# ပိုး
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /pó/
* Romanization: MLCTS: pui: • ALA-LC: puiʺ • BGN/PCGN: po: • Okell: poù

### Etymology 1

Inherited from Old Burmese ပိုဝ်း (puiw), from Proto-Lolo-Burmese *bəw² (“insect, vermin, bug, snake”), from Proto-Sino-Tibetan *bəw (“insect, snake, vermin, bug”). Cognate with Old Chinese 蜉 (OC *bu, “mayfly”); see there for more (STEDT).

#### Noun

ပိုး • (pui:)
* insect, pest
* germ, microbe
* poisonous snake
* maggot
* silkworm
* silk yarn (fine, soft cloth woven from silk fibers)
* silk cloth
* (slang) obsession, interest

##### Synonyms

* (insect): အင်းဆက် (ang:hcak)

##### Derived terms

* ကြံ့ပိုး (kram.pui:)
* ကြံပိုး (krampui:)
* ကြမ်းပိုး (kram:pui:)
* ကွက်နာပိုး (kwaknapui:)
* ချိပ်ပိုး (hkyippui:)
* ချေးပိုးထိုး (hkye:pui:htui:)
* ခွေးလှေးကြမ်းပိုး (hkwe:hle:kram:pui:)
* စပါးအူလျှောက်ပိုး (ca.pa:uhlyaukpui:)
* စားပိုးနင့် (ca:pui:nang.)
* ဆင်ပိုး (hcangpui:)
* ဆစ်ပိုး (hcacpui:)
* ဆန်ပိုး (hcanpui:)
* ဆူးကြမ်းပိုး (hcu:kram:pui:)
* တွင်းပိုး (twang:pui:)
* ဒီပိုး (dipui:)
* နွားချေးပိုး (nwa:hkye:pui:)
* နှံဖြတ်ပိုး (hnamhpratpui:)
* နောက်ပိုးတက် (naukpui:tak)
* ပင်ဖြတ်ပိုး (panghpratpui:)
* ပိုးကျ (pui:kya.)
* ပိုးကောင် (pui:kaung)
* ပိုးကောင်ကြော် (pui:kaungkrau)
* ပိုးချ (pui:hkya.)
* ပိုးချင်းမ (pui:hkyang:ma.)
* ပိုးစပ်ကောင် (pui:capkaung)
* ပိုးစာ (pui:ca)
* ပိုးစား (pui:ca:)
* ပိုးစိမ်းကောင် (pui:cim:kaung)
* ပိုးစုန်းကြူး (pui:cun:kru:)
* ပိုးစေးနှဲ (pui:ce:hnai:)
* ပိုးဇောက်ထိုး (pui:jaukhtui:)
* ပိုးတီ (pui:ti)
* ပိုးတုံးလုံး (pui:tum:lum:)
* ပိုးတောက် (pui:tauk)
* ပိုးတောင့်တဲ (pui:taung.tai:)
* ပိုးတောင်မာ (pui:taungma)
* ပိုးထွေး (pui:htwe:)
* ပိုးထိ (pui:hti.)
* ပိုးထိုး (pui:htui:)
* ပိုးထိုးလောက်ကိုက် (pui:htui:laukkuik)
* ပိုးနံကောင် (pui:namkaung)
* ပိုးနဂါး (pui:na.ga:)
* ပိုးနားသန် (pui:na:san)
* ပိုးပရန် (pui:pa.ran)
* ပိုးဖျင် (pui:hpyang)
* ပိုးဖလံ (pui:hpa.lam)
* ပိုးမည်းတောင်စာ (pui:many:taungca)
* ပိုးမမည် (pui:ma.many)
* ပိုးမျိုးရှစ်ဆယ် (pui:myui:hrachcai)
* ပိုးမြည်မြူး (pui:mranymru:)
* ပိုးမွေးစုတ် (pui:mwe:cut)
* ပိုးရုပ်ဖုံး (pui:ruphpum:)
* ပိုးလောက်လမ်း (pui:lauklam:)
* ပိုးလောင်း (pui:laung:)
* ပိုးလောင်မီး (pui:laungmi:)
* ပိုးသတ်ဆေး (pui:sathce:)
* ပိုးဟပ် (pui:hap)
* ပိုးဟပ်ဖြူ (pui:haphpru)
* ပိုးအရိုးကောင် (pui:a.rui:kaung)
* ပိုးအိမ် (pui:im)
* ပေါင်ပိုးခု (paungpui:hku.)
* ပေါင်ပိုးစမ (paungpui:ca.ma.)
* ပဲပိုးတီ (pai:pui:ti)
* ဖြုတ်စိမ်းပိုး (hprutcim:pui:)
* မျက်နှာပိုးသတ် (myakhnapui:sat)
* မျက်နှာပိုးသေ (myakhnapui:se)
* မြွေပွေးပိုးထိ (mrwe-pwe:pui:hti.)
* ရွက်ဖြတ်ပိုး (rwakhpratpui:)
* ရွက်လိပ်ပိုး (rwaklippui:)
* ရွပိုးထိုး (rwa.pui:htui:)
* ရွှေပိုးကောင် (hrwepui:kaung)
* ရှောက်ဆူးပိုး (hraukhcu:pui:)
* ရေပိုးရေမွှား (repui:rehmwa:)
* ရောဂါပိုး (rau:gapui:)
* လင်ကောင်ပိုးငှက် (langkaungpui:hngak)
* ဝါးပိုး (wa:pui:)
* ဝါးပိုးမျက်ဆန်ကျယ် (wa:pui:myakhcankyai)
* သင်ပေါင်းပိုး (sangpaung:pui:)
* သစ်ကြံပိုး (sackrampui:)
* အင်းဆက်ပိုး (ang:hcakpui:)
* အစေ့ဖောက်ပိုး (a.ce.hpaukpui:)
* အုန်းပိုး (un:pui:)
* အူလျှောက်ပိုး (uhlyaukpui:)

### Etymology 2

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

#### Noun

ပိုး • (pui:)
* Pwo (one of the Kayin dialects and the people who speak it as their mother tongue)

##### Derived terms

* ပိုးကရင် (pui:ka.rang)

### Etymology 3

From Proto-Lolo-Burmese *bəw² (“to carry on back”), from Proto-Sino-Tibetan *bəw (“to carry (on back or shoulders)”). Cognate with Old Chinese 抱 (OC *buːʔ, “to heft, hug”) (STEDT).

#### Verb

ပိုး • (pui:)
* to carry on the back, carry pickaback, piggyback
* to add on, splice on, tack onto, reinforce
* to court, woo

##### Derived terms

* ကျိတ်ပိုး (kyitpui:)
* ကျောပိုးအိတ် (kyau:pui:it)
* ကုန်းပိုး (kun:pui:)
* ကုပ်ပိုး (kuppui:)
* စီးပိုး (ci:pui:)
* ဆတက်ထမ်းပိုး (hca.takhtam:pui:)
* ထမ်းပိုး (htam:pui:)
* ထမ်းပိုးကျင့် (htam:pui:kyang.)
* ထမ်းပိုးကျင် (htam:pui:kyang)
* ထမ်းပိုးကျည်း (htam:pui:kyany:)
* ထမ်းပိုးကြိုး (htam:pui:krui:)
* ထမ်းပိုးကောင်း (htam:pui:kaung:)
* ထမ်းပိုးတုံး (htam:pui:tum:)
* ထမ်းပိုးထမ်း (htam:pui:htam:)
* ထမ်းပိုးနပ် (htam:pui:nap)
* ထုပ်ပိုး (htuppui:)
* နှတ်ပိုးတံ (hnatpui:tam)
* နောက်ပိုး (naukpui:)
* နောက်ပိုးကျိုက် (naukpui:kyuik)
* ပံ့ပိုး (pam.pui:)
* ပတ်စာပိုး (patcapui:)
* ပိုးကြေးပန်းကြေး (pui:kre:pan:kre:)
* ပိုးပန်း (pui:pan:)
* ပိုးလွှ (pui:hlwa.)
* လေးပိုး (le:pui:)
* ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး (wanhtup-wanpui:)
* သယ်ပိုး (saipui:)
* အောက်ပိုးကျိုက် (aukpui:kyuik)

### Further reading

* “ပိုး” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.
* Hill, Nathan W. "Evolution of the Burmese vowel system." Transactions of the Philological Society 110.1 (2012): 64-79.