# առնեմ
## Old Armenian
### Etymology

The root is ար- (ar-), from Proto-Indo-European *h₂er- (“to fit”), +‎ -ն- (-n-). The aorist stem արար- (arar-) is a reduplication of the same root. Cognate with Ancient Greek ἀραρίσκω (ararískō, “to join, fit together”) (imperfect ἤρᾰρον (ḗrăron), perfect ἄραρα (árara); compare արարի (arari, “I did”) and արարայ (araray, “I was done”)) and Avestan 𐬆𐬭𐬆𐬥𐬁𐬬𐬌 (ər$^ə$nāvi, “he was created”).

### Verb

առնեմ • (aṙnem)
* to make, do, form, produce, compose, fabric, operate, act, render, commit, effectuate, execute, cause
    առնել խնդիր ― aṙnel xndir ― to seek
    առնել մոռացումն ― aṙnel moṙacʻumn ― to forget
    առնել յիշատակ ― aṙnel yišatak ― to remember
    առնել ծառայութիւն ― aṙnel caṙayutʻiwn ― to serve
    առնել զյարձակումն ― aṙnel zyarjakumn ― to assail
    առնել դատաստան ― aṙnel datastan ― to judge
    առնել վախճան ― aṙnel vaxčan ― to finish or end
    առնել յոչնչէ ― aṙnel yočʻnčʻē ― to create
    առնել վերստին ― aṙnel verstin ― to remake
    կին առնել ― kin aṙnel ― to marry
    ատելի առնել ― ateli aṙnel ― to make odious
    բարւոք առնէք ― barwokʻ aṙnēkʻ ― to do well
    չարւոք առնէք ― čʻarwokʻ aṙnēkʻ ― to do ill
    բարի առնել ումեք ― bari aṙnel umekʻ ― to do good to some one
    չարիս առնել ումեք ― čʻaris aṙnel umekʻ ― to do ill to some one
    վնաս առնել ումեք ― vnas aṙnel umekʻ ― to do wrong to some one
    ինչ ոչ արարի քեզ ― inčʻ očʻ arari kʻez ― I have done nothing to you
    զի՞նչ առնիցէ զայս ― zi$^?$nčʻ aṙnicʻē zays ― what to do with that?
    չգիտեմ որպէս առնել ― čʻgitem orpēs aṙnel ― I do not know how to do that
    չգիտեմ զինչ առնել ― čʻgitem zinčʻ aṙnel ― I know not what to do
    ձայն առնել հաւուց ― jayn aṙnel hawucʻ ― the singing of birds
    առնել ողջակէզ ― aṙnel ołǰakēz ― to sacrifice, to immolate

#### Usage notes

This word usually forms compounds with its aorist stem արար- (arar-).

#### Derived terms

* ագոնարար (agonarar)
* ազատարար (azatarar)
* ազդարար (azdarar)
* ազդարարող (azdararoł)
* ազդարարութիւն (azdararutʻiwn)
* ազնուարար (aznuarar)
* ախորժարար (axoržarar)
* ախտարար (axtarar)
* աղբիւրարար (ałbiwrarar)
* աղիտարար (ałitarar)
* աղմկարար (ałmkarar)
* աղօթարար (ałōtʻarar)
* աճպարար (ačparar)
* ամբոխարար (amboxarar)
* ամենարար (amenarar)
* ամենարարող (amenararoł)
* ամենարարութիւն (amenararutʻiwn)
* ամենուրախարար (amenuraxarar)
* ամէնարար (amēnarar)
* ամոքարար (amokʻarar)
* այպնարարութիւն (aypnararutʻiwn)
* անապականարար (anapakanarar)
* անարար (anarar)
* անարարած (anararac)
* անարարական (anararakan)
* անարարիչ (anararičʻ)
* անարարող (anararoł)
* անարարողութիւն (anararołutʻiwn)
* անարարուած (anararuac)
* անդրանկարար (andrankarar)
* անհարթարար (anhartʻarar)
* անմահարար (anmaharar)
* անյուսարար (anyusarar)
* անուշարար (anušarar)
* անփոյթարար (anpʻoytʻarar)
* աշխարհարար (ašxarharar)
* աշխարհարարողութիւն (ašxarhararołutʻiwn)
* աշխարհարարութիւն (ašxarhararutʻiwn)
* ապախտարար (apaxtarar)
* ապականարար (apakanarar)
* ապառնի (apaṙni)
* առնելի (aṙneli)
* առողջարար (aṙołǰarar)
* առողջարարական (aṙołǰararakan)
* առողջարարութիւն (aṙołǰararutʻiwn)
* աստուածարար (astuacarar)
* աստուածարարութիւն (astuacararutʻiwn)
* արար (arar)
* արարած (ararac)
* արարածական (araracakan)
* արարածապատում (araracapatum)
* արարակ (ararak)
* արարակերպ (ararakerp)
* արարիչ (araričʻ)
* արարող (araroł)
* արարողական (ararołakan)
* արարողականութիւն (ararołakanutʻiwn)
* արարողութիւն (ararołutʻiwn)
* արարուած (araruac)
* արարութիւն (ararutʻiwn)
* արարումն (ararumn)
* արարչաբար (ararčʻabar)
* արարչագիր (ararčʻagir)
* արարչագործ (ararčʻagorc)
* արարչագործական (ararčʻagorcakan)
* արարչագործակից (ararčʻagorcakicʻ)
* արարչագործապէս (ararčʻagorcapēs)
* արարչագործեմ (ararčʻagorcem)
* արարչագործութիւն (ararčʻagorcutʻiwn)
* արարչադիր (ararčʻadir)
* արարչախնդիր (ararčʻaxndir)
* արարչական (ararčʻakan)
* արարչականութիւն (ararčʻakanutʻiwn)
* արարչակերտ (ararčʻakert)
* արարչակերտագործութիւն (ararčʻakertagorcutʻiwn)
* արարչակիր (ararčʻakir)
* արարչակից (ararčʻakicʻ)
* արարչակցութիւն (ararčʻakcʻutʻiwn)
* արարչանորոգ (ararčʻanorog)
* արարչապաշտ (ararčʻapašt)
* արարչապատում (ararčʻapatum)
* արարչապարգեւ (ararčʻapargew)
* արարչապետ (ararčʻapet)
* արարչապէս (ararčʻapēs)
* արարչաստեղծ (ararčʻastełc)
* արարչատես (ararčʻates)
* արարչատիպ (ararčʻatip)
* արարչատուր (ararčʻatur)
* արարչաւանդ (ararčʻawand)
* արարչեղէն (ararčʻełēn)
* արարչընկալ (ararčʻənkal)
* արարչութիւն (ararčʻutʻiwn)
* արդիւնարար (ardiwnarar)
* արդիւնարարութիւն (ardiwnararutʻiwn)
* արծաթարար (arcatʻarar)
* բաժանարար (bažanarar)
* բախողարար (baxołarar)
* բանարար (banarar)
* բանարարութիւն (banararutʻiwn)
* բարիարարած (bariararac)
* բժշկարար (bžškarar)
* բքարար (bkʻarar)
* գեղեցկարար (gełecʻkarar)
* գեղեցկարարութիւն (gełecʻkararutʻiwn)
* գնացարար (gnacʻarar)
* գողարար (gołarar)
* գոյարար (goyarar)
* գոյարարողական (goyararołakan)
* գոյարարութիւն (goyararutʻiwn)
* գործարարութիւն (gorcararutʻiwn)
* գրարար (grarar)
* գրարարութիւն (grararutʻiwn)
* դալարարար (dalararar)
* դասարար (dasarar)
* դժուարարար (džuararar)
* դիւրարար (diwrarar)
* եզարար (ezarar)
* զաւեշտարար (zaweštarar)
* զենարար (zenarar)
* զոհարար (zoharar)
* զովարար (zovarar)
* զուարթարար (zuartʻarar)
* զրաւարար (zrawarar)
* զրուցարար (zrucʻarar)
* թագաւորացարար (tʻagaworacʻarar)
* ժամարար (žamarar)
* ժողովարար (žołovarar)
* իմաստարար (imastarar)
* իմաստնարար (imastnarar)
* ինքնագեղեցկարար (inkʻnagełecʻkarar)
* ինքնարար (inkʻnarar)
* իշխանարար (išxanarar)
* իրաւարար (irawarar)
* իրաւարարութիւն (irawararutʻiwn)
* իւղարարութիւն (iwłararutʻiwn)
* լիարար (liarar)
* լուացարար (luacʻarar)
* լուսարար (lusarar)
* խազմարար (xazmarar)
* խազմարարութիւն (xazmararutʻiwn)
* խահարար (xaharar)
* խահարարութիւն (xahararutʻiwn)
* խաղաղարար (xałałarar)
* խաղաղարարութիւն (xałałararutʻiwn)
* խնամարար (xnamarar)
* խոհարար (xoharar)
* խոհարարանոց (xohararanocʻ)
* խոհարարոց (xohararocʻ)
* խոյրարար (xoyrarar)
* խոնաւարար (xonawarar)
* խորանարար (xoranarar)
* խորտկարար (xortkarar)
* խորտկարարութիւն (xortkararutʻiwn)
* խռովարար (xṙovarar)
* խռովարարութիւն (xṙovararutʻiwn)
