# déan
## Irish
### Etymology 1

From Old Irish ·dénai, prototonic form of do·gní.
The past indicative independent form rinne, formerly do-rinne, is from Old Irish do·rigni, deuterotonic form of the perfect tense of do·gní.
The past indicative dependent form dearna is from Old Irish *·dernai (compare ·dernus (1st sg.), ·dernais (2nd sg.), ·dernad (passive)), prototonic form of the perfect tense of do·gní.

#### Alternative forms

* dein (Munster)
* déin
* deun (obsolete)
* díon (Connacht)

#### Pronunciation

* (Munster) IPA: /dʲia̯n̪ˠ/
* (Aran) IPA: /dʲiːn/, /dʲeːn/
* (Cois Fharraige) IPA: /dʲiːnˠ/, /dʲɪnˠ/; /dʲiːn̪ˠ/, /dʲɪn̪ˠ/
* (Doohoma, Mayo) IPA: /dʲiːnˠ/ (as if spelled díon)
* (Achill, Mayo) IPA: /dʲa(ː)nˠ/ (as if spelled deán)
* (Ulster) IPA: /dʲaːnˠ/, /dʲaːn̪ˠ/

#### Verb

déan (present analytic déanann, future analytic déanfaidh, verbal noun déanamh, past participle déanta)
* (transitive, intransitive) do
* (transitive) make

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | déanaim | déanann tú; déanair$^†$ | déanann sé, sí | déanaimid; déanann muid | déanann sibh | déanann siad; déanaid$^†$ | a dhéanann; a dhéanas / a ndéanann*; a ndéanas* | déantar |
| indicative | past independent | rinne mé; rinneas | rinne tú; rinnis | rinne sé, sí | rinneamar; rinne muid | rinne sibh; rinneabhair | rinne siad; rinneadar | a rinne | rinneadh |
| indicative | past dependent | dearna mé; dearnas; tearn(a) mé† | dearna tú; dearnais; tearn(a) tú† | dearna sé, sí; tearn(a) sé, sí† | dearnamar; dearna muid: tearn(a) muid† | dearna sibh; dearnabhair: tearn(a) sibh† | dearna siad; dearnadar: tearn(a) siad† | a ndearna*: a dtearn(a)*† | dearnadh: tearnadh† |
| indicative | past habitual | dhéanainn / ndéanainn‡‡ | dhéantá / ndéantá‡‡ | dhéanadh sé, sí / ndéanadh sé, sí‡‡ | dhéanaimis; dhéanadh muid / ndéanaimis‡‡; ndéanadh muid‡‡ | dhéanadh sibh / ndéanadh sibh‡‡ | dhéanaidís; dhéanadh siad / ndéanaidís‡‡; ndéanadh siad‡‡ | a dhéanadh / a ndéanadh* | dhéantaí; ndéantaí‡‡ |
| future | future | déanfaidh mé; déanfad | déanfaidh tú; déanfair$^†$ | déanfaidh sé, sí | déanfaimid; déanfaidh muid | déanfaidh sibh | déanfaidh siad; déanfaid$^†$ | a dhéanfaidh; a dhéanfas / a ndéanfaidh*; a ndéanfas* | déanfar |
| conditional | conditional | dhéanfainn / ndéanfainn‡‡ | dhéanfá / ndéanfá‡‡ | dhéanfadh sé, sí / ndéanfadh sé, sí‡‡ | dhéanfaimis; dhéanfadh muid / ndéanfaimis‡‡; ndéanfadh muid‡‡ | dhéanfadh sibh / ndéanfadh sibh‡‡ | dhéanfaidís; dhéanfadh siad / ndéanfaidís‡‡; ndéanfadh sibh‡‡ | a dhéanfadh / a ndéanfadh* | dhéanfaí / ndéanfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go ndéana mé; go ndéanad$^†$ | go ndéana tú; go ndéanair$^†$ | go ndéana sé, sí | go ndéanaimid; go ndéana muid | go ndéana sibh | go ndéana siad; go ndéanaid$^†$ | — | go ndéantar |
| subjunctive | past | dá ndéanainn | dá ndéantá | dá ndéanadh sé, sí | dá ndéanaimis; dá ndéanadh muid | dá ndéanadh sibh | dá ndéanaidís; dá ndéanadh siad | — | dá ndéantaí |
| imperative | imperative | déanaim | déan | déanadh sé, sí | déanaimis | déanaigí; déanaidh$^†$ | déanaidís | — | déantar |
| verbal noun | verbal noun | déanamh | déanamh | déanamh | déanamh | déanamh | déanamh | déanamh | déanamh |
| past participle | past participle | déanta | déanta | déanta | déanta | déanta | déanta | déanta | déanta |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis
the forms rinne and dearna lose their final vowel in Ulster, becoming rinn and dearn;
for Munster forms, see dein;
in Ulster, the dependent forms of all tenses begin (or are at least pronounced as if they begin) with th- /h/ under lenition and with dt- /dʲ/ or nd- /n̠ʲ/ under eclipsis; since dependent forms are always either lenited or eclipsed, forms with unmuated t- do not occur; independent forms have d /dʲ/ as in the standard language;
in older literary language, Aran, and Ulster, the present indicative and past habitual have independent forms built on the stem ghní- (also spelled ní-); the déan- forms listed above are only dependent:
| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present independent | (gh)ním | (gh)ní tú; (gh)níonn tú; (gh)nír | (gh)ní sé, sí; (gh)níonn sé, sí | (gh)nímid; (gh)ní muid; (gh)níonn muid | (gh)ní sibh; (gh)níonn sibh | (gh)ní siad; (gh)níonn siad; (gh)níd | a (gh)ní; a (gh)níonn; a (gh)níos | (gh)níthear |
| indicative | past habitual independent | (gh)nínn | (gh)nítheá | (gh)níodh sé, sí | (gh)nímis; (gh)níodh muid | (gh)níodh sibh | (gh)nídís; (gh)níodh siad | a (gh)níodh | (gh)nítí |

##### Derived terms

* dea-dhéanta
* déan ábhair
* déan áibhéar
* déan áibhéil
* déan áit do
* déan amach
* déan aoibhneas
* déan aois díobhaill
* déan ar
* déan as
* déan bainis
* déan broc
* déan brón
* déan caimiléireacht ar
* déan cneámhaireacht ar
* déan cóir
* déan de
* déan do
* déan do dhualgas
* déan do dhúthracht
* déan do dícheall
* déan dochar
* déan éagóir
* déan faoi
* déan ionad duine
* déan le
* déan maith
* déan malairt áite le
* déan rud ar
* déan suas
* déarn ármhach ar

#### References

* ↑ Finck, F. N. (1899) Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), volume II, Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 84
* ↑ Mhac an Fhailigh, Éamonn (1968) The Irish of Erris, Co. Mayo: A Phonemic Study, Dublin: Dublin Institute for Advanced Studies, pages 155–156: “a sháith lé déanamh ə ha: l′e: d′i:nu:”
* ↑ Stockman, Gerard (1974) The Irish of Achill, Co. Mayo (Studies in Irish Language and Literature, Department of Celtic, Q.U.B.; 2), Belfast: Institute of Irish Studies, The Queen's University of Belfast, pages 4, 15, 45

#### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “déan”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* Finck, F. N. (1899) Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), volume II, Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 84
* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “do·gní”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Etymology 2

Borrowed from English dean.

#### Pronunciation

* IPA: /dʲeːnˠ/

#### Noun

déan m (genitive singular déin, nominative plural déin)
* dean

##### Declension

bare forms
case
singular
plural
nominative
déan
déin
vocative
a dhéin
a dhéana
genitive
déin
déan
dative
déan
déin
forms with the definite article
case
singular
plural
nominative
an déan
na déin
genitive
an déin
na ndéan
dative
leis an déan don déan
leis na déin :

##### Derived terms

* déanacht

#### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “déan”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN

### Mutation

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish. All possible mutated forms are displayed for convenience.