# ściana
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *stěnà. First attested in 1398.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɕt͡ɕana/
* IPA: (15th CE) /ɕt͡ɕana/

### Noun

ściana f (related adjective ścienny)
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) wall (each of the substantial structures acting either as the exterior of or divisions within a structure)
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page gl. 70b:Moua vasa a dary vase sø my gako proch, grosa gako *ogzen na scene napysani[Mowa wasza a dary wasze są mi jako proch, groza jako ogień na ścienie napisany]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 158v:Paries patet vlg. szcząną[Paries patet vlg. ściana]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 96r:Paries sczyąną[Paries ściana]
* (attested in Lesser Poland) wall (rampart of earth, stones etc.)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page 61,3:Bo dokød poruszacze se na czloweka, ... iaco zczene naclononey (tamquam parieti inclinato)[Bo dokąd poruszacie sie na człowieka, ... jako ścienie nakłonionej (tamquam parieti inclinato)]
* (figuratively, attested in Greater Poland) wall (that which separates)
** 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎, Lubin, page 174:Sczyana congeries (in verbo eius stetit aqua sicut congeries Ecclus 39, 22)[Ściana congeries (in verbo eius stetit aqua sicut congeries Ecclus 39, 22)]
* (attested in Greater Poland) wall (divider of two estates)
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 100:Zaloby o mvrowaney sczyenye[Żałoby o murowanej ścienie]
* side (left or right part of something)
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 37, 26:Przykril gy (sc. ołtarz) zlotem przeczystym s bronkøø y szczyanamy (cum... parietibus), y rogy[Przykrył ji (sc. ołtarz) złotem przeczystym z bronką i ścianami (cum... parietibus), i rogi]
* (mining) wall (place in a mine where a mineral is extracted from a deposit)
** 1937 [1443], Feliks Pohorecki, editor, Catalogus diplomatum Bibliothecae Instituti Ossoliniani nec non Bibliothecae Pawlikowianae inde ab anno 1227 usque ad annum 1505‎, page 77:Nicolaus cum Johanne zuppas salis al. *czyany tenere debebunt[Nicolaus cum Johanne żupas salis al. [ś]ciany tenere debebunt]
* (attested in Greater Poland) wall (boundary, border)
** 1888 [1402], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 101:Eze... Jan... szilø moczø deptal Jacuszowi zito, gdze s nim sczani ne mal[Eże... Jan... siłą mocą deptał Jakuszowi żyto, gdzie z nim ściany nie miał]

#### Derived terms

* w ścianach domu
* ścianki

#### Descendants

* Polish: ściana
* Silesian: ściana

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “ściana”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “ściana”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “ściana”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “ściana”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Alternative forms

* ściena (Middle Polish)

### Etymology

Inherited from Old Polish ściana. Sense 9 is a semantic loan from English wall.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɕt͡ɕa.na/
* (Middle Polish) IPA: /ˈɕt͡ɕa.na/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ana
* Syllabification: ścia‧na

### Noun

ściana f (diminutive ścianka, related adjective ścianowy or ścienny)
* wall (each of the substantial structures acting either as the exterior of or divisions within a structure)
* wall (vertical field acting as a boundary of some object)
* wall; face (very steep, almost vertical mountain slope)
* (geometry) wall; face (any of the flat bounding surfaces of a polyhedron)
* (anatomy, botany, zoology) wall (divisive or containing structure in an organ or cavity)
* (mining) wall (exposed surface of the mineral deposit where it is being mined)
* (literary) wall (large, compact mass of something that looks like a vertical plane and makes passage difficult)
* (literary) wall (that which isolates and separates people socially)
    Synonym: mur
* (Internet) wall (personal notice board listing messages of interest to a particular user)
* (obsolete) border (division between nations)
    Synonym: granica
* (Middle Polish) side (left or right part of something; particular face of something)
    Synonyms: boke, strona

#### Derived terms

* ościenny
* jak grochem o ścianę
* od ściany do ściany
* przez ścianę
* ręka, noga, mózg na ścianie
* cztery ściany
* czworościan
* prostopadłościan
* równoległościan
* sąsiad przez ścianę
* sąsiadka przez ścianę
* sześcian
* ściana płaczu
* zaścianek
* ściany mają uszy
* mówić jak do ściany impf
* odbić się od ściany pf, odbijać się od ściany impf
* odbijać się jak groch o ścianę impf
* podpierać ściany impf
* postawić pod ścianą pf, stawiać pod ścianą impf
* rzucać grochem o ścianę impf
* walić głową w mur impf
* zamknąć się w czterech ścianach pf, zamykać się w czterech ścianach impf

#### Related terms

* białościenny

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), ściana is one of the most used words in Polish, appearing 26 times in scientific texts, 8 times in news, 4 times in essays, 40 times in fiction, and 18 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 96 times, making it the 660th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “ściana”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 585

### Further reading

* ściana in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* ściana in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “ściana”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ŚCIANA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 27.09.2018
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “ściana”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “ściana”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “ściana”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 708

## Silesian
### Alternative forms

* śćana (Steuers Silesian alphabet)

### Etymology

Inherited from Old Polish ściana.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɕt͡ɕa.na/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ana
* Syllabification: ścia‧na

### Noun

ściana f
* wall

#### Declension
### Further reading

* sciana in dykcjonorz.eu
* ściana in silling.org