# środek
## Old Polish
### Alternative forms

* śrzodek

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *serdъkъ. By surface analysis, śród +‎ -ek. First attested in 1444.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɕrɔdɛk/
* IPA: (15th CE) /ɕrɔdɛk/

### Noun

środek m animacy unattested
* middle, center (point roughly equidistant from the edges)
** 1874-1891 [1444], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIII, page 308:Swiatly srzodek lucidum centrum (qui lucidum centrum poli candore pinguis igneo aligens decoro lumine)[Światły śrzodek lucidum centrum (qui lucidum centrum poli candore pinguis igneo aligens decoro lumine)]
** 1977-1980 [1471], Wanda Żurowska-Górecka, Vladimír Kyas, editors, Mamotrekty staropolskie [Old Polish-Latin Dictionaries and wordlists], page 232:Sinu od schrzotka zyemye (haec quoque erat fossa altaris, et de sinu terrae usque ad crepidinem novissimam duo cubiti Ezech 43, 14)[Sinu od śrzodka ziemie (haec quoque erat fossa altaris, et de sinu terrae usque ad crepidinem novissimam duo cubiti Ezech 43, 14)]

#### Derived terms

* pośrodek
* po środku

#### Related terms

* śrzodny
* śrzodopolny
* środa
* śródnoc
* śród

#### Descendants

* Polish: środek, śrzodek, szrodek (Middle Polish)
* Silesian: strzodek

### References

* Bańkowski, Andrzej (2000) “środek”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “środek, śrzodek”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* śrzodek, szrodek (Middle Polish)

### Etymology

Inherited from Old Polish środek. By surface analysis, śród +‎ -ek.

### Pronunciation

* IPA: /ˈɕrɔ.dɛk/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔdɛk
* Syllabification: śro‧dek

### Noun

środek m inan (diminutive środeczek)
* middle, center (point roughly equidistant from the edges)
    Synonyms: centrum, połowa, rdzeń, serce
    w środku ― inside
* middle (point in time that divides something in two roughly equal parts)
    Synonym: połowa
* inside (internal part of something)
    Synonym: wnętrze
* means (instrument or condition for attaining a purpose)
    Synonyms: instrument, narzędzie
* measure (action designed to achieve some purpose)
* agent (active power or cause or substance; something (e.g. biological, chemical, thermal, etc.) that has the power to produce an effect)
    środek czyszczący ― cleaning agent
    środek nasenny ― opiate
    środek przeciwzbrylający ― anti-caking agent
    środek przeczyszczający ― laxative

#### Derived terms

* środkowy
* Państwo Środka
* środek cieniujący
* środek ciężkości
* środek dopingujący
* środek transportacji
* środki masowego przekazu
* złoty środek
* nie przebierać w środkach impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), środek is one of the most used words in Polish, appearing 67 times in scientific texts, 30 times in news, 94 times in essays, 39 times in fiction, and 18 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 248 times, making it the 215th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “środek”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 589

### Further reading

* środek in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* środek in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “środek”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ŚRODEK”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.10.2022
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “środek”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “środek”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “środek”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 757
* środek in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego