# պատառ
## Armenian
### Alternative forms

* dialectal forms recorded in dialectological notation
** պատառ (pataṙ) — Shamakhi, Salmas, Van
** պա՛տառ (pátaṙ) — Goris, Karabakh
** բադառ (badaṙ) — Aslanbeg, Constantinople, Tekirdağ, Sivas
** բադոռ (badoṙ), բադօռ (badōṙ) — Zeitun
** բադօր (badōr) — Haçin
** բադուռ (baduṙ) — Svedia

### Etymology

From Old Armenian պատառ (pataṙ).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /pɑˈtɑr/, [pɑtɑ́r]
* (Western Armenian) IPA: /bɑˈdɑɾ/, [bɑdɑ́ɾ]

### Noun

պատառ • (pataṙ)
* slice, piece, bit, morsel (especially of food)

#### Related terms

* պատառաքաղ (pataṙakʻaġ)

### Adjective

պատառ • (pataṙ) (superlative ամենապատառ)
* (dialectal, Goris, Karabakh) little, small

#### Declension
### Adverb

պատառ • (pataṙ)
* (dialectal, Goris, Karabakh) a little
    պա՛տառ կաց ― pátaṙ kacʻ ― wait a little!

### References

* Ačaṙean, Hračʻeay (1913) “պատառ”, in Hayerēn gawaṙakan baṙaran [Armenian Provincial Dictionary] (Ēminean azgagrakan žoġovacu; 9) (in Armenian), Tiflis: Lazarev Institute of Oriental Languages, page 899b
* Ačaṙean, Hračʻeay (1979) “պատառ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume IV, Yerevan: University Press, pages 35–36

## Old Armenian
### Etymology

The origin is uncertain.
Müller considers this a Middle Iranian borrowing, comparing Persian فتردن (fatardan, “to pull to pieces”) as corresponding to պատառեմ (pataṙem, “to tear to pieces”).
Xalatʿeancʿ and Karst derive from Akkadian 𒃮 (/⁠paṭāru⁠/, “to untie, undo, unfasten, split, loosen”). Compare Hebrew פ־ט־ר (p-ṭ-r), Classical Syriac ܦ-ܛ-ܪ (p-ṭ-r, “to separate”), ܦܛܝܪܐ (paṭṭīrā), Arabic فَطَرَ (faṭara). The Semitic origin is considered possible by J̌ahukyan but rejected by Ačaṙean who leaves the origin open.

### Noun

պատառ • (pataṙ)
* piece, morsel (especially of bread)
    պատառ պատառ ― pataṙ pataṙ ― in pieces, in rags; piecemeal
    պատառ մի հացի ― pataṙ mi hacʻi ― a bit or piece of bread
    բրդել պատառս պատառս ― brdel pataṙs pataṙs ― to cut in pieces or in bits
    ի մի պատառ կլանել ― i mi pataṙ klanel ― to devour, to take in one mouthful
    պատառ պատառ կոտորիլ ― pataṙ pataṙ kotoril ― to be lacerated, torn or cut to pieces, butchered
    պատառ պատառ յերկիր անկանիլ ― pataṙ pataṙ yerkir ankanil ― to fall off bit by bit, to decay gradually
** 5th century, Bible, Gospel of John 13.26:Պատասխանի ետ Յիսուս եւ ասէ․ Այն է, որում ես թացից զպատառն եւ տաց։ Եւ թացեալ զպատառն տայ Յուդայի Իսկարիովտացւոյ։Patasxani et Yisus ew asē; Ayn ē, orum es tʻacʻicʻ zpataṙn ew tacʻ. Ew tʻacʻeal zpataṙn tay Yudayi Iskariovtacʻwoy.Jesus answered, "It is the one to whom I give this piece of bread after I have dipped it." Then He dipped the piece of bread and gave it to Judas son of Simon Iscariot.

#### Derived terms

* անպատառելի (anpataṙeli)
* գայլապատառ (gaylapataṙ)
* գեղարդնապատառ (gełardnapataṙ)
* հանդերձապատառ (handerjapataṙ)
* պատառաբոյծ (pataṙaboyc)
* պատառապատիր (pataṙapatir)
* պատառատուն (pataṙatun)
* պատառաքաղ (pataṙakʻał)
* պատառեմ (pataṙem)
* պատառիկ (pataṙik)
* պատառողութիւն (pataṙołutʻiwn)
* պատառոտի (pataṙoti)
* պատառոտուն (pataṙotun)
* պատառուած (pataṙuac)
* պատառումն (pataṙumn)
* պատառուն (pataṙun)
* պատմուճանապատառ (patmučanapataṙ)
* ցանկապատառ (cʻankapataṙ)

#### Descendants

* Armenian: պատառ (pataṙ)
** → Udi: пӏатӏар (ṗaṭar)
* → Old Georgian: პატარა (ṗaṭara)
** Georgian: პატარა (ṗaṭara)

### References

* Ačaṙean, Hračʻeay (1979) “պատառ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume IV, Yerevan: University Press, pages 35–36
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1837) “պատառ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume II, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 604a
* J̌ahukyan, Geworg (2010) “պատառ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 624a
* Karst, Josef (1911) “Zur ethnischen Stellung der Armenier”, in Nersēs Akinean, editor, Huschardzan: Festschrift aus Anlass des 100-jahrigen Bestandes der Mechitaristen-Kongregation in Wien (1811–1911), und des 25. Jahrganges der philosophischen Monatsschrift Handes amsorya (1887–1911) (in German), Vienna: Mekhitarist Press, page 400
* Müller, Friedrich (1892) “Pahlawi und armenische Etymologien”, in Wiener Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes (in German), volume 6, page 267
* Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 16
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “պատառ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 598a
* Xalatʻeancʻ, Bagrat (1902) “Mi karcikʻ hay naxararutʻeancʻ cagman masin [An opinion on the origin of Armenian nakhararships]”, in Banasēr. Handēs hnaxōsakan, patmakan, lezuabanakan ew kʻnnakan‎ (in Armenian), volume 4, number 6, Paris