# բերան
## Armenian

Picture dictionary :
բերան
գանգ
ուղեղ
աչք
շրթունք
քիթ
բերան
կզակ
ծնոտ
ականջ
քունք
վիզ :

### Etymology

Inherited from Old Armenian բերան (beran).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /beˈɾɑn/, [beɾɑ́n]
* (Western Armenian) IPA: /peˈɾɑn/, [pʰeɾɑ́n]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

բերան • (beran)
* mouth
    փակի՛ բերանդ ― pʻakí berand ― shut your mouth!
* (figuratively) opening, entrance, aperture, outlet
* (figuratively) mouth (of a river)
* (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)

#### Declension

dialectal

#### Derived terms

* բերանային (beranayin)
* գետաբերան (getaberan)

## Old Armenian
### Etymology

From Proto-Indo-European *bʰer-ano-, from *bʰerH- (“to bore, pierce”), the “mouth” being perceived as a “hole, opening”; cognates include Lithuanian burnà (“mouth”), Ancient Greek φάρυγξ (phárunx, “throat”), Latin frūmen (“larynx, throat”), Old Norse barki (“throat, windpipe”), Bulgarian бърна (bǎrna, “lip”).

### Noun

բերան • (beran)
* mouth
    ի բերան, ի բերանոյ ― i beran, i beranoy ― by heart, by rote
    ի բերան գիտել, ուսանել, առնուլ, ունել ― i beran gitel, usanel, aṙnul, unel ― to learn by heart
    աղաղակէր ամենայն բերան ― ałałakēr amenayn beran ― every one or body cried out, all the people cried out
    բերան ժողովոյն ― beran žołovoyn ― orator of the assembly or council
    նա եղիցի քեզ բերան ― na ełicʻi kʻez beran ― he will speak for you
    ի բերանս լինել, հարկանիլ, տապալիլ, բերան ի վայր անկանիլ ― i berans linel, harkanil, tapalil, beran i vayr ankanil ― to fall upon one's face
    բերան ի բերան ― beran i beran ― face to face
    գոյժ ի բերան առնուլ ― goyž i beran aṙnul ― to bring bad news
    երգս ի բերան առնուլ ― ergs i beran aṙnul ― to sing, to warble
    ընդ մի բերան, ի միոջէ բերանոյ ― ənd mi beran, i mioǰē beranoy ― with one voice, unanimous
    բերան ի վայր, ի վերայ բերանոյ ― beran i vayr, i veray beranoy ― lying upon one's face
    ընդ բերան ածել ― ənd beran acel ― to repeat incessantly
    բանս ի բերան դնել ― bans i beran dnel ― to suggest, to hint
* (figuratively) entrance, opening; narrow entrance of a harbour; orifice; defile; anus
    բերան գետոյ ― beran getoy ― mouth of a river
    բերանք ճրագաց ― berankʻ čragacʻ ― receptacle for oil in a lamp
* (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)
    բերան սրոյ ― beran sroy ― edge of a sword
    արկանել, կոտորել ի բերան սրոյ, հարկանել բերանով սուսերի ― arkanel, kotorel i beran sroy, harkanel beranov suseri ― to kill with the sword, to put to the sword
* (figuratively) beginning
    ի բերան սովուն ― i beran sovun ― at the beginning of the famine
* (figuratively) person
    ըստ բերան ― əst beran ― each, so much a head, apiece
    ի բերանոյ ուրուք ― i beranoy urukʻ ― on account of or in the name of someone
* (figuratively) order, command; testimony
    գրել ինչ ի բերանոյ ուրուք ― grel inčʻ i beranoy urukʻ ― to write under dictation

#### Synonyms

* երախ (erax)

#### Derived terms

* ազատաբերան (azataberan)
* աթերաբերան (atʻeraberan)
* անբերան (anberan)
* առբերան (aṙberan)
* աստուածաբերան (astuacaberan)
* ափիբերան (apʻiberan)
* ափիբերանեմ (apʻiberanem)
* բազմաբերանեան (bazmaberanean)
* բացաբերանեալ (bacʻaberaneal)
* բացբերան (bacʻberan)
* բերանաբաց (beranabacʻ)
* բերանաբացեալ (beranabacʻeal)
* բերանաբացեմ (beranabacʻem)
* բերանաբացիկ (beranabacʻik)
* բերանաբացութիւն (beranabacʻutʻiwn)
* բերանալիր (beranalir)
* բերանալուծութիւն (beranalucutʻiwn)
* բերանակապ (beranakap)
* բերանանամ (berananam)
* բերանապարիշտ (beranaparišt)
* բերանացաւ (beranacʻaw)
* բերանացաւութիւն (beranacʻawutʻiwn)
* բերանացի (beranacʻi)
* բերանացուցանեմ (beranacʻucʻanem)
* բերանսեմ (beransem)
* գայլաբերան (gaylaberan)
* դաշտաբերան (daštaberan)
* դիւաբերան (diwaberan)
* եղնգնաբերան (ełngnaberan)
* երեքբերան (erekʻberan)
* երեքբերանեան (erekʻberanean)
* երկբերան (erkberan)
* երկբերանեան (erkberanean)
* երկբերանի (erkberani)
* զազրաբերան (zazraberan)
* ըմբերանեմ (əmberanem)
* ընբերանեմ (ənberanem)
* ընդբերանեմ (əndberanem)
* լիաբերան (liaberan)
* լիբերան (liberan)
* լուսաբերան (lusaberan)
* կիսաբերան (kisaberan)
* համարձակաբերան (hamarjakaberan)
* հրաբերան (hraberan)
* ճրագաբերան (čragaberan)
* միաբերան (miaberan)
* նեղաբերան (nełaberan)
* շնաբերան (šnaberan)
* ոսկեբերան (oskeberan)
* ոսկէբերան (oskēberan)
* ոսկիբերան (oskiberan)
* սղոցաբերան (słocʻaberan)
* սրաբերան (sraberan)
* սրբաբերան (srbaberan)
* վիրաբերան (viraberan)

#### Related terms

* բիր (bir)

#### Descendants

* Armenian: բերան (beran)

### References

* ↑ Ačaṙyan, Hračʻya (1940) Hayocʻ lezvi patmutʻyun [History of the Armenian Language] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, pages 40–41
* ↑ Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “բերան”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press

### Further reading

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “բերան”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “բերան”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy