# chả
## Tày
### Pronunciation

* (Thạch An – Tràng Định) IPA: [caː˨˩˧]
* (Trùng Khánh) IPA: [caː˨˦]

### Etymology 1

From Proto-Tai *klaːꟲ (“rice seedling”), from Old Chinese 稼 (OC *kˤra-s, “sow crops”) (B-S). Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩶ᩣ, Lao ກ້າ (kā), Lü ᦂᦱᧉ (k̇aa²), Shan ၵႃႈ (kāa), Thai กล้า (glâa).

#### Noun

chả (稼)
* rice seedling
    lồng chả ― to sow the seedlings
    lốc chả ― to pull up the seedlings
    bươn slam lồng chả bươn hả năm nàSow the seeds in March, reap the crops in May.
    乖彰稼吪彰𪽖Quai chướng chả, vả chướng nà.The wise tend the seedlings while the fool tend the fields.
    坎克哢齐汨务稼Khảm khắc roọng tẻ thâng mủa chả.The kham khac bird's call signals harvesting time.
    谷枚欥漣𪽖𫠯稼Cốc mười hất lìn nà lồng chả.Use the apricot's stems as a watering trough for our fields' seedlings.

##### Derived terms

* chả bốc
* chả châm
* chả dỏm
* chả nặm

### Etymology 2
#### Adjective

chả
* fake
    chèn chả ― fake money
    bấu chắc chăn chả ― to not know if it's real or fake
    hết kin chả ― to be deceitful

#### Verb

chả
* to fake; to pretend
    chả hua chếp ― to fake having a headache
    chả slửa nhung ― to pretend to make a velvet shirt

##### Derived terms

* chả chi
* chả loóc

### Etymology 3
#### Adjective

chả
* numb; having a frostbite
    dên lai mừ chả lẹo ― so that that one's hands go numb
    khen kha chả ― numb limbs
* stiffly dead; having rigor mortis
    tua cáy te thai chả pây dáThe chicken's stone-dead.

##### Derived terms

* chả lần
* chả đát

#### References

* Hoàng Văn Ma, Lục Văn Pảo, Hoàng Chí (2006) Từ điển Tày-Nùng-Việt [Tay-Nung-Vietnamese dictionary] (in Vietnamese), Hanoi: Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa Hà Nội
* Lương Bèn (2011) Từ điển Tày-Việt [Tay-Vietnamese dictionary]‎ (in Vietnamese), Thái Nguyên: Nhà Xuất bản Đại học Thái Nguyên
* Lục Văn Pảo, Hoàng Tuấn Nam (2003) Hoàng Triều Ân, editor, Từ điển chữ Nôm Tày [A Dictionary of (chữ) Nôm Tày]‎ (in Vietnamese), Hanoi: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội

## Vietnamese
### Pronunciation

* (Hà Nội) IPA: [t͡ɕaː˧˩]
* (Huế) IPA: [t͡ɕaː˧˨]
* (Saigon) IPA: [caː˨˩˦]
* Audio (Hà Nội):(file)
* Audio (Saigon):(file)

### Etymology 1

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鮓 (“minced and salted fish”, SV: trả).

#### Noun

chả • (炙, 鲊, 鮓, 鯺, 鮺, 𤌄)
* patty (a flattened, grilled or fried portion of ground or chopped meat, egg, or seafood)
* (dialectal) Vietnamese pork sausage

##### Synonyms

* (Vietnamese pork sausage): giò lụa (northern Vietnam), giò, chả lụa (southern Vietnam)

##### Derived terms

* bún chả
* bún chả cá
* chả bì
* chả bò
* chả cá
* chả chìa
* chả chiên (southern Vietnam)
* chả cốm
* chả cuốn
* chả giò
* chả Huế
* chả lụa
* chả lụi
* chả mực
* chả nem
* chả nướng
* chả phòng
* chả quế
* chả ram
* chả rán (northern Vietnam)
* chả rươi
* chả tôm
* chả trứng
* chả viên

##### Related terms

* bánh

### Etymology 2

Corruption of chẳng.

#### Adverb

chả • (啫, 渚, 𠁙, 𤀞)
* (informal) not at all
    Tau chả biết.I haven't a clue.(literally, “I don't know.”)

##### Usage notes

Like chẳng, chả is more emphatic than không.

##### Synonyms

* (not at all): chẳng, không, đếch (vulgar), đách (vulgar), đéo (vulgar), cóc, ứ

### Etymology 3

Word formation with distal denotation by adding hỏi tone to the root cha (“dude”) in Southern Vietnamese and certain dialects of Thanh Hoá.

#### Pronoun

chả
* (Southern Vietnam, informal) he/him, that dude