# bać
## Old Polish
### Alternative forms

* bojeć

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bojàti First attested in the second half of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /baːt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /bɒt͡ɕ/

### Verb

bać impf
* (reflexive with się, attested in Southern Borderlands, Lesser Poland, Masovia) to be afraid, to fear [with genitive ‘of what’; or with infinitive ‘to do what’]
    Synonym: lękać się
** 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume I, Lviv, page 99:Abyscze sze nye bogely ne timveritis (timorem... eorum ne timueritis I Pet 3, 14)[Abyście sie nie bojeli ne timveritis (timorem... eorum ne timueritis I Pet 3, 14)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 26, 5:Acz vstawø przeciwo mne grodi, ne bødze se bacz serce moie (non timebit cor meum)[Acz ustawią przeciwo mnie grody, nie będzie sie bać sierce moje (non timebit cor meum)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 9, 5:I wpuscil w usta moia pene nowe, pastnkø bogu naszemu. Vzrzø mnodzi y bødø se bacz y bødø pwacz w gospodna (et timebunt et sperabunt in domino)[I wpuścił w usta moja pienie nowe, piastnkę Bogu naszemu. Uźrzą mnodzy i będą sie bać, i będą pwać w Gospodna (et timebunt et sperabunt in Domino)]
** 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116, Warsaw, page 292:Szvyathloscz bosza ogarnąla ony i baly szyą boyasznyą vyelyką (timuerunt timore magno Luc 2, 9)[Światłość boża ogarnęła ony i bali się bojaźnią wieliką (timuerunt timore magno Luc 2, 9)]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 11 b:On gego [g]grosz ne bal szø gest byl[On jego groz nie bał się jest był]
** 1922 [End of the 14th century], Jan Łoś, editor, Początki piśmiennictwa polskiego. (Przegląd zabytków językowych)‎, page 232:[…] gesc wam boyøcym sye boga wsznydze[ […] jeść wam bojącym sie Boga wznidzie]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 64, 8:Zamøczø se pogani y bacz se bødø, gisz przebiwaiø na conczoch, od znamon twogich (turbabuntur gentes et timebunt, qui habitant terminos, a signis tuis)[Zamącą sie pogani i bać sie będą, jiż przebywają na końcoch, od znamion twojich (turbabuntur gentes et timebunt, qui habitant terminos, a signis tuis)]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 42:Czvdzego drapycz szą nye boyą (aliena rapere non formidant)[Cudzego drapić się nie boją (aliena rapere non formidant)]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 235:Boymisch syą, bichom pichą krolewstwa nyebyeskyego nye straczily[Bojmyż się, bychom pychą krolewstwa niebieskiego nie stracili]
* (reflexive with się) to be afraid for; to worry, to fret [with o (+ accusative) ‘for what’]
    Synonym: lękać się
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 248:Czlowyek, czsso nawyączey myluge, o tho syą bogi nawyączey y ląka[Człowiek, czso nawięcej miłuje, o to się boji nawięcej i lęka]

#### Derived terms

* bojaźliwie
* bojaźliwy
* bojeźliwość

#### Related terms

* bojaźny
* bojaźność
* bojaźń

#### Descendants

* Polish: bać, boić (Chełmno-Dobrzyń)
* Silesian: bŏć

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “bać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “bać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Mańczak, Witold (2017) “bać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “bać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Brückner, Aleksander (1927) “bać_się”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bać (się), bojeć (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* boić (Chełmno-Dobrzyń)

### Etymology

Inherited from Old Polish bać.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /bɒt͡ɕ/
* bać się:(file)
* Rhymes: -at͡ɕ
* Syllabification: bać
* Homophone: Bać

### Verb

bać impf
* (reflexive with się) to fear, to be afraid [with genitive ‘of what’ or infinitive ‘to do what’]
    Synonyms: see Thesaurus:bać się
    bać się Boga ― to fear God
    bać się ciemności ― to be afraid of the dark
    bać się konkurencji ― to be afraid of competition
    bać się konsekwencji ― to be afraid of consequences
    bać się ośmieszenia ― to be afraid of ridicule
    bać się podejmować decyzję ― to be afraid to make a decision
    bać się przyszłości ― to fear the future
    bać się śmierci ― to be afraid of death
    bać się reformy ― to be afraid of change
    bać się ryzyka ― to be afraid of a risk
    Boję się tego egzaminu, bo prawie się do niego nie uczyłem. ― I am afraid of this exam, because I haven't studied for it almost at all.
** 2016, Julia Fiedorczuk, Bliskie kraje‎, Marginesy, chapter "W drodze", section 2:Boi się, ciągle się boi, że zanim zacznie być żywa, wszystko się skończy.She is afraid, she is always afraid, that before she starts to live, everything will end.
* (reflexive with się) to fear, to be afraid for, to worry about something [with o (+ accusative) ‘for what’]
    bać się o dzieci ― to fear for the children

#### Derived terms

* strach się bać

#### Related terms

* bogobojny
* bojaźliwy
* bogobojnie
* bojaźliwie
* bogobojność
* bojaźliwość
* bojaźń
* obawa
* obawiać

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), bać is one of the most used words in Polish, appearing 0 times in scientific texts, 1 time in news, 3 times in essays, 23 times in fiction, and 95 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 122 times, making it the 491st most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “bać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 17

### Further reading

* bać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* bać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “bać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (09.12.2021) “BAĆ SIĘ, *BAĆ, *BOJAĆ SIĘ, BOIĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “bać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “bać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bać się”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 81
* bać się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “bać się”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN