# խոնարհ
## Armenian
### Etymology

Inherited from Old Armenian խոնարհ (xonarh).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /χoˈnɑɾ/, [χonɑ́ɾ]
* (Western Armenian) IPA: /χoˈnɑɾ/, [χonɑ́ɾ]
* The final -հ (-h) is not pronounced.

### Adjective

խոնարհ • (xonarh) (superlative ամենախոնարհ)
* humble, low, submissive
    Ձեր խոնարհ ծառան ― Jer xonarh caṙan ― your most humble servant
* lower, feeble, weak

#### Declension
### Adverb

խոնարհ • (xonarh)
* humbly, with humility, meekly

### References

* Dum-Tragut, Jasmine (2009) Armenian: Modern Eastern Armenian (London Oriental and African Language Library; 14), Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, page 28

## Old Armenian
### Alternative forms

* խոնահ (xonah)

### Etymology

An Iranian borrowing, but the exact source is uncertain.

### Adjective

խոնարհ • (xonarh)
* low
    ի խոնարհ ― i xonarh ― low; down, down below; downwards; from top to bottom; at the foot of; beneath, below, underneath; below, lower, under
    զերեսս ի խոնարհ արկանել ― zeress i xonarh arkanel ― to be sulky or sullen
    աչք ի խոնարհ ― ačʻkʻ i xonarh ― with downcast eyes
    յերկեմենից եւ ի խոնարհ ― yerkemenicʻ ew i xonarh ― from two years old and under
    ի միջոյն եւ ի խոնարհ ― i miǰoyn ew i xonarh ― from the loins downward
    ի վեր ի խոնարհ ― i ver i xonarh ― unceasingly, always, at every moment
* humble, submissive, respectful
    խոնարհ առնել ― xonarh aṙnel ― to humble
    խոնարհ լինել ― xonarh linel ― to be humble or meek, to humble oneself; to be humbled
    խոնարհ սրտիւք ― xonarh srtiwkʻ ― lowly in heart
* lower, inferior, mean, base, low
* feeble, weak

#### Declension

post-classical

### Adverb

խոնարհ • (xonarh)
* lowly, humbly

#### Derived terms

* անխոնարհ (anxonarh)
* անխոնարհելի (anxonarheli)
* անխոնարհեցուցանելի (anxonarhecʻucʻaneli)
* անխոնարհութիւն (anxonarhutʻiwn)
* խոնարհաբար (xonarhabar)
* խոնարհագնաց (xonarhagnacʻ)
* խոնարհագոյն (xonarhagoyn)
* խոնարհազարդ (xonarhazard)
* խոնարհական (xonarhakan)
* խոնարհակողմն (xonarhakołmn)
* խոնարհահակ (xonarhahak)
* խոնարհաձիգ (xonarhajig)
* խոնարհամիտ (xonarhamit)
* խոնարհամտեմ (xonarhamtem)
* խոնարհամտութիւն (xonarhamtutʻiwn)
* խոնարհապէս (xonarhapēs)
* խոնարհասիրտ (xonarhasirt)
* խոնարհացեալ (xonarhacʻeal)
* խոնարհացուցանեմ (xonarhacʻucʻanem)
* խոնարհեմ (xonarhem)
* խոնարհեցուցանեմ (xonarhecʻucʻanem)
* խոնարհեցուցիչ (xonarhecʻucʻičʻ)
* խոնարհեցչութիւն (xonarhecʻčʻutʻiwn)
* խոնարհիմ (xonarhim)
* խոնարհմտութիւն (xonarhmtutʻiwn)
* խոնարհութիւն (xonarhutʻiwn)
* խոնարհումն (xonarhumn)
* խոնարհուստ (xonarhust)
* նախախոնարհ (naxaxonarh)

#### Descendants

* Armenian: խոնարհ (xonarh)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “խոնարհ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “խոնարհ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “խոնարհ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* J̌ahukyan, Geworg (2010) “խոնարհ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik