# թոյն
## Old Armenian
### Alternative forms

* թիւն (tʻiwn)

### Etymology

The origin is uncertain.
Perhaps from a secondary derivative of Proto-Indo-European *tewh₂- (“to swell; to be strong”). Typologically compare Proto-Germanic *aitrą (“poison; pus”) inherited from the root meaning "to swell".

### Noun

թոյն • (tʻoyn)
* poison, venom
    թափել զթոյն ― tʻapʻel ztʻoyn ― to remove or extract the venom, to give antidotes
    թոյն առնուլ ― tʻoyn aṙnul ― to take poison
    թոյն մահու ― tʻoyn mahu ― mortal poison
    թոյն մահու արբուցանել ― tʻoyn mahu arbucʻanel ― to cause one to drink a mortal poison
    թոյն դառնութեան ― tʻoyn daṙnutʻean ― bitter poison
** 5th century, Bible, James 3.8:Բայց զլեզու մարդկան ոչ ոք կարէ հնազանդել, զչարն եւ զանկարգ եւ զլի թունօք մահաբերին:Baycʻ zlezu mardkan očʻ okʻ karē hnazandel, zčʻarn ew zankarg ew zli tʻunōkʻ mahaberin:But the tongue can no man tame; [it is] an unruly evil, full of deadly poison․
* (figuratively) spite, virulency, venom
    թափել զթոյնս յոք ― tʻapʻel ztʻoyns yokʻ ― to give vent to one's anger, rage, malice, to grow fierce or ferocious

#### Usage notes

Usually used in the plural.

#### Derived terms

* անթոյն (antʻoyn)
* ապաթոյն (apatʻoyn)
* դառնաթոյն (daṙnatʻoyn)
* եռաթիւնեալ (eṙatʻiwneal)
* թիւնաբեր (tʻiwnaber)
* թիւնաբուխ (tʻiwnabux)
* թիւնաթափ (tʻiwnatʻapʻ)
* թիւնալի (tʻiwnali)
* թիւնալից (tʻiwnalicʻ)
* թիւնաւոր (tʻiwnawor)
* թունաբեր (tʻunaber)
* թունաբուղխ (tʻunabułx)
* թունադեղ (tʻunadeł)
* թունաթափ (tʻunatʻapʻ)
* թունալի (tʻunali)
* թունալից (tʻunalicʻ)
* թունամուխ (tʻunamux)
* թունարկու (tʻunarku)
* թունաւոր (tʻunawor)
* թունաւորաբեր (tʻunaworaber)
* թունաւորագոյն (tʻunaworagoyn)
* թունաւորութիւն (tʻunaworutʻiwn)
* թունեմ (tʻunem)
* իժաթոյն (ižatʻoyn)
* ինքնաթոյն (inkʻnatʻoyn)
* հրաթոյն (hratʻoyn)
* մահաթոյն (mahatʻoyn)
* չարաթոյն (čʻaratʻoyn)
* վայրաթոյն (vayratʻoyn)
* օձաթիւն (ōjatʻiwn)
* օձաթոյն (ōjatʻoyn)

#### Descendants

* Armenian: թույն (tʻuyn)

### References

* ↑ Badrupanean (Patrubány), Ġukas (1908) “Stugabanakan hetazōtutʻiwnkʻ [Etymological Studies]”, in Handes Amsorya‎ (in Armenian), volume 22, numbers 4–5, § 26, page 152b
* ↑ Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 63

### Further reading

* Ačaṙean, Hračʻeay (1973) “թոյն”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume II, Yerevan: University Press, pages 195–196, unknown origin
* Ačaṙean, Hračʻeay (1979) “Haykakankʻ (Armeniaca)”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, volume IV, Yerevan: University Press, pages 670–671, comparing to Ancient Greek θείνω (theínō, “to strike, wound”), κτείνω (kteínō, “to kill, slay”)
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “թոյն”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Greppin, John A. C. (1973–1974) “The etymology of Armenian t‘oyn "venom"”, in Revue des Études Arméniennes‎, volume 10, connecting with թուք (tʻukʻ, “spittle”), թքանեմ (tʻkʻanem, “to spit”)
* J̌ahukyan, Geworg (1987) Hayocʻ lezvi patmutʻyun; naxagrayin žamanakašrǰan [History of the Armenian language: The Pre-Literary Period]‎ (in Armenian), Yerevan: Academy Press, page 271a, unknown origin
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “թոյն”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy