# тыл
## Dolgan
### Etymology

From Proto-Turkic *til. Cognate with Yakut тыл (tıl).

### Noun

тыл • (tyl)
* tongue
* speech
* language
    һака тыла ― haka tyla ― Dolgan language

## Kazakh

Alternative scripts :
| Arabic | تىل |
| Cyrillic | тыл |
| Latin | tyl |
| Yañalif | tьl |

### Etymology

Borrowed from Russian тыл (tyl), from Old East Slavic тꙑлъ (tylŭ), from Proto-Slavic *tylъ (“back of the head, back”).

### Pronunciation

* IPA: [tɯl]

### Noun

тыл • (tyl)
* (military) home front

#### Declension
## Russian
### Alternative forms

* тылъ (tyl) — Pre-reform orthography (1918)

### Etymology

Inherited from Old East Slavic тꙑлъ (tylŭ), from Proto-Slavic *tylъ (“back of the head, back”).

### Pronunciation

* IPA: [tɨɫ]
* Audio:(file)

### Noun

тыл • (tyl) m inan (genitive ты́ла, nominative plural тылы́, genitive plural тыло́в, relational adjective тылово́й)
* back, rear
    с ты́ла ― s týla ― at the rear/from the rear/in the rear
    подходи́ть/подойти́ с ты́ла/ты́лу ― podxodítʹ/podojtí s týla/týlu ― to approach from the back
* (military) rear (the part of an army or fleet which comes last)
    Тыл Вооружëнных Сил Росси́йской Федера́ции ― Tyl Vooružënnyx Sil Rossíjskoj Federácii ― Rear of the Armed Forces of the Russian Federation
* (military) home front
    наро́дная борьба́ в тылу́ ― naródnaja borʹbá v tylú ― popular struggle on the home front
    служи́ть/послужи́ть в тылу́ ― služítʹ/poslužítʹ v tylú ― to serve on the home front

#### Usage notes

A partitive case appears in the expression с ты́лу (s týlu, “from the back”) (also с ты́ла (s týla), with the expected genitive case).

#### Synonyms

* зад m (zad)

#### Related terms

Adjectives
* ты́льный (týlʹnyj)
Adverbs
* исты́лу (istýlu)
* сты́лу (stýlu)
Nouns
* заты́лок m (zatýlok), заты́лочек m (zatýloček)
** заты́лочный (zatýločnyj)
* наты́льник m (natýlʹnik)
* подзаты́льник m (podzatýlʹnik)
* поты́лица f (potýlica)
* тылови́к m (tylovík)
Verbs
* обзаты́ливать impf (obzatýlivatʹ)
** обзаты́лить pf (obzatýlitʹ)
* оты́лить pf (otýlitʹ)

### References

* Vasmer, Max (1964–1973) “тыл”, in Oleg Trubachyov, transl., Этимологический словарь русского языка [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), Moscow: Progress
* Chernykh, P. Ja. (1993) “тыл”, in Историко-этимологический словарь русского языка [Historical-Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), 3rd edition, volume 2 (панцирь – ящур), Moscow: Russian Lang., →ISBN, page 275

### Further reading

* тыл in Большой толковый словарь, editor-in-chief С. А. Кузнецов – hosted at gramota.ru

## Udmurt
### Alternative forms

* төл (tål) — Beserman

### Etymology

From Proto-Permic *tu̇l, from Proto-Uralic *tule. Cognates include Erzya тол (tol), Finnish tuli and Southern Selkup тӱ (tü).

### Pronunciation

* IPA: [ˈtɯ̈l]
* Rhymes: -ɯ̈l
* Hyphenation: тыл

### Noun

тыл • (tyl)
* fire, flame

#### Declension

| | singular | plural |
| nominative | тыл tyl | тылъёс tyljos |
| accusative | тылэз tylez | тылъёсыз tyljosyz |
| genitive | тыллэн tyllen | тылъёслэн tyljoslen |
| dative | тыллы tylly | тылъёслы tyljosly |
| ablative | тыллэсь tylleś | тылъёслэсь tyljosleś |
| instrumental | тылэн tylen | тылъёсын tyljosyn |
| abessive | тылтэк tyltek | тылъёстэк tyljostek |
| adverbial | тылъя tylja | тылъёсъя tyljosja |
| inessive | тылын tylyn | тылъёсын tyljosyn |
| illative | тылэ tyle | тылъёсы tyljosy |
| elative | тылысь tylyś | тылъёсысь tyljosyś |
| egressive | тылысьен tylyśjen | тылъёсысьен tyljosyśjen |
| terminative | тылозь tyloź | тылъёсозь tyljosoź |
| prolative | тылэтӥ tyleti | тылъёсытӥ tyljosyti |
| allative | тыллань tyllań | тылъёслань tyljoslań |
| | singular | plural |
| nominative | тылэ tyle | тылъёсы tyljosy |
| accusative | тылме tylme | тылъёсме tyljosme |
| genitive | тылэлэн tylelen | тылъёсылэн tyljosylen |
| dative | тылэлы tylely | тылъёсылы tyljosyly |
| ablative | тылэлэсь tyleleś | тылъёсылэсь tyljosyleś |
| instrumental | тылэным tylenym | тылъёсыным tyljosynym |
| | singular | plural |
| nominative | тылэд tyled | тылъёсыд tyljosyd |
| accusative | тылдэ tylde | тылъёстэ tyljoste |
| genitive | тылэдлэн tyledlen | тылъёсыдлэн tyljosydlen |
| dative | тылэдлы tyledly | тылъёсыдлы tyljosydly |
| ablative | тылэдлэсь tyledleś | тылъёсыдлэсь tyljosydleś |
| instrumental | тылэныд tylenyd | тылъёсыныд tyljosynyd |
| | singular | plural |
| nominative | тылэз tylez | тылъёсыз tyljosyz |
| accusative | тылзэ tylze | тылъёссэ tyljosse |
| genitive | тылэзлэн tylezlen | тылъёсызлэн tyljosyzlen |
| dative | тылэзлы tylezly | тылъёсызлы tyljosyzly |
| ablative | тылэзлэсь tylezleś | тылъёсызлэсь tyljosyzleś |
| instrumental | тылэныз tylenyz | тылъёсыныз tyljosynyz |
| | singular | plural |
| nominative | тылмы tylmy | тылъёсмы tyljosmy |
| accusative | тылмэс tylmes | тылъёсмес tyljosmes |
| genitive | тылмылэн tylmylen | тылъёсмылэн tyljosmylen |
| dative | тылмылы tylmyly | тылъёсмылы tyljosmyly |
| ablative | тылмылэсь tylmyleś | тылъёсмылэсь tyljosmyleś |
| instrumental | тылэнымы tylenymy | тылъёсынымы tyljosynymy |
| | singular | plural |
| nominative | тылды tyldy | тылъёсты tyljosty |
| accusative | тылдэс tyldes | тылъёстэс tyljostes |
| genitive | тылдылэн tyldylen | тылъёстылэн tyljostylen |
| dative | тылдылы tyldyly | тылъёстылы tyljostyly |
| ablative | тылдылэсь tyldyleś | тылъёстылэсь tyljostyleś |
| instrumental | тылэныды tylenydy | тылъёсыныды tyljosynydy |
| | singular | plural |
| nominative | тылзы tylzy | тылъёссы tyljossy |
| accusative | тылзэс tylzes | тылъёссэс tyljosses |
| genitive | тылзылэн tylzylen | тылъёссылэн tyljossylen |
| dative | тылзылы tylzyly | тылъёссылы tyljossyly |
| ablative | тылзылэсь tylzyleś | тылъёссылэсь tyljossyleś |
| instrumental | тылэнызы tylenyzy | тылъёсынызы tyljosynyzy |

#### Derived terms

* тылгурезь (tylgureź)
* тылкизили (tylkiźiľi)
* тылкорт (tylkort)
* тылобурдо (tyloburdo)
* тылӥз (tyliz)

### References

* L. E. Kirillova, L. L. Karpova, editors (2008), “тыл”, in Удмурт-ӟуч кыллюкам [Udmurt-Russian dictionary], Izhevsk: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, →ISBN, page 668
* T. V. Voronova, T. A. Poyarkova, editor (2012), Удмурт-ӟуч, ӟуч-удмурт кыллюкам [Udmurt-Russian, Russian-Udmurt dictionary] (overall work in Russian), Izhevsk: Книжное издательство «Удмуртия», →ISBN, page 74
* Yrjö Wichmann, Toivo Emil Uotila (1987) Mikko Korhonen, editor, Wotjakischer Wortschatz [Votyak Vocabulary] (Lexica Societatis Fenno-Ugricae; Volume 21) (overall work in German), Helsinki: Suomalais-ugrilainen Seura, →ISBN, →ISSN, page 261

## Yakut
### Etymology

From Proto-Turkic *til (“tongue, language”). Cognate with Turkish dil, Kyrgyz тил (til).

### Noun

тыл • (tıl)
* (anatomy) tongue
* (linguistics) language
* (linguistics) word
    Synonyms: өс (ös), хоһоон (qohoon) (both less common)

#### Derived terms

* аат тыл (aat tıl, “noun”)
* ситим тыл (sitim tıl, “conjunction”)
* тыл-өс (tıl-ös, “rumor”)
* тылдьыт (tıljıt, “dictionary, vocabulary, glossary”)
* тыллаа (tıllaa, “to report, to notify”)
* уус тыл (uus tıl, “eloquence”)