# գիր
## Armenian
### Etymology

Inherited from Old Armenian գիր (gir).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɡiɾ/, [ɡiɾ]
* (Western Armenian) IPA: /kiɾ/, [kʰiɾ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

գիր • (gir)
* letter (symbol in an alphabet)
    Synonym: տառ (taṙ)
* (often in the plural) script, writing system
    հայոց գրերը ― hayocʻ grerə ― the Armenian script
* document
* tail (of a coin)

#### Derived terms

* ենթագիր (entʻagir)
* երաշխավորագիր (erašxavoragir)
* լրագիր (lragir)
* հռչակագիր (hṙčʻakagir)
* պայմանագիր (paymanagir)
* վերջնագիր (verǰnagir)

## Old Armenian
### Etymology

Inherited from Proto-Indo-European *wēr-, from *wer- (“to cut, scratch, tear, sketch an outline”). Cognate with Sanskrit व्रण (vraṇa), Proto-Slavic *ràna, Albanian varrë (“wound”), Ancient Greek ῥινός (rhinós, “skin”), Proto-Germanic *wrītaną (“to scratch; to engrave, write”). For the sense development compare Ancient Greek γράφω (gráphō, “to scratch; to write”). First etymologized by Ačaṙean (1935).

### Noun

գիր • (gir)
* letter (symbol in an alphabet)
* writing, document, something written; letter, epistle
    գիր/թուղթ մեկնելոյ ― gir/tʻułtʻ mekneloy ― act of divorce
    գիր առնել, հանել ― gir aṙnel, hanel ― to publish, to write
    գիր հաստատել ― gir hastatel ― to post up or stake on the wall a bill, writing or advertisement
    ի գիր, ընդ գրով անկանել, լինել ― i gir, ənd grov ankanel, linel ― to be written or registered
    ի գիր արկանել, հանել, դրոշմել, արձանացուցանել, ի գրի առնել, զգրի հարկանել ― i gir arkanel, hanel, drošmel, arjanacʻucʻanel, i gri aṙnel, zgri harkanel ― to write, to write down, to registrate; to treat a subject; to circumscribe
* (often in the plural) book, volume, manuscript
    զգրով/զգրովք գալ ― zgrov/zgrovkʻ gal ― to dedicate oneself to reading
* (often in the plural) holy scripture, Bible

#### Derived terms

* անգիր (angir)
* անգծագիր (angcagir)
* անդարձագիր (andarjagir)
* անդրագիր (andragir)
* անիրաւագիր (anirawagir)
* անյարմարագիր (anyarmaragir)
* աննկարագիր (annkaragir)
* անչափագիր (ančʻapʻagir)
* անպակասագիր (anpakasagir)
* անպարագիր (anparagir)
* անստուերագիր (anstueragir)
* անվերագիր (anveragir)
* անվերնագիր (anvernagir)
* աշխարհագիր (ašxarhagir)
* ապականագիր (apakanagir)
* առակագիր (aṙakagir)
* առասպելագիր (aṙaspelagir)
* առստուերագիր (aṙstueragir)
* աստուածագիր (astuacagir)
* արագագիր (aragagir)
* արարչագիր (ararčʻagir)
* արձանագիր (arjanagir)
* արուեստագիր (aruestagir)
* աւետագիր (awetagir)
* աւետարանագիր (awetaranagir)
* բազմագիր (bazmagir)
* բանագիր (banagir)
* բառագիրք (baṙagirkʻ)
* բառգիրք (baṙgirkʻ)
* բնագիր (bnagir)
* գեղեցկագիր (gełecʻkagir)
* գլխագիր (glxagir)
* գծագիր (gcagir)
* գրաբանական (grabanakan)
* գրագէտ (gragēt)
* գրագիծ (gragic)
* գրագիտութիւն (gragitutʻiwn)
* գրագիր (gragir)
* գրագիր (gragir)
* գրագիւտ (gragiwt)
* գրագրութիւն (gragrutʻiwn)
* գրադարձ (gradarj)
* գրադարձութիւն (gradarjutʻiwn)
* գրադեղ (gradeł)
* գրազարդ (grazard)
* գրախեց (graxecʻ)
* գրակ (grak)
* գրակալ (grakal)
* գրական (grakan)
* գրականութիւն (grakanutʻiwn)
* գրակապ (grakap)
* գրակարդաց (grakardacʻ)
* գրակարդացութիւն (grakardacʻutʻiwn)
* գրակարդացումն (grakardacʻumn)
* գրակէս (grakēs)
* գրահայեաց (grahayeacʻ)
* գրաձեւ (grajew)
* գրանոց (granocʻ)
* գրապահ (grapah)
* գրապան (grapan)
* գրապանակ (grapanak)
* գրասէր (grasēr)
* գրարար (grarar)
* գրարարութիւն (grararutʻiwn)
* գրաւոր (grawor)
* գրաւորաբար (graworabar)
* գրաւորական (graworakan)
* գրաւորիմ (graworim)
* գրաւորութիւն (graworutʻiwn)
* գրեա (grea)
* գրեան (grean)
* գրեանք (greankʻ)
* գրեթէ (gretʻē)
* գրեղէն (grełēn)
* գրեմ (grem)
* գրիչ (gričʻ)
* գրող (groł)
* գրոց (grocʻ)
* գրումն (grumn)
* գրչագիր (grčʻagir)
* գրչագիր (grčʻagir)
* գրչակ (grčʻak)
* գրչաման (grčʻaman)
* գրչաւոր (grčʻawor)
* գրչաւորութիւն (grčʻaworutʻiwn)
* գրչութիւն (grčʻutʻiwn)
* գրպակաս (grpakas)
* դատաստանագիրք (datastanagirkʻ)
* դիւանագիր (diwanagir)
* դստերագիր (dsteragir)
* դստրագիր (dstragir)
* երագագիր (eragagir)
* երգագիր (ergagir)
* երեսագիր (eresagir)
* երկաթագիր (erkatʻagir)
* զարդարագիր (zardaragir)
* ընթերցուածագիր (əntʻercʻuacagir)
* ընքնագիր (ənkʻnagir)
* թագաւորագիր (tʻagaworagir)
* թղթագիր (tʻłtʻagir)
* ժամագիրք (žamagirkʻ)
* ժամանակագիր (žamanakagir)
* ինքնագիր (inkʻnagir)
* լարագիր (laragir)
* լուսագիր (lusagir)
* լուսնագիր (lusnagir)
* խմբագիր (xmbagir)
* խոշորագիր (xošoragir)
* խորանագիր (xoranagir)
* խրատագիր (xratagir)
* ծրագիր (cragir)
* կայսերագիր (kayseragir)
* կանխագիր (kanxagir)
* կանոնագիր (kanonagir)
* կարգագիր (kargagir)
* կարմրագիր (karmragir)
* կենդանագիր (kendanagir)
* կիսագիր (kisagir)
* կտակագիր (ktakagir)
* կրկնագիր (krknagir)
* համառօտագիր (hamaṙōtagir)
* համարագիր (hamaragir)
* հայրագիր (hayragir)
* հարճորդէգիր (harčordēgir)
* հելլենագիր (hellenagir)
* հնագիր (hnagir)
* ձեռագիր (jeṙagir)
* ձեռնագիր (jeṙnagir)
* ճակատագիր (čakatagir)
* ճառագիր (čaṙagir)
* մատենագիր (matenagir)
* մարգարէագիր (margarēagir)
* մեհենագիրք (mehenagirkʻ)
* միագիր (miagir)
* մովսիսագիր (movsisagir)
* մուրհակագիր (murhakagir)
* մրագիր (mragir)
* յառաջագիր (yaṙaǰagir)
* յարմարագիր (yarmaragir)
* յիշատակագիր (yišatakagir)
* նախագիր (naxagir)
* նամակագիր (namakagir)
* նանրագիր (nanragir)
* ներքնագիր (nerkʻnagir)
* նկարագիր (nkaragir)
* նշանագիր (nšanagir)
* շարագիր (šaragir)
* շնորհագիր (šnorhagir)
* ոսկեգիր (oskegir)
* ոսկէգիր (oskēgir)
* որդեգիր (ordegir)
* որդեգրեմ (ordegrem)
* որդեգրութիւն (ordegrutʻiwn)
* որդէգիր (ordēgir)
* ուղղագիր (ułłagir)
* պատգամագիր (patgamagir)
* պատկանագիր (patkanagir)
* պատկերագիր (patkeragir)
* պատմագիր (patmagir)
* պիւթագիր (piwtʻagir)
* ջնջագիր (ǰnǰagir)
* սեմագիր (semagir)
* սեւագիր (sewagir)
* սպիտակագիր (spitakagir)
* ստագիր (stagir)
* ստորագիր (storagir)
* ստուգագիր (stugagir)
* ստուերագիր (stueragir)
* սրբագիր (srbagir)
* վարազագիր (varazagir)
* վերագիր (veragir)
* վերնագիր (vernagir)
* վիպագիր (vipagir)
* տարագիր (taragir)
* տեառնագիր (teaṙnagir)
* տոհմագիրք (tohmagirkʻ)
* տրամագիր (tramagir)
* քառագիր (kʻaṙagir)
* քարագիր (kʻaragir)
* քոյրգիր (kʻoyrgir)
* օրինակագիր (ōrinakagir)

#### Descendants

* Armenian: գիր (gir), գիրք (girkʻ)

### References

* Ačaṙean, Hračʻeay (1935) “գիր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary]‎ (in Armenian), volume VII, Yerevan: State Press (PetHrat), pages 115–116 = Ačaṙean, Hračʻeay (1979) “գիր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume IV, Yerevan: University Press, pages 561–562
* Meillet, Antoine (1936) “Arménien gir, grel”, in Bulletin de la Société de linguistique de Paris (in French), volume 37, page 12
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “գիր”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “գիր”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy