# မွေး
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /mwé/
* Romanization: MLCTS: mwe: • ALA-LC: mveʺ • BGN/PCGN: mwe: • Okell: mweì

### Etymology 1

From Proto-Sino-Tibetan *s/r-m(u/i/ja)l (“hair, fur, feather”). Cognate with Lolopo me (“body hair”), Drung meul (“body hair”), Jingpho mun (“feather”), Old Chinese 眉 (OC *mril, “eyebrow”) (STEDT).

#### Noun

မွေး • (mwe:)
* (same as အမွေး (a.mwe:)) hair, fur, feather

##### Derived terms

* ကြက်မွေး (krakmwe:)
* ခြေမွေးမီးမလောင်လက်မွေးမီးမလောင် (hkre-mwe:mi:ma.launglakmwe:mi:ma.laung)
* စောင်းမွေး (caung:mwe:)
* တစ်သွေးတစ်မွေး (tacswe:tacmwe:)
* နှုတ်ခမ်းမွေး (hnuthkam:mwe:)
* ပါးမြိုင်းမွေး (pa:mruing:mwe:)
* ပါးမုန်းမွေး (pa:mun:mwe:)
* ပါးသိုင်းမွေး (pa:suing:mwe:)
* ပိုးမွေးစုတ် (pui:mwe:cut)
* ဘုတ်မွေး (bhutmwe:)
* မျက်ခုံးမွေး (myakhkum:mwe:)
* မျက်စိစပါးမွေးစူး (myakci.ca.pa:mwe:cu:)
* မျက်တောင်မွေး (myaktaungmwe:)
* မျက်မွေးစူး (myakmwe:cu:)
* မျက်မွေးတစ်ဆုံး (myakmwe:tachcum:)
* မွေးကျွတ်နာ (mwe:kywatna)
* မွေးစုတ်တဘက် (mwe:cutta.bhak)
* မွေးဆိုးတောင်ညစ် (mwe:hcui:taungnyac)
* မွေးညင်း (mwe:nyang:)
* မွေးညင်းပေါက် (mwe:nyang:pauk)
* မွေးညှပ် (mwe:hnyap)
* မွေးတွင်း (mwe:twang:)
* မွေးရှင်တော် (mwe:hrangtau)
* လူမွေးလူတောင် (lu-mwe:lutaung)
* သားမွေး (sa:mwe:)
* သိုးမွေး (sui:mwe:)
* အမွေး (a.mwe:)
* ဥဏ္ဏလုံမွေးရှင် (unna.lummwe:hrang)

### Etymology 2

Inherited from Old Burmese မုယ် (muy), from Proto-Tibeto-Burman *mun ~ *mul (“to give birth, conceive, create”); cognate with Kiranti *mun- (“to be created”) (STEDT). Note similarities to Old Chinese 育 (OC *luɡ, “to give birth to; to raise, educate”), particularly with the Baxter-Sagart reconstruction of the Old pronunciation.

#### Verb

မွေး • (mwe:)
* to give birth
* to be born
* (of pets) to keep
* (of fowl and other animals) to raise
* to bring up or rear, nurture, culture, cultivate, foster

##### Derived terms

* ကျွေးမွေး (kywe:mwe:)
* ငယ်မွေးခြံပေါက် (ngai-mwe:hkrampauk)
* ဆရာမွေး (hca.ra-mwe:)
* နှစ်ပါးစုံမွေး (hnacpa:cummwe:)
* နှမစုံမွေး (hna.ma.cummwe:)
* ပျားမွေးမြူရေး (pya:mwe:mrure:)
* မပိုင်ဝက်မွေး (ma.puing-wakmwe:)
* မျောက်မွေး (myaukmwe:)
* မွေးကင်းစ (mwe:kang:ca.)
* မွေးကျေးဇူး (mwe:kye:ju:)
* မွေးချင်း (mwe:hkyang:)
* မွေးစား (mwe:ca:)
* မွေးစာရင်း (mwe:carang:)
* မွေးတိုင်းကိုယ် (mwe:tuing:kuiy)
* မွေးနံ (mwe:nam)
* မွေးနံဂြိုဟ် (mwe:namgruih)
* မွေးနေ့ (mwe:ne.)
* မွေးပုလဲ (mwe:pu.lai:)
* မွေးဖက် (mwe:hpak)
* မွေးဖက်ပေး (mwe:hpakpe:)
* မွေးဖွား (mwe:hpwa:)
* မွေးမြူ (mwe:mru)
* မွေးမြူရေး (mwe:mrure:)
* မွေးရက် (mwe:rak)
* မွေးရပ် (mwe:rap)
* မွေးလ (mwe:la.)
* မွေးလက်မှတ် (mwe:lakhmat)
* မွေးလူနာ (mwe:luna)
* မွေးသက္ကရာဇ် (mwe:sakka.raj)
* မွေးသင်္ချေ (mwe:sanghkye)
* မွေးသစ်စ (mwe:sacca.)
* မွေးသဖခင် (mwe:sa.hpa.hkang)
* မွေးသမိခင် (mwe:sa.mi.hkang)
* မိမွေးတိုင်းဖမွေးတိုင်း (mi.mwe:tuing:hpa.mwe:tuing:)
* မောင်စုံနှမစုံမွေး (maungcumhna.ma.cummwe:)
* ရှင်မွေးလွန်း (hrangmwe:lwan:)
* ရောဂါမွေး (rau:ga-mwe:)
* လက်သပ်မွေး (laksapmwe:)
* လင်နေသားမွေး (langnesa:mwe:)
* လျှောမွေး (hlyau:mwe:)
* လူမွေး (lu-mwe:)
* သက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာ (sakmwe:wam:kyaung:pa.nya)
* သမင်မွေး (sa.mangmwe:)
* သွေးကြီးမွေးကြီး (swe:kri:mwe:kri:)
* အသက်မွေး (a.sakmwe:)
* အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း (a.sakmwe:wam:kyaung:)
* အသားမွေး (a.sa:mwe:)
* အားမွေး (a:mwe:)
* အိမ်ထောင်သားမွေး (imhtaungsa:mwe:)

### Further reading

* “မွေး” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.
* 1999 March 15, 義郎 西, ヨシオ ニシ, Yoshio Nishi, “Old Burmese : Toward the History of Burmese”, in 国立民族学博物館研究報告‎, volume 23, number 3, →DOI, →ISSN, pages 659–692: