# χρυσός
## Ancient Greek
### Etymology

Borrowed from a Semitic source, usually assumed to be Phoenician/Punic; compare Phoenician 𐤇𐤓𐤑 (ḥrṣ), Biblical Hebrew חָרוּץ (ḥārûṣ), Akkadian 𒆬𒄀 (ḫurāṣum), Mycenaean Greek 𐀓𐀬𐀰 (ku-ru-so).

### Pronunciation

* IPA: /kʰryː.sós/ → /xryˈsos/ → /xriˈsos/
* (5th BCE Attic) IPA: /kʰryː.sós/
* (1st CE Egyptian) IPA: /kʰryˈsos/
* (4th CE Koine) IPA: /xryˈsos/
* (10th CE Byzantine) IPA: /xryˈsos/
* (15th CE Constantinopolitan) IPA: /xriˈsos/

### Noun

χρῡσός • (khrūsós) m (genitive χρῡσοῦ); second declension
* gold (substance)
* (poetic) something dear or precious
* a gold coin
** 300 BCE – 200 BCE, Septuagint, Genesis 45.22

#### Derived terms

* ἄχρῡσος (ákhrūsos)
* διάχρῡσος (diákhrūsos)
* ἑλίχρῡσος (helíkhrūsos)
* ἐπίχρῡσος (epíkhrūsos)
* ἐπιχρῡσόω (epikhrūsóō)
* ζάχρῡσος (zákhrūsos)
* ἰσόχρῡσος (isókhrūsos)
* κατάχρῡσος (katákhrūsos)
* καταχρῡσόω (katakhrūsóō)
* ὁλόχρῡσος (holókhrūsos)
* παγχρῡ́σεος (pankhrū́seos)
* πάγχρῡσος (pánkhrūsos)
* περίχρῡσος (períkhrūsos)
* περιχρῡσόω (perikhrūsóō)
* πολύχρῡσος (polúkhrūsos)
* ὑπόχρῡσος (hupókhrūsos)
* ὑποχρῡσόω (hupokhrūsóō)
* φιλόχρῡσος (philókhrūsos)
* χρῡσαλλίς (khrūsallís)
* χρῡσάμπυξ (khrūsámpux)
* χρῡσάνθεμον (khrūsánthemon)
* χρῡσανθής (khrūsanthḗs)
* χρῡσάορος (khrūsáoros)
* χρῡσάρματος (khrūsármatos)
* χρῡ́σασπις (khrū́saspis)
* χρῡσαυγέω (khrūsaugéō)
* χρῡσαυγής (khrūsaugḗs)
* χρῡσάωρ (khrūsáōr)
* χρῡσεῖον (khrūseîon)
* χρῡσελεφαντήλεκτρος (khrūselephantḗlektros)
* χρῡσεοβόστρυχος (khrūseobóstrukhos)
* χρῡσεόκυκλος (khrūseókuklos)
* χρῡσεοπήληξ (khrūseopḗlēx)
* χρῡσεοπήνητος (khrūseopḗnētos)
* χρῡ́σεος (khrū́seos)
* χρῡσεοσάνδαλος (khrūseosándalos)
* χρῡσεόστολμος (khrūseóstolmos)
* χρῡσεόστολος (khrūseóstolos)
* Χρῡ́ση (Khrū́sē)
* χρῡσηλάκατος (khrūsēlákatos)
* χρῡσήλατος (khrūsḗlatos)
* χρῡσήνιος (khrūsḗnios)
* χρῡσήρης (khrūsḗrēs)
* Χρῡ́σης (Khrū́sēs)
* Χρῡσίδης (Khrūsídēs)
* χρῡσίδιον (khrūsídion)
* χρῡσίζω (khrūsízō)
* χρῡ́σινος (khrū́sinos)
* χρῡσίον (khrūsíon)
* Χρύσιππος (Khrúsippos)
* χρῡσίς (khrūsís)
* χρῡσίτης (khrūsítēs)
* χρυσῖτις (khrusîtis)
* χρῡσοβαφής (khrūsobaphḗs)
* χρῡσοβέλεμνος (khrūsobélemnos)
* χρῡσόβουλλος (khrūsóboullos)
* χρυσόγονον (khrusógonon)
* Χρυσόγονος (Khrusógonos)
* χρῡσοειδής (khrūsoeidḗs)
* χρῡσόθρονος (khrūsóthronos)
* χρῡσόκαρπος (khrūsókarpos)
* χρῡσόκερως (khrūsókerōs)
* χρῡσόκλυστος (khrūsóklustos)
* χρῡσοκόλλα (khrūsokólla)
* χρῡσοκόλλητος (khrūsokóllētos)
* χρῡσοκόμη (khrūsokómē)
* χρῡσοκόμης (khrūsokómēs)
* χρῡσόκομος (khrūsókomos)
* χρυσολαβής (khrusolabḗs)
* χρῡσολᾰ́χᾰνον (khrūsolắkhănon)
* χρῡσόλιθος (khrūsólithos)
* χρῡσόμαλλος (khrūsómallos)
* χρῡσόμηλον (khrūsómēlon)
* Χρῡσόνῑκος (Khrūsónīkos)
* χρῡσόπαστος (khrūsópastos)
* χρῡσόπους (khrūsópous)
* χρῡσόρραπις (khrūsórrhapis)
* χρῡσοστέφανος (khrūsostéphanos)
* χρῡσότευκτος (khrūsóteuktos)
* χρῡσοφαής (khrūsophaḗs)
* χρῡσοφάλαρος (khrūsophálaros)
* χρῡσοφορέω (khrūsophoréō)
* χρῡσοφόρος (khrūsophóros)
* χρῡ́σοφρυς (khrū́sophrus)
* χρῡσοφύλαξ (khrūsophúlax)
* χρῡσοχάλινος (khrūsokhálinos)
* χρῡσοχοεῖον (khrūsokhoeîon)
* χρῡσοχοέω (khrūsokhoéō)
* χρῡσόχοος (khrūsókhoos)
* χρῡσόω (khrūsóō)
* χρῡ́σωμα (khrū́sōma)
* χρῡσώρυχος (khrūsṓrukhos)
* χρῡ́σωσις (khrū́sōsis)
* χρῡσώψ (khrūsṓps)
* ψευδόχρῡσος (pseudókhrūsos)

