# leabhar
## Irish
### Pronunciation

* (Munster) IPA: /lʲɑuɾˠ/
* (Connacht) IPA: /l̠ʲəuɾˠ/
* (Ulster) IPA: /l̠ʲoːɾˠ/

### Etymology 1

From Old Irish lebor, from Latin liber.

#### Noun

leabhar m (genitive singular leabhair, nominative plural leabhair or leabhartha)
* book

##### Declension

bare forms
case
singular
plural
nominative
leabhar
leabhair
vocative
a leabhair
a leabhara
genitive
leabhair
leabhar
dative
leabhar
leabhair
forms with the definite article
case
singular
plural
nominative
an leabhar
na leabhair
genitive
an leabhair
na leabhar
dative
leis an leabhar don leabhar
leis na leabhair :
Alternative plurals:
* leabhartha, leabhra
* leabhairidhe (Ulster)

##### Derived terms

* bunleabhar
* closleabhar
* imleabhar
* irisleabhar
* leabhar ama
* leabhar bord íseal
* leabhar miontuairiscí
* leabhar nótaí
* leabhar oiris
* leabhar póca
* leabhar tábla caife
* leabharcheardaíocht
* leabhareolaíocht
* leabharlann
* leabharliosta
* leabhrán
* mórleabhar
* ríomhleabhar
* seicleabhar
* siopa leabhar
* téacsleabhar

### Etymology 2

See leabhair.

#### Adjective

leabhar (genitive singular masculine leabhair, genitive singular feminine leabhaire, comparative leabhaire)
* Alternative form of leabhair (“long and slender; lithe, supple, pliant”)

##### Declension
### Etymology 3

See liúr.

#### Noun

leabhar m (genitive singular leabhair, nominative plural leabhair)
* Alternative form of liúr (“long rod, staff, pole; stroke, blow”)

##### Declension

bare forms
case
singular
plural
nominative
leabhar
leabhair
vocative
a leabhair
a leabhara
genitive
leabhair
leabhar
dative
leabhar
leabhair
forms with the definite article
case
singular
plural
nominative
an leabhar
na leabhair
genitive
an leabhair
na leabhar
dative
leis an leabhar don leabhar
leis na leabhair :

#### Verb

leabhar (present analytic leabhraíonn, future analytic leabhróidh, verbal noun leabhart, past participle leabhartha)
* (transitive) Alternative form of liúr (“beat, trounce”)

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | leabhraím | leabhraíonn tú; leabhraír$^†$ | leabhraíonn sé, sí | leabhraímid; leabhraíonn muid | leabhraíonn sibh | leabhraíonn siad; leabhraíd$^†$ | a leabhraíonn; a leabhraíos | leabhraítear |
| indicative | past | leabhair mé; leabhraíos | leabhair tú; leabhraís | leabhair sé, sí | leabhraíomar; leabhair muid | leabhair sibh; leabhraíobhair | leabhair siad; leabhraíodar | a leabhair / ar leabhair* | leabhraíodh |
| indicative | past habitual | leabhraínn | leabhraíteá | leabhraíodh sé, sí | leabhraímis; leabhraíodh muid | leabhraíodh sibh | leabhraídís; leabhraíodh siad | a leabhraíodh / a leabhraíodh* | leabhraítí |
| future | future | leabhróidh mé; leabhród; leabhróchaidh mé$^†$ | leabhróidh tú; leabhróir$^†$; leabhróchaidh tú$^†$ | leabhróidh sé, sí; leabhróchaidh sé, sí$^†$ | leabhróimid; leabhróidh muid; leabhróchaimid$^†$; leabhróchaidh muid$^†$ | leabhróidh sibh; leabhróchaidh sibh$^†$ | leabhróidh siad; leabhróid$^†$; leabhróchaidh siad$^†$ | a leabhróidh; a leabhrós; a leabhróchaidh$^†$; a leabhróchas$^†$ | leabhrófar; leabhróchar$^†$ |
| conditional | conditional | leabhróinn; leabhróchainn$^†$ | leabhrófá; leabhróchthá$^†$ | leabhródh sé, sí; leabhróchadh sé, sí$^†$ | leabhróimis; leabhródh muid; leabhróchaimis$^†$; leabhróchadh muid$^†$ | leabhródh sibh; leabhróchadh sibh$^†$ | leabhróidís; leabhródh siad; leabhróchadh siad$^†$ | a leabhródh; a leabhróchadh$^†$ / a leabhródh*; a leabhróchadh*$^†$ | leabhrófaí; leabhróchthaí$^†$ |
| subjunctive | present | go leabhraí mé; go leabhraíod$^†$ | go leabhraí tú; go leabhraír$^†$ | go leabhraí sé, sí | go leabhraímid; go leabhraí muid | go leabhraí sibh | go leabhraí siad; go leabhraíd$^†$ | — | go leabhraítear |
| subjunctive | past | dá leabhraínn | dá leabhraíteá | dá leabhraíodh sé, sí | dá leabhraímis; dá leabhraíodh muid | dá leabhraíodh sibh | dá leabhraídís; dá leabhraíodh siad | — | dá leabhraítí |
| imperative | imperative | leabhraím | leabhair | leabhraíodh sé, sí | leabhraímis | leabhraígí; leabhraídh$^†$ | leabhraídís | — | leabhraítear |
| verbal noun | verbal noun | leabhairt | leabhairt | leabhairt | leabhairt | leabhairt | leabhairt | leabhairt | leabhairt |
| past participle | past participle | leabhartha | leabhartha | leabhartha | leabhartha | leabhartha | leabhartha | leabhartha | leabhartha |
* indirect relative † archaic or dialect form

### References

* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 202, page 102
* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 222, page 83
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “lebor”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “leabhar”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* Dinneen, Patrick S. (1904) “leaḃar”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 422
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “leabhar”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “leabhar”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2025

## Scottish Gaelic
### Etymology

From Old Irish lebor, from Latin liber.

### Pronunciation

* (Lewis) IPA: /ˈʎɔ.əɾ/, /ˈʎɔ.ɔɾ/, [ˈʎɔ̝.əɾ]
* (Harris) IPA: /ˈʎɔˑ.əɾ/
* (Uist, Barra, Skye) IPA: /ˈʎɛ̯ɔˑ.əɾ/, /ˈʎe̯ɔˑ.əɾ/
* (Wester Ross) IPA: /ˈʎɛ̯ɔ.uɾ/, /ʎe.uɾ/

### Noun

leabhar m (genitive singular leabhair, plural leabhraichean)
* book, volume
    Seo an leabhar leamsa. ― This is my book.

#### Declension

* Alternative vocative: leabhra (only in fossilised phrases)

#### Derived terms

* bùth-leabhraichean (“bookshop”)
* Leabhar Ghnìomharan nan Abstol (“Acts”)
* leabhar-cheist (“catechism”)
* leabhar-cùnntais (“ledger”)
* leabhar-fiosrachaidh (“reference book”)
* leabhar-iùil (“guidebook”)
* leabhar-làimhe (“handbook”)
* leabhar-latha (“diary”)
* leabhar-pòcaid (“pocketbook”)
* leabharlann (“library”)
* stàile-leabhraichean (“bookstall”)
* teacs-leabhar m (“textbook”)

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “lebor”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* ↑ Oftedal, M. (1956) A linguistic survey of the Gaelic dialects of Scotland, Vol. III: The Gaelic of Leurbost, Isle of Lewis, Oslo: Norsk Tidsskrift for Sprogvidenskap
* ↑ John MacPherson (1945) The Gaelic dialect of North Uist (Thesis)‎, Edinburgh: University of Edinburgh
* ↑ Borgstrøm, Carl Hj. (1937) The dialect of Barra in the Outer Hebrides, Oslo: Norsk Tidsskrift for Sprogvidenskap
* ↑ Roy Wentworth (2003) Gaelic Words and Phrases From Wester Ross / Faclan is Abairtean à Ros an Iar, Inverness: CLÀR, →ISBN
* Edward Dwelly (1911) “leabhar”, in Faclair Gàidhlig gu Beurla le Dealbhan [The Illustrated Gaelic–English Dictionary]‎, 10th edition, Edinburgh: Birlinn Limited, →ISBN