# խառն
## Armenian
### Alternative forms

* խառը (xaṙə) — before consonants

### Etymology

From Old Armenian խառն (xaṙn).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /χɑrən/, [χɑ́rən]
* (Western Armenian) IPA: /χɑɾən/, [χɑ́ɾən]

### Adjective

խառն • (xaṙn) (superlative ամենախառն)
* mixed, mingled

#### Declension
## Old Armenian
### Etymology

The origin is uncertain. Related to խուռն (xuṙn). Likely an Anatolian borrowing: compare Luwian [script needed] (ḫarnanti-), [script needed] (ḫarnamman), Hittite [script needed] (ḫarnanta-), [script needed] (ḫarnammar, “yeast, leavening”).

### Adjective

խառն • (xaṙn)
* mixed, mingled
    խառն ի խուռն ― xaṙn i xuṙn ― through one another, intermingled
* impure

#### Declension
### Noun

խառն • (xaṙn)
* (usually in the plural) mixture
* (usually in the plural) coition, copulation

#### Declension
### Adverb

խառն • (xaṙn)
* mixed with; together (with)

### Derived terms

* ազգախառն (azgaxaṙn)
* ազգախառնութիւն (azgaxaṙnutʻiwn)
* ալէխառն (alēxaṙn)
* աճիւնախառն (ačiwnaxaṙn)
* ամենախառնաբար (amenaxaṙnabar)
* ամոքախառն (amokʻaxaṙn)
* ամպախառն (ampaxaṙn)
* այլախառնութիւն (aylaxaṙnutʻiwn)
* այլայլախառն (aylaylaxaṙn)
* այսախառն (aysaxaṙn)
* անասնախառն (anasnaxaṙn)
* անխառն (anxaṙn)
* անխառնաբար (anxaṙnabar)
* անխառնաբնդոր (anxaṙnabndor)
* անխառնակ (anxaṙnak)
* անխառնակաբար (anxaṙnakabar)
* անխառնական (anxaṙnakan)
* անխառնակելի (anxaṙnakeli)
* անխառնակութիւն (anxaṙnakutʻiwn)
* անխառնելի (anxaṙneli)
* անխառնուած (anxaṙnuac)
* անխառնութիւն (anxaṙnutʻiwn)
* անձրեւախառն (anjrewaxaṙn)
* աստուածախառն (astuacaxaṙn)
* աստուածախառնութիւն (astuacaxaṙnutʻiwn)
* արիւնախառն (ariwnaxaṙn)
* արուեստախառն (aruestaxaṙn)
* արտասուախառն (artasuaxaṙn)
* բազմախառն (bazmaxaṙn)
* բանդախառն (bandaxaṙn)
* բարեխառն (barexaṙn)
* բարեխառնագոյն (barexaṙnagoyn)
* բարեխառնական (barexaṙnakan)
* բարեխառնեմ (barexaṙnem)
* բարեխառնութիւն (barexaṙnutʻiwn)
* բարձրախառն (barjraxaṙn)
* բծախառն (bcaxaṙn)
* բորբոքախառն (borbokʻaxaṙn)
* բոցախառն (bocʻaxaṙn)
* բքախառն (bkʻaxaṙn)
* գազանախառն (gazanaxaṙn)
* գարշախառն (garšaxaṙn)
* գեղեցկախառն (gełecʻkaxaṙn)
* գիշերախառն (gišeraxaṙn)
* գոլախառն (golaxaṙn)
* գրկախառն (grkaxaṙn)
* գրկախառնիմ (grkaxaṙnim)
* գրկախառնութիւն (grkaxaṙnutʻiwn)
* գրկընդխառն (grkəndxaṙn)
* դժուարախառն (džuaraxaṙn)
* դժուարախառնուած (džuaraxaṙnuac)
* դիցախառն (dicʻaxaṙn)
* դիւցախառն (diwcʻaxaṙn)
* եղեգնախառն (ełegnaxaṙn)
* եղեմնախառն (ełemnaxaṙn)
* երանախառն (eranaxaṙn)
* երկախառնեմ (erkaxaṙnem)
* երկախառնիմ (erkaxaṙnim)
* երկիւղախառն (erkiwłaxaṙn)
* զուարճախառն (zuarčaxaṙn)
* զուգախառն (zugaxaṙn)
* զուգախառնեմ (zugaxaṙnem)
* զուգախառնութիւն (zugaxaṙnutʻiwn)
* ըմպելիքախառնոց (əmpelikʻaxaṙnocʻ)
* ընդխառնեմ (əndxaṙnem)
* ընդխառնիմ (əndxaṙnim)
* թիկնախառն (tʻiknaxaṙn)
* ժանգախառն (žangaxaṙn)
* ժանգախառնեալ (žangaxaṙneal)
* ժանտախառն (žantaxaṙn)
* իգախառնութիւն (igaxaṙnutʻiwn)
* լեղախառն (lełaxaṙn)
* լիախառն (liaxaṙn)
* լիբիախառն (libiaxaṙn)
* խառնաբանջար (xaṙnabanǰar)
* խառնաբնդոր (xaṙnabndor)
* խառնաբնդորեմ (xaṙnabndorem)
* խառնագազան (xaṙnagazan)
* խառնագնաց (xaṙnagnacʻ)
* խառնագոյն (xaṙnagoyn)
* խառնագործ (xaṙnagorc)
* խառնադեղ (xaṙnadeł)
* խառնադրոշմ (xaṙnadrošm)
* խառնաթան (xaṙnatʻan)
* խառնախաղտիմ (xaṙnaxałtim)
* խառնախորթ (xaṙnaxortʻ)
* խառնախուժ (xaṙnaxuž)
* խառնախուց (xaṙnaxucʻ)
* խառնախռիւ (xaṙnaxṙiw)
* խառնախօս (xaṙnaxōs)
* խառնախօսութիւն (xaṙnaxōsutʻiwn)
* խառնակ (xaṙnak)
