# wracać
## Old Polish
### Etymology

From wrócić +‎ -ać. First attested in the second half of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vra(ː)t͡sat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /vrat͡sat͡ɕ/, /vrɒt͡sat͡ɕ/

### Verb

wracać impf (perfective wrócić)
* (reflexive with się, attested in Lesser Poland) to come back, to go back, to return (to come or go back) [with do (+ genitive) ‘to whom/what’]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 77, 38:Szukachø iego y wraczali se (revertebantur), y rano przichodzili k nemu[Szukachą jego i wracali sie (revertebantur), i rano przychodzili k niemu]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 8, 3:Wraczali szø (reversae sunt) wodi z zemye [idące][Wracały się (reversae sunt) wody z ziemie [idące]]
** 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 6, 11:Wraczala syø do stanow (reversa in castra) y stala tam[Wracała się do stanow (reversa in castra), i stała tam]
* (reflexive with się) to return, to go back (to go back in thought, narration, or argument) [with ku (+ dative) ‘to whom/what’]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 703:Yze svyąthy Yan vypyszal nyektore rzeczy..., a myedzy tymy polozyl zaprzenye svyatego Pyotra... y vracza szye k svemv povyedanyv rzekącz: Przyvyedly ssą Iesucrista do Cayffasza[Iże święty Jan wypisał niektore rzeczy..., a miedzy tymi położył zaprzenie świętego Piotra... i wraca sie k swemu powiedaniu rzekąc: Przywiedli są Jesukrysta od Kaifasza]
* (attested in Greater Poland) to bring (back), to send (back) (to guide someone to a previous or different place)
** 1967 [1427], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 1230, Kościan:Jaco my pan Janusch... nye opowyedal, kedy Pyantha czlowyeka panw Przybislawowy wraczal any my go dal[Jako mi pan Janusz... nie opowiedał, kiedy Pięta człowieka panu Przybysławowi wracał, ani mi go dał]
* to return, to give back (to give something back to its original holder or owner)
** 1856-1870 [1399], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume VIII, number 8289:Czso pani myala Wantrobczina odzenya, to yest wrocyla a nye obwanzala sya ginego wraczacz[Cso pani miała Wątrobczyna odzienia, to jest wrociła a nie obwiązała się jinego wracać]
* to compensate for damage; to give back [with za (+ accusative) ‘for what’ and instrumental ‘with what’]
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 34, 7:Gensze wraczasz nyeprawoszcz ot oczczow synom (reddis iniquitatem... filiis)[Jenże wracasz nieprawość [ot] oćcow synom (reddis iniquitatem... filiis)]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 237:Mami syą strzecz, bichom... przecziwo ludzem slego za sle nye wraczali, ale zasyą dobre za sle[Mamy się strzec, bychom... przeciwo ludziem złego za złe nie wracali, ale zasię dobre za złe]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 647:Bo nam ludzye rzeką, yzeszmy sszmyerny lud a barzo mylosczyvy, yze on nass karze, a my yemv za to slym [nie] vraczamy[Bo nam ludzie rzeką, iżesmy śmierny lud a barzo miłościwy, iże on nas karze a my jemu za to złym [nie] wracamy]
* (attested in Masovia) to return, to restore (to bring something back to an original or previous state)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 226:Slepem wzrok vraczas (caecis visum reparas)[Ślepem wzrokwracasz (caecis visum reparas)]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 82:Thakim obyczayem pany swe opusczywszy... kv wlosthesczy szą wraczayą (ad propria revertuntur)[Takim obyczajem, pany swe opuściwszy... ku włost[n]ości się wracają (ad propria revertuntur)]

#### Derived terms

* wracanie
* wracać cało impf
* wracać obietnice impf
* wracać się zasię impf
* zasię wracać impf

#### Descendants

* Polish: wracać
* Silesian: wrŏcać

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “wrócić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wracać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “wracać się”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish wracać. By surface analysis, wrócić +‎ -ać. Compare Kashubian wracac.

### Pronunciation

* IPA: /ˈvra.t͡sat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈvra.t͡sat͡ɕ/, /ˈvrɒ.t͡sat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -at͡sat͡ɕ
* Syllabification: wra‧cać

### Verb

wracać impf (perfective wrócić)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to come or go back) [with po (+ accusative) ‘for what’]
* (intransitive) to come back, to go back, to return; to turn back (not having reached one's destination, to go back to one's starting point)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to reoccur in time)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to go back in thought, narration, or argument)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to begin engaging with something once again) [with do (+ genitive) ‘to whom/what’], [with na (+ accusative) or pod (+ accusative) ‘for what’]
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to become someone's property once again) [with do (+ genitive) or dative ‘to whom/what’]
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to regain some lost trait) [with do (+ genitive) ‘to what’]
* (transitive) to return (to cause someone to be engaged in something again or to be in a particular state, place in a hierarchy, arrangement or type of activity) [with dative ‘to whom’]
* (transitive) to return (to give something back to its original holder or owner) [with dative ‘to whom’]
* (transitive, colloquial) to turn back (to cause someone or something to stop moving in a particular direction and start moving in the opposite direction until it finds itself back where it was or was before)
* (reflexive with się, expressive) to come back, to return (to come or go back) [with po (+ accusative) ‘for what’]
* (reflexive with się) to come back, to return (to repeat in time)
* (intransitive or reflexive with się) to be returned, to be given back [with dative ‘to whom’]

#### Derived terms

* karma wraca
* kto drogi skraca, ten do domu nie wraca
* wracać do łask impf, wrócić do łask pf
* wracać do normy impf, wrócić do normy pf
* wracać do rzeczywistości impf, wrócić do rzeczywistości pf
* wracać do siebie impf, wrócić do siebie pf
* wracać do żywych impf, wrócić do żywych pf
* wracać na tarczy impf, wrócić na tarczy pf
* wracać na ziemię impf, wrócić na ziemię pf
* wracać z tarczą impf, wrócić z tarczą pf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wracać is one of the most used words in Polish, appearing 3 times in scientific texts, 2 times in news, 5 times in essays, 34 times in fiction, and 30 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 74 times, making it the 875th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “wracać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 679

### Further reading

* wracać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* wracać się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* wracać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wracać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wracać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (07.12.2023) “WRACAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* “WRACAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.12.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “wracać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “wracać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wracać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 718
* wracać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego