# နီ
## Burmese
### Etymology

Inherited from Proto-Lolo-Burmese *ʔ-ni¹ (“red”), from Proto-Sino-Tibetan *r-ni (“red”). Cognate with Nuosu ꅪ (hni) and Lolopo ni; outside of Lolo-Burmese, compare Old Chinese 怩 (OC *nil, “ashamed”), 恥 (OC *n̥ʰɯʔ, “shame, disgrace”) (STEDT).

### Pronunciation

* IPA: /nì/
* Romanization: MLCTS: ni • ALA-LC: nī • BGN/PCGN: ni • Okell: ni

### Adjective

နီ • (ni)
* red

#### Derived terms

* ကန့်ချုပ်နီ (kan.hkyupni)
* ကျောက်နီ (kyaukni)
* ကြက်ခြေနီအသင်း (krakhkrenia.sang:)
* ကြက်သွန်နီ (krakswanni)
* ကြယ်နီ (kraini)
* ကြာနီ (krani)
* ကြိုးနီစနစ် (krui:nica.nac)
* ကြေးနီ (kre:ni)
* ချိုးနီတို (hkyui:nitui)
* ခွံနီ (hkwamni)
* ဂုန်နီ (gunni)
* ဂုန်နီကြိုး (gunni-krui:)
* ငါးပါးနီ (nga:pa:ni)
* ငါးမျက်ဆန်နီ (nga:myakhcanni)
* စာနီ (cani)
* စိန်နီမြင်းသွား (cinni-mrang:swa:)
* ဆီးပနီ (hci:pa.ni)
* ဆေးဒန်းနီ (hce:dan:ni)
* ဉာဏ်နီဉာဏ်နက် (nyanni-nyannak)
* နံ့သာနီ (nam.sani)
* နီကြင်ကြင် (ni-krangkrang)
* နီကြန့်ကြန့် (ni-kran.kran.)
* နီစပ်စပ် (nicapcap)
* နီတာထွေး (nitahtwe:)
* နီတာရဲ (nitarai:)
* နီတာလံ (nitalam)
* နီနှမ်းနှမ်း (nihnam:hnam:)
* နီပြာတံ (ni-pratam)
* နီပါး (nipa:)
* နီပါးဆေး (nipa:hce:)
* နီပါးသိမ် (nipa:sim)
* နီဖလံ (nihpa.lam)
* နီမြန်း (ni-mran:)
* ပင့်ကူနီ (pang.kuni)
* ပင်နီ (pangni)
* ပဲနီကလေး (pai:nika.le:)
* ဖြူနီကြောင်ကျား (hpruni-kraungkya:)
* ဖူးနီ (hpu:ni)
* ဗွတ်ဖင်နီ (bwathpangni)
* မန်ကျည်းပနီ (mankyany:pa.ni)
* မျဉ်းနီ (myany:ni)
* မြတ်လေးနီ (mratle:ni)
* မြေနီမှုန့် (mrenihmun.)
* မုန်လာဥနီ (munlau.ni)
* ရွက်နီ (rwakni)
* ရောင်နီ (raungni)
* လေနီကြမ်း (leni-kram:)
* သရက်ပနီ (sa.rakpa.ni)
* သွေးနီဥ (swe:niu.)
* အနီ (a.ni)
* အသားနီလန် (a.sa:nilan)
* အုတ်နီခဲ (utnihkai:)
* အုန်းပနီ (un:pa.ni)
* အူနီ (uni)
* အောက်ချင်းစာနီ (aukhkyang:cani)

### Proper noun

နီ • (ni)
* a female given name

### See also

Colors in Burmese · အရောင် (a.raung) (layout · text) :
| ဖြူ (hpru) | မီးခိုး (mi:hkui:) | မည်း (many:) |
| နီ (ni); ကြက်သွေး (krakswe:) | လိမ္မော် (limmau); ညို (nyui) | ဝါ (wa); နို့နှစ် (nui.hnac) |
| စိမ်းဝါ (cim:wa) | စိမ်း (cim:) | စိမ်းဖန့်ဖန့် (cim:hpan.hpan.); စိမ်းပုပ် (cim:pup) |
| စိမ်းပြာ (cim:pra); စိမ်းပြာနက် (cim:pranak) | ကြည်ပြာ (kranypra) | ပြာ (pra) |
| ခရမ်း (hka.ram:); မဲနယ် (mai:nai) | ပန်းခရမ်း (pan:hka.ram:); ပန်းခရမ်းပြာ (pan:hka.ram:pra) | ပန်း (pan:) |

### References

* “နီ” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.

## Pa'o Karen
### Pronunciation

* (Northern & Southern Pa'o) IPA: /ni̤³¹/

### Etymology 1

From Proto-Karen *k-hnejᴬ (“two”) (Luangthongkum, 2019) or *ni⁴ (“idem”) (Burling, 1969), from Proto-Sino-Tibetan *g/s-ni-s (“two”). Cognate with S'gaw Karen ခံ (khee), Western Pwo နံၫ.

#### Numeral

နီ (nì)
* two.

### Etymology 2
#### Pronoun

နီ (transliteration needed)
* we; us.

## S'gaw Karen
### Etymology 1

Cognate with Eastern Pwo နန်ႋ (nāɴ).

#### Noun

နီ • (naw)
* palace

### Etymology 2

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

#### Verb

နီ • (naw)
* to drive (a car)

### Etymology 3

Cognate with Western Pwo နး.

#### Particle

နီ • (naw)
* particle used in negative clauses before a classifier phrase to express that there is not a single instance of something
    ယတထံၣ်ဘူအီၤနီတဘျီဘၣ်.ya ta hṭeè boo ʼaw̄naw ta blawbà .I have never met him.