# մաքուր
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian մաքուր (makʻur).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /mɑˈkʰuɾ/, [mɑkʰúɾ]
* (Western Armenian) IPA: /mɑˈkuɾ/, [mɑkʰúɾ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Adjective

մաքուր • (makʻur) (superlative ամենամաքուր)
* clean; pure; genuine
    Synonym: (dialectal) իստակ (istak)

#### Derived terms

* մաքրամոլ (makʻramol)

#### Related terms

* մաքրել (makʻrel)

## Old Armenian
### Etymology

The origin is unknown. Ačaṙean compares with Classical Syriac ܡܪܩ (mrq, “to cleanse; to polish”), ܡܪܝܩ (mryq /⁠mrīq⁠/, “clean”), Hebrew מָרוּק (mārūq, “scraping, rubbing”), Akkadian 𒈠𒊏𒆪 (/⁠marāqu⁠/, “to rub something smooth, to polish”), but considers the similarity coincidental. Probably somehow related to Georgian მაქური (makuri, “whetstone”).

### Adjective

մաքուր • (makʻur)
* clean, pure
* holy, sacred (an epithet of the planet Mercury)

#### Derived terms

* ամենամաքուր (amenamakʻur)
* անմաքուր (anmakʻur)
* անմաքրական (anmakʻrakan)
* անմաքրապէս (anmakʻrapēs)
* անմաքրասէր (anmakʻrasēr)
* անմաքրեալ (anmakʻreal)
* անմաքրութիւն (anmakʻrutʻiwn)
* աստուածամաքուր (astuacamakʻur)
* բարեմաքուր (baremakʻur)
* գերամաքուր (geramakʻur)
* դժուարամաքուր (džuaramakʻur)
* կայծակնամաքուր (kaycaknamakʻur)
* կիսամաքուր (kisamakʻur)
* համամաքրենի (hamamakʻreni)
* հրամաքուր (hramakʻur)
* հրամաքրութիւն (hramakʻrutʻiwn)
* մաքրաբար (makʻrabar)
* մաքրագոյն (makʻragoyn)
* մաքրագործ (makʻragorc)
* մաքրագործակ (makʻragorcak)
* մաքրագործեմ (makʻragorcem)
* մաքրագործութիւն (makʻragorcutʻiwn)
* մաքրագորով (makʻragorov)
* մաքրագունութիւն (makʻragunutʻiwn)
* մաքրազարդ (makʻrazard)
* մաքրազարդեմ (makʻrazardem)
* մաքրազգեաց (makʻrazgeacʻ)
* մաքրազգեստ (makʻrazgest)
* մաքրազտեմ (makʻraztem)
* մաքրած (makʻrac)
* մաքրածին (makʻracin)
* մաքրական (makʻrakan)
* մաքրակենցաղ (makʻrakencʻał)
* մաքրակրօն (makʻrakrōn)
* մաքրամատոյց (makʻramatoycʻ)
* մաքրամիտ (makʻramit)
* մաքրանամ (makʻranam)
* մաքրապաճոյճ (makʻrapačoyč)
* մաքրապայծառ (makʻrapaycaṙ)
* մաքրապար (makʻrapar)
* մաքրապետ (makʻrapet)
* մաքրապէս (makʻrapēs)
* մաքրասէր (makʻrasēr)
* մաքրատեսակ (makʻratesak)
* մաքրարան (makʻraran)
* մաքրարար (makʻrarar)
* մաքրափայլ (makʻrapʻayl)
* մաքրափառ (makʻrapʻaṙ)
* մաքրելի (makʻreli)
* մաքրեմ (makʻrem)
* մաքրենի (makʻreni)
* մաքրինաճեմ (makʻrinačem)
* մաքրիչ (makʻričʻ)
* մաքրողական (makʻrołakan)
* մաքրողութիւն (makʻrołutʻiwn)
* մաքրութիւն (makʻrutʻiwn)
* մաքրումն (makʻrumn)
* մաքրունակ (makʻrunak)
* նախամաքրիմ (naxamakʻrim)
* սրբամաքուր (srbamakʻur)
* սրովբէամաքուր (srovbēamakʻur)
* վերամաքրեմ (veramakʻrem)

#### Descendants

* Armenian: մաքուր (makʻur)

### References

* 1 2 Ačaṙean, Hračʻeay (1977) “մաքուր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume III, Yerevan: University Press, page 292a
* ↑ J̌ahukyan, Geworg (2010) “մաքուր”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 520a
* ↑ Bouda, Karl (1950) “Beiträge zur etymologischen Erforschung des Georgischen”, in Lingua (in German), volume 2, number 3, →DOI, page 303 of 291–307, derives from the Armenian

### Further reading

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “մաքուր”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “մաքուր”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy