# նախանձ
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian նախանձ (naxanj).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /nɑˈχɑnd͡z/, [nɑχɑ́nd͡z]
* (Western Armenian) IPA: /nɑˈχɑnt͡s/, [nɑχɑ́nt͡sʰ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

նախանձ • (naxanj)
* envy, jealousy
    նախանձ առաջացնել ― naxanj aṙaǰacʻnel ― to excite/rouse envy
* envious person

#### Declension
### Adjective

նախանձ • (naxanj) (superlative ամենանախանձ)
* envious, jealous

#### Related terms

* նախանձել (naxanjel)

## Old Armenian
### Etymology

The origin is uncertain.

### Noun

նախանձ • (naxanj)
* jealousy, envy
    առ նախանձու ― aṙ naxanju ― enviously, invidiously
    նախանձ կրել յումեքէ ― naxanj krel yumekʻē ― to be envied
    նախանձու մաշիլ ― naxanju mašil ― to pine away with envy, to be eaten up with envy
    ի նախանձ բարկութեան բրդիլ ― i naxanj barkutʻean brdil ― to burst with envy
    նախանձ առնուլ, բերել, ի նախանձ բերիլ, մտանել ― naxanj aṙnul, berel, i naxanj beril, mtanel ― to envy, to be envious of, to grow jealous, to bear envy
    նախանձ արկանել յոք, ի նախանձ ածել զոք ― naxanj arkanel yokʻ, i naxanj acel zokʻ ― to fill with jealousy or envy
    ի նախանձ գրգռել զոք ― i naxanj grgṙel zokʻ ― to arouse the jealousy of, to create envy
    վառիլ նախանձու ընդ ― vaṙil naxanju ənd ― to become jealous
    ի նախանձ վառիլ ընդ ումեք ― i naxanj vaṙil ənd umekʻ ― to be jealous of
* rancour, hatred
    խնդրել զնախանձ ― xndrel znaxanj ― to revenge, to take vengeance
* emulation, rivalry
    նախանձ առնուլ, բերել, ի նախանձ բերիլ, մտանել ― naxanj aṙnul, berel, i naxanj beril, mtanel ― to rival, to vie with
    նախանձ արկանել յոք, ի նախանձ ածել զոք ― naxanj arkanel yokʻ, i naxanj acel zokʻ ― to move, excite or provoke to emulation
    նախանձ դնել ― naxanj dnel ― to emulate, to rival
    ի նախանձ նմանութեան ուրուք կրթիլ ― i naxanj nmanutʻean urukʻ krtʻil ― to emulate a person, to desire to imitate him
    նախանձ առաքինութեան դնել ընդ ումեք ― naxanj aṙakʻinutʻean dnel ənd umekʻ ― to desire to emulate a person's virtues
* zeal, fervour, warmth
    տիրասէր նախանձ ― tirasēr naxanj ― attachment, affection; zeal
    նախանձ առնել ― naxanj aṙnel ― to fascinate, to charm, to bewitch, to cast a spell on
    ո՜ անմիտ գաղատացիք, ո՞ նախանձ արար զձեզ ― o$^!$ anmit gałatacʻikʻ, o$^?$ naxanj arar zjez ― o foolish Galatians, who hath bewitched you?

#### Derived terms

* աննախանձ (annaxanj)
* աննախանձաբար (annaxanjabar)
* աննախանձապէս (annaxanjapēs)
* աննախանձաւորութիւն (annaxanjaworutʻiwn)
* աննախանձելի (annaxanjeli)
* աննախանձոտ (annaxanjot)
* աննախանձութիւն (annaxanjutʻiwn)
* աստուածանախանձ (astuacanaxanj)
* արժանանախանձ (aržananaxanj)
* արիւնախանձ (ariwnaxanj)
* բարենախանձ (barenaxanj)
* բարենախանձեալ (barenaxanjeal)
* գետնանախանձ (getnanaxanj)
* գետնանախանձութիւն (getnanaxanjutʻiwn)
* դիւրանախանձ (diwranaxanj)
* երկրանախանձ (erkranaxanj)
* ինքնանախանձ (inkʻnanaxanj)
* հեղձանախանձ (hełjanaxanj)
* հոմանախանձորդ (homanaxanjord)
* մարդանախանձ (mardanaxanj)
* մոլենախանձ (molenaxanj)
* յորդանախանձ (yordanaxanj)
* նախանձաբեկ (naxanjabek)
* նախանձաբեկիմ (naxanjabekim)
* նախանձաբեկութիւն (naxanjabekutʻiwn)
* նախանձալից (naxanjalicʻ)
* նախանձախնդիր (naxanjaxndir)
* նախանձակից (naxanjakicʻ)
* նախանձակոծութիւն (naxanjakocutʻiwn)
* նախանձամիտ (naxanjamit)
* նախանձայոյզ (naxanjayoyz)
* նախանձառու (naxanjaṙu)
* նախանձասէր (naxanjasēr)
* նախանձարկու (naxanjarku)
* նախանձարկութիւն (naxanjarkutʻiwn)
* նախանձաւոր (naxanjawor)
* նախանձաւորութիւն (naxanjaworutʻiwn)
* նախանձելի (naxanjeli)
* նախանձեցուցանեմ (naxanjecʻucʻanem)
* նախանձընդդէմ (naxanjənddēm)
* նախանձիկ (naxanjik)
* նախանձիմ (naxanjim)
* նախանձկոտ (naxanjkot)
* նախանձողական (naxanjołakan)
* նախանձոտ (naxanjot)
* նախանձորդ (naxanjord)
* նախանձուկ (naxanjuk)
* նմանանախանձ (nmananaxanj)
* չարանախանձ (čʻaranaxanj)
* չարանախանձող (čʻaranaxanjoł)
* չարանախանձութիւն (čʻaranaxanjutʻiwn)
* ստորանախանձ (storanaxanj)
* վատանախանձ (vatanaxanj)
* քինանախանձու (kʻinanaxanju)

#### Descendants

* Armenian: նախանձ (naxanj)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “նախանձ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “նախանձ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “նախանձ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press