# pieniądz
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *pě̀nę̄dzь.

### Pronunciation

* IPA: /ˈpjɛ.ɲɔ̃t͡s/
* Rhymes: -ɛɲɔ̃t͡s
* Syllabification: pie‧niądz

### Noun

pieniądz m inan (diminutive pieniążk, related adjective pieniãżny)
* money (financial instrument)
* currency (circulation coin or banknote)

#### Derived terms

* pieniãżstwò

### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “pjeńǫʒ”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 136
* Sychta, Bernard (1970) “ṕeńǫʒ”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 4 (P – Ř), Wrocław: Ossolineum, page 250
* Jan Trepczyk (1994) “pieniądz”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “pieniądz”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “pieniądz”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *pě̀nę̄dzь. First attested in 1387.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pjɛɲɑ̃t͡s/
* IPA: (15th CE) /pjɛɲɑ̃t͡s/

### Noun

pieniądz m inan (diminutive pieniążek, related adjective pieniężny)
* (sometimes collective, chiefly in the plural, attested in Greater Poland) money
** 1959 [1387], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 14, Poznań:Czso mi ranczil Andrzey za penadze, tich mi ne zaplaczil[Cso mi ręczył Andrzej za pieniądze, tych mi nie zapłacił]
** 1930 [c. 1455], “I Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 7, 17:Wszitko szrzebro y zloto, ktore naydzesz we wszitkey wloscy babylonskey..., swyebodnye wezmy a s pylnoscyø s tich pyenyødzi (de hac pecunia) kupy cyelce[Wszytko śrzebro i złoto, ktore najdziesz we wszytkiej włości babiłońskiej..., świebodnie weźmi a z pilnością z tych pieniędzy (de hac pecunia) kupi cielce]
** 1959 [1429], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1335, Poznań:Jszem skodzen dzeszacz grziwen dla nyezaplacena pyenadza w czasch y w godzyna[Iżem szkodzien dziesięć grzywien dla niezapłacenia pieniądza w czas i w godzinę]
* (attested in Greater Poland) unit of money; coin
** 1895 [1419], Archiwum Komisji Prawniczej. Collectanea ex Archivo Collegii Iuridici‎, volume VIII, page a 43:Ysze Dorothka dwanaczcze kop wniosla... bidlem y penandzmi[Iże Dorotka dwanaćcie kop wniosła... bydłem i pieniędzmi]
** 1959 [1491], “Teksty polskie z końca XV w.”, in Rafał Leszczyński, editor, Rozprawy Komisji Językowej‎, volume VII, page 56:Wsselky... ma wlozicz quarthnyk, s kthoregocz tho thego szkladanya mayą podlug obvyązanya trzeczi pyenyądz do pvski wlozicz[Wszelki... ma włożyć kwartnik, z ktoregoć to tego składania mają podług obwiązania trzeci pieniądz do puszki włożyć]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 91r:Obulus eyn scherpff vel idem halensis eyn heller pyenyadz[Obulus eyn scherpff vel idem halensis eyn heller pieniądz]

#### Derived terms

* boży pieniądz
* celne pieniądze
* czynszowe pieniądze
* dobre pieniądze
* drobne pieniądze
* drugie pieniądze
* dziesięcine pieniądze
* dzieste pieniądze
* dłużne pieniądze
* fałszowne pieniądze
* gotowe pieniądze
* idące pieniądze
* iste pieniądze
* karczemne pieniądze
* macierzyste pieniądze
* ostateczne pieniądze
* oćczyste pieniądze
* pewne pieniądze
* pieniądze głowne
* pieniądze nierozdzielne
* pieniądze posażne
* pieniądze płatne
* pieniądze szkodne
* pieniężnica
* pieniężnik
* poddane pieniądze
* podobne pieniądze
* pomocne pieniądze
* pospolite pieniądze
* pożyczone pieniądze
* prawe pieniądze
* pruskie pieniądze
* przepadłe pieniądze
* puste pieniądze
* rękojemne pieniądze
* srebrne pieniądze
* strawne pieniądze
* wienne pieniądze
* winne pieniądze
* wolne pieniądze
* wrębne pieniądze
* wymienione pieniądze
* zakładne pieniądze
* zapowiedne pieniądze
* ziemskie pieniądze
* zrządzone pieniądze
* złe pieniądze

#### Related terms

* pieniążkowie
* pieniężenie

#### Descendants

* Polish: pieniądz, piniądz, pieniąż (Middle Polish), pijądz (Chełmno-Dobrzyń)
** → German: Penunze
* Silesian: piniōndz

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “pieniądz”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “pieniądz”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “pieniądz”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pieniądz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “pieniądz”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Alternative forms

* piniądz, pieniąż (Middle Polish)
* pijądz (Chełmno-Dobrzyń)

### Etymology

Inherited from Old Polish pieniądz. Doublet of pens (“penny”).

### Pronunciation

* IPA: /ˈpjɛ.ɲɔnt͡s/
* (Middle Polish) IPA: /ˈpjɛ.ɲɔ̃t͡s/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛɲɔnt͡s
* Syllabification: pie‧niądz

### Noun

pieniądz m inan (diminutive pieniążek, augmentative pieniąch, related adjective pieniężny)
* money; coin, banknote (single unit of currency)
    Synonyms: see Thesaurus:pieniądze
* currency (agreed upon financial instrument in a nation)
    Synonym: waluta
* (in the plural) money (total funds that a specific person or institution has in the form of cash, securities and bank accounts)
    Synonyms: see Thesaurus:pieniądze

#### Derived terms

* za drogie pieniądze
* za tanie pieniądze
* za żadne pieniądze
* gorący pieniądz
* gotowy pieniądz
* maszynka do robienia pieniędzy
* plastikowy pieniądz
* pralnia brudnych pieniędzy
* pusty pieniądz
* chcesz stracić przyjaciela, pożycz mu pieniądze
* jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze
* spieniężyć pf, spieniężać impf
* być po jednych pieniądzach impf
* liczyć się z pieniędzmi impf
* pieniądze się nie trzymają impf
* spać na pieniądzach impf
* wyprać brudne pieniądze pf, prać brudne pieniądze impf
* wyrzucić pieniądze w błoto pf, wyrzucać pieniądze w błoto impf
* zrobić pieniądze pf, robić pieniądze impf

#### Related terms

* pieniężnie
* pieniążki
* pieniężnik

#### Descendants

* → German: Penunze

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), pieniądz is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 14 times in news, 17 times in essays, 28 times in fiction, and 37 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 100 times, making it the 630th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “pieniądz”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 365

### Further reading

* pieniądz in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* pieniądze in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* pieniądz in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “pieniądz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “PIENIĄDZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 21.03.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “pieniądz”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “pieniądz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pieniądz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 150
* pieniądz in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego