# cierpieć
## Old Polish
### Alternative forms

* cirzpieć, cirpić, cirpieć

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *tьrpě̀ti. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /t͡ɕɛ(ː)rpjɛt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /t͡ɕɛrpjɛt͡ɕ/, /t͡ɕerpjɛt͡ɕ/

### Verb

cierpieć impf
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) to suffer (to endure suffering)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], page Ath 36:Genze cyrpal gest (passus est) za zbawyenye nasze[Jenże cirpiał jest (passus est) za zbawienie nasze]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 177b:Isbichcy ga na kryszu møky ne cirpal[Iżbychci ja na krzyżu męki nie cirpiał]
** 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 26, 4:A na zemyø pomnyecz bødø, ges to gdisz opvsczona bødze od nich, zlvbi syø gim w sobotach swich, cirzpyøøcz pvstinye prze nye (patiens solitudinem propter illos)[A na ziemię pomnieć będę, jeż to gdyż opuszczona będzie od nich, zlubi się jim w sobotach swych cirzpiąc pustynie prze nie (patiens solitudinem propter illos)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 102, 6:Czynye milosirdzye gospodzyn a szød wszem nasyle czyrpyønczym (iniuriam patientibus)[Czynię miłosirdzie Gospodzin a sąd wszem nasile cirpiącym (iniuriam patientibus)]
** 1874-1891 [15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXIV, Grochów, West Pomeranian Voivodeship, Kcynia, page 68:Czirzpal fuerat expertus[Cirzpiał fuerat expertus]
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) to suffer (to bear; to endure patiently) [with accusative or genitive ‘whom/what’]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 54, 12:Bo bi me bil pocløl neprzyaczel moy, cyrzpalbich bil owszem (sustinuissem utique)[Bo by mie był poklął nieprzyjaciel moj, cirzpiałbych był owszem (sustinuissem utique)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 91, 14:Ieszcze rozplodzø se w starosci oplwitey, a dobrze cirzpøczy bødø (bene patientes erunt)[Jeszcze rozpłodzą sie w starości opłwitej a dobrze cirzpiący będą (bene patientes erunt)]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page gl. 157a:Cyrpmy milosciue vbostvo paupertatem in paciencia sustineamus[Cirpmy miłościwe ubostwo paupertatem in paciencia sustineamus]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page gl. 65:Lodzye zlamanye czirpyalem (naufragium feci)[Łodzie złamanie cirpiałem (naufragium feci)]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 527:Uczyniłam sie czarna i śniada, kako mogę cirpieć śmierci syna mego?[Uczyniłam sie czarna i śmiada; kako mogę cirpieć śmierć syna mego?]
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 116:A nye mayaly rąkoyemszthwa, thych ma woyth, szlowye poszpolny poszel, szchowacz asz do szadu poloszonego odworzonych dny, asz ony muszą przyszyągy czyrpyecz y czynycz[A nie mająli rękojemstwa, ty[ch] ma wojt, słowie pospolny poseł, schować aż do sądu położonego otworzonych dni, aż oni muszą przysięgi cirpieć i czynić]
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 11:Czirzpyąncz kogo trzy lyatha... nyekaką dzedzyną spokoynye a czycho dzirzeecz alybo poszescz (patiens aliquem... aliquam hereditatem... possidere)..., ode wszego prawa thego they tho dzyedzyni othpadlym szą czvcz yma[Cirzpiąc kogo trzy lata... niekaką dziedzinę spokojnie a cicho dzirżeć alibo posieść (patiens aliquem... aliquam hereditatem... possidere)..., ode wszego prawa [tego] tej to dziedziny otpadłym się czuć ima]
* (attested in Masovia) to suffer (to be punished, to suffer a form of punishment, fee, etc.)
** 1922 [1414], “Sądownictwo w sprawach kmiecych a ustalanie się stanów na Mazowszu pod koniec wieków średnich”, in Kazimierz Tymieniecki, editor, Prace Komisji Hisorycznej, volume 3, Masovia, page 165:Si invenient domini, abi ktora vyna bila in meis hominibus, tedy gotowem yą czirpecz[Si invenient domini, aby ktora wina była in meis hominibus, tedy gotowem ją cirpieć]
* (attested in Lesser Poland) to wait, to miss
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 24, 5:Ty ies bog, zbawiczel moy, a czebe cirzpal iesm (te sustinui) wszistek dzen[Ty jeś Bog, zbawiciel moj, a ciebie cirzpiał jeśm (te sustinui) wszystek dzień]

#### Derived terms

* cierpieć prawo impf

#### Descendants

* Polish: cierpieć
* Silesian: ciyrpieć

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “cierpieć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish cierpieć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈt͡ɕɛr.pjɛt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛrpjɛt͡ɕ
* Syllabification: cier‧pieć

### Verb

cierpieć impf
* (intransitive) to suffer (to feel pain)
    Synonym: boleć
* (transitive) to bear, to endure (to suffer patiently) [with accusative ‘something’]
    Synonym: znosić
* (transitive) to put up with, to tolerate [with accusative ‘someone or something’]
    Synonyms: tolerować, znosić
* (intransitive) to suffer from (to have a particular disease or condition) [with na (+ accusative) ‘something’]
    Synonym: chorować
* (transitive, stictly in the negative) to anhor, to detest, to hate, to resent (to not stand; to not tolerate)
    Synonyms: nie trawić, nie znosić
    Nie cierpię go. ― I can't stand him.
* (reflexive with się, strictly in the negative) to anhor each other, to detest each other, to hate each other, to resent each other (to not stand each other; to not tolerate each other)
    Synonyms: nie trawić się, nie znosić się

#### Derived terms

* cierpiętliwy
* cierpiętniczy
* cierpliwy
* cierpiałka
* cierpienie
* cierpiennik
* cierpiętnica
* cierpiętnictwo
* cierpiętnik
* cierpliwość
* cierp ciało, skoroś chciało
* cierpiwać impf
* docierpieć pf
* nacierpieć pf
* odcierpieć pf
* pocierpieć pf
* przecierpieć pf
* przycierpieć pf
* ścierpieć pf
* ucierpieć pf
* wycierpieć pf
* zacierpieć pf

#### Related terms

* cierpki
* strapienie
* utrapienie
* cierpnąć impf
* trapić impf

### Further reading

* cierpieć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* nie cierpieć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* cierpieć in Polish dictionaries at PWN
* Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “cierpieć”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN