# apostoł
## Old Polish
### Etymology

Borrowed from Old Czech apoštol. First attested in the first half of the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /apɔstɔːɫ/
* IPA: (15th CE) /apɔstoɫ/

### Noun

apostoł m pers (related adjective apostolski or apostołów)
* (Christianity, attested in Masovia, Lesser Poland, Greater Poland) Apostle
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 234:Yaco mowy s[więty] P[aweł] apostol[Jako mowi ś[więty] P[aweł] apostoł]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 91:Na swyantho swyanthego Iacuba apostola[Na święto świętego Jakuba apostoła]
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 241:Patrz na Pyotra apostola[Patrz na Piotra apostoła]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 527:Tako ta ista dwa apostoły... naleźli wszytko (hi duo discipuli... cuncta reppererunt)[Tako ta ista dwa apostoły... naleźli wszytko (hi duo discipuli... cuncta reppererunt)]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 177b:Xpt mily o dwcz on apostolu movy[Kryst miły o dwuć on apostołu mowi]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 172b:Svączy appostoli szøcz oni tho byly czynily[Święci apostoli sąć oni to byli czynili]
** 1424, Kanon mszy św., Canon missae., volume III, page 53:Pamyøcz czczącz... blogoslawyonych apostolow (memoriam venerantes... beatorum apostolorum)[Pamięć czcząc... błogosławionych apostołow (memoriam venerantes... beatorum apostolorum)]
** 1456, Kanon mszy św., Canon missae., volume VI, Sandomierz, page 263:Panye..., yenszesz rzekl apostolom twim: Pokoy moy davam vam (domine..., qui dixisti apostolis tuis: Pacem do vobis)[Panie..., jenżeś rzekł apostołom twym: Pokoj moj dawam wam (domine..., qui dixisti apostolis tuis: Pacem do vobis)]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 172b:Xt mily gest on swe swøthe appostoli... nauczal byl[Kryst miły jest on swe święte apostoły... nauczał był]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 51b:Blogoslawieny apostolowie, Simunye y Tadeussv[Błogosławieni apostołowie, Szymunie i Tadeuszu]
** 1424, Kanon mszy św., Canon missae., volume III, page 62:Towariszstwo dacz raczy ss twoymy swątimi apostoli y mączenniky (cum tuis sanctis apostolis et martyribus)[Towarzystwo dać raczy z twoimi świętymi apostoły i męczenniki (cum tuis sanctis apostolis et martyribus)]
** 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎, Greater Poland, page 120 arg:O apostoloch[O apostołoch]

#### Descendants

* Polish: apostoł, aposztoł (Middle Polish), apostół (Masuria, Ostróda, Warmia)
* Silesian: apostōł, aposztōł

### References

* ↑ Mirosław Bańko, Lidia Wiśniakowska (2021) “apostoł”, in Wielki słownik wyrazów obcych, →ISBN
* ↑ Stanisław Dubisz, editor (2003), “apostoł”, in Uniwersalny słownik języka polskiego [Universal dictionary of the Polish language]‎ (in Polish), volumes 1-4, Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, →ISBN
* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “apostoł”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “apostoł”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* aposztoł (Middle Polish)
* apostół (Masuria, Ostróda, Warmia)

### Etymology

Inherited from Old Polish apostoł. Compare Kashubian apòsztół and Slovincian apôsztel.

### Pronunciation

* IPA: /aˈpɔs.tɔw/
* (Middle Polish) IPA: /aˈpɔs.toɫ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔstɔw
* Syllabification: a‧pos‧toł

### Noun

apostoł m pers (female equivalent apostołka, related adjective apostolski)
* apostle (pioneer or early advocate of a particular cause, prophet of a belief)
* (Christianity) apostle (missionary, or leader of a religious mission, especially one in the early Christian Church)
* (obsolete) advisor; caregiver; mentor
* (obsolete) messenger, envoy; spy; eavesdropper

### Noun

apostoł m pers
* (Christianity) Apostle (any of the group of twelve disciples chosen by Jesus to preach and spread the Gospel)

#### Derived terms

* apostolstwo
* apostołować impf

#### Related terms

* apostolat

### Noun

apostoł m inan
* (obsolete, in the plural) large, awkward boots

#### Declension
### Noun

apostoł m animacy unattested
* (Middle Polish, Orthodoxy) liturgical book used in the Orthodox Church

#### Declension
### Further reading

* apostoł in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* apostoł in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “apostoł”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Wiesław Morawski (06.07.2022) “APOSTOŁ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “apostoł”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “apostoł”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “apostoł”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 50