# serce
## Italian
### Pronunciation

* IPA: /ˈser.t͡ʃe/
* Rhymes: -ertʃe
* Hyphenation: sér‧ce

### Noun

serce f (plural serci)
* (Roman vernacular) Alternative form of selce

## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *sьrdьce.

### Pronunciation

* IPA: /ˈsɛr.t͡sɛ/
* Rhymes: -ɛrt͡sɛ
* Syllabification: ser‧ce

### Noun

serce n (diminutive serdëszkò or serdulkò, related adjective sercowi)
* (anatomy) heart (muscular organ that pumps blood through the body, traditionally thought to be the seat of emotion)
* heart (one's feelings and emotions, especially considered as part of one's character)
* (card games) heart (a suit of cards)
    Synonym: czerwiéń

#### Derived terms

* serdeczny
* sercnica
* serdeńkò
* wôrt wząc so te słowa do serca, czej czasã w żëcym jidze kòmù lëchò

#### Related terms

* serdecznie
* serdeczno
* sertno
* serdecznosc
* serdulenkò

### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “serce”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 192
* Jan Trepczyk (1994) “serce”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “serce”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “serce”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Lower Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *sьrdьce.

### Pronunciation

* IPA: /ˈsɛrt͡sɛ/, [ˈsɛrt͡sə]

### Noun

serce n
* (archaic) heart
    Synonym: (usual modern word) wutšoba

#### Derived terms

* sercny
* sercowny

### Further reading

* Muka, Arnošt (1921, 1928) “serce”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
* Starosta, Manfred (1999) “serce”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

## Middle English
### Verb

serce
* Alternative form of serchen

## Old English
### Noun

serċe f
* Alternative form of sierċe

## Old Polish
### Alternative forms

* sierce, sirce, sirdce

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *sь̑rdьce with a hardening of the s- under influence of Old Czech srdce. First attested in the first half of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /sɛrt͡sɛ/
* IPA: (15th CE) /sɛrt͡sɛ/

### Noun

serce n (related adjective serdeczny)
* (anatomy, attested in Lesser Poland) heart (muscular organ that pumps blood through the body, traditionally thought to be the seat of emotion)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 21, 28:Iescz bødø vbodzy..., sziwa bødø sercza (corda) gich na weky wekom[Jeść będą ubodzy..., żywa będą sierca (corda) jich na wieki wiekom]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 21, 15:Vczinilo se iest sercze (cor) moie iaco wozk rozquiraiøczy se wesrzod sercza (in medio ventris) mego[Uczyniło sie jest sierce (cor) moje jako wosk rozskwirający sie weśrzod sierca (in medio ventris) mego]
* (attested in Lesser Poland) heart (symbol, a seat of mental life, feelings, thoughts, ethical principles)
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 171b:Tenczy ma mecz varø kresczyganskø, a ne telko skutkem, alle tesze y szerczem[Tenci ma mieć wiarę krześcijańską, a nie telko skutkiem, ale teże i siercem]
* (figuratively, attested in Lesser Poland) heart (physical inside part of something)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 45, 2:Ne bødzemy se bacz, gdi se bødze møczicz zema y przenesoni bødø gori w sercze morske (in cor maris)[Nie będziemy sie bać, gdy sie będzie męcić ziemia i przeniesiony będą gory w sierce morskie (in cor maris)]

#### Related terms

* sirdecznie
* serdecznik

#### Descendants

* Polish: serce
* Silesian: serce

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “serce”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “serce”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “serce”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish serce.

### Pronunciation

* IPA: /ˈsɛr.t͡sɛ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈsɛr.t͡sɛ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛrt͡sɛ
* Syllabification: ser‧ce

### Noun

serce n (diminutive serduszko, augmentative serducho, related adjective sercowy)
* (anatomy) heart (muscular organ that pumps blood through the body)
* (anatomy) heart (part of the chest on its left side at the level of the heart - the organ)
* (literary) heart (person as an entity that feels emotions)
    Synonym: psychika
* (literary) heart (seat of emotion)
* heart (one's feelings and emotions, especially considered as part of one's character)
    Synonym: charakter
* heart (positive actions or emotions shown towards someone)
    Synonym: życzliwość
* clapper; tongue (object so suspended inside a bell that it may hit the bell and cause it to ring)
* heart (most important part of something that makes it function)
    Synonym: trzon
* heart (center of something)
    Synonyms: centrum, środek
* heart (conventional shape or symbol used to represent the heart, love, or emotion)
* heart (emotional strength that allows one to continue in difficult situations; courage; spirit; a will to compete)
* (obsolete, in the vocative) heart (term of endearment for a loved one)
* (obsolete, music) heart (central part of a reed)
* (obsolete) hammerstone
    Synonym: tłuk
* (obsolete, fishing) hole in a cod end (narrow end of a trawling net)
* (obsolete, rail transport) railroad switch, set of points, turnout (track system allowing the passage of railway vehicles or their combinations from one track to another)
    Synonym: rozjazd

#### Derived terms

* bez serca
* bliski sercu
* małego serca
* miłosierny
* serdeczny
* od serca
* przez żołądek do serca
* z bijącym sercem
* z całego serca
* z ciężkim sercem
* z dobrego serca
* z głębi serca
* z lekkim sercem
* z ręką na sercu
* akcja serca
* choroba niedokrwienna serca
* dama serca
* echo serca
* gołębie serce
* kamień na sercu
* miękkie serce
* miłosierdzie
* nasierdzie
* osierdzie
* przyjaciel od serca
* serce jak dzwon
* serce na dłoni
* serce z kamienia
* sztuczne serce
* śródsierdzie
* udar serca
* wielkie serce
* wsierdzie
* wybranek serca
* zajęcze serce
* zdobywca serc
* złote serce
* co w sercu, to na języku
* co z oczu, to z serca
* czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal
* sierdzić impf
* być miodem na serce impf
* chwycić za serce pf, chwytać za serce impf
* kamień spadł z serca pf, kamień spada z serca impf
* kłaść na serce impf
* lać miód na serce impf
* leżeć na sercu impf
* mieć Boga w sercu impf
* nie mieć serca impf
* nosić pod sercem impf
* nosić w sercu impf
* oddać serce pf, oddawać serce impf
* pójść za głosem serca pf, iść za głosem serca impf
* przypaść do serca pf, przypadać do serca impf
* rozedrzeć serce pf, rozdzierać serce impf
* serce pękło pf, serce pęka impf
* serce podeszło do gardła pf, serce podchodzi do gardła impf
* serce ścisnęło się pf, serce ściska się impf
* serce uciekło w pięty pf
* serce zabiło pf
* serce zadrżało pf
* serce zamarło pf, serce zamiera impf
* skraść serce pf, kraść serce impf
* ścisnąć serce pf, ściskać serce impf
* włożyć serce pf, wkładać serce impf
* wziąć sobie do serca pf, brać sobie do serca impf
* zdjąć kamień z serca pf
* złamać serce pf, łamać serce impf
* zrzucić ciężar z serca pf
* zrzucić pychę z serca pf

#### Related terms

* bezserdeczny

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), serce is one of the most used words in Polish, appearing 18 times in scientific texts, 4 times in news, 9 times in essays, 30 times in fiction, and 33 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 94 times, making it the 673rd most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “serce”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 524

### Further reading

* serce in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* serce in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “serce”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “SERCE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 13.01.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “serce”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “serce”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “serce”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 69

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish serce.

### Pronunciation

* IPA: /ˈsɛr.t͡sɛ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛrt͡sɛ
* Syllabification: ser‧ce

### Noun

serce n
* (anatomy) heart (muscular organ that pumps blood through the body)
* (anatomy) heart (part of the chest on its left side at the level of the heart - the organ)
* heart (seat of emotion)
* heart (one's feelings and emotions, especially considered as part of one's character)

#### Declension
### Further reading

* serce in silling.org