# ածեմ
## Old Armenian
### Etymology

From Proto-Indo-European *h₂eǵ- (“to drive”), specifically either from the thematic root present *h₂éǵ-e-ti or the zero-grade formation *h₂ǵ-es- (the question hinges on the outcome of *h₂e- in Armenian, which is disputed).

### Verb

ածեմ • (acem)
* to carry, to fetch, to bring (copiously used figuratively and idiomatically)
    ածել ընդ իւր ― acel ənd iwr ― to conduct
    ածել ի ներքս, ի մէջ ― acel i nerkʻs, i mēǰ ― to introduce
    ածել ի վերայ/ածել թափել ― acel i veray/acel tʻapʻel ― to infer
    ածել ի/վերածել ― acel i/veracel ― to reduce
    ածել ընդ քարշ ― acel ənd kʻarš ― to drag along
    ածել զբոցով ― acel zbocʻov ― to pass through flame, to enflame, to burn
    ածել զմտաւ ― acel zmtaw ― to consider, to think, to reflect
    ածել զբռամբ ― acel zbṙamb ― to seize, to lay hold of
    առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ ― aṙancʻ ənd bans inčʻ aceloy ― without making any objection, readily
    ածել զիւրեւ՝ յինքն ― acel ziwrew, yinkʻn ― to seduce, to entice
    թեկն ածել զիրիք ― tʻekn acel zirikʻ ― to attempt; to aspire to, to pant for, to seek; to embroil; to sell off, to dispose of; to explain oneself, to pretend to be
* to put on (clothes or accessories)
    գօտի ածել ― gōti acel ― to gird
* to pour (a liquid)
* to strike, to hit
    ածել ումեք սուսերաւ ― acel umekʻ suseraw ― to strike someone with a sword
* (post-Classical) to shave
    ածել զհերս ― acel zhers ― to raze hair
* (post-Classical) to grow (a plant)
* (post-Classical) to play (a musical instrument)
* (post-Classical) to lay (eggs)
    ածել զձու ― acel zju ― to lay eggs

#### Derived terms

* ած (ac)
* ածական (acakan)
* ածանիմ (acanim)
* ածանց (acancʻ)
* ածանցիմ (acancʻim)
* ածեզաձի (acezaji)
* ածելեմ (acelem)
* ածելի (aceli)
* ածող (acoł)
* ածողագոյն (acołagoyn)
* ածողեմ (acołem)
* ածու (acu)
* ածուատեալ (acuateal)
* ածուենի (acueni)
* ածումն (acumn)
* ածք (ackʻ)
* ածօղ (acōł)
* ակնածեմ (aknacem)
* ակնածու (aknacu)
* ամօթածու (amōtʻacu)
* անածու (anacu)
* անծաղրածու (ancałracu)
* առած (aṙac)
* առածանեմ (aṙacanem)
* առածիմ (aṙacim)
* աւելածու (awelacu)
* բազմայածեան (bazmayacean)
* գիշերայած (gišerayac)
* գիշերայածու (gišerayacu)
* գօտեւած (gōtewac)
* գօտիածու (gōtiacu)
* դատարկայած (datarkayac)
* դիւրածեմ (diwracem)
* ենթածեմ (entʻacem)
* զառածանեմ (zaṙacanem)
* զառածեմ (zaṙacem)
* ընդվայրայած (əndvayrayac)
* թեւածեմ (tʻewacem)
* խաւարայած (xawarayac)
* խնամածու (xnamacu)
* խնամածութիւն (xnamacutʻiwn)
* խնկածու (xnkacu)
* խորհրդածեմ (xorhrdacem)
* խորհրդածու (xorhrdacu)
* ծաղրածու (całracu)
* ծովայածուկ (covayacuk)
* կամարածու (kamaracu)
* կարկտածու (karktacu)
* կողմնածու (kołmnacu)
* համբարածու (hambaracu)
* հարսնածեմ (harsnacem)
* հարսնածու (harsnacu)
* հոգածեմ (hogacem)
* հոգածու (hogacu)
* ձեռածու (jeṙacu)
* ձեռնածու (jeṙnacu)
* մակածեմ (makacem)
* մակամտածեմ (makamtacem)
* մահածու (mahacu)
* մանկածու (mankacu)
* մատենայած (matenayac)
* մեղսածու (mełsacu)
* մտածեմ (mtacem)
* յածանք (yacankʻ)
* յածաչու (yacačʻu)
* յածեզաձի (yacezaji)
* յածեմ (yacem)
* յածեցուցանեմ (yacecʻucʻanem)
* յածիմ (yacim)
* յածող (yacoł)
* յածողական (yacołakan)
* յածումն (yacumn)
* յածուն (yacun)
* յառաջածու (yaṙaǰacu)
* յոգնայածուկ (yognayacuk)
* ներածեմ (neracem)
* նուագածու (nuagacu)
* շարածեմ (šaracem)
* շարակածեմ (šarakacem)
* ուղղածեմ (ułłacem)
* չույածական (čʻuyacakan)
* պատժածու (patžacu)
* պարածեմ (paracem)
* պարայածիմ (parayacim)
* պարայածումն (parayacumn)
* ստածեմ (stacem)
* վայրածեմ (vayracem)
* վայրայածիմ (vayrayacim)
* վերածեմ (veracem)
* վերածու (veracu)
* վերամբարձայած (verambarjayac)
* վերամբարձայածու (verambarjayacu)
* տարփածու (tarpʻacu)
* ցօղածու (cʻōłacu)
* փայլածեմ (pʻaylacem)
* փայլածիմ (pʻaylacim)
* փայլածու (pʻaylacu)
* փեսածու (pʻesacu)
* փեսայածու (pʻesayacu)
* փեսայածութիւն (pʻesayacutʻiwn)
* փոխածեմ (pʻoxacem)
* քնածու (kʻnacu)
* օդայած (ōdayac)

#### Descendants

* Armenian: ածել (acel)

### References

* Ačaṙyan, Hračʻya (1940) Hayocʻ lezvi patmutʻyun [History of the Armenian Language] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, page 34
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “ածեմ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “ածեմ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Fortson, Benjamin W. (2010) Indo-European Language and Culture: An Introduction, second edition, Oxford: Blackwell, page 391
* J̌ahukyan, Geworg (1987) Hayocʻ lezvi patmutʻyun; naxagrayin žamanakašrǰan [History of the Armenian language: The Pre-Literary Period]‎ (in Armenian), Yerevan: Academy Press, page 111
* Martirosyan, Hrach (2010) “acem”, in Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 16
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “ածեմ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy