# ရာ
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /jà/
* Romanization: MLCTS: ra • ALA-LC: rā • BGN/PCGN: ya • Okell: ya

### Etymology 1

From Proto-Sino-Tibetan *s/k-ra (“place”); cognate with Old Chinese 所 (OC *sqʰraʔ, “place”) (STEDT).

#### Verb

ရာ • (ra)
* to be suitable, proper; to deserve; to be worthy of

#### Noun

ရာ • (ra)
* place

#### Particle

ရာ • (ra)
* word affixed to verb to denote possibility, obligation

#### Conjunction

ရာ • (ra)
* while

#### Derived terms

* ကံစီမံရာ (kamcimam-ra)
* ကြံကြီးစည်ရာ (kramkri:canyra)
* ကြံရာပါ (kram-rapa)
* ကြင်ရာ (krang-ra)
* ကွယ်ရာ (kwaira)
* ကိုးကွယ်ရာ (kui:kwaira)
* ကောင်းနိုးရာရာ (kaung:nui:rara)
* ကောင်းရာကောင်းကြောင်း (kaung:rakaung:kraung:)
* ကောင်းရာသုဂတိ (kaung:rasu.ga.ti.)
* ကော်တရာ (kauta.ra)
* ခြင်းရာ (hkrang:ra)
* ခြေရာ (hkrera)
* ခြေရာကောက် (hkrerakauk)
* ခြေရာခံ (hkrerahkam)
* ခြေရာတိုင်း (hkreratuing:)
* ခြေရာနင်း (hkreranang:)
* ခြေရာဖျောက် (hkrerahpyauk)
* ခြေရာလက်ရာ (hkreralak-ra)
* ခြေဦးတည့်ရာ (hkreu:tany.ra)
* ခွင်ရာ (hkwang-ra)
* ခွာရာ (hkwara)
* ခွာရာတိုင်း (hkwaratuing:)
* ခိုးရာပါပစ္စည်း (hkui:rapapaccany:)
* ခိုးရာလိုက် (hkui:raluik)
* ခိုကိုးရာမဲ့ဖြစ် (hkuikui:ramai.hprac)
* ခိုအောင်းရာ (hkuiaung:ra)
* ခဲရာခဲဆစ် (hkai:rahkai:hcac)
* ငယ်မူငယ်ရာ (ngaimu-ngaira)
* စက်တော်ရာ (caktaura)
* စစ်ရာထူးခန့်ချုပ် (cacrahtu:hkan.hkyup)
* စစ်ရေးစစ်ရာ (cacre:cacra)
* စပ်မိစပ်ရာ (capmi.cap-ra)
* စိတ်သက်သာရာရ (citsaksarara.)
* ဆင်ရာတိမ်မိုး (hcang-ratimmui:)
* ဆိတ်ကွယ်ရာ (hcitkwaira)
* ဆိုင်ရာ (hcuing-ra)
* ဆောက်တည်ရာမရ (hcauktanyrama.ra.)
* တစ်စုံတစ်ရာ (taccumtacra)
* တည်နေရာ (tanynera)
* တည်ရာ (tanyra)
* တန်ရာ (tanra)
* တန်ရာတန်ကြေး (tanratankre:)
* တန်ရာတန်ဖိုး (tanratanhpui:)
* တော်နေရာ (taunera)
* ထင်ရာစိုင်း (htang-racuing:)
* ထင်ရာမြင်ရာ (htang-ra-mrang-ra)
* ထွေထွေရာရာ (htwehtwerara)
* ထွေရာလေးပါး (htwerale:pa:)
* ထီးမူနန်းရာ (hti:munan:ra)
* ဒဏ်ရာ (danra)
* ဒဏ်ရာဒဏ်ချက် (danradanhkyak)
* ဒူးနေရာ (du:nera)
* နိုင်ရာစား (nuing-raca:)
* နေရာ (nera)
* နေရာကျ (nera-kya.)
* နေရာချ (nerahkya.)
* နေရာငါးသွယ် (nera-nga:swai)
* နေရာတကျ (nerata.kya.)
* နေရာတကာ (nerata.ka)
* နေရာထား (nerahta:)
* နေရာထိုင် (nerahtuing)
* နေရာထိုင်ခင်း (nerahtuinghkang:)
* နေရာရှာ (nerahra)
* ပြည်ရေးပြည်ရာ (pranyre:pranyra)
* ပြေရာပြေကြောင်း (prera-pre-kraung:)
* ပါလေရာ (palera)
* ဖျက်ရာ (hpyak-ra)
* ဖွယ်ဖွယ်ရာရာ (hpwaihpwairara)
* ဖွယ်ရာ (hpwaira)
* မကင်းရာမကင်းကြောင်း (ma.kang:rama.kang:kraung:)
* မကြံအပ်မကြံရာ (ma.kram-apma.kram-ra)
* မကြံအပ်မစည်ရာ (ma.kram-apma.canyra)
* မဖွယ်မရာ (ma.hpwaima.ra)
* မမြင်ကွယ်ရာ (ma.mrangkwaira)
* မြွေပူရာကင်းမှောင့် (mrwepurakang:hmaung.)
* မြို့ရာနင်း (mrui.ranang:)
* မြေနိမ့်ရာလှံစိုက် (mrenim.rahlamcuik)
* မြေရာ (mrera)
* မွေ့ရာ (mwe.ra)
* မှီခိုရာ (hmihkuira)
* မအပ်မရာ (ma.apma.ra)
* မီးလောင်ရာလေပင့် (mi:laung-ralepang.)
* ရမိရရာ (ra.mi.ra.ra)
* ရာ၌ (rahnai.)
* ရာတွင် (ra-twang)
* ရာထူး (rahtu:)
* ရာထူးချ (rahtu:hkya.)
* ရာထူးတိုး (rahtu:tui:)
* ရာထူးပြုတ် (rahtu:prut)
* ရာထူးလျှော (rahtu:hlyau:)
* ရာပြတ် (ra-prat)
* ရာရာစစ (raraca.ca.)
* ရာရာသသ (rarasa.sa.)
* ရိုးရာ (rui:ra)
* ရိုးရာလိုက် (rui:raluik)
* ရိုးရာသမား (rui:rasa.ma:)
* ရိုးရာအမည် (rui:raa.many)
* ရေးရာ (re:ra)
* ရေးရေးရာရာလုပ် (re:re:raralup)
* ရေကြည်ရာမြက်နုရာ (re-kranyra-mraknu.ra)
* ရေရာ (rera)
* ရောက်တတ်ရာရာ (rauktatrara)
* ရောက်ရာပေါက်ရာ (rauk-rapauk-ra)
* ရောရာ (rau:ra)
* လက်ရာ (lak-ra)
* လွတ်ရာကျွတ်ရာ (lwatra-kywatra)
* လူကြီးစုံရာ (lu-kri:cum-ra)
* လူရာဝင် (lurawang)
* လူရာသွင်း (luraswang:)
* လူရေးလူရာ (lure:lura)
* လေမွေ့ရာ (le-mwe.ra)
* လဲမွေ့ရာ (lai:mwe.ra)
* သက်ဆိုင်ရာ (sakhcuing-ra)
* သက်သာရာ (saksara)
* သစ်ရာ (sacra)
* သာရာစီး (saraci:)
* သို့ရာတွင် (sui.ra-twang)
* ဟုတ်တိုင်းမှန်ရာ (huttuing:hmanra)
* အားကိုးရာမဲ့ (a:kui:ramai.)
* အိပ်ရာ (ip-ra)
* အိပ်ရာထ (ip-rahta.)
* အိပ်ရာလိပ် (ip-ralip)
* အိပ်ရာဝင် (ip-rawang)
* အိမ်ခြေရာခြေ (imhkrerahkre)
* အိမ်တိုင်ရာရောက် (imtuing-rarauk)
* အိမ်တော်ရာထီး (imtaurahti:)
* အိမ်ပစ်ရာပစ် (impacrapac)
* အိမ်ပိုင်ရာပိုင် (impuing-rapuing)
* အိမ်မဲ့ရာမဲ့ (immai.ramai.)
* အိမ်ရာ (im-ra)
* ဦးတည့်ရာ (u:tany.ra)
* ဦးတည်ရာ (u:tanyra)
* ဦးရာလူ (u:ralu)

### Etymology 2

Inherited from Old Burmese ရျာ (rya); from Proto-Sino-Tibetan *b-r-gja (“hundred”) (STEDT).

#### Numeral

ရာ • (ra) (digit ၁၀၀)
* hundred
    Synonym: တစ်ရာ (tacra)

##### Usage notes

When preceded by another number, it can be used without a numerical classifier, e.g. ကျပ် နှစ်ရာ (kyap hnacra, “two hundred kyats”).

##### Derived terms

* ငါးရာတွင်း (nga:ra-twang:)
* ဆယ်ရေးတစ်ရေးကိုးရေးတစ်ရာ (hcaire:tacre:kui:re:tacra)
* တောင်ပုံရာပုံ (taungpum-rapum)
* ထပ်တစ်ရာ (htaptacra)
* ထောင်ပုံရာပုံ (htaungpum-rapum)
* ပေတစ်ရာလမ်း (petacralam:)
* ဖန်တစ်ရာတေ (hpantacrate)
* ရာကျပုဆိုး (ra-kya.pu.hcui:)
* ရာကျော်စပါး (ra-kyauca.pa:)
* ရာခိုင်နှုန်း (rahkuinghnun:)
* ရာစု (racu.)
* ရာစုနှစ် (racu.hnac)
* ရာတွင်း (ra-twang:)
* ရာနှုန်း (rahnun:)
* ရာနှုန်းပြည့် (rahnun:prany.)
* ရာပြည့်အိုင် (ra-prany.uing)
* ရာပုံထိုး (rapumhtui:)
* ရာရေ (rare)
* ရာဝင်အိုး (rawang-ui:)
* ရာသက်ပန် (rasakpan)
* လွန်းတစ်ရာ (lwan:tacra)
* အစစအရာရာ (a.ca.ca.a.rara)
* အဆတစ်ရာ (a.hca.tacra)
* အပြန်တစ်ရာ (a.prantacra)
* အဖန်တစ်ရာ (a.hpantacra)
* အဖန်တစ်ရာတေ (a.hpantacrate)
* အရာရာ (a.rara)
* အလွန်တရာ (a.lwanta.ra)
* အသူတစ်ရာ (a.sutacra)

### Further reading

* “ရာ” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.
* Hill, Nathan W. "Evolution of the Burmese vowel system." Transactions of the Philological Society 110.1 (2012): 64-79.

## Mon
### Etymology

Borrowed from Burmese အရာ (a.ra).

### Pronunciation

* IPA: /rɛ̀a/

### Noun

ရာ (rɛ̀a)
* thing, place

### References

* Shorto, H.L. (1962) A Dictionary of Modern Spoken Mon‎, London: Oxford University Press. Searchable online at SEAlang.net.

## Pali
### Alternative forms

* rā (Latin script)
* 𑀭𑀸 (Brahmi script)
* रा (Devanagari script)
* রা (Bengali script)
* රා (Sinhalese script)
* ရႃ (Burmese script)
* รา (Thai script)
* ᩁᩣ (Tai Tham script)
* ຣາ (Lao script)
* រា (Khmer script)
* 𑄢𑄂 (Chakma script)

### Noun

ရာ
* Burmese script form of rā, ablative singular of ရ (ra, “the Pali letter 'r'”)