# szczyt
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *ščitъ.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ʃʲt͡ʃʲɨt/
* IPA: (15th CE) /ʃʲt͡ʃʲɨt/

### Noun

szczyt m inan
* (attested in Greater Poland) shield, buckler (broad piece of defensive armor, held in hand, formerly in general use in war, for the protection of the body)
** 1960 [1400], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 121, Pyzdry:Iaco Luthognew vranil Zemøthø... y sczith gemu odiøl[Jako Lutogniew uranił Ziemiętę... i szczyt jemu odjął]
** (metaphoriclly, attested in Lesser Poland) shield (that which protects generally)
*** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 90, 5:Szczitem (scuto) ogarne cz[e]be prawda iego[Szczytem (scuto) ogarnie c[ie]bie prawda jego]
* (attested in Greater Poland) coat of arms; member of a family belonging to a particular coat of arms
** 1967 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 923, Kościan:Jaco Jandrzey... gest... po gego maczerzy clenotu Czwekowe, ktorzy nosszą byali sczyt a czarny strich przesen[Jako Jędrzej... jest... po jego macierzy klenotu Ćwiekowie, ktorzy noszą biały szczyt a czarny sztrych przezeń]
** 1878-1889 [1424], Archiwum Komisji Historycznej‎, volume III, Greater Poland, page 332:Extunc decreuimus sibi educere et dicere clipeos al. sczyty[Extunc decreuimus sibi educere et dicere clipeos al. szczyty]
** 1910-2024 [1386], Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie‎, volume III, page 1:Jaco Micolay nass brath y nass sczith y nassego cleynotha[Jako Mikołaj nasz brat i nasz szczyt i naszego klejnota]
* (attested in Greater Poland) top part of a construction
** 1874 [1486], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume XVIII, page 147:Parietem vlg. scyth supra hostium... [tenebitur] murar[Parietem vlg. szczyt supra hostium... [tenebitur] murare]
** 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎, Lubiń, page 106:Pinna, id est summitas cuiuslibet rei, sed proprie templorum et murorum spyczą vel gąnek, vel okragly sczyth[Pinna, id est summitas cuiuslibet rei, sed proprie templorum et murorum szpica vel ganek, vel okrągły szczyt]
* The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** wall
*** 1874 [1445], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume XVI, page 1195:Lorco debet facere murale al. schczith circa dictam ecclesiam[Lorko debet facere murale al. szczyt circa dictam ecclesiam]

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “szczyt”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish szczyt.

### Pronunciation

* IPA: /ˈʂt͡ʂɘt/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɘt
* Syllabification: szczyt

### Noun

szczyt m inan
* peak (mountain top)
* summit (meeting)
* gable
* peak (highest or best moment)
    Synonym: apogeum
* (phonetics) retention-stage, stop-stage (phase when the organs of speech remain in the correct position for a given vowel)
    Synonym: postawa
* (archaic) shield

#### Derived terms

* Machowski Szczyt
* naszczytnik

### Further reading

* szczyt in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* szczyt in Polish dictionaries at PWN