# մահ
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian մահ (mah).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /mɑh/, [mɑh]
* (Western Armenian) IPA: /mɑh/, [mɑh]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

մահ • (mah)
* death

#### Declension

Alternative cases, dative մահվան (mahvan)/մահվանը (mahvanə), ablative մահվանից (mahvanicʻ) and instrumental մահվանով (mahvanov) or մահվամբ (mahvamb), are also used and are remnants of the Old Armenian n-type declension. Dative singular մահու (mahu) is considered archaic. See մահ (mah).

#### Derived terms

* մահապատիժ (mahapatiž)

## Old Armenian
### Alternative forms

* մարհ (marh)

### Etymology

The earlier form is մարհ (marh), borrowed from some Iranian descendant of Proto-Indo-European *mr̥-tu-, *mr̥-ti-u- or *mr̥tro-, from *mer-. According to Bolognesi, borrowed specifically from Parthian *marh(u), from Old Iranian *mr̥θyu-; compare Avestan 𐬨𐬆𐬭𐬆𐬚𐬌𐬌𐬎 (mər$^ə$θiiu, “death”).

### Noun

մահ • (mah)
* death
    բնական մահ ― bnakan mah ― natural death
    երջանիկ մահ ― erǰanik mah ― happy death
    փառաւոր մահ ― pʻaṙawor mah ― glorious death
    յանկարծական մահ ― yankarcakan mah ― sudden death
    անճողոպրելի մահ ― ančołopreli mah ― certain death
    բռնական մահ ― bṙnakan mah ― violent or unnatural death
    տարաժամ մահ ― taražam mah ― untimely death
    եղեռնական մահ ― ełeṙnakan mah ― tragical death
    աղետալի մահ ― ałetali mah ― sad death
    ողբալի մահ ― ołbali mah ― deplorable death
    ցաւագին մահ ― cʻawagin mah ― painful death
    ամօթապարտ մահ ― amōtʻapart mah ― shameful death
    խայտառակ մահ ― xaytaṙak mah ― ignominious death
    մահ անասնոց ― mah anasnocʻ ― epizooty, murrain, rot
    մահունք ― mahunkʻ ― mortality
    արհաւիրք մահու ― arhawirkʻ mahu ― pangs, terrors of death
    վճիռ մահու ― včiṙ mahu ― sentence, decree of death
    մահու չափ ― mahu čʻapʻ ― mortally, to death; at the cost of one's life
    մեղք մահու չափ ― mełkʻ mahu čʻapʻ ― deadly or mortal sin
    այն հիւանդութիւն չէ ի մահ ― ayn hiwandutʻiwn čʻē i mah ― that illness is not to death, not mortal, or fatal
    քեւ մազապուր եղէ ի մահուանէ ― kʻew mazapur ełē i mahuanē ― I owe you my life
    մերձ ի մահ լինել ― merj i mah linel ― to be dying, near one's last moment, to breathe one's last, to be at the point of death, at the last gasp
    ի դրունս մահու հասանել ― i druns mahu hasanel ― to be at death's door
    հիւանդանալ ի մահ ― hiwandanal i mah ― to be deadly sick
    բնական մահուամբ մեռանել ― bnakan mahuamb meṙanel ― to die a natural death
    ընդ մահուամբ արկանել, մահու պարտ առնել ― ənd mahuamb arkanel, mahu part aṙnel ― to sentence, to condemn to death
    ի մահ մատնել, տալ ի մահ, մահու սպանանել ― i mah matnel, tal i mah, mahu spananel ― to deliver to death, to put to death
    երթալ ի մահ ― ertʻal i mah ― to go in search of death; to rush on death
    դիմագրաւ լինել, խիզախել ի մահ ― dimagraw linel, xizaxel i mah ― to face, to dare death
    խնդրել մահ անձին ― xndrel mah anjin ― to desire, to wish for death
    երկնչել ի մահուանէ ― erknčʻel i mahuanē ― to dread, to fear death
    մահու հասանել ― mahu hasanel ― to meet death
    խոցիլ առ ի մահ ― xocʻil aṙ i mah ― to be mortally wounded
    զմահու գան հարկանել ― zmahu gan harkanel ― to beat to death
    մահու վախճանիլ, ճաշակել զմահ ― mahu vaxčanil, čašakel zmah ― to die, to depart from this life
    ածել մահունս ― acel mahuns ― to carry or bring death
** 5th century, Ełišē, Vasn Vardanay ew Hayocʻ paterazmin [History of Vardan and the Armenian War] 2:Մահ ոչ իմացեալ՝ մահ է, մահ իմացեալ՝ անմահութիւն է։Mah očʻ imacʻeal, mah ē, mah imacʻeal, anmahutʻiwn ē.Death, unanticipated, is death; death, anticipated, is immortality.
* (by extension) massacre, slaughter, carnage, butchery
* (by extension) plague, pestilence

#### Synonyms

* (massacre): կոտորած (kotorac)
* (plague): ժանտախտ (žantaxt), ժանտամահ (žantamah)

#### Derived terms

* անարգամահ (anargamah)
* անձնամահ (anjnamah)
* անձնամահութիւն (anjnamahutʻiwn)
* անմահ (anmah)
* անմահաբար (anmahabar)
* անմահագոյն (anmahagoyn)
* անմահագործ (anmahagorc)
* անմահագործեմ (anmahagorcem)
* անմահական (anmahakan)
* անմահահոտ (anmahahot)
* անմահաճաշակ (anmahačašak)
* անմահանամ (anmahanam)
* անմահապէս (anmahapēs)
* անմահատուր (anmahatur)
* անմահարար (anmaharar)
* անմահարձան (anmaharjan)
* անմահացու (anmahacʻu)
* անմահացուցանեմ (anmahacʻucʻanem)
* անմահացուցիչ (anmahacʻucʻičʻ)
* անմահկանացու (anmahkanacʻu)
* անմահութիւն (anmahutʻiwn)
* արագամահ (aragamah)
* արջառամահ (arǰaṙamah)
* բռնամահ (bṙnamah)
* բռնամահիկ (bṙnamahik)
* գերանմահ (geranmah)
* դառնամահ (daṙnamah)
* դժուարամահ (džuaramah)
* զրաւամահ (zrawamah)
* թոպամահ (tʻopamah)
* ժանտամահ (žantamah)
* խայտառակամահ (xaytaṙakamah)
* խաշնամահ (xašnamah)
* խաչամահ (xačʻamah)
* խեղդամահ (xełdamah)
* խեղդամահութիւն (xełdamahutʻiwn)
* կամամահ (kamamah)
* կիսամահ (kisamah)
* կոշկոճամահ (koškočamah)
* կտտամահ (kttamah)
* հեղձամահ (hełjamah)
* հերձամահ (herjamah)
* ճաղճամահ (čałčamah)
* մահաբեր (mahaber)
* մահաբերական (mahaberakan)
* մահաբերիմ (mahaberim)
* մահաբերութիւն (mahaberutʻiwn)
* մահաբնակից (mahabnakicʻ)
* մահաբոյծ (mahaboyc)
* մահագոյժ (mahagoyž)
* մահագործ (mahagorc)
* մահագործակ (mahagorcak)
* մահագուշակ (mahagušak)
* մահադեղ (mahadeł)
* մահազգեաց (mahazgeacʻ)
* մահազգեստ (mahazgest)
* մահազեկոյց (mahazekoycʻ)
* մահազէն (mahazēn)
* մահաթոյն (mahatʻoyn)
* մահաժառանգութիւն (mahažaṙangutʻiwn)
* մահալի (mahali)
* մահալոյծ (mahaloyc)
* մահալուծող (mahalucoł)
* մահածին (mahacin)
* մահածու (mahacu)
* մահածութիւն (mahacutʻiwn)
* մահակերպարան (mahakerparan)
* մահակիր (mahakir)
* մահակից (mahakicʻ)
* մահակողմն (mahakołmn)
* մահակուլ (mahakul)
* մահահամբոյր (mahahamboyr)
* մահահանգիստ (mahahangist)
* մահահանգոյն (mahahangoyn)
* մահահարուած (mahaharuac)
* մահահաւաք (mahahawakʻ)
* մահահոտ (mahahot)
* մահահրաման (mahahraman)
* մահահրաւէր (mahahrawēr)
* մահահրաւիրակ (mahahrawirak)
* մահաձիգ (mahajig)
* մահաձիր (mahajir)
* մահամատոյց (mahamatoycʻ)
* մահանամ (mahanam)
* մահաշշուկ (mahaššuk)
* մահաշունչ (mahašunčʻ)
* մահապարտ (mahapart)
* մահապարտական (mahapartakan)
* մահապարտեմ (mahapartem)
* մահապարտութիւն (mahapartutʻiwn)
* մահառիթ (mahaṙitʻ)
* մահասահման (mahasahman)
* մահասաստ (mahasast)
* մահասկիզբն (mahaskizbn)
* մահասպան (mahaspan)
* մահատեսակ (mahatesak)
* մահատիպ (mahatip)
* մահատու (mahatu)
* մահատուն (mahatun)
* մահարար (maharar)
* մահարբոյց (maharboycʻ)
* մահարձան (maharjan)
* մահարձանեալ (maharjaneal)
* մահացան (mahacʻan)
* մահացու (mahacʻu)
* մահացուցանեմ (mahacʻucʻanem)
* մահացուցիչ (mahacʻucʻičʻ)
* մահաւոր (mahawor)
* մահաքուն (mahakʻun)
* մահեմ (mahem)
* մահընկալ (mahənkal)
* մահինաբողբոջ (mahinabołboǰ)
* մահկանացու (mahkanacʻu)
* մահկանացութիւն (mahkanacʻutʻiwn)
* մահողկուզեան (mahołkuzean)
* մահոյ (mahoy)
* մահութիւն (mahutʻiwn)
* մահուչափ (mahučʻapʻ)
* մահտարաժամ (mahtaražam)
* մանկամահ (mankamah)
* մարդամահ (mardamah)
* մարդկամահ (mardkamah)
* յանկարծամահ (yankarcamah)
* նեղամահ (nełamah)
* չարամահ (čʻaramah)
* չարամահութիւն (čʻaramahutʻiwn)
* սատակամահ (satakamah)
* սովամահ (sovamah)
* սովամահիմ (sovamahim)
* սրամահ (sramah)
* սրամահիմ (sramahim)
* սրամահութիւն (sramahutʻiwn)
* վաղամահ (vałamah)
* վաղամահուկ (vałamahuk)
* վատամահ (vatamah)
* փութամահ (pʻutʻamah)
* օտարամահ (ōtaramah)

#### Descendants

* Armenian: մահ (mah)

### References

* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “մահ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “մահ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “մահ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 445
* Godel, Robert (1975) An introduction to the study of classical Armenian, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, page 64