# występić
## Old Polish
### Etymology

From wy- +‎ stępić. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vɨstæ̃pit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /vɨstæ̃pit͡ɕ/

### Verb

występić pf (imperfective występać)
* to go out of; to leave [with z (+ genitive) ‘of what’] [with na (+ accusative) ‘onto what’]
** 1896 [Middle of the 15th century], Lucjan Malinowski, editor, Żywot świętego Błażeja. Zabytek języka polskiego z początku wieku XV,‎, page 319:Teda wystøpyw swyøty Blaszey przywital ge[Teda wystąpiw święty Błażej, przywitał je]
** 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 4, 17:Vistøpcze (ascendite) z Iordana[Występcie (ascendite) z Jordana]
** 1874-1891 [1453], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXV, page 212:S oblokv promyen wystapyl, szlvncze szebye yest wypusczyl[S obłoku promień wystąpił, słuńce z siebie jest wypuścił]
** 1930 [c. 1455], “Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 16, 14:W tøsz godzynø wistøpyl duch boszi s Saula (spiritus autem domini recessit a Saul) a lomyl gym zli duch od boga[W tęż godzinę wystąpił duch boży z Saula (spiritus autem domini recessit a Saul), a łomił jim zły duch od Boga]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 8, 17:Wszelky zywyol, gez to po zemy plozy, wywyecz s sobø a wistøp na zemyø (ingredimini super terram)[Wszelki żywioł, jeż to po ziemi płozi, wywiedź z sobą a występ na ziemię (ingredimini super terram)]
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 60, 2:Wstapy-ly kto w zakon... a zaszye wystapy (de claustro reddierit), a nye vczyny-ly poszluszenstwa, ten moze pothem wszancz dzyedzyczstwo[Wstąpili kto w zakon... a zasie wystąpi (de claustro reddierit), a nie uczynili posłuszeństwa, ten może potem wziąć dziedzicstwo]
** 1461-1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 443v:Fluuius egrediebatur, rzeka wisthapila, de loco uoluptatis (Gen 2, 10)[Fluuius egrediebatur, rzeka wystąpiła, de loco uoluptatis (Gen 2, 10)]
* to pass (on foot, to get ahead of; to proceed)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 714:Napyrvschy [na] svyadecztwo nan vystąpyly[Napirwszy [na] świadectwo nań wystąpili]
* (of joints) to dislocate; to disjoint
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 652:Nyektorzy rące yego... z vyelyka nyelaska... vchvaczyvschy y zvyązaly tako tvardo, yze yego vschytky kosczy vyelebne ze stavov vystąpyly[Niektórzy ręce jego... z wieliką niełaską... uchwaciwszy i związali tako twardo, iże jego wszytki kości wielebne ze stawów wystąpiły]
* (attested in Lesser Poland) to violate moral principles; to sin
** 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI‎, Krakow, page 724:Ssą povynny ... tą tho pokuthą pelnyczi naboznye, vyąwszy nyzby thym vystąpyly... naprzeczywko przykazanyom bozym[Są powinni ... tę to pokutę pełnić nabożnie, wyjąwszy niżby tym wystąpili... naprzeciwko przykazaniom bożym]

#### Derived terms

* wystąpienie
* występ
* występować impf

#### Related terms

* występny
* występca
* występek

#### Descendants

* Polish: wystąpić
* Silesian: wystōmpić

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “występić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN