# စက်
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /sɛʔ/
* Romanization: MLCTS: cak • ALA-LC: cakʻ • BGN/PCGN: set • Okell: seʔ

### Etymology 1

Borrowed from Pali cakka. Doublet of စကြာ (ca.kra).

#### Noun

စက် • (cak)
* circle; wheel; cycle
* weaponry
* machine, machinery, manufactory
* mill
* authority, controlling power
* characteristic marks of the Buddha

##### Derived terms

* ကူးစက် (ku:cak)
* ကူးစက်ရောဂါ (ku:cak-rau:ga)
* ချည်မျှင်နှင့်အထည်စက် (hkyanyhmyanghnang.a.htanycak)
* ချွန်စက် (hkywancak)
* ချိန်စက် (hkyincak)
* ဂဏန်းတွက်စက် (ga.nan:twakcak)
* ဂျုံစက် (gyumcak)
* ငလျင်မှတ်စက် (nga.lyanghmatcak)
* စက်ကတ်ကြေး (cakkatkre:)
* စက်ကျ (cakkya.)
* စက်ကြိုး (cakkrui:)
* စက်ကြီး (cakkri:)
* စက်ကလေး (cakka.le:)
* စက်ကွင်း (cakkwang:)
* စက်ကိရိယာ (cakki.ri.ya)
* စက်ချုပ် (cakhkyup)
* စက်ခုတ် (cakhkut)
* စက်ခေါင်း (cakhkaung:)
* စက်ဆန် (cakhcan)
* စက်ဆရာ (cakhca.ra)
* စက်ဆီ (cakhci)
* စက်တိုင် (caktuing)
* စက်တုံး (caktum:)
* စက်တော်ရာ (caktaura)
* စက်နာရီ (caknari)
* စက်ပစ္စည်း (cakpaccany:)
* စက်ပစ်ကွင်း (cakpackwang:)
* စက်ပန်း (cakpan:)
* စက်ပုန်းခုတ် (cakpun:hkut)
* စက်ဘီး (cakbhi:)
* စက်မှု (cakhmu.)
* စက်မှုတော်လှန်ရေး (cakhmu.tauhlanre:)
* စက်မှုပညာ (cakhmu.pa.nya)
* စက်မှုလက်မှု (cakhmu.lakhmu.)
* စက်မှုလက်မှုကျောင်း (cakhmu.lakhmu.kyaung:)
* စက်မှုလယ်ယာ (cakhmu.laiya)
* စက်မောင်း (cakmaung:)
* စက်မဲ့လေယာဉ် (cakmai.leyany)
* စက်ယန္တရား (cak-yanta.ra:)
* စက်ရုံ (cak-rum)
* စက်ရုပ် (cak-rup)
* စက်လတ် (caklat)
* စက်လှေ (cakhle)
* စက်လှေကား (cakhleka:)
* စက်ဝန်း (cak-wan:)
* စက်ဝိုင်း (cak-wuing:)
* စက်သီး (caksi:)
* စက်သေနတ် (caksenat)
* စက်သေနတ်ငယ် (caksenatngai)
* စာကူးစက် (caku:cak)
* စာပုံနှိပ်စက် (capumhnipcak)
* ဆန်စက် (hcancak)
* ဇီဝစက် (jiwa.cak)
* တုံးလုံးစက် (tum:lum:cak)
* ထွန်စက် (htwancak)
* ဓာတ်စက် (dhatcak)
* နှိပ်စက် (hnipcak)
* နှိပ်စက်ကလူပြု (hnipcakka.lu-pru.)
* နှိုးစက် (hnui:cak)
* ပက်စက် (pakcak)
* ပုံနှိပ်စက် (pumhnipcak)
* ဖန်ချက်စက် (hpanhkyakcak)
* ဖြတ်စက် (hpratcak)
* ဖိစက် (hpi.cak)
* ဖုန်စုပ်စက် (hpuncupcak)
* ဖောက်စက် (hpaukcak)
* ဘေးစက် (bhe:cak)
* မြက်ခုတ်စက် (mrakhkutcak)
* မြက်ဖြတ်စက် (mrakhpratcak)
* မြက်မြက်စက်စက် (mrakmrakcakcak)
* မြေခြစ်စက် (mrehkraccak)
* မြေညှိစက် (mrehnyi.cak)
* မြေထိုးစက် (mrehtui:cak)
* မြေဖြိုစက် (mrehpruicak)
* မိတ္တူကူးစက် (mittuku:cak)
* မိုးကြိုးစက်ကွင်း (mui:krui:cakkwang:)
* မိုးကုပ်စက်ဝိုင်း (mui:kupcak-wuing:)
* မီးစက် (mi:cak)
* မီးသတ်စက် (mi:satcak)
* ရက်စက် (rakcak)
* ရာသီစက် (rasicak)
* ရေစက် (recak)
* ရေစုပ်စက် (recupcak)
* လက်နှိပ်စက် (lakhnipcak)
* လမ်းကြိတ်စက် (lam:kritcak)
* လွန်စက် (lwancak)
* လွှစက် (hlwa.cak)
* လေမှုတ်စက် (lehmutcak)
* လေအေးစက် (lee:cak)
* ဝန်ချီစက် (wanhkyicak)
* ဝိုင်းစက် (wuing:cak)
* သံလိုက်စက်ကွင်း (samluikcakkwang:)
* သမ္ပတ္တိစက် (sampatti.cak)
* အနာစက် (a.nacak)
* အပ်ချုပ်စက် (aphkyupcak)
* အဝတ်လျှောက်စက် (a.wathlyaukcak)
* အသံချဲ့စက် (a.samhkyai.cak)
* အသံဖမ်းစက် (a.samhpam:cak)
* အသစ်စက်စက် (a.saccakcak)
* အာဏာစက် (anacak)
* အိုးထိန်းစက် (ui:htin:cak)
* ဥဖောက်စက် (u.hpaukcak)

##### Descendants

* → Shan: ၸၢၵ်ႈ (tsāak)
* → Jingpho: jak
* → S'gaw Karen: စဲး (seḧ)
* → Western Kayah: ꤡꤢꤧ (cae)
* → Zaiwa: svdiq

### Etymology 2

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not given etymology by STEDT (cak "sleep ( of divinity )") and not mentioned by Luce 1981.”)

#### Verb

စက် • (cak)
* (honorific, royal) to sleep

##### Derived terms

* ကျိန်းစက် (kyin:cak)
* စက်တော်ခေါ် (caktauhkau)
* လျောင်းစက် (lyaung:cak)
* အိပ်စက် (ipcak)

### Etymology 3

The "droplet" sense is from Proto-Sino-Tibetan *m-dz(y)ak (“to drip, drop”). Cognate with Tibetan ཐིགས (thigs, “to drip”); Luce also compares Old Chinese 滴 (OC *teːɡ, “to drip; drop”).
The "spread, touch in a chain" sense is grouped with the "drop" sense by MED (as a chain of drops spreads). However, STEDT apparently separates it out, assigning the "spread" sense to a Proto-Lolo-Burmese *C-cak (“to push”) (Written Burmese: cak "transmit impetus; to propagate or be propagated"), whence Lahu [script needed] (tsa⁵, “to push”).

#### Verb

စက် • (cak)
* to touch one after another in a chain; to spread

#### Noun

စက် • (cak)
* a drop

#### Derived terms

* ကျောက်စက်ပန်းဆွဲ (kyaukcakpan:hcwai:)
* ကျောက်စက်မိုးမျှော် (kyaukcakmui:hmyau)
* ကျောက်စက်ရေ (kyaukcak-re)
* စက်စက် (cakcak)
* စက်တန့် (caktan.)
* စက်လက် (caklak)
* ဇယ်စက် (jaicak)
* ဇယ်စက်သလို (jaicaksa.lui)
* တံစက်မြိတ် (tamcakmrit)
* ဓမ္မစက် (dhamma.cak)
* မိုးစက်မိုးပေါက် (mui:cakmui:pauk)
* လျှာစက် (hlyacak)
* လျှာစက်အာစက် (hlyacak-acak)
* သစ်စေးစက် (sacce:cak)
* အာစက်လျှာစက် (acakhlyacak)
* အေးစက်စက် (e:cakcak)
* အေးစိအေးစက် (e:ci.e:cak)
* အေးတိအေးစက် (e:ti.e:cak)

### Etymology 4

* This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not given etymology by STEDT (cak "make equal in weight, counterpoise") and not mentioned by Luce 1981.”

#### Verb

စက် • (cak)
* to counterbalance, counterpoise; to weigh against or compare with (something)

### References

* ↑ Luce, G. H. (1981) “-AK Finals (10. a Drop; to fall in drops)”, in A Comparative Word-List of Old Burmese, Chinese and Tibetan‎, London: School of Oriental and African Studies, University of London, →ISBN

### Further reading

* “စက် 1 ‘wheel’” in The Judson Burmese–English Dictionary (Rangoon: American Baptist Mission Press 1921), page 341.
* “စက်” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.
* “စက်” in Wörterbuch Burmesisch–Deutsch (VEB Verlag Enzykolopädie Leipzig 1976), by Annemarie Esche.