# znać
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *znati. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /znat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /znat͡ɕ/

### Verb

znać impf (frequentative znawać)
* (transitive or reflexive with się, attested in Silesia, Lesser Poland, Masovia) to know (to have knowledge of) [with infinitive ‘to do what’]
** 1981-2001 [1435], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume II, Legnica, page 51:Ex parte enim cognoscimus, bo snagemy, et ex parte prophetamus (I Cor 13, 9)[Ex parte enim cognoscimus, bo znajemy, et ex parte prophetamus (I Cor 13, 9)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 1, 7:Bo znaie (novit) gospodzin drogą prawich[Bo znaje (novit) Gospodzin drogę prawych]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 36:Tha tho nyewyasta od wszego prawa dzedzini they thesz szą [ma] sznacz a wyedzecz bicz odpadlą (quod... se cognoscat cecidisse)[Ta to niewiasta od wszego prawa dziedziny tej też się [ma] znać a wiedzieć być odpadłą (quod... se cognoscat cecidisse)]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 29, 16:Bo wy znacze (vos... nostis), kakosmi przebiwali w zemi egipskey[Bo wy znacie (vos... nostis), kakosmy przebywali w ziemi ejipskiej]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 19:Przes szescz swyathkow tho maa wczynycz rowney dostoynosczy, czczi y staadla, kthorego sznaan yest bicz sandzą (cuius noscitur fore iudex)[Przez sześć świadkow to ma uczynić rownej dostojności, czci i stadła, ktorego znan jest być sędzia (cuius noscitur fore iudex)]
* (attested in Greater Poland) to know (of a language; to be able to speak)
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 80, 5:Yęzyk, yegosz nye znal (non noverat)[Język, jegoż nie znał (non noverat)]
* to admit, to confess
** 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 2, 4:Znam (fateor), zesta byla przisla kv mnye, ale nye wyedzalaczem, odkøødsta[Znam (fateor), żesta była przyszła ku mnie, ale nie wiedziałaciem, odkądsta]
** (attested in Greater Poland) to confirm an accusation, to admit to something, to acknowledge someone's claim
*** 1959 [1399], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 367, Poznań:Krziwosanth taliter respondit: Snayø, eszem wszøl, a czsom vczinil, tom na swem vczinil[Krzywosąd taliter respondit: Znaję, eżem wziął, a czsom uczynił, tom na swem uczynił]
* (attested in Greater Poland) to testify, to submit testimony
** 1967 [1420], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 784, Kościan:Ja snam, yzem vydzal, kyedy Mylesza dal przysąd na Pudliszcowicze, tedy Janusz... v sząda bil[Ja znam, iżem widział, kiedy Milesza dał przysąd na Pudliszkowice, tedy Janusz... u sąda był]
* (attested in Masovia) to confirm
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 33:Rzeczely sze ktho bycz slachcziczem... a gynszym slachczyczom tego mv nye sznayączim (hoc negantibus) rzecze szą bicz rownym[Rzeczeli sie kto być ślachcicem... a jinszym ślachcicom tego mu nie znającym (hoc negantibus) rzecze się być rownym]
* (attested in Lesser Poland) to recognize (to recognize or realize who someone is)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 137, 7:Bo wysoky pan a smerna ogløda, a wysoka od daleka znage (cognoscit)[Bo wysoki Pan a śmierna ogląda, a wysoka od daleka znaje (cognoscit)]
* (impersonal) it can be seen
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 234:Eze tho wschitko bilo blogo obludne..., bo wyodlo y wyedzye ku wyekugey nądzi, yako snacz na onim *bogaczczu, gen po tem blodze, gesch myal..., potim krople wodi ządal v zebraka, a nye mogl myecz[Eże to wszytko było błogo obłudne..., bo wiodło i wiedzie ku wiekujej nędzy, jako znać na onym bogaćcu, jen po tem błodze, jeż miał..., potym krople wody żądał u żebraka, a nie mogł mieć]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 238:Gisch schą w zeli grzechow dopusczonich, bądą vczescheni otpusczenim gich, a to znacz y zna ten, gen zaluge, eze nye ma grizyenya na sąmnyenyv[Jiż są w żeli grzechow dopuszczonych, będą ucieszeni otpuszczenim jich, a to znać i zna ten, jen żałuje, eże nie ma gryzienia na sąmnieniu]
* (attested in Lesser Poland) to recognize something as the one and only just or true
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page Ath 28:Gest przeto wara prawa, bychom werzely y znaly (ut... confiteamur), ysz pan nasz Gezus Krystus bozy syn, bog y czlowek gest[Jest przeto wiara prawa, bychom wierzeli i znali (ut... confiteamur), iż Pan nasz Jezus Krystus Boży Syn, Bog i człowiek jest]
* corruption of szonować
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 33, 4:Gdyby... then czlowyek nye sznayącz (nec... reverans) kxązaczyą any panow... wyrzekl[y]by nyekthore... szromothne szlowa[Gdyby... ten człowiek nie znając (nec... reverans) książęcia ani panow... wyrzekł[y]by niektore... sromotne słowa]

#### Derived terms

* znamy
* znany
* znanie
* znaniec
* dać znać pf
* męża znać impf
* znać z oblicza w oblicze impf
* doznać pf
* poznać pf, poznawać impf
* przeuznać pf
* przyznać pf, przyznawać impf
* rozeznać pf
* uznać pf, uznawać impf
* wyznać pf, wyznawać impf
* zeznać pf, zeznawać impf

