# odmówić
## Old Polish
### Alternative forms

* otmówić

### Etymology

From od- +‎ mówić. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɔdmɔːvit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /ɔdmovit͡ɕ/

### Verb

odmówić pf (imperfective odmawiać)
* (attested in Masovia) to say no, to reject, to deny
** 1950 [1429], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 346, Warsaw:Kedi Marcisz swim kmeczem w czasz pouedzal, eze o wyesz odmovil, a na penandzech oszadzil[Kiedy Marcisz swym kmieciem w czas powiedział, eże o wieś odmowił, a na pieniądzech osadził]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 39:Nagod... proszil... swogich sząszadow wyesznycz, aby sladem... szlodzeya... gonycz gemv pomogli. Alye wyesznycze posczygacz slodzeya othmowily szą (furem insequi recusarunt[Nagod... prosił... swojich sąsiadow wieśnic, aby śladem... złodzieja... gonić jemu pomogli, ale wieśnice pościgać złodzieja otmowili są (furem insequi recusarunt]
* (attested in Greater Poland) to advise against
** 1959 [1398], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 381, Poznań:Yssze Marczin ne odmouil Yana szoltisa od rok za swego pana za Wolwrama[Iże Marcin nie odmowił Jana sołtysza od rok[u] za swego pana za Wolframa]
* to speak against, to resist, to protest
** 1884 [c. 1455-1460], “Die Magdeburger Urtheile. Ein Deutschen Rechtes in polnischer Sprache aus der Mitte des XV Jahrhunderts”, in Aleksander Brückner, editor, Archiv für slavische Philologie, pages 75, 1:Ktho czyrpyal rok y dzyen a z strzechy albo sz rynny woda czyekla [przed] przesz gego dwor albo dom przesz prawey odmowy, szlowye ysz przeczyw temv w czasz przed prawem nye odmowyl albo zabronyl, ten mvszy tesz tho daley czyrpyecz[Kto cirpiał rok i dzień, aż z strzechy albo z rynny woda ciekła [przed] przez jego dwor albo dom przez prawej odmowy, słowie iż przeciw temu w czas przed prawem nie odmowił albo zabronił, ten musi też to dalej cirpieć]
* (attested in Greater Poland) to take back, to rescind, to cancel one's words
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 133:Thego mnye danya przed gaynym szadem nygdy nye 'odmowyl, szlowye nye odwolal, przetho ya szprawnye foldruya polowyczą tego domu[Tego mnie dania przed gajnym sądem nigdy nie odmowił, słowie nie odwołał, przeto ja sprawnie fołdruję połowicę tego domu]
* (attested in Masovia) to arrange, to agree
** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 349:Chciałbych otmowić z tobą, mogłlibych się skryć przed tobą, gdybych się w ziemi chował albo twardo zamurował[Chczalbych othmovycz s tobv, moglybych (leg. mogł-li-bych) szya szkrycz przeth tobv, gdybych szyą w szemy choval albo twardo szamvroval?]

#### Derived terms

* odmowa
* odmówienie

#### Related terms

* odmawianie
* mówić impf

#### Descendants

* Polish: odmówić

### References

* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “odmówić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
   * B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “odmówić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish odmówić. By surface analysis, od- +‎ mówić. Compare Polish odmówić.

### Pronunciation

* IPA: /ɔdˈmu.vit͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ɔdˈmo.vit͡ɕ/
* (Lesser Poland):
** (Przemyśl) IPA: [ɔdˈmu.vit͡ɕ]
* Audio:(file)
* Rhymes: -uvit͡ɕ
* Syllabification: od‧mó‧wić

### Verb

odmówić pf (imperfective odmawiać)
* (transitive or in Middle Polish, reflexive) to say no, to deny, to reject (to reject something) [with genitive ‘what’] [with dative ‘whom’]
** 1871, Bronisław Wołowski, Polacy w rewolucyi paryzkiéj‎, Drukarnia narodowa W. Manickiego, archived from the original on 2022-08-07, page 12:P[an] Juliusz Favre odmówił traktowania z buntownikami, choć buntownikiem było dwu-milionowe miasto, zupełnie tak samo jak car Mikołaj odmówił traktowania z Polakami.Mr. Jules Favre refused to negotiate with the rebels, though a city of two million people was in rebellion, entirely the same way Tsar Nicholas refused to negotiate with the Poles.
* (transitive) to deny, to refuse (to refuse to give, grant, or recognize something to someone) [with genitive ‘what’] [with dative ‘what/whom’]
    Synonym: odsądzić
    Antonym: przyznać
* (transitive) to say grace, to say a prayer; to recite
    Synonym: zmówić
* (transitive, colloquial) to cancel, to negative (to invalidate, annul)
    Antonym: umówić
* (transitive, Middle Polish) to recite (to say what one is obligated or ought to say)
* (intransitive, Middle Polish) to reply, to answer
    Synonym: odpowiedzieć
* (intransitive, Middle Polish) to arrange, to agree as a result of conversation
* (reflexive with się, Przemyśl) Synonym of wymówić się

#### Derived terms

* odmowa
* odmówić posłuszeństwa pf, odmawiać posłuszeństwa impf

#### Related terms

* odmowny
* odmownie
* odmowność
* odmówka
* mówić impf

### Further reading

* odmówić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* odmówić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “odmowić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “odmowić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ODMÓWIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 15.09.2008
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “odmówić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “odmówić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “odmówić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 626
* odmówić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* Aleksander Saloni (1908) “odmówić”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 337