# wrócić
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *vortiti. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vrɔːt͡ɕit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /vrot͡ɕit͡ɕ/

### Verb

wrócić pf (imperfective wracać or wrócać)
* (reflexive with się, attested in Greater Poland, Masovia, Lesser Poland) to return, to go back (to physically return to a place or person) [with do (+ genitive) ‘to what place’], [with ku (+ dative) ‘to whom/what’], [with na (+ accusative) ‘for whom/what’], [with w (+ accusative) ‘into what’]
** 1960 [1405], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 260, Pyzdry:Iaco Andrey vroczil se vmislem y dal Dobeslauovi rani[Jako Andr[z]ej wrocił sie umysłem i dał Dobiesławowi rany]
** End of the 15th century, Józefa Reczka, Elżbieta Belcarzowa, editors, Glosy z rękopisu, number nr 414/11, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wro­cławiu, page 181:Ego autem, si dominum non rogassem, hoc quod michi cogittatis, in vos subito, id est statim, *retorsiteret vroczyloby sya[Ego autem, si dominum non rogassem, hoc quod michi cogittatis, in vos subito, id est statim, *retorsiteret wrociłoby się]
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 14, 28:Wroczywszy sze wodi zaszyø (reversae sunt) y przykrili wozy[Wrociwszy sie wody zasię (reversae sunt) i przykryły wozy]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 107:Taky... do pana, ot ktorego vczyekl, ma syąn wroczicz[Taki... do pana, ot ktorego uciekł, ma się wrocić]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 16, 9:Wrocz syø ku swey panyey (revertere ad dominam tuam)[Wroć się ku swej paniej (revertere ad dominam tuam)]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 80:Thaky sbyeszcza... ma... vpomyenyon bycz, aby na swą dzedzyną szą wroczyl (ut ad suam hereditatem redeat)[Taki zbieżca... ma... upomienion być, aby na swą dziedzinę się wrocił (ut ad suam hereditatem redeat)]
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 14, 26:Wzczyøgny røkøø na morze, acz szyø wroczy woda na Egipskye na wozy (ut revertantur aquae ad Aegyptios super currus)[Wścięgni rękę nad morze, ać się wroci woda na Ejipskie, na wozy (ut revertantur aquae ad Aegyptios super currus)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 145, 3:Wynydze duch yego y wroczy sø w szemø swø (revertetur in terram suam)[Wynidzie duch jego i wroci się w ziemię swą (revertetur in terram suam)]
** ca 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 114r:Redire widergan oder kummen wroczycz szya[Redire widergan oder kummen wrócić się]
* (reflexive with się) to return, to go back (to go back in thought, narration, or argument) [with ku (+ dative) ‘to whom/what’]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 703:K temv odpovyeda svyaty *Augustym..., yze svyąthy Yan vypyszal nyektore rzeczy y vroczyl szye k svemv povyedanyv[K temu odpowieda święty Augustyn..., iże święty Jan wypisał niektore rzeczy i wrocił sie k swemu powiedaniu]
* (reflexive with się, of phenomena) to return, to come back (to appear once again)
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 34, 22:Vczynysz sobye... godi, gdisz wroczy sze czasz lyetni (redeunte anni tempore), wsziczko sgromadzysz[Uczynisz sobie... gody, gdyż wroci sie czas letni (redeunte anni tempore), wszyćko zgromadzisz]
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) to bring (back), to send (back) (to guide someone to a previous or different place)
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 129a:Anyolem strozem mym daleko odpandz wszitko nyepodobyenstwo nyeprzyiacziela, czistem sercem y cyalem ku raiowy wroczi samøø [twoją] mylosczia[Anjołem strożem mym daleko odpędź wszytko niepodobieństwo nieprzyjaciela. Czystem sercem i ciałem ku rajowi wroci samą [twoją] miłością]
** 1959 [1400], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 448, Poznań:Iacom pana woyewodø vpominal, yzbi mi mego kmecza wroczil[Jakom pana wojewodę upominał, iżby mi mego kmiecia wrocił]
* (attested in Masovia, Greater Poland, Lesser Poland) to return, to give back (to give something back to its original holder or owner) [with w (+ accusative possessive pronoun) ‘to whom’]
** 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116, Warsaw, page 307:Gdy zavarl kszyagy, wroczyl szlvdze (reddidit ministro Luc 4, 20)[Gdy zawarł księgi, wrocił słudze (reddidit ministro Luc 4, 20)]
** 1888 [1392], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 65:Eze Michal poziczil Sandcowy samostrzala... a thego mv ne wroczil[Eże Michał pożyczył Sędkowi samostrzała... a tego mu nie wrocił]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 50, 13:Wrocy mne wesele (redde mihi laetitiam) zbawena twego[Wroci mnie wiesiele (redde mihi laetitiam) zbawienia twego]
** 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 482:Tale vero dampnum non prefati Johannis esse sev fore censabitur, sed totaliter in nostrum redundabit alle wszytko ale w nasze wroczycz[Tale vero dampnum non prefati Johannis esse sev fore censabitur, sed totaliter in nostrum redundabit alle wszytko ale w nasze wrocić]
* (attested in Lesser Poland) to compensate for damage, to repay for good or bad; to fulfill an obligation [with za (+ accusative) ‘for what’ and instrumental ‘with what’]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 61, 11:Dwoie to sliszal iesm, isz mocz bosza iest y tobe, gospodne, miloserdze, bo wrocisz kaszdemu (tu reddes unicuique) podlug dzal iego[Dwoje to słyszał jeśm, iż moc boża jest, i tobie, Gospodnie, miłosierdzie, bo wrocisz każdemu (tu reddes unicuique) podług dział jego]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 740:Bo mv zle za dobre vroczono[Bo mu złe za dobre wrocono]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page 55,12:We mne sø, bosze, obetnicze twoie, gimisz wroczø chwalena twoia (quae reddam laudationes tibi)[We mnie są, Boże, obietnice twoje, jimiż wrocę chwalenia twoja (quae reddam laudationes tibi)]
** 1874-1891 [End of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXV, page 180:Cum autem aliquis peregrinus... ab aliquo reciperetur in hospicium..., ille nunquam illius beneficii... obliuiscitur, quoniam eandem bonitatem et amiciciam sibi ostenderet, wroczylby, si etiam ad eius hospicium veniret[Cum autem aliquis peregrinus... ab aliquo reciperetur in hospicium..., ille nunquam illius beneficii... obliuiscitur, quoniam eandem bonitatem et amiciciam sibi ostenderet, wrociłby, si etiam ad eius hospicium veniret]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 93, 23:Wroczy gim *lichoto gich (reddet illis iniquitatem ipsorum)[Wroci jim lichotę jich (reddet illis iniquitatem ipsorum)]
* to return, to restore (to bring something back to an original or previous state)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 362:Począl vydzyecz (sc. ślepy) a vzrok yemv wroczon (restitutus est Marc 8, 25)[Począł widzieć (sc. ślepy) a wzrok jemu wrocon (restitutus est Marc 8, 25)]
* (reflexive with się) to return, to be restored (to be brought back to an original or previous state)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 124:Kazal ym (sc. Jesus skorupam)..., aby kazde slomyenye nathychmyasth aby szye vroczylo (ut ad suae... locum rediret mox fracturae) y *przyloczylo szye svemv staw[Kazał im (sc. Jesus skorupam)..., aby każde słomienie natychmiast aby sie wrociło (ut ad suae... locum rediret mox fracturae) i przyłączyło sie swemu stawu]
* (reflexive with się, attested in Masovia) to get back, to regain (to have once again) [with ku (+ dative) ‘what’]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 76:Nisz wsdy przerzeczone dzewky wroczicz szą mayą k gych dzedzynnym cząsczam (quin... redeant ad earum hereditarias portiones)[Niż wżdy przerzeczone dziewki wrocić się mają k jich dziedzinnym częściam (quin... redeant ad earum hereditarias portiones)]

#### Derived terms

* wrócenie
* k sobie wrocić się pf
* miłość i łaskę wrocić pf
* w pamięć wrocić się pf
* wrocić cało pf
* wrocić licem pf
* wrocić na prawo pf
* wrocić na wagę pf
* wrocić obietnice pf
* wrocić od złości pf
* wrocić odpłatę pf
* wrocić się k swemu sercu pf
* wrocić się w pokoj pf
* wrocić się zasię pf
* wrocić zasię pf

#### Related terms

* kołowrotny
* przewrotliwy
* przewrotny
* przewrócony
* uwrotni
* zawrotny
* przewrotnie
* kołowrociec
* kołowrót
* nawrócenie
* nawrót
* odwracanie
* odwrotnik
* odwrócenie
* podwrócenie
* przewrotnik
* przewrotność
* przewrócenie
* przewróciciel
* przewrót
* przewróćsa
* przywrotnik
* przywrócenie
* uwrot
* wracanie
* wywrócenie
* zasięwracanie
* zasięwrot
* zawrót
* zwrócenie
* nawrócić pf, nawracać impf
* odwrócić pf, odwracić pf, odwracać impf
* podwrócić pf, podwracać impf
* powrócić pf
* przewrócić pf, przewracać impf
* przywrócić pf, przywracać impf
* sprzewrócić pf
* uwracać impf
* wezwrócić pf
* wywrócić pf, wywracać impf, wywracować impf
* zawracać impf
* zwrócić pf, zwracać impf

#### Descendants

* Polish: wrócić
* Silesian: wrōcić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “wrócić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “wrócić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wrócić (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “wrócić się”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish wrócić.

### Pronunciation

* IPA: /ˈvru.t͡ɕit͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈvro.t͡ɕit͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ut͡ɕit͡ɕ
* Syllabification: wró‧cić

### Verb

wrócić pf (imperfective wracać)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to come or go back) [with po (+ accusative) ‘for what’]
    Synonym: powrócić
* (intransitive) to come back, to go back, to return; to turn back (not having reached one's destination, to go back to one's starting point)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to reoccur in time)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to go back in thought, narration, or argument)
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to begin engaging with something once again) [with do (+ genitive) ‘to whom/what’], [with na (+ accusative) or pod (+ accusative) ‘for what’]
    Synonym: powrócić
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to become someone's property once again) [with do (+ genitive) or dative ‘to whom/what’]
    Synonym: powrócić
* (intransitive) to come back, to go back, to return (to regain some lost trait) [with do (+ genitive) ‘to what’]
    Synonym: powrócić
* (transitive) to return (to cause someone to be engaged in something again or to be in a particular state, place in a hierarchy, arrangement or type of activity) [with dative ‘to whom’]
    Synonym: przywrócić
* (transitive) to return (to give something back to its original holder or owner) [with dative ‘to whom’]
    Synonym: zwrócić
* (transitive, colloquial) to turn back (to cause someone or something to stop moving in a particular direction and start moving in the opposite direction until it finds itself back where it was or was before)
    Synonym: zawrócić
* (reflexive with się, expressive) to come back, to return (to come or go back) [with po (+ accusative) ‘for what’]
* (reflexive with się) to come back, to return (to repeat in time)
    Synonym: powrócić
* (intransitive or reflexive with się) to be returned, to be given back [with dative ‘to whom’]
    Synonym: zwrócić się
* (reflexive with się, Middle Polish) to rereign (to become ruler of again)
* (reflexive with się, Middle Polish) to return, to go back (to go back in thought, narration, or argument)

#### Derived terms

* wróć
* karma wróciła
* wrócić do ludzi pf, wracać do ludzi impf
* wrócić do łask pf, wracać do łask impf
* wrócić do normy pf, wracać do normy impf
* wrócić do rzeczywistości pf, wracać do rzeczywistości impf
* wrócić do siebie pf, wracać do siebie impf
* wrócić do świata pf, wracać do świata impf
* wrócić do żywych pf, wracać do żywych impf
* wrócić na tarczy pf, wracać na tarczy impf
* wrócić na ziemię pf, wracać na ziemię impf
* wrócić z dalekiej podróży pf, wracać z dalekiej podróży impf
* wrócić z tarczą pf, wracać z tarczą impf
* nawrócić pf, nawracać impf
* obrócić pf, obracać impf
* odwrócić pf, odwracać impf
* podwrócić pf, podwracać impf
* powrócić pf, powracać impf
* przewrócić pf, przewracać impf
* wywrócić pf, wywracać impf
* zawrócić pf, zawracać impf
* zwrócić pf, zwracać impf

#### Related terms

* nawrotny
* nawrotowy
* obrotny
* obrotowy
* odwrotny
* powrotny
* przewrotny
* wywrotowy
* zawrotny
* zwrotny
* nawrót
* obrót
* odwrót
* powrót
* przewrotka
* przewrót
* wywrotka
* zwrot
* zwrotka
* zwrotnica
* zwrotnik
* warstwa
* wrota
* wrotycz
* wrzeciono
* wrzemię
* wiercić

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wrócić is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 7 times in news, 7 times in essays, 49 times in fiction, and 56 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 123 times, making it the 487th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “wrócić”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 680

### Further reading

* wrócić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* wrócić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wrócić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wrócić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “WRÓCIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 10.03.2016
* “WRÓCIĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.02.2015
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “wrócić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “wrócić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wrócić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 725
* wrócić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego