# သစ်
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /θɪʔ/
* Romanization: MLCTS: sac • ALA-LC: sacʻ • BGN/PCGN: thit • Okell: thiʔ

### Etymology 1

Perhaps from the same root as the "tree" sense in Etymology 2; compare Middle Chinese 新 (MC sin, “new”). Cognate to Mandarin 新 (xīn, “new”) and Cantonese 新 (san1, “new”).

#### Adjective

သစ် • (sac)
* new

##### Derived terms

* ကောက်သစ်စားပွဲ (kauksacca:pwai:)
* ခေတ်သစ် (hketsac)
* ဆန်းသစ် (hcan:sac)
* ဉာဏ်သစ်လောင်း (nyansaclaung:)
* ဉာဏ်သစ်လောင်းသင်တန်း (nyansaclaung:sangtan:)
* တက်သစ်စ (taksacca.)
* နှစ်သစ်ကူး (hnacsacku:)
* ပွင့်သစ်စ (pwang.sacca.)
* ဖျောက်ဆိပ်မျက်နှာသစ် (hpyaukhcipmyakhnasac)
* ဘဝသစ် (bha.wa.sac)
* မျက်နှာသစ် (myakhnasac)
* မြေသစ် (mresac)
* မွေးသစ်စ (mwe:sacca.)
* လက်သစ် (laksac)
* သစ်လွင် (saclwang)
* သစ်သစ် (sacsac)
* အကြံသစ်ဉာဏ်သစ် (a.kramsacnyansac)
* အစာသစ် (a.casac)
* အသစ် (a.sac)
* အိုးသစ်အိမ်သစ် (ui:sacimsac)
* ဦးသစ်စ (u:sacca.)

### Etymology 2

From Proto-Sino-Tibetan *siŋ ~ sik (“tree, wood”); compare Mandarin 薪 (xīn, “wood”) and Cantonese 薪 (san1, “wood”).

#### Noun

သစ် • (sac)
* wood, timber

##### Derived terms

* ငရဲသစ်ငုတ် (nga.rai:sacngut)
* တောစိုးသစ်ပင် (tau:cui:sacpang)
* ဝက်သစ်ချ (waksachkya.)
* သစ်ကပ်ပင် (sackappang)
* သစ်ကြံပိုး (sackrampui:)
* သစ်ကြား (sackra:)
* သစ်ကြီးဝါးကြီး (sackri:wa:kri:)
* သစ်ကိုင်း (sackuing:)
* သစ်ခက် (sachkak)
* သစ်ခက်တဲ (sachkaktai:)
* သစ်ချ (sachkya.)
* သစ်ချို (sachkyui)
* သစ်ခွ (sachkwa.)
* သစ်ခွရည် (sachkwa.rany)
* သစ်ခွဲ (sachkwai:)
* သစ်ခေါက်ဆိုး (sachkaukhcui:)
* သစ်ခေါင်း (sachkaung:)
* သစ်ငုတ် (sacngut)
* သစ်စိမ်းချိုးချိုး (saccim:hkyui:hkyui:)
* သစ်စိမ်းမြေဩဇာ (saccim:mreau:ja)
* သစ်စေး (sacce:)
* သစ်စေးကိုင် (sacce:kuing)
* သစ်စေးစက် (sacce:cak)
* သစ်စေးထိုး (sacce:htui:)
* သစ်ဆင်း (sachcang:)
* သစ်ဆင်စွယ် (sachcangcwai)
* သစ်ဆည်းလည်း (sachcany:lany:)
* သစ်ဆွေးမြေ (sachcwe:mre)
* သစ်ဆိပ် (sachcip)
* သစ်ဆိမ့် (sachcim.)
* သစ်တက်ငန်း (sactakngan:)
* သစ်တန်တွက် (sactantwak)
* သစ်တပ် (sactap)
* သစ်တာ (sacta)
* သစ်တို (sactui)
* သစ်တုံး (sactum:)
* သစ်တော (sactau:)
* သစ်တောက်ငှက် (sactaukhngak)
* သစ်တော် (sactau)
* သစ်ထွင်းပန်းချီ (sachtwang:pan:hkyi)
* သစ်ထုတ် (sachtut)
* သစ်ပကန် (sacpa.kan)
* သစ်ပင် (sacpang)
* သစ်ပြား (sacpra:)
* သစ်ပလွေ (sacpa.lwe)
* သစ်ပွ (sacpwa.)
* သစ်ပုပ် (sacpup)
* သစ်မင်း (sacmang:)
* သစ်မည်စည် (sacmanycany)
* သစ်မျက် (sacmyak)
* သစ်မြစ် (sacmrac)
* သစ်မွှေး (sachmwe:)
* သစ်မာ (sacma)
* သစ်ရည်တက် (sacranytak)
* သစ်ရည်တက်ချိန် (sacranytakhkyin)
* သစ်ရပ် (sacrap)
* သစ်ရွက် (sacrwak)
* သစ်ရာ (sacra)
* သစ်လုံး (saclum:)
* သစ်သား (sacsa:)
* သစ်သီး (sacsi:)
* သစ်သော့ (sacsau.)
* သစ်အယ် (sacai)
* သစ်ဥသစ်ဖု (sacu.sachpu.)

### Etymology 3

From Proto-Sino-Tibetan *g-zik (“leopard”). Cognate with Zhaba ʑe⁵⁵ mei⁵⁵ (“leopard/panther”)

#### Noun

သစ် • (sac)
* leopard

##### Derived terms

* ကျားသစ် (kya:sac)
* သစ်ကျုတ် (sackyut)
* သစ်ကုလားအုတ် (sacku.la:ut)
* သစ်ခုတ်ကျားစီး (sachkutkya:ci:)
* သစ်နက် (sacnak)

#### See also

* (felids) ကြောင်မျိုးရင်း (kraungmyui:rang:); ကျား (kya:, “tiger”), ကျားကျုတ် (kya:kyut, “leopard cat”), ကျားသစ် (kya:sac, “leopard”), ကြောင် (kraung, “domestic cat”), ခြင်္သေ့ (hkrangse., “lion”), နှင်းကျားသစ် (hnang:kya:sac, “snow leopard”), သစ်ကျုတ် (sackyut, “cheetah”), သစ်နက် (sacnak, “leopard”)

### Further reading

* “သစ် 2” in The Judson Burmese–English Dictionary (Rangoon: American Baptist Mission Press 1921), page 989.
* “သစ်” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.