# դիւր
## Old Armenian
### Alternative forms

* դեւր (dewr)

### Etymology

The origin is unknown. The same root is found as the second component of classical Old Armenian անդորր (andorr), անդոյր (andoyr). For the relationship of the senses "flat" and "easy" compare հեշտ (hešt, “easy”) and dialectal հեշտրան (heštran, “flat; calm, easy”).

### Noun

դիւր • (diwr)
* plain; flat ground
    ի դիւրի, ի դիւրոջ ― i diwri, i diwroǰ ― in a plain
* ease; contentment; convenience
    դիւր առնել ― diwr aṙnel ― to facilitate; to relieve; to give convenience
    ըստ անձին / ըստ մտոց դիւրի ― əst anjin / əst mtocʻ diwri ― at his ease, as he likes

#### Declension
### Adjective

դիւր • (diwr)
* flat, level
* easy, convenient; pleasant
    ի դիւրի, ի դիւրոջ լինել ― i diwri, i diwroǰ linel ― to live comfortably

#### Declension
### Adverb

դիւր • (diwr)
* easily

#### Derived terms

* անդիւր (andiwr)
* անդիւրական (andiwrakan)
* անձնադիւր (anjnadiwr)
* անձնդիւր (anjndiwr)
* անձնդիւրութիւն (anjndiwrutʻiwn)
* անմտադիւր (anmtadiwr)
* դիւրաբան (diwraban)
* դիւրաբանագոյն (diwrabanagoyn)
* դիւրաբանութիւն (diwrabanutʻiwn)
* դիւրաբար (diwrabar)
* դիւրաբարութիւն (diwrabarutʻiwn)
* դիւրաբարք (diwrabarkʻ)
* դիւրաբեկ (diwrabek)
* դիւրաբեր (diwraber)
* դիւրաբերութիւն (diwraberutʻiwn)
* դիւրաբժշկելի (diwrabžškeli)
* դիւրաբոյժ (diwraboyž)
* դիւրաբոյս (diwraboys)
* դիւրագայթ (diwragaytʻ)
* դիւրագայթակղ (diwragaytʻakł)
* դիւրագայթոտ (diwragaytʻot)
* դիւրագթելի (diwragtʻeli)
* դիւրագթելութիւն (diwragtʻelutʻiwn)
* դիւրագին (diwragin)
* դիւրագիւտ (diwragiwt)
* դիւրագլոր (diwraglor)
* դիւրագլորութիւն (diwraglorutʻiwn)
* դիւրագնալի (diwragnali)
* դիւրագնաց (diwragnacʻ)
* դիւրագոյն (diwragoyn)
* դիւրագործ (diwragorc)
* դիւրագործակից (diwragorcakicʻ)
* դիւրագործելի (diwragorceli)
* դիւրագործող (diwragorcoł)
* դիւրագործութիւն (diwragorcutʻiwn)
* դիւրագորով (diwragorov)
* դիւրագուճ (diwraguč)
* դիւրագտանելի (diwragtaneli)
* դիւրագրգռութիւն (diwragrgṙutʻiwn)
* դիւրադառնալի (diwradaṙnali)
* դիւրադատելի (diwradateli)
* դիւրադարձ (diwradarj)
* դիւրադաւ (diwradaw)
* դիւրադէպ (diwradēp)
* դիւրադէտ (diwradēt)
* դիւրադրժելի (diwradrželi)
* դիւրազայրացող (diwrazayracʻoł)
* դիւրազերծ (diwrazerc)
* դիւրաթառամ (diwratʻaṙam)
* դիւրաթափ (diwratʻapʻ)
* դիւրաթիւ (diwratʻiw)
* դիւրաթուելի (diwratʻueli)
* դիւրալոյծ (diwraloyc)
* դիւրալուծութիւն (diwralucutʻiwn)
* դիւրալում (diwralum)
* դիւրալուր (diwralur)
* դիւրախաբ (diwraxab)
* դիւրախաբող (diwraxaboł)
* դիւրախաղաց (diwraxałacʻ)
* դիւրախամուր (diwraxamur)
* դիւրախոշտանգ (diwraxoštang)
* դիւրախորտակ (diwraxortak)
* դիւրածախ (diwracax)
* դիւրածախեալ (diwracaxeal)
* դիւրածախելի (diwracaxeli)
* դիւրածախութիւն (diwracaxutʻiwn)
* դիւրածախումն (diwracaxumn)
* դիւրածան (diwracan)
* դիւրածանօթապէս (diwracanōtʻapēs)
* դիւրածեմ (diwracem)
* դիւրածին (diwracin)
* դիւրածնունդ (diwracnund)
* դիւրածումն (diwracumn)
* դիւրակալի (diwrakali)
* դիւրակապուտ (diwrakaput)
* դիւրակաս (diwrakas)
* դիւրակատար (diwrakatar)
* դիւրակէզ (diwrakēz)
* դիւրակշիռ (diwrakšiṙ)
* դիւրակոխ (diwrakox)
* դիւրակողոպուտ (diwrakołoput)
* դիւրակոճոպ (diwrakočop)
* դիւրակոչելի (diwrakočʻeli)
* դիւրակործան (diwrakorcan)
* դիւրակործանելի (diwrakorcaneli)
* դիւրակռուելի (diwrakṙueli)
* դիւրակրելի (diwrakreli)
* դիւրակրութիւն (diwrakrutʻiwn)
* դիւրահալ (diwrahal)
* դիւրահամար (diwrahamar)
* դիւրահանդիպելի (diwrahandipeli)
* դիւրահանեմ (diwrahanem)
* դիւրահաշտ (diwrahašt)
* դիւրահաշտագոյն (diwrahaštagoyn)
* դիւրահաս (diwrahas)
* դիւրահասանելի (diwrahasaneli)
* դիւրահասոյց (diwrahasoycʻ)
* դիւրահասութիւն (diwrahasutʻiwn)
* դիւրահաւան (diwrahawan)
* դիւրահաւանութիւն (diwrahawanutʻiwn)
* դիւրահաւատ (diwrahawat)
* դիւրահաւատալի (diwrahawatali)
* դիւրահեղ (diwraheł)
* դիւրահեշտաբար (diwraheštabar)
* դիւրահեշտալի (diwraheštali)
* դիւրահեշտի (diwrahešti)
* դիւրահերքելի (diwraherkʻeli)
* դիւրահնազանդ (diwrahnazand)
* դիւրահնար (diwrahnar)
* դիւրահնարաբար (diwrahnarabar)
* դիւրահնչելի (diwrahnčʻeli)
* դիւրահոս (diwrahos)
* դիւրահոսիմ (diwrahosim)
* դիւրահուպ (diwrahup)
* դիւրաձեռն (diwrajeṙn)
* դիւրաճանապարհ (diwračanaparh)
* դիւրաճաշակ (diwračašak)
* դիւրաճաշակելի (diwračašakeli)
* դիւրամաշ (diwramaš)
* դիւրամատոյց (diwramatoycʻ)
* դիւրամեղ (diwrameł)
* դիւրամեռ (diwrameṙ)
* դիւրամերձ (diwramerj)
* դիւրամերձենալի (diwramerjenali)
* դիւրամէտ (diwramēt)
* դիւրամոռանալի (diwramoṙanali)
* դիւրամոռաց (diwramoṙacʻ)
* դիւրամուտ (diwramut)
* դիւրամոքելի (diwramokʻeli)
* դիւրամտութիւն (diwramtutʻiwn)
* դիւրամփոփելի (diwrampʻopʻeli)
* դիւրայաղթ (diwrayałtʻ)
* դիւրայարմար (diwrayarmar)
* դիւրայարոյց (diwrayaroycʻ)
* դիւրայեղ (diwrayeł)
* դիւրայիշատակութիւն (diwrayišatakutʻiwn)
* դիւրայոյս (diwrayoys)
* դիւրայրեաց (diwrayreacʻ)
* դիւրայրելի (diwrayreli)
* դիւրանախանձ (diwranaxanj)
* դիւրանամ (diwranam)
* դիւրանկ (diwrank)
* դիւրանշան (diwranšan)
* դիւրանշմար (diwranšmar)
* դիւրանց (diwrancʻ)
* դիւրանցագոյն (diwrancʻagoyn)
* դիւրանցութիւն (diwrancʻutʻiwn)
* դիւրանցուկ (diwrancʻuk)
* դիւրաշահ (diwrašah)
* դիւրաշահութիւն (diwrašahutʻiwn)
* դիւրաշարժ (diwrašarž)
* դիւրաշարժաբար (diwrašaržabar)
* դիւրաշարժագոյն (diwrašaržagoyn)
* դիւրաշարժելի (diwrašarželi)
* դիւրաշարժութիւն (diwrašaržutʻiwn)
* դիւրաշէն (diwrašēn)
* դիւրաշէջ (diwrašēǰ)
* դիւրաշուրջ (diwrašurǰ)
* դիւրաշուք (diwrašukʻ)
* դիւրաշրջելի (diwrašrǰeli)
* դիւրաշփոթ (diwrašpʻotʻ)
* դիւրաշօշափագոյն (diwrašōšapʻagoyn)
* դիւրաչափ (diwračʻapʻ)
* դիւրաչոր (diwračʻor)
* դիւրապախ (diwrapax)
* դիւրապական (diwrapakan)
* դիւրապականելի (diwrapakaneli)
* դիւրապատահ (diwrapatah)
* դիւրապատիր (diwrapatir)
* դիւրապատում (diwrapatum)
* դիւրապատրաստ (diwrapatrast)
* դիւրապատրելի (diwrapatreli)
* դիւրապարտելի (diwraparteli)
* դիւրապէս (diwrapēs)
* դիւրապուր (diwrapur)
* դիւրաջեռ (diwraǰeṙ)
* դիւրաջինջ (diwraǰinǰ)
* դիւրաջնջելի (diwraǰnǰeli)
* դիւրառ (diwraṙ)
* դիւրառիկ (diwraṙik)
* դիւրառնելի (diwraṙneli)
* դիւրառու (diwraṙu)
* դիւրասաղապ (diwrasałap)
* դիւրասայթաք (diwrasaytʻakʻ)
* դիւրասարսռելի (diwrasarsṙeli)
* դիւրասէր (diwrasēr)
* դիւրասխալ (diwrasxal)
* դիւրասնունդ (diwrasnund)
* դիւրասողոպ (diwrasołop)
* դիւրասողոսկելի (diwrasołoskeli)
* դիւրասողութիւն (diwrasołutʻiwn)
* դիւրաստաց (diwrastacʻ)
* դիւրաստեղծ (diwrastełc)
* դիւրասրտութիւն (diwrasrtutʻiwn)
* դիւրավախճան (diwravaxčan)
* դիւրավաճառ (diwravačaṙ)
* դիւրավայր (diwravayr)
* դիւրավատնելի (diwravatneli)
* դիւրավար (diwravar)
* դիւրավճար (diwravčar)
* դիւրավնաս (diwravnas)
* դիւրավնասելի (diwravnaseli)
* դիւրատար (diwratar)
* դիւրատես (diwrates)
* դիւրատեսակ (diwratesak)
* դիւրատիպ (diwratip)
* դիւրատրաբար (diwratrabar)
* դիւրարար (diwrarar)
* դիւրարհամարհ (diwrarhamarh)
* դիւրարհամարհելի (diwrarhamarheli)
* դիւրարուեստ (diwraruest)
* դիւրացուցանեմ (diwracʻucʻanem)
* դիւրաւ (diwraw)
* դիւրաւաչ (diwrawačʻ)
* դիւրաւոր (diwrawor)
* դիւրաւորութիւն (diwraworutʻiwn)
* դիւրափակ (diwrapʻak)
* դիւրափխուր (diwrapʻxur)
* դիւրափխրելի (diwrapʻxreli)
* դիւրափշրելի (diwrapʻšreli)
* դիւրափոխ (diwrapʻox)
* դիւրափոխելի (diwrapʻoxeli)
* դիւրափուխր (diwrapʻuxr)
* դիւրափուչ (diwrapʻučʻ)
* դիւրափոփոխ (diwrapʻopʻox)
* դիւրափոփոխութիւն (diwrapʻopʻoxutʻiwn)
* դիւրաքակ (diwrakʻak)
* դիւրաքակելի (diwrakʻakeli)
* դիւրաքակութիւն (diwrakʻakutʻiwn)
* դիւրաքայլ (diwrakʻayl)
* դիւրաքանդ (diwrakʻand)
* դիւրաքարշ (diwrakʻarš)
* դիւրեաւ (diwreaw)
* դիւրեղծ (diwrełc)
* դիւրեմ (diwrem)
* դիւրերագ (diwrerag)
* դիւրերասան (diwrerasan)
* դիւրըմբեր (diwrəmber)
* դիւրըմբռնելի (diwrəmbṙneli)
* դիւրըմբռնողական (diwrəmbṙnołakan)
* դիւրըմբռնութիւն (diwrəmbṙnutʻiwn)
* դիւրընդունակ (diwrəndunak)
* դիւրընթաց (diwrəntʻacʻ)
* դիւրընթացիկ (diwrəntʻacʻik)
* դիւրընթացութիւն (diwrəntʻacʻutʻiwn)
* դիւրընթերց (diwrəntʻercʻ)
* դիւրընկալ (diwrənkal)
* դիւրընկալութիւն (diwrənkalutʻiwn)
* դիւրին (diwrin)
* դիւրիչ (diwričʻ)
* դիւրհաւան (diwrhawan)
* դիւրով (diwrov)
* դիւրորոշելի (diwrorošeli)
* դիւրորսալի (diwrorsali)
* դիւրութիւն (diwrutʻiwn)
* դիւրուսոյց (diwrusoycʻ)
* դիւրուսումն (diwrusumn)
* դիւրուսումնութիւն (diwrusumnutʻiwn)
* դիւրվատնելի (diwrvatneli)
* ընդդիւրութիւն (ənddiwrutʻiwn)
* կրկնադիւրութիւն (krknadiwrutʻiwn)
* մտադիւր (mtadiwr)
* մտադիւրագոյն (mtadiwragoyn)
* մտադիւրութիւն (mtadiwrutʻiwn)
* սրտիդիւր (srtidiwr)
* օդադիւր (ōdadiwr)

#### Descendants

* Middle Armenian: դիւր (diwr), դոյր (doyr), դուր (dur)
** Armenian: դյուր (dyur), դուր (dur)
* → Old Georgian: მდოვრი (mdovri)
** Georgian: მდოვრე (mdovre)
** →⇒ Mingrelian: დვირა (dvira)
** →⇒ Svan: დუ̂ერი (dûeri)

### References

* 1 2 3 Ačaṙean, Hračʻeay (1971) “դիւր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume I, Yerevan: University Press, pages 671–672
* ↑ Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 962
* ↑ J̌ahukyan, Geworg (2010) “դիւր”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 200a

### Further reading

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836) “դիւր”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume I, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 629bc
* Ġazarean, Ṙubēn (2000) “դիւր”, in G. B. Tʻosunean, editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, page 374a
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “դիւր”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 145b