# opowiedzieć
## Old Polish
### Etymology

From o- +‎ powiedzieć. First attested in 1394.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɔpɔvjɛd͡ʑɛt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /ɔpɔvjɛd͡ʑɛt͡ɕ/

### Verb

opowiedzieć pf (imperfective opowiadać)
* (attested in Greater Poland) to inform, to let know; to tell about
** 1959 [1394], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 307, Poznań:Kedym Broniszeui pobral dobitek, tedym opouedzal starsemu[Kiedym Broniszewi pobral dobytek, tedym opowiedział starszemu]
* (attested in Greater Poland) to announce, to proclaim, to make known
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 117:Thedy woythow poszel ma ludzyom opowyedzyecz, ysz maya gayny sząd[Tedy wojtow poseł ma ludziom opowiedzieć, iż mają gajny sąd]
* (law, attested in Masovia) to report in court; to make a statement
** 1950 [1482], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1597, Warsaw:Jako my then lysth szgorzal, kthorym myal na tho szyedlyszko oth xyandza Janusza, y wczasz opowyedzal, ysz szgorzal[Jako mi ten list zgorzał, ktorym miał na to siedlisko ot księdza Janusza, i w czas opowiedział, iż zgorzał]
* to announce someone's arrival
** 1930 [c. 1455], “Judith”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 16, 10:Y wyedly iø (sc. Judyt) ku stanu Olofernowu y opowyedzely iø (annuntiantes eam)[I wiedli ją (sc. Judyt) ku stanu Olofernowu, i opowiedzieli ją (annuntiantes eam)]
* to answer; to reply; to respond
    Synonym: odpowiedzieć
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 391:Tedy opovyedzyal (respondens Mat 19, 27) svyathy Pyotr y rzekl[Tedy opowiedział (respondens Mat 19, 27) Święty Piotr i rzekł]

#### Related terms

* opowiedany
* powiedzieć pf, powiedać impf

#### Descendants

* Polish: opowiedzieć

### References

* Bańkowski, Andrzej (2000) “opowiedzieć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “opowiedzieć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish opowiedzieć. By surface analysis, o- +‎ powiedzieć.

### Pronunciation

* IPA: /ɔ.pɔˈvjɛ.d͡ʑɛt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /ɔ.pɔˈvjɛ.d͡ʑɛt͡ɕ/
* Audio 1; “opowiedzieć”:(file)
* Audio 2; “opowiedzieć się”:(file)
* Rhymes: -ɛd͡ʑɛt͡ɕ
* Syllabification: o‧po‧wie‧dzieć

### Verb

opowiedzieć pf (imperfective opowiadać)
* (transitive) to tell, to narrate (to present a series of events using words) [with dative ‘to whom’] [with o (+ locative) ‘about whom/what’]
* (reflexive with się) to back, to side with [with za (+ instrumental) ‘someone/something’], [with przeciwko (+ dative) ‘against someone/something’]
* (transitive, obsolete) to inform, to tell, to announce
* (transitive, obsolete, hunting, of a dog) to announce an animal's location by barking
* (transitive, Middle Polish) to bode
    Synonym: zapowiedzieć
* (transitive, Middle Polish, law) to warn the interested party verbally of a request or proceeding taking place within a specified period
* (transitive, Middle Polish) to reply
    Synonym: odpowiedzieć
* (reflexive with się, literary) to justify (to explain actions or intentions so as to gain the approval of someone) [with dative ‘to whom’] [with z (+ genitive) ‘what’]
* (reflexive with się) to announce one's arrival or departure
* (reflexive with się, Middle Polish) to tell about oneself
* (reflexive with się, Middle Polish) to speak one's mind, to express one's opinion
* (reflexive with się, Middle Polish) to institute
    Synonym: powołać się

#### Derived terms

* opowiedź

#### Related terms

* opowiadaniowy
* opowiadawczy
* opowieściowy
* opowiadacz
* opowiadaczka
* opowiadanie
* opowiadanko
* opowiadawczość
* opowiastka
* opowiedacielka
* opowieść
* powiedzieć pf, powiadać impf

### Further reading

* opowiedzieć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* opowiedzieć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “opowiedzieć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “opowiedzieć się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “OPOWIEDZIEĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 24.03.2016
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “opowiedzieć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “opowiedzieć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “opowiedzieć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 810
* opowiedzieć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego