# przebyć
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *perbýti. By surface analysis, prze- +‎ być. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pr̝ɛbɨt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /pr̝ɛbɨt͡ɕ/

### Verb

przebyć pf (imperfective przebywać or przebywawać)
* to cross water
** 1876-1929 [1412], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume VI, page 215:Jako ne mogl Jaschek przebicz w thu dw nedzelu, kedi mal listh dacz, przessz rzekø[Jako nie mogł Jaszek przebyć w tu dwu niedzielu, kiedy miał list dać, przez rzekę]
** 1912-1930 [1428], Monumenta Iuris cura praepositorum Chartophylacio Maximo Varsoviensi, volume V, page 136:Propter debilem glaciem nullatenus per Vislam pertransire vlg. przebicz potuit[Propter debilem glaciem nullatenus per Vislam pertransire vlg. przebyć potuit]
* to spend some time somewhere, to stay somewhere for a while
** 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 8, 23:Zaprzisyøgl Raguel Tobyasza, abi za dwye nyedzely v nyego przebil (ut duas hebdomadas moraretur apud se)[Zaprzysiągł Raguel Tobijasza, aby za dwie niedzieli u niego przebył (ut duas hebdomadas moraretur apud se)]
* (attested in Greater Poland) to last; to survive
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, pages 101, 27:Ony zgynø, ale ty przebędzesz (permanes)[Ony zginą, ale ty przebędziesz (permanes)]

#### Derived terms

* przebyt
* przebytek

#### Related terms

* przebyteczny
* przebywacz
* przebywanie
* przebywca

#### Descendants

* Polish: przebyć
* Silesian: przebyć

### References

* Bańkowski, Andrzej (2000) “przebyć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przebyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish przebyć. By surface analysis, prze- +‎ być.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpʂɛ.bɘt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /ˈpr̝ɛ.bɨt͡ɕ/, (17th–18th c.) /ˈpʂɛ.bɨt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛbɘt͡ɕ
* Syllabification: prze‧być

### Verb

przebyć pf (imperfective przebywać)
* (transitive) to travel, to traverse (to move through a given distance or space)
    Near-synonyms: pokonać, zrobić
* (transitive) to undergo, to experience (to undergo gradual changes)
    Synonym: przeżyć
* (intransitive) to stay, to reside, to sojourn (to be in a particular place or situation)
* (intransitive) to stay, to hang out (to spend some time somewhere or with someone)
* (intransitive, obsolete) to make do with, to settle, to be content with
    Synonyms: poprzestać, ukontentować się
* (intransitive, obsolete) to pass, to elapse, to go by
    Synonyms: minąć, przeminąć, ubiec, upłynąć
* (transitive, obsolete) to surpass, to exceed (to have a higher value than)
* (transitive, Middle Polish) to cross (to get to the other side of, especially water)
* (transitive, Middle Polish) to settle, to satisfy
* (transitive, Middle Polish) to lose, to be deprived of
    Synonyms: stracić, utracić

#### Conjugation
### Further reading

* przebyć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* przebyć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “przebyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “PRZEBYĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 19.09.2018
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “przebyć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “przebyć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “przebyć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 28
* przebyć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish przebyć. By surface analysis, prze- +‎ być.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpʂɛ.bɪt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛbɪt͡ɕ
* Syllabification: prze‧być

### Verb

przebyć pf (imperfective przebywać)
* (transitive) to travel, to traverse (to move through a given distance or space)
* (transitive) to undergo, to experience (to undergo gradual changes)
* (intransitive) to stay, to reside, to sojourn (to be in a particular place or situation)
* (intransitive) to stay, to hang out (to spend some time somewhere or with someone)

#### Conjugation

This verb needs an inflection-table template.

### Further reading

* przebyć in silling.org