# dzban
## Old Polish
### Alternative forms

* czban, zban

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čьbanъ. First attested in 1394.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /d͡zbaːn/
* IPA: (15th CE) /d͡zbɒn/

### Noun

dzban m animacy unattested
* (attested in Masovia) jug (vessel, usually for liquids)
** 1876-1929 [1436], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XIV, Sieciechów, page 506:Szle napyssano, esze malo pywa we dzbanye imyano[Źle napisano, eże mało piwa we dzbanie imiano]
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 37, 16:Vdzyelal (sc. Beseleel)... ssødy kv rozmagytey potrzebye stolowey: ocztowe czbany, banye, czyesszee y kadzydlnycze (acetabula, phialas, et cyathos, et thuribula) z zlota czystego[Udziełał... ssędy ku rozmajitej potrzebie stołowej, octowe czbany, banie, czesze i kadzidlnice (acetabula, phialas, et cyathos, et thuribula) z złota czystego]
** butter vessel
*** 1874 [1394], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume XV, page 175:Pro thena, dicta czban, ad butirum empta I grossum[Pro thena, dicta czban, ad butirum empta I grossum]
** jug (such a vessel used as a unit of measurement)
*** 1874-1891 [c. 1420], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, page 84:Welesz thy wynowath panw memw? Sztho czbanow oleyw (centum cados olei Luc 16, 6)[Wieleś ty winowat panu memu? Sto czbanow oleju (centum cados olei Luc 16, 6)]

#### Related terms

* czeber
* dżber

#### Descendants

* Polish: dzban
** → Belarusian: збан (zban)
** → Ukrainian: дзбан (dzban), збан (zban)
* Silesian: zbōn

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dzban, czban, zban”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish dzban, from Proto-Slavic *čьbanъ. The current form is a result of mazuration.

### Pronunciation

* IPA: /ˈd͡zban/
* (Middle Polish) IPA: /d͡zbɒn/
* Audio:(file)
* Rhymes: -an
* Syllabification: dzban
* Homophone: Dzban

### Noun

dzban m inan (diminutive dzbanek or dzbanuszek, related adjective dzbanowy)
* jug, pitcher, ewer (serving vessel)
    Synonyms: kruż, kruża
    dzban z gliny ― clay jug
    dzban z porcelany ― porcelain jug
    dzban na mleko ― milk jug
    Ze stojącego na stole dzbana nalał sobie szklankę wody. ― From a jug standing on the table, he poured himself a glass of water.
** jug vase, pitcher vase (decorative vessel for flowers in the shape of a jug)
    Hypernyms: flakon, wazon
    szklany dzban ― glass jug
    dzban na kwiaty ― flower jug
* jug, pitcher (contents of the vessel)
    dzban jagód ― pitcher of berries
    dzban wina ― pitcher of wine
* (derogatory, slang) dunce, fool, moron, mug
    Ale z ciebie dzban. ― You are such a mug.

#### Derived terms

* dzbaniec
* póty dzban wodę nosi, póki się ucho nie urwie

#### Related terms

* dzbaneczkowaty
* dzbanecznikowaty
* dzbankowaty
* dzbanuszkowaty
* dzbaneczek
* dzbanecznik

#### Descendants

* → Belarusian: збан (zban)
* → Ukrainian: дзбан (dzban), збан (zban)

### Further reading

* dzban in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* dzban in Polish dictionaries at PWN
* dzban in PWN's encyclopedia