# nadzieja
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *naděja. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /na(ː)d͡ʑɛja/
* IPA: (15th CE) /nad͡ʑɛja/, /nɒd͡ʑɛja/

### Noun

nadzieja f
* (attested in Lesser Poland, Masovia) hope (feeling of trust, confidence, belief or expectation that something wished for can or will happen)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 4, 10:Bo ty, gospodne, osobne w nadzegi (in spe) postawil ies me[Bo ty, Gospodnie, osobnie w nadzieji (in spe) postawił jeś mie]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 38:Chczemy, abi na dzedzinye, o ktorą szą skarga dzye alybo rvszona bicz w nadzegi gest (pro qua quaestio agitatur vel ventilari speratur), przes slvzebnyka... rok poszwanya... yawnye byl wszyawyon[Chcemy, aby na dziedzinie, o ktorą się skarga dzieje alibo ruszona być w nadzieji jest (pro qua quaestio agitatur vel ventilari speratur), przez służebnika... rok pozwania... jawnie był wzjawion]
* (attested in Lesser Poland) hope (person or thing that is a source of hope)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page I Prol 9:Iaco helm zaszczicza, nadzeia (spes) zbawena iest[Jako hełm zaszczyca, nadzieja (spes) zbawienia jest]
* (attested in Greater Poland) unknown right or obligation
** 1888 [1394], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 70:Iakom do was posla ne slal ani w nadzeyø oracz kazal[Jakom do was posła nie słał ani w nadzieję orać kazał]
* (attested in Silesia) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** doubt, despair
*** 1956 [Middle of the 15th century], Jerzy Woronczak, editor, Teksty polskie w rękopisie nr 43 Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu z połowy XV wieku‎, Silesia, page 62v:Decimo dico, quod in inferno est desperacio *naczeya[Decimo dico, quod in inferno est desperacio nadzieja]

#### Derived terms

* w nadziei
* mieć nadzieję impf

#### Descendants

* Polish: nadzieja
* Silesian: nadzieja

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “nadzieja”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “nadzieja”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “nadzieja”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “nadzieja”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish nadzieja.

### Pronunciation

* IPA: /naˈd͡ʑɛ.ja/
* (Middle Polish) IPA: /naˈd͡ʑɛ.ja/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛja
* Syllabification: na‧dzie‧ja
* Homophone: Nadzieja

### Noun

nadzieja f (related adjective nadziejny)
* hope (feeling of trust, confidence, belief or expectation that something wished for can or will happen) [with na (+ accusative) ‘for what’]
    Ciągle jest nadzieja na zwycięstwo. ― There is still hope for victory.
* hope (person or thing that is a source of hope)
* hope (actual thing wished for)
* (Middle Polish, Christianity) hope (virtuous desire for future good)
* (Middle Polish) opinion; judgement
    Synonyms: opinia, sąd, zdanie

#### Derived terms

* w nadziei
* beznadzieja
* przy nadziei
* nadzieja matką głupich
* mieć nadzieję impf
* rokować nadzieje impf
* zrobić nadzieję pf, robić nadzieję impf
* związać nadzieje pf, wiązać nadzieje impf

#### Related terms

* beznadziejny
* beznadziejnie
* beznadziejność

### Further reading

* nadzieja in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* nadzieja in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “nadzieja”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Małgorzata B. Majewska (09.12.2011) “NADZIEJA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “nadzieja”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “nadzieja”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “nadzieja”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 61
* Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “nadzieja”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish nadzieja.

### Pronunciation

* IPA: /naˈd͡ʑɛ.ja/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛja
* Syllabification: na‧dzie‧ja

### Noun

nadzieja f
* hope (feeling of trust, confidence, belief or expectation that something wished for can or will happen)

#### Derived terms

* mieć nadziejã impf

### Further reading

* nadzieja in silling.org
* Bogdan Kallus (2020) “nadzieja”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 90
* Henryk Jaroszewicz (2022) “nadzieja”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 99
* Aleksandra Wencel (2023) “nadźeja”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 429