# လဲ
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /lɛ́/
* Romanization: MLCTS: lai: • ALA-LC: lai • BGN/PCGN: lè: • Okell: lè

### Etymology 1

From Proto-Sino-Tibetan *g/m/s-laj ~ r/s-lej ~ b-rej (“to exchange, buy”), whence Old Chinese 移 (OC *lal, “to change places”). See also ဝယ် (wai, “to buy”), which may be related (STEDT).

#### Verb

လဲ • (lai:)
* to exchange
* to change

##### Derived terms

* ချိန်စဉ်းလဲ (hkyincany:lai:)
* ချေလဲ (hkyelai:)
* ခြောက်ပြစ်ကင်းသဲလဲစင် (hkraukprackang:sai:lai:cang)
* ငစဉ်းလဲ (nga.cany:lai:)
* ငွေလဲနှုန်း (ngwelai:hnun:)
* ငါးလဲ (nga:lai:)
* စဉ်းလဲ (cany:lai:)
* တစ်ဖြစ်လဲ (tachpraclai:)
* တစ်ယောက်တစ်လဲ (tacyauktaclai:)
* ထည်စွပ်ထည်လဲ (htanycwaphtanylai:)
* ထည်လဲ (htanylai:)
* ထပ်ကာတလဲလဲ (htapkata.lai:lai:)
* ထပ်တလဲလဲ (htapta.lai:lai:)
* ပြောင်းလဲ (praung:lai:)
* ပလူးပလဲ (pa.lu:pa.lai:)
* ဖက်လဲတကင်း (hpaklai:ta.kang:)
* မျက်ကလဲဆန်ပျာ (myakka.lai:hcanpya)
* မြွေရေလဲ (mrwerelai:)
* မလိုလဲလိုလဲ (ma.luilai:luilai:)
* မလုံမလဲ (ma.lumma.lai:)
* ရေလဲ (relai:)
* ရေလဲပိုင်း (relai:puing:)
* လက်စွပ်လဲ (lakcwaplai:)
* လျှောက်လဲချက် (hlyauklai:hkyak)
* လုံလုံလဲလဲ (lumlumlai:lai:)
* လူဝတ်လဲ (luwatlai:)
* လဲလှယ် (lai:hlai)
* ဝတ်လဲတော် (watlai:tau)
* ဝမ်းသာအယ်လဲ (wam:saailai:)
* သောက်သောက်လဲ (sauksauklai:)
* သဲလဲစင် (sai:lai:cang)
* အကြွေလဲ (a.krwelai:)
* အဖန်တလဲလဲ (a.hpanta.lai:lai:)
* အဖြစ်လဲ (a.hpraclai:)
* အရေလဲ (a.relai:)
* အဝတ်လဲ (a.watlai:)
* အသေအလဲ (a.sea.lai:)
* ဥုံတလဲလဲဖွတလဲလဲ
* ဪလဲ (aulai:)

### Etymology 2

* This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not given etymology by STEDT (lâi "fall down from an erect posture ( < lâñ )"), and not mentioned by Luce 1981. Bears phonetic and semantic resemblance to Old Chinese 跌 (OC *l'iːɡ, “to fall down”).”

#### Verb

လဲ • (lai:)
Burmese verb set :
| Base | လဲ (lai:) |
| Causative | လှဲ (hlai:) |
* to fall down (from a standing or sitting position)

##### Derived terms

* ချော်လဲ (hkyaulai:)
* ချော်လဲရောထိုင် (hkyaulai:rau:htuing)
* တွဲလဲ (twai:lai:)
* ပြိုလဲ (pruilai:)
* မျဉ်းလဲ (myany:lai:)
* မြှုံးပေါင်းလဲ (hmrum:paung:lai:)
* လူးလဲထ (lu:lai:hta.)
* သေကောင်ပေါင်းလဲ (sekaungpaung:lai:)
* ဟပ်ထိုးလဲ (haphtui:lai:)

### Etymology 3

* This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not given etymology by STEDT (lâi "product of the lak-pam tree ( cotton tree )"), and not mentioned by Luce 1981.”

#### Noun

လဲ • (lai:)
* silk-cotton tree (Ceiba pentandra)
* (also လဲဝါ (lai:wa)) silk cotton, kapok

##### Derived terms

* လဲမွေ့ရာ (lai:mwe.ra)
* လဲမှို့ (lai:hmui.)
* လဲလူ (lai:lu)
* လဲဝါ (lai:wa)

### Etymology 4

From Proto-Sino-Tibetan *la-y (“idem”). See လား (la:, “interrogative particle for yes-no questions”) for more (STEDT).

#### Particle

လဲ • (lai:)
* final interrogative particle used with interrogative words
    အဲဒါဘာလဲai:dabhalai:What is that?
* (colloquial) Colloquial form of လည်း (lany:)

##### Derived terms

* သလဲ (sa.lai:)

#### See also

* လား (la:)
* နည်း (nany:)

### Further reading

* “လဲ” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.

## Mon
### Alternative forms

* လောဲ (loy)

### Pronunciation

* (Thailand (Pak Kret District)) IPA: /lṳə/

### Adjective

လဲ (lay)
* to be easy
    Antonym: ဝါတ် (wāt)

#### Derived terms

* (Pak Kret District) လဲသွာ (lay swā)

### Noun

လဲ (lay)
* friend

### References

* 1 2 Sakamoto, Yasuyuki (1994) Mon - Japanese Dictionary‎ (in Japanese), Tokyo: Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies, page 921
* ↑ อนุสรณ์ สถานนท์, ร้อยตรี [Anusorn Sathanon, Sub-Lt.] (1984) พจนานุกรม มอญ-ไทย [Mon-Thai Dictionary], page 159; Thai translation of Halliday, R. (1922) A Mon-English Dictionary, Bangkok: Siam Society (2nd ed.: Rangoon: Mon Cultural Section, Ministry of Union Culture, Govt. of the Union of Burma, 1955).
* ↑ Haswell, J. M. (1874) Grammatical Notes and Vocabulary of the Peguan Language: To which are Added a Few Pages of Phrases, &c‎, Rangoon: American Mission Press, page 114