# ကျ
## Burmese
### Etymology

Derived from Proto-Sino-Tibetan *(k/g)la-k/y/t (“to fall”). Cognate with Mizo tla ~ tlâk (“to fall”) and Old Chinese 下 (OC *ɡraːʔ, *ɡraːs, “lower; under; to go down”). Doublet of ချ (hkya.) (STEDT).

### Pronunciation

* IPA: /t͡ɕa̰/
* Romanization: MLCTS: kya. • ALA-LC: kya • BGN/PCGN: kya. • Okell: cá
* Homophone: ကြ (kra.)

### Verb

ကျ • (kya.)
Burmese verb set :
| Base | ကျ (kya.) |
| Causative | ချ (hkya.) |
* to fall (move to a lower position under the effect of gravity), drop, descend, come down
* to fail
* to decline
* to fall for something or someone
* to miss something out
* to cost
* to come, arrive
* (of animals) to give birth
* to have an influx of
* to be in a certain state
* to produce (a certain amount)
* to be tantamount to
* to be just like

#### Derived terms

* ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျ (kamhcui:mui:hmaungkya.)
* ကျကျ (kya.kya.)
* ကျကျနန (kya.kya.na.na.)
* ကျခံ (kya.hkam)
* ကျဆင်း (kya.hcang:)
* ကျဆုံး (kya.hcum:)
* ကျန (kya.na.)
* ကျနေ (kya.ne)
* ကျပန်း (kya.pan:)
* ကျပန်းလုပ် (kya.pan:lup)
* ကျပျောက် (kya.pyauk)
* ကျရှုံး (kya.hrum:)
* ကျရောက် (kya.rauk)
* ကျလူ (kya.lu)
* ကျသင့် (kya.sang.)
* ကြက်ပျံမကျစည်ကား (krakpyamma.kya.canyka:)
* ကြွက်ကျ (krwakkya.)
* ကြွေးကျ (krwe:kya.)
* ကြိုးကျ (krui:kya.)
* ကြောင်ကျကျ (kraungkya.kya.)
* ကလိမ်ကျ (ka.limkya.)
* ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ (kuiytuingkuiykya.)
* ကုန်ကျ (kunkya.)
* ကုန်ကျစရိတ် (kunkya.ca.rit)
* ချက်ကျ (hkyakkya.)
* ချက်ကျလက်ကျ (hkyakkya.lakkya.)
* ချွတ်ခြုံကျ (hkywathkrumkya.)
* ချွေးကျအောင် (hkywe:kya.aung)
* ချွေးသီးချွေးပေါက်ကျ (hkywe:si:hkywe:paukkya.)
* ချုံးကျ (hkyum:kya.)
* ချုံးချုံးကျ (hkyum:hkyum:kya.)
* ချောက်ကျ (hkyaukkya.)
* ချောင်းကျရေ (hkyaung:kya.re)
* ချောင်ကျ (hkyaungkya.)
* ခရေစေ့တွင်းကျ (hka.rece.twang:kya.)
* ခြေကျ (hkre-kya.)
* ခြေကုန်လက်ပန်းကျ (hkrekunlakpan:kya.)
* ခွကျ (hkwa.kya.)
* ခွင်ကျ (hkwangkya.)
* ခွေးကျကျ (hkwe:kya.kya.)
* ခုခံအားကျရောဂါ (hku.hkam-a:kya.rau:ga)
* ခေတ်နောက်ကျ (hketnaukkya.)
* ဂြိုဟ်ကျ (gruihkya.)
* ငတ်ကြီးကျ (ngatkri:kya.)
* ငရဲကျ (nga.rai:kya.)
* ငွေကုန်ကြေးကျ (ngwekunkre:kya.)
* စကားလက်ဆုံကျ (ca.ka:lakhcumkya.)
* စက်ကျ (cakkya.)
* စည်းကျဝါးကျ (cany:kya.wa:kya.)
* စနစ်ကျ (ca.nackya.)
* စနစ်တကျ (ca.nacta.kya.)
* စပ်ကျ (capkya.)
* စားကျက်ကျ (ca:kyakkya.)
* စားနေကျကြောင်ဖား (ca:ne-kya.kraunghpa:)
* စိတ်တိုင်းကျ (cittuing:kya.)
* စိတ်ဓာတ်ကျ (citdhatkya.)
* ဆီးပူညောင်းကျ (hci:pu-nyaung:kya.)
* ဆေးကျ (hce:kya.)
* ဇယားကျ (ja.ya:kya.)
* ဇိမ်ကျ (jimkya.)
* ဈေးကျ (jhe:kya.)
* ညောင်းကျရောဂါ (nyaung:kya.rau:ga)
* ညောင်စေးကျ (nyaungce:kya.)
* ဌာန်ကရိုဏ်းကျ (htanka.ruin:kya.)
* တက်ဖျားကျဖျား (takhpya:kya.hpya:)
* တန်ကာကျ (tanka-kya.)
* တရားကျ (ta.ra:kya.)
* တိကျ (ti.kya.)
* တိကျပြတ်သား (ti.kya.pratsa:)
* တိမ်ကျ (timkya.)
* တောကျ (tau:kya.)
* တောကျဆည် (tau:kya.hcany)
* တောင်ကျချောင်း (taungkya.hkyaung:)
* တောင်မကျမြောက်မကျ (taungma.kya.mraukma.kya.)
* တော်ကာကျ (tauka-kya.)
* ထိုးကျ (htui:kya.)
* ထိုးကွင်းဒူးကျ (htui:kwang:du:kya.)
* ထောင်ကျ (htaungkya.)
* ဒိုဘီကျ (duibhi-kya.)
* ဒေါင်ကျကျပြားကျကျ (daungkya.kya.pra:kya.kya.)
* ဓမ္မဓိဌာန်ကျ (dhamma.dhi.htankya.)
* ဓားမဆေးကျ (dha:ma.hce:kya.)
* ဓာတ်စာကျ (dhatca-kya.)
* နည်းကျ (nany:kya.)
* နည်းလမ်းကျ (nany:lam:kya.)
* နတ်ကျသလို (natkya.sa.lui)
* နန်းကျ (nan:kya.)
* နွားကျ (nwa:kya.)
* နွားငတ်ရေကျ (nwa:ngatre-kya.)
* နှင်းကျ (hnang:kya.)
* နားကျ (na:kya.)
* နိမ့်ကျ (nim.kya.)
* နေကျ (ne-kya.)
* နေကျချိန် (ne-kya.hkyin)
* နေထားတကျ (nehta:ta.kya.)
* နေရာကျ (nera-kya.)
* နေရာတကျ (nerata.kya.)
* နေသားကျ (nesa:kya.)
* နောက်ကျ (naukkya.)
* ပင်ကျနေကျော် (pangkya.ne-kyau)
* ပင်ကျရည် (pangkya.rany)
* ပဓာနကျ (pa.dhana.kya.)
* ပန်းဆွဲရေကျ (pan:hcwai:re-kya.)
* ပျံကျ (pyamkya.)
* ပွဲကျ (pwai:kya.)
* ပါးချောင်ကျ (pa:hkyaungkya.)
* ပိုးကျ (pui:kya.)
* ပုံကျ (pumkya.)
* ပုံကျပန်းကျ (pumkya.pan:kya.)
* ပုံမကျပန်းမကျ (pumma.kya.pan:ma.kya.)
* ပုံသေကားကျ (pumseka:kya.)
* ဖတ်လတ်ကျ (hpatlatkya.)
* ဖြူခါပြာခါကျ (hpruhka-prahka-kya.)
* ဗရုတ်ကျ (ba.rutkya.)
* ဗြောင်ကျ (braungkya.)
* ဗိုလ်ကျ (builkya.)
* ဘဝင်ကျ (bha.wangkya.)
* ဘုကျ (bhu.kya.)
* ဘောက်ကျ (bhaukkya.)
* မင်ကျမင်န (mangkya.mangna.)
* မတင်မကျ (ma.tangma.kya.)
* မျက်ချောင်ကျ (myakhkyaungkya.)
* မျက်စိကျ (myakci.kya.)
* မျက်တွင်းကျ (myaktwang:kya.)
* မျက်ရည်ပေါက်ကြီးငယ်ကျ (myak-ranypaukkri:ngai-kya.)
* မြိုင်ကျ (mruingkya.)
* မြေဝယ်မကျ (mrewaima.kya.)
* မွဲပြာကျ (mwai:pra-kya.)
* မာန်ကျ (mankya.)
* မိုးကျ (mui:kya.)
* မိုးကျနာ (mui:kya.na)
* မိုးကျရွှေကိုယ် (mui:kya.hrwekuiy)
* မိုးကျလက်ဖက် (mui:kya.lakhpak)
* မိုးမှောင်ကျ (mui:hmaungkya.)
* မိုးဦးကျ (mui:u:kya.)
* မဲကျ (mai:kya.)
* ယထာဘူတကျ (ya.htabhuta.kya.)
* ယထာဘူတကျကျ (ya.htabhuta.kya.kya.)
* ယမ်းပုံမီးကျ (yam:pummi:kya.)
* ရင်ကွဲနာကျ (rangkwai:na-kya.)
* ရွက်ကျပင်ပေါက် (rwakkya.pangpauk)
* ရွေးကျ (rwe:kya.)
* ရှားမီးကျ (hra:mi:kya.)
* ရှေးကျ (hre:kya.)
* ရာကျပုဆိုး (ra-kya.pu.hcui:)
* ရိုးကျပင် (rui:kya.pang)
* ရိုးမြေကျ (rui:mre-kya.)
* ရုပ်ကျ (rupkya.)
* ရေကျ (re-kya.)
* လက်ကျ (lakkya.)
* လက်ကျလက်န (lakkya.lakna.)
* လက်ပန်းကျ (lakpan:kya.)
* လက်သားကျ (laksa:kya.)
* လမ်းကျ (lam:kya.)
* လွမ်းနာကျ (lwam:na-kya.)
* လွမ်းဖျားလွမ်းနာကျ (lwam:hpya:lwam:na-kya.)
* လိင်ကျ (lingkya.)
* လေကျ (le-kya.)
