# bęben
## Old Polish
### Alternative forms

* buben

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bǫbьnъ. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /bæ̃bɛn/
* IPA: (15th CE) /bæ̃bɛn/

### Noun

bęben m inan
* (attested in Lesser Poland) tambourine (drum with plates attached around it)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 80, 2:Wezmicze psalm a daycze bøben[Weźmicie psalm a dajcie bęben]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 138r:Timpanum est instrumentum musicum ein baucke baben[Timpanum est instrumentum musicum ein baucke bęben]

#### Derived terms

* bębenek
* bębenica
* bębennica
* bębennik

#### Descendants

* Polish: bęben
* Silesian: bymbyn

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “bęben”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “bęben”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “bęben”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “bęben”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bęben, buben”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “bęben”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish bęben.

### Pronunciation

* IPA: /ˈbɛm.bɛn/
* (Middle Polish) IPA: /ˈbɛ̃.bɛn/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛmbɛn
* Syllabification: bę‧ben
* Homophones: Benben, Bęben

### Noun

bęben m inan (diminutive bębenek, related adjective bębnowy)
* drum (percussive musical instrument spanned with a thin covering on at least one end for striking, forming an acoustic chamber)
    bić/uderzać w bęben ― to beat a drum
    grać na bębnie ― to play a drum
* (figurative) drum (any similar hollow, cylindrical object)
** (obsolete, tanning) drum (rotating wooden drum filled with tannin extract which is used to saturate leather)
    Synonym: wałka
** (obsolete) reel (rolling device for winding string)
** (obsolete) reel for separating seeds from pinecones
** (obsolete) reel of a thresher
** (obsolete, watchmaking) cylinder in a watch that holds the spring
* (architecture) tholobate (substructure on which a dome or cupola rests)
    Synonym: tambur
* (architecture) drum (any of the cylindrical blocks that make up the shaft of a pillar)
* (colloquial, derogatory) paunch (large belly)
    Synonyms: bebech, brzuchal, kałdun
    odchudzić/zgubić/zrzucić bęben ― to lose one's paunch
* (colloquial) squirt; rugrat (small child, especially one feels negatively toward)
    Synonyms: see Thesaurus:dziecko
* (obsolete) drumming (sound of drums)
    Synonym: bębnienie
* (obsolete) auction; forced sale
* (obsolete, military) recruitment, recruiting; conscription
    Synonyms: pobór, werbunek
* (obsolete, humorous) rear end (one's behind)
    Synonym: tyłek
* (obsolete) drum (vessel for liquid)
* (obsolete) tambour (embroidery hoop)
    Synonym: tamborek
* (obsolete, anatomy) eardrum (tympanic membrane)
    Synonym: błona bębenkowa
* (obsolete, sailing) wheel cover of a steam ship
* (obsolete, agriculture) sifter (mill machine for sorting grain milling products)
    Synonym: odsiewacz
* (obsolete, candlemaking) wax-coated cord used in making candles
    Synonym: knot
* (obsolete) glutton; drunkard

#### Derived terms

* bębniarz
* bębnista
* bębnić impf
* obębniać impf, obębnić pf
* odbębniać impf, odbębnić pf
* pobębnić pf
* podbijać bębenka impf, podbić bębenka pf
* rozbębnić pf
* wybębniać impf, wybębnić pf
* zabębnić pf

#### Related terms

* bębenkowy
* bębenkowiec

### Further reading

* bęben in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* bęben in Polish dictionaries at PWN
* bęben in PWN's encyclopedia
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “bęben”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (11.01.2010) “BĘBEN”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “bęben”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “bęben”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bęben”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 140