# aleć
## Old Polish
### Etymology

From ale +‎ -ć. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /alʲɛt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /alʲɛt͡ɕ/

### Conjunction

aleć
* (emphatic, attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) Introduces a contrasting clause; but
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 176b:A tesczy ony ne szø byly spaly, allecz ony szø byly czuly[A teżci oni nie są byli spali, aleć oni są byli czuli]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 171b:O gichsze møcze vele bich mal vam pouedacz, allecz thø to chwylø ne czasz gest tego tho vyslouicz[O jichże męce wiele bych miał wam powiedać, aleć tą to chwilą nie czas jest tego to wysłowić]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 4b:Dzeczøthko... f gaslach gestcy ono bilo przeth svø milø mathkø plakalo, allecz f krolefstwe nebeskem [p]przed svøth[y]my angoly gestcy szø ono bylo [s]smalo[Dzieciątko... w jasłach jestci ono było przed swą miłą matką płakało, aleć w krolewstwie niebieskiem przed święt[y]mi anjoły jestci się ono było śmiało]
** 1853 [end of the 15th century], Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, volume 4, page 140:Thak dawno roszlewągya krew luczką marno, alecz dzyschą wyanczey pewno[Tak dawno rozlewają krew ludzką marno, aleć dzisia więcej pewno]
** 1897 [1419], Teki Adolfa Pawińskiego‎, volume IV, number 3396, Łęczyca Land:Sbiluto non expurgauit se..., alecz iemu ia ne prziganam[Zbiluto non expurgauit se..., aleć jemu ja nie przyganiam]
* (emphatic, attested in Lesser Poland) Introduces new context in relation to an old one; but
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 4a:Gebal gestcy tho ona bila posznala, yszecz dzeuicza gest bila porodzila..., a tako vøcz ona velikiim gloszem gest bila bogu chualø dala. Allecz Salomee gestcy ona temu tho bila ne uerzyla y chczala szø gest ona... dothknøcz tego to mastha byla, tedy... røcze szø ge byle usch[ch]le. Allecz svøty angol gestcy szø ge byl vkaszal a rzekøcz ge tako..., ysbi szø ona ge dzeczøthka bila dothknøla[Gebal jestci to ona była poznała, iżeć dziewica jest była porodziła..., a tako więc ona wielikim głosem jest była Bogu chwałę dała. Aleć Salomee jestci ona temu to była nie wierzyła i chciała się jest ona... dotknąć tego to miasta była, tedy... ręce są je byle usch[ch]le. Aleć święty anjoł jestci się je był ukazał a rzekąc je tako..., iżby się ona je dzieciątka była dotknęła]
* The meaning of this term is uncertain.
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 28, 15:Nye ostawyø czyø tam, alecz napelnyø (pro alez?; nec dimittam, nisi complevero), czsokolyczyem rzekl[Nie ostawię cię tam, aleć napełnię (nec dimittam, nisi complevero), czsokoliciem rzekł]

#### Descendants

* Polish: aleć
* Silesian: aleć

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “aleć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish aleć. By surface analysis, ale +‎ -ć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈa.lɛt͡ɕ/
* (Masovia):
** (Warmia) IPA: /ˈa.lɛt͡ɕ/
** (Masuria) IPA: /ˈa.lɛt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -alɛt͡ɕ
* Syllabification: a‧leć

### Conjunction

aleć
* (Middle Polish or dialectal, Masuria, Warmia, emphatic) but

### Particle

aleć
* (Middle Polish or dialectal, Masuria, emphatic) emphatic particle

### Further reading

* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “aleć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ALEĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 2009 July 7
* Zofia Stamirowska (1987-2024) “aleć”, in Anna Basara, editor, Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur, volume 1, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, →ISBN, page 120

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish aleć. By surface analysis, ale +‎ -ć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈa.lɛt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -alɛt͡ɕ
* Syllabification: a‧leć

### Conjunction

aleć
* (emphatic, contrastive) but, however
    Synonym: alić

### Further reading

* Bogdan Kallus (2020) “aleć”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 230
* Aleksandra Wencel (2023) “aleć”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 17