# စကား
## Burmese
### Pronunciation

* Phonetic respelling: ဇ'ဂါး
* IPA: /zəɡá/
* Romanization: MLCTS: ca.ka: • ALA-LC: cakāʺ • BGN/PCGN: zăga: • Okell: săkà
* Homophone: စံကား (camka:)
* Audio:(file)

### Etymology 1

Spelled in Old Burmese inscriptions alternatively as စာကား (caka:); as in ဤငါစာကာကိုဝ် လိုက်မူကာ (i-ngacakakuiw luikmuka, “If one follows these words of mine”).
Thus, according to U Phoh Lat, the first syllable စ (ca.) is a vowel-reduced version of စာ (ca, “word, letter”), as can be attested in several inscriptions such as the above.
The second syllable, ကား (ka:), is from Proto-Sino-Tibetan *ka (“word; speech; language”), which may be connected to Proto-Sino-Tibetan *m/s-k(w)a-j (“mouth, opening”); cognate with Tibetan བཀའ (bka') and Jingpho shăga (“speak”) (STEDT).
U Phoh Lat also considered the "shrill, chirping" sense of စာ (ca) and further compared it with Tibetan ཆ (cha, “voice, speech sound”), Tibetan ཅལ (cal, “noise”), Tibetan འཆད ('chad, “to speak”), Lisu shaq (“voice”) and Chinese 詞 / 词 (cí, “word, phrase, speech”).

#### Noun

စကား • (ca.ka:) (classifier ခွန်း)
* language (system of communication using words or symbols), speech
* word

##### Synonyms

* ဘာသာ (bhasa)
* ဘာသာစကား (bhasaca.ka:)

##### Derived terms

* ကျမ်းဦးစကား (kyam:u:ca.ka:)
* ကရားရေပိတ်စကား (ka.ra:repitca.ka:)
* ကာလစကား (kala.ca.ka:)
* ကုန်းစကား (kun:ca.ka:)
* ကောက်သင်းကောက်စကား (kauksang:kaukca.ka:)
* စကားကမ်းလှမ်း (ca.ka:kam:hlam:)
* စကားကျွံ (ca.ka:kywam)
* စကားကြွယ် (ca.ka:krwai)
* စကားကြီးစကားကျယ် (ca.ka:kri:ca.ka:kyai)
* စကားကြီးဆယ်မျိုး (ca.ka:kri:hcai-myui:)
* စကားကြောရှည် (ca.ka:krau:hrany)
* စကားကား (ca.ka:ka:)
* စကားကုန် (ca.ka:kun)
* စကားကောင်း (ca.ka:kaung:)
* စကားခံ (ca.ka:hkam)
* စကားချပ် (ca.ka:hkyap)
* စကားချီး (ca.ka:hkyi:)
* စကားခေါ် (ca.ka:hkau)
* စကားစ (ca.ka:ca.)
* စကားစစ်ထိုး (ca.ka:cachtui:)
* စကားစပ် (ca.ka:cap)
* စကားစပ်၍ (ca.ka:cap-rwe)
* စကားညှပ် (ca.ka:hnyap)
* စကားတံရှည် (ca.ka:tamhrany)
* စကားတင်းဆို (ca.ka:tang:hcui)
* စကားတင်စီး (ca.ka:tangci:)
* စကားတတ် (ca.ka:tat)
* စကားတောက် (ca.ka:tauk)
* စကားတောင်စား (ca.ka:taungca:)
* စကားထစ် (ca.ka:htac)
* စကားထည့် (ca.ka:htany.)
* စကားနှစ်ခွ (ca.ka:hnachkwa.)
* စကားနှစ်ခွပြော (ca.ka:hnachkwa.prau:)
* စကားနှိုက် (ca.ka:hnuik)
* စကားနာထိုး (ca.ka:nahtui:)
* စကားနိုင်လု (ca.ka:nuinglu.)
* စကားပျိုး (ca.ka:pyui:)
* စကားပြန် (ca.ka:pran)
* စကားပြေ (ca.ka:pre)
* စကားပြောကြေးနန်း (ca.ka:prau:kre:nan:)
* စကားပလ္လင်ခံ (ca.ka:pallanghkam)
* စကားပုံ (ca.ka:pum)
* စကားပေါက်စကားစ (ca.ka:paukca.ka:ca.)
* စကားဖ (ca.ka:hpa.)
* စကားဖာ (ca.ka:hpa)
* စကားဖိုစကားမ (ca.ka:hpuica.ka:ma.)
* စကားဖောင် (ca.ka:hpaung)
* စကားမစပ် (ca.ka:ma.cap)
* စကားများ (ca.ka:mya:)
* စကားမေးမရ (ca.ka:me:ma.ra.)
* စကားရည်လုပွဲ (ca.ka:ranylu.pwai:)
* စကားရိပ် (ca.ka:rip)
* စကားရောင်းစကားဝယ် (ca.ka:raung:ca.ka:wai)
* စကားရောဖောရော (ca.ka:rau:hpau:rau:)
* စကားလက်ဆုံကျ (ca.ka:lakhcumkya.)
* စကားလွန် (ca.ka:lwan)
* စကားလိမ် (ca.ka:lim)
* စကားလုံး (ca.ka:lum:)
* စကားဝှက် (ca.ka:hwak)
* စကားဝိုင်းဖွဲ့ (ca.ka:wuing:hpwai.)
* စကားသွင်း (ca.ka:swang:)
* စကားသွားစကားလာ (ca.ka:swa:ca.ka:la)
* စကားဟောင်း (ca.ka:haung:)
* စကားအိုး (ca.ka:ui:)
* စကားအူပေါက် (ca.ka:upauk)
* စကားဦးသန်း (ca.ka:u:san:)
* စာစကား (caca.ka:)
* ဆိုရိုးစကား (hcuirui:ca.ka:)
* ဇာတ်စကား (jatca.ka:)
* ဈေးစကား (jhe:ca.ka:)
* တစ်ဆင့်စကား (tachcang.ca.ka:)
* ဒေသိယစကား (desi.ya.ca.ka:)
* ပြောစကား (prau:ca.ka:)
* ပွဲစကား (pwai:ca.ka:)
* ဗန်းစကား (ban:ca.ka:)
* ဘာသာစကား (bhasaca.ka:)
* မင်္ဂလာစကား (mangga.laca.ka:)
* မစပ်စကား (ma.capca.ka:)
* ယုံတမ်းစကား (yumtam:ca.ka:)
* ရန်စကား (ranca.ka:)
* ရှေးစကား (hre:ca.ka:)
* လက်သုံးစကား (laksum:ca.ka:)
* လင်စကားသားစကား (langca.ka:sa:ca.ka:)
* လုပ်စကား (lupca.ka:)
* လူပျိုစကားပြော (lu-pyuica.ka:prau:)
* သူဟောင်းစကား (suhaung:ca.ka:)
* အချီးစကား (a.hkyi:ca.ka:)
* အတင်းစကား (a.tang:ca.ka:)
* အတွင်းစကား (a.twang:ca.ka:)
* အမှာစကား (a.hmaca.ka:)
* အရပ်စကား (a.rapca.ka:)
* အရပ်သုံးစကား (a.rapsum:ca.ka:)

### Etymology 2

See the entry for more.

#### Noun

စကား • (ca.ka:)
* Alternative form of စံကား (camka:, “champac”)

### References

* ↑ The Edict of King Kyaswa‎ (in Burmese), 1249
* ↑ Lord Anantasu Inscription‎ (in Burmese), 1223
* ↑ Sayadaw U Kosalla (Government Dhammacariya scholar; B.A in London) (1985) ဗြဟ္မနိရုတ္တိနယသင်္ဂဟကျမ်း [Brahmaniruttinayasaṅgaha: On the evolution of Burmese words] (in Burmese), Yangon: Sa Pe Paung" Gu" press, page 289
* ↑ U Phoh Lat (1962) မြန်မာစကားအဖွင့်ကျမ်း [A Burmese Etymological Dictionary] (in Burmese), volume 1, Yangon: Pyinnya Nanda press, pages 178-179

### Further reading

* “စကား” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.