# czyść
## Old Polish
### Alternative forms

* czcić

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čistì. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡ʃʲɨɕt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /t͡ʃʲɨɕt͡ɕ/

### Verb

czyść impf
* (attested in Greater Poland, Lesser Poland) to read [with accusative ‘what’; or with z (+ genitive) ‘from what’; or with na (+ locative) ‘on what (page)’; or with w (+ locative) ‘in what’; or with o (+ locative) ‘about what’]
    Synonym: czytać
** 1930 [c. 1455], “IV Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 23, 2:Y wszedl krol do domv boszego... y czedl (legitque)[I wszedł krol do domu bożego... i czetł (legitque)]
** 1902 [1409], “Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku”, in Franciszek Piekosiński, editor, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego‎, volume 6, Poznań, Pyzdry, Kościan, Gniezno, page 374:Iaco ten list wsdawni, czosz Ianowi Lukowskemu wsdana Goslina y Bodussowo, tenesmi cztli y ten list sprawne wyszedl. Alij: Iacosmi vidzeli y sliszeli, kedi czczon y sprawne wyszedl[Jako ten list wzdawny, coż Janowi Łukowskiemu wzdana Goślina i Boduszowo, tenesmy cztli i ten list sprawnie wyszedł. Alij: Jakosmy widzieli i słyszeli, kiedy czcion i sprawnie wyszedł]
** 1874 [1420], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume VIII, page 460:A ginako tego zapissa albo compromissam nye widal, gedno yakom gy z minuti przet krolem czedl[A jinako tego zapisa albo kompromisa-m nie wydał, jedno jakom ji z minuty przed krolem czetł]
** 1885-2024 [1454], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume IV, page 758:Panye bosze..., racz przeszegnacz then lud wszystek na thych *czangach czthanczy[Panie Boże..., racz przeżegnać ten lud wszystek na tych księgach cztący]
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page av 4:Cce sø taco ue Kxøgah sødskih[Czcie się tako we Księgach Sędskich]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 414:Jesus... rzekł im: ... Aniście czli o wstaniu s martwych (de resurrectione autem mortuorum non legistis Mat 22, 31)[Jesus... rzekł im: ... Aniście czli o wstaniu s martwych (de resurrectione autem mortuorum non legistis Mat 22, 31)]
** 1451-1455, Legenda o świętym Aleksym‎, line 9:Czthą w yednich kszagach o nym, ktho chcze szluchacz, yą powyem[Cztę w jednych księgach o nim – kto chce słuchać, ja powiem]
** 1877-1881 [c. 1418], Władysław Wisłocki, editor, Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, number 2151:To czcze szan w kzangach kro[n]yk rzymskych[To czcie się w księgach kro[n]ik rzymskich]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 116:Takoż uczynił sie Archalaus markrabią, a grabią nigdy nie postał. Tegodla kiedy ji chcesz margrabią (cum ergo eum legeris monarchum fuisse), rozumiej, iżeć był dziewięć lat przy tego ojcu podług domnimania pospolnego luda[Takoż uczynił sie Archalaus markrabią a grabią nigdy nie postał. Tegodla kiedy ji czciesz margrabią (cum ergo eum legeris monarchum fuisse), rozumiej, iżeć był dziewięć lat, przy tego ojcu podług domnimania pospolnego luda]
** 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 261:Nygdy nye badze czczono, aby sze kyedy vkazal nunquam... legitur apparuisse[Nigdy nie będzie czciono, aby sie kiedy ukazał nunquam... legitur apparuisse]

#### Derived terms

* czyść mszę impf
* wnętrznie czyść impf

#### Related terms

* cześć
* czysło

#### Descendants

* Middle Polish: czyść

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “czyść”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ʂɘɕt͡ɕ/
* Rhymes: -ɘɕt͡ɕ
* Syllabification: czyść

### Verb

czyść
* second-person singular imperative of czyścić