# stracić
## Old Polish
### Etymology

From s- +‎ tracić. First attested in 1396.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /strat͡ɕit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /strat͡ɕit͡ɕ/

### Verb

stracić pf (imperfective stracać or tracić)
* (attested in Greater Poland) to lose (to become deprived of; to lose ownership of; to suffer the loss of)
** 1967 [1396], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 79, Kościan:O then kon straczil Janus swoy kon[O ten koń stracił Janusz swój koń]
** End of the 15th century, Dekalog - Dziesięcioro przykazań bożych - Decem praecepta Dei, volume V, number 1:Ne pozandag... rzeczy przes prawa yego, bj ne straczyl milosercza mogego[Nie pożądaj... rzeczy przez prawa jego, by nie stracił miłosierdzia mojego]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 46:Libera, id est priuata straczona[Libera, id est priuata stracona]
* (attested in Greater Poland, Lesser Poland) to waste, to squander
** 1874-1891 [End of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume I, page XXXIX:Naklad czlowyeku bez myary strawnemu straczony gest (perditus est)[Nakład człowieku bez miary strawnemu stracony jest (perditus est)]
** 1960 [1420], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 641, Pyzdry:Yako Nyemyr nye myal nygdi dzeczancza w opyecanyv any mu straczil czterdzesczy grziwen[Jako Niemir nie miał nigdy dziecięcia w opiekaniu ani mu stracił czterdzieści grzywien]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 182a:Vykupicze vy svoga mastha..., prestho iszescze vy szobe krolefstwo nebeske stracily[Wykupicie wy swoja miasta..., przezto iżeście wy sobie królewstwo niebieskie stracili]
* to lose (to be unable to find)
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 22, 3:Takyesz vczinisz... o wselkey rzeczi brata twego, ktora bi syø straczila (quae perierit) a ty yø nalasl[Takież uczynisz... o wszelkiej rzeczy brata twego, która by się straciła (quae perierit) a ty ją nalazł]
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to waste (to exterminate, to kill, to deprive of life)
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 35a:Mnye oczekowali grzesznyczi, abi straczili mie (ut perderent me Psal 118, 95)[Mnie oczekowali grzesznicy, aby stracili mie (ut perderent me Psal 118, 95)]
* (reflexive with się) to lose consciousness
** 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 279:Nam se perdere quodam modo, bo thako sze straczycz nyekako, tanquam non esse et omnino non sentire seipsum et a semetipso alienari, celestis est conuersacionis non humane affectionis[Nam se perdere quodam modo, bo tako sie stracić niekako, tanquam non esse et omnino non sentire seipsum et a semetipso alienari, celestis est conuersacionis non humane affectionis]
* (law, attested in Masovia) to lose a case in court, to lose something as a result of a court judgment
** 1920 [1403], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 260, Płońsk:Iaco mne Msciszek straczil swø westczø pøcz *grziwwen[Jako mnie Mściszek stracił swą westczą pięć grzywien]

#### Derived terms

* stracony
* jajko stracone
* stracenie
* straćca

#### Related terms

* straceniec

#### Descendants

* Polish: stracić
* Silesian: stracić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “tracić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “stracić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “stracić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish stracić. By surface analysis, s- +‎ tracić. Compare Kashubian stracëc.

### Pronunciation

* IPA: /ˈstra.t͡ɕit͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈstra.t͡ɕit͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -at͡ɕit͡ɕ
* Syllabification: stra‧cić

### Verb

stracić pf (imperfective tracić)
* (transitive) to lose (to cease having a trait, ability, or sense)
* (transitive) to lose (to cease owning an object)
* (transitive) to lose (to cease having contact with someone, usually through death or separation)
* (transitive) to lose (to cease having something belonging to one's body, e.g. weight)
* (transitive) to lose (to use improperly, e.g. time)
* (transitive) to lose (to not take advantage of i.e. a situation)
* (transitive, sports) to lose out on (to allow an opponent to score)
* (intransitive) to lose out on (to make one's situation with something worse) [with na (+ locative) ‘on what’]
    Antonyms: skorzystać, zyskać
* (intransitive) to lose out on (to experience a decrease in intensity of something) [with na (+ locative) ‘on what’]
* (intransitive) to lose (to become seen as worse or less valuable in someone's opinion)
    Antonym: zyskać
* (transitive, obsolete) to lose (to be unable to find)
    Synonym: zgubić
* (reflexive with się) to fade away, to disappear
* (reflexive with się) to become perplexed

### Verb

stracić pf (imperfective stracać)
* (transitive) to execute (to put to death)

#### Derived terms

* stracony
* na straconej pozycji
* jeszcze nic straconego
* stracenie
* strata
* chcesz stracić przyjaciela, pożycz mu pieniądze
* bronić straconych pozycji impf
* nie mieć chwili do stracenia impf
* nie mieć nic do stracenia impf
* stracić głowę pf, tracić głowę impf
* stracić nerwy pf, tracić nerwy impf
* stracić rachunek pf, tracić rachunek impf
* stracić z oczu pf, tracić z oczu impf
* stracić zmysły pf, tracić zmysły impf

#### Related terms

* stratny
* stratnie
* straceniec
* stratność

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), stracić is one of the most used words in Polish, appearing 5 times in scientific texts, 7 times in news, 6 times in essays, 17 times in fiction, and 32 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 67 times, making it the 975th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “stracić”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 564

### Further reading

* stracić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* stracić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stracić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stracić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Wiesław Morawski (17.08.2023) “STRACIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “stracić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “stracić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “stracić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 443
* stracić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish stracić. By surface analysis, s- +‎ tracić.

### Pronunciation

* IPA: /ˈstra.t͡ɕit͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -at͡ɕit͡ɕ
* Syllabification: stra‧cić

### Verb

stracić pf (imperfective tracić)
* (transitive) to lose (to cease having a trait, ability, or sense; to cease owning; to cease having conact with)
* (transitive) to lose (to be unable to find)
    Synonym: zgubić
* (reflexive with sie) to get lost

#### Derived terms

* strata

### Further reading

* stracic in dykcjonorz.eu
* stracić in silling.org
* stracić_sie in silling.org
* Henryk Jaroszewicz (2022) “stracić”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 136