# շեշտ
## Armenian
### Etymology

Learned borrowing from Old Armenian շեշտ (šešt).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ʃeʃt/, [ʃeʃt]
* (Western Armenian) IPA: /ʃeʃd/, [ʃeʃt]

### Noun

շեշտ • (šešt)
* accent, stress, emphasis
* the Armenian emphasis mark: ՛

#### Related terms

* շեշտել (šeštel)

## Old Armenian
### Etymology

Unknown.

### Adverb

շեշտ • (šešt)
* acutely, piercingly, sharply, directly
    Synonym: շեշտակի (šeštaki)
** 5th? century, Movsēs Xorenacʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 1.11:Զայս իմացեալ աղեղնաւորին Հայկայ՝ յառաջ վարէ զինքն, մօտ հասանէ յարքայն, լի քարշէ զլայնալիճն, դիպեցուցանէ զերեքթևեանն կրծից տախտակին, և շեշտ ընդ մէջ թիկանցն թափանցիկ լեալ՝ յերկիր հարստի սլաքն […] Zays imacʻeal ałełnaworin Haykay, yaṙaǰ varē zinkʻn, mōt hasanē yarkʻayn, li kʻaršē zlaynaličn, dipecʻucʻanē zerekʻtʻeweann krcicʻ taxtakin, ew šešt ənd mēǰ tʻikancʻn tʻapʻancʻik leal, yerkir harsti slakʻn […]Translation by Robert W. ThomsonRealizing this, the skillful archer Hayk advanced, and approaching the king pulled taut his wide-arced bow and shot the triple-fleched arrow at his breast armor; the arrow pierced right through his back and stuck in the ground.
** 9–10th century, Yovhannēs Drasxanakertcʻi, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia] 59:Զայն անցս աղէտի ընդ հուպ զգացուցեալ թագաւորին՝ վաղվաղակի զհետ աճապարել կրթի․ և ձի ի ներքս տարեալ ի սաստիկ վառեալսն և ի կազմեալսն Մովսիսի և մօտ առ նա հասեալ և զագուցեալ գլխանոցն երկաթի վաղերբ դիպեցուցեալ՝ շեշտ ընդ մէջ ճեղքէր զամուր գլխանոցն, և յերկիր զնա հարստեալ […] Zayn ancʻs ałēti ənd hup zgacʻucʻeal tʻagaworin, vałvałaki zhet ačaparel krtʻi; ew ji i nerkʻs tareal i sastik vaṙealsn ew i kazmealsn Movsisi ew mōt aṙ na haseal ew zagucʻeal glxanocʻn erkatʻi vałerb dipecʻucʻeal, šešt ənd mēǰ čełkʻēr zamur glxanocʻn, ew yerkir zna harsteal […]Translation by Rev. Krikor H. MaksoudianWhen the king was made aware of these foreboding things, he immediately made haste to pursue Movsēs, and galloping his horse through the lines of the well-armed soldiery of Movsēs, caught up with him, and striking his steel helmet with his sword and piercing the strong helmet in the middle, he pinned Movsēs to the ground.

### Noun

շեշտ • (šešt)
* (grammar) accent, stress, emphasis; the corresponding Armenian emphasis mark (՛)
** 6th century, Dionysius Thrax, The Art of Grammar :Ոլորակ է բացագանչութիւն պատկանաւոր ձայնի, թե ըստ վերսաստութեան շեշտիւն [translating ὀξεῖα (oxeîa)], թե ըստ հարթութեան բթիւն, թե ըստ պարբեկութեան պարուկաւն։Olorak ē bacʻagančʻutʻiwn patkanawor jayni, tʻe əst versastutʻean šeštiwn [translating ὀξεῖα (oxeîa)], tʻe əst hartʻutʻean btʻiwn, tʻe əst parbekutʻean parukawn.Tone is the resonance of a voice endowed with harmony. It is heightened in the acute, balanced in the grave, and broken in the circumflex.

#### Declension
### Derived terms

* անշեշտ (anšešt)
* յանգաշեշտ (yangašešt)
* յարաշեշտ (yarašešt)
* յարաշեշտոլոր (yarašeštolor)
* շեշտակի (šeštaki)
* շեշտաւոր (šeštawor)
* շեշտեմ (šeštem)
* շեշտոլոր (šeštolor)
* շեշտոլորակ (šeštolorak)
* շեշտոլորեմ (šeštolorem)
* շեշտոլորիմ (šeštolorim)
* շեշտումն (šeštumn)

### Descendants

* → Armenian: շեշտ (šešt) (learned)

### References

* ↑ Movsēs Xorenacʻi (1913) M. Abeġean and S. Yarutʻiwnean, editors, Patmutʻiwn Hayocʻ (Patmagirkʻ hayocʻ; II.1), Tiflis: Mnacʻakan Martiroseancʻ Press, page 36
* ↑ Thomson, Robert W. (2006) Moses Khorenats‘i, History of the Armenians: translation and commentary on the literary sources‎, revised edition, Ann Arbor: Caravan Books, page 84
* ↑ Yovhannēs Drasxanakertcʻi (1853) M. Ēmin, editor, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of Armenia], Moscow: Press of Vladimir Gotʹje, page 164
* ↑ Yovhannēs Drasxanakertc‘i (1987) Rev. Krikor H. Maksoudian, transl., History of Armenia (Occasional Papers and Proceedings; 3), Atlanta, Georgia: Scholars Press, page 207
* ↑ Adonc, N. (1915) Дионисий Фракийский и армянские толкователи [Dionysius Thrax and Armenian commentators] (Bibliotheca Armeno-Georgica; 4), Saint Petersburg: Academy Press, page 3

### Further reading

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836) “շեշտ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume I, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 475b
* Ačaṙean, Hračʻeay (1977) “շեշտ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume III, Yerevan: University Press, pages 509–510
* Ġapʻancʻyan, Gr. (1927) “Hneabanakan” mi kʻani mnacʻordner hayerenum, Stugabanutʻyunner – “aṙiwc”, “morm”, “xlēz” [Some "paleontological" remains in Armenian; Etymologies – “aṙiwc”, “morm”, “xlēz”] (in Armenian), Yerevan: Haypoligrafhrat № 2 Press, pages 9–10 connects with Old Armenian շերտ (šert)
* J̌ahukyan, Geworg (1970) Hayerenə ew hndevropakan hin lezunerə [Armenian and Ancient Indo-European Languages]‎ (in Armenian), Yerevan: Academy Press, page 152 connects with Hittite [Term?] (/⁠šešd-⁠/, “to grow”) on which see Proto-Indo-European *(s)h₁es-
* J̌ahukyan, Geworg (2010) “շեշտ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 585b recants his 1970 opinion
* Mann, Stuart E. (1963) “šešt”, in Armenian and Indo-European: Historical phonology‎, London: Luzac & Co. Ltd., page 119 = Mann, Stuart E. (1984–1987) “kestis”, in An Indo-European Comparative Dictionary‎, Hamburg: Buske, column 494 connects with Lithuanian kẽstis
* Petersson, Herbert (1916) Baltisches und Slavisches (Lunds Universitets Årsskrift N.F. Avd. 1, Bd. 12. Nr. 2) (in German), Lund and Leipzig, page 50 = Petersson, Herbert (1926) “Armenische Etymologien”, in Indogermanische Forschungen‎ (in German), volume 43, number 1, pages 74–75 derives from Proto-Indo-European *ḱwed- with Proto-Germanic *hwataz as a cognate