# խորհ
## Armenian
### Etymology

Learned borrowing from Old Armenian խորհ (xorh).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /χoɾh/, [χoɾh]
* (Western Armenian) IPA: /χoɾh/, [χoɾh]

### Noun

խորհ • (xorh)
* (dated, poetic) Alternative form of խոհ (xoh)

#### Declension
## Old Armenian
### Alternative forms

* -խոհ- (-xoh-) (in compounds, classically only at the end of compounds)
* -խոխ (-xox) (in one compound)

### Etymology

Certainly an Iranian borrowing, but the exact source is uncertain.
Perhaps from a descendant of Proto-Iranian *hwar- (“to take, grasp”), in the sense "to grasp in mind": compare Khotanese [script needed] (hvarāka-, “grasping; robber”). Further connections outside of Iranian uncertain; see Cheung for more.

### Noun

խորհ • (xorh)
* thought

#### Declension

post-classical
post-classical

#### Derived terms

* ամբողջախոհ (ambołǰaxoh)
* ամբողջախոհագոյն (ambołǰaxohagoyn)
* ամենախոհութիւն (amenaxohutʻiwn)
* այլախորհ (aylaxorh)
* անամբողջախոհ (anambołǰaxoh)
* անիրաւախոհ (anirawaxoh)
* անիրաւախորհ (anirawaxorh)
* անխոհ (anxoh)
* անխոհագոյն (anxohagoyn)
* անխոհականապէս (anxohakanapēs)
* անխոհականութիւն (anxohakanutʻiwn)
* անխոհեմ (anxohem)
* անխոհեմութիւն (anxohemutʻiwn)
* անխոհութիւն (anxohutʻiwn)
* անխորհելի (anxorheli)
* անողջախոհ (anołǰaxoh)
* անտրամախոհ (antramaxoh)
* անտրամախոհաբար (antramaxohabar)
* անտրամախոհական (antramaxohakan)
* աշխարհախորհ (ašxarhaxorh)
* ապաժուժախոհ (apažužaxoh)
* առողջախոհութիւն (aṙołǰaxohutʻiwn)
* աստուածախոհ (astuacaxoh)
* արդարախոհ (ardaraxoh)
* արդարախոհութիւն (ardaraxohutʻiwn)
* արդարախորհ (ardaraxorh)
* բազմախորհ (bazmaxorh)
* բաղախոհական (bałaxohakan)
* բաղախոհիմ (bałaxohim)
* բաղախոհութիւն (bałaxohutʻiwn)
* բաղխոհական (bałxohakan)
* բաղխոհիմ (bałxohim)
* բաղխոհութիւն (bałxohutʻiwn)
* բարեխոհ (barexoh)
* բարեխոհութիւն (barexohutʻiwn)
* բարեխորհ (barexorh)
* բարեխորհիմ (barexorhim)
* բարեխորհող (barexorhoł)
* բարեխորհութիւն (barexorhutʻiwn)
* բղջախոհ (błǰaxoh)
* բղջախոհական (błǰaxohakan)
* բղջախոհութիւն (błǰaxohutʻiwn)
* բողջախոհ (bołǰaxoh)
* բողջախոհութիւն (bołǰaxohutʻiwn)
* երկնախոհ (erknaxoh)
* երկնախորհ (erknaxorh)
* զայլախորհ (zaylaxorh)
* զանազանախոհ (zanazanaxoh)
* իմաստախոհ (imastaxoh)
* իմաստախոհութիւն (imastaxohutʻiwn)
* իմաստախորհ (imastaxorh)
* իմաստնախորհ (imastnaxorh)
* ինքնախոհ (inkʻnaxoh)
* իրաւախոհ (irawaxoh)
* իրաւախորհ (irawaxorh)
* իրաւախորհողութիւն (irawaxorhołutʻiwn)
* խակախորհութիւն (xakaxorhutʻiwn)
* խոհական (xohakan)
* խոհականաբար (xohakanabar)
* խոհականագոյն (xohakanagoyn)
* խոհականալիր (xohakanalir)
* խոհականամ (xohakanam)
* խոհականապէս (xohakanapēs)
* խոհականութիւն (xohakanutʻiwn)
* խոհեմ (xohem)
* խոհեմաբար (xohemabar)
* խոհեմագոյն (xohemagoyn)
* խոհեմազարդ (xohemazard)
* խոհեմական (xohemakan)
* խոհեմականութիւն (xohemakanutʻiwn)
* խոհեմակից (xohemakicʻ)
* խոհեմամիտ (xohemamit)
* խոհեմանամ (xohemanam)
* խոհեմասիրաբար (xohemasirabar)
* խոհեմասիրապէս (xohemasirapēs)
* խոհեմասիրեմ (xohemasirem)
* խոհեմասիրութիւն (xohemasirutʻiwn)
* խոհեմեմ (xohemem)
* խոհեմընթաց (xoheməntʻacʻ)
* խոհեմութիւն (xohemutʻiwn)
* խոհեմտութիւն (xohemtutʻiwn)
* խոհեցողական (xohecʻołakan)
* խոհեցողութիւն (xohecʻołutʻiwn)
* խոհընտիր (xohəntir)
* խոհիմ (xohim)
* խոհող (xohoł)
* խոհումն (xohumn)
* խոհուն (xohun)
* խորհաբանեմ (xorhabanem)
* խորհակից (xorhakicʻ)
* խորհեմ (xorhem)
* խորհեցողական (xorhecʻołakan)
* խորհեցողութիւն (xorhecʻołutʻiwn)
* խորհեցումն (xorhecʻumn)
* խորհիմ (xorhim)
* խորհումն (xorhumn)
* խորհուրդ (xorhurd)
* կամախոհ (kamaxoh)
* համախոխ (hamaxox)
* համախոհ (hamaxoh)
* համախոհակ (hamaxohak)
* համախոհութիւն (hamaxohutʻiwn)
* համախորհ (hamaxorh)
* հաստատախորհ (hastataxorh)
* հաւասարախոհ (hawasaraxoh)
* հելլենախոհ (hellenaxoh)
* հնարախոհութիւն (hnaraxohutʻiwn)
* հոմախոհ (homaxoh)
* հպարտակախոհ (hpartakaxoh)
* ճշմարտախոհ (čšmartaxoh)
* մակխոհութիւն (makxohutʻiwn)
* մանկախոհ (mankaxoh)
* մարդախոհ (mardaxoh)
* մեծախոհ (mecaxoh)
* մեծախոհեմութիւն (mecaxohemutʻiwn)
* մեծախոհութիւն (mecaxohutʻiwn)
* մերախոհ (meraxoh)
* միախոհ (miaxoh)
* միախորհ (miaxorh)
* մշտախոհ (mštaxoh)
* մտախոհ (mtaxoh)
* մտախոհիմ (mtaxohim)
* մտախոհութիւն (mtaxohutʻiwn)
* մտախորհ (mtaxorh)
* մտախորհութիւն (mtaxorhutʻiwn)
* յառաջախոհ (yaṙaǰaxoh)
* յառաջախոհութիւն (yaṙaǰaxohutʻiwn)
* յետնախոհութիւն (yetnaxohutʻiwn)
* նախախոհութիւն (naxaxohutʻiwn)
* նախախորհեալ (naxaxorheal)
* նախախորհութիւն (naxaxorhutʻiwn)
* նանրախոհութիւն (nanraxohutʻiwn)
* նենգախոհ (nengaxoh)
* նենգախոհութիւն (nengaxohutʻiwn)
* ներխոհեմ (nerxohem)
* ներխոհեմական (nerxohemakan)
* ներտրամախոհական (nertramaxohakan)
* ներտրամախոհութիւն (nertramaxohutʻiwn)
* նկնախոհ (nknaxoh)
* նոյնախոհ (noynaxoh)
* նոյնախոհութիւն (noynaxohutʻiwn)
* նոյնախորհ (noynaxorh)
* նուաստախոհ (nuastaxoh)
* նուաստախոհութիւն (nuastaxohutʻiwn)
* ողջախոհ (ołǰaxoh)
* ողջախոհաբար (ołǰaxohabar)
* ողջախոհագոյն (ołǰaxohagoyn)
* ողջախոհանամ (ołǰaxohanam)
* ողջախոհապէս (ołǰaxohapēs)
* ողջախոհարան (ołǰaxoharan)
* ողջախոհացուցանեմ (ołǰaxohacʻucʻanem)
* ողջախոհացուցիչ (ołǰaxohacʻucʻičʻ)
