# źle
## Old Polish
### Etymology

From zły +‎ -e. First attested in the end of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ʑlʲɛ/
* IPA: (15th CE) /ʑlʲɛ/

### Adverb

źle (comparative gorzej)
* (attested in Lesser Poland) badly, wrongly (not as it should be, inappropriately, inappropriately)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 17, 24:Bo strzegl iesm drog boszich any iesm zle nosil od boga mego (nec impie gessi a deo meo)[Bo strzegł jeśm drog bożych ani jeśm źle nosił od Boga mego (nec impie gessi a Deo meo)]
* (attested in Lesser Poland) badly (messily, carelessly)
** 1876-1929 [15th century], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XIV, Sieciechów, page 506:Przetho szle napyssano, esze malo pywa we dzbanye imyano[Przeto źle napisano, eże mało piwa we dzbanie imiano]
* (attested in Lesser Poland) badly (wrongly, falsely)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 49, 22:Wnimal ies zle (inique), isze bødø tobe podobni[Wnimał jeś źle (inique), iże będę tobie podobny]
* insufficiently
** c. 1483, Satyra na leniwych chłopów‎, line 14:Bo vmyszlnye na to godzy, ysz sye panu zlye vrodzy[Bo umyślnie na to godzi, iż sie panu źle urodzi]
* (attested in Masovia) badly (to no avail; unsuccessfully)
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 47:Abi... synowye nye prosili gimyenya... oth oczcza pirzvey,... nyszlyby tedy yako swey poczcziwosczy rosproscza gymyenye... szle (indebite) rospraszal[Aby... synowie nie prosili jimienia... ot oćca pirzwej,... niżliby tedy jako swej poczciwości rozproszca jimienie... źle (indebite) rozpraszał]
* (attested in Lesser Poland) badly (immmorally)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 37, 20:Roszmnoszili se sø, gisz nenasrzeli me zle (inique)[Rozmnożyli sie są, jiż nienaźrzeli mie źle (inique)]
* badly (shamelessly, indecently)
** 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎, Modlitewnik Nawojki, page 163:Kazy szyerczv memv wznacz..., czom zlye mowyla albo myslyla o sprosznych rzeczach[Każy siercu memu uznać..., com źle mowiła albo myśliła o sprosnych rzeczach]
* badly (vexatiously, severely, cruelly)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 257:Ovasz vzdrovyon a yvsch nye zgrzeschay vyeczey, aby szye potem nye przygodzylo gorzey (deterius Jo 5, 14)[Owaś uzdrowion a już nie zgrzeszaj więcej, aby sie potem nie przygodziło gorzej (deterius Jo 5, 14)]
* The meaning of this term is uncertain.
** 1874-1891 [15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XLVII, page 357:Peius szlye, *gorzyech[Peius źle, gorzej]

#### Derived terms

* źle o sobie czujący
* źle urodzony
* źle czyniący
* źle myślić impf
* źle mówić impf
* źle pożywać impf
* źle się mieć impf

#### Descendants

* Polish: źle
* Silesian: źle

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “źle”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish źle. By surface analysis, zły +‎ -e. Compare Kashubian zle and Slovincian zlê.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʑlɛ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈʑlɛ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛ
* Syllabification: źle

### Adverb

źle (comparative gorzej, superlative najgorzej)
* badly, wrongly (in a not as it should be)
    Synonym: niedobrze
    Antonym: dobrze
* badly (unbeneficially) [with dative]
    Synonym: niedobrze
    Antonym: dobrze
* badly (in a way suggesting future badness)
    Synonyms: licho, niedobrze
    Antonym: dobrze
* badly; wrongly (in an unkind or unfair manner)
    Synonym: niedobrze
    Antonym: dobrze
* badly; negatively (in a way showing one's disapproval)

#### Derived terms

* jak Kali ukraść krowę - to dobrze, jak Kalemu - to źle
* nigdy nie jest tak źle, żeby nie mogło być gorzej
* zrobić źle pf, robić źle impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), źle is one of the most used words in Polish, appearing 7 times in scientific texts, 3 times in news, 6 times in essays, 11 times in fiction, and 43 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 70 times, making it the 930th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “źle”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 794

### Further reading

* źle in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* źle in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “źle”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ŹLE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 16.07.2010
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “źle”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “źle”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “źle”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 677

## Silesian
### Etymology

Inherited from Old Polish źle. By surface analysis, zły +‎ -e.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʑlɛ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛ
* Syllabification: źle

### Adverb

źle (comparative gorzij, superlative nojgorzij)
* badly
* incorrectly
* evilly

### Further reading

* zle in dykcjonorz.eu
* źle in silling.org
* Henryk Jaroszewicz (2022) “źle”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 166