# chory
## Lower Sorbian
### Adjective

chory (comparative choršy, superlative nejchoršy)
* Superseded spelling of chóry.

#### Declension
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *xvorъ. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /xɔrɨː/
* IPA: (15th CE) /xɔrɨ/

### Adjective

chory
* ill, sick (unwell in terms of health or physical condition)
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 240:Czudzey byadi zalowanye... zalezi w syedmy vczinczech mylossyerdzya: lacznego nakarmicz, spraglego napogicz, podrosznego noczowacz, chorego nawyedzacz[Cudzej biady żałowanie... zależy w siedmi uczyncech miłosierdzia: łacznego nakarmić, spragłego napojić, podrożnego nocować, chorego nawiedzać]
* (figuratively) ill, sick (not healthy otherwise; bad)
** 1874-1891 [1444], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 304:Mdle a chore misly labiles mentes[Mdłe a chore myśli labiles mentes]

#### Derived terms

* choroba
* chorość
* chorzeć impf

#### Descendants

* Polish: chory
* Silesian: chory

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “chory”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “chory”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “chory”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “chory”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “chory”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* chor (Middle Polish)

### Etymology

Inherited from Old Polish chory.

### Pronunciation

* IPA: /ˈxɔ.rɘ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈxɔ.rɨ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔrɘ
* Syllabification: cho‧ry

### Adjective

chory (comparative bardziej chory or (less common) chorszy, superlative najbardziej chory or (less common) najchorszy, no derived adverb)
* (sometimes nominalized) ill, sick (unwell in terms of health or physical condition) [with na (+ accusative) ‘with what’]
    Synonyms: cierpiący, niezdrowy
    Antonym: zdrowy
** (Middle Polish, sometimes nominalized) sinful, dissolute; weak; evil
* sick (e.g. of a system, not functioning properly)
    Synonyms: nienormalny, niesprawny
    Mam dość tej chorej atmosfery w pracy. ― I've had enough of this poisonous atmosphere at work.
* (colloquial) sick (e.g. of a person, not normal, crazy)
    Synonym: nienormalny
* crazy, outlandish, bogus
    Synonym: nierozsądny
    Antonyms: sensowny, rozsądny
    Trzy stówy za obiad? To jest chore. ― Three hundred for a lunch? That's crazy.
* (obsolete, of e.g. food) dark; coarse; wholewheat, wholemeal, brown

#### Derived terms

* choroba
* chorość
* kasa chorych
* namaszczenie chorych

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), chory is one of the most used words in Polish, appearing 37 times in scientific texts, 8 times in news, 3 times in essays, 14 times in fiction, and 5 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 67 times, making it the 959th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “chory”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 48

### Further reading

* chory in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* chory in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “chory”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “CHORY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 30.03.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “chory”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “chory”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “chory”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 294
* chory in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish chory.

### Pronunciation

* IPA: /ˈxɔ.rɪ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔrɪ
* Syllabification: cho‧ry

### Adjective

chory (comparative bardzij chory, superlative nojbardzij chory, derived adverb choro)
* (sometimes nominalized) ill, sick (unwell in terms of health or physical condition) [with na (+ accusative) ‘with what’]
    Synonyms: niymocny, stynczny
    Antonym: zdrowy
* (of flour, bread, pasta, etc.) wholewheat, wholemeal, brown
** (of other foods) low-quality

#### Derived terms

* choroba
* chorować impf

#### Related terms

* chorobliwy
* chorōbstwo

### Further reading

* chory in dykcjonorz.eu
* chory in silling.org
* Bogdan Kallus (2020) “chory”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 261
* Henryk Jaroszewicz (2022) “chorŏ”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 68
* Aleksandra Wencel (2023) “chory”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 116

## Upper Sorbian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *x(v)orъ. Cognate with Lower Sorbian chóry, Czech chorý, and Belarusian хворы (xvóry).

### Pronunciation

* IPA: /ˈkʰɔʀɨ/
* Rhymes: -ɔʀɨ
* Syllabification: cho‧ry

### Adjective

chory (comparative choriši, superlative najchoriši, absolute superlative nanajchoriši, excessive přechory, adverb chorje)
* ill, sick

#### Declension
### References

* “chory” in Soblex