# ရ

| ရ | U+101B, &#4123; MYANMAR LETTER RA |
| ← ယ [U+101A] | Myanmar | လ → [U+101C] |

## Translingual
### Letter

ရ
* Ra, a letter of the Mon-Burmese script.
** Burmese ရာဇာ (raja, “king”)
** Mon ရမာန် (ramān, “Mon”)
** Pali နိရုဇ္ဈတိ (nirujjhati, “to be destroyed”)
** Rakhine ရွှ (hrwa., “saw (tool)”)
** Rakhine ရှေ့တော်ခံ (hre.tauhkam)
** Shan ရႁၢၼ်း (rǎháan, “monk”)

## Burmese
### Etymology 1
#### Pronunciation

* IPA: /ja̰/
* Romanization: MLCTS: ra. • ALA-LC: ra • BGN/PCGN: ya. • Okell: yá
(for certain loanwords derived from Pali or English):
* Phonetic respelling: *ရ
* IPA: /ɹa̰/
* Romanization: MLCTS: ra. • ALA-LC: ra • BGN/PCGN: ra. • Okell: rá

#### Letter

ရ • (ra.)
* Ra, the 28th letter of the Burmese alphabet.

##### Derived terms

* တောက်တိုမည်ရ (tauktuimanyra.)
* တောရကျောင်း (tau:ra.kyaung:)
* ပေါက်ကရ (paukka.ra.)
* ပေါက်တတ်ကရ (pauktatka.ra.)
* မကာရလောပ (ma.kara.lau:pa.)
* ရကောက် (ra.kauk)
* ရရစ် (ra.rac)
* သုံ့ရ (sum.ra.)
* အထင်ကရ (a.htangka.ra.)
* အနှစ်သာရ (a.hnacsara.)

### Etymology 2

From Proto-Sino-Tibetan *k-ra (“strength; to win; classifier for people”); cognate with အား (a:, “strength; force”), Old Chinese 力 (OC *rɯɡ, “id”) (STEDT).

#### Pronunciation

* IPA: /ja̰/
* Romanization: MLCTS: ra. • ALA-LC: ra • BGN/PCGN: ya. • Okell: yá

#### Verb

ရ • (ra.)
* to get, obtain, have
* to attain, acquire, earn, learn, reach, etc.
* to capture
* to be married
* to succeed, manage, be able
* to be permitted, be all right, be OK
    မရပါဘူး။ma.ra.pabhu:||It’s not OK.
* must, have to
    ဘယ်လောက် ပေးရသလဲ။bhailauk pe:ra.sa.lai:||How much do you have to pay?
    ကျွန်တော်ရန်ကုန်ကိုသွားရမယ်။kywantaurankunkuiswa:ra.mai||I must go to Yangon. (male speaker)

#### Particle

ရ • (ra.)
* particle suffixed to verbs and collocating with the postpositional markers မည် (many), သည် (sany) or the particle မ (ma.) to convey an imperative mood
* particle suffixed to verbs to denote a certain capability or utility
* particle suffixed to a verb denoting affirmation of some action or occurrence
* particle suffixed to nouns as emphasis or to verbs for assonance

#### Derived terms

* ကျင့်သားရ (kyang.sa:ra.)
* ကြိတ်မနိုင်ခဲမရဖြစ် (kritma.nuinghkai:ma.ra.hprac)
* ကြေးရတတ် (kre:ra.tat)
* ကောက်ရ (kauk-ra.)
* ငွေရပေါက် (ngwera.pauk)
* စကားမေးမရ (ca.ka:me:ma.ra.)
* စားရမဲ့သောက်ရမဲ့ဖြစ် (ca:ra.mai.sauk-ra.mai.hprac)
* စိတ်လိုလက်ရ (citluilak-ra.)
* စိတ်သက်သာရာရ (citsaksarara.)
* စီရရီ (cira.ri)
* စုစုရရ (cu.cu.ra.ra.)
* ဆောက်တည်ရာမရ (hcauktanyrama.ra.)
* ဈာန်ရ (jhanra.)
* တရားရ (ta.ra:ra.)
* တူသားပေသားရ (tusa:pesa:ra.)
* တေသားပေသားရ (tesa:pesa:ra.)
* တောင်စဉ်ရေမရ (taungcanyrema.ra.)
* ထုသားပေသားရ (htu.sa:pesa:ra.)
* နှစ်ထောင်းအားရရှိ (hnachtaung:a:ra.hri.)
* နှပ်ပစ်ခံရ (hnappachkam-ra.)
* နှယ်နှယ်ရရ (hnaihnaira.ra.)
* နှုတ်တက်ရ (hnuttak-ra.)
* နာမည်ရ (namanyra.)
* နောင်တရ (naungta.ra.)
* ပစ်ရ (pacra.)
* ပွဲရ (pwai:ra.)
* ပါရစေ (para.ce)
* ဖြစ်မှဖြစ်ရပလေ (hprachma.hpracra.pa.le)
* ဖြစ်ရလေခြင်း (hpracra.lehkrang:)
* ဘွဲ့ရ (bhwai.ra.)
* မစားရတတ် (ma.ca:ra.tat)
* မည်မည်ရရ (manymanyra.ra.)
* မျက်နှာကောင်းရ (myakhnakaung:ra.)
* မျက်နှာရ (myakhnara.)
* မျက်နှာလိုမျက်နှာရ (myakhnalui-myakhnara.)
* မရမက (ma.ra.ma.ka.)
* မရမနေ (ma.ra.ma.ne)
* မြှောက်ရကိန်း (hmrauk-ra.kin:)
* မဝတ်ရတတ် (ma.watra.tat)
* မှတ်မှတ်ရရ (hmathmatra.ra.)
* မိန်းမလိုမိန်းမရ (min:ma.luimin:ma.ra.)
* မိမိရရ (mi.mi.ra.ra.)
* ယူကျုံးမရ (yu-kyum:ma.ra.)
* ရကစု (ra.ka.cu.)
* ရကျိုးနပ် (ra.kyui:nap)
* ရကား (ra.ka:)
* ရကောင်းစေ (ra.kaung:ce)
* ရငွေ (ra.ngwe)
* ရင်းစားရ (rang:ca:ra.)
* ရစရာမရှိ (ra.ca.rama.hri.)
* ရစုရစာ (ra.cu.ra.ca)
* ရည်ရ (ranyra.)
* ရနိုး (ra.nui:)
* ရပိုင်ခွင့် (ra.puinghkwang.)
* ရပေါက်ရလမ်း (ra.pauk-ra.lam:)
* ရမိရရာ (ra.mi.ra.ra)
* ရယူ (ra.yu)
* ရရစားစား (ra.ra.ca:ca:)
* ရရှိ (ra.hri.)
* ရလဒ် (ra.lad)
* ရအောင် (ra.aung)
* ရိက္ခါတော်ရ (rikhkataura.)
* လက်ရဖမ်း (lak-ra.hpam:)
* လင်ရ (lang-ra.)
* လိုရမည်ရ (luira.manyra.)
* လူရတတ် (lura.tat)
* ဝတ်လုံတော်ရ (watlumtaura.)
* သတိတရားရ (sa.ti.ta.ra:ra.)
* သတိရ (sa.ti.ra.)
* သဘောရ (sa.bhau:ra.)
* သိက္ခါတော်ရ (sikhkataura.)
* ဟန်ရ (hanra.)
* ဟန်ရပန်ရ (hanra.panra.)
* အကျင့်ရ (a.kyang.ra.)
* အကြံရ (a.kram-ra.)
* အကဲမရ (a.kai:ma.ra.)
* အခံရခက် (a.hkam-ra.hkak)
* အချိန်ရ (a.hkyinra.)
* အစိုးရ (a.cui:ra.)
* အတိတ်ရ (a.titra.)
* အနားရ (a.na:ra.)
* အနိုင်ရ (a.nuing-ra.)
* အဖော်ရ (a.hpaura.)
* အမြင်မှန်ရ (a.mranghmanra.)
* အမှတ်ရ (a.hmatra.)
* အမိန့်တော်ရ (a.min.taura.)
* အရည်မရအဖတ်မရ (a.ranyma.ra.a.hpatma.ra.)
* အရှက်ရ (a.hrak-ra.)
* အရှိန်ရ (a.hrinra.)
* အသံရ (a.sam-ra.)
* အသက်ရ (a.sak-ra.)
* အားမလိုအားမရဖြစ် (a:ma.luia:ma.ra.hprac)
* အားရ (a:ra.)
* အားရပါးရ (a:ra.pa:ra.)
* အားရဝမ်းသာ (a:ra.wam:sa)
* အာမခံရ (ama.hkam-ra.)
* အိပ်မက်ရ (ipmak-ra.)
* အောင်ပွဲရ (aungpwai:ra.)
* ဣန္ဒြေရ (indrera.)

### Further reading

* “ရ” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.

## Mon
### Pronunciation

* IPA: /rɛ̤ʔ/
* Audio:(file)

### Letter

ရ (ra)
* Ra, the twenty-seventh consonant of the Mon alphabet.

### Pronoun

ရ (ra)
* particle of unqualified assertion.

### Adjective

ရ (ra)
* assertive.
* Closing the sentence, in questions It precedes the interrogative particle also used with the imperative.

## Pali
### Alternative forms

* ra (Latin script)
* 𑀭 (Brahmi script)
* र (Devanagari script)
* র (Bengali script)
* ර (Sinhalese script)
* ร or ระ (Thai script)
* ᩁ (Tai Tham script)
* ຣ or ຣະ (Lao script)
* រ (Khmer script)
* 𑄢 (Chakma script)

### Noun

ရ m
* Burmese script form of ra (“the Pali letter 'r'”)

#### Declension
## Shan
### Pronunciation

* IPA: /ra˨˦/

### Letter

ရ • (rǎ)
* Ra, the 15th letter of the Shan alphabet.