# հարկանեմ
## Old Armenian
### Etymology

From հարկ- (hark-), from Proto-Indo-European *pr̥g-, grown from *pr̥-, zero-grade of *per- (“to beat, hit”), +‎ -ան- (-an-). The aorist stem հար- (har-) and the verb հարում (harum) are directly from *pr̥-. Cognate with Lithuanian per̃ti (“to thrash”), Sanskrit पृत् (pṛt, “battle”), etc. See also Old Armenian ուռն (uṙn).

### Verb

հարկանեմ • (harkanem)
* to beat, to strike, to give or deal a blow
    հարկանել գաւազանաւ ― harkanel gawazanaw ― to cudgel, to cane, to whip, to thrash, to belabour
    հարկանել զմիմեանս ― harkanel zmimeans ― to strike one another, to knock against each other; to come in collision, to collide, to come into contact with
    հարկանել այսոյն պղծոյ ― harkanel aysoyn płcoy ― to possess with a devil
    մարտ ընդ միմեանս հարկանել ― mart ənd mimeans harkanel ― to fight, to combat, to make war
    հարկանել զպատերազմ ― harkanel zpaterazm ― to gain the battle, to conquer
    հարկանել զթշնամին ― harkanel ztʻšnamin ― to beat the enemy, to discomfit, to defeat, to rout
    խրախոյս խնդութեան հարկանել ― xraxoys xndutʻean harkanel ― to shout with joy
    հարկանել զմիտս ― harkanel zmits ― to strike, to impress
    հարկանել զամանակ ― harkanel zamanak ― to beat the measure
    զծայրս հարկանել ― zcayrs harkanel ― to dawn, to rise
    հերկ հարկանել ― herk harkanel ― to plough, to till, to cultivate
    ընդ միտ հարկանել ― ənd mit harkanel ― to think, to reflect
    հարկանել գինւոյ ի գլուխն ― harkanel ginwoy i gluxn ― to mount to the head; to intoxicate (of wine)
    ընդ միտս հարկանել ― ənd mits harkanel ― to be understood
    երփն երփն հարկանէր ի նոցանէ ― erpʻn erpʻn harkanēr i nocʻanē ― they shone brilliantly with many colours
    հարկանէր ի նոցանէ հոտ անոյշ ― harkanēr i nocʻanē hot anoyš ― they spread a perfume around
* (music) to strike or sweep the chords of the lyre, to vibrate, to touch, to play or perform on
    տաւիղ հարկանել ― tawił harkanel ― to harp, to play on the harp
    ջութակ հարկանել ― ǰutʻak harkanel ― to harp, to play on the violin
    փող հարկանել ― pʻoł harkanel ― to sound the trumpet
* to prick, to bite, to hurt, to offend
* to wound, to hurt, to harm
    հարկանել ի գլուխն ― harkanel i gluxn ― to cause a headache
    ցաւ հարկանի որովայնիս ― cʻaw harkani orovaynis ― I have a stomach ache; I have the colic
    կօշիկ իմ հարկանէ զոտս ― kōšik im harkanē zots ― my shoe pinches
* to beat to death, to kill (a man or an animal)
    հարկանել ի մահ, հարկանել զոք յոգի ― harkanel i mah, harkanel zokʻ yogi ― to give the deathblow, to despatch, to slay, to kill
* to spoil, to taint, to gnaw, to eat away
    ժանգն հարկանէ զերկաթ ― žangn harkanē zerkatʻ ― rust consumes iron
* to ill-treat, to punish, to abuse
    հարկանել ի վերայ ուրուք ― harkanel i veray urukʻ ― to assault, to attack
* to torment, to disturb (of conscience)
    հարկանէ զԴաւիթ սիրտն իւր, հարեալ գտանի ի խղճէ մտաց ― harkanē zDawitʻ sirtn iwr, hareal gtani i xłčē mtacʻ ― David is struck by or eaten up by remorse
    ընդէ՞ր հարկանէ զքեզ սիրտ քո ― əndē$^?$r harkanē zkʻez sirt kʻo ― why is your conscience afflicted and why is your heart heavy within you?
* to chop firewood
* to shove, to thrust
* to put on
    ի շամփուր հարկանել ― i šampʻur harkanel ― to spit, to put on the spit
    հարկանել զոք ի ցից ― harkanel zokʻ i cʻicʻ ― to impale
* to set up, to raise
    խորան հարկանել ― xoran harkanel ― to set up a pavilion
* to compare
    հարկանել ընդ միմեանս, ընդ միմեանս հարկանել համեմատութեամբ ― harkanel ənd mimeans, ənd mimeans harkanel hamematutʻeamb ― to compare, to confront with
* to touch
    արեւն ընդ ծայրս հարկանէր ― arewn ənd cayrs harkanēr ― the sun gilded the mountain tops
* to write down, to put into writing, to set down
* to quench (hunger, thirst)
    հարկանել զքաղց ― harkanel zkʻałcʻ ― to stay hunger
    հարկանել զծարաւ ― harkanel zcaraw ― to quench, slake or allay thirst
* to go (a journey)
    հարկանել զճանապարհս ― harkanel zčanaparhs ― to go, to be on a journey, to travel
* to lament, to cry
    հարկանել զանձն ― harkanel zanjn ― to be afflicted, grieved, mournful, desperate
* to serve, to wait upon
    հարկանել զպէտս ուրուք ― harkanel zpēts urukʻ ― to supply the needs of, to provide or furnish the needful
* to knock, to thump (by foot); to applaud
* to light (a fire)
    հարկանել հուր զտամբ ― harkanel hur ztamb ― to set a house on fire
* to putrefy (of a body)
* to pay tribute, tax
* (mediopassive) to be beaten, struck, wounded
    հարկանել զագահութեան ― harkanel zagahutʻean ― to be avaricious, too fond of riches
    ընդ զգայութիւնս հարկանել ― ənd zgayutʻiwns harkanel ― to strike the senses
    կարեվէր հարայ յոգիս ― karevēr haray yogis ― my heart was pierced with a hundred wounds
    հարաւ ի մորմոք սիրտ նորա ― haraw i mormokʻ sirt nora ― his heart was filled with pain or grief
* (mediopassive) to be smitten with, enamoured of
    հարկանել ի սէր ուրուք ― harkanel i sēr urukʻ ― to fall in love with to conceive a great affection for, to be desperately in love with
    հարաւ ի գեղ նորա ― haraw i geł nora ― he was smitten with her beauty
* (mediopassive) to approach, to incline to
    ի գութ հարկանել ― i gutʻ harkanel ― to be moved, touched with compassion
    հարկանել զախտի ― harkanel zaxti ― to addict oneself to vice
    հարկանել զիւիք ― harkanel ziwikʻ ― to tend do, to have the mind occupied with
    հարկանել յաստուածս օտարս ― harkanel yastuacs ōtars ― to idolize
    հարկանել յոք ― harkanel yokʻ ― to incline to some one, to become too familiar or very friendly with
    ի շահս կամ ի գնողս հարկանել ― i šahs kam i gnołs harkanel ― to traffic
    այսր անդր հարկանել ― aysr andr harkanel ― to waver, to be unsettled, bewildered, in doubt, to hesitate

#### Usage notes

In the compounds փող-ար (pʻoł-ar) (beside փող-ա-հար (pʻoł-a-har)) and կտցար (ktcʻar), the հ- (h-) is lost, as in -ատ (-at).

#### Derived terms

* ականահարիմ (akanaharim)
* ակնահարիմ (aknaharim)
* ակնհար (aknhar)
* ակնհարիմ (aknharim)
* ամբահարութիւն (ambaharutʻiwn)
* ամենահարուած (amenaharuac)
* ամպահարիմ (ampaharim)
* ամպահարութիւն (ampaharutʻiwn)
* ամօթահարիմ (amōtʻaharim)
* այսահար (aysahar)
* այսահարիմ (aysaharim)
* այսահարութիւն (aysaharutʻiwn)
* անդիմահար (andimahar)
* անզինահար (anzinahar)
* անընդդիմահար (anənddimahar)
* անընդդիմահարութիւն (anənddimaharutʻiwn)
* անընդհար (anəndhar)
* անհարուած (anharuac)
* անհարուածելի (anharuaceli)
* անձնահարութիւն (anjnaharutʻiwn)
* անձրեւահար (anjrewahar)
* անտառահարութիւն (antaṙaharutʻiwn)
* ապահարիմ (apaharim)
* ապահարիտ (apaharit)
* ապահարութիւն (apaharutʻiwn)
* ապտակահարութիւն (aptakaharutʻiwn)
* առակնհար (aṙaknhar)
* առհարկանիմ (aṙharkanim)
* առոտնհարու (aṙotnharu)
* առոտնհարութիւն (aṙotnharutʻiwn)
* աստղահար (astłahar)
* աստուածահար (astuacahar)
* աստուածահարուածք (astuacaharuackʻ)
* աստուածահարք (astuacaharkʻ)
* արեւահարք (arewaharkʻ)
* արտահարեմ (artaharem)
* բազմահարուած (bazmaharuac)
* բազմահարուածեան (bazmaharuacean)
* բռնահարեմ (bṙnaharem)
* բռնահարութիւն (bṙnaharutʻiwn)
* գանահար (ganahar)
* գանահարիմ (ganaharim)
* գաւազանահար (gawazanahar)
* գինեհար (ginehar)
* գինեհարիմ (gineharim)
* գինեհարութիւն (gineharutʻiwn)
* գինէհար (ginēhar)
* գլխահար (glxahar)
* գոռոզահարիմ (goṙozaharim)
* դեղահարեմ (dełaharem)
* դիմահար (dimahar)
* դիմահարիմ (dimaharim)
* դիւահար (diwahar)
* դիւահարեմ (diwaharem)
* դիւահարիմ (diwaharim)
* դիւահարութիւն (diwaharutʻiwn)
* եղջերուահար (ełǰeruahar)
* եղջիւրահար (ełǰiwrahar)
* երաշտահար (eraštahar)
* երդմնահար (erdmnahar)
* երդմնահարեմ (erdmnaharem)
* երդմնահարութիւն (erdmnaharutʻiwn)
* երկաթահար (erkatʻahar)
* երկնահար (erknahar)
* զարկ (zark)
* զինահար (zinahar)
* զինահարիմ (zinaharim)
* զրկահարանք (zrkaharankʻ)
* ընդդիմահար (ənddimahar)
* ընդդիմահարական (ənddimaharakan)
* ընդդիմահարիմ (ənddimaharim)
* ընդդիմահարութիւն (ənddimaharutʻiwn)
* ընդհար (əndhar)
* ընդհարկանեմ (əndharkanem)
* ընդհարկանիմ (əndharkanim)
* ընդհարկանումն (əndharkanumn)
* ընդհարութիւն (əndharutʻiwn)
* ընդհարումն (əndharumn)
* ընդվայրահար (əndvayrahar)
* թամբահարեմ (tʻambaharem)
* թմբկահար (tʻmbkahar)
* թմբկահարիկ (tʻmbkaharik)
* թմբկահարութիւն (tʻmbkaharutʻiwn)
* ժամահար (žamahar)
* ժանգահար (žangahar)
* ժանգահարեալ (žangahareal)
* ժանտահարութիւն (žantaharutʻiwn)
* իննհարուածեայ (innharuaceay)
* ինքնահարուած (inkʻnaharuac)
* լուսնահար (lusnahar)
* խայթահար (xaytʻahar)
* խայթահարեմ (xaytʻaharem)
* խեթահար (xetʻahar)
* խնոցէհար (xnocʻēhar)
* խորշակահար (xoršakahar)
* խորշակահարութիւն (xoršakaharutʻiwn)
* խոցահարեմ (xocʻaharem)
* կաղնահար (kałnahar)
* կայծակնահար (kaycaknahar)
* կայծակնահարեմ (kaycaknaharem)
* կասկածահար (kaskacahar)
* կարթահարեմ (kartʻaharem)
* կարկտահար (karktahar)
* կարճահար (karčahar)
* կետահարութիւն (ketaharutʻiwn)
* կոփահարեմ (kopʻaharem)
* կռանահար (kṙanahar)
* կռանահարեմ (kṙanaharem)
* կռանահարութիւն (kṙanaharutʻiwn)
* կռփահար (kṙpʻahar)
* կռփահարեմ (kṙpʻaharem)
* կռփահարութիւն (kṙpʻaharutʻiwn)
* կսկծահար (kskcahar)
* կտնտոցահար (ktntocʻahar)
* կտցար (ktcʻar)
* հարած (harac)
* հարանք (harankʻ)
* հարեմ (harem)
* հարեւանցեմ (harewancʻem)
* հարեւանցի (harewancʻi)
* հարեւանցիկ (harewancʻik)
* հարեւանցիմ (harewancʻim)
* հարիչ (haričʻ)
* հարկանելի (harkaneli)
* հարկանող (harkanoł)
* հարկանումն (harkanumn)
* հարհար (harhar)
* հարհարեմ (harharem)
* հարհրեմ (harhrem)
* հարող (haroł)
