# วัด
## Eastern Lawa
### Pronunciation

* IPA: /wat/

### Verb

วัด (wat)
* to throw.

## Thai
### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | วัด w ạ ɗ |
| Romanization | Paiboon | wát |
| Romanization | Royal Institute | wat |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /wat̚˦˥/ |
| Homophonesedit | Homophonesedit | วรรช วรรชย์ วรรษ วัจฉ์ วัจน์ วัช วัชฌ์ วัฏ วัฒน์ วัต วัตถ์ วัตร วัติ วัทน์ วัสตร์ วัสน์ |

### Etymology 1

From Sanskrit वाट (vāṭa, “enclosure”), possibly via Old Khmer វត្ត (vatta), វត (vata), វ័ត (vâta), វត្យ (vatya), វត្រ (vatra), វត្ថ (vattha), -វាត (°vāta, “Buddhist temple compound; monastery”). Possibly related to Old Khmer វត្ត៑ (“to encircle; to enclose > enceinte”). Cognate with Modern Khmer វត្ត (voat); Lao ວັດ (wat); Lü ᦞᧆ (vad); Shan ဝတ်ႉ (wâ̰t).

#### Noun

วัด • (wát) (classifier วัด or หลัง or แห่ง)
* (irrespective of the religion) religious compound or place of worship, as temple, sanctuary, monastery, etc.
** 1908 August 30, “แจ้งความกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ ๒๔ สิงหาคม รัตนโกสินทรศก ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา‎, volume 25, retrieved 2019-10-31, page 633:
    ด้วยในศก ๑๒๗ บาดหลวงอีกอลอมเบต์วัดอาซัมชั่นกรุงเทพฯ ได้ออกเงินเกื้อกูลแก่อาไศรยสถานณะตำบลอ่างศิลา...
       dûai nai sòk · rɔ́ɔi yîi-sìp jèt · bàat-lǔuang ii-gɔɔ-lɔɔm-bee wát aa-sam-chân grung-têep dâai ɔ̀ɔk ngən gʉ̂ʉa-guun gɛ̀ɛ aa-sǎi-sà-tǎan ná dtam-bon àang-sì-laa ...
       Whereas, in the year 127, the priest I-ko-lom-be of Bangkok Assumption Cathedral had provided support money for the housing at Ang Sila Subdistrict...
* (Thailand law) Buddhist compound; Buddhist place of worship; Buddhist temple; Buddhist monastery.
** 1935 June 7, “พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗”, in ราชกิจจานุเบกษา‎, volume 52, retrieved 2019-10-31, page 544:
    มาตรา ๑๖๒๓ ทรัพย์สินของพระภิกษุที่ได้มาในระหว่างเวลาที่อยู่ในสมณเพศนั้น เมื่อพระภิกษุนั้นถึงแก่มรณภาพ ให้ตกเป็นสมบัติของวัดที่เป็นภูมิลำเนาของพระภิกษุนั้น เว้นไว้แต่พระภิกษุนั้นจะได้จำหน่ายไปในระหว่างชีวิตหรือโดยพินัยกรรม์
       mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi yîi-sìp sǎam · sáp-sǐn kɔ̌ɔng prá pík-sù tîi dâai maa nai rá-wàang wee-laa tîi yùu nai sà-má-ná-pêet nán · mʉ̂ʉa prá pík-sù nán tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-mɔɔ-rá-ná-pâap · hâi dtòk bpen sǒm-bàt kɔ̌ɔng wát tîi bpen puum-lam-nao kɔ̌ɔng prá pík-sù nán · wéen-wái-dtɛ̀ɛ prá pík-sù nán jà dâai jam-nàai bpai nai rá-wàang chii-wít rʉ̌ʉ dooi pí-nai-gan
       Section 1623 When a bhikṣu dies, the property of the bhikṣu which [the bhikṣu] had obtained during the time he was in the priesthood shall devolve upon the wat which is the domicile of that bhikṣu as the possession [of that wat], save where the bhikṣu has [already] disposed of [the property by means of a transaction] inter vivos or by [means of] a will.
    มาตรา ๑๖๒๔ ทรัพย์สินใดเป็นของบุคคลก่อนอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ทรัพย์สินนั้นหาตกเป็นสมบัติของวัดไม่ และให้เป็นมฤดกตกทอดแก่ทายาทโดยธรรมของบุคคลนั้นหรือบุคคลนั้นจะจำหน่ายโดยประการใดตามกฎหมายก็ได้
       mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi yîi-sìp sìi · sáp-sǐn dai bpen kɔ̌ɔng bùk-kon gɔ̀ɔn ùp-bpà-sǒm-bòt bpen prá pík-sù · sáp-sǐn nán hǎa dtòk bpen sǒm-bàt kɔ̌ɔng wát mâi · lɛ́ hâi bpen má-rʉ́-dòk dtòk-tɔ̂ɔt gɛ̀ɛ taa-yâat-dooi-tam kɔ̌ɔng bùk-kon nán rʉ̌ʉ bùk-kon nán jà jam-nàai dooi bprà-gaan dai dtaam gòt-mǎai gɔ̂ɔ-dâai
       Section 1624 [When] any [item of] property has belonged to a person [since] before his ordination as a bhikṣu, such [item of] property does not devolve upon his wat as its possession and shall become the estate [which] passes on to the statutory heirs of that person or may be disposed of by that person in whatever manner according to the law.
** 1902 June 29, “พระราชบัญญัติลักษณปกครองคณะสงฆ์ (ร.ศ. ๑๒๑)”, in ราชกิจจานุเบกษา‎, volume 19, retrieved 2019-10-31, page 215:
    มาตรา ๕ วัดกำหนดตามพระราชบัญญัตินี้เปน ๓ อย่าง คือ พระอารามหลวงอย่าง ๑ อารามราษฎร์อย่าง ๑ ที่สำนักสงฆ์อย่าง ๑...พระอารามหลวง คือ วัดที่พระเจ้าแผ่นดินทรงสร้าง...อารามราษฎร์นั้น คือ วัดซึ่งได้พระราชทานวิสุงคามสีมาแต่มิได้เข้าบาญชีนับว่าเปนวัดหลวง...ที่สำนักสงฆ์นั้น คือ วัดซึ่งยังไม่ได้รับพระราชทานที่วิสุงคามสีมา
       mâat-dtraa · hâa · wát gam-nòt dtaam prá-râat-chá-ban-yàt níi bpen · sǎam · yàang · kʉʉ · prá aa-raam-lǔuang yàang · nʉ̀ng · aa-raam-râat yàang · nʉ̀ng · tîi-sǎm-nák-sǒng yàang · nʉ̀ng ... prá aa-raam-lǔuang · kʉʉ · wát tîi prá jâao-pɛ̀n-din song sâang ... aa-raam-râat nán · kʉʉ · wát sʉ̂ng dâai prá-râat-chá-taan wí-sǔng-kaam-má-sǐi-maa dtɛ̀ɛ mí dâai kâo baan-chii náp wâa bpen wát lǔuang ... tîi-sǎm-nák-sǒng nán · kʉʉ · wát sʉ̂ng yang mâi dâai ráp prá-râat-chá-taan tîi wí-sǔng-kaam-má-sǐi-maa
       Section 5 Wat are divided by this Law into three types, namely, phra aram luang [being] one type, aram rat [being] one type, [and] thi samnak song [being] the other type... Phra aram luang are wat established by the monarch... Aram rat are wat which have been granted the wisungkhammasima but [whose names] have not yet been entered in the [public] register for recognition as public wat... Thi samnak song are wat which have not yet been granted the wisungkhammasima land.
    มาตรา ๘ วัดใดร้างสงฆ์ไม่อาไศรย ให้เจ้าพนักงาน...ปกครองรักษาวัดนั้น
       mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt · wát dai ráang sǒng mâi aa-sǎi · hâi jâao-pá-nák-ngaan ... bpòk-krɔɔng rák-sǎa wát nán
       Section 8 [When] any wat is deserted [or] unoccupied by saṅgha, the [competent]...public officer shall take charge and care of that wat.

