# ważny
## Old Polish
### Alternative forms

* ważni

### Etymology

From waga +‎ -ny. First attested in the middle of the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vaʒʲnɨ/
* IPA: (15th CE) /vaʒʲnɨ/

### Adjective

ważny (comparative ważniejszy, derived adverb ważnie or ważno)
* (attested in Masovia) important; valuable
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 56:Gena monetha we wszem krolewstwye ma bycz ymyana, yasz by byla wyekvysta a dobra w wasznosczy, aby przes tho wyączey byla waszneysza (ut per hoc magis sit grata et accepta)[Jena moneta we wszem krolewstwie ma być imiana, jaż by była wiekuista a dobra w ważności, aby przez to więcej była ważniejsza (ut per hoc magis sit grata et accepta)]
* serious
** 1970 [Middle of the fifteenth century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, List Lentulusa w staropolskim przekładzie‎:Wsczedl yest czlovyek... vzrzenya prostego a vaschnego, ... w movye vazni a rostropni, a rzatky y vmyerni (aspectum habens simplicem et maturum..., in colloquio gravis, rarus et modestus)[Wszczedł jest człowiek... uźrzenia prostego a ważnego, ... w mowie ważny, [a] roztropny a rzadki i umierny (aspectum habens simplicem et maturum..., in colloquio gravis, rarus et modestus)]
* (attested in Masovia) valid (having legal power)
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 45:Gdiby pozyczyli (sc. Żydowie) pyenyądzy thakemv synowy..., pozyczenye nye ma bicz vaszno (concessio facta non valeat)[Gdyby pożyczyli (sc. Żydowie) pieniędzy takiemu synowi..., pożyczenie nie ma być ważno (concessio facta non valeat)]
* thought-through, well-considered
** 1436, Józef Reczek, Zbigniew Wojas, Felicja Wysocka, Mariusz Leńczuk, Elżbieta Belcarzowa, editors, Glosy i drobne zabytki języka polskiego pominięte przez wydawcę w RXXIII 268-319. Uzupełnienie materiału z trzech rękopisów na podstawie nieopublikowanych odczytań z rękopisów wyrazów polskich wraz z kontekstami, Lviv, page 277:Cuncta nanque subtili meditacione ruminat prudens, que aut dicit aut facit. Propterea hoc quidem digesta, gl. maturata, deliberata vasnye (ib. 280: rozmyslone), loquitur et purgata similiter operatur[Cuncta nanque subtili meditacione ruminat prudens, que aut dicit aut facit. Propterea hoc quidem digesta, gl. maturata, deliberata ważnie (ib. 280: rozmyślone), loquitur et purgata similiter operatur]

#### Derived terms

* ważnoć
* ważność

#### Related terms

* waga
* ważenie
* ważnica
* ważnik
* ważyciel
* ważyć impf

#### Descendants

* Polish: ważny, ważen (dated)
* Silesian: ważny

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “ważny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “ważny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* ważen (dated)

### Etymology

Inherited from Old Polish ważny. By surface analysis, waga +‎ -ny. Compare Kashubian wôżny and Slovincian wożny. For the semantic shift, compare Hungarian fontos.

### Pronunciation

* IPA: /ˈvaʐ.nɘ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -aʐnɘ
* Syllabification: waż‧ny

### Adjective

ważny (comparative ważniejszy, superlative najważniejszy, derived adverb ważnie)
* important (having relevant and crucial value; having import)
    Synonyms: istotny, relewantny
* important (able to influence many things)
* self-important (having, or behaving as if having, too high of an opinion of one's own importance)
    Synonyms: bufoniasty, dumny, nadęty, wyniosły, zarozumialski, zarozumiały
    Antonym: skromny
* (not comparable, law, of a document) valid (accepted by law)
    Synonyms: aktualny, obowiązujący, prawomocny, wiążący
* (not comparable, of food) still good, not expired
* (obsolete) weighty, heavy (not physically light)
    Synonym: ciężki
    Antonym: lekki

#### Derived terms

* nieważny
* ważność

### Further reading

* ważny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* ważny in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “ważny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “WAŻNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 16.07.2021
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “ważny”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “ważny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “ważny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 475

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish ważny. By surface analysis, wŏga +‎ -ny.

### Pronunciation

* IPA: /ˈvaʐ.nɪ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -aʐnɪ
* Syllabification: waż‧ny

### Adjective

ważny (comparative ważniejszy, superlative nojważniejszy, derived adverb ważnie)
* important, significant
* (of a document, not comparable) valid

#### Derived terms

* ważność

#### Related terms

* ważność
* wŏżyć impf

### Further reading

* wazny in dykcjonorz.eu
* ważny in silling.org