# အုပ်
## Burmese
### Etymology

From Proto-Tibeto-Burman *ʔup (“to cover, incubate, hatch”). Cognate with Mizo [Term?] (up, “shelter”). The Tibeto-Burman root is likely allofamic with Proto-Sino-Tibetan *(g/k)wap (“to hatch, incubate, cover”), the latter whence Old Chinese 蓋 (OC *kaːbs, *kaːb, *ɡaːb, “to cover”) (STEDT).

### Pronunciation

* IPA: /ʔoʊʔ/
* Romanization: MLCTS: up • ALA-LC: ʼupʻ • BGN/PCGN: ok • Okell: ouʔ

### Verb

အုပ် • (up)
* to cover
* to give another coating using a different color
* to command and govern
* to maintain
* to add coriander or garnishes when the pot is about to be put down
* to cover ripe fruit with something (burlap, straw) to ripen it
* to cover and hide
* to restrain, subdue, suppress
* to administer, take charge, look after
* to wind up, conclude
* to complete a rhyme, cap a verse, add antistrophe
* (slang) to harass the other side (with hard words, etc.), to attack
* (slang) to devour

### Classifier

အုပ် • (up)
* the herd, a word used to count books, etc.
* a word used to count the number of times a gatha mantra is recited

### Noun

အုပ် • (up)
* an insert with a cover made of diapers, etc.
* a group of animate and inanimate (herd, tree)

### Derived terms

* ကျေးရွာအုပ်စု (kye:rwaupcu.)
* ကျောင်းသုံးစာအုပ် (kyaung:sum:caup)
* ကျောင်းအုပ် (kyaung:up)
* ကျောင်းအုပ်ကြီး (kyaung:upkri:)
* ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး (kyaung:uphca.ra-kri:)
* ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီး (kyaung:uphca.rama.kri:)
* ကြက်မအုပ် (krakma.up)
* ကော်ပီစာအုပ် (kaupicaup)
* ချွန်းအုပ် (hkywan:up)
* ချောင်းအုပ် (hkyaung:up)
* ခေါင်အုပ် (hkaung-up)
* ဂိုဏ်းအုပ် (guin:up)
* ငါးမြင်းအုပ်ဖား (nga:mrang:uphpa:)
* ငါးအုပ်ဖား (nga:uphpa:)
* စာအုပ် (caup)
* ဆွမ်းအုပ် (hcwam:up)
* ဆေးရုံအုပ် (hce:rum-up)
* ညောင်အုပ် (nyaung-up)
* တိုက်အုပ် (tuik-up)
* တောင်မည်းအုပ် (taungmany:up)
* တောအုပ် (tau:up)
* ထောင့်ကြီးအုပ် (htaung.kri:up)
* နားရင်းအုပ် (na:rang:up)
* ပွဲတော်အုပ် (pwai:tauup)
* ပေခွက်အုပ် (pehkwak-up)
* ဖုံးအုပ် (hpum:up)
* ဗလာစာအုပ် (ba.lacaup)
* ဘရိတ်အုပ် (bha.rit-up)
* မီးအုပ်ဆောင်း (mi:uphcaung:)
* မုန့်အုပ်ကလေး (mun.upka.le:)
* ရင်အုပ် (rang-up)
* ရင်အုပ်မကွာ (rang-upma.kwa)
* ရွက်အုပ်သီး (rwak-upsi:)
* လက်ဝါးကြီးအုပ် (lak-wa:kri:up)
* လက်အုပ်ချီ (lak-uphkyi)
* လက်အုပ်မိုး (lak-upmui:)
* သွေးအုပ်စု (swe:upcu.)
* သားအုပ်မ (sa:upma.)
* သိုးအုပ် (sui:up)
* အရှေ့အုပ်စု (a.hre.upcu.)
* အုပ်ချုပ် (uphkyup)
* အုပ်စား (upca:)
* အုပ်စိုး (upcui:)
* အုပ်စီး (upci:)
* အုပ်စီးနွား (upci:nwa:)
* အုပ်စီးမပျက် (upci:ma.pyak)
* အုပ်စု (upcu.)
* အုပ်ဆိုင်း (uphcuing:)
* အုပ်ဆေး (uphce:)
* အုပ်ဆောင်း (uphcaung:)
* အုပ်ထွေ (uphtwe)
* အုပ်ထိန်း (uphtin:)
* အုပ်ထိန်းသူ (uphtin:su)
* အုပ်ဒိုင် (upduing)
* အုပ်ပေါင်း (uppaung:)
* အုပ်မှည့် (uphmany.)
* အုပ်မိ (upmi.)
* အုပ်အုပ်ဆိုင်းဆိုင်း (up-uphcuing:hcuing:)

### Further reading

* “အုပ်” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.

## Mon
### Pronunciation

* IPA: /ʔu/
* Audio:(file)

### Etymology 1
#### Noun

အုပ် (ʼup)
* block billet of wood jungle bush thicket.

### Etymology 2

Burmese အုပ် (up).

#### Verb

အုပ် (ʼup)
* to cover
* to preside over
* to be covered

#### Noun

အုပ် (ʼup)
* volume or separate part of book quantifier for books lengths of cloth.

### References

* Shorto, H.L. (1962) A Dictionary of Modern Spoken Mon‎, London: Oxford University Press. Searchable online at SEAlang.net.