonant sound)
    Synonym: dźwięczny
* bright (good and happy)
    Antonyms: ciemny, czarny
    Near-synonym: szczęśliwy
* bright (indicative of a positive and cheerful mood)
    Near-synonym: szczęśliwy
* clear (easy to understand) [with dla (+ genitive) ‘for whom’]
    Synonyms: prosty, zrozumiały
    Antonyms: ciemny, mętny
* clear (precise and logical)
* light (standing out as whitish against a darker background)
* brilliant, intelligent, quick-witted
    Synonym: błyskotliwy
* clear (of the sky; cloudless, with much sun)
* (archaic, usually in titles) high; good (powerful and noble-born)
* (obsolete) clear (see-through)
    Synonym: przezroczysty
* (obsolete) clear (objective; sober)
* (obsolete) clear (obvious)
    Synonym: oczywisty
* (Middle Polish) famous; great
* (Middle Polish) bright (of eyes, not brown)
* (Middle Polish) blind (not able to see)
    Synonym: ślepy
* (Middle Polish) sharp (of vision, very good)
* (Middle Polish) brave; open
* (Middle Polish) gracious, benevolent
    Synonyms: łaskawy, życzliwy
* (Central Greater Poland) Synonym of błękitny

#### Derived terms

* cholera jasna
* do jasnej anielki
* do jasnej ciasnej
* jasny gwint
* jasna strona mocy
* jasne
* rzecz jasna
* jaśnić impf
* jaśnieć impf
* spaść jak niczym z jasnego nieba pf, spadać jak niczym z jasnego nieba impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), jasny is one of the most used words in Polish, appearing 6 times in scientific texts, 1 time in news, 11 times in essays, 28 times in fiction, and 34 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 80 times, making it the 803rd most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “jasny”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 162

### Further reading

* jasny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* jasny in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “jasny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “JASNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 31.10.2017
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “jasny”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “jasny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “jasny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 142
* Oskar Kolberg (1877) “jasny”, in “Rzecz o mowie ludu wielkopolskiego”, in Zbiór wiadomości do antropologii krajowéj (in Polish), volume 1, III (Materyjały etnologiczne), page 19

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish jasny.

### Pronunciation

* IPA: /ˈjas.nɪ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -asnɪ
* Syllabification: jas‧ny

### Adjective

jasny (comparative jaśniejszny, superlative nojjaśniejszny, derived adverb jasno)
* bright (having much light)
* clear (of the sky; without clouds)
* bright (giving much light)
* bright (without worry; positive)

#### Derived terms

* jasność
* jaśnieć impf

### Further reading

* jasny in silling.org
* Aleksandra Wencel (2023) “jasny”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 285

## Slovincian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ěsnъ.

### Pronunciation

* IPA: /ˈjas.nɪ/
* Rhymes: -asnɪ
* Syllabification: jas‧ny

### Adjective

jasny (derived adverb jasnô or jasnje)
* clear, bright

### Further reading

* Lorentz, Friedrich (1908) “jãsnï”, in Slovinzisches Wörterbuch‎ (in German), volume 1, Saint Petersburg: ОРЯС ИАН, page 383