# նիւթ
## Old Armenian
### Alternative forms

* նիութ (niutʻ)

### Etymology

From նի- (ni-) +‎ հիւթ (hiwtʻ).

### Noun

նիւթ • (niwtʻ)
* element, material, matter, stuff
    նիւթք ― niwtʻkʻ ― materials
    նիւթ հրոյ ― niwtʻ hroy ― matches, incentive, tinder
    նիւթ ցրիւ ― niwtʻ cʻriw ― diffuse matter
    նիւթ եւ տեսակ ― niwtʻ ew tesak ― form and matter
* thing
* subject
    խօսեսցուք զայսր նիւթոյ ― xōsescʻukʻ zaysr niwtʻoy ― let us discourse on this subject
* cause, reason, grounds

#### Derived terms

* անհամանիւթ (anhamaniwtʻ)
* աննիւթ (anniwtʻ)
* աննիւթաբար (anniwtʻabar)
* աննիւթագոյն (anniwtʻagoyn)
* աննիւթական (anniwtʻakan)
* աննիւթապէս (anniwtʻapēs)
* աննիւթաւոր (anniwtʻawor)
* աննիւթեայ (anniwtʻeay)
* աննիւթութիւն (anniwtʻutʻiwn)
* առաջանիւթ (aṙaǰaniwtʻ)
* բազմանիւթ (bazmaniwtʻ)
* բոցանիւթ (bocʻaniwtʻ)
* լուսանիւթ (lusaniwtʻ)
* խաւարանիւթ (xawaraniwtʻ)
* կարծրանիւթ (karcraniwtʻ)
* կարծրանիւթեալ (karcraniwtʻeal)
* համանիւթ (hamaniwtʻ)
* հանգիտանիւթ (hangitaniwtʻ)
* հիւթանիւթ (hiwtʻaniwtʻ)
* հոգենիւթ (hogeniwtʻ)
* հոգիանիւթ (hogianiwtʻ)
* հողանիւթ (hołaniwtʻ)
* հողանիւթեայ (hołaniwtʻeay)
* հողանիւթեան (hołaniwtʻean)
* հրանիւթ (hraniwtʻ)
* հրանիւթագոյ (hraniwtʻagoy)
* հրանիւթական (hraniwtʻakan)
* հրանիւթեայ (hraniwtʻeay)
* մերանիւթ (meraniwtʻ)
* յառաջանիւթ (yaṙaǰaniwtʻ)
* յիսնանիւթեայ (yisnaniwtʻeay)
* ներանիւթեմ (neraniwtʻem)
* նիւթագոյն (niwtʻagoyn)
* նիւթագործեմ (niwtʻagorcem)
* նիւթակ (niwtʻak)
* նիւթակայ (niwtʻakay)
* նիւթական (niwtʻakan)
* նիւթականութիւն (niwtʻakanutʻiwn)
* նիւթակարծր (niwtʻakarcr)
* նիւթակից (niwtʻakicʻ)
* նիւթահաւաք (niwtʻahawakʻ)
* նիւթապաշտ (niwtʻapašt)
* նիւթապաշտութիւն (niwtʻapaštutʻiwn)
* նիւթարկութիւն (niwtʻarkutʻiwn)
* նիւթացուցանեմ (niwtʻacʻucʻanem)
* նիւթաւոր (niwtʻawor)
* նիւթաւորիմ (niwtʻaworim)
* նիւթեղէն (niwtʻełēn)
* նիւթեղինագոյն (niwtʻełinagoyn)
* նիւթեղինապէս (niwtʻełinapēs)
* նիւթեղինութիւն (niwtʻełinutʻiwn)
* նիւթեմ (niwtʻem)
* նիւթիչ (niwtʻičʻ)
* նիւթծուն (niwtʻcun)
* նիւթութիւն (niwtʻutʻiwn)
* նիւթումն (niwtʻumn)
* շարանիւթեմ (šaraniwtʻem)
* չարանիւթ (čʻaraniwtʻ)
* չորեքնիւթեայ (čʻorekʻniwtʻeay)
* պղնձանիւթ (płnjaniwtʻ)
* վատանիւթ (vataniwtʻ)
* ւիւթանիւթ (wiwtʻaniwtʻ)
* փշանիւթ (pʻšaniwtʻ)
* փրկանիւթ (pʻrkaniwtʻ)
* քառանիւթ (kʻaṙaniwtʻ)
* քառանիւթեայ (kʻaṙaniwtʻeay)
* քոյինանիւթ (kʻoyinaniwtʻ)
* քրովբէանիւթ (kʻrovbēaniwtʻ)

#### Descendants

* Armenian: → նյութ (nyutʻ) (learned), > նութ (nutʻ) (inherited)
* → Old Georgian: ნივთი (nivti)
** Georgian: ნივთი (nivti)

### References

* ↑ Pedersen, Holger (1906) “Armenisch und die Nachbarsprachen”, in Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung auf dem Gebiete der Indogermanischen Sprachen (in German), volume 39, number 3, pages 436–437
* ↑ Ačaṙean, Hračʻeay (1977) “նիւթ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume III, Yerevan: University Press, page 455ab
* ↑ J̌ahukyan, Geworg (2010) “նիւթ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 569

### Further reading

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “նիւթ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “նիւթ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy