# ကြေး
## Burmese
### Etymology 1

Inherited from Old Burmese ကြိယ်း, from Proto-Tibeto-Burman *grəj (“copper”). Cognate with Tibetan གྲི (gri, “knife”) (STEDT). Luce's comparison with Old Chinese 錢 (OC *ʔslenʔ, *zlen, “coin (copper)”) seems untenable phonetically.

#### Pronunciation

* IPA: /t͡ɕé/
* Romanization: MLCTS: kre: • ALA-LC: kreʺ • BGN/PCGN: kye: • Okell: ceì

#### Noun

ကြေး • (kre:)
* copper, brass, bronze
* money
* price
* fees
* general term for brass or bronze percussion instruments
* wager, bet, stake

##### Derived terms

* ကရုဏာကြေး (ka.ru.na-kre:)
* ကြေးကြီး (kre:kri:)
* ကြေးကြီးဝိုင်း (kre:kri:wuing:)
* ကြေးကိုင် (kre:kuing)
* ကြေးငွေ (kre:ngwe)
* ကြေးစည် (kre:cany)
* ကြေးစွပ် (kre:cwap)
* ကြေးစား (kre:ca:)
* ကြေးညှိ (kre:hnyi.)
* ကြေးတမ်းတိုက် (kre:tam:tuik)
* ကြေးတိုက် (kre:tuik)
* ကြေးတိုင် (kre:tuing)
* ကြေးတိုင်စိုက် (kre:tuingcuik)
* ကြေးထပ် (kre:htap)
* ကြေးထမ်းကြီး (kre:htam:kri:)
* ကြေးနင်း (kre:nang:)
* ကြေးနန်း (kre:nan:)
* ကြေးနန်းရိုက် (kre:nan:ruik)
* ကြေးနီ (kre:ni)
* ကြေးနောင် (kre:naung)
* ကြေးပံ့ (kre:pam.)
* ကြေးပါ (kre:pa)
* ကြေးမုံ (kre:mum)
* ကြေးမုံခွက်တာရာ (kre:mumhkwaktara)
* ကြေးရတတ် (kre:ra.tat)
* ကြေးဝါ (kre:wa)
* ကြေးဝိုင်း (kre:wuing:)
* ခိုင်ကြေး (hkuingkre:)
* ခေါက်ကြေး (hkaukkre:)
* ဂိတ်ကြေး (gitkre:)
* ငွေကြေး (ngwe-kre:)
* ငွေကုန်ကြေးကျ (ngwekunkre:kya.)
* ငွေရှင်ကြေးရှင် (ngwehrangkre:hrang)
* ငွေရေးကြေးရေး (ngwere:kre:re:)
* စကားပြောကြေးနန်း (ca.ka:prau:kre:nan:)
* ဆက်ကြေး (hcakkre:)
* ဆုကြေး (hcu.kre:)
* တန်ကြေး (tankre:)
* တန်ရာတန်ကြေး (tanratankre:)
* ထင်ကြေး (htangkre:)
* ထင်ကြေးပေး (htangkre:pe:)
* ထောက်ပံ့ကြေး (htaukpam.kre:)
* နစ်နာကြေး (nacna-kre:)
* နှစ်စဉ်ကြေး (hnaccanykre:)
* ပျမ်းမျှကြေး (pyam:hmya.kre:)
* ပြည်ဝင်ကြေး (pranywangkre:)
* ပိုးကြေးပန်းကြေး (pui:kre:pan:kre:)
* မင်္ဂလာကြေး (mangga.la-kre:)
* မိုက်ကြေးခွဲ (muikkre:hkwai:)
* လစဉ်‌ကြေး (la.cany‌kre:)
* လျော်ကြေး (lyau-kre:)
* လျော်ကြေးပင်စင် (lyau-kre:pangcang)
* လောင်းကြေး (laung:kre:)
* လောင်းကြေးစားကြေး (laung:kre:ca:kre:)
* ဝင်ကြေး (wangkre:)
* သဒ္ဒါကြေး (sadda-kre:)
* သဒ္ဓါကြေး (saddha-kre:)
* သူဌေးကြေးပံ့ (suhte:kre:pam.)
* အခကြေးငွေ (a.hka.kre:ngwe)
* အပိုကြေး (a.pui-kre:)
* အမြတ်တော်ကြေး (a.mrattau-kre:)
* အာမခံကြေး (ama.hkamkre:)

### Etymology 2

From Proto-Tibeto-Burman *krəj (“dirt, filth”); cognate with Jingpho [script needed] (khə grəwi, “idem”) (STEDT). Said Tibeto-Burman root appears to be related to, though not allofamic, with Proto-Sino-Tibetan *kləj (“body dirt, excrement”) (whence Old Chinese 屎 (OC *hliʔ, *hri, “excrement”)).

#### Pronunciation

* Phonetic respellings: ဂြီး, ဂြေး, ကြေး
* IPA: /d͡ʑí/, /d͡ʑé/, /t͡ɕé/
* Romanization: MLCTS: kre: • ALA-LC: kreʺ • BGN/PCGN: gyi:/gye:/kye: • Okell: cì/ceì/ceì

#### Noun

ကြေး • (kre:)
* grime, dirt

##### Derived terms

* ကြေးချွတ် (kre:hkywat)
* ကြေးချွတ်ဆေး (kre:hkywathce:)
* ကြေးညှော် (kre:hnyau)
* ကြေးတွန်း (kre:twan:)
* ကြေးထူ (kre:htu)
* ကြေးများ (kre:mya:)
* သန်းကြေးမ (san:kre:ma.)
* အညစ်အကြေး (a.nyaca.kre:)

### References

* ↑ Luce, G. H. (1981) “-I and -E Finals (11. Copper; Bronze, Brass)”, in A Comparative Word-List of Old Burmese, Chinese and Tibetan, London: School of Oriental and African Studies, University of London, →ISBN, page 10

### Further reading

* “ကြေး” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.
* Hill, Nathan W. "Evolution of the Burmese vowel system." Transactions of the Philological Society 110.1 (2012): 64-79.