* հարուած (haruac)
* հարուածաբեկ (haruacabek)
* հարուածական (haruacakan)
* հարուածեմ (haruacem)
* հարուածիչ (haruacičʻ)
* հարուանց (haruancʻ)
* հարուկ (haruk)
* հարում (harum)
* հարումն (harumn)
* հարուստ (harust)
* հաւահար (hawahar)
* հերկահար (herkahar)
* հինահար (hinahar)
* հինահարութիւն (hinaharutʻiwn)
* հնձանահար (hnjanahar)
* հնձանահարութիւն (hnjanaharutʻiwn)
* հողմահար (hołmahar)
* հողմահարիմ (hołmaharim)
* հովահար (hovahar)
* հովահարեմ (hovaharem)
* հուղկահար (hułkahar)
* հուղկահարու (hułkaharu)
* հուղկահարութիւն (hułkaharutʻiwn)
* ձմեռնահար (jmeṙnahar)
* ճակատահար (čakatahar)
* ճճեհար (ččehar)
* մաղասահար (małasahar)
* մատանահար (matanahar)
* մատանեհար (matanehar)
* մատնահար (matnahar)
* մատնեհար (matnehar)
* մատնեհարեմ (matneharem)
* մատնէհար (matnēhar)
* մատնէհարեմ (matnēharem)
* մարմնահար (marmnahar)
* մկնդահար (mkndahar)
* յաղթահարանք (yałtʻaharankʻ)
* յաղթահարեմ (yałtʻaharem)
* յաղթահարութիւն (yałtʻaharutʻiwn)
* յետահարիմ (yetaharim)
* յետահարկիմ (yetaharkim)
* նեղահարութիւն (nełaharutʻiwn)
* նետահար (netahar)
* նետահարեմ (netaharem)
* նետահարութիւն (netaharutʻiwn)
* նշանահարք (nšanaharkʻ)
* շանթահար (šantʻahar)
* շանթահարութիւն (šantʻaharutʻiwn)
* ոտնահար (otnahar)
* ոտնահարական (otnaharakan)
* ոտնահարեմ (otnaharem)
* ոտնահարութիւն (otnaharutʻiwn)
* ոտնհար (otnhar)
* ոտնհարեմ (otnharem)
* ոտնհարիմ (otnharim)
* ոտնհարութիւն (otnharutʻiwn)
* որդեհարութիւն (ordeharutʻiwn)
* որդնահար (ordnahar)
* պիծակահար (picakahar)
* ջնարահար (ǰnarahar)
* սանդահարեմ (sandaharem)
* սանձահարեմ (sanjaharem)
* սանձահարիչ (sanjaharičʻ)
* սանձահարութիւն (sanjaharutʻiwn)
* սառնահար (saṙnahar)
* սաստկահարուած (sastkaharuac)
* սուսերահար (suserahar)
* սպասահարկեմ (spasaharkem)
* սպասահարկիմ (spasaharkim)
* սպասահարկութիւն (spasaharkutʻiwn)
* վայրահար (vayrahar)
* վարչահարութիւն (varčʻaharutʻiwn)
* վիճակահարիմ (vičakaharim)
* վնասահարութիւն (vnasaharutʻiwn)
* վշտահար (vštahar)
* տաղաւարահարութիւն (taławaraharutʻiwn)
* տաղաւարահարք (taławaraharkʻ)
* տասնահարուած (tasnaharuac)
* տասնհարուածեայ (tasnharuaceay)
* տասնհարուածեան (tasnharuacean)
* տեղահար (tełahar)
* տեղհար (tełhar)
* տիգահարեալ (tigahareal)
* տօթահար (tōtʻahar)
* ցասմնահար (cʻasmnahar)
* ցրտահար (cʻrtahar)
* ցրտահարիմ (cʻrtaharim)
* ցրտահարութիւն (cʻrtaharutʻiwn)
* ցօղահար (cʻōłahar)
* փայլակնահար (pʻaylaknahar)
* փայտահար (pʻaytahar)
* փանդեռնահար (pʻandeṙnahar)
* փանդեռնահարական (pʻandeṙnaharakan)
* փանդեռնահարութիւն (pʻandeṙnaharutʻiwn)
* փանդռնահար (pʻandṙnahar)
* փանտեռնահար (pʻanteṙnahar)
* փոկահարութիւն (pʻokaharutʻiwn)
* փողահար (pʻołahar)
* փողահարական (pʻołaharakan)
* փողահարութիւն (pʻołaharutʻiwn)
* փողար (pʻołar)
* քարահար (kʻarahar)
* քնարահար (kʻnarahar)
* քնարահարու (kʻnaraharu)
* քնարահարութիւն (kʻnaraharutʻiwn)
* քրտնահար (kʻrtnahar)
* օձահար (ōjahar)
* օձահարութիւն (ōjaharutʻiwn)

#### Descendants

* → Armenian: հարկանել (harkanel) (learned)

### References

* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “հար”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “հարկանեմ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* J̌ahukyan, Geworg (1998) “-ար”, in Hin hayereni verǰacancʻneri cagumə [The Origin of Old Armenian Suffixes] (Hayocʻ lezvi hamematakan kʻerakanutʻyan harcʻer; 2) (in Armenian), Yerevan: Anania Širakacʻi, pages 5–48
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “հարկանեմ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Thorsø, Rasmus (2023) Prehistoric loanwords in Armenian: Hurro-Urartian, Kartvelian, and the unclassified substrate‎, PhD dissertation, Leiden University, page 27