# ամէն
## Old Armenian
### Alternative forms

* ամեն (amen)

### Etymology

From Proto-Indo-European *sm̥mo-, from *sem-, + suffix -էն (-ēn).

### Adjective

ամէն • (amēn)
* all, every
** 5th century, Koriwn, Varkʻ Maštocʻi [The Life of Maštocʻ] chapter 26: […] զամէն մնացեալսն յանձն առնէր շնրհացն Աստուծոյ […] […] zamēn mnacʻealsn yanjn aṙnēr šnrhacʻn Astucoy […]

#### Synonyms

* ամենայն (amenayn)

### Noun

ամէն • (amēn)
* everything, everyone
** 5th century, Pʻawstos Buzand, Hayoc Patmutʻiwnʻ [History of the Armenians] : […] ասացին զամէնն […] […] asacʻin zamēnn […]

#### Derived terms

* ամենաբազում (amenabazum)
* ամենաբախտ (amenabaxt)
* ամենաբաղձ (amenabałj)
* ամենաբանդ (amenaband)
* ամենաբանտ (amenabant)
* ամենաբաշխ (amenabašx)
* ամենաբարեձեւ (amenabarejew)
* ամենաբարեպաշտ (amenabarepašt)
* ամենաբարեպաշտիկ (amenabarepaštik)
* ամենաբարի (amenabari)
* ամենաբարիոք (amenabariokʻ)
* ամենաբարձր (amenabarjr)
* ամենաբարւոք (amenabarwokʻ)
* ամենաբաւ (amenabaw)
* ամենաբաւական (amenabawakan)
* ամենաբեր (amenaber)
* ամենաբերկրեալ (amenaberkreal)
* ամենաբժիշկ (amenabžišk)
* ամենաբիծ (amenabic)
* ամենաբոլոր (amenabolor)
* ամենաբոյծ (amenaboyc)
* ամենաբոյս (amenaboys)
* ամենաբուժ (amenabuž)
* ամենաբուղխ (amenabułx)
* ամենաբուրեան (amenaburean)
* ամենագարշ (amenagarš)
* ամենագեղ (amenageł)
* ամենագեղեցիկ (amenagełecʻik)
* ամենագերագոյն (amenageragoyn)
* ամենագէտ (amenagēt)
* ամենագթած (amenagtʻac)
* ամենագիշեր (amenagišer)
* ամենագիտակ (amenagitak)
* ամենագիտող (amenagitoł)
* ամենագիտութիւն (amenagitutʻiwn)
* ամենագիւտ (amenagiwt)
* ամենագլուխ (amenaglux)
* ամենագոհար (amenagohar)
* ամենագոյ (amenagoy)
* ամենագոյն (amenagoyn)
* ամենագով (amenagov)
* ամենագովելի (amenagoveli)
* ամենագովեստ (amenagovest)
* ամենագործ (amenagorc)
* ամենագործութիւն (amenagorcutʻiwn)
* ամենագորով (amenagorov)
* ամենագութ (amenagutʻ)
* ամենագրաւ (amenagraw)
* ամենադաժան (amenadažan)
* ամենադաւ (amenadaw)
* ամենադէտ (amenadēt)
* ամենադժնդակ (amenadžndak)
* ամենադժնեայ (amenadžneay)
* ամենադժոխ (amenadžox)
* ամենադժուար (amenadžuar)
* ամենադժպատեհ (amenadžpateh)
* ամենադիր (amenadir)
* ամենադից (amenadicʻ)
* ամենաերեւելի (amenaereweli)
* ամենազազիր (amenazazir)
* ամենազան (amenazan)
* ամենազարդ (amenazard)
* ամենազգաստ (amenazgast)
* ամենազգի (amenazgi)
* ամենազդեցիկ (amenazdecʻik)
* ամենազեղուն (amenazełun)
* ամենազուարճ (amenazuarč)
* ամենազօր (amenazōr)
* ամենազօրութիւն (amenazōrutʻiwn)
* ամենաթագաւոր (amenatʻagawor)
* ամենաթափուր (amenatʻapʻur)
* ամենաթշուառ (amenatʻšuaṙ)
* ամենաթշուառութիւն (amenatʻšuaṙutʻiwn)
* ամենաժամ (amenažam)
* ամենաժաման (amenažaman)
* ամենաժանդ (amenažand)
* ամենաժանտ (amenažant)
* ամենաժողով (amenažołov)
* ամենաժուժկալ (amenažužkal)
* ամենալաւ (amenalaw)
* ամենալաւութիւն (amenalawutʻiwn)
* ամենալի (amenali)
* ամենալիր (amenalir)
* ամենալիրբ (amenalirb)
* ամենալից (amenalicʻ)
* ամենալոյս (amenaloys)
* ամենալուսասփիւռ (amenalusaspʻiwṙ)
* ամենալուսաւոր (amenalusawor)
* ամենալուր (amenalur)
* ամենալրութիւն (amenalrutʻiwn)
* ամենալցոյց (amenalcʻoycʻ)
* ամենախահութիւն (amenaxahutʻiwn)
* ամենախաղաղ (amenaxałał)
* ամենախայծ (amenaxayc)
* ամենախայտ (amenaxayt)
* ամենախառնաբար (amenaxaṙnabar)
* ամենախիղճ (amenaxiłč)
* ամենախնամ (amenaxnam)
* ամենախնկաւոր (amenaxnkawor)
* ամենախոհութիւն (amenaxohutʻiwn)
* ամենախոր (amenaxor)
* ամենախումբ (amenaxumb)
* ամենածախ (amenacax)
* ամենածաղիկ (amenacałik)
* ամենածաղր (amenacałr)
* ամենածայր (amenacayr)
* ամենածայրագոյն (amenacayragoyn)
* ամենածին (amenacin)
* ամենածնող (amenacnoł)
* ամենակազմ (amenakazm)
* ամենակալ (amenakal)
* ամենակալական (amenakalakan)
* ամենակալութիւն (amenakalutʻiwn)
* ամենակատար (amenakatar)
* ամենակատարութիւն (amenakatarutʻiwn)
* ամենակար (amenakar)
* ամենակարծ (amenakarc)
* ամենակարող (amenakaroł)
* ամենակարութիւն (amenakarutʻiwn)
* ամենակարօտ (amenakarōt)
* ամենակեր (amenaker)
* ամենակերակրիչ (amenakerakričʻ)
* ամենակերտ (amenakert)
* ամենակերտող (amenakertoł)
* ամենակեցոյց (amenakecʻoycʻ)
* ամենակիր (amenakir)
* ամենակործան (amenakorcan)
* ամենակուլ (amenakul)
* ամենակուռ (amenakuṙ)
* ամենակրող (amenakroł)
* ամենահաճելի (amenahačeli)
* ամենահաճոյ (amenahačoy)
* ամենահամ (amenaham)
* ամենահամբաւ (amenahambaw)
* ամենահամուռ (amenahamuṙ)
* ամենահայեաց (amenahayeacʻ)
* ամենահայր (amenahayr)
* ամենահանդէս (amenahandēs)
* ամենահառաչ (amenahaṙačʻ)
* ամենահաս (amenahas)
* ամենահասարակ (amenahasarak)
* ամենահաստիչ (amenahastičʻ)
* ամենահատ (amenahat)
* ամենահարթ (amenahartʻ)
* ամենահարուած (amenaharuac)
* ամենահարուստ (amenaharust)
* ամենահաւաք (amenahawakʻ)
* ամենահեզ (amenahez)
* ամենահեշտ (amenahešt)
* ամենահզօր (amenahzōr)
* ամենահնար (amenahnar)
* ամենահնարապէս (amenahnarapēs)
* ամենահնարութիւն (amenahnarutʻiwn)
* ամենահռչակ (amenahṙčʻak)
* ամենահռչակելի (amenahṙčʻakeli)
* ամենահրաշ (amenahraš)
* ամենահրաշափառ (amenahrašapʻaṙ)
* ամենաձայն (amenajayn)
* ամենաձեւ (amenajew)
* ամենաճառագայթ (amenačaṙagaytʻ)
* ամենաճշմարիտ (amenačšmarit)
* ամենամարտիկ (amenamartik)
* ամենամաքուր (amenamakʻur)
* ամենամեծ (amenamec)
* ամենամեղ (amenameł)
* ամենամերձ (amenamerj)
* ամենամպարիշտ (amenamparišt)
* ամենամօտ (amenamōt)
* ամենայաղթ (amenayałtʻ)
* ամենայաղթող (amenayałtʻoł)
* ամենայայտ (amenayayt)
* ամենայաջողակ (amenayaǰołak)
* ամենայարդար (amenayardar)
* ամենայարդարութիւն (amenayardarutʻiwn)
* ամենայարմար (amenayarmar)
* ամենայարմարագոյն (amenayarmaragoyn)
* ամենայն (amenayn)
* ամենայորդոր (amenayordor)
* ամենայօժար (amenayōžar)
* ամենանահատակ (amenanahatak)
* ամենանբիծ (amenanbic)
* ամենանզով (amenanzov)
* ամենանկատ (amenankat)
* ամենանձուկ (amenanjuk)
* ամենանուազ (amenanuaz)
* ամենանուաստ (amenanuast)
* ամենանուշակ (amenanušak)
* ամենաշահ (amenašah)
* ամենաշահութիւն (amenašahutʻiwn)
* ամենաշատ (amenašat)
* ամենաշէջ (amenašēǰ)
* ամենաշիջոյց (amenašiǰoycʻ)
* ամենաշխարհիկ (amenašxarhik)
* ամենաշնորհ (amenašnorh)
* ամենաշնորհող (amenašnorhoł)
* ամենաչար (amenačʻar)
* ամենաչարչարող (amenačʻarčʻaroł)
* ամենապահ (amenapah)
* ամենապայծառ (amenapaycaṙ)
* ամենապանծալի (amenapancali)
* ամենապատաղ (amenapatał)
* ամենապատար (amenapatar)
* ամենապատիժ (amenapatiž)
* ամենապատիկ (amenapatik)
* ամենապատիր (amenapatir)
* ամենապատիւ (amenapatiw)
* ամենապատկապէս (amenapatkapēs)
* ամենապատկառ (amenapatkaṙ)
* ամենապատճառ (amenapatčaṙ)
* ամենապատշաճ (amenapatšač)
* ամենապատրաստ (amenapatrast)
* ամենապար (amenapar)
* ամենապարգեւ (amenapargew)
* ամենապարգեւող (amenapargewoł)
* ամենապարծ (amenaparc)
* ամենապարկեշտ (amenaparkešt)
* ամենապարտ (amenapart)
* ամենապետ (amenapet)
* ամենապետութիւն (amenapetutʻiwn)
* ամենապէս (amenapēs)
* ամենապիկար (amenapikar)
* ամենապիղծ (amenapiłc)
* ամենապիտութիւն (amenapitutʻiwn)
* ամենապոռնիկ (amenapoṙnik)
* ամենապտղութիւն (amenaptłutʻiwn)
* ամենապտուղ (amenaptuł)
* ամենաջողակ (amenaǰołak)
* ամենառատ (amenaṙat)
* ամենառատութիւն (amenaṙatutʻiwn)
* ամենառաքինասէր (amenaṙakʻinasēr)
* ամենառաքինի (amenaṙakʻini)
* ամենասատակութիւն (amenasatakutʻiwn)
* ամենասեպհական (amenasephakan)
* ամենասէր (amenasēr)
* ամենասխալ (amenasxal)
* ամենասուրբ (amenasurb)
* ամենասպառ (amenaspaṙ)
* ամենաստացկութիւն (amenastacʻkutʻiwn)
* ամենաստեղծ (amenastełc)
* ամենաստեղծիչ (amenastełcičʻ)
* ամենասրբազան (amenasrbazan)
* ամենասրբապէս (amenasrbapēs)
* ամենասրբութիւն (amenasrbutʻiwn)
* ամենասրբուհի (amenasrbuhi)
* ամենասփիռ (amenaspʻiṙ)
* ամենասփիւռ (amenaspʻiwṙ)
* ամենասքանչ (amenaskʻančʻ)
* ամենասքանչելի (amenaskʻančʻeli)
* ամենավաճառ (amenavačaṙ)
* ամենավայելուչ (amenavayelučʻ)
* ամենավայելչանամ (amenavayelčʻanam)
* ամենավայելչապէս (amenavayelčʻapēs)
* ամենավայր (amenavayr)
* ամենավաստակ (amenavastak)
* ամենավար (amenavar)
* ամենավարան (amenavaran)
* ամենավէր (amenavēr)
* ամենավիշտ (amenavišt)
* ամենավնաս (amenavnas)
* ամենավսամ (amenavsam)
* ամենավսեմ (amenavsem)
* ամենավստահ (amenavstah)
* ամենավրդով (amenavrdov)
* ամենավրէպ (amenavrēp)
* ամենատաճար (amenatačar)
* ամենատար (amenatar)
* ամենատարած (amenatarac)
* ամենատեղաց (amenatełacʻ)
* ամենատեղի (amenatełi)
* ամենատենչ (amenatenčʻ)
* ամենատես (amenates)
* ամենատեսակ (amenatesak)
* ամենատեսուչ (amenatesučʻ)
* ամենատեսչութիւն (amenatesčʻutʻiwn)
* ամենատէր (amenatēr)
* ամենատխուր (amenatxur)
* ամենատունկ (amenatunk)
* ամենատուր (amenatur)
* ամենատրտում (amenatrtum)
* ամենատօն (amenatōn)
* ամենարար (amenarar)
* ամենարարող (amenararoł)
* ամենարարութիւն (amenararutʻiwn)
* ամենարի (amenari)
* ամենարուեստ (amenaruest)
* ամենաւուրք (amenawurkʻ)
* ամենափայլ (amenapʻayl)
* ամենափառ (amenapʻaṙ)
* ամենափարթամ (amenapʻartʻam)
* ամենափափաքելի (amenapʻapʻakʻeli)
* ամենափթիթ (amenapʻtʻitʻ)
* ամենափոյթ (amenapʻoytʻ)
* ամենափորձ (amenapʻorj)
* ամենափրկիչ (amenapʻrkičʻ)
* ամենաքաջ (amenakʻaǰ)
* ամենաքնին (amenakʻnin)
* ամենաքննող (amenakʻnnoł)
* ամեներաժշտեան (ameneražštean)
* ամեներեւ (amenerew)
* ամեներջանիկ (amenerǰanik)
* ամենեւիմբ (amenewimb)
* ամենեւին (amenewin)
* ամենեքեան (amenekʻean)
* ամենեքին (amenekʻin)
* ամենընդարձակ (amenəndarjak)
* ամենիմաստ (amenimast)
* ամենիշխան (amenišxan)
* ամենիշխօղ (amenišxōł)
* ամենիրաւ (ameniraw)
* ամենիքեան (amenikʻean)
* ամենիքին (amenikʻin)
* ամենողորմ (amenołorm)
* ամենովդ (amenovd)
* ամենովտ (amenovt)
* ամենունակ (amenunak)
* ամենուստ (amenust)
* ամենուրախարար (amenuraxarar)
* ամենսփիւռ (amenspʻiwṙ)
* ամենօրհնեալ (amenōrhneal)
* ամէնադիւց (amēnadiwcʻ)
* ամէնախտալից (amēnaxtalicʻ)
* ամէնաճեցուն (amēnačecʻun)
* ամէնամբիծ (amēnambic)
* ամէնայցելու (amēnaycʻelu)
* ամէնապիկար (amēnapikar)
* ամէնառատ (amēnaṙat)
* ամէնառիւծ (amēnaṙiwc)
* ամէնարար (amēnarar)
* ամէնարժեայ (amēnaržeay)
* ամէնարմատ (amēnarmat)
* ամէնարուեստ (amēnaruest)
* ամէնարփի (amēnarpʻi)
* ամէներանեան (amēneranean)
* ամէներեւելի (amēnereweli)
* ամէներկչոտ (amēnerkčʻot)
* ամէներջանիկ (amēnerǰanik)
* ամէներջանկաբար (amēnerǰankabar)
* ամէներջանկապէս (amēnerǰankapēs)
* ամէնըմբռնող (amēnəmbṙnoł)
* ամէնընդել (amēnəndel)
* ամէնընթաց (amēnəntʻacʻ)
* ամէնընկալ (amēnənkal)
* ամէնիմաստ (amēnimast)
* ամէնիմաստաբար (amēnimastabar)
* ամէնիմաստապէս (amēnimastapēs)
* ամէնիմաստուն (amēnimastun)
* ամէնիմաց (amēnimacʻ)
* ամէնիմացական (amēnimacʻakan)
* ամէնիշխան (amēnišxan)
* ամէնիշխող (amēnišxoł)
* ամէնողորմ (amēnołorm)
* ամէնողորմութիւն (amēnołormutʻiwn)
* ամէնոսկի (amēnoski)
* ամէնունակ (amēnunak)
* ամէնուսոյց (amēnusoycʻ)
* ամէնսփիւռ (amēnspʻiwṙ)
* ամէնօրինակ (amēnōrinak)
* ամէնօրհնեալ (amēnōrhneal)
* ամէնօրհնեան (amēnōrhnean)
* անամենագործ (anamenagorc)
* յամենուստ (yamenust)

#### Descendants

* Armenian: ամեն (amen), ամենա- (amena-)

### References

* ↑ Ačaṙean, Hračʻeay (1971) “ամէն”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume I, Yerevan: University Press, pages 153–155
* ↑ Ačaṙyan, Hračʻya (1940) Hayocʻ lezvi patmutʻyun [History of the Armenian Language] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, pages 36–37

### Further reading

* Awgerean, Mkrtičʻ, Čēlalean, Grigor (1865) “ամէն”, in Aṙjeṙn baṙaran haykaznean lezui [Pocket Dictionary of the Armenian Language] (in Armenian), 2nd edition, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 29a
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836) “ամէն”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume I, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 69b
* J̌axǰaxean, Manuēl (1837) “ամէն”, in Baṙgirkʻ i barbaṙ hay ew italakan [Armenian–Italian Dictionary], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 43c
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “ամէն”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 16
* Xačʻatryan, Lalik (2003) “ամէն”, in Grabari bacʻatrakan baṙaran (Jewabanoren tararžekʻ baṙer) [Explanatory Dictionary of Old Armenian (Morphologically Polysemantic Words)] (in Armenian), Yerevan: Zangak-97, →ISBN, page 22