* လေကြောင်းကျ (le-kraung:kya.)
* လောက်ကျ (laukkya.)
* လောင်မီးကျ (laungmi:kya.)
* ဝမ်းကျ (wam:kya.)
* ဝေပုံကျ (wepumkya.)
* သင်္ကြန်ကျ (sangkrankya.)
* သတ္တုကျ (sattu.kya.)
* သဘာဝကျ (sa.bhawa.kya.)
* သဘောကျ (sa.bhau:kya.)
* သမားရိုးကျ (sa.ma:rui:kya.)
* သွားရည်ကျ (swa:ranykya.)
* သွေးပေါင်ကျ (swe:paungkya.)
* သွေးမြေကျ (swe:mre-kya.)
* သားကျ (sa:kya.)
* သိက္ခါကျ (sikhka-kya.)
* သိပ္ပံနည်းကျ (sippamnany:kya.)
* သုံးစားပါကျ (sum:ca:pa-kya.)
* သောင်မတင်ရေမကျ (saungma.tang-rema.kya.)
* သဲရေကျ (sai:re-kya.)
* ဟန်ကျ (hankya.)
* ဟန်ကျပန်ကျ (hankya.pankya.)
* အံကျ (amkya.)
* အံဝင်ခွင်ကျ (am-wanghkwangkya.)
* အကျ (a.kya.)
* အကျဉ်းကျ (a.kyany:kya.)
* အကြွေးကျ (a.krwe:kya.)
* အကွက်ကျ (a.kwakkya.)
* အကွက်အကွင်းကျ (a.kwak-a.kwang:kya.)
* အချက်ကျ (a.hkyakkya.)
* အချိန်ကျ (a.hkyinkya.)
* အချိုးကျ (a.hkyui:kya.)
* အချုပ်ကျ (a.hkyupkya.)
* အခြေကျ (a.hkre-kya.)
* အခြေတကျ (a.hkreta.kya.)
* အဆိုးကျ (a.hcui:kya.)
* အတည်တကျ (a.tanyta.kya.)
* အတွက်ကျ (a.twakkya.)
* အတွင်းကျကျ (a.twang:kya.kya.)
* အထက်တန်းကျ (a.htaktan:kya.)
* အထာကျ (a.hta-kya.)
* အထိုင်ကျ (a.htuingkya.)
* အနည်ကျ (a.nanykya.)
* အနည်ကျကျောက် (a.nanykya.kyauk)
* အနှစ်ကျ (a.hnackya.)
* အနေကျ (a.ne-kya.)
* အပြစ်ကျ (a.prackya.)
* အပ်ကျမပ်ကျ (apkya.mapkya.)
* အဖျားကျ (a.hpya:kya.)
* အဖွဲ့ကျ (a.hpwai.kya.)
* အမိန့်ကျ (a.min.kya.)
* အရစ်ကျ (a.rackya.)
* အရွယ်ကျ (a.rwai-kya.)
* အရာကျ (a.ra-kya.)
* အရိုးကျ (a.rui:kya.)
* အလျင်ကျ (a.lyangkya.)
* အလှည့်ကျ (a.hlany.kya.)
* အလိုကျ (a.lui-kya.)
* အလုံးကျ (a.lum:kya.)
* အလေ့ကျ (a.le.kya.)
* အသွေးကျ (a.swe:kya.)
* အသားကျ (a.sa:kya.)
* အသုံးကျ (a.sum:kya.)
* အားကျ (a:kya.)
* အားကျမခံ (a:kya.ma.hkam)
* အာဘော်ကျ (abhau-kya.)
* အိပ်မောကျ (ipmau:kya.)
* အိမ်ထောင်ကျ (imhtaungkya.)
* အိမ်ထောင်ရက်သားကျ (imhtaung-raksa:kya.)
* အိုင်းကျ (uing:kya.)
* အူကျ (u-kya.)
* အော့နာကျ (au.na-kya.)
* အော့နာဝမ်းကျ (au.nawam:kya.)
* အောက်ကျ (aukkya.)
* အောက်ကျခံ (aukkya.hkam)
* အောက်ကျနောက်ကျ (aukkya.naukkya.)
* အောက်တန်းကျ (auktan:kya.)
* ဦးစောက်ကျ (u:caukkya.)

### Particle

ကျ • (kya.)
* particle suffixed to numerical classifier to denote set amount for each concerned

### Further reading

* “ကျ” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.

## Mon
### Verb

ကျ (kya)
* to be defeated beaten (by) to lose (to) fail (examination) be defeated (in battle sport and games) lost (in business game match legal case etc).
    အဲဝေၚ်ပေဲါဂၠုၚ်ကျအာသြန်မသုန်စှော်ဒကေဝ်။ʼoaweṅpoygluṅkyaʼāsranmasunchokdakew.I went to the boat race and lost fifty rupees.
    ဂျပါန်ဂှ်ကျအာပၞာန်။gyapānghkyaʼāpnān.Japan lost the war.
    ဗှ်ေတံကျအဲလေဝ်။bhetaṃkyaʼoalew.If I beat you.