# նոր
## Armenian
### Etymology

Inherited from Old Armenian նոր (nor).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /noɾ/, [noɾ]
* (Western Armenian) IPA: /noɾ/, [noɾ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Adjective

նոր • (nor) (superlative ամենանոր)
* new; fresh
    Synonym: թազա (tʻaza) (colloquial, dialectal)
    Antonym: հին (hin)
    նոր գիրք ― nor girkʻ ― new book
    նոր մեքենա ― nor mekʻena ― new car

#### Usage notes

Also functions as a prefix with the meaning neo-, e.g. նորդասականություն (nordasakanutʻyun, “neoclassicism”).

#### Declension
### Adverb

նոր • (nor)
* just, just now; not long ago, recently
    ես իրեն նոր տեսա ― es iren nor tesa ― I just saw him
    նրանք նոր գնացին ― nrankʻ nor gnacʻin ― they just left

### Conjunction

նոր • (nor)
* (colloquial) then
    Synonyms: հետո (heto), ապա (apa)

### Derived terms

* Նոր Աֆոն (Nor Afon)
* Նոր Զելանդիա (Nor Zelandia)
* Նոր Նախիջևան (Nor Naxiǰewan)
* Նոր Տարի (Nor Tari)
* նորաբնակ (norabnak)
* նորահարուստ (noraharust)
* նորաոճ (noraoč)
* նորույթ (noruytʻ)

## Old Armenian
### Etymology

From Proto-Indo-European *nowr̥ós, from *newr̥ós, from *néwos. Closest cognates are Ancient Greek νεαρός (nearós, “young”) and Latin noverca (“stepmother, new mother”).

### Adjective

նոր • (nor)
* new, fresh, young
    նոր ոմն Ղեւոնդիոս ― nor omn Łewondios ― like a second Leontius
    ամիս նորոց ― amis norocʻ ― the month of first fruits
* novel, recent, modern
    ի նորումն/նորումս ― i norumn/norums ― at present; under the new dispensation, according to the Christian law; now, in the present age
* strange, extraordinary, curious
    նոր ինչ ― nor inčʻ ― curiosity
* inexperienced, unpracticed, new, raw

#### Declension
### Adverb

նոր • (nor)
* newly, lately, freshly, recently
    նոր նորոգող բնութեան մերոյ ― nor norogoł bnutʻean meroy ― the Renewer of our nature

#### Derived terms

* լուսանորոգ (lusanorog)
* լուսանորոգեմ (lusanorogem)
* մշտանորոգ (mštanorog)
* նորաբարբառ (norabarbaṙ)
* նորաբեր (noraber)
* նորաբողբոջ (norabołboǰ)
* նորաբոյս (noraboys)
* նորագին (noragin)
* նորագիւտ (noragiwt)
* նորագոյն (noragoyn)
* նորագործ (noragorc)
* նորագործեմ (noragorcem)
* նորագործութիւն (noragorcutʻiwn)
* նորագրեմ (noragrem)
* նորադարձ (noradarj)
* նորադիտակ (noraditak)
* նորազգեստ (norazgest)
* նորազուարճ (norazuarč)
* նորաթագ (noratʻag)
* նորաթեք (noratʻekʻ)
* նորախայծ (noraxayc)
* նորախնդիր (noraxndir)
* նորախողխող (noraxołxoł)
* նորախոց (noraxocʻ)
* նորածան (noracan)
* նորածին (noracin)
* նորածնանիմ (noracnanim)
* նորածնիմ (noracnim)
* նորածնութիւն (noracnutʻiwn)
* նորածնունդ (noracnund)
* նորակատար (norakatar)
* նորակարգ (norakarg)
* նորակերպ (norakerp)
* նորակերտ (norakert)
* նորակերտեմ (norakertem)
* նորակնիք (noraknikʻ)
* նորակնուք (noraknukʻ)
* նորակոչ (norakočʻ)
* նորակտուտ (noraktut)
* նորակրօն (norakrōn)
* նորակրօնութիւն (norakrōnutʻiwn)
* նորահաս (norahas)
* նորահասակ (norahasak)
* նորահատ (norahat)
* նորահարսն (noraharsn)
* նորահաւատ (norahawat)
* նորահնար (norahnar)
* նորահրաշ (norahraš)
* նորահրատ (norahrat)
* նորաձայն (norajayn)
* նորաձայնութիւն (norajaynutʻiwn)
* նորաձեւ (norajew)
* նորաձեւեմ (norajewem)
* նորաձեւիչ (norajewičʻ)
* նորաձեւութիւն (norajewutʻiwn)
* նորաճաշակ (noračašak)
* նորամարզ (noramarz)
* նորամուտ (noramut)
* նորամսութիւն (noramsutʻiwn)
* նորանամ (noranam)
* նորանկար (norankar)
* նորանշան (noranšan)
* նորանշոյլ (noranšoyl)
* նորանոր (noranor)
* նորանորոգ (noranorog)
* նորաշաւիղ (norašawił)
* նորաշէն (norašēn)
* նորապաղ (norapał)
* նորապաճոյճ (norapačoyč)
* նորապատում (norapatum)
* նորապարգեւ (norapargew)
* նորապէս (norapēs)
* նորապսակ (norapsak)
* նորասացիկ (norasacʻik)
* նորասէր (norasēr)
* նորասնունդ (norasnund)
* նորաստեղծ (norastełc)
* նորաստեղծեմ (norastełcem)
* նորաստեղծում (norastełcum)
* նորասքանչ (noraskʻančʻ)
* նորասքանչութիւն (noraskʻančʻutʻiwn)
* նորավարժ (noravarž)
* նորատեսիլ (noratesil)
* նորատեսութիւն (noratesutʻiwn)
* նորատիք (noratikʻ)
* նորատունկ (noratunk)
* նորատուր (noratur)
* նորարար (norarar)
* նորացոյց (noracʻoycʻ)
* նորացուցանեմ (noracʻucʻanem)
* նորափայլակ (norapʻaylak)
* նորափառ (norapʻaṙ)
* նորափառախնդիր (norapʻaṙaxndir)
* նորափառութիւն (norapʻaṙutʻiwn)
* նորափետուր (norapʻetur)
* նորափթիթ (norapʻtʻitʻ)
* նորափոխութիւն (norapʻoxutʻiwn)
* նորափոր (norapʻor)
* նորաքաղաք (norakʻałakʻ)
* նորեկ (norek)
* նորեմ (norem)
* նորընծայ (norəncay)
* նորընծայեալ (norəncayeal)
* նորընծայութիւն (norəncayutʻiwn)
* նորընկալ (norənkal)
* նորընտիր (norəntir)
* նորի (nori)
* նորիմաց (norimacʻ)
* նորհաւատ (norhawat)
* նորոգ (norog)
* նորոգագոյն (norogagoyn)
* նորոգագործ (norogagorc)
* նորոգագործութիւն (norogagorcutʻiwn)
* նորոգազարդ (norogazard)
* նորոգական (norogakan)
* նորոգաձեւ (norogajew)
* նորոգայարդար (norogayardar)
* նորոգանամ (noroganam)
* նորոգանուագ (noroganuag)
* նորոգաշէն (norogašēn)
* նորոգապէս (norogapēs)
* նորոգատեսիլ (norogatesil)
* նորոգատուր (norogatur)
* նորոգափայլ (norogapʻayl)
* նորոգեմ (norogem)
* նորոգիչ (norogičʻ)
* նորոգութիւն (norogutʻiwn)
* նորոգումն (norogumn)
* նորութիւն (norutʻiwn)
* նորումն (norumn)
* նորուս (norus)
* նորուսումն (norusumn)
* նորօրէն (norōrēn)
* նորօրինակ (norōrinak)
* վերանորոգեմ (veranorogem)

#### Descendants

* Armenian: նոր (nor)

### References

* Gočanean, Pōġos (2011) Dasakan grabari gorcnakan kʻerakanutʻiwn [Practical Grammar of Classical Old Armenian]‎ (in Armenian), Vienna and Yerevan: Mekhitarist Press, page 65
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “նոր”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “նոր”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “նոր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press