# bakałarz
## Old Polish
### Etymology

Learned borrowing from Latin baccalārius. First attested in 1457.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /bakaɫaːr̝/
* IPA: (15th CE) /bakaɫɒr̝/

### Noun

bakałarz m animacy unattested
* (sometimes offensive, attested in Greater Poland) teacher
    Synonym: nauczyciel
** 1921 [1469], Kazimierz Tymieniecki, editor, Procesy twórcze formowania się społeczeństwa polskiego w wiekach średnich‎, page 135:Nobilis Nicolaus baccalarz[Nobilis Nicolaus bakałarz]
** 1874 [1482], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume XVI, page 1431:Albertus et Petrus dicti bakalarzevye, kmethones de Bobyno[Albertus et Petrus dicti bakałarzewie, kmethones de Bobino]
** 1885-2024 [1457], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, Dolsk, page 15:Gello rusticus ineptus aliter bancarzs vel baccalarzs[Gello rusticus ineptus aliter bankarz vel bakałarz]

#### Derived terms

* bakałarzowa

#### Descendants

* Polish: bakałarz, bakalarz (Middle Polish)
** → Kashubian: bakalôrz (through Middle Polish bakalárz)

### References

* ↑ Mirosław Bańko, Lidia Wiśniakowska (2021) “bakałarz”, in Wielki słownik wyrazów obcych, →ISBN
* ↑ Stanisław Dubisz, editor (2003), “bakałarz”, in Uniwersalny słownik języka polskiego [Universal dictionary of the Polish language]‎ (in Polish), volumes 1-4, Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, →ISBN
* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “bakałarz”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* ↑ Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “bakałarz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN
   * B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bakałarz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* bakalarz (Middle Polish)

### Etymology

Inherited from Old Polish bakałarz.

### Pronunciation

* IPA: /baˈka.waʂ/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /baˈka.ɫɒr̝/, (17th–18th c.) /baˈka.ɫɒʂ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -awaʂ
* Syllabification: ba‧ka‧łarz

### Noun

bakałarz m pers
* (education) bachelor (person with the first or lowest academical degree conferred by universities and colleges)
* (archaic or humorous) teacher
    Synonym: nauczyciel
** 1900, anonymous author, Nędznicy [The Miserables]‎, translation of Les Misérables by Victor Hugo:Ale niektórzy byli jeszcze ciekawi, myśląc, że prawdopodobnie nie chodziło o bajeczne skarby legendy, ale o lepszą i dotykalniejsza gratkę niż banknoty djabła, że prawdopodobnie dróżnik odkrył jakąś tajemnicę. Najbardziej zaciekawionemi byli bakałarz i karczmarz Thenardier, który żył w przyjaźni ze wszystkimi i nie gardził stosunkami z Boulatruellem.Some persons, however, were still curious, surmising that in all this there was probably no fabulous treasure of the legends, but some fine windfall of a more serious and palpable sort than the devil's bank-bills, and that the road-mender had half discovered the secret. The most "puzzled" were the school-master and Thenardier, the proprietor of the tavern, who was everybody's friend, and had not disdained to ally himself with Boulatruelle.

#### Descendants

* → Kashubian: bakalôrz (through Middle Polish bakalárz)

### Further reading

* bakałarz in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* bakałarz in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “bakałarz, bakalarz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (17.03.2016) “BAKAŁARZ, BAKALARZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “bakałarz”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “bakałarz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bakałarz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 85
* bakałarz in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego