# սպաս
## Armenian
### Etymology 1

Learned borrowing from Old Armenian սպաս (spas).

#### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /spɑs/, [spɑs]
* (Western Armenian) IPA: /sbɑs/, [əspɑ́s]

#### Noun

սպաս • (spas)
* (archaic) service
    ի սպաս դնել ― i spas dnel ― to employ, exploit
* (archaic) Alternative form of սպասք (spaskʻ)

##### Declension
### Etymology 2

From Old Armenian սպաս (spas).

#### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /səˈpɑs/, [səpɑ́s]
* (Western Armenian) IPA: /səˈbɑs/, [səbɑ́s]
* Hyphenation: սը‧պաս

#### Noun

սպաս • (spas)
* a soup from buttermilk and matzoon

##### Declension
## Old Armenian
### Etymology

A Middle Iranian borrowing; compare Middle Persian [Book Pahlavi needed] (spʾs /⁠spās⁠/, “thanks, gratitude; service”), Parthian 𐫀𐫘𐫛𐫀𐫘 (ʾspʾs /⁠aspās⁠/, “service”). Ultimately from Proto-Indo-European *speḱ- (“to look”).
Thus, the original meaning of the Iranian word is “to look”, which in Old Armenian survived only in the compound յստակասպաս (ystakaspas, “very bright, without obscurity”). The sense “to look” developed into “to look after” → “service”, whence սպասեմ (spasem, “to serve; to wait, expect”). For the sense development compare English wait vs waiter. From the sense “service” the meaning of “dinner utensils” arose (modern Armenian սպասք (spaskʻ)). From this, finally, developed the sense of a “soup” (in modern Armenian սպաս (spas) is a type of a buttermilk soup).

### Noun

սպաս • (spas)
* service, office, function, employment
    ի սպաս հայրենեաց ― i spas hayreneacʻ ― in the public service
    սպաս ունել, տանել, հարկանել, ի սպասու կալ ― spas unel, tanel, harkanel, i spasu kal ― to serve, to take service, to minister
    սպաս ունել կրակի ― spas unel kraki ― to worship fire
    սպաս տանել կռոց ― spas tanel kṙocʻ ― to worship idols
    լինել ի սպասու պաշտաման ուրուք ― linel i spasu paštaman urukʻ ― to serve, to be in service
    հարկանել, տալ ումեք զյետին սպաս ― harkanel, tal umekʻ zyetin spas ― to pay the last honours
    սպաս տանել ախտից ― spas tanel axticʻ ― to obey the passions
    աստուածական մատուցանել անձին սպաս ― astuacakan matucʻanel anjin spas ― to be one's own idol
    սպաս առնել ― spas aṙnel ― to attend well, to care, to keep, to guard, to watch, to spy, to lie in wait for
    զբաղեալ էր ի բազում սպասու ― zbałeal ēr i bazum spasu ― he was oppressed by a multitude of things, he was very busy
* want, requisite
    սպաս արկանել, դնել ― spas arkanel, dnel ― to prepare the requisites for the Mass
* furniture, ornaments, trimmings, apparel, moveables, luggage, clothes, goods, service of plate, vessels, utensils
    սպասք եկեղեցւոյ ― spaskʻ ekełecʻwoy ― church ornaments, decorations, plate, chalice, etc
* dinner-service; meats, victuals, repast, dinner, treat, feast (clarification of this definition is needed)
    սպաս առնել ― spas aṙnel ― to eat, to dine
    սպաս ուտել/կերակրիլ ― spas utel/kerakril ― to regale, to entertain, to give an entertainment
* soup
* pomp, train, equipage
* care, earnestness, solicitude

#### Derived terms

* անսպասաւոր (anspasawor)
* առագաստասպաս (aṙagastaspas)
* ասպականասպաս (aspakanaspas)
* դրացսպաս (dracʻspas)
* մեծասպաս (mecaspas)
* յստակասպաս (ystakaspas)
* ոսպնասպաս (ospnaspas)
* պինասպաս (pinaspas)
* պիննասպասեակ (pinnaspaseak)
* ռամիկսպաս (ṙamikspas)
* սեղանասպաս (sełanaspas)
* սուտակասպաս (sutakaspas)
* սուտակասպասաւոր (sutakaspasawor)
* սուտակասպասաւորութիւն (sutakaspasaworutʻiwn)
* սուտակասպասեմ (sutakaspasem)
* սուտակասպասու (sutakaspasu)
* սուտակասպասութիւն (sutakaspasutʻiwn)
* սպասակալ (spasakal)
* սպասակից (spasakicʻ)
* սպասահարկեմ (spasaharkem)
* սպասահարկիմ (spasaharkim)
* սպասահարկութիւն (spasaharkutʻiwn)
* սպասառաք (spasaṙakʻ)
* սպասառու (spasaṙu)
* սպասատարութիւն (spasatarutʻiwn)
* սպասատուն (spasatun)
* սպասարար (spasarar)
* սպասաւոր (spasawor)
* սպասաւորաբար (spasaworabar)
* սպասաւորակ (spasaworak)
* սպասաւորական (spasaworakan)
* սպասաւորականագոյն (spasaworakanagoyn)
* սպասաւորակից (spasaworakicʻ)
* սպասաւորապէս (spasaworapēs)
* սպասաւորեմ (spasaworem)
* սպասաւորութիւն (spasaworutʻiwn)
* սպասեակ (spaseak)
* սպասեմ (spasem)
* սպասիկ (spasik)
* սպասիչ (spasičʻ)
* սպասկապետութիւն (spaskapetutʻiwn)
* սպասումն (spasumn)
* սրովբէասպաս (srovbēaspas)
* վարաւանդասպաս (varawandaspas)
* տաճարասպասեակ (tačaraspaseak)
* տնասպասեակ (tnaspaseak)

#### Descendants

* Armenian: սպաս (spas), սպասք (spaskʻ)

### References

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “սպաս”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “սպաս”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “սպաս”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press