# մուտ
## Old Armenian
### Etymology

The origin is uncertain.

### Noun

մուտ • (mut)
* the act of entering, entry, coming or going in, introduction, access, approach, admission
    մուտք եւ ելք ― mutkʻ ew elkʻ ― entering and leaving; comers and goers
    մուտ եւ ել նաւաց ― mut ew el nawacʻ ― arrival and departure of ships
    մուտ առնել ― mut aṙnel ― to make one's entry, to enter to go in
    մուտ եւ ել առնել ― mut ew el aṙnel ― to come in and go out
    մուտ/մուտս գտանել ― mut/muts gtanel ― to be admitted, to have access, to be received
    իմանալ զմուտ եւ զել ուրուք ― imanal zmut ew zel urukʻ ― to know all a person's goings out and comings in, all his designs and actions
    ժամս որոշել ել եւ մտից ― žams orošel el ew mticʻ ― to fix the times of audience
    համարձակ մուտ շնորհել առ ինքն ― hamarjak mut šnorhel aṙ inkʻn ― to give free access to him
    ոչ գիտեմ զել եւ զմուտ իմ ― očʻ gitem zel ew zmut im ― I do not know how to act
    խաղաղութի՞ւն իցէ մուտդ քո ― xałałutʻi$^?$wn icʻē mutd kʻo ― is peace with you? do you bring peace?
* the place of entrance, gate, street door, portal; porch, atrium, vestibule
    մուտ ամսոյ ― mut amsoy ― first day of the month
* income, revenue, rent
    մուտ եւ ել/ել եւ մուտ ― mut ew el/el ew mut ― income and expenses
* sunset; the West
    մուտք արեւու ― mutkʻ arewu ― sunset, setting, going down; the setting sun, the west
    մուտք արեւային ― mutkʻ arewayin ― heliacal sunset
    մուտք աստեղ ― mutkʻ asteł ― immersion of a star
    յելից մինչեւ ցմուտս արեւու ― yelicʻ minčʻew cʻmuts arewu ― from sunrise to sunset
    ի մտից արեւու ― i mticʻ arewu ― towards or near evening
    ի մուտս լինել/դառնալ արեւու ― i muts linel/daṙnal arewu ― to disappear, to set
* carnal knowledge

#### Derived terms

* ականջամուտ (akanǰamut)
* ամառնամուտ (amaṙnamut)
* ամսամուտ (amsamut)
* այսամուտ (aysamut)
* անձաւամուտ (anjawamut)
* անմուտ (anmut)
* անմտանելի (anmtaneli)
* աշխարհամուտ (ašxarhamut)
* առմտանեմ (aṙmtanem)
* աստուածամուտ (astuacamut)
* արեւմուտք (arewmutkʻ)
* արեւմտական (arewmtakan)
* արեւմտային (arewmtayin)
* արեւմտեայ (arewmteay)
* արեւմտեան (arewmtean)
* բանտամուտ (bantamut)
* գարնանամուտ (garnanamut)
* գետնամուտ (getnamut)
* գոմամուտ (gomamut)
* գուսանամուտ (gusanamut)
* դարանամուտ (daranamut)
* դարանամտութիւն (daranamtutʻiwn)
* դեռամուտ (deṙamut)
* դժուարամուտ (džuaramut)
* դիւրամուտ (diwramut)
* ելամուտ (elamut)
* ելեւմուտ (elewmut)
* ելումուտ (elumut)
* եկամուտ (ekamut)
* եկամտական (ekamtakan)
* եկամտեմ (ekamtem)
* երեքմտեան (erekʻmtean)
* ընդմտանեմ (əndmtanem)
* թփամուտ (tʻpʻamut)
* ժամամուտ (žamamut)
* լեռնամուտ (leṙnamut)
* լուսամուտ (lusamut)
* խաւարամուտ (xawaramut)
* խելամուտ (xelamut)
* խորամուտ (xoramut)
* ծակամուտ (cakamut)
* կանխամուտ (kanxamut)
* կառամուտ (kaṙamut)
* կիրակամուտ (kirakamut)
* կիրակէմուտ (kirakēmut)
* կիրակմուտ (kirakmut)
* կրպակամուտ (krpakamut)
* հետամուտ (hetamut)
* հետամտեմ (hetamtem)
* հետամտիկ (hetamtik)
* հմուտ (hmut)
* ձմեռնամուտ (jmeṙnamut)
* ձորամուտ (joramut)
* մառախլամուտ (maṙaxlamut)
* մառնամուտ (maṙnamut)
* մասնմուտ (masnmut)
* միջամուտ (miǰamut)
* մտանելի (mtaneli)
* մտանեմ (mtanem)
* մտեմ (mtem)
* մտուցանեմ (mtucʻanem)
* յառաջամուտ (yaṙaǰamut)
* յետամտական (yetamtakan)
* յետամտականաբար (yetamtakanabar)
* յիսնակամուտ (yisnakamut)
* նախամուտ (naxamut)
* նաւամուտ (nawamut)
* ներամտեմ (neramtem)
* ներսամտեմ (nersamtem)
* ներքսամուտ (nerkʻsamut)
* ներքսամտեմ (nerkʻsamtem)
* նորամուտ (noramut)
* շաբաթամուտ (šabatʻamut)
* շինամուտ (šinamut)
* որջամուտ (orǰamut)
* ունկնամուտ (unknamut)
* ռազմամուտ (ṙazmamut)
* սիւնամուտ (siwnamut)
* սորամուտ (soramut)
* վերջամուտ (verǰamut)
* տարեմուտ (taremut)
* քարամուտ (kʻaramut)
* քարանձաւամուտ (kʻaranjawamut)
* քրիստոսամուտ (kʻristosamut)
* օդամուտ (ōdamut)
* օտարամուտ (ōtaramut)
* օրամուտք (ōramutkʻ)

#### Descendants

* Armenian: մուտք (mutkʻ), մտից (mticʻ)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “մուտ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “մուտ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “մուտ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press