# stanąć
## Polish
### Etymology

From stać +‎ -nąć, a reanalysis of forms such as stanę. First attested in the 16th century. Compare Kashubian stanąc, Silesian stanōńć, and Slovincian stanõc.

### Pronunciation

* IPA: /ˈsta.nɔɲt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈsta.nɔ̃t͡ɕ/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -anɔɲt͡ɕ
* Syllabification: sta‧nąć

### Verb

stanąć pf (imperfective determinate stać, frequentative stawać)
* (intransitive, of people) to stand, to stand up (to take a vertical position on one's legs; to begin standing; to step up onto) [with instrumental ‘with what’; or with na (+ locative) ‘on what’]
    Nie mogę się doczekać, kiedy stanę na szczycie tej góry. ― I can't wait to stand on the summit of that mountain.
    Stańcie tutaj i się nie ruszajcie! ― Stand here and don't move!
    Uważaj, żeby nie stanąć na luźnej desce. ― Watch out so you don't step on a loose board.
    Zobacz, czy podłoga jest czysta, zanim na niej staniesz. ― See if the floor is clean before stepping on it.
* (intransitive, of things) to stand, to stand up (to be placed vertically somewhere)
* (intransitive, of hair, etc.) to stand, to stand up (to take on a vertical position)
* (intransitive, of constructions) to stand (to be raised; to be built)
* (intransitive, of celestial bodies) to sit (to take a particular position in the sky)
* (intransitive) to stand (to arrive somewhere in some aim) [with przed (+ instrumental) ‘before (in front of) whom’]
* (intransitive) to stop (to cease moving)
    Synonym: zatrzymać się
    Maszyna zaskrzypiała i stanęła. ― The machine squeaked and stopped.
* (intransitive) to stop (to cease functioning)
* (intransitive) to stand; to be (to find oneself in some situation that requires action) [with przed (+ instrumental) ‘in front of what’], [with wobec (+ genitive) ‘with regard to what’]
* (intransitive) to stand (to take part in something that requires appearing at a specific place; i.e. on stage) [with do (+ genitive) ‘(on/in)to what’], [with na (+ locative) ‘on what’], [with przy (+ locative) ‘at what’], [with za (+ instrumental) ‘behind what’]
* (intransitive, colloquial) to arise; to come (to come to fruition)
* (intransitive) to come (i.e. of topics, issues, to be presented to a group of people for discussion)
* (intransitive, of water) to freeze (to stop flowing from having the surface freeze over)
* (intransitive, colloquial, of someone's penis) to become erect, to stand up (to become erect)
    Już ci stanął? ― You're already hard?
* (intransitive) to stand up (to resist)
    Synonym: przeciwstawić się
* (intransitive) to concentrate (to gather into a single, more dense mass)
* (intransitive, archaic) to stop (to cease travelling or moving somewhere for some sort of stay)
* (intransitive, archaic) to suffice (to be enough, to be valuable enough) [with za (+ accusative) ‘for whom’]
    Synonym: wystarczyć
* (intransitive, obsolete) to begin, to start (to start an action) [with infinitive ‘to do what’]
    Synonym: zacząć

#### Conjugation
### Verb

stanąć pf (frequentative stawać)
* (impersonal, archaic) to suffice (to be in a large enough amount)
    Synonym: wystarczyć

#### Derived terms

* przystanąć
* przystanek
* przystań

#### Derived terms

* stanąć na tym, że
* stopa ludzka nie stanęła
* przystanąć pf, przystawać impf
* całe życie stanęło przed oczami pf, całe życie stanęło przed oczami impf
* czas stanął pf, czas staje impf
* język stanął kołkiem pf, język staje kołkiem impf
* łzy stanęły w oczach pf, łzy stają w oczach impf
* oczy stanęły w słup pf, oczy stają w słup impf
* stanąć dęba pf, stawać dęba impf
* stanąć do raportu pf, stawać do raportu impf
* stanąć jak wryty pf, stawać jak wryty impf
* stanąć kością w gardle pf, stawać kością w gardle impf
* stanąć murem pf, stawać murem impf
* stanąć na czatach pf
* stanąć na czele pf, stawać na czele impf
* stanąć na drodze pf, stawać na drodze impf
* stanąć na głowie pf, stawać na głowie impf
* stanąć na głowie pf, stawać na głowie impf
* stanąć na gruncie pf, stawać na gruncie impf
* stanąć na nogi pf, stawać na nogi impf
* stanąć na nogi pf, stawać na nogi impf
* stanąć na porządku dziennym pf, stawać na porządku dziennym impf
* stanąć na przeszkodzie pf, stawać na przeszkodzie impf
* stanąć na stanowisku pf, stać na stanowisku impf
* stanąć na straży pf, stawać na straży impf
* stanąć na ślubnym kobiercu pf, stawać na ślubnym kobiercu impf
* stanąć na twardym gruncie pf, stawać na twardym gruncie impf
* stanąć na własnych nogach pf, stawać na własnych nogach impf
* stanąć na wysokości zadania pf, stawać na wysokości zadania impf
* stanąć nad przepaścią pf, stawać nad przepaścią impf
* stanąć okoniem pf, stawać okoniem impf
* stanąć otworem pf, stawać otworem impf
* stanąć po stronie pf, stawać po stronie impf
* stanąć pod pręgierzem pf, stawać pod pręgierzem impf
* stanąć pod zarzutem pf, stawać pod zarzutem impf
* stanąć pod znakiem zapytania pf, stawać pod znakiem zapytania impf
* stanąć ponad prawem pf, stać ponad prawem impf
* stanąć przed oczami pf, stawać przed oczami impf
* stanąć przed sądem pf, stawać przed sądem impf
* stanąć słupka pf, stawać słupka impf
* stanąć w obronie pf, stawać w obronie impf
* stanąć w płomieniach pf, stawać w płomieniach impf
* stanąć w poprzek pf, stawać w poprzek impf
* stanąć w prawdzie pf, stawać w prawdzie impf
* stanąć w sprzeczności pf, stać w sprzeczności impf
* stanąć w szranki pf, stawać w szranki impf
* stanąć z boku pf, stawać z boku impf
* stanąć za kamerą pf, stawać za kamerą impf
* świeczki stanęły w oczach pf, świeczki stają w oczach impf
* włosy stanęły dęba na głowie pf, włosy stają dęba na głowie impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), stanąć is one of the most used words in Polish, appearing 9 times in scientific texts, 7 times in news, 5 times in essays, 36 times in fiction, and 22 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 79 times, making it the 817th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Boryś, Wiesław (2005) “stanąć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* ↑ Mańczak, Witold (2017) “stanąć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* ↑ Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stanąć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* ↑ Ida Kurcz (1990) “stanąć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 557

### Further reading

* stanąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* stanąć in Polish dictionaries at PWN
* “STANĄĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 05.06.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “stanąć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “stanąć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “stanąć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 388
* stanąć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego