# aksjomat
## Polish
### Alternative forms

* aksjoma (obsolete, 16th-20th c.)

### Etymology

Learned borrowing from Latin axiōma, axiōmatis, from Ancient Greek ἀξίωμα (axíōma). First attested in 1583, but in common usage only as of the year 1638 in its current form.

### Pronunciation

* IPA: /akˈsjɔ.mat/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔmat
* Syllabification: ak‧sjo‧mat

### Noun

aksjomat m inan
* (mathematics, philosophy, logic) axiom (fundamental assumption that serves as a basis for deduction of theorems) [from 16th c.]
* (literary) axiom (assumed truth) [from 17th c.]
    Synonyms: pewnik, postulat

#### Derived terms

* aksjomatyka
* aksjomatyzacja

#### Related terms

* aksjomatyczny
* aksjomatycznie

#### Collocations

* na mocy/na gruncie aksjomatu ― under an axiom
* na podstawie aksjomatów ― based on an axiom
* za pomocą/przy pomocy aksjomatów ― with the help of an axiom
* równoważny aksjomatowi ― equivalent to an axiom
* zanegowany aksjomat ― a negated axiom
* przyjęty aksjomat ― an accepted axiom
* pierwszy aksjomat ― the first axiom
* drugi aksjomat ― the second axiom
* trzeci aksjomat ― the third axiom
* czwarty aksjomat ― the fourth axiom
* piąty aksjomat ― the fifth axiom
* fałszywy aksjomat ― a fale axiom
* podstawowy aksjomat ― a basic axiom
* standardowy aksjomat ― a standard axiom
* abstrakcyjny aksjomat ― an abstract axiom
* błędny aksjomat ― a wrong axiom
* następujący aksjomat ― the following axiom
* swoisty aksjomat ― a specific/peculiar axiom
* ów aksjomat ― this axiom
* powyższy aksjomat ― the above axiom
* odpowiedni aksjomat ― the proper axiom
* dodatkowy aksjomat ― an additional axiom
* oczywisty aksjomat ― an obvious axiom
* dotychczasowe aksjomaty ― hitherto/existing axioms
* określony aksjomat ― a specified axiom
* główny aksjomat ― the main axiom
* prosty aksjomat ― a simple axiom
* wyssany z palca aksjomat ― a fanciful/bogus/made up axiom
* aksjomat matematyczny ― a mathematical axiom
* aksjomat logiczny ― a logical axiom
* aksjomat filozoficzny ― a philisophical axiom
* aksjomat chrześcijański ― a Christian axiom
* aksjomat sprzeczny ― a contradictory/conflicting/incompatible axiom
* zbiór/zestaw aksjomatów ― a set of axioms
* prawdziwość aksjomatów ― the truth of an axiom
* schemat aksjomatów ― a schema of axioms
* system/układ aksjomatów ― a system of axioms
* sformułowanie aksjomatu ― the formulation of an axiom
* ranga aksjomatów ― the rank of an axiom
* liczba aksjomatów ― the number of axioms
* ilość aksjomatów (proscribed) ― the amount of axioms
* pochodzenie aksjomatów ― the origin of an axiom
* odrzucenie aksjomatów ― the rejection of an axiom
* konsekwencja aksjomatów ― the consequence of an axiom
* lista aksjomatów ― a list of axioms
* aksjomat Euklidesa ― a Euclidean axiom
* aksjomat Archimedesa ― Archimedes' axiom
* aksjomaty Kołmogorowa ― Kolmogorov's axioms
* aksjomaty Hilberta ― Hilbert's axioms
* aksjomat Martina ― Martin’s axiom
* aksjomat Pascha ― Pasch's axiom
* aksjomat ekstensjonalności ― an axiom of existentiality
* aksjomat symplifikacji ― an axiom of simplificaiton
* aksjomat oddzielania ― an axiom of separation
* aksjomat wyboru ― an axiom of choice
* aksjomat geometrii ― an axiom of geometry
* aksjomat równoległości ― an axiom of parallelism
* aksjomat regularności ― an axiom of regularity
* aksjomat zastępowania ― an axiom of replacement
* aksjomat determinacji ― an axiom of determination
* aksjomat ciągłości ― an axiom of continutity
* aksjomat arytmetyki ― an axiom of arithmetic
* aksjomat indukcji ― an axiom of induction
* aksjomat nieskończoności ― an axiom of infinity
* aksjomat zbioru ― an axiom of a set
* aksjomat podzbioru ― an axiom of a subset
* aksjomat teorii ― an axiom of a theory
* aksjomat matematyki ― an axiom of mathematics
* aksjomat sumy ― an axiom of a sum
* aksjomat twierdzenia ― an axiom of a theorum/claim
* aksjomat logiki ― an axiom of logic
* aksjomat ciała ― an axiom of a (mathematical) field
* aksjomat rachunku ― an axiom of a calculation
* aksjomat istnienia ― an axiom of existence
* aksjomat systemu ― an axiom of a system
* aksjomat reguły ― an axiom of a rule
* aksjomat liczb ― an axiom of numbers
* aksjomat przestrzeni ― an axiom of space
* aksjomat grupy ― an axiom of a group
* aksjomat prawa ― an axiom of a law
* spełniać aksjomat ― to satisfy an axiom
* udowadniać aksjomat ― to prove an axiom
* przyjmować/przyjąć aksjomat ― to accept an axiom
* używać/użyć aksjomat ― to apply an axiom
* tworzyć aksjomat ― to construct an axiom
* zakładać/założyć aksjomat ― to assume an axiom
* zawierać aksjomat ― to contain an axiom
* zmienić aksjomat ― to change an axiom
* dodać aksjomat ― to add an axiom
* wprowadzać aksjomat ― to establish an axiom
* definiować aksjomat ― to define an axiom
* określać/określić aksjomat ― to determine an axiom
* rozumieć aksjomat ― to understand an axiom
* wynikać z aksjomatu ― to result from an axiom

### References

* 1 2 Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “aksjoma”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* 1 2 Teresa Sokołowska (09.03.2020) “AKSJOMAT”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]

### Further reading

* aksjomat in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* aksjomat in Polish dictionaries at PWN
* Teresa Sokołowska (09.03.2020) “AKSJOMA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “aksjomat”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “aksjomat”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “aksjoma, aksjomat”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 19
* Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “aksjomat”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN