# နှစ်
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /n̥ɪʔ/
* Romanization: MLCTS: hnac • ALA-LC: nhacʻ • BGN/PCGN: hnit • Okell: hniʔ

### Etymology 1

From Proto-Sino-Tibetan *s-ni(ː)ŋ ~ s-nik (“year; harvest”). Cognate with S'gaw Karen နံၣ် (neè).

#### Noun

နှစ် • (hnac)
* year

##### Derived terms

* ခရစ်နှစ် (hka.rachnac)
* ခုနှစ် (hku.hnac)
* နှစ်ကွင်း (hnackwang:)
* နှစ်ကူး (hnacku:)
* နှစ်ချင်းစွဲ (hnachkyang:cwai:)
* နှစ်ချင်းပေါက် (hnachkyang:pauk)
* နှစ်ချို့ (hnachkyui.)
* နှစ်ချုပ် (hnachkyup)
* နှစ်ချုပ်ရှင်းတမ်း (hnachkyuphrang:tam:)
* နှစ်ချုပ်အစီရင်ခံစာ (hnachkyup-a.ciranghkamca)
* နှစ်စဉ်ကြေး (hnaccanykre:)
* နှစ်ဆန်းတစ်ရက် (hnachcan:tacrak)
* နှစ်တိုး (hnactui:)
* နှစ်ထပ်တိုး (hnachtaptui:)
* နှစ်ပတ်လည် (hnacpatlany)
* နှစ်ပရိစ္ဆေဒ (hnacpa.richceda.)
* နှစ်မြောက် (hnacmrauk)
* နှစ်ရှည်လများ (hnachranyla.mya:)
* နှစ်လည် (hnaclany)
* နှစ်လည်ခါကျူး (hnaclanyhka-kyu:)
* နှစ်လုံးပေါက် (hnaclum:pauk)
* နှစ်ဝက် (hnac-wak)
* နှစ်သစ်ကူး (hnacsacku:)
* ပညာသင်နှစ် (pa.nyasanghnac)
* ပြည့်နှစ် (prany.hnac)
* ဘဏ္ဍာရေးနှစ် (bhandare:hnac)
* ရာစုနှစ် (racu.hnac)
* သာသနာနှစ် (sasa.nahnac)
* အလင်းနှစ် (a.lang:hnac)

#### See also

* နှစ် (hnac)
* လ (la.)
* အပတ် (a.pat)
* ရက် (rak), နေ့ (ne.)
* နာရီ (nari)
* မိနစ် (mi.nac)
* စက္ကန့် (cakkan.)
* နှစ် (hnac, “year”)
* လ (la., “month”)
* အပတ် (a.pat, “week”)
* ရက် (rak, “day”)
* ဗဟို (ba.hui) ~ ပဟိုရ် (pa.huir, “3 hours”)
* နာရီ (nari, “24 minutes”)
* ပါဒ် (pad, “6 minutes”)
* ဗီဇနာ (bija.na, “24 seconds”)
* ပြန် (pran, “4 seconds”)
* ခရာ (hka.ra, “0.4 seconds”)
* ခဏ (hka.na., “0.16 seconds”)
* လယ (la.ya., “0.04 seconds”)
* အနုခရာ (a.nu.hka.ra, “32 milliseconds”)

### Etymology 2

From Proto-Sino-Tibetan *g/s-ni-s. Cognate with S'gaw Karen ခံ (khee), Tibetan གཉིས (gnyis), Sikkimese ཉི (nyi), Nuosu ꑍ (nyip), Atong (India) ni.

#### Numeral

နှစ် • (hnac) (digit ၂)
* two

##### Synonyms

* ဒွိ (dwi.)

##### Derived terms

* စကားနှစ်ခွ (ca.ka:hnachkwa.)
* စကားနှစ်ခွပြော (ca.ka:hnachkwa.prau:)
* စိတ်နှစ်ခွ (cithnachkwa.)
* နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူပွဲ (hnackyiphrachcu-pwai:)
* နှစ်ကိုယ့်တစ်စိတ် (hnackuiy.taccit)
* နှစ်ကိုယ်ကြား (hnackuiykra:)
* နှစ်ကိုယ်ခွဲ (hnackuiyhkwai:)
* နှစ်ကုန်းတစ်ကော့ (hnackun:tackau.)
* နှစ်ချက်သင့် (hnachkyaksang.)
* နှစ်ချောင်းငင် (hnachkyaung:ngang)
* နှစ်စီးနှစ်ဖက် (hnacci:hnachpak)
* နှစ်စီးနှစ်ဝ (hnacci:hnac-wa.)
* နှစ်တန်းဘား (hnactan:bha:)
* နှစ်ထပ်ကွမ်း (hnachtapkwam:)
* နှစ်ထပ်ကိန်း (hnachtapkin:)
* နှစ်ထပ်ကိန်းရင်း (hnachtapkin:rang:)
* နှစ်ထပ်သင်္ကန်း (hnachtapsangkan:)
* နှစ်ပတ်လျှို (hnacpathlyui)
* နှစ်ပါးစုံ (hnacpa:cum)
* နှစ်ပါးစုံမွေး (hnacpa:cummwe:)
* နှစ်ပါးသွား (hnacpa:swa:)
* နှစ်ပေါက် (hnacpauk)
* နှစ်ဖက်ချွန် (hnachpakhkywan)
* နှစ်လုံးပြူး (hnaclum:pru:)
* လှေနံနှစ်ဖက်နင်း (hlenamhnachpaknang:)

### Etymology 3

Causative of နစ် (nac, “to sink, drown”).

#### Verb

Burmese verb set :
| Base | နစ် (nac) |
| Causative | နှစ် (hnac) |
နှစ် • (hnac)
* to immerse, dip
* (figuratively) to demean oneself or degrade others
* (figuratively) to sacrifice

##### Derived terms

* ကြိုက်နှစ်သက် (kruikhnacsak)
* ဆန်နှစ် (hcanhnac)
* ဇွတ်နှစ် (jwathnac)
* တပ်နှစ်သက် (taphnacsak)
* နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ (hnachkrang:mangga.la)
* နှစ်ခြိုက် (hnachkruik)
* နှစ်ထောင်းအားရရှိ (hnachtaung:a:ra.hri.)
* နှစ်နှစ်ကာကာ (hnachnackaka)
* နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် (hnachnachkruikhkruik)
* နှစ်မြို့ (hnacmrui.)
* နှစ်လို (hnaclui)
* နှစ်သက် (hnacsak)
* နှစ်သိမ့် (hnacsim.)
* နှစ်သိမ့်ဆု (hnacsim.hcu.)
* နို့နှစ်ရောင် (nui.hnacraung)
* ပျစ်ပျစ်နှစ်နှစ် (pyacpyachnachnac)
* မျက်နှစ် (myakhnac)
* မြေဆီမြေနှစ် (mrehci-mrehnac)
* မုန့်နှစ် (mun.hnac)
* ရင်နှစ်သည်းချာ (ranghnacsany:hkya)
* ရွှံ့နှစ် (hrwam.hnac)
* ရေနှစ် (rehnac)

### Further reading

* “နှစ်” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.

## Rakhine
### Etymology

From Proto-Sino-Tibetan *s-ni(ː)ŋ ~ s-nik. Cognate with Burmese နှစ် (hnac), S'gaw Karen နံၣ် (neè).

### Numeral

နှစ် (transliteration needed)
* two