# ဆန်
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /sʰàɴ/
* Romanization: MLCTS: hcan • ALA-LC: chanʻ • BGN/PCGN: hsan • Okell: hsañ
* Audio:(file)

### Etymology 1

Cognate with Nuosu ꍯ (che), Lolopo cei. Luce compares Old Chinese 粲 (OC *sʰaːns, “polished white rice”).

#### Noun

ဆန် • (hcan)
* uncooked rice, husked paddy
* seed, grain, kernel

##### Derived terms

* ကျည်ဆန် (kyanyhcan)
* ကြက်ဥဆန်ချောင် (krak-u.hcanhkyaung)
* ကောက်ဆန်ကြွေ (kaukhcankrwe)
* ခလောက်ဆန် (hka.laukhcan)
* ငါးမျက်ဆန်နီ (nga:myakhcanni)
* စက်ဆန် (cakhcan)
* ဆတ်ဆန် (hcathcan)
* ဆန်ကျော် (hcankyau)
* ဆန်ကြမ်း (hcankram:)
* ဆန်ကြိတ် (hcankrit)
* ဆန်ကွဲ (hcankwai:)
* ဆန်ကုန်မြေလေး (hcankunmrele:)
* ဆန်ကော (hcankau:)
* ဆန်ခတ် (hcanhkat)
* ဆန်ချောင် (hcanhkyaung)
* ဆန်ခါ (hcanhka)
* ဆန်ခါချ (hcanhkahkya.)
* ဆန်ခါတင် (hcanhkatang)
* ဆန်ခုတ် (hcanhkut)
* ဆန်စက် (hcancak)
* ဆန်ညှာ (hcanhnya)
* ဆန်နှစ် (hcanhnac)
* ဆန်နုပ် (hcannup)
* ဆန်ပန်း (hcanpan:)
* ဆန်ပန်းပေါက်ပေါက် (hcanpan:paukpauk)
* ဆန်ပြာ (hcanpra)
* ဆန်ပြုတ် (hcanprut)
* ဆန်ပြောင်း (hcanpraung:)
* ဆန်ပိုး (hcanpui:)
* ဆန်ဖျား (hcanhpya:)
* ဆန်ဖွပ် (hcanhpwap)
* ဆန်မှည့် (hcanhmany.)
* ဆန်မှုန့် (hcanhmun.)
* ဆန်ရင်း (hcanrang:)
* ဆန်ရိုးဆန်သား (hcanrui:hcansa:)
* ဆန်ရေစပါး (hcanreca.pa:)
* ဆန်လတ် (hcanlat)
* ဆန်လုံးညို (hcanlum:nyui)
* ဆန်လုံးတီး (hcanlum:ti:)
* ဆွမ်းဆန် (hcwam:hcan)
* ဆွမ်းဆန်စိမ်း (hcwam:hcancim:)
* ပစ်တောင်းဆန်ခါ (pactaung:hcanhka)
* ပြုတ်ဆန် (pruthcan)
* ပိုက်ဆန် (puikhcan)
* ပိုက်ဆန်လျှော် (puikhcanhlyau)
* ပဲဆန် (pai:hcan)
* ဗုံးဆန် (bum:hcan)
* မျက်ကလူးဆန်ပျာ (myakka.lu:hcanpya)
* မျက်ကလဲဆန်ပျာ (myakka.lai:hcanpya)
* မျက်ဆန် (myakhcan)
* မျက်ဆန်ကျယ် (myakhcankyai)
* မြက်သီးဆန် (mraksi:hcan)
* မောင်းထောင်းဆန် (maung:htaung:hcan)
* လှေကားဆန် (hleka:hcan)
* လုံးကြီးတင်ဆန်ခတ် (lum:kri:tanghcanhkat)
* ဝါးပိုးမျက်ဆန်ကျယ် (wa:pui:myakhcankyai)
* ဝိုင်းဆန်ခါ (wuing:hcanhka)
* သံဆန်ခါ (samhcanhka)
* သဲမျက်ဆန်ကြောင် (sai:myakhcankraung)
* အဆန် (a.hcan)
* အမြောက်ဆန် (a.mraukhcan)
* အိုးတန်ဆန်ခတ် (ui:tanhcanhkat)
* အုန်းသီးဆန် (un:si:hcan)

### Etymology 2

* This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not given etymology by STEDT (chan "contravene authority; go upriver, go against the wind"), and not mentioned by Luce 1981.”

#### Verb

ဆန် • (hcan)
* to go upstream, go against the current, go against the wind
* (of wind in the abdomen) to rise
* to make one's gorge rise

##### Derived terms

* ငြင်းဆန် (ngrang:hcan)
* ဖီဆန် (hpihcan)
* ရုန်းရင်းဆန်ခတ် (run:rang:hcanhkat)
* ရေစီးဖောင်ဆန် (reci:hpaunghcan)
* ရေဆန် (rehcan)
* လွန်ဆန် (lwanhcan)
* လေဆန် (lehcan)
* အာဏာဖီဆန်မှု (anahpihcanhmu.)

### Etymology 3

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not mentioned by STEDT or Luce 1981.”)

#### Verb

ဆန် • (hcan)
* to resemble, be like, be similar to (usually of ways and manners)

##### Derived terms

* ကဗျာဆန် (ka.byahcan)
* ခေတ်ဆန် (hkethcan)
* နန်းဆန် (nan:hcan)
* ပြောင်းဆန် (praung:hcan)
* ဖွာဆန်ကြဲ (hpwahcankrai:)
* မန်းဆန် (man:hcan)
* မြန်ဆန် (mranhcan)
* မဟာဆန် (ma.hahcan)
* မှုန်ဆန် (hmunhcan)
* ရှေးဆန် (hre:hcan)
* အင်းဆန် (ang:hcan)
* အင်းဆန်သွင်း (ang:hcanswang:)

### References

* ↑ Luce, G. H. (1981) “-AN Finals (9. Husked Rice)”, in A Comparative Word-List of Old Burmese, Chinese and Tibetan, London: School of Oriental and African Studies, University of London, →ISBN, page 52

### Further reading

* “ဆန်” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.