# stół
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *stolъ.

### Pronunciation

* IPA: /ˈstow/
* Rhymes: -ow
* Syllabification: stół

### Noun

stół m inan (diminutive stolëk, related adjective stołowi)
* table (furniture with a top surface to accommodate a variety of uses)

#### Derived terms

* stolëca
* stolôrz
* stółk

#### Related terms

* stolarsczi
* stolarzów
* stolëczny
* stolôrczin
* stółkòwi
* stolarstwò
* stolëcznosc
* stolôrka
* stółczk
* stolarzëc impf

### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “stòł”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 204
* Sychta, Bernard (1972) “sto̊ł”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 5 (S – T), Wrocław: Ossolineum, page 167
* Jan Trepczyk (1994) “stół”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “stół”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “stół”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Old Polish
### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /stɔːɫ/
* IPA: (15th CE) /stoɫ/

### Etymology 1

Inherited from Proto-Slavic *stolъ. First attested in the 14th century.

#### Noun

stół m inan (related adjective stołowy)
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) table (item of furniture, usually wooden and for placing meals on, among other things)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 22, 6:Vgotowal ies w obesrzenu moiem stol (mensam) przecywo tym, gisz møøczø [mnie][Ugotował jeś w obeźrzeniu mojem stół (mensam) przeciwo tym, jiż mącą [mie]]
** 1415, Przecław Słota, O zachowaniu się przy stole‎, Łęczyca, Poznań, line 3:[G]ospodne, da my tho wedzecz, bych mogl o them czszo powedzecz, o chlebowem stole[[G]ospodnie, da mi to wiedzieć, bych mogł o tem cso powiedzieć, o chlebowem stole]
** 1874 [1393], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎, volume XV, page 161:Pro II mensis stoli, expedicionalibus[Pro II mensis stoły, expedicionalibus]
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 35, 13:Uczyn, czsokoly gest przykazal pan..., skrzynyø..., stool (mensam)... s offyernymy chlebi[Uczyń, csokoli jest przykazał Pan..., skrzynią..., stół (mensam)... s ofiernymi chleby]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 182r:Sedes stol inde sedifex et est aliquis faciens sedes[Sedes stół inde sedifex et est aliquis faciens sedes]
* throne (royal chair)
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 44:Stool tronus (fecit etiam rex Salomon thronum de ebore grandem et vestivit eum auro fulvo nimis III Reg 10, 18)[Stół tronus (fecit etiam rex Salomon thronum de ebore grandem et vestivit eum auro fulvo nimis III Reg 10, 18)]
* (attested in Greater Poland) prince's or bishop's treasure
** 1959 [1407], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 606, Poznań:Jaco werdunki w Scoroszewe ne przisluchali ani przidani tamo cu caple ot czterdzesczi lath, ale przisluchayø cu stolu byscupemu[Jako wierdunki w Skoroszewie nie przysłuchały ani przydany tamo ku kaple ot czterdzieści lat, ale przysłuchają ku stołu biskupiemu]
* (law, attested in Lesser Poland) judicial tribunal, judicial instance
** 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎, Lesser Poland, page 2:Vkladamy, aczby nyektory sądza... dzerszącz strona yedna zdal abo skazal... vcząszayącz drvgą stroną, tedy strona vcząszona odzowie syą kv wysszemv stolv (ad superiorem)[Układamy, aczby niektory sędzia... dzierżąc stronę jednę zdał abo skazał... uciążając drugą stronę, tedy strona uciążona odzowie się ku wyszszemu stołu (ad superiorem)]

##### Derived terms

* anjelski stół
* kmiecy stoł
* stolarz
* stolec
* stolica
* stolnica
* stolnik
* stołek

##### Related terms

* stolników
* stołeczny
* stolarczyk
* stolarka
* stolnictwo
* stolnikowa
* stolnikowic
* stołecznik
* stołowe

##### Descendants

* Polish: stół
* Silesian: stōł

### Etymology 2

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.) First attested in 1444.

#### Noun

stół m animacy unattested
* channel; burrow
** 1856-1870 [1444], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎, volume II, number 3186:Petrus aggerem in summitate eiusdem piscine ex parte fluuij potens est facere et sipare, nec non aquam de ipso fluuio recipere canali al. stolem[Petrus aggerem in summitate eiusdem piscine ex parte fluuij potens est facere et sipare, nec non aquam de ipso fluuio recipere canali al. stołem]

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “stół”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “stół”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “stół”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “stół”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish stół (“table”).

### Pronunciation

* IPA: /ˈstuw/
* (Middle Polish) IPA: /ˈstoɫ/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -uw
* Syllabification: stół
* Homophone: stuł

### Noun

stół m inan (diminutive stolik, related adjective stołowy)
* table (furniture with a top surface to accommodate a variety of uses)
** table (item of furniture with a flat top surface raised above the ground, usually on one or more legs)
** (literary) table (food and decorations on such an item)
** table (furniture or item used for games)
* (obsolete, historical) estates, the income from which was intended to support the owner, primarily the king
* (obsolete) meal (eaten food, e.g. breakfast, lunch)
    Synonym: posiłek

#### Derived terms

* jak łysy grzywką o kant stołu
* pod stołem
* nóżki na stół
* okrągły stół
* Okrągły Stół
* resztki z pańskiego stołu
* stolarz
* stolec
* stolica
* stolnica
* stołek
* stołówka
* stół obrad
* stół Pański
* stół rokowań
* szczyt stołu
* szwedzki stół
* uderz w stół, a nożyce się odezwą
* stołować impf
* dzielić stół i łoże impf
* leżeć na stole impf
* podać do stołu pf, podawać do stołu impf
* położyć na stole pf, kłaść na stole impf
* przystąpić do Stołu Pańskiego pf, przystępować do Stołu Pańskiego impf
* wjechać na stół pf, wjeżdżać na stół impf
* wyłożyć karty na stół pf, wykładać karty na stół impf
* zastawić stół pf, zastawiać stół impf

#### Related terms

* stołeczek

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), stół is one of the most used words in Polish, appearing 4 times in scientific texts, 2 times in news, 4 times in essays, 41 times in fiction, and 15 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 66 times, making it the 999th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “stół”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 564

### Further reading

* stół in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* stół in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stół”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “STÓŁ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.03.2009
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “stół”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “stół”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “stół”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 440