# rozkładać
## Old Polish
### Etymology

From roz- +‎ kładać. First attested in 1395.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /rɔskɫadat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /rɔskɫadat͡ɕ/

### Verb

rozkładać impf (perfective rozłożyć)
* to spread out, to unfold, to unfurl, to lay out, especially a fishing net
** 1876-1929 [c. 1418], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume IV, page 511:Reficientes sszywayacz, roszkladayacz, rospirayącz (procedens inde vidit alios duos fratres... in navi... reficientes retia sua Mat 4, 21)[Reficientes zszywając, rozkładając, rozpirając (procedens inde vidit alios duos fratres... in navi... reficientes retia sua Mat 4, 21)]
* to spread, to distribute, to divide
** 1921 [1464], Kazimierz Tymieniecki, editor, Procesy twórcze formowania się społeczeństwa polskiego w wiekach średnich‎, page 233:Mansum... cum omnibus et singulis utilitatibus, proventibus, censibus... in eodem manso ad presens existentibus, in quolibet campo ad triplicem agrum roscladayacz[Mansum... cum omnibus et singulis utilitatibus, proventibus, censibus... in eodem manso ad presens existentibus, in quolibet campo ad triplicem agrum rozkładając]
* (attested in Pomerania, Greater Poland) to consider, to ponder
** 1874-1891 [Beginning of the fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, Grochów, West Pomeranian Voivodeship, Kcynia, page 64:Vnde eius (sc. Mariae) dolor processit ex eo, quia quicumque ex eis (sc. apostolis) bonum aliquod fecit contra hoc, ipsi sprituale malum sibi inferebant, et hoc *roskladayødzi in corde suo maxime doluit[Vnde eius (sc. Mariae) dolor processit ex eo, quia quicumque ex eis (sc. apostolis) bonum aliquod fecit contra hoc, ipsi sprituale malum sibi inferebant, et hoc rozkładajęcy in corde suo maxime doluit]
* (attested in Greater Poland) to determine or set a court date
** 1967 [1395], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 26, Kościan:Isz *Margazretha ne poslala Wiszacha roscladacz roku medzi *Wolferamem a medzi [maø], gl. inter me, szobø[Iż Margarzeta nie posłała Wyszacha rozkładać roku miedzy Wolf[e]ramem a miedzy [mię] sobą]
* (attested in Greater Poland) to reschedule a court date
** 1887, 1889 [1398], Józef Lekszycki, editor, Die ältesten großpolnischen Grodbücher, volume I, number 2595, Poznań:Terminus fuit prorogatus, roszkladan, ex parte Robaczinsky, quod fuisset infirmus[Terminus fuit prorogatus, rozkładan, ex parte Robaczyński, quod fuisset infirmus]

#### Derived terms

* kładać impf
* kłaść impf

#### Descendants

* Polish: rozkładać
* Silesian: rozkłŏdać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “rozkładać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish rozkładać. By surface analysis, roz- +‎ kładać.

### Pronunciation

* IPA: /rɔsˈkwa.dat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -adat͡ɕ
* Syllabification: roz‧kła‧dać

### Verb

rozkładać impf (perfective rozłożyć)
* (transitive) to spread, to unfold, to unfurl, to lay out; to open (to move parts of an object apart, increasing its surface area)
* (transitive) to spread, to set out (to set items at a distance to each other)
* (transitive) to take apart (to separate the elements of an object that make up a whole, causing the whole to cease to exist)
    Synonym: demontować
    Antonym: montować
* (transitive) to spread out (to divide something in time or space) [with na (+ accusative) ‘into what’], [with między (+ instrumental) ‘between what’]
* (transitive, chemistry) to decompose, to break down (to cause a chemical breakdown of something)
* (transitive) to spread (to set to the sides)
* (transitive, colloquial) to take apart, to tear apart (to soundly defeat someone, or a team)
    Synonyms: see Thesaurus:bić
* (transitive, colloquial) to tear apart, to corrupt (to cause the downfall of something)
* (transitive) to take apart (of a disease, to make someone feel bad)
* (transitive, colloquial) to smash (with surprising behavior or unusual characteristics, to cause a strong emotional state in someone)
* (reflexive with się) to spread, to unfold, to unfurl, to lay out; to open (to have one's own parts move apart, increasing its surface area)
    Synonym: rozpościerać się
    Antonym: składać się
* (reflexive with się, chemistry) to decompose, to break down (to undergo a chemical breakdown) [with na (+ accusative) ‘into what’]
* (reflexive with się) to spread out (to be divided something in time or space) [with na (+ accusative) ‘into whom/what’]
    Synonyms: dzielić się, rozdzielać się
* (reflexive with się, literary) to spread (to be set to the sides)
* (reflexive with się, literary) to spread (to take up space physically) [with instrumental or z (+ instrumental) ‘with/by means of what’]
    Synonyms: rozciągać się, rozpościerać się
* (reflexive with się) to spread out (to be spread around an area)
    Synonyms: instalować się, rozbijać się
    Antonym: zwijać się
* (reflexive with się, colloquial) to spread out, to sprawl out (to find a comfortable position e.g. on a couch)
    Synonym: rozwalać się
* (reflexive with się) to be torn apart (to lose functionality)
* (reflexive with się, colloquial) to fall apart (having gotten sick, to start showing symptoms) [with na (+ accusative) ‘into what’]

#### Derived terms

* rozkładalny
* rozkładczy
* rozkład
* rozkładacz
* rozkładarka
* rozkładka
* rozkładnia
* rozkładnica
* rozkładnik
* rozkładowiec
* rozkładówka
* rozkładziny
* rozkładać na czynniki pierwsze impf, rozłożyć na czynniki pierwsze pf
* rozkładać nogi impf
* rozkładać ręce impf, rozłożyć ręce pf

#### Related terms

* rozkładniczy
* rozkładny
* rozkładowy
* rozkładczo
* rozkładowo
* rozkładalność
* rozkładczość
* rozkładowość
* rozkładziny
* kładać impf
* kłaść impf
* rozkłaść pf

### Further reading

* rozkładać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* rozkładać in Polish dictionaries at PWN