# uwiązać
## Old Polish
### Etymology

From u- +‎ wiązać. First attested in the second half of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /uvjɑ̃zat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /uvjɑ̃zat͡ɕ/

### Verb

uwiązać pf
* to tie to, to attach or anchor by tying
** 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 2, 18:Gdysz bichom w[y]esli w zemyø a nye bil-li-by za znamyø ten to powrozek czyrwony, a ty gego nye uwyøzesz na okyenczv (ligaveris eum in fenestra), gimzesz to nasz vipvsczyla[Gdyżbychom w[y]eszli w ziemię a nie byłliby za znamię ten to powrozek czyrwony, a ty jego nie uwiążesz na okieńcu (ligaveris eum in fenestra), jimżeś to nas wypuściła]
* to bind, to tie around, to wrap tightly by tying
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 653:Prze vyączscha y *drudnyeyscha mąką nye przepusczyly yego (sc. Jesukrysta) zyemye dopascz czy, ktorzy povroz dzyerzely, ktory yemv na schyyą vvyaząly[Prze więcszą i trudniejszą mękę nie przepuścili jego (sc. Jesukrysta) ziemie dopaść ci, ktorzy powroz dzierżeli, ktory jemu na szyję uwiązali]
* to be bound
** 1977-1980 [1471], Wanda Żurowska-Górecka, Vladimír Kyas, editors, Mamotrekty staropolskie [Old Polish-Latin Dictionaries and wordlists], page 127:Infixe sunt wyązly szą al. yazany schą (infixae sunt gentes interitu, quem fecerunt Psal 9, 16)[Infixe sunt uwięźli są al. wwiązani są (infixae sunt gentes interitu, quem fecerunt Psal 9, 16)]
* to oblige, to make obligated
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 28:Bądzyely (sc. dziewica) vvyazana obyetnyczą prz[ez] wyedzyena svego oycza (si voto se constringeret patre nesciente) a oczyecz zvyedzącz [nie] ymye odmavyacz tego, natemmyesczye ma bycz obvyązana temv slyvbv[Będzieli (sc. dziewica) uwiązana obietnicą prz[ez] wiedzenia swego ojca (si voto se constringeret patre nesciente) a ociec zwiedząc [nie] imie odmawiać tego natemmieście, ma być obwiązana temu ślubu]

#### Derived terms

* uwiązany czas

#### Descendants

* Polish: uwiązać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “(uwiązać) uwięzać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* uwięzać (obsolete)

### Etymology

Inherited from Old Polish uwiązać. By surface analysis, u- +‎ wiązać.

### Pronunciation

* IPA: /uˈvjɔw̃.zat͡ɕ/, /uˈvjɔn.zat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔw̃zat͡ɕ
* Syllabification: u‧wią‧zać

### Verb

uwiązać pf (imperfective uwiązywać)
* (transitive) to tie to, to attach or anchor by tying, to tether [since 15th century] [with u (+ genitive) or do (+ genitive) or za (+ accusative) ‘to what’; or with na (+ locative) ‘on what’; in addition, with instrumental ‘with what’]
    Antonym: odwiązać
** 1949, Helena Bobińska, O szczęśliwym chłopcu, page 25:przy brzegu […] stał […] prom, uwiązany na mocnej linie.there was a […] ferry on the […] shore tied with a strong rope.
* (transitive) to tie something to the end of something [with u or do (+ genitive)]; [with na (+ locative) ‘on what’]
    Antonym: odwiązać
    uwiązać do końca/na końcu ― to tie to the end/onto the end of something
* (transitive, colloquial) to tie up, to make obligated
* (transitive, literally or figuratively) to tie up (to limit freedom) [with do (+ genitive) ‘to what’]; [with instrumental ‘with what’]
    Synonym: uziemić
* (transitive, obsolete) to bind, to tie around, to wrap tightly by tying
* (reflexive with się) to tie oneself to, to attach or anchor oneself by tying [since 15th century] [with do (+ genitive) ‘to what’]; [with instrumental ‘with what’]
* (reflexive with się, literally or figuratively) to tie oneself up (to limit freedom) [with do (+ genitive) ‘to what’]; [with instrumental ‘with what’]
* (reflexive with się, colloquial) to tie oneself up, to become obligated
* (reflexive with się, beekeeping) to cluster (to form a cluster while making a hive)

#### Derived terms

* (obsolete) uwiążczy
* (obsolete) uwięzły
* uwiąz
* (obsolete) uwiązek
* (obsolete) uwięziciel
* pouwiązywać pf
* (obsolete) uwiazać w imienie pf, (obsolete) uwiązywać w imienie impf

#### Related terms

* uwięź
* wiązać impf
* więzić impf, uwięzić pf
* więznąć impf, uwięznąć pf

#### Collocations

* uwiązać powrozem ― to tie up with twine
* uwiązać sznurem/sznurkiem ― to tie up with cord
* uwiązać łańcuchem ― to tie up with a chain
* uwiązać liną/linką ― to tie up with rope
* uwiązać na postronku ― to tie up to a tether
* uwiązać ciężarek ― to tie up a ledger
* uwiązać psa ― to tie up a dog
* uwiązać kamień ― to tie up a stone
* uwiązać konia ― to tie up a horse
* uwiązać kozę ― to tie up a goat
* uwiązać krowę ― to tie up a cow
* uwiązać zwierzęcia ― to tie up an animal
* uwiązać ręce ― to tie up (someone's) hands
* uwiązać dziecko ― to tie up a child
* uwiązać człowieka ― to tie up a person

### Further reading

* uwiązać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* uwiązać in Polish dictionaries at PWN
* “UWIĄZAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 04.06.2019
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “uwiązać”, in Słownik języka polskiego, volume 109, page 6
* Aleksander Zdanowicz (1861) “uwiązać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “uwiązać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 413
* uwiązać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* M. Arcta Słownik Staropolski/Uwiązać on the Polish Wikisource.Wikisource $^{pl}$