# złożyć
## Old Polish
### Etymology

From z- +‎ łożyć. First attested in the second half of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /zɫɔʒʲɨt͡ɕ/, /sɫɔʒʲɨt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /zɫɔʒʲɨt͡ɕ/, /sɫɔʒʲɨt͡ɕ/

### Verb

złożyć pf (imperfective składać)
* (attested in Greater Poland, Masovia) to put together (to connect by placing one against the other; to make touch)
** 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 487:Zloszonyma rankama collatis manibus[Złożonyma rękama collatis manibus]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 29r:Collatis manibus slozonyma rąkoma[Collatis manibus słożonyma rękoma]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 5:Slozyles z gorączoscz nyebyeską sz nyemy (cum eis siderum calorem temperasti)[Słożyłeś gorącość niebieską z niemi (cum eis siderum calorem temperasti)]
* (reflexive with się) to be put together (to become connected or touch physically)
** 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 8, 4:Bo po ti trsy noci slozmi syø z bogem (deo iungimur), ale po trzecyey noci bødzewa w swem skladanyv[Bo po ty trzy nocy słóżmy się z Bogiem (Deo iungimur), ale po trzeciej nocy będziewa w swem składaniu]
* (attested in Lesser Poland) to make; to do
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 32, 15:Iensze iest sloszil oblaszcze sercza gich (qui finxit sigillatim corda eorum)[Jenże jest słożył obłaszcze sierca jich (qui finxit sigillatim corda eorum)]
** (of ambushes) to set up
*** 1930 [c. 1455], “IV Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 15, 15:Ale gyny vczinci Sellum y sprzysyøszenye gego, kako slozil strosze (per quam tetendit insidias), to wszitko popysano w *ksyogach vczinkow dny krolyow israhelskich[Ale jini uczyńcy Sellum i sprzysiężenie jego, kako słożył stroże (per quam tetendit insidias), to wszytko popisano w księgach uczynkow dni krolow israhelskich]
** (of text, attested in Masovia) to design, to contrive, to arrange, to set
*** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 3:Gospodzynye wszechmogączy..., pomoszy my tho dzalo szloszycz[Gospodzinie wszechmogący..., pomoży mi to działo złożyć]
** (of legal acts, attested in Masovia) to write
*** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 67:Tho vstawyenye o pyrwą stvką gest yvsz slozono wyszszey... poth rvbriką o dzelenyv synow sz oczczem[To ustawienie o pirwą sztukę jest już słożono wyszszej... pod rubryką O dzieleniu synow z oćcem]
* (attested in Masovia) to agree, to arrange, to determine
** 1950 [1428], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 326, Warsaw:Jakom ya nye *podyan szan Jachne trzech cop placzicz gothowymi pyenandzmi, ale bidlem, yako by sloszono[Jakom ja nie podją[ł] się Jachnie trzech kop płacić gotowymi pieniędzmi, ale bydłem, jako by słożono]
** (attested in Lesser Poland) to establish, to constitute, to implement
*** 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎, Lesser Poland, page 7:Chczemi, aby nasze vkladi y statuta ten to czas w Wysliczi sloszone (constitutiones... editae) wszytczi ziemyanye przyiąli[Chcemy, aby nasze układy i statuta ten to czas w Wiślicy słożone (constitutiones... editae) wszytcy ziemianie przyjęli]
* (attested in Masovia) to estimate, to quote (to determine a value or price)
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 72:Tedy slachcziczy podlug sąmpnyenya gych przerzeczone dzedziny slozą alybo oszaczvyą (hereditates taxabunt)[Tedy ślachcicy podług sąmnienia jich przerzeczone dziedziny słożą alibo oszacują (hereditates taxabunt)]
** 1921 [1437], Kazimierz Tymieniecki, editor, Wolność kmieca na Mazowszu w wieku XV‎, Masovia, page 59:Pro 1 1/2 sexagena grossorum vlg. slozon[y]ego[Pro 1 1/2 sexagena grossorum vlg. słożon[y]ego]
* to bring; to lead (to cause to be somewhere by vehicle)
** 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 6, 15:Slozø staroscz gich a (pro z) zamøtkem do pyeklow (deponam senectutem illorum... ad inferos)[Słożę starość jich z zamętkiem do piekłow (deponam senectutem illorum... ad inferos)]
* (of a disease, attested in Greater Poland) to send down
** 1967 [1427], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 1298, Kościan:Czom lezal, tom lezal prawą nyemoczą ot pana boga slozoną[Com leżał, tom leżał prawą niemocą ot Pana Boga słożoną]
* (attested in Lesser Poland) to knock down (to cause a fall)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 58, 12:Rozprosz ie (sc. nieprzyjaciele moje) w moczy twoiey y slosz ie (depone eos), zaszcziczicze[lu] moy gospodne![Rozprosz je (sc. nieprzyjaciele moje) w mocy twojej i słóż je (depone eos), zaszczycicie[lu] moj Gospodnie!]
* (reflexive with się) to settle (to take residence somewhere)
** 1981-2001 [15th century], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume II, page 79:Virgo sanctum Iohannem pastowala, quia erat... pudicissima, sromesliwa, in qua dominus se nidificavit zloszil [się][Virgo sanctum Iohannem piastowała, quia erat... pudicissima, sromieźliwa, in qua Dominus se nidificavit złożył [się]]
* to put off (to place away from)
** c. 1483, Satyra na leniwych chłopów‎, line 9:Zelazna vycz doma szlozy a drzewyaną na plug wlozy[Żelazną wić doma złoży a drzewianą na pług włoży]
** (attested in Greater Poland) to take off (to devest)
*** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 21, 13:Slozøcz rvcho (deponet vestem)... bødze plakacz otcza[Słożąc rucho (deponet vestem)... będze płakać otca]
*** 1981-2001 [c. 1500], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume I, Trzemeszno, page 56:Ideo nos omnes Xpiani debemus nos adornare non solum vestibus temporalibus, sed eciam spiritualibus, slosyvsy syebye veteres vestes, sc. pecata mortalia[Ideo nos omnes Xpiani debemus nos adornare non solum vestibus temporalibus, sed eciam spiritualibus, słożywszy z siebie veteres vestes, sc. pecata mortalia]
** to set aside (to get rid of)
*** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 140:Modlyączy szye mnye vkazovaly my czescz *podobno, slozywschy ych gnyew przeczyw mnye svego przyrodzenya (deponentes naturalem coram me furorem)[Modlący sie mnie ukazowały mi cześć podobną, słożywszy jich gniew przeciw mnie swego przyrodzenia (deponentes naturalem coram me furorem)]
** (of a tent) to roll up
*** 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 2, 17:Ktorimze srzødem podyøt bødze, takesz i slozon bødze (deponetur)[Ktorymże srzędem podjęt będzie, takiesz i słożon będzie (deponetur)]
** (reflexive with się, of a tent) to be rolled up
*** 1977-1980 [1471], Wanda Żurowska-Górecka, Vladimír Kyas, editors, Mamotrekty staropolskie [Old Polish-Latin Dictionaries and wordlists], page 194:Zlozą schą complicabuntur (tabescet omnis militia caelorum et complicabuntur sicut liber caeli Is 34, 4)[Złożą się complicabuntur (tabescet omnis militia caelorum et complicabuntur sicut liber caeli Is 34, 4)]
* (attested in Masovia) to remove from office or from a position
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 63:Gdyby vrzadnik... byl przekonan prawem, gyny w myastho gego ma bycz vstawyon a on oth swego vrządv na wyeky szlozon (a suo officio... deponatur)[Gdyby urzędnik... był przekonan prawem, jiny w miasto jego ma być ustawion a on ot swego urzędu na wieki złożon (a suo officio... deponatur)]
* (reflexive with się) to resign from office or from a position
** [c. 1455-1460], Rękopiśmienne ekscerpty, pages 37, 4:Sed iurat quis ad scamnum scabinale sine tempore, hic solus se deponere, slozycz [się], non potest causa victualitatis sue[Sed iurat quis ad scamnum scabinale sine tempore, hic solus se deponere, słożyć [się], non potest causa victualitatis sue]
* to disturb, to violate, to upset
** 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 36, 4:Slozon bødze lossowi rosdzal (confundatur sortium distributio) a gynich gimyenye k ginim poydze[Słożon będzie losowy rozdział (confundatur sortium distributio) a jinych jimienie k jinym pojdzie]
* (attested in Masovia) to secure the matter of obligations by way of an arrangement
** 1920 [1425], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume II, number 1417, Zakroczym:Quia fui conpositor inter Nicolaum et Stephanum et conposui vlg. y scladalem gich bratha pusczinø, y sloszilem pro decem sexagenis[Quia fui conpositor inter Nicolaum et Stephanum et conposui vlg. i składałem jich brata puścinę, i słożyłem pro decem sexagenis]
* The meaning of this term is uncertain.
** 1885-2024 [End of the 15th century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, page 22:Sloszycz deponere[Słożyć deponere]
* (attested in Greater Poland) The meaning of this term is uncertain.
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 32r:Conferre zusammensprechen slozycz[Conferre zusammensprechen złożyć]

#### Derived terms

* złożon niemocą
* złożca
* złożenie
* złożyć potwarz pf
* złożyć się w małżeństwo pf
* złożyć słowa pf

#### Descendants

* Polish: złożyć
* Silesian: słożyć

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “złożyć, złożyć się”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “złożyć”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish złożyć. By surface analysis, z- +‎ łożyć. Compare Kashubian złożëc.

### Pronunciation

* IPA: /ˈzwɔ.ʐɘt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈzɫɔ.ʐɨt͡ɕ/
* Audio 1; “złożyć”:(file)
* Audio 2; “złożyć”:(file)
* Audio 3; “złożyć się”:(file)
* Rhymes: -ɔʐɘt͡ɕ
* Syllabification: zło‧żyć

### Verb

złożyć pf (imperfective składać)
* (transitive) to fold (to bend (any thin material, such as paper) over so that it comes in contact with itself)
    Złóż kartkę na pół. ― Fold the piece of paper in half.
* (transitive) to fold (to bring two things together, e.g. hands, such that they touch)
* (transitive) to put together, to assemble (to take pieces and connect them into a whole) [with z (+ genitive) ‘from what’]
    Pierwszy samochód złożyłem ze złomu. ― I put together my first car from scrap.
* (transitive) to set (to reduce a bone from a dislocated or fractured state)
* (transitive, printing) to typeset (to set or compose written material into type)
* (transitive) used as a light verb; to make; to submit; to tender
    złożyć oświadczenie ― to make/submit a statement
    złożyć przeprosiny ― to tender an apology
    Podania należy złożyć osobiście w dziekanacie przed 12 grudnia. ― Requests should be filed in person in the dean's office before December 12th.
* (transitive) to set down; to place, to lay (to bring something somewhere and leave for some time e.g. flowers at a tombstone)
* (transitive) to save up (to accumulate money, especially for a specific, planned expenditure) [with na (+ accusative) ‘for what’]
* (transitive, literary) to bury; to arrange; to dispose (to place someone deceased somewhere)
* (transitive, literary) to hang; to lean (to place and rest a body part on something) [with na (+ locative) ‘on what’]
* (transitive) to place (to incur a particular noun) [with na (+ accusative) ‘for whom’]
    złożyć winę ― to place blame
* (transitive) to pass along, to give, to hand
    Synonym: wręczyć
* (transitive, obsolete) to put off; to take off (to place farther; to remove)
* (transitive, obsolete) to put together (to organize, form, or gather)
* (transitive, obsolete) to aim (to point a weapon at)
* (transitive, obsolete) to put together (to gather into one place)
    Synonym: zebrać
* (transitive, obsolete) to put together (to compose, to lay out, to create)
    Synonym: ułożyć
* (transitive, obsolete) to put together, to call together (to bring people to one place)
* (transitive, obsolete) to put down (to lower; to cause to be in or place at a lower position)
* (transitive, obsolete) to repeat
    Synonym: powtórzyć
* (reflexive with się) to fold (to be bent over so as to come in contact with itself)
    Synonym: rozłożyć się
* (reflexive with się) to go in on (to contribute money for a joint purchase) [with na (+ accusative) ‘on what’]
    Synonym: zrzucić się
* (reflexive with się) to be made up of, to constitue (to compose constitute the components of a whole) [with z (+ genitive) ‘of what’]
* (reflexive with się) to be the cause of, to contribute to (to become the cause of something) [with na (+ accusative) ‘of/to what’]
* (reflexive with się) to form (of body parts, to take a particular shape) [with do (+ genitive) or w (+ accusative) ‘what shape’]
    Synonym: ułożyć się
* (reflexive with się) to assume (to take a particular position) [with do (+ genitive) ‘for what’]
    Synonym: przymierzyć się
* (reflexive with się) to occur, to unfold (to happen or take place in a particular manner)
    Synonyms: przebiec, ułożyć się, ustalić się
    Tak się złożyło... ― That's how it turned out...
* (reflexive with się, Near Masovian, of grain) to lie as a result of growing out
* (reflexive with się, obsolete) to be put together (to be organized or connected into a whole)
* (reflexive with się, obsolete) to be aimed (to be pointed to)
* (reflexive with się, obsolete) to justify oneself
    Synonym: wytłumaczyć się
* (reflexive with się, obsolete) to turn to the side
* (reflexive with się, obsolete) to adapt, to adjust oneself
* (reflexive with się, obsolete) to get used to, to become accustomed to, to get in the habit of
* (reflexive with się, obsolete, of a ship) to sail closer to
    Synonym: przypłynąć
* (reflexive with się, obsolete) to fall (to become lower)

#### Derived terms

* złożony
* złożenie
* złożyć broń pf, składać broń impf
* złożyć egzamin pf, składać egzamin impf
* złożyć jajo pf, składać jajo impf
* złożyć legitymację pf, składać legitymację impf
* złożyć mandat pf, składać mandat impf
* złożyć na barki pf, składać na barki impf
* złożyć na karb pf, składać na karb impf
* złożyć na ręce pf, składać na ręce impf
* złożyć swe kości pf, składać swe kości impf
* złożyć urząd pf, składać urząd impf
* złożyć z urzędu pf, składać z urzędu impf

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), złożyć is one of the most used words in Polish, appearing 2 times in scientific texts, 38 times in news, 7 times in essays, 14 times in fiction, and 8 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 69 times, making it the 938th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “złożyć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 776

### Further reading

* złożyć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* złożyć się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* złożyć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “złożyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “złożyć się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “ZŁOŻYĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 03.10.2011
* “ZŁOŻYĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.09.2009
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “złożyć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “złożyć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “złożyć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 541
* złożyć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* złożyć się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* Władysław Matlakowski (1891) “złożyć się”, in “Zbiór wyrazów ludowych dawnej ziemi czerskiej”, in Sprawozdania Komisyi Językowej Akademii Umiejętności, volume 4, Krakow: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, page 371