# nakładać
## Old Polish
### Etymology

From na- +‎ kładać. First attested in 1392.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /nakɫadat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /nakɫadat͡ɕ/

### Verb

nakładać impf
* (attested in Greater Poland) to spend (e.g. money), to pay
** 1888 [1392], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 66:Iaco Drogoslaw wippusczil bratu ty dzedziny i ne chczal na ne nakladacz[Jako Drogosław wypuścił bratu ty dziedziny i nie chciał na nie nakładać]
* (attested in Masovia) to compensate; to cover a cost
** 1920 [1406], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 765, Płońsk:Iaco mne Woyczech szlubil nacladacz, ch[t]ora bi bila scoda w dzedzine... Iaco przes mø Woyczech szlubil nacladacz[Jako mnie Wojciech śubił nakładać, ch[t]ora by była szkoda w dziedzinie... Jako przes mię Wojciech ślubił nakładać]
* (attested in Greater Poland) to trade, to peddle
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 53:Yesthly pyrwey zony rzeczy chowal (sc. mąż) oszobnye y odloszyl dzyeczyam, czo yesth gye myal s pyerwsza zona, ale yesthly gye wmyeszal w obeszczye y nakladal albo thargowal, tho yesth ysz szye gymy obchodzyl, thedy po gyego szmyerczy maya zoszthacz... poszlyedney zenye[Jestli pirwej żony rzeczy chował (sc. mąż) osobnie i odłożył dzieciam, co jest je miał z pierwszą żoną, ale jestli je wmieszał w obeście i nakładał albo targował, to jest iż sie jimi obchodził, tedy po jego śmierci mają zostać... pośledniej żenie]
* (of ears, attested in Sieradz-Łęczyca) to adjust; to straighten
** 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, Łęczyca, page 16:Simea de turpi queritur nate, porrigit, naklada, aures vvlpes nec recipit mente sed aure preces[Simea de turpi queritur nate, porrigit, nakłada, aures vvlpes nec recipit mente sed aure preces]

#### Derived terms

* nakład

#### Related terms

* nakładny
* kładać impf
* kłaść impf
* nakłaść pf

#### Descendants

* Polish: nakładać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “nakładać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish nakładać. By surface analysis, na- +‎ kładać.

### Pronunciation

* IPA: /naˈkwa.dat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /naˈkɫa.dat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -adat͡ɕ
* Syllabification: na‧kła‧dać

### Verb

nakładać impf (perfective nałożyć)
* (transitive) to apply, to put on, to dab (e.g. sunscreen) [with instrumental ‘with what’] [with na (+ accusative) ‘onto what’]
* (transitive) to put on, to dress (to put clothing either on oneself or another) [with dative ‘whom’] [with na (+ accusative) ‘onto what’]
* (transitive) to ladle, to put into (to place into a container or dish) [with accusative] or [with genitive ‘what’], [with dative ‘for whom’], [with na (+ accusative) ‘into what’]
* (transitive) to impose (to enforce, compel to behave in a certain way) [with na (+ accusative) ‘on whom’]
* (transitive) to burden, to load (to impose a load)
* (transitive, obsolete) to add too much of something, to put too much
* (transitive, obsolete) to accustom (to get someone used to something)
    Synonym: przyzwyczajać
* (transitive, Middle Polish) to pay; to cover a charge or cost
    Synonym: łożyć
* (transitive, Middle Polish) to fill up
    Synonym: napełniać
* (intransitive, Middle Polish) to make contact with, to contact; to hold a conversation; to proceed
* (transitive, Middle Polish) used as a light verb
* (reflexive with się) to overlap (to extend over and partly cover something) [with na (+ accusative) ‘onto what’]
    Synonyms: zakładać się, zbiegać się
* (reflexive with się) to overlap (to happen at the same time) [with na (+ accusative) ‘onto what’]
* (reflexive with się, obsolete) to become accustomed, to get used to
    Synonym: przyzwyczajać się

#### Derived terms

* nakładany
* nakład
* nakładacz
* nakładaczka
* nakładarka
* nakładca
* nakładka
* nakładnik
* nakładać kaganiec impf, nałożyć kaganiec pf

#### Related terms

* nakładczy
* nakładkowy
* nakładowy
* nakładczo
* nakładnie
* nakładowo
* nakładczość
* nakładowość
* kładać impf
* kłaść impf
* nakłaść pf

### Further reading

* nakładać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* nakładać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “nakładać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “nakładać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “NAKŁADAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 2016 September 5
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “nakładać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “nakładać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “nakładać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 84