##### Synonyms

* เทวสถาน
* เทวาลัย
* วัดวา
* วัดวาอาราม
* วิหาร (wí-hǎan)
* ศาสนสถาน
* สำนักสงฆ์
* อาราม (aa-raam)
* อาวาส

##### Derived terms

* ดอกฟ้ากับหมาวัด (dɔ̀ɔk-fáa-gàp-mǎa-wát)
* วัดราษฎร์
* วัดวา
* วัดวาอาราม
* วัดหลวง
* หมาวัด (mǎa-wát)

##### Descendants

* → English: wat
* → Malay: wat
* → Pattani Malay: واء / วะ
* → Urak Lawoi': วัยจ (wac)

### Etymology 2

From Old Khmer *vas, vas, vās, *vās (“to measure the circumference of land”). Cognate with Modern Khmer វាស់ (vŏəh).

#### Verb

วัด • (wát) (abstract noun การวัด)
* to compare; to measure.
* (slang) to duel.

##### Derived terms

* รังวัด
* วัดแดด
* วัดผล
* วัดพื้น
* วัดรอยตีน
* วัดรอยเท้า
* วัดวา

### Etymology 3

Probably from Old Khmer vatta, Pre-Angkorian Old Khmer vatt, hvat, or Angkorian Old Khmer vatt, vatta, vāt, vātt, vvat, hvat, hvatt, vādya (“to move in a circle, to go round, to turn, to rotate, to revolve, to gyrate; to move or occur in turn; to go around, to make a tour; to encircle, to surround; etc”); or from Old Khmer *vas, vas, vās, *vās (“to curve around; to sweep; to traverse”). Cognate with Modern Khmer វាត់ (vŏət), វាស (viəh), extended as គ្រវាស (krɔviəh), from which Thai กระหวัด (grà-wàt) was derived.

#### Alternative forms

* กระหวัด (grà-wàt)
* ฉวัด (chwàt)
* ตวัด (dtwàt)

#### Verb

วัด • (wát) (abstract noun การวัด)
* to swing (a thread, string, arm, etc).