#### Related terms

* niepoznany
* nieuznany
* nieznany
* przeznany
* uznany
* wyznany
* znamieniaty
* znamienisty
* znamienity
* znamienny
* znany
* znamienicie
* znamienito
* nieuznanie
* poznanie
* przeznanie
* przyznanie
* rozeznanie
* uznanie
* uznawanie
* uznawca
* wyznanie
* wyznawacz
* wyznawanie
* wyznawca
* zeznanie
* znajmość
* znak
* znamek
* znamionanie
* znamionowanie
* znamiączko
* znamię
* znamość
* znamionać pf, znamionować pf, znamionawać impf

#### Descendants

* Polish: znać
* Silesian: znać

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “znać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “znać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “1. znać (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish znać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈznat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈznat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -at͡ɕ
* Syllabification: znać

### Verb

znać impf (frequentative (obsolete) znawać)
* (transitive) to know (to have knowledge of)
    Nie znam go. ― I don't know him.
    Znasz ją? ― Do you know her?
* (transitive) to know (to have contact with a person)
* (transitive) to know (having learned, to be able to apply, e.g. a language)
    Jakie znasz języki? ― What languages do you know?
    Nie znałem wcześniej tego zaklęcia. ― I didn't know this spell before.
* (transitive) to know somebody/something (to know that something exists)
* (transitive, obsolete) to consider as, to take for [with instrumental or za (+ accusative) ‘as what/whom’]
    Synonym: uważać
* (transitive, obsolete, literary) to realize (to become aware of)
    Synonym: zdawać sobie sprawę
* (intransitive, obsolete) to know (to have knowledge of)
    Synonym: wiedzieć
* (reflexive with się) to know each other, to know one another (to have knowledge of one another) [with z (+ instrumental) ‘whom’]
* (reflexive with się) to know one's way around something (to know something very well) [with na (+ locative) ‘around what’]
    Synonyms: być za pan brat, mieć w małym palcu, wyznawać się
* (reflexive with się) to know one's way around someone (to be able to intuit someone's thoughts and intentions well) [with na (+ locative) ‘around whom’]
    Synonym: być za pan brat
* (reflexive with się, obsolete) to consider oneself as, to take oneself for [with instrumental or za (+ accusative) ‘as what/whom’]
    Synonym: uważać się
* (reflexive with się, obsolete) to have sex
    Synonyms: see Thesaurus:uprawiać seks
* (reflexive with się, obsolete) to consider as one's own [with do (+ genitive) or ku (+ dative) or w (+ locative) ‘what/whom’]

#### Conjugation
### Verb

znać impf
* (impersonal) to be seen, to be visible [with na (+ locative) or w (+ locative) or po (+ locative) ‘what part of the body’]
    Synonym: widać

#### Derived terms

* znajomy
* znany
* doznanie
* obeznanie
* rozeznanie
* rozpoznanie
* uznanie
* zeznanie
* znajomość
* znawca
* znawstwo
* cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie
* doznać pf, doznawać impf
* obeznać pf, obeznawać impf
* poznać pf, poznawać impf
* przyznać pf, przyznawać impf
* rozeznać pf, rozeznawać impf
* uznać pf, uznawać impf
* wyznać pf, wyznawać impf
* zaznać pf, zaznawać impf
* zeznać pf, zeznawać impf
* dać znać pf, dawać znać impf
* nie chcieć znać impf
* nie znać dnia ani godziny impf
* nie znać się na żartach impf
* znać jak zły szeląg impf
* znać się jak kura na pieprzu impf
* znać się jak łyse konie impf
* znać się na rzeczy impf
* znać się z widzenia impf
* znać swoje miejsce impf
* znać ten ból impf
* znać umiar impf
* znać z widzenia impf
* znać ze słyszenia impf

#### Related terms

* znak
* znamię
* oznajmić pf, oznajmiać impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), znać is one of the most used words in Polish, appearing 16 times in scientific texts, 2 times in news, 17 times in essays, 55 times in fiction, and 91 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 181 times, making it the 317th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “znać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 780

### Further reading

* znać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* znać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “1. znać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “2. znać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “znać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ZNAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 15.02.2015
* “ZNAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 22.09.2009
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “znać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “znać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “znać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 574
* znać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish znać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈznat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -at͡ɕ
* Syllabification: znać

### Verb

znać impf
* (transitive) to know (to have knowledge of)
* (reflexive with sie) to know one's way around something (to know something very well)
* (reflexive with sie) to know each other, to know one another

#### Derived terms

* doznać pf
* poznać pf
* prziznać pf, prziznŏwać impf
* rozeznać pf, rozeznŏwać impf
* uznać pf, uznŏwać impf
* wyznać pf, wyznŏwać impf

#### Related terms

* znak
* znamiã
* znaczyć impf

### Further reading

* znac in dykcjonorz.eu
* znać in silling.org
* znać_sie in silling.org

## Upper Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *znàti.

### Pronunciation

* IPA: /ˈznat͡ʃ/
* Rhymes: -at͡ʃ
* Hyphenation: znać
* Syllabification: znać

### Verb

znać impf
* (transitive) to know
    Ja znaju twojeho bratra. ― I know your brother.
* (reflexive with so) to know each other
    Znajemoj so wot naju dźěćatstwa. ― We know each other since our childhood.

#### Derived terms

* znaće n

### References

* “znać” in Soblex