# król
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *korľь.

### Pronunciation

* IPA: /ˈkrol/
* Rhymes: -ol
* Syllabification: król

### Noun

król m pers (female equivalent królewô, augmentative królëszcze, related adjective królewsczi)
* king (male monarch; a man who heads a monarchy)

#### Derived terms

* królestwò
* królewicz
* królewión
* królewiónka
* królobójca
* królobójstwò
* królëk
* królowac impf

#### Related terms

* królewszczëzna

### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “kròl”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 80
* Jan Trepczyk (1994) “król”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “król”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “król”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *korľь. First attested in c. 1300–1350.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /krɔːlʲ/
* IPA: (15th CE) /krolʲ/

### Noun

król m animacy unattested (female equivalent królowa, diminutive królik, related adjective królewski or królowy)
* (attested in Lesser Poland) king (male monarch; a man who heads a monarchy)
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page ar 2:[Mowi krol pogań]sky do crola Ezehiasa, crola zidouskego[[Mówi król pogań]ski do króla Ezechyjasza, króla żydowskiego]
** (figuratively, attested in Lesser Poland) God
*** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page ar 1:Slaua crola usemogøcego[Sława króla wszemogącego]
* substitute king
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 757:I kazal krol Pylat vnydz mylemv Iesucristovy vtore[I kazał król Piłat wnić miłemu Jesukrystowi wtóre]
* leader
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 114:Tez za Yordanem, rzeka, yeden Symon, yen byl sluga krolyesky *chy prze mąstwo yego zyvota od zboyecz vybran krolyem (a latronibus rex creatus est). Pastuschy na granyczach zyemye israelskey yednego począstnego pastucha vstavyly krolyem (regem sibi statuerant)[Też za Jordanem rzeką, jeden Szymon, jen był z sług[a] kroleskich[y] prze męstwo jego żywota od zbojec wybran królem (a latronibus rex creatus est). Pastuszy na granicach ziemie israelskiej jednego poczestnego pastucha ustawili królem (regem sibi statuerant)]
* rabbit (mammal of the family Leporidae, with long ears, long hind legs, and a short, fluffy tail)
** 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎, number 1869:Krol rex herbarum[Król rex herbarum]

#### Derived terms

* bujny król
* królestwo
* królewic
* królewica
* królewna
* podkróle
* Trzech Królów
* królować impf

#### Related terms

* królikowy
* króliczek
* królowanie
* królowskie

#### Descendants

* Polish: król
* Silesian: krōl
* → Old Ruthenian: кроль (krolʹ), круль (krulʹ)

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “król”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “król”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Mańczak, Witold (2017) “król”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “król”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “król”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* kryl (Western Greater Poland)

### Etymology

Inherited from Old Polish król. Sense 2, sense 3, and sense 4 and are an internationalism semantic loan; compare English king, French roi and German König. Doublet of Karol.

### Pronunciation

* IPA: /ˈkrul/
* (Lesser Poland):
** (Przemyśl) IPA: [ˈkrulʲ]
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -ul
* Syllabification: król
* Homophones: Król, krul, Krul

### Noun

król m pers (female equivalent królowa, diminutive (derogatory) królik, augmentative królisko, related adjective królewski)
* king (male monarch; a man who heads a monarchy)
* king (person that is the best within a given group)
* king (tycoon or magnate of a particular industry)
    Synonym: potentat
* (obsolete) a term of endearment for a romantic partner
* (obsolete) bridegroom
    Synonym: pan młody
* (Middle Polish) character of a comedy
** (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
*** 1511-1540, Metryka Koronna‎, page 46/47:y też vtakowich rzeczach do wyegierſkyey ziemye krolya ſtarſſego wmeſiaſſowey wyerze Janvſch krolya poſlalem ſwoy wielky liſth.[i też w takowych rzeczach do wiegierskiej ziemie króla starszego wmesiaszowey wierze Janusz króla posłałem swój wielki list.]
* (Middle Polish, beekeeping) queen bee
    Synonym: królowa
* (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** queen ant
*** 1543-1554, Liber maleficorum‎, page 1549/149:Item zemrowiſka doſtacz robaka byallego dlugiego, kthorego krolyem zowa y chowacz weſloyku.[Item zemrowiska dostać robaka białego dlługiego, którego krolem zowa i chować weslojku.]

#### Declension
### Noun

król m animal
* king (thing that is the best within a given group)
* (chess) king (principal chess piece, that players seek to threaten with unavoidable capture to result in a victory by checkmate)
* (card games) king (playing card with the letter "K" and the image of a king on it, the thirteenth card in a given suit)
    król karo ― king of diamonds
    król kier ― king of hearts
    król pik ― king of spades
    król trefl ― king of clubs
* (bowling) king (central pin or skittle in bowling games)
* (colloquial or dialectal, Przemyśl) Augmentative of królik.
* (obsolete, building) main column of a tent or tower
* (obsolete, card games) a type of card game
* (obsolete, children's games) a type of children's ball game.
* (obsolete, engineering) bevel shaft in a smock mill
    Synonym: wałek królewski

#### Derived terms

* tam, gdzie król piechotą chodzi
* za króla Ćwieczka
* bezkrólewie
* czasy króla Ćwieczka
* Król
* król kurkowy
* król zwierząt
* król życia
* królestwo
* królewiacki
* królewiak
* królewiątko
* królewicz
* królewna
* królewski
* królewskość
* królewszczyzna
* króliczek
* królik
* królowa
* królować
* królowanie
* Trzech Króli
* Trzej Królowie
* między ślepymi jednooki królem

### See also

Chess pieces in Polish · bierki szachowe (layout · text) :
| król | hetman, królowa, królówka, dama | wieża | goniec, laufer, giermek | skoczek, koń, konik | pion, pionek |
Playing cards in Polish · karty do gry (layout · text) :
| as | dwójka | trójka | czwórka | piątka | szóstka | siódemka |
| ósemka | dziewiątka | dziesiątka | walet | dama | król | dżoker |

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), król is one of the most used words in Polish, appearing 27 times in scientific texts, 8 times in news, 0 times in essays, 19 times in fiction, and 25 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 79 times, making it the 815th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “król”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 202

### Further reading

* król in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* król in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “król”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “KRÓL”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 28.06.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “król”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “król”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “król”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 566
* Aleksander Saloni (1908) “król”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 336

## Slovincian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *korľь.

### Pronunciation

* IPA: /ˈkrol/
* Rhymes: -ol
* Syllabification: król

### Noun

król m pers
* king
* A type rare fish, with only one specimen having been caught. (Is there an English equivalent to this definition?)

### References

* Lorentz, Friedrich (1908) “krȯ́u̯l”, in Slovinzisches Wörterbuch‎ (in German), volume 1, Saint Petersburg: ОРЯС ИАН, page 493