# poczesny
## Old Polish
### Alternative forms

* poczestny

### Etymology

From poczcić +‎ -ny. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pɔt͡ʃʲɛsnɨː/
* IPA: (15th CE) /pɔt͡ʃʲɛsnɨ/

### Adjective

poczesny (derived adverb pocześnie)
* (attested in Lesser Poland) honorable, esteemed, venerable, respected
** 1874-1891 [XV p. post.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume I, page XXXIX:Naklad na riczerzskye rzeczy poczesszny yest[Nakład na rycerskie rzeczy poczesny jest]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 71, 14:Poczestne ymø gich przed nim[Poczestne imię jich przed nim]
** (attested in Masovia) used as a title of respect; honorable, esteemed
*** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 113:Dokonali sza syąn kszangi praw... vilozone s laczynskyego w polsky viklad przes poczestnego xandza Maczieya[Dokonały są się księgi praw... wyłożone s łacińskiego w polski wykład przez poczestnego księdza Macieja]
* modest
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 22:[W] posczyw dzyevycza Maryya byla szylno smyerna a barzo poczesna[[W] pościu dziewica Maryja była silno śmierna a barzo poczesna]
* pristine, pure, virgin
** 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 272:Currite, filie..., adite virginalem thalamum, ingredimini, si potestis, pudicum, w poczesną, sororis vestre cu[bu]biculum losznyczą[Currite, filie..., adite virginalem thalamum, ingredimini, si potestis, pudicum, w poczesną, sororis vestre cu[bu]biculum łożnicę]
* appropriate, apt; due, owed
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 28, 4:A then szye gyey podyal opyekaldnykyem bycz, a nye vczynyl poczeszna lyczba[A ten sie jej podjął opiekaldnikiem być, a nie uczynił poczesną liczbę]
* legitimate, legal
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 31, 2:Gdy masz bydlil szwoyą zoną poczeszną w malzenstwe[Gdy mąż bydlił z swoją żoną poczesną w małżeństwie]

#### Derived terms

* pocześliwy
* poczesność
* wieniec poczestny

#### Related terms

* pocześliwie
* pocześliwość

#### Descendants

* Polish: poczesny

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “poczesny, poczestny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* poczestny, poczeszny (Middle Polish)
* paceśny (Przemyśl)
* paceśny<q;about canvas><t:thick> (Kielce)

### Etymology

Inherited from Old Polish poczesny. By surface analysis, poczcić +‎ -ny.

### Pronunciation

* IPA: /pɔˈt͡ʂɛs.nɘ/
* (Middle Polish) IPA: /pɔˈt͡ʂɛs.nɨ/
* Rhymes: -ɛsnɘ
* Syllabification: po‧czes‧ny
* Homophone: Poczesny

### Adjective

poczesny (comparative pocześniejszy, superlative najpocześniejszy, derived adverb pocześnie)
* (literary) honorable, reputable, stately
    Synonyms: okazały, zaszczytny
* (archaic) Synonym of czcigodny
* (Middle Polish) decent, honest
    Synonyms: obyczajny, uczciwy
* (Middle Polish) Synonym of urodziwy

#### Derived terms

* niepoczesny
* poczesne
* poczesność

#### Related terms

* poczciwy
* poczęstunek
* poczęstować impf

### Further reading

* poczesny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* poczesny in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “POCZESNY”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Marek Kunicki-Goldfinger (25.09.2018) “POCZESNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]