# մի
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /mi/, [mi]
* (Western Armenian) IPA: /mi/, [mi]

### Etymology 1

From Old Armenian մի (mi).

#### Numeral

մի • (mi)
* one

##### Synonyms

* մեկ (mek)

#### Pronoun

մի • (mi)
* one, certain, some, a
    մի կատու տեսա ― mi katu tesa ― I saw a certain cat
    մի միտք ծագեց գլխումս ― mi mitkʻ cagecʻ glxums ― I had an idea
    մի մարդ էր կանգնած դռանս առջև ― mi mard ēr kangnac dṙans aṙǰew ― Some man was standing in front of my door.

### Etymology 2

From Old Armenian մի (mi).

#### Particle

մի • (mi)
* don't! (used for forming negative conjugations of imperatives)
    մի՛ գնա ― mí gna ― don't go!

## Old Armenian
### Etymology 1

From Proto-Indo-European *smiyeh₂-, feminine of *sḗm (“one”). The closest cognate is Ancient Greek μία (mía).

#### Numeral

մի • (mi)
* one
    մի Աստուած ― mi Astuac ― one God, one only God
    մի առ մի, մի ըստ միոջէ ― mi aṙ mi, mi əst mioǰē ― one by one, successively, from hand to hand; bit by bit, piece by piece, in detail, minutely, exactly; particularly, specifically, individually, distinctly
    մի ըստ միոջէ ասել, նշանակել ― mi əst mioǰē asel, nšanakel ― to specify, to go into detail
    ի մի ― i mi ― in one, together
    ժողովել ի մի ― žołovel i mi ― to collect, assemble or unite together
    առ մի սիւնակ ― aṙ mi siwnak ― at, or by each column
    առ այր մի ― aṙ ayr mi ― to each person, a-head, a-man
    մի ոմն ― mi omn ― one, one person
    մին ի նոցանէ ― min i nocʻanē ― one of them
    մին կամ միւսն ― min kam miwsn ― either, either one or the either
    մէն մի ի նոցանէ ― mēn mi i nocʻanē ― every one of them
    ոչ մին եւ միւսն ― očʻ min ew miwsn ― neither; neither one nor the other
    ընդ մի, ընդ մի համար ― ənd mi, ənd mi hamar ― conjointly with, together, at once; in one, like on and the same thing
    մի եւ նոյն ― mi ew noyn ― the same
    մի զմիոյ կնի ― mi zmioy kni ― one after the other
    մի մի, միոյ միոյ, միում միում ― mi mi, mioy mioy, mium mium ― each; every one; one another; one by one
    ըստ միոյ միոյ ամսոյ ― əst mioy mioy amsoy ― monthly, month by month
    մի առ միոջ ― mi aṙ mioǰ ― one after another, one on the other
    մի զմիով ― mi zmiov ― with emulation, surpassing one another, outvying
    մի մի տարի ― mi mi tari ― annually, every year, year by year
    մի ընդ միով ― mi ənd miov ― one under another, in a subordinate state
    մի մի իշխան մի մի օր մատուսցէն զընծայս ― mi mi išxan mi mi ōr matuscʻēn zəncays ― all the chiefs make daily offerings

##### Declension
#### Adverb

մի • (mi)
* first, firstly, in the first place
    մի՛ զի կոյր էր եւ մի/երկրորդ զի աղքատ էր ― mí zi koyr ēr ew mi/erkrord zi ałkʻat ēr ― in the first place he was blind, in the next poor

##### Usage notes

The word has the following combining forms: մի- (mi-) and մե- (me-). The latter is a shortening of միա- (mia-), composed of մի- (mi-) + -ա- (-a-).

##### Derived terms

* անմեկին (anmekin)
* անմեկնելի (anmekneli)
* անմեկուսաբար (anmekusabar)
* անմեկուսապէս (anmekusapēs)
* անմեկուսի (anmekusi)
* անմի (anmi)
* անմիաբան (anmiaban)
* անմիաբանիմ (anmiabanim)
* անմիաբանութիւն (anmiabanutʻiwn)
* անմիասահմանապէս (anmiasahmanapēs)
* անմիաւորելի (anmiaworeli)
* զուգամիաւորեմ (zugamiaworem)
* հոմամիաւորեմ (homamiaworem)
* մեկին (mekin)
* մեկն (mekn)
* մեկնաբար (meknabar)
* մեկնագոյն (meknagoyn)
* մեկնազէն (meknazēn)
* մեկնած (meknac)
* մեկնակ (meknak)
* մեկնակազէն (meknakazēn)
* մեկնակաձի (meknakaji)
* մեկնականութիւն (meknakanutʻiwn)
* մեկնակատեսիլ (meknakatesil)
* մեկնակի (meknaki)
* մեկնահանդերձ (meknahanderj)
* մեկնանամ (meknanam)
* մեկնապէս (meknapēs)
* մեկնաւոր (meknawor)
* մեկնեմ (meknem)
* մեկնեցուցանեմ (meknecʻucʻanem)
* մեկնիմ (meknim)
* մեկնիչ (mekničʻ)
* մեկնողական (meknołakan)
* մեկնողութիւն (meknołutʻiwn)
* մեկնողօրէն (meknołōrēn)
* մեկնոց (meknocʻ)
* մեկնոցակ (meknocʻak)
* մեկնութիւն (meknutʻiwn)
* մեկնումն (meknumn)
* մեկնօրէն (meknōrēn)
* մեկողմանի (mekołmani)
* մեկուսաբար (mekusabar)
* մեկուսագոյն (mekusagoyn)
* մեկուսական (mekusakan)
* մեկուսանամ (mekusanam)
* մեկուսացուցանեմ (mekusacʻucʻanem)
* մեկուսեմ (mekusem)
* մեկուսի (mekusi)
* մեկուսիմ (mekusim)
* մեկուսութիւն (mekusutʻiwn)
* մետասան (metasan)
* մէն (mēn)
* միաարուեստ (miaaruest)
* միաբան (miaban)
* միաբանաբար (miabanabar)
* միաբանակ (miabanak)
* միաբանական (miabanakan)
* միաբանակաց (miabanakacʻ)
* միաբանակեաց (miabanakeacʻ)
* միաբանակի (miabanaki)
* միաբանակից (miabanakicʻ)
* միաբանամբոխ (miabanambox)
* միաբանապէս (miabanapēs)
* միաբանեմ (miabanem)
* միաբանեցուցանեմ (miabanecʻucʻanem)
* միաբանիմ (miabanim)
* միաբանութիւն (miabanutʻiwn)
* միաբառաչ (miabaṙačʻ)
* միաբար (miabar)
* միաբարբառ (miabarbaṙ)
* միաբարձ (miabarj)
* միաբարոյ (miabaroy)
* միաբերան (miaberan)
* միաբնակութիւն (miabnakutʻiwn)
* միաբնութիւն (miabnutʻiwn)
* միաբոլոր (miabolor)
* միաբոյս (miaboys)
* միաբուն (miabun)
* միագիր (miagir)
* միագլխապետ (miaglxapet)
* միագլխի (miaglxi)
* միագոյ (miagoy)
* միագոյն (miagoyn)
* միագոյութիւն (miagoyutʻiwn)
* միագործ (miagorc)
* միագումար (miagumar)
* միագունդ (miagund)
* միագօտեալ (miagōteal)
* միագօտի (miagōti)
* միադաւան (miadawan)
* միադէտ (miadēt)
* միադիմի (miadimi)
* միադրութիւն (miadrutʻiwn)
* միազարդիմ (miazardim)
* միազգ (miazg)
* միազգի (miazgi)
* միազոյգ (miazoyg)
* միազօր (miazōr)
* միաթագ (miatʻag)
* միաթաքուն (miatʻakʻun)
* միաթեւ (miatʻew)
* միաթիւ (miatʻiw)
* միաժամանակ (miažamanak)
* միաժողով (miažołov)
* միալարի (mialari)
* միալեզու (mialezu)
* միալուծ (mialuc)
* միախառն (miaxaṙn)
* միախառնութիւն (miaxaṙnutʻiwn)
* միախմբեմ (miaxmbem)
* միախմբութիւն (miaxmbutʻiwn)
* միախոհ (miaxoh)
* միախորհ (miaxorh)
* միախորհուրդ (miaxorhurd)
* միախումբ (miaxumb)
* միախուռն (miaxuṙn)
* միախօսիկ (miaxōsik)
* միածին (miacin)
* միածնամայր (miacnamayr)
* միածնութիւն (miacnutʻiwn)
* միածնունդ (miacnund)
* միակ (miak)
* միակամ (miakam)
* միակամիմ (miakamim)
* միակամութիւն (miakamutʻiwn)
* միական (miakan)
* միականապէս (miakanapēs)
* միականի (miakani)
* միականոնութիւն (miakanonutʻiwn)
* միականութիւն (miakanutʻiwn)
* միակատար (miakatar)
* միակեաց (miakeacʻ)
* միակեղեւ (miakełew)
* միակենցաղ (miakencʻał)
* միակերպ (miakerp)
* միակեցութիւն (miakecʻutʻiwn)
* միակի (miaki)
* միակին (miakin)
* միակից (miakicʻ)
* միակն (miakn)
* միակնի (miakni)
* միակնութիւն (miaknutʻiwn)
* միակշիռ (miakšiṙ)
* միակողմանի (miakołmani)
* միակողմն (miakołmn)
* միակուսեցուցանեմ (miakusecʻucʻanem)
* միակրօն (miakrōn)
* միակրօնութիւն (miakrōnutʻiwn)
* միակցիմ (miakcʻim)
* միակցորդ (miakcʻord)
* միահաղ (miahał)
* միահաղոյն (miahałoyn)
* միահամ (miaham)
* միահամար (miahamar)
* միահամուռ (miahamuṙ)
* միահայր (miahayr)
* միահանգոյն (miahangoyn)
* միահանդերձ (miahanderj)
* միահառաչ (miahaṙačʻ)
* միահասակ (miahasak)
* միահարթ (miahartʻ)
* միահաւան (miahawan)
* միահաւանութիւն (miahawanutʻiwn)
* միահաւասար (miahawasar)
* միահաւատ (miahawat)
* միահաւաք (miahawakʻ)
* միահեգութիւն (miahegutʻiwn)
* միահեծան (miahecan)
* միահետ (miahet)
* միահետի (miaheti)
* միահոմեմ (miahomem)
* միահոյլ (miahoyl)
* միաձայն (miajayn)
* միաձայնեմ (miajaynem)
* միաձայնիմ (miajaynim)
* միաձայնութիւն (miajaynutʻiwn)
* միաձեռանի (miajeṙani)
* միաձեռն (miajeṙn)
* միաձեւ (miajew)
* միաձի (miaji)
* միաձոյլ (miajoyl)
* միաձորձ (miajorj)
* միաճաշակ (miačašak)
* միաճետի (miačeti)
* միամայր (miamayr)
* միամանակ (miamanak)
* միամասնականութիւն (miamasnakanutʻiwn)
* միամասնակութիւն (miamasnakutʻiwn)
* միամասնեայ (miamasneay)
* միամարտ (miamart)
* միամարտիկ (miamartik)
* միամարտիմ (miamartim)
* միամեայ (miameay)
* միամեղք (miamełkʻ)
* միամիտ (miamit)
* միամտագոյն (miamtagoyn)
* միամտական (miamtakan)
* միամտանամ (miamtanam)
* միամտեմ (miamtem)
* միամտիմ (miamtim)
* միամտութիւն (miamtutʻiwn)
* միամօր (miamōr)
* միամօրութիւն (miamōrutʻiwn)
* միայար (miayar)
* միայարեմ (miayarem)
* միայարկ (miayark)
* միայարուեստ (miayaruest)
* միայարութիւն (miayarutʻiwn)
* միայն (miayn)
* միայօդ (miayōd)
* միանամ (mianam)
* միանգամ (miangam)
* միանգամայն (miangamayn)
* միանիստ (mianist)
* միանձն (mianjn)
* միանձնաբար (mianjnabar)
* միանձնական (mianjnakan)
* միանձնականութիւն (mianjnakanutʻiwn)
* միանձնանամ (mianjnanam)
* միանձնանոց (mianjnanocʻ)
* միանձնապէս (mianjnapēs)
* միանձնաւորութիւն (mianjnaworutʻiwn)
* միանձնութիւն (mianjnutʻiwn)
* միանման (mianman)
* միանշան (mianšan)
* միանուն (mianun)
* միանունաբար (mianunabar)
* միանունակիր (mianunakir)
* միանունութիւն (mianunutʻiwn)
* միաշաբաթ (miašabatʻ)
* միաշաբաթի (miašabatʻi)
* միաշար (miašar)
* միաշաւիղ (miašawił)
* միաշնչութիւն (miašnčʻutʻiwn)
* միաշունչ (miašunčʻ)
* միաշուրթն (miašurtʻn)
* միաչափ (miačʻapʻ)
* միապաղաղ (miapałał)
* միապաշտութիւն (miapaštutʻiwn)
* միապաշտօն (miapaštōn)
* միապատիկ (miapatik)
* միապատիւ (miapatiw)
* միապատմուճան (miapatmučan)
* միապար (miapar)
* միապարեգօտ (miaparegōt)
* միապետ (miapet)
* միապետական (miapetakan)
* միապետեմ (miapetem)
* միապետութիւն (miapetutʻiwn)
* միապէս (miapēs)
* միապիշ (miapiš)
* միապտուղ (miaptuł)
* միասահման (miasahman)
* միասայրի (miasayri)
* միասէր (miasēr)
* միասին (miasin)
* միասիրտ (miasirt)
* միասմբակ (miasmbak)
* միասնաբար (miasnabar)
* միասնական (miasnakan)
* միասնականութիւն (miasnakanutʻiwn)
* միասնաւորութիւն (miasnaworutʻiwn)
* միասնութիւն (miasnutʻiwn)
* միասնունդ (miasnund)
* միաստանի (miastani)
* միաստնի (miastni)
* միավանք (miavankʻ)
* միատարազ (miataraz)
* միատարած (miatarac)
* միատարր (miatarr)
* միատարրապէս (miatarrapēs)
* միատարրեմ (miatarrem)
* միատարրութիւն (miatarrutʻiwn)
* միատես (miates)
* միատեսակ (miatesak)
* միատեսակաբար (miatesakabar)
* միատեսակագոյն (miatesakagoyn)
* միատեսակապէս (miatesakapēs)
* միատեսակարար (miatesakarar)
* միատեսակութիւն (miatesakutʻiwn)
* միատեսիլ (miatesil)
* միատեսող (miatesoł)
* միատեւակ (miatewak)
* միատնութիւն (miatnutʻiwn)
* միատոհմ (miatohm)
* միատուն (miatun)
* միարան (miaran)
* միարար (miarar)
* միարարող (miararoł)
* միարուեստ (miaruest)
* միացութիւն (miacʻutʻiwn)
* միացուցանեմ (miacʻucʻanem)
* միացուցիչ (miacʻucʻičʻ)
* միաւոր (miawor)
* միաւորաբար (miaworabar)
* միաւորական (miaworakan)
* միաւորականութիւն (miaworakanutʻiwn)
* միաւորակից (miaworakicʻ)
* միաւորապէս (miaworapēs)
* միաւորեմ (miaworem)
* միաւորեցուցանեմ (miaworecʻucʻanem)
* միաւորիմ (miaworim)
* միաւորիչ (miaworičʻ)
* միաւորութիւն (miaworutʻiwn)
* միափաղառական (miapʻałaṙakan)
* միափառ (miapʻaṙ)
* միափերթ (miapʻertʻ)
* միափոր (miapʻor)
* միաքարոզ (miakʻaroz)
* միեղջիւր (miełǰiwr)
* միմեանց (mimeancʻ)
* մին (min)
* միւս (miws)
* մու (mu)
* ներմիանամ (nermianam)
* չմիաբանութիւն (čʻmiabanutʻiwn)

##### Descendants

* Armenian: մի (mi), մը (mə)

#### Further reading

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “մի”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “մի”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “մի”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Abrahamyan, Ašot (1976) Grabari jeṙnark [A Handbook of Old Armenian]‎ (in Armenian), 4th edition, Yerevan: Luys

### Etymology 2

From Proto-Indo-European *meh₁.

#### Adverb

մի • (mi)
* no, not, none
    մի՛ ասեր ինչ ― mí aser inčʻ ― say nothing about it
    մի՛ արդեօք ― mí ardeōkʻ ― is it not?
    մի՛ արդեօք դու իցես եգիպտացին ― mí ardeōkʻ du icʻes egiptacʻin ― art not thou that Egyptian? is it not you?
    մի՛ գուցէ ― mí gucʻē ― lest, for fear that; that it may not
    մի՛ երբեք, մի՛ բնաւ ― mí erbekʻ, mí bnaw ― never, not at all
    մի՛ եւ մի՛/մի՛ եւ մի՛ իւիք ― mí ew mí/mí ew mí iwikʻ ― beware! not at all, by no means, never
    մի՛ ... եւ մի՛ ― mí ... ew mí ― neither ... nor
    մի՛ եւս ― mí ews ― never, not again, no more
    մի՛ եւս առներ ― mí ews aṙner ― take care not to do so again
    մի՛ իւիք ― mí iwikʻ ― by no means
    մի՛ եղիցի, մի՛ լիցի ― mí ełicʻi, mí licʻi ― may it never be! God forbid! never
    մի՛ ոք ― mí okʻ ― nobody
    մի՞ ― mi$^?$ ― perhaps?
    կերիցէ մի՛ ― kericʻē mí ― neither should he eat
    մի՛, մի՛ վշտացուցանէք զիս ― mí, mí vštacʻucʻanēkʻ zis ― no, no, do not afflict me

##### Descendants

* Armenian: մի (mi)

#### Further reading

* Petrosean, Matatʻeay (1879) “մի”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “մի”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “մի”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
* Matasović, Ranko (2009) A Grammatical Sketch of Classical Armenian‎, Zagreb, page 8
* Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 468
* Martirosyan, Hrach (2013) “The place of Armenian in the Indo-European language family: the relationship with Greek and Indo-Iranian”, in Journal of Language Relationship‎, number 10, § 3.4, page 91