# dzisiejszy
## Old Polish
### Etymology

From dziś +‎ -ejszy. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /d͡ʑiɕɛjʃʲɨ/
* IPA: (15th CE) /d͡ʑiɕɛjʃʲɨ/

### Adjective

dzisiejszy
* (relational, attested in Lesser Poland, Masovia) today, today's (of or relating to the current day)
    Synonym: dzisi
    do dzisiejszego dnia ― til today
    do dzisiejszego czasu ― to this time
    do dzisiejszej godziny ― to this hour
    od dzisiejszego dnia ― til this day
    od dzisiejszego czasu ― from this time
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 14a:Oczecz swøthy... tenczy tho nasz dzysza naucza, abichom szø dzyszegszego dna vøcze veszelyly[Ociec święty... tenci to nas dzisia naucza, abychom się dzisiejszego dnia więce wiesielili]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 32, 4:Bil gesm w goszczynye aze do dzyszeyszego dnya (fui usque in praesentem diem)[Był jeśm w gościnie aże do dzisiejszego dnia (fui usque in praesentem diem)]
** 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎, Modlitewnik Nawojki, page 87:Thy mnye chovasch y zywysch az do thego czaszv dzyszyeyschego[Ty mnie chowasz i żywisz aż do tego czasu dzisiejszego]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 31, 48:Stolecz ten to bødze szwyadek myedzy *mno a myedzy tobø od dzyszeyszego dnya (tumulus iste erit testis inter me et te hodie)[Stolec ten to będzie świadek miedzy mną a miedzy tobą od dzisiejszego dnia (tumulus iste erit testis inter me et te hodie)]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 86:Acz kthori czlowyek dzyedzyną swą w pyenyandzach drvgemu... zastawyl, ot czassu dzysyeyschego (a tempore constitutionis hodiernae) tha zastawa... bandzye trwala[Acz ktory człowiek dziedzinę swą w pieniądzach drugiemu... zastawił, ot czasu dzisiejszego (a tempore constitutionis hodiernae) ta zastawa... będzie trwała]

#### Derived terms

* do dzisiejszych miast
* królik dzisiejszy

#### Related terms

* dzisi
* dzińsia

#### Descendants

* Polish: dzisiejszy
* Silesian: dzisiejszy

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “dziś”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “dzisiejszy”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dzisiejszy”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* dzisiajszy

### Etymology

Inherited from Old Polish dzisiejszy. By surface analysis, dziś +‎ -ejszy. Compare Kashubian dzysészi and Slovincian dzysêszy.

### Pronunciation

* IPA: /d͡ʑiˈɕɛj.ʂɘ/
* (Middle Polish) IPA: /d͡ʑiˈɕɛj.ʂɨ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛjʂɘ
* Syllabification: dzi‧siej‧szy

### Adjective

dzisiejszy (not comparable, no derived adverb)
* (relational) today, today's (of or relating to the current day)
    Coordinate terms: wczorajszy, jutrzejszy
* (relational) today, today's (of or relating to the current general time)
    Synonyms: obecny, teraźniejszy, współczesny
* (Middle Polish) today, today's; Further details are uncertain.
** 1528, J. Murmelius, Dictionarius‎, page 14:Hodiernus, Heutig. dzyśyeyſſy[Hodiernus, Heutig. dzisiejszy]

#### Derived terms

* dzisiejszość

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), dzisiejszy is one of the most used words in Polish, appearing 13 times in scientific texts, 6 times in news, 35 times in essays, 7 times in fiction, and 14 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 75 times, making it the 856th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “dzisiejszy”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 104

### Further reading

* dzisiejszy in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* dzisiejszy in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “dzisiejszy”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “DZISIEJSZY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.06.2010
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “dzisiejszy”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “dzisiejszy”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dzisiejszy”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 658

## Silesian
### Alternative forms

* dziśejszy (Steuers Silesian alphabet)

### Etymology

Inherited from Old Polish dzisiejszy. By surface analysis, dziś +‎ -ejszy.

### Pronunciation

* IPA: /d͡ʑiˈɕɛj.ʂɪ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛjʂɪ
* Syllabification: dzi‧siej‧szy

### Adjective

dzisiejszy (not comparable)
* (relational) today, today's (of or relating to the current day)
* (relational) today, today's (of or relating to the current general time)

#### Declension
### Further reading

* dzisiejszy in dykcjonorz.eu
* dzisiejszy in silling.org
* Henryk Jaroszewicz (2022) “dzisiejszŏ”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 75
* Aleksandra Wencel (2023) “dźiśejsy”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 195