* ողջախոհեմ (ołǰaxohem)
* ողջախոհեցուցանեմ (ołǰaxohecʻucʻanem)
* ողջախոհիմ (ołǰaxohim)
* ողջախոհութիւն (ołǰaxohutʻiwn)
* ողջախորհ (ołǰaxorh)
* ուղղախոհ (ułłaxoh)
* ուղղախորհ (ułłaxorh)
* ունայնախոհ (unaynaxoh)
* ունայնախորհ (unaynaxorh)
* չարախոհ (čʻaraxoh)
* չարախոհութիւն (čʻaraxohutʻiwn)
* չարախորհ (čʻaraxorh)
* չարախորհող (čʻaraxorhoł)
* չարախորհութիւն (čʻaraxorhutʻiwn)
* սնոտիախորհող (snotiaxorhoł)
* վսամախոհ (vsamaxoh)
* վսեմախոհ (vsemaxoh)
* վսեմախոհութիւն (vsemaxohutʻiwn)
* տառապելախոհութիւն (taṙapelaxohutʻiwn)
* տարախոհ (taraxoh)
* տարախոհական (taraxohakan)
* տարախոհութիւն (taraxohutʻiwn)
* տարախոհումն (taraxohumn)
* տարախորհ (taraxorh)
* տրամախոհ (tramaxoh)
* տրամախոհական (tramaxohakan)
* տրամախոհիմ (tramaxohim)
* տրամախոհութիւն (tramaxohutʻiwn)
* տրամախորհիմ (tramaxorhim)
* քաջախոհ (kʻaǰaxoh)
* քաջախոհագոյն (kʻaǰaxohagoyn)
* քաջախոհակ (kʻaǰaxohak)
* քաջախոհեմ (kʻaǰaxohem)
* քաջախորհակ (kʻaǰaxorhak)
* օտարախոհ (ōtaraxoh)

#### Related terms

* խորտիկ (xortik) (possibly)

#### Descendants

* → Armenian: խորհ (xorh), խոհ (xoh)

### References

* ↑ Bailey, H. W. (1987) “Armenia and Iran IV. Iranian influences in Armenian 2. Iranian loanwords in Armenian”, in Ehsan Yarshater, editor, Encyclopædia Iranica‎, volume 2, London and New York: Routledge & Kegan Paul, page 459a of 459–465
* ↑ Cheung, Johnny (2007) Etymological Dictionary of the Iranian Verb (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 2), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 149

### Further reading

* Ačaṙean, Hračʻeay (1973) “խորհ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume II, Yerevan: University Press, pages 409–410
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836) “խորհ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume I, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 975c
* Cheung, Johnny (2007) Etymological Dictionary of the Iranian Verb (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 2), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, pages 149–150
* J̌ahukyan, Geworg (2010) “խորհ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 345a
* Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 624
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “խորհ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Rastorgujeva, V. S., Edelʹman, D. I. (2007) Etimologičeskij slovarʹ iranskix jazykov [Etymological Dictionary of Iranian Languages] (in Russian), volume III, Moscow: Vostochnaya Literatura, page 477