* խառնակաբան (xaṙnakaban)
* խառնակեաց (xaṙnakeacʻ)
* խառնակեմ (xaṙnakem)
* խառնակեր (xaṙnaker)
* խառնակեցիկ (xaṙnakecʻik)
* խառնակիմ (xaṙnakim)
* խառնակոխ (xaṙnakox)
* խառնակոչութիւն (xaṙnakočʻutʻiwn)
* խառնակութիւն (xaṙnakutʻiwn)
* խառնակումն (xaṙnakumn)
* խառնակրօն (xaṙnakrōn)
* խառնաձայն (xaṙnajayn)
* խառնաղանճ (xaṙnałanč)
* խառնաղանջ (xaṙnałanǰ)
* խառնամաղ (xaṙnamał)
* խառնամառն (xaṙnamaṙn)
* խառնամառնեալ (xaṙnamaṙneal)
* խառնամբոխ (xaṙnambox)
* խառնամիս (xaṙnamis)
* խառնամխիմ (xaṙnamxim)
* խառնամուխ (xaṙnamux)
* խառնապատում (xaṙnapatum)
* խառնասէր (xaṙnasēr)
* խառնավար (xaṙnavar)
* խառնարան (xaṙnaran)
* խառնարձակ (xaṙnarjak)
* խառնափնդոր (xaṙnapʻndor)
* խառնափնդորապէս (xaṙnapʻndorapēs)
* խառնափնդորեմ (xaṙnapʻndorem)
* խառնելի (xaṙneli)
* խառնեմ (xaṙnem)
* խառնիխուռն (xaṙnixuṙn)
* խառնիճ (xaṙnič)
* խառնիճաղանճ (xaṙničałanč)
* խառնիճաղանջ (xaṙničałanǰ)
* խառնիչ (xaṙničʻ)
* խառնխօսութիւն (xaṙnxōsutʻiwn)
* խառնողութիւն (xaṙnołutʻiwn)
* խառնորդ (xaṙnord)
* խառնոց (xaṙnocʻ)
* խառնուած (xaṙnuac)
* խառնուածոյ (xaṙnuacoy)
* խառնութիւն (xaṙnutʻiwn)
* խառնումն (xaṙnumn)
* խառնուրդ (xaṙnurd)
* խաւարախառն (xawaraxaṙn)
* խղճախառն (xłčaxaṙn)
* խնկախառն (xnkaxaṙn)
* խորշակախառն (xoršakaxaṙn)
* ծաղրախառն (całraxaṙn)
* ծխախառն (cxaxaṙn)
* ծծմախառն (ccmaxaṙn)
* ծծմբախառն (ccmbaxaṙn)
* կայծախառն (kaycaxaṙn)
* կայծակախառն (kaycakaxaṙn)
* կարկտախառն (karktaxaṙn)
* կնդրկախառն (kndrkaxaṙn)
* կորստախառն (korstaxaṙn)
* հակառակախառն (hakaṙakaxaṙn)
* հասարակախառն (hasarakaxaṙn)
* հեղեղախառն (hełełaxaṙn)
* հեշտախառնութիւն (heštaxaṙnutʻiwn)
* հիւսիսախառն (hiwsisaxaṙn)
* հոգեխառն (hogexaṙn)
* հոգեխառնեմ (hogexaṙnem)
* հոգեխառնիմ (hogexaṙnim)
* հոգեխառնութիւն (hogexaṙnutʻiwn)
* հոգէխառն (hogēxaṙn)
* հողախառն (hołaxaṙn)
* հողմախառն (hołmaxaṙn)
* հրախառն (hraxaṙn)
* հրախառնեալ (hraxaṙneal)
* հրատախառն (hrataxaṙn)
* հրեշտակախառն (hreštakaxaṙn)
* հրէախառն (hrēaxaṙn)
* ձագախառն (jagaxaṙn)
* ձագախառնեալ (jagaxaṙneal)
* ձիախառն (jiaxaṙn)
* ձիւնախառն (jiwnaxaṙn)
* մաղձախառն (małjaxaṙn)
* մարգարէախառն (margarēaxaṙn)
* մարդախառն (mardaxaṙn)
* մարդկախառն (mardkaxaṙn)
* մեղմախառն (mełmaxaṙn)
* մերունակերպախառնութիւն (merunakerpaxaṙnutʻiwn)
* մթախառն (mtʻaxaṙn)
* միախառն (miaxaṙn)
* միախառնութիւն (miaxaṙnutʻiwn)
* միգախառն (migaxaṙn)
* միխառն (mixaṙn)
* միջախառն (miǰaxaṙn)
* մխախառն (mxaxaṙn)
* մոխրախառն (moxraxaṙn)
* մրրախառն (mrraxaṙn)
* մրրկախառն (mrrkaxaṙn)
* յարախառնիմ (yaraxaṙnim)
* շարախառն (šaraxaṙn)
* շարախառնապէս (šaraxaṙnapēs)
* շարախառնեմ (šaraxaṙnem)
* շարախառնութիւն (šaraxaṙnutʻiwn)
* շարախառնումն (šaraxaṙnumn)
* շնչախառն (šnčʻaxaṙn)
* ոգեխառնիմ (ogexaṙnim)
* պաղատախառն (pałataxaṙn)
* պատրախառն (patraxaṙn)
* պղծախառն (płcaxaṙn)
* պղնձախառն (płnjaxaṙn)
* պոռնկախառնիչ (poṙnkaxaṙničʻ)
* ջերմախառն (ǰermaxaṙn)
* ջրախառն (ǰraxaṙn)
* սառնախառն (saṙnaxaṙn)
* սկախառն (skaxaṙn)
* սպիտակախառն (spitakaxaṙn)
* սպիտակախառնեալ (spitakaxaṙneal)
* սքախառն (skʻaxaṙn)
* սքանչելախառն (skʻančʻelaxaṙn)
* վատախառն (vataxaṙn)
* վատախառնութիւն (vataxaṙnutʻiwn)
* վարազախառն (varazaxaṙn)
* վերախառնիմ (veraxaṙnim)
* տապախառն (tapaxaṙn)
* տապախառնութիւն (tapaxaṙnutʻiwn)
* տենջանախառն (tenǰanaxaṙn)
* տղմախառն (tłmaxaṙn)
* ցօղախառն (cʻōłaxaṙn)
* քաղցրախառն (kʻałcʻraxaṙn)
* քաղցրախառնութիւն (kʻałcʻraxaṙnutʻiwn)
* քաջախառնութիւն (kʻaǰaxaṙnutʻiwn)
* քարախառն (kʻaraxaṙn)
* քրիստոսախառն (kʻristosaxaṙn)
* օդախառն (ōdaxaṙn)
* օձախառն (ōjaxaṙn)
* օտարախառն (ōtaraxaṙn)

### Descendants

* Armenian: խառն (xaṙn), խառը (xaṙə) — before consonants

### References

* ↑ Schultheiss, Tassilo (1961) “Hethitisch und Armenisch”, in Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung auf dem Gebiete der Indogermanischen Sprachen‎, number 77, page 220
* ↑ J̌ahukyan, Geworg (1987) Hayocʻ lezvi patmutʻyun; naxagrayin žamanakašrǰan [History of the Armenian language: The Pre-Literary Period]‎ (in Armenian), Yerevan: Academy Press, page 314
* ↑ Djahukian, Gevork B. (1990) “Did Armenians Live in Asia Anterior Before the Twelfth Century B.C.?”, in T. L. Markey and J. A. C. Greppin, editors, When Worlds Collide: Indo-Europeans and Pre-Indo-Europeans, Ann Arbor: Karoma Publishers, page 27 of 25–33
* ↑ Simon, Zsolt (2013) “Die These der hethitisch-luwischen Lehnwörter im Armenischen: eine kritische Neubetrachtung”, in International Journal of Diachronic Linguistics and Linguistic Reconstruction‎ (in German), volume 10, number 2, page 120

### Further reading

* Ačaṙean, Hračʻeay (1973) “խառն”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume II, Yerevan: University Press, pages 336–337
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “խառն”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, pages 89, 230–231, 252, 884
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “խառն”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Thomson, Robert W. (1989) An Introduction to Classical Armenian, 2nd edition, Delmar, New York: Caravan Books, page 204