# ราชบัณฑิต
## Thai
### Alternative forms

* ราชบัณฑิตย์ — archaic, obsolete or dated

### Etymology

From Pali rājapaṇḍita (literally “king's scholar”), from rāja (“king”) + rāja (“scholar”); ultimately from Sanskrit राजपण्डित (rājapaṇḍita, idem), from राज (rāja) + पण्डित (paṇḍita); probably via Old Khmer rājapaṇḍita, rājapaṇdita (“scholar in the service of a king”), from rāja + paṇḍita, paṇdita; equivalent to Thai ราช (râat) +‎ บัณฑิต (ban-dìt). Cognate with Modern Khmer រាជបណ្ឌិត (réachbândĭt).

### Pronunciation

| Orthographic | Orthographic | ราชบัณฑิต r ā d͡ʑ ɓ ạ ɳ ɖ i t |
| Phonemic | Phonemic | ราด-ชะ-บัน-ดิด r ā ɗ – d͡ʑ a – ɓ ạ n – ɗ i ɗ |
| Romanization | Paiboon | râat-chá-ban-dìt |
| Romanization | Royal Institute | rat-cha-ban-dit |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ban˧.dit̚˨˩/ |

### Noun

ราชบัณฑิต • (râat-chá-ban-dìt) (classifier คน)
* (historical) royal scholar well versed in Pali.
* any royal scholar.
** 2012, “พระราชประวัติพญาลิไทย”, in ไตรภูมิกถาฉบับถอดความ‎, 2nd edition, Bangkok: กรมศิลปากร, →ISBN, retrieved 2019-07-02:
    เมื่อปีฉลู พ.ศ. ๑๙๐๔ ได้ทรงส่งราชบัณฑิตไปอาราธนาพระมหาสวามีสังฆราชจากประเทศลังกามาอยู่ที่วัดป่ามะม่วง(mʉ̂ʉa bpii chà-lǔu · pút-tá-sàk-gà-ràat · pan gâao rɔ́ɔi sìi · dâai song sòng râat-chá-ban-dìt bpai aa-râat-tá-naa prá má-hǎa sà-wǎa-mii sǎng-ká-râat jàak bprà-têet lang-gaa maa yùu tîi wát bpàa má-mûuang)
* fellow of the Royal Society of Thailand, formerly known as the Royal Society of Siam (1926–1933) and the Royal Institute of Thailand (1933–2015), respectively.
** 2019 March 6, “ราชบัณฑิตถามแรง คนร่างยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีเอาอะไรคิด ชี้ทำประเทศถูกแช่แข็ง”, in MSN ข่าว‎, Bangkok: MSN, retrieved 2019-07-02:
    ราชบัณฑิตถามแรง คนร่างยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีเอาอะไรคิด ชี้ทำประเทศถูกแช่แข็ง(râat-chá-ban-dìt tǎam rɛɛng · kon râang yút-tá-sàat-châat · yîi sìp · bpii ao à-rai kít · chíi tam bprà-têet tùuk chɛ̂ɛ-kɛ̌ng)

#### Derived terms

* ราชบัณฑิตยสถาน
* ราชบัณฑิตยสภา
* สภาราชบัณฑิต

#### Related terms

* (Adjective form): ราชบัณฑิตย

### Proper noun

ราชบัณฑิต • (râat-chá-ban-dìt)
* (historical) (กรม~) a government department of royal scholars well versed in Pali, dissolved around 1892.
* (historical) (กรม~) a government department in the ministry กระทรวงธรรมการ (grà-suuang-tam-má-gaan), in charge of the books in some royal libraries, the organisation of examinations for Buddhist priests, and certain royal ceremonies, established around 1892, dissolved in 1919.
* (historical, colloquial, nonstandard) Clipping of ราชบัณฑิตยสถาน (“Royal Institute of Thailand”).
** 2007 October 22, “ราชบัณฑิตเปิดตัวพจนานุกรมโจ๋”, in nongmaiclub‎, Bangkok: nongmaiclub, retrieved 2019-07-02:
    ราชบัณฑิตเปิดตัวพจนานุกรมโจ๋(râat-chá-ban-dìt bpə̀ət-dtuua pót-jà-naa-nú-grom jǒo)
* (colloquial, nonstandard) Clipping of ราชบัณฑิตยสภา (“Royal Society of Thailand”).
** 2018 March 19, “ราชบัณฑิตแจง แซว แซ็ว ใช้ยังไง”, in ข่าวสด‎, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-07-02:
    ราชบัณฑิตแจง แซว แซ็ว ใช้ยังไง(râat-chá-ban-dìt jɛɛng · sɛo · sɛo · chái yang-ngai)
** 2016 September 22, “ราชบัณฑิตยืนยัน เหี้ย เป็นศัพท์ทางการ”, in MONO29‎, Bangkok: โมโน บรอดคาซท์, retrieved 2019-07-02:
    ราชบัณฑิตยืนยัน เหี้ย เป็นศัพท์ทางการ(râat-chá-ban-dìt yʉʉn-yan · hîia · bpen sàp taang-gaan)

#### Usage notes

* The standard form is ราชบัณฑิตยฯ.

#### References

* ↑ ศรีอุดม, กัณฐิกา (2018) “ราชบัณฑิตยสภาในรัชกาลที่ ๗: การสืบสานพระราชกรณียกิจด้านการศึกษา”, in วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต‎ (in Thai), volume 13, numbers 2 (January–June) (pdf), Bangkok: มหาวิทยาลัยรังสิต, →ISSN, pages 14–15