* խրախարար (xraxarar)
* խրատարար (xratarar)
* ծաղարար (całarar)
* կամարար (kamarar)
* կամարարող (kamararoł)
* կամարարութիւն (kamararutʻiwn)
* կենարար (kenarar)
* կենարարեմ (kenararem)
* կենդանարար (kendanarar)
* կենդանարարագոյն (kendanararagoyn)
* կենդանարարող (kendanararoł)
* կենդանարարութիւն (kendanararutʻiwn)
* կշռարար (kšṙarar)
* կորստարար (korstarar)
* կուսարար (kusarar)
* կռուարար (kṙuarar)
* կռուարարութիւն (kṙuararutʻiwn)
* կրսերարար (krserarar)
* հաճոյարար (hačoyarar)
* համարարիչ (hamararičʻ)
* համարարչութիւն (hamararčʻutʻiwn)
* հանգստարար (hangstarar)
* հանգստարարիթայք (hangstararitʻaykʻ)
* հանդերձարար (handerjarar)
* հանդիսարար (handisarar)
* հաշտարար (haštarar)
* հաշտարարութիւն (haštararutʻiwn)
* հացարար (hacʻarar)
* հացարարոց (hacʻararocʻ)
* հացարարութիւն (hacʻararutʻiwn)
* հեշտարար (heštarar)
* հերկարար (herkarar)
* հերձուածողարար (herjuacołarar)
* հիւանդարար (hiwandarar)
* հիւանդարարութիւն (hiwandararutʻiwn)
* հոծարար (hocarar)
* հրաշարարագոյն (hrašararagoyn)
* ձեռնարար (jeṙnarar)
* մահարար (maharar)
* մանկարարութիւն (mankararutʻiwn)
* մատակարար (matakarar)
* մատակարարաբար (matakararabar)
* մատակարարական (matakararakan)
* մատակարարապէս (matakararapēs)
* մատակարարեմ (matakararem)
* մատակարարութիւն (matakararutʻiwn)
* մատակարարումն (matakararumn)
* մարդարար (mardarar)
* մաքրարար (makʻrarar)
* մեծամեծարար (mecamecarar)
* մեղսարար (mełsarar)
* մերձաւորարար (merjaworarar)
* միատեսակարար (miatesakarar)
* միարար (miarar)
* միարարող (miararoł)
* յայտարար (yaytarar)
* յայտարարական (yaytararakan)
* յայտարարութիւն (yaytararutʻiwn)
* յանդգնարար (yandgnarar)
* յանդիմանարարութիւն (yandimanararutʻiwn)
* յանձնարարական (yanjnararakan)
* յանձնարարութիւն (yanjnararutʻiwn)
* յիմարարար (yimararar)
* յիշատակարար (yišatakarar)
* յուշարար (yušarar)
* յուշարարութիւն (yušararutʻiwn)
* յօդարար (yōdarar)
* նազարարութիւն (nazararutʻiwn)
* նաւարար (nawarar)
* նաւարարութիւն (nawararutʻiwn)
* նշանարարութիւն (nšanararutʻiwn)
* նորարար (norarar)
* շահատակարար (šahatakarar)
* շահարար (šaharar)
* շինարար (šinarar)
* շղոմարար (šłomarar)
* շղումարար (šłumarar)
* շնորհարար (šnorharar)
* շողոմարար (šołomarar)
* որակարար (orakarar)
* ուխտարար (uxtarar)
* ուշարար (ušarar)
* ուրախարար (uraxarar)
* ուրուարար (uruarar)
* չարարար (čʻararar)
* չարարարեմ (čʻarararem)
* չարարարութիւն (čʻarararutʻiwn)
* չարարմատ (čʻararmat)
* չարարուեստ (čʻararuest)
* չարարուեստաբար (čʻararuestabar)
* չարարուեստութիւն (čʻararuestutʻiwn)
* չուարարութիւն (čʻuararutʻiwn)
* պայծառարար (paycaṙarar)
* պաշտօնարար (paštōnarar)
* պատժարար (patžarar)
* պարկեշտարար (parkeštarar)
* պարտիզարար (partizarar)
* պետարար (petarar)
* պտղարար (ptłarar)
* սաղմոսարար (sałmosarar)
* սանձարարական (sanjararakan)
* սաստարար (sastarar)
* սկզբնարար (skzbnarar)
* սննդարար (snndarar)
* սպասարար (spasarar)
* սպիտակարար (spitakarar)
* սրբարար (srbarar)
* սրբարարական (srbararakan)
* սքանչելարար (skʻančʻelarar)
* սքանչելարարութիւն (skʻančʻelararutʻiwn)
* վնասարար (vnasarar)
* վշտարար (vštarar)
* տեսակարար (tesakarar)
* տեսակարարեմ (tesakararem)
* տեսակարարողութիւն (tesakararołutʻiwn)
* տեսակարարու (tesakararu)
* տիրարար (tirarar)
* տխրարար (txrarar)
* տնարար (tnarar)
* տնարարութիւն (tnararutʻiwn)
* տնկարար (tnkarar)
* տնկարարութիւն (tnkararutʻiwn)
* տրտմարար (trtmarar)
* րախարար (raxarar)
* ցանկարար (cʻankarar)
* փութարար (pʻutʻarar)
* քաղցրարար (kʻałcʻrarar)
* քաւարար (kʻawarar)
* քիմիարար (kʻimiarar)

#### Descendants

* Armenian: անել (anel), արարել (ararel), -արար (-arar)

### References

* ↑ Ačaṙyan, Hračʻya (1940) Hayocʻ lezvi patmutʻyun [History of the Armenian Language] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, pages 38–39
* ↑ Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “առնել”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* ↑ Martirosyan, Hrach (2010) “aṙnem”, in Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 112

### Further reading

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “առնեմ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Abrahamyan, Ašot (1976) Grabari jeṙnark [A Handbook of Old Armenian]‎ (in Armenian), 4th edition, Yerevan: Luys