# análaigh
## Irish
### Etymology 1

From anáil (“breath; air”) +‎ -igh.

#### Verb

análaigh (present analytic análaíonn, future analytic análóidh, verbal noun análú, past participle análaithe)
* (intransitive) breathe, respire
    Synonym: riospráid
* (transitive, linguistics) aspirate

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | análaím | análaíonn tú; análaír$^†$ | análaíonn sé, sí | análaímid; análaíonn muid | análaíonn sibh | análaíonn siad; análaíd$^†$ | a análaíonn; a análaíos / a n-análaíonn* | análaítear |
| indicative | past | d'análaigh mé; d'análaíos / análaigh mé‡; análaíos‡ | d'análaigh tú; d'análaís / análaigh tú‡; análaís‡ | d'análaigh sé, sí / análaigh sé, sí‡ | d'análaíomar; d'análaigh muid / análaíomar‡; análaigh muid‡ | d'análaigh sibh; d'análaíobhair / análaigh sibh‡; análaíobhair‡ | d'análaigh siad; d'análaíodar / análaigh siad‡; análaíodar‡ | a d'análaigh / ar análaigh* | análaíodh; hanálaíodh$^†$ |
| indicative | past habitual | d'análaínn / análaínn‡; n-análaínn‡‡ | d'análaíteá / análaíteá‡; n-análaíteá‡‡ | d'análaíodh sé, sí / análaíodh sé, sí‡; n-análaíodh sé, sí‡‡ | d'análaímis; d'análaíodh muid / análaímis‡; análaíodh muid‡; n-análaímis‡‡; n-análaíodh muid‡‡ | d'análaíodh sibh / análaíodh sibh‡; n-análaíodh sibh‡‡ | d'análaídís; d'análaíodh siad / análaídís; análaíodh siad‡; n-análaídís‡‡; n-análaíodh siad‡‡ | a d'análaíodh / a n-análaíodh* | d'análaítí / análaítí‡; n-análaítí‡‡ |
| future | future | análóidh mé; análód; análóchaidh mé$^†$ | análóidh tú; análóir$^†$; análóchaidh tú$^†$ | análóidh sé, sí; análóchaidh sé, sí$^†$ | análóimid; análóidh muid; análóchaimid$^†$; análóchaidh muid$^†$ | análóidh sibh; análóchaidh sibh$^†$ | análóidh siad; análóid$^†$; análóchaidh siad$^†$ | a análóidh; a análós; a análóchaidh$^†$; a análóchas$^†$ / a n-análóidh*; a n-análóchaidh*$^†$ | análófar; análóchar$^†$ |
| conditional | conditional | d'análóinn; d'análóchainn$^†$ / análóinn‡; análóchainn$^†$‡; n-análóinn‡‡; n-análóchainn$^†$‡‡ | d'análófá; d'análóchthá$^†$ / análófá‡; análóchthá$^†$‡; n-análófá‡‡; n-análóchthá$^†$‡‡ | d'análódh sé, sí; d'análóchadh sé, sí$^†$ / análódh sé, sí‡; análóchadh sé, sí$^†$‡; n-análódh sé, sí‡‡; n-análóchadh sé, sí$^†$‡‡ | d'análóimis; d'análódh muid; d'análóchaimis$^†$; d'análóchadh muid$^†$ / análóimis‡; análódh muid‡; análóchaimis$^†$‡; análóchadh muid$^†$‡; n-análóimis‡‡; n-análódh muid‡‡; n-análóchaimis$^†$‡‡; n-análóchadh muid$^†$‡‡ | d'análódh sibh; d'análóchadh sibh$^†$ / análódh sibh‡; análóchadh sibh$^†$‡; n-análódh sibh‡‡; n-análóchadh sibh$^†$‡‡ | d'análóidís; d'análódh siad; d'análóchadh siad$^†$ / análóidís‡; análódh siad‡; análóchadh siad$^†$‡; n-análóidís‡‡; n-análódh siad‡‡; n-análóchadh siad$^†$‡‡ | a d'análódh; a d'análóchadh$^†$ / a n-análódh*; a n-análóchadh*$^†$ | d'análófaí; d'análóchthaí$^†$ / análófaí‡; análóchthaí$^†$‡; n-análófaí‡‡; n-análóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go n-análaí mé; go n-análaíod$^†$ | go n-análaí tú; go n-análaír$^†$ | go n-análaí sé, sí | go n-análaímid; go n-análaí muid | go n-análaí sibh | go n-análaí siad; go n-análaíd$^†$ | — | go n-análaítear |
| subjunctive | past | dá n-análaínn | dá n-análaíteá | dá n-análaíodh sé, sí | dá n-análaímis; dá n-análaíodh muid | dá n-análaíodh sibh | dá n-análaídís; dá n-análaíodh siad | — | dá n-análaítí |
| imperative | imperative | análaím | análaigh | análaíodh sé, sí | análaímis | análaígí; análaídh$^†$ | análaídís | — | análaítear |
| verbal noun | verbal noun | análú | análú | análú | análú | análú | análú | análú | análú |
| past participle | past participle | análaithe | análaithe | análaithe | análaithe | análaithe | análaithe | análaithe | análaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis (except an)

##### Derived terms

* análaitheoir m (“respirator”)
* asanálaigh, easanálaigh (“exhale”, verb)
* ion-análaigh (“breathe in, inhale”, verb)
* neamh-análaithe (“unaspirated”, adjective)

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Adjective

análaigh
* inflection of análach (“airy; aspirated; respiratory”):
** vocative/genitive singular masculine
** (archaic) dative singular feminine

### Mutation

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish. All possible mutated forms are displayed for convenience.

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “análaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* “análaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2025