# ciężar
## Polish
### Etymology

From ciążyć +‎ -ar, originally from the Masovian dialect, or possibly inherited from Proto-Slavic *tęžarъ. First attested in 1551.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ɕɛw̃.ʐar/, /ˈt͡ɕɛn.ʐar/
* (Middle Polish) IPA: /ˈt͡ɕɛ̃.ʐɒr/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛw̃ʐar
* Syllabification: cię‧żar

### Noun

ciężar m inan (related adjective ciężarowy)
* (uncountable) weight (force an object exerts on the object it is on due to gravitation)
    Synonyms: ciężkość, waga
* (chiefly in the plural) weight, load, burden (something that weighs much)
    Synonym: brzemię
* (uncountable) burden, load (cause of worry; that which is grievous, wearisome, or oppressive)
    Synonyms: brzemię, troska, udręka
* (countable) burden (difficult obligations)
    Synonyms: brzemię, powinność, trud
* (chiefly in the plural, literary) charge, burden, duty (legally regulated need to fulfill specific obligations, most often financial, towards the state or some institution)
    Synonyms: obowiązek, powinność
* (in the plural, colloquial, sports) weightlifting
    Synonym: podnoszenie ciężarów
* (obsolete, countable) burden, duty (moral obligation)
* (obsolete, uncountable) worry, concern
    Synonym: zmartwienie
* (Middle Polish) weight; Further details are uncertain.
** 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum‎, page 464b:Gravitas ‒ Cżięząr.[Gravitas ‒ ciężar.]

#### Derived terms

* ciężarny
* ciężar atomowy
* ciężar cząsteczkowy
* ciężar gatunkowy
* ciężar właściwy
* ciężarek
* ciężarowiec
* ciężarówka
* podnoszenie ciężarów
* w ciężar
* być ciężarem impf
* podnosić ciężary impf
* przenieść ciężar ciała pf, przenosić ciężar ciała impf
* stać się ciężarem pf, stawać się ciężarem impf
* upaść pod ciężarem pf, upadać pod ciężarem impf
* zrzucić ciężar z serca pf

#### Related terms

* ciążowy
* ciężarny
* ciężkawy
* ciężki
* ciężko
* ciąża
* ciążówka
* ciężarek
* ciężarna
* ciężkość
* ciążyć impf

#### Descendants

* → Kashubian: cãżôr
* → Silesian: ciynżŏr
* → Slovincian: cãżor

### References

* ↑ Sławski, Franciszek (1958-1965) “ciężar”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* ↑ Mańczak, Witold (2017) “ciężar”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “ciężar”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* ↑ Boryś, Wiesław (2005) “ciężar”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* ↑ Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “ciężar”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]

### Further reading

* ciężar in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* ciężary in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* ciężar in Polish dictionaries at PWN
* “CIĘŻAR”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.05.2010
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “ciężar”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “ciężar”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “ciężar”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 335