# słońce
## Old Polish
### Alternative forms

* słuńce

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *sъ̏lnьce. First attested in the second half of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /sɫɔɲt͡sɛ/
* IPA: (15th CE) /sɫɔɲt͡sɛ/

### Noun

słońce n (related adjective słoneczny)
* (attested in Lesser Poland) Sun (Earth's star)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 57, 8:Spadl iest ogen y ne widzeli sø sluncza (solem)[Spadł jest ogień i nie widzieli są słuńca (solem)]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 128:Zavyeszywschy sząd na promyenyv slonecznym y czągnąl za sobą sloncze (solem) yako povroz s tym vyądrem[Zawiesiwszy sąd na promieniu słonecznym i ciągnął za sobą słońce (solem) jako powroz z tym wiadrem]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 243:Nasch rozum..., dogela slunczem nyebyeskim nye gest oswyeczon, niczss duschnego nye wydzi[Nasz rozum..., dojela słuńcem niebieskim nie jest oświecon, nics dusznego nie widzi]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 17, 3:Gidøczi slvzicz czvdzim bogom..., tocz iest slvnczv (solem) y myeszøczv[Jidęcy służyć cudzym bogom..., toć jest słuńcu (solem) i miesiącu]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 74:Potym ona drzewa rzymska, ktoresch szye szvany sloncze y myeszyądz (arbores solis atque lunae), davaly odpovyedanye lyvdv pospolnemv vtenczass[Potym ona drzewa rzymska, ktoreż są zwany Słońce i Miesiąc (arbores solis atque lunae), dawały odpowiedanie ludu pospolnemu wtenczas]
* (attested in Lesser Poland) sun (sunny place, place receiving sunshine)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 18, 5:W slunczi (in sole) poloszil przebytek swoy[W słuńcy (in sole) położył przebytek swoj]
* sun, sunshine (light from the Sun)
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, page 362:Od gorøczosczy sloncza pragnyecze pycz[Od gorącości słońca pragniecie pić]

#### Derived terms

* słońcstaj

#### Related terms

* słonecznik

#### Descendants

* Polish: słońce
* Silesian: słōńce
* → Old Ruthenian: слонце (slonce), слунцо (slunco)

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “słońce”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “słońce”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “słońce”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish *sъlnьce.

### Pronunciation

* IPA: /ˈswɔɲ.t͡sɛ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈsɫɔɲ.t͡sɛ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔɲt͡sɛ
* Syllabification: słoń‧ce
* Homophone: Słońce

### Noun

słońce n (diminutive słonko, related adjective słoneczny)
* (astronomy) sun (star, especially when seen as the centre of any single solar system)
* sun, sunlight (light emitted by the sun)
* sun (sunny place, place receiving sunshine)
* (endearing) sunshine (person that is endeared by the speaker)
* (obsolete, sailing) antifog lighthouse
* (obsolete) Catherine wheel (firework that is a spinning while of fire)

#### Declension
### Proper noun

słońce n
* Alternative letter-case form of Słońce (“the Sun”) (Earth's star)

#### Derived terms

* pod słońce
* pod słońcem
* aktywność Słońca
* plamy na Słońcu
* podsłońce
* nie chwal dnia przed zachodem słońca
* porwać się z motyką na słońce pf, porywać się z motyką na słońce impf

#### Related terms

* bezsłoneczny
* przeciwsłoneczny

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), słońce is one of the most used words in Polish, appearing 25 times in scientific texts, 7 times in news, 0 times in essays, 42 times in fiction, and 19 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 93 times, making it the 683rd most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “słońce”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 537

### Further reading

* słońce in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* słońce in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “słońce”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “SŁOŃCE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 29.01.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “słońce”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “słońce”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “słońce”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 216