# ဆီ
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /sʰì/
* Romanization: MLCTS: hci • ALA-LC: chī • BGN/PCGN: hsi • Okell: hsi
* Audio:(file)

### Etymology 1

From Proto-Sino-Tibetan *tsil (“fat, grease; oil”). Compare Tibetan ཚིལ (tshil, “fat”) and possibly Old Chinese 脂 (OC *kji, “fat, grease”).

#### Noun

ဆီ • (hci)
* oil, grease

##### Derived terms

* ကညင်ဆီ (ka.nyanghci)
* ကညင်ဆီတိုင် (ka.nyanghcituing)
* ကြက်ဆူဆီ (krakhcuhci)
* ချောဆီ (hkyau:hci)
* ခြင်ဆီ (hkranghci)
* ခေါင်းလိမ်းဆီ (hkaung:lim:hci)
* ငရုတ်ဆီ (nga.ruthci)
* ငါးကြီးဆီ (nga:kri:hci)
* စက်ဆီ (cakhci)
* ဆီကျန်ရေကျန်ချက် (hci-kyanre-kyanhkyak)
* ဆီကြည်အိတ် (hci-krany-it)
* ဆီချက် (hcihkyak)
* ဆီချိုလိပ် (hcihkyuilip)
* ဆီချေး (hcihkye:)
* ဆီစိမ်စက္ကူ (hcicimcakku)
* ဆီဆုံ (hcihcum)
* ဆီဆေး (hcihce:)
* ဆီထမင်း (hcihta.mang:)
* ဆီထွေး (hcihtwe:)
* ဆီပြန် (hci-pran)
* ဆီပွတ် (hci-pwat)
* ဆီပူထိုး (hcipuhtui:)
* ဆီဘူး (hcibhu:)
* ဆီမန်း (hciman:)
* ဆီမီး (hcimi:)
* ဆီလည်ရေလည် (hcilanyrelany)
* ဆီသတ် (hcisat)
* ဆီအုန်း (hciun:)
* ဆီဦး (hciu:)
* ထင်းရှူးဆီ (htang:hru:hci)
* ဒီဇယ်ဆီ (dijaihci)
* ဓာတ်ဆီ (dhathci)
* ဓာတ်ဆီအင်ဂျင် (dhathcianggyang)
* နံ့သာဆီ (nam.sahci)
* နှင်းဆီ (hnang:hci)
* နှင်းဆီရောင် (hnang:hciraung)
* နို့ဆီ (nui.hci)
* နို့ဆီဘူး (nui.hcibhu:)
* ပန်းဆီ (pan:hci)
* ပရုတ်ဆီ (pa.ruthci)
* ပုစွန်ဆီ (pu.cwanhci)
* ပဲဆီ (pai:hci)
* ပဲပေါင်းဆီ (pai:paung:hci)
* ဖွဲနုဆီ (hpwai:nu.hci)
* မဆစ်ဆီ (ma.hcachci)
* မြေဆီမြေနှစ် (mrehci-mrehnac)
* မြေဆီလွှာ (mrehcihlwa)
* မဟာဆီမဟာသွေး (ma.hahcima.haswe:)
* မီးစာကုန်ဆီခန်း (mi:cakunhcihkan:)
* မုန့်ဆီကြော် (mun.hci-krau)
* မုန်ညင်းဆီ (munnyang:hci)
* ရိုးတွင်းခြင်ဆီ (rui:twang:hkranghci)
* ရေနံဆီ (renamhci)
* ရေပေါ်ဆီ (repauhci)
* ဝက်ဆီ (wakhci)
* ဝက်ဆီဥကြော် (wakhciu.krau)
* ဝမ်းနုတ်ဆီ (wam:nuthci)
* ဟင်းရွက်ဆီ (hang:rwakhci)
* အမဲဆီ (a.mai:hci)
* အရောင်တင်ဆီ (a.raungtanghci)
* အလှဆီ (a.hla.hci)
* အုန်းဆီ (un:hci)

### Etymology 2

* This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not given etymology by STEDT (chi "presence, nearness"), and not mentioned by Luce 1981. Vaguely resembles (in the same way as 脂 (*kji) for the "oil" sense) Old Chinese 指 (OC *kjiʔ, “to indicate”), 址 (OC *kjɯʔ, “location, address”).”

#### Postposition

ဆီ • (hci)
* word indicating direction or place

##### Derived terms

* ဆီဆိုင် (hcihcuing)
* ဆီလျော် (hcilyau)
* မဆီမဆိုင် (ma.hcima.hcuing)

### Further reading

* “ဆီ” in The Judson Burmese–English Dictionary (Rangoon: American Baptist Mission Press 1921), page 407.
* “ဆီ” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.

## Mon
### Etymology

From Proto-Mon-Khmer *ɟhaam ~ *ɟhiim (“blood”). Cognate with Nyah Kur ชิม (chim), Khmer ឈាម (chiəm).

### Pronunciation

* (Myanmar, Thailand) IPA: /cʰim/
* Audio (reading):(file)
* Audio (speaking):(file)

### Noun

ဆီ (chiṃ)
* blood

## S'gaw Karen
### Etymology 1

From Proto-Karen *chjaXᴬ ~ *chjaNᴬ (“chicken”). Cognate with Western Kayah ꤏꤛꤢꤩ꤭ (hsyē), Eastern Kayah chā, Eastern Pwo ဆင့် (châɴ), Pa'o Karen ဆျာ.

### Pronunciation

* IPA: /sʰɔ́/

#### Noun

ဆီ • (hsaw)
* chicken

#### Derived terms

* ဆီညၣ် (hsaw nyà)
* ဆီဒံၣ် (hsaw deè)

### Etymology 2

Cognate with Western Kayah ဆင့်.

#### Noun

ဆီ • (hsaw)
* story, level, section