# układać
## Old Polish
### Etymology

From u- +‎ kładać. First attested in the fifteenth century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ukɫadat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /ukɫadat͡ɕ/

### Verb

układać impf
* (attested in Lesser Poland) to reconcile (to restore a friendly relationship; to bring back to harmony)
** 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎, Lesser Poland, page 3:Przeto my... mocza szlvbv obv stron vkladamy myedzy panem krolem a tesz byskvpem (nos... laudamus atque ordinamus et... arbitramur)[Przeto my... mocą ślubu obu stron układamy miedzy panem krolem a też biskupem (nos... laudamus atque ordinamus et... arbitramur)]
* (law, attested in Masovia) to adjudicate, to enact, to resolve
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 69:O swynach vkladamy (decernimus), ysz kthokole swynye wlosthne do czvdzego lasza na szolącz wypądzy, ten, czy by byl lasz, ... moze... swynye zagyącz[O świniach układamy (decernimus), iż ktokole świnie włostne do cudzego lasa na żołądź wypędzi, ten, czyj by był las, ... może... świnie zająć]
* (attested in Masovia) to consider binding or necessary to do
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 20:Gd[z]ysz... wstawyenya y statuta wkladayą [prawo] (constitutiones et statuta legem imponant) rzeczaam... przydączym..., chceemi, abi nasza wstawyenya... nye patrzyli przemynąlich... rzeczi[Gdyż... ustawienia i statuta układają [prawo] (constitutiones et statuta legem imponant) rzeczam... przydącym..., chcemy, aby nasza ustawienia... nie patrzyły przeminęłych... rzeczy]
* (attested in Greater Poland) to contrive; to prepare
** 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎, Lubin, page 96:Lsczy vkladal molliebatur jnsidias (haec illo loquente, Ieroboam retro moliebatur insidias II Par 13, 13)[Lści układał molliebatur jnsidias (haec illo loquente, Ieroboam retro moliebatur insidias II Par 13, 13)]
* (reflexive with się) to pretend, to feign
** 1885-2024 [1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume IV, page 573:Vcladal sze daley finxit se longius (se finxit longius ire Luc 24, 28)[Układał sie dalej finxit se longius (se finxit longius ire Luc 24, 28)]

#### Derived terms

* układły
* układ
* układacz
* układźca

#### Related terms

* kładać impf
* kłaść impf

#### Descendants

* Polish: układać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “układać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish układać. By surface analysis, u- +‎ kładać.

### Pronunciation

* IPA: /uˈkwa.dat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /uˈkɫa.dat͡ɕ/
* Audio 1; “układać”:(file)
* Audio 2; “układać się”:(file)
* Rhymes: -adat͡ɕ
* Syllabification: u‧kła‧dać

### Verb

układać impf (perfective ułożyć)
* (transitive) to lay out (to arrange objects somewhere in a certain order, sequence, or to maintain their relation in space with each other)
* (transitive) to lay down, to lay out (to put someone in a horizontal position)
* (transitive) to lay out (to form a whole by placing a certain number of objects in a certain way) [with z (+ genitive) ‘from what’]
* (transitive) to arrange, to set; to style (to cause something to take a certain physical shape) [with w (+ accusative) ‘into what shape’]
* (transitive) to lay, to set (to cause the creation of specific text, work or intellectual product by combining certain elements)
* (transitive) to form, to shape, to train (to give things or behaviors a form that is considered good or at least acceptable)
* (transitive) to train (to teach the animal certain behaviors and skills)
* (transitive, obsolete) to put, to place
    Synonym: kłaść
* (reflexive with się) to get comfortable (lying, to find a comfortable position) [with do (+ genitive) ‘where’]
    Synonyms: podnosić się, wstawać
* (reflexive with się) to take on a particular shape [with instrumental ‘with what’; or with w (+ accusative) ‘into what shape’]
* (reflexive with się) to occur, to unfold (to happen a particular way); (without an adverb); to work out, to pan out (to happen successfully) [with dla (+ genitive) ‘for whom’]
    Synonyms: składać się, ustalać się
* (reflexive with się) to negotiate, to come to an agreement [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
    Synonyms: dogadywać się, negocjować, porozumiewać się, uładzać się
* (reflexive with się, Middle Polish) to pack (to prepare oneself by placing items into something for a trip)
    Synonym: pakować się

#### Derived terms

* układ
* układacz
* układaczka
* układanka
* układarka
* układka
* układnica
* układnik
* układać rękę impf
* układać sobie życie impf, ułożyć sobie życie pf, poukładać sobie życie pf

#### Related terms

* układniczy
* układny
* układowy
* układnie
* układno
* układowo
* układnictwo
* układniś
* układność
* układowość
* układzik
* kładać impf
* kłaść impf
* ukłaść pf

### Further reading

* układać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* układać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “układać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “układać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “UKŁADAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 24.10.2018
* “UKŁADAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.05.2010
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “układać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “układać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “układać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 264
* układać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego