# rozpamiętać
## Old Polish
### Etymology

From roz- +‎ pamiętać. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /rɔspamjæ̃tat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /rɔspamjæ̃tat͡ɕ/

### Verb

rozpamiętać pf (imperfective rozpamiętawać)
* (transitive, intransitive or reflexive with się, attested in Pomerania, Greater Poland, Lesser Poland) to dwell on; to consider in thought; to mention [with accusative or genitive or na (+ accusative)]
** 1874-1891 [15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, Grochów, West Pomeranian Voivodeship, Kcynia, page 64:Et ergo hec et alia in corde nostro ros[pa]mathaymi, memorando eius passionem et nostram redempcionem[Et ergo hec et alia in corde nostro roz[pa]miętajmy, memorando eius passionem et nostram redempcionem]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 658:Svyathy Yan, rospamyatavschy tą myloscz, ktorą y myloval myly Cristus, ... chczącz s nym mylosczyvye vmrzecz, nathychmyast szye zaszye vroczyl[Święty Jan rozpamiętawszy tę miłość, ktorą ji miłował miły Krystus, ... chcąc s nim miłościwie umrzeć, natychmiast sie zasie wrócił]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 823:O czlovecze, rospamyątay, tako vyelyką mąką czyrpyal za nass, aby duschą tvoyą zbavyl y vykupyl[O człowiecze, rozpamiętaj, kako wieliką mękę cirpiał za nas, aby duszę twoję zbawił i wykupił!]
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page cr 15:K nemuz gdaz clouek gresny rospamø[taję] […] støpy, tochu sam sebe vspomene, s taynego sircha [strumienie gor]skih slez za grehi uilige[K niemuż gdaż człowiek grzeszny rozpamię[taję grzechy] zstąpi, toczu sam siebie wspomienie, z tajnego sirca [strumienie gor]skich słez za grzechy wylije]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 691:Rospamyatal szye Pyotr slova (recordatus est Petrus verbi domini Luc 22, 61), ktore[go] yemv byl myly Cristus rzekl[Rozpamiętał sie Piotr słowa (recordatus est Petrus verbi domini Luc 22, 61), ktore[go] jemu był miły Krystus rzekł]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 174a:Mas szø, ... clouecze, na tho rospamøtacz, ysze gesz thy s szeme stworzon[Masz się, ... człowiecze, na to rozpamiętać, iże jeś ty z ziemie stworzon]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 77, 39:Rozpamøtali se sø (rememorati sunt), isze bog iest pomocznik gich[Rozpamiętali sie są (rememorati sunt), iże Bog jest pomocnik jich]

#### Derived terms

* rozpamiętały
* rozpamiętanie

#### Descendants

* Polish: rozpamiętać

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “pamięć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “rozpamiętać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “rozpamiętać (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish rozpamiętać. By surface analysis, roz- +‎ pamiętać.

### Pronunciation

* IPA: /rɔs.paˈmjɛn.tat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /rɔs.paˈmjɛ̃.tat͡ɕ/
* Rhymes: -ɛntat͡ɕ
* Syllabification: roz‧pa‧mię‧tać

### Verb

rozpamiętać pf (imperfective rozpamiętywać)
* (transitive, literary, archaic) to dwell on (to bring something to mind and consider it)
** (intransitive, Middle Polish) to consider piousness
* (transitive, obsolete or in Middle Polish, reflexive with się) to remind oneself, to recall, to remember
    Synonym: przypomnieć

#### Conjugation
### Verb

rozpamiętać pf
* (transitive, Middle Polish) to learn about and remember
* (intransitive or reflexive with się, Middle Polish) to remember oneself (to realize one's mistakes)
    Synonym: opamiętać się
* (reflexive with się, Middle Polish) to consider a decision

#### Conjugation
### Further reading

* rozpamiętać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* rozpamiętać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “rozpamiętać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “rozpamiętać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “rozpamiętać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “rozpamiętać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “rozpamiętać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 662