# տուն
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian տուն (tun).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /tun/, [tun]
* (Western Armenian) IPA: /dun/, [dun]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

տուն • (tun)
* house, building
* home; apartment
* home, household, family
* (historical) house, dynasty
* (literature) stanza

#### Declension

*the singular locative is seldom used տան մեջ (tan meǰ) or the definite dative տանը (tanə) is used to express the idea of "at home"
*the singular locative is seldom used տան մեջ (tan meǰ) or the definite dative տանը (tanə) is used to express the idea of "at home"

#### Derived terms

* առանձնատուն (aṙanjnatun)
* գինետուն (ginetun)
* գրատուն (gratun)
* դեղատուն (deġatun)
* դեսպանատուն (despanatun)
* դրամատուն (dramatun)
* լվացքատուն (lvacʻkʻatun)
* խաղատուն (xaġatun)
* մանկատուն (mankatun)
* նամակատուն (namakatun)
* սեղանատուն (seġanatun)
* սրճատուն (srčatun)
* տնային (tnayin)
* տնեցի (tnecʻi)
* տնփեսա (tnpʻesa)
* տունտունիկ (tuntunik)
* ցախատուն (cʻaxatun)

## Old Armenian
### Etymology

From Proto-Indo-European *dṓm. The u-stem *domu- is preserved in տանուտէր (tanutēr, “master of a house”). The sense “strophe” is a semantic loan from Byzantine Greek οἶκος (oîkos, “house; strophe”).

### Noun

տուն • (tun)
* house, habitation, home
    փայտակերտ տուն ― pʻaytakert tun ― wooden house
    աղիւսակերտ տուն ― ałiwsakert tun ― brick house
    քարաշէն, քարուկիր տուն ― kʻarašēn, kʻarukir tun ― stone house
    հանգիստ տուն ― hangist tun ― commodious house
    բնակելի տուն ― bnakeli tun ― inhabitable house
    լաւ տուն ― law tun ― good house
    մեծ տուն ― mec tun ― large house
    փոքրիկ տուն ― pʻokʻrik tun ― small house
    գեղեցիկ տուն ― gełecʻik tun ― fine house
    տձեւ/անպիտան տուն ― tjew/anpitan tun ― wretched house
    հիմունք տան ― himunkʻ tan ― the foundations of a house
    որմունք տան ― ormunkʻ tan ― the walls of a house
    վարձելի տուն ― varjeli tun ― house to be let
    վաճառելի տուն ― vačaṙeli tun ― house to be sold
    տուն ի տանէ, տանէ ի տուն ― tun i tanē, tanē i tun ― from house to house
    արտաքոյ տան, ըստ տունն ― artakʻoy tan, əst tunn ― out, not at home
    ի տան ― i tan ― at home
    կալ ի տան ― kal i tan ― to stay, to be at home
    ելանել ի տանէ ― elanel i tanē ― to go out
    մեկնել ի տանէ, չուել ի տանէ ― meknel i tanē, čʻuel i tanē ― to remove, to move
    դառնալ, գնալ ի տուն ― daṙnal, gnal i tun ― to go home again, to come home, to go home
    տուն վարձել ― tun varjel ― to let a house
    վարձել զտուն իւր ― varjel ztun iwr ― to let his house
    տուն շինել, կառուցանել ― tun šinel, kaṙucʻanel ― to build a house
    տուն քանդել ― tun kʻandel ― to pull down a house
    ական հատանել զտան ― akan hatanel ztan ― to break into a house
    շրջել տանէ ի տուն ― šrǰel tanē i tun ― to wander from house to house
* a construction, building (like palace, church, etc.)
    տուն մատենագրաց ― tun matenagracʻ ― library
    տուն Պղատոնեայ ― tun Płatoneay ― Plato's Academy or school
* room, chamber; tent, pavilion
* inhabitants of the house, household, family, race, nation
    տուն Ադամայ ― tun Adamay ― the human race, mankind
    տուն Թորգոմայ ― tun Tʻorgomay ― the Armenian nation
    տուն թագաւորի/արքայի ― tun tʻagawori/arkʻayi ― the king's household
* storey, floor
* land, country, region
* goods, fortune
* wife
* (figuratively) couplet, strophe, stanza, verse

#### Usage notes

The word has three combining forms: տուն- (tun-), տն- (tn-) and տան- (tan-).