#### Descendants

* Greek: χρυσός (chrysós)
* Mariupol Greek: хурсо́ (xursó) (as if from a neuter noun)
* → Latin: chrȳsos

### References

* ↑ Beekes, Robert S. P. (2010) “χρῡσός”, in Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 1652
* ↑ Tomback, Richard - A Comparative Semitic Lexicon of the Phoenician and Punic Languages, page 151. For example, the word used on the Tabnit sarcophagus.
* ↑ https://www.sefaria.org.il/Klein_Dictionary%2C_%D7%97%D6%B8%D7%A8%D7%95%D6%BC%D7%A5_%E1%B4%B5%E1%B4%B5%E1%B4%B5.1?lang=he

### Further reading

* “χρυσός”, in Liddell & Scott (1940) A Greek–English Lexicon, Oxford: Clarendon Press
* “χρυσός”, in Liddell & Scott (1889) An Intermediate Greek–English Lexicon, New York: Harper & Brothers
* “χρυσός”, in Autenrieth, Georg (1891) A Homeric Dictionary for Schools and Colleges, New York: Harper and Brothers
* χρυσός in Cunliffe, Richard J. (1924) A Lexicon of the Homeric Dialect: Expanded Edition, Norman: University of Oklahoma Press, published 1963
* “χρυσός”, in Slater, William J. (1969) Lexicon to Pindar, Berlin: Walter de Gruyter
* G5557 in Strong, James (1979) Strong’s Exhaustive Concordance to the Bible
* Woodhouse, S. C. (1910) English–Greek Dictionary: A Vocabulary of the Attic Language‎, London: Routledge & Kegan Paul Limited. gold idem, page 365.money idem, page 539.trinket idem, page 895.
* Bauer, Walter et al. (2001) A Greek–English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature, Third edition, Chicago: University of Chicago Press
* “χρυσός”, in ΛΟΓΕΙΟΝ [Logeion] Dictionaries for Ancient Greek and Latin (in English, French, Spanish, German, Dutch and Chinese), University of Chicago, since 2011

## Greek
### Pronunciation

* IPA: /xɾiˈsos/
* Hyphenation: χρυ‧σός

### Etymology 1

From Ancient Greek χρυσός (khrusós, “gold”) (already Mycenaean Greek 𐀓𐀬𐀰 (ku-ru-so)), Semitic loan, compare with Biblical Hebrew חָרוּץ (ḥārûṣ), Akkadian 𒆬𒄀 (ḫurāṣum).

#### Noun

χρυσός • (chrysós) m (plural χρυσοί)
* (chemistry) gold (metal element)
    Synonyms: χρυσάφι (chrysáfi), μάλαμα (málama)
* (synecdochically) money, currency, cash
* (figuratively) wealth, riches
    Synonym: χρυσάφι (chrysáfi)

##### Coordinate terms

* Appendix:Greek names for chemical elements

##### Related terms

* κοκκινοχρυσός (kokkinochrysós, “titian, bright auburn”)
* ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός (ó,ti lámpei den eínai chrysós, “all that glitters is not gold”)
* χρυσό n (chrysó, “gold (medal)”)
* χρυσό- (chrysó-, “golden”, prefix)
* χρυσόσκονη f (chrysóskoni, “gold dust”)
* χρυσοχοΐα m (chrysochoḯa, “goldsmithing”)
* χρυσοχόος m or f (chrysochóos, “goldsmith”)

#### Further reading

* χρυσός on the Greek Wikipedia.Wikipedia $^{el}$

### Etymology 2

From Byzantine Greek χρυσός (khrusós), from Ancient Greek χρυσοῦς (khrusoûs), from Ancient Greek χρύσεος (khrúseos, “golden”).

#### Adjective

χρυσός • (chrysós) m (feminine χρυσή, neuter χρυσό)
* golden, gold
* (figuratively) handsome, lovely
* (figuratively) good-hearted
* (figuratively) dear, lovable

##### Declension

Derivations: Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο χρυσός, etc.) Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο χρυσός, etc.)

### References

* 1 2 χρυσός - Babiniotis, Georgios (2008) Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας: […] [Dictionary of Modern Greek (language)] (in Greek), 3rd edition, Athens: Kentro Lexikologias [Lexicology Centre], 1st edition 1998, →ISBN.