# праведны
## Belarusian
### Etymology

Inherited from Old Ruthenian праведный (pravednyj), from Proto-Slavic *pravьdьnъ. By surface analysis, пра́ўда (práŭda) +‎ -ны (-ny). Cognate with Russian пра́ведный (právednyj) and Ukrainian пра́ведний (právednyj).

### Pronunciation

* IPA: [ˈpravʲednɨ]
* Rhymes: -avʲednɨ
* Hyphenation: пра‧вед‧ны

### Adjective

пра́ведны • (právjedny) (adverb пра́ведна, abstract noun пра́веднасць)
* holy, pious, religious (devoted to religion and acting with role-model flawless obedience to the rules established by a deity)
    Antonyms: няпра́ведны (njaprávjedny), грэ́шны (hréšny)
    Hypernym: набо́жны (nabóžny)
** 1934 [1820], Walter Scott, translated by Іван Гарбуз, Айвенго, Minsk: ДВБ, translation of Ivanhoe, page 155:Дзеля чаго і молім бога злітавацца над вамі. Пісана напярэдадні свята святого Вітольда, пад вялікім Зборным Дубам на Крутым Скрыжаванні; а пісаў тыя словы праведны чалавек, служка госпада, божай мацеры і святога Дунстана, алтарнік лясной капліцы, што ў Копмангерсце.Dzjelja čahó i mólim bóha zlitavacca nad vami. Pisana napjaredadni svjata svjatoho Vitólʹda, pad vjalikim Zbórnym Dubam na Krutym Skryžavanni; a pisaŭ tyja slóvy pravjedny čalavjek, služka hóspada, bóžaj macjery i svjatóha Dunstana, altarnik ljasnój kaplicy, što ŭ Kópmanhjerscje.[original: Wherefore may God have you in his keeping.—Signed by us upon the eve of St Withold's day, under the great trysting oak in the Hart-hill Walk, the above being written by an holy man, Clerk to God, our Lady, and St Dunstan, in the Chapel of Copmanhurst.]
* (literary) just, righteous, virtuous (being morally right or having excellent moral character)
    Synonyms: высокамара́льны (vysokamarálʹny), мара́льны (marálʹny)
    Antonym: амара́льны (amarálʹny)
** 1912, Janka Kupała, “Цару неба й зямлі”, in Спадчына, Minsk: Адраджэньне, published 1922, page 41:За што, о Божа праведны, магучы, / Караеш так няшчасны свой народ?Za što, o Bóža pravjedny, mahučy, / Karaješ tak njaščasny svoj naród?Oh righteous, mighty God, for what do you punish your unfortunate people like this?
** 2019, Зінаіда Дудзюк, Закон захавання кахання, Minsk: Чатыры чвэрці, →ISBN; republished as Закон захавання кахання‎, Litres, 2022, →ISBN:Яна змагалася за свае правы, за царскую карону, якою валодала, няхай і непрацяглы час, а хто на такім шляху бывае праведны і чысты?Jana zmahalasja za svaje pravy, za carskuju karónu, jakóju valódala, njaxaj i njepracjahly čas, a xto na takim šljaxu byvaje pravjedny i čysty?She fought for her rights and for the royal crown that she held, even if only for a brief time. But who can be righteous and pure on such a path?

#### Derived terms

* пра́веднік m pers (právjednik)

### References

* Bulyka, A. M., editor (2007), “праведный”, in Гістарычны слоўнік беларускай мовы [Historical Dictionary of the Belarusian Language] (in Belarusian), numbers 27 (поровенъ – прегрешити), Minsk: Belaruskaia navuka, →ISBN, page 446
* “праведны”, in Skarnik's Belarusian dictionary (in Belarusian), based on Kandrat Krapiva's Explanatory Dictionary of the Belarusian Language (1977-1984)
* “праведны” in Belarusian–Russian dictionaries and Belarusian dictionaries at slounik.org

## Russian
### Pronunciation

* IPA: [ˈpravʲɪdnɨ]

### Adjective

пра́ведны • (právedny)
* short plural of пра́ведный (právednyj)