# prędkość
## Old Polish
### Etymology

From prędki +‎ -ość. First attested in the beginning of the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /præ̃tkɔɕt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /præ̃tkɔɕt͡ɕ/

### Noun

prędkość f
* speed, quickness
** 1874-1891 [c. 1500], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XLVII, page 372:Quartum gaudium suum donum dabitur homini, pratkoscz, velocitas[Quartum gaudium suum donum dabitur homini, prędkość, velocitas]
* (attested in Lesser Poland) hurry, rush
** 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI‎, Krakow, page 717:A yesthlyby kto *oczh [p]roznye albo nye baczącz przysyągal z vpadv yązyka swego albo z prąthkosczy (lapsu linguae), ... thedy thaki... ma... zmoviczi trzy paczierze[A jestliby kto ocz [p]roźnie albo nie bacząc przysięgał z upadu języka swego albo z prędkości (lapsu linguae), ... tedy taki... ma... zmowić trzy pacierze]

#### Related terms

* prędki
* prędko
* prąd

#### Descendants

* Polish: prędkość
* Silesian: pryndkość

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “prędkość”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish prędkość. By surface analysis, prędki +‎ -ość. Compare Kashubian prãdkòsc.

### Pronunciation

* IPA: /ˈprɛnt.kɔɕt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈprɛ̃t.kɔɕt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛntkɔɕt͡ɕ
* Syllabification: pręd‧kość

### Noun

prędkość f (related adjective prędkościowy)
* (uncountable) rate, speed (tempo at which something happens)
    Synonym: szybkość
* (uncountable) speed (following something in a short period of time)
    Synonym: szybkość
* (uncountable) hastiness (rashness)
    Synonym: pochopność
* (countable, physics) velocity (vector quantity that denotes the rate of change of position with respect to time, combining speed with a directional component)
    Synonym: szybkość

#### Derived terms

* z prędkością światła
* prędkościomierz
* prędkość dźwięku
* prędkość kątowa
* prędkość kosmiczna
* prędkość liniowa
* prędkość obrotowa
* prędkość światła
* prędkość względna

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), prędkość is one of the most used words in Polish, appearing 86 times in scientific texts, 1 time in news, 0 times in essays, 1 time in fiction, and 0 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 88 times, making it the 725th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “prędkość”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 488

### Further reading

* prędkość in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* prędkość in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “prędkość”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “prędkość”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “prędkość”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “prędkość”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 1001