# մեծ
## Armenian
### Alternative forms

* մենձ (menj), մենծ (menc)

### Etymology

From Old Armenian մեծ (mec), from Proto-Indo-European *méǵh₂s.

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /met͡s/, [met͡s]
* (Western Armenian) IPA: /med͡z/, [med͡z]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Adjective

մեծ • (mec) (superlative ամենամեծ)
* big, large
    մեծ շուն ― mec šun ― big dog
    մեծ քար ― mec kʻar ― large stone
    մեծ բերան ― mec beran ― see մեծաբերան
    մեծ խոսել ― mec xosel ― to have a big mouth or a loud mouth
    մեծ հայր ― mec hayr ― grandfather
    մեծ մայր ― mec mayr ― grandmother
    մեծ մահ ― mec mah ― plague
    մեծ մատ ― mec mat ― thumb
    մեծ պաս ― mec pas ― Lent
    մեծ էշը ախոռը մոռանալ՝ թողնել ― mec ēšə axoṙə moṙanal, tʻoġnel ― to forget or overlook the main thing
    մեծ թիքեն (կամ մեծ կտորը) ականջը թողնել ― mec tʻikʻen (kam mec ktorə) akanǰə tʻoġnel ― to crush or crumble into so many pieces that only the ears remain intact
    մեծի հետ մեծ, պստիկի հետ պստիկ լինել ― meci het mec, pstiki het pstik linel ― to treat people accordingly
    մեծով պստիկով, մեծով փոքրով ― mecov pstikov, mecov pʻokʻrov ― big and small, everybody
* spacious, voluminous, sizable
* lofty, towering, colossal
* crowded, populous, multitudinous
* (figuratively) notable, remarkable, significant, talented
* severe, terrible, fierce
* important, significant
* numerous, copious, great
* magnificent, splendid, great
    մեծ բանաստեղծ ― mec banasteġc ― great poet
* adult, grown-up, major
* main, chief, leading
* senior, elder, great
    մեծ եղբայր ― mec eġbayr ― elder brother
    Տիգրան Մեծ ― Tigran Mec ― Tigranes the Great

#### Synonyms

* խոշոր (xošor)

#### Antonyms

* փոքր (pʻokʻr)

### Noun

մեծ • (mec)
* leader, chief, elder

#### Declension
## Old Armenian
### Etymology

From Proto-Indo-European *méǵh₂s.

### Adjective

մեծ • (mec)
* great; large, big
    մեծ իմն, մեծս, մեծաւ, մեծու ― mec imn, mecs, mecaw, mecu ― greatly, highly, much, very much, too much, excessively
    մեծ օր ― mec ōr ― feast day, high-day
    մեծ դաշտ ― mec dašt ― vast, spacious field or plain
    մեծ ժամս, ժամանակս ― mec žams, žamanaks ― during many hours; for a long time
    զմեծ ժամս գիշերոյ ― zmec žams gišeroy ― a great part of the night
* (by extension) strong, powerful, mighty
* (by extension) rich, opulent
* (by extension) important, serious, considerable, momentous
    ո՞չ է քեզ մեծ ― o$^?$čʻ ē kʻez mec ― is it not important?

#### Declension
### Adverb

մեծ • (mec)
* much

#### Derived terms

* ամենամեծ (amenamec)
* անարգամեծար (anargamecar)
* անարգամեծարութիւն (anargamecarutʻiwn)
* անմեծար (anmecar)
* անմեծարանք (anmecarankʻ)
* անմեծարգի (anmecargi)
* անմեծարգութիւն (anmecargutʻiwn)
* անմեծարութիւն (anmecarutʻiwn)
* անմեծութիւն (anmecutʻiwn)
* աւագամեծար (awagamecar)
* բազմամեծար (bazmamecar)
* բնամեծ (bnamec)
* գահամեծար (gahamecar)
* գերամեծար (geramecar)
* գերեզմանամեծար (gerezmanamecar)
* գորովամեծ (gorovamec)
* եռամեծ (eṙamec)
* երկիւղածամեծար (erkiwłacamecar)
* ծառայամեծար (caṙayamecar)
* կանխամեծար (kanxamecar)
* հացամեծար (hacʻamecar)
* հիւրամեծար (hiwramecar)
* հիւրամեծարութիւն (hiwramecarutʻiwn)
* ձիւնամեծ (jiwnamec)
* մեծաբաղձ (mecabałj)
* մեծաբան (mecaban)
* մեծաբանեմ (mecabanem)
* մեծաբանիմ (mecabanim)
* մեծաբանութիւն (mecabanutʻiwn)
* մեծաբար (mecabar)
* մեծաբարբառ (mecabarbaṙ)
* մեծաբարբառագոյն (mecabarbaṙagoyn)
* մեծաբարի (mecabari)
* մեծաբաց (mecabacʻ)
* մեծաբեռն (mecabeṙn)
* մեծաբերձ (mecaberj)
* մեծաբնաբար (mecabnabar)
* մեծաբնութիւն (mecabnutʻiwn)
* մեծաբոյս (mecaboys)
* մեծաբուսագոյն (mecabusagoyn)
* մեծաբուսութիւն (mecabusutʻiwn)
* մեծագահ (mecagah)
* մեծագանձ (mecaganj)
* մեծագեղ (mecageł)
* մեծագին (mecagin)
* մեծագնի (mecagni)
* մեծագնութիւն (mecagnutʻiwn)
* մեծագոյն (mecagoyn)
* մեծագոչ (mecagočʻ)
* մեծագործ (mecagorc)
* մեծագործեցեալ (mecagorcecʻeal)
* մեծագործող (mecagorcoł)
* մեծագործութիւն (mecagorcutʻiwn)
* մեծագութ (mecagutʻ)
* մեծագունութիւն (mecagunutʻiwn)
* մեծագրեմ (mecagrem)
* մեծագրոհ (mecagroh)
* մեծադէզ (mecadēz)
* մեծադիւութիւն (mecadiwutʻiwn)
* մեծազարդ (mecazard)
* մեծազարմ (mecazarm)
* մեծազարմութիւն (mecazarmutʻiwn)
* մեծազբօս (mecazbōs)
* մեծազբօսութիւն (mecazbōsutʻiwn)
* մեծազգի (mecazgi)
* մեծազգութիւն (mecazgutʻiwn)
* մեծազօր (mecazōr)
* մեծաթեւ (mecatʻew)
* մեծաթիւ (mecatʻiw)
* մեծաիմաց (mecaimacʻ)
* մեծալայնութիւն (mecalaynutʻiwn)
* մեծալեարդ (mecaleard)
* մեծալեղի (mecalełi)
* մեծախոհ (mecaxoh)
* մեծախոհեմութիւն (mecaxohemutʻiwn)
* մեծախոհութիւն (mecaxohutʻiwn)
* մեծախորհուրդ (mecaxorhurd)
* մեծախորհրդաբար (mecaxorhrdabar)
* մեծախորհրդութիւն (mecaxorhrdutʻiwn)
* մեծախումբ (mecaxumb)
* մեծախօս (mecaxōs)
* մեծածագ (mecacag)
* մեծածախ (mecacax)
* մեծածառ (mecacaṙ)
* մեծածին (mecacin)
* մեծածով (mecacov)
* մեծակաթիլ (mecakatʻil)
* մեծակական (mecakakan)
* մեծականջ (mecakanǰ)
* մեծակէտ (mecakēt)
* մեծակիտեղ (mecakiteł)
* մեծակն (mecakn)
* մեծակոյզ (mecakoyz)
* մեծակոյտ (mecakoyt)
* մեծակոչ (mecakočʻ)
* մեծահանգոյց (mecahangoycʻ)
* մեծահանդէս (mecahandēs)
* մեծահանճար (mecahančar)
* մեծահառաչ (mecahaṙačʻ)
* մեծահասակ (mecahasak)
* մեծահարկի (mecaharki)
* մեծահաց (mecahacʻ)
* մեծահաւատ (mecahawat)
* մեծահաւատութիւն (mecahawatutʻiwn)
* մեծահնար (mecahnar)
* մեծահնչիւն (mecahnčʻiwn)
* մեծահոգի (mecahogi)
* մեծահոգողութիւն (mecahogołutʻiwn)
* մեծահոգութիւն (mecahogutʻiwn)
* մեծահոսան (mecahosan)
* մեծահռչակ (mecahṙčʻak)
* մեծահրաշ (mecahraš)
* մեծաձայն (mecajayn)
* մեծաձայնագոյն (mecajaynagoyn)
* մեծաձայնապէս (mecajaynapēs)
* մեծաձայնեմ (mecajaynem)
* մեծաձայնութիւն (mecajaynutʻiwn)
* մեծաձեռնութիւն (mecajeṙnutʻiwn)
* մեծաձիգ (mecajig)
* մեծաձիր (mecajir)
* մեծաղաղակ (mecałałak)
* մեծամասնագոյն (mecamasnagoyn)
* մեծամարմին (mecamarmin)
* մեծամարտ (mecamart)
* մեծամեծ (mecamec)
* մեծամեծար (mecamecar)
* մեծամեծարար (mecamecarar)
* մեծամեղ (mecameł)
* մեծամիտ (mecamit)
* մեծամուր (mecamur)
* մեծամտեմ (mecamtem)
* մեծամտիմ (mecamtim)
* մեծամտութիւն (mecamtutʻiwn)
* մեծամօր (mecamōr)
* մեծայաղթ (mecayałtʻ)
* մեծայաղթող (mecayałtʻoł)
* մեծայամ (mecayam)
* մեծայանցանք (mecayancʻankʻ)
* մեծայիմաց (mecayimacʻ)
* մեծայիշատակ (mecayišatak)
* մեծայոյս (mecayoys)
* մեծայորդոր (mecayordor)
* մեծանամ (mecanam)
* մեծանդամ (mecandam)
* մեծանիստ (mecanist)
* մեծանձն (mecanjn)
* մեծանձնութիւն (mecanjnutʻiwn)
* մեծանուն (mecanun)
* մեծաշահ (mecašah)
* մեծաշահաբար (mecašahabar)
* մեծաշահագոյն (mecašahagoyn)
* մեծաշահութիւն (mecašahutʻiwn)
* մեծաշարաւ (mecašaraw)
* մեծաշէն (mecašēn)
* մեծաշնորհ (mecašnorh)
* մեծաշուք (mecašukʻ)
* մեծաչեայ (mecačʻeay)
* մեծապաղատ (mecapałat)
* մեծապայծառ (mecapaycaṙ)
* մեծապանծ (mecapanc)
* մեծապանծութիւն (mecapancutʻiwn)
* մեծապատիկ (mecapatik)
* մեծապատիւ (mecapatiw)
* մեծապատուեալ (mecapatueal)
* մեծապատում (mecapatum)
* մեծապատուութիւն (mecapatuutʻiwn)
* մեծապարանոց (mecaparanocʻ)
* մեծապարգեւ (mecapargew)
* մեծապարգեւութիւն (mecapargewutʻiwn)
* մեծապարծ (mecaparc)
* մեծապարծուն (mecaparcun)
* մեծապէս (mecapēs)
* մեծապտուղ (mecaptuł)
* մեծաջան (mecaǰan)
* մեծաջանապէս (mecaǰanapēs)
* մեծասաստ (mecasast)
* մեծասար (mecasar)
* մեծասիրտ (mecasirt)
* մեծասուգ (mecasug)
* մեծասպաս (mecaspas)
* մեծասքանչ (mecaskʻančʻ)
* մեծասքանչելաշուք (mecaskʻančʻelašukʻ)
* մեծավայելուչ (mecavayelučʻ)
* մեծավայելչաբար (mecavayelčʻabar)
* մեծավայելչագոյն (mecavayelčʻagoyn)
* մեծավայելչապէս (mecavayelčʻapēs)
* մեծավայելչութիւն (mecavayelčʻutʻiwn)
* մեծավաստակ (mecavastak)
* մեծավերջ (mecaverǰ)
* մեծավերջական (mecaverǰakan)
* մեծավերջութիւն (mecaverǰutʻiwn)
* մեծավէր (mecavēr)
* մեծավիճակ (mecavičak)
* մեծավտակ (mecavtak)
* մեծատաշ (mecataš)
* մեծատարած (mecatarac)
* մեծատարր (mecatarr)
* մեծատեսիլ (mecatesil)
* մեծատնագոյն (mecatnagoyn)
* մեծատնութիւն (mecatnutʻiwn)
* մեծատոհմութիւն (mecatohmutʻiwn)
* մեծատուն (mecatun)
* մեծատուր (mecatur)
* մեծարանք (mecarankʻ)
* մեծարգի (mecargi)
* մեծարգոյ (mecargoy)
* մեծարեմ (mecarem)
* մեծարիչ (mecaričʻ)
* մեծարոյ (mecaroy)
* մեծարու (mecaru)
* մեծարփի (mecarpʻi)
* մեծացամաք (mecacʻamakʻ)
* մեծացուցանեմ (mecacʻucʻanem)
* մեծացուցիչ (mecacʻucʻičʻ)
* մեծափայլեալ (mecapʻayleal)
* մեծափառ (mecapʻaṙ)
* մեծափառութիւն (mecapʻaṙutʻiwn)
* մեծափարթամ (mecapʻartʻam)
* մեծափափաք (mecapʻapʻakʻ)
* մեծափոյթ (mecapʻoytʻ)
* մեծաքաղաք (mecakʻałakʻ)
* մեծաքաղաքացի (mecakʻałakʻacʻi)
* մեծաքայլս (mecakʻayls)
* մեծաքիթ (mecakʻitʻ)
* մեծգիտակական (mecgitakakan)
* մեծեղեռն (mecełeṙn)
* մեծերեւելութիւն (mecerewelutʻiwn)
* մեծիմաստ (mecimast)
* մեծիմաց (mecimacʻ)
* մեծութիւն (mecutʻiwn)
* մեծուհի (mecuhi)
* մեծունիք (mecunikʻ)
* մեծսկայազօր (mecskayazōr)
* մեծվայելուչ (mecvayelučʻ)
* մեծվայելչաբար (mecvayelčʻabar)
* մեծվայելչագոյն (mecvayelčʻagoyn)
* մեծվայելչական (mecvayelčʻakan)
* մեծվայելչութիւն (mecvayelčʻutʻiwn)
* մեծօր (mecōr)
* յոգնամեծար (yognamecar)
* նախամեծար (naxamecar)
* նախամեծարեմ (naxamecarem)
* սկզբնամեծար (skzbnamecar)
* ստրկամեծար (strkamecar)
* տիրամեծար (tiramecar)
* քրիստոսամեծար (kʻristosamecar)

#### Descendants

* Armenian: մեծ (mec)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “մեծ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “մեծ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “մեծ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Matasović, Ranko (2009) A Grammatical Sketch of Classical Armenian‎, Zagreb, page 14
* Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 458