#### Synonyms

* (storey, floor): յարկ (yark)
* (land, country): երկիր (erkir), աշխարհ (ašxarh)
* (wife): կին (kin)

#### Derived terms

* աղաւնէտուն (aławnētun)
* աղօթատուն (ałōtʻatun)
* անընտանի (anəntani)
* անտառատուն (antaṙatun)
* անտնութիւն (antnutʻiwn)
* անտուն (antun)
* առտնին (aṙtnin)
* աստեղատուն (astełatun)
* աստղատուն (astłatun)
* ատենատուն (atenatun)
* բացատնօրինեմ (bacʻatnōrinem)
* բոզատուն (bozatun)
* գանձատուն (ganjatun)
* գետնատուն (getnatun)
* գերեզմանատուն (gerezmanatun)
* գործատուն (gorcatun)
* դասատուն (dasatun)
* դպրոցատուն (dprocʻatun)
* զանգակատուն (zangakatun)
* զուգատուն (zugatun)
* ընտանի (əntani)
* թոքատուն (tʻokʻatun)
* թոքտուն (tʻokʻtun)
* ժամատուն (žamatun)
* իշխանատուն (išxanatun)
* իջեւանատուն (iǰewanatun)
* խորհրդատուն (xorhrdatun)
* ծխատուն (cxatun)
* կրակատուն (krakatun)
* հարսնատուն (harsnatun)
* հաւտուն (hawtun)
* հիւրատուն (hiwratun)
* ձմերատուն (jmeratun)
* ճաշատուն (čašatun)
* մահատուն (mahatun)
* մաքսատուն (makʻsatun)
* մեծատնագոյն (mecatnagoyn)
* մեծատնութիւն (mecatnutʻiwn)
* մեծատուն (mecatun)
* միատնութիւն (miatnutʻiwn)
* միատուն (miatun)
* միջնատուն (miǰnatun)
* մկրտատուն (mkrtatun)
* մոխրատուն (moxratun)
* նախատուն (naxatun)
* ներկատուն (nerkatun)
* ներքնատուն (nerkʻnatun)
* նշխարատուն (nšxaratun)
* պոռնկատուն (poṙnkatun)
* ջրատուն (ǰratun)
* ջրտուն (ǰrtun)
* սակաւատուն (sakawatun)
* սայլատուն (saylatun)
* սարկաւագատուն (sarkawagatun)
* սպասատուն (spasatun)
* սրբատուն (srbatun)
* վաչկատուն (vačʻkatun)
* վերնատուն (vernatun)
* տանեստան (tanestan)
* տաներես (taneres)
* տաներս (taners)
* տանիք (tanikʻ)
* տանտէր (tantēr)
* տանտիկին (tantikin)
* տանտիկնութիւն (tantiknutʻiwn)
* տապանատուն (tapanatun)
* տնաբաժին (tnabažin)
* տնագիտական (tnagitakan)
* տնակ (tnak)
* տնակալ (tnakal)
* տնակալուչ (tnakalučʻ)
* տնական (tnakan)
* տնակից (tnakicʻ)
* տնակցութիւն (tnakcʻutʻiwn)
* տնահատեմ (tnahatem)
* տնահարկ (tnahark)
* տնանգ (tnang)
* տնանկ (tnank)
* տնանկաբար (tnankabar)
* տնանկագոյն (tnankagoyn)
* տնանկական (tnankakan)
* տնանկանամ (tnankanam)
* տնանկանոց (tnankanocʻ)
* տնանկացուցանեմ (tnankacʻucʻanem)
* տնանկիմ (tnankim)
* տնանկութիւն (tnankutʻiwn)
* տնանկօրէն (tnankōrēn)
* տնաշէն (tnašēn)
* տնաշինութիւն (tnašinutʻiwn)
* տնապան (tnapan)
* տնապանութիւն (tnapanutʻiwn)
* տնառութիւն (tnaṙutʻiwn)
* տնասուն (tnasun)
* տնասպասեակ (tnaspaseak)
* տնարար (tnarar)
* տնարարութիւն (tnararutʻiwn)
* տնարգել (tnargel)
* տնաւեր (tnawer)
* տնիկ (tnik)
* տնկեցութիւն (tnkecʻutʻiwn)
* տնկից (tnkicʻ)
* տնպահ (tnpah)
* տնտես (tntes)
* տնտեսաբար (tntesabar)
* տնտեսական (tntesakan)
* տնտեսականութիւն (tntesakanutʻiwn)
* տնտեսավարեմ (tntesavarem)
* տնտեսատուն (tntesatun)
* տնտեսեմ (tntesem)
* տնտեսութիւն (tntesutʻiwn)
* տնտեսօրէն (tntesōrēn)
* տնօրէն (tnōrēn)
* տնօրէնութիւն (tnōrēnutʻiwn)
* տնօրինաբար (tnōrinabar)
* տնօրինական (tnōrinakan)
* տնօրինականութիւն (tnōrinakanutʻiwn)
* տնօրինակրութիւն (tnōrinakrutʻiwn)
* տնօրինապէս (tnōrinapēs)
* տնօրինարան (tnōrinaran)
* տնօրինեմ (tnōrinem)
* տնօրինիմ (tnōrinim)
* տնօրինիչ (tnōriničʻ)
* օտարատուն (ōtaratun)

#### Related terms

* տանուտէր (tanutēr)
* տէր (tēr), տիկին (tikin), տիեզերք (tiezerkʻ)

#### Descendants

* Armenian: տուն (tun)
* → Aghwan: 𐕄𐕒𐕁 (ḳod') (semantic loan)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “տուն”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “տուն”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press