# równy
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *õrvьnъ.

### Pronunciation

* IPA: /ˈrov.ni/
* Rhymes: -ovni
* Syllabification: rów‧ny

### Adjective

równy (comparative równiészi, superlative nôrówniészi, derived adverb równo)
* flat, level (having a smooth surface)
* straight (not curved)
    Synonym: prosti
* equal (same in all respects)
* equal (not better or worse than someone else)
* equal (having the same social situation as someone else)

#### Declension
### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “ròvny”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 188
* Sychta, Bernard (1970) “rȯvni”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 4 (P – Ř), Wrocław: Ossolineum, page 343
* Jan Trepczyk (1994) “równy”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “równy”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “równy”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Old Polish
### Alternative forms

* rówien

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *õrvьnъ. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /rɔːvnɨ/
* IPA: (15th CE) /rovnɨ/

### Adjective

równy (derived adverb równo or równie)
* (attested in Lesser Poland) equal (same in all respects) [with dative ‘to whom/what’]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 70, 21:Bosze, kto iest rowen tobe?[Boże, kto jest rowien tobie?]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 21:Ząby myala svyatle, proste a vyelmy czysthe zawzdy, rowne, gladke[Zęby miała światłe, proste a wielmi czyste zawżdy, rowne, gładkie]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page Ath 6:Oczczowa y synowa, y dvcha swøtego gedno gest bostwo, rowna slawa[Ale oćcowo i synowo, i Ducha Świętego jedno jest bostwo, rowna sława]
** XV med., Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy i zapiski polskie z dwóch rękopisów, numbers 1490/11, 1945/1, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie, page 375:Simile, gl. id est comparabile *rownye, est regnum celorum homini regi[Simile, gl. id est comparabile rowne, est regnum celorum homini regi]
* (attested in Greater Poland) equal (having similar sizes)
** 1967 [1420], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 760, Kościan:Tedyby mely... wsitko ymene... rownym dzalem roszdzelicz na poly[Tedyby mieli... wszytko imienie... rownym działem rozdzielić na poły]
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 19, 7:Przikazvyø tobye, aby trzy myasta w rowney daly od syebye rosdzelil[Przykazuję tobie, aby trzy miasta w rownej dali od siebie rozdzielił]
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 38, 15:Pyøczynaszczye loktow rowne bili oponi[Pięćnaście łoktow rownie były opony]
* (attested in Greater Poland) level; equal (having the same social state) [with dative ‘to whom/what’]
** 1974 [1429], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎, volume IV, number 1034, Kalisz:Ysze Wawrzyniecz... przybezal na Marczynow dom se dwema sobie rownima[Iże Wawrzyniec... przybieżał na Marcinow dom se dwiema sobie rownyma]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 484:Nye ssą rovny, ktory vye a ktory nye vye[Nie są rowni, ktory wie a ktory nie wie]
** level; equal (in a similar situation)
*** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 45, 4:Czo wyszey tego zostanye s thym gymyenym mayą szye dzelycz rowno, gdysz mv szą wszythky rowne dzyeczy[Co wyszej tego zostanie, z tym jimienim mają sie dzielić rowno, gdyż mu są wszytki rowne dzieci]
* level; flat, even (having a smooth or flat surface)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 153:Pleczy myal... Iesus... maluczko nachylony a rovny, bo nyyedne kosczy nye bylo znacz[Plecy miał... Jesus... maluczko nachylony a rowny, bo nijedne kości nie było znać]
** (of grain measures) level; flush (not in heaps; equal to the edges of the vessel)
*** 1874 [1428], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume XVI, page 234:Quilibet kmethonum... de quolibet manso debent solvere... per duas mensuras avene mensure, vlg. rowney, ... se solvere obligaverunt[Quilibet kmethonum... de quolibet manso debent solvere... per duas mensuras avene mensure, vlg. rownej, ... se solvere obligaverunt]
* (attested in Lesser Poland) of medium size; largish
** 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎, Lesser Poland, page 53:Bracza... syostram kaszdey po czterdzesczy grzywien mayą dacz, a to acz bądze wielkye gymyenye, ale gdy bądze rowne gymyenye, tedy podlug rosaczowanya cząsczy... pyenyadzmy ma bycz dano[Bracia... siostram każdej po czterdzieści grzywien mają dać, a to acz będzie wielkie jimienie, ale gdy będzie rowne jimienie, tedy podług rozszacowania części... pieniędzmi ma być dano]
** 1894 [1471], Konstanty Górski, editor, Historia jazdy polskiej‎, page 270:Kon pod kopynykyem vrony, rowny, sbroya supelna copynycza[Koń pod kopijnikiem wrony, rowny, zbroja zupełna kopijnicza]
* (attested in Greater Poland, Masovia) equal (reliable, honest)
** 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 493:Rowna prawda rea veritas[Rowna prawda rea veritas]
** 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 19, 36:Wagø *sprawyedliwyø, rownø bødzecze myecz[Wagę sprawiedliwą, rowną będziecie mieć]
* level; balanced, composed, patient
** 1853 [XV ex.], Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, volume 4, page 148:Laszka... czirplyva yest, bo zadan[y]e slosczy rowną, prosta, dobra dusza noszy[Łaska... cirpliwa jest, bo zadan[y]e złości rowną, prostą, dobrą duszą nosi]

#### Derived terms

* nierówny
* równorodny
* rówiennik
* rówień
* równia
* równica
* równokręt
* równoć
* równość
* równać impf

#### Related terms

* nieprzyrównany
* nierównany
* nierównie
* nierówno
* zarówno
* nierówność
* obrównanie
* przyrównanie
* porównać pf
* przyrównać pf, przyrównawać impf
* urównać pf
* zrównać pf, zrównawać impf

#### Descendants

* Polish: równy
* Silesian: rōwny, rŏwny, rowny

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “równy”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “równy”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “równy”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “równy”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* równi, rówień (Middle Polish)
* rówien (obsolete)

### Etymology

Inherited from Old Polish równy.

### Pronunciation

* IPA: /ˈruv.nɘ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈrov.nɨ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -uvnɘ
* Syllabification: rów‧ny
* Homophone: Równy

### Adjective

równy (not generally comparable, comparative równiejszy or bardziej równy, superlative najrówniejszy or najbardziej równy, derived adverb równo)
* (comparable) even, level, flat (having no variations in height)
    Synonyms: prosty, płaski
    Antonyms: krzywy, nierówny
* (comparable) even, flat; equal (occuring at the same frequency of time)
    Synonyms: miarowy, rytmiczny
    Antonym: nierówny
* (comparable) equal; flat; level (unchanging for a relatively long time; calm, balanced)
    Antonym: nierówny
* (not comparable except ironically) equal (the same in all respects) [with dative ‘to whom/what’]
    pan na zagrodzie równy wojewodzie ― an Englishman's home is his castle
    Wszystkie zwierzęta są sobie równe, ale niektóre są równiejsze od innych. ― All animals are equal to each other, but some are more equal than others.
* (not comparable) flat (having an exact value)
    Synonym: okrągły
* (chiefly not comparable, colloquial) level (nice, friendly)
* (not comparable, sometimes nominalized) equal (occupying the same level in a social hierarchy)
* (comparable) flat; straight (not curved)
    Synonym: prosty
    Synonym: krzywy
* (comparable) equal (not favoring anyone)
* (grammar, not comparable) positive (not inflected for degree of comparison)
    stopień równy ― positive degree
* (Middle Polish) common; usual; everyday
* (Middle Polish) medium (of not large size or importance)
* (Middle Polish) commensurate; appropriate, especially in degree; fair
* (Middle Polish) level; Further details are uncertain.
** 1564, J. Mączyński, Lexicon‎, page 4c:Aequus, Równy/ Proſty/ práwy.[Aequus, Równy/ Prosty/ prawy.]
** 1564, J. Mączyński, Lexicon‎, page 276c:Par, Rowny/ pará/ cetno.[Par, Równy/ para/ cetno.]
** 1579, A. Calagius, Synonyma Latina‎, page 247a:Gleich. Równy. Aequalis.[Gleich. Równy. Aequalis.]
** 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum‎, page 35a:AEquus – Rownij.[AEquus – Równy.]

#### Derived terms

* nierówny
* równiutki
* równoboczny
* równociągły
* równoczesny
* równoległy
* równomierny
* równoramienny
* równorzędny
* równoznaczny
* dla równego rachunku
* rozbój na równej drodze
* równia
* równiacha
* równiarka
* równik
* równina
* równonoc
* równość
* równouprawnienie
* równowaga
* szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie
* równać impf
* nie mieć sobie równych impf
* zerwać się na równe nogi pf, zrywać się na równe nogi impf

### Further reading

* równy in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* równy in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “równy”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “RÓWNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 24.03.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “równy”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “równy”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “równy”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 748
* równy in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego