# zmawiać
## Old Polish
### Alternative forms

* zmałwiać

### Etymology

From z- +‎ mawiać. First attested in 1405.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /zma(ː)vjat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /zmavjat͡ɕ/, /zmɒvjat͡ɕ/

### Verb

zmawiać impf (perfective zmówić)
* (attested in Greater Poland, Masovia) to agree, to make a deal
** 1974 [1428], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎, volume IV, number 1008, Kalisz:Yakom w tem chodzyl y smaval, kedy raczyl pan Byechowsky za Phylypa... za trzecza czascz pyaczydzeszanth grzywyen... Vyanczenczovy[Jakom w tem chodził i smawiał, kiedy ręczył pan Biechowski za Filipa... za trzecią część pięćdziesiąt grzywien... Więciencowi]
** 1960 [1444], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 1209, Pyzdry:Yako... thom szmawyal, ysze Yan cupil... dzyedzithstwo w Marcowiczac[Jako... tom zmawiał, iże Jan kupił... dziedzicstwo w Markowicach]
** 1879 [1435], Jan Tadeusz Lubomirski, editor, Księga ziemi czerskiej 1404-1425. Liber terrae Cernensis‎, Masovia, page LXXXI:Jacom ya ss Wlothkyem nye szmawyal graniczicz Grothowa[Jakom ja z Włodkiem nie zmawiał graniczyć Grotowa]
* (reflexive with się) to enter into a secret agreement against someone
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 583:Tez vydzyely (sc. zwolenicy), yze yvz Zydovye vyelyką nyeprzyasn przeczyv yemv (sc. Jesukrystowi) myely, smavyayącz szye, yakoby go vbyly[Też widzieli (sc. zwolenicy), iże już Żydowie wieliką nieprzyjaźń przeciw jemu (sc. Jesukrystowi) mieli, smawiając sie, jakoby go ubili]
* (attested in Masovia) to mediate in a marriage contract
** 1879 [1457], Jan Tadeusz Lubomirski, editor, Księga ziemi czerskiej 1404-1425. Liber terrae Cernensis‎, Masovia, page LXXXXIV:Jacom ya szmowczą byl w they rzeczy, *gyedy Yadwigą zmavano za monsch za Stanislawa[Jakom ja zmowcą był w tej rzeczy, kiedy Jadwigę zmawiano za mąż za Stanisława]
* (law, of deadlines, attested in Greater Poland) to determine, to agree on
** 1960 [1405], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 270, Pyzdry:Ysz Ian [s] ne smawal cum pincerna nullum terminum mimo prawo[Iż Jan [s] nie smawiał cum pincerna nullum terminum mimo prawo]
* (attested in Greater Poland) to inform; to notify
** 1974 [1425], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎, volume IV, number 912, Kalisz:Yako ne szmawal any mego masza, anym o thim wedzala, by szapustha na Thwardowe zapowedzana[Jako nie zmawiał ani mego męża, anim o tym wiedziała, by zapusta na Twardowie zapowiedziana]
* to express verbally, to utter
** 1880-1894 [Fifteenth century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 273:Legimus de quodam religioso dissolute vite, qui quodam tempore stabat ante ymaginem virginis Marie et orabat vesperas de ipsa. Et dum orando illum ympnum: Aue maris stella, venisset et pronunciasset, zmawyaal, illum versum: Monstra te esse matrem, venit ad eum vox de ymagine[Legimus de quodam religioso dissolute vite, qui quodam tempore stabat ante ymaginem virginis Marie et orabat vesperas de ipsa. Et dum orando illum ympnum: Aue maris stella, venisset et pronunciasset, zmawiał, illum versum: Monstra te esse matrem, venit ad eum vox de ymagine]

#### Related terms

* zmowny
* zmowa
* zmówca
* zmówienie
* mówić impf

#### Descendants

* Polish: zmawiać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zmawiać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish zmawiać. By surface analysis, z- +‎ mawiać. Compare Czech zmluvit.

### Pronunciation

* IPA: /ˈzma.vjat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈzma.vjat͡ɕ/, /ˈzmɒ.vjat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -avjat͡ɕ
* Syllabification: zma‧wiać

### Verb

zmawiać impf (perfective zmówić)
* (transitive) to say grace, to say a prayer
    Synonym: odmawiać
    Hypernym: mówić
* (transitive, dated) to get someone to work
    Synonym: zatrudniać
* (reflexive with się) to collude (to plan something with someone)
    Synonym: namawiać się
* (reflexive with się) to collude, to conspire, to plot, to scheme (to secretly make a decision or agree to act against someone with someone else)
    Synonyms: namawiać się, spiskować
* (reflexive with się) to bring up (to raise a topic with someone)

#### Related terms

* zmowny
* zmownie
* zmowa
* zmowność
* zmówca
* zmówiny
* mówić impf

### Further reading

* zmawiać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* zmawiać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zmawiać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zmawiać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “zmawiać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “zmawiać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zmawiać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 11