# շունչ
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian շունչ (šunčʻ).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ʃunt͡ʃʰ/, [ʃunt͡ʃʰ]
* (Western Armenian) IPA: /ʃunt͡ʃ/, [ʃunt͡ʃʰ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

շունչ • (šunčʻ)
* breath
* breathing, respiration
* soul, person
* light breeze
* (music) pause

#### Related terms

* շնչել (šnčʻel)

## Old Armenian
### Etymology

Probably of onomatopoeic origin.

### Noun

շունչ • (šunčʻ)
* breath, puff; respiration
    շունչ կլանել, առնուլ ― šunčʻ klanel, aṙnul ― to breathe, to take breath, to recover one's breath, to respire; to repose, to rest, to take a little breath or respite
    շունչ առնուլ լիաբերան ― šunčʻ aṙnul liaberan ― to breathe freely; to draw a long breath
    հատանիլ շնչոյ ― hatanil šnčʻoy ― to lose breath
    ի շունչ վախճանին հասանել ― i šunčʻ vaxčanin hasanel ― to be near to one's last breath
    ցշունչ վախճանին ― cʻšunčʻ vaxčanin ― to one's last gasp
    շունչ վախճանին չեւ էր հասեալ ― šunčʻ vaxčanin čʻew ēr haseal ― he had not yet yielded his last breath
    ընդ վախճանել շնչոյն ― ənd vaxčanel šnčʻoyn ― while expiring
    մինչեւ ի վերջին շունչն ― minčʻew i verǰin šunčʻn ― to the last moment
    ի յետին շունչն հասեալ է ― i yetin šunčʻn haseal ē ― he is at his last breath, in the pangs of death
    ցյետին շունչ կենաց իմոց ― cʻyetin šunčʻ kenacʻ imocʻ ― to the last moment of my life
    ի մի շունչ կլանել ― i mi šunčʻ klanel ― to swallow in one gulp, at a draught
* spirit, soul, life, person
    միով շնչով ― miov šnčʻov ― unanimously, with one accord
    ամենայն շունչ կենդանի ― amenayn šunčʻ kendani ― all that has life; every living soul
* wind, breeze
    ի շունչ հողմոյ գեղածփեալ ― i šunčʻ hołmoy gełacpʻeal ― at the mercy of the winds

#### Derived terms

* անշնչաբար (anšnčʻabar)
* անշնչական (anšnčʻakan)
* անշնչանամ (anšnčʻanam)
* անշնչապէս (anšnčʻapēs)
* անշնչաւոր (anšnčʻawor)
* անշնչութիւն (anšnčʻutʻiwn)
* անշունչ (anšunčʻ)
* աստուածաշունչ (astuacašunčʻ)
* արգելաշունչ (argelašunčʻ)
* արտաշնչական (artašnčʻakan)
* արտաշնչանամ (artašnčʻanam)
* արտաշնչեմ (artašnčʻem)
* արտաշնչութիւն (artašnčʻutʻiwn)
* արտաշնչումն (artašnčʻumn)
* արտաքսաշնչումն (artakʻsašnčʻumn)
* բարեշնչութիւն (barešnčʻutʻiwn)
* բարեշունչ (barešunčʻ)
* բոցաշնչութիւն (bocʻašnčʻutʻiwn)
* բոցաշունչ (bocʻašunčʻ)
* բռնաշունչ (bṙnašunčʻ)
* գազանաշունչ (gazanašunčʻ)
* գաղտնաշշունչ (gałtnaššunčʻ)
* դառնաշունչ (daṙnašunčʻ)
* դժուարաշնչութիւն (džuarašnčʻutʻiwn)
* դժուարաշունչ (džuarašunčʻ)
* դիւաշունչ (diwašunčʻ)
* թիւրաշունչ (tʻiwrašunčʻ)
* խստաշունչ (xstašunčʻ)
* ծանրաշնչութիւն (canrašnčʻutʻiwn)
* ծխաշունչ (cxašunčʻ)
* համաշնչապէս (hamašnčʻapēs)
* համաշնչութիւն (hamašnčʻutʻiwn)
* համաշունչ (hamašunčʻ)
* հեշտաշունչ (heštašunčʻ)
* հոգեշունչ (hogešunčʻ)
* հոգիաշունչ (hogiašunčʻ)
* հողմաշունչ (hołmašunčʻ)
* հովաշունչ (hovašunčʻ)
* հրաշնչութիւն (hrašnčʻutʻiwn)
* հրաշունչ (hrašunčʻ)
* մահաշունչ (mahašunčʻ)
* մեռելաշունչ (meṙelašunčʻ)
* միաշնչութիւն (miašnčʻutʻiwn)
* միաշունչ (miašunčʻ)
* մոխրաշունչ (moxrašunčʻ)
* յորդաշունչ (yordašunčʻ)
* ներշնչական (neršnčʻakan)
* ներշնչաւոր (neršnčʻawor)
* շնչաբեր (šnčʻaber)
* շնչաբերիմ (šnčʻaberim)
* շնչաբերութիւն (šnčʻaberutʻiwn)
* շնչաբոյս (šnčʻaboys)
* շնչաբուսական (šnčʻabusakan)
* շնչախառն (šnčʻaxaṙn)
* շնչածնականագոյն (šnčʻacnakanagoyn)
* շնչածնութիւն (šnčʻacnutʻiwn)
* շնչակալ (šnčʻakal)
* շնչական (šnčʻakan)
* շնչականապէս (šnčʻakanapēs)
* շնչակապ (šnčʻakap)
* շնչակապութիւն (šnčʻakaputʻiwn)
* շնչակեաց (šnčʻakeacʻ)
* շնչակիր (šnčʻakir)
* շնչակից (šnčʻakicʻ)
* շնչակցութիւն (šnčʻakcʻutʻiwn)
* շնչահան (šnčʻahan)
* շնչահեղձոյց (šnčʻahełjoycʻ)
* շնչամ (šnčʻam)
* շնչանամ (šnčʻanam)
* շնչապահ (šnčʻapah)
* շնչառու (šnčʻaṙu)
* շնչառուչ (šnčʻaṙučʻ)
* շնչասպառ (šnčʻaspaṙ)
* շնչատեսակ (šnčʻatesak)
* շնչատեսիլ (šnčʻatesil)
* շնչարգել (šnčʻargel)
* շնչացութիւն (šnčʻacʻutʻiwn)
* շնչացուցանեմ (šnčʻacʻucʻanem)
* շնչաւոր (šnčʻawor)
* շնչաւորական (šnčʻaworakan)
* շնչաւորակոյտ (šnčʻaworakoyt)
* շնչաւորեմ (šnčʻaworem)
* շնչաւորութիւն (šnčʻaworutʻiwn)
* շնչափող (šnčʻapʻoł)
* շնչեմ (šnčʻem)
* շնչերակ (šnčʻerak)
* շնչերակական (šnčʻerakakan)
* շնչեցուցանեմ (šnčʻecʻucʻanem)
* շնչիւն (šnčʻiwn)
* շնչորսական (šnčʻorsakan)
* շնչուկ (šnčʻuk)
* շնչումն (šnčʻumn)
* ոգեշունչ (ogešunčʻ)
* ուղղաշունչ (ułłašunčʻ)
* չարաշունչ (čʻarašunčʻ)
* վաւաշունչ (vawašunčʻ)
* վերաշնչեմ (verašnčʻem)
* վերաշնչութիւն (verašnčʻutʻiwn)
* վերաշնչումն (verašnčʻumn)
* վերշնչութիւն (veršnčʻutʻiwn)
* վիշապաշունչ (višapašunčʻ)
* ցրտաշունչ (cʻrtašunčʻ)
* քաղցրաշնչեալ (kʻałcʻrašnčʻeal)
* քաղցրաշունչ (kʻałcʻrašunčʻ)
* քաջաշնչութիւն (kʻaǰašnčʻutʻiwn)
* քաջաշունչ (kʻaǰašunčʻ)
* քոյինաշունչ (kʻoyinašunčʻ)
* օդաշունչ (ōdašunčʻ)
* օձաշունչ (ōjašunčʻ)

#### Descendants

* Armenian: շունչ (šunčʻ)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “շունչ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “շունչ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “շունչ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press