# przekładać
## Old Polish
### Etymology

From prze- +‎ kładać. First attested in the fifteenth century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pr̝ɛkɫadat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /pr̝ɛkɫadat͡ɕ/

### Verb

przekładać impf
* (attested in Lesser Poland) to postpone, to reschedule for later
** 1934 [1460], Leon Białkowski, editor, Lubelska księga podkomorska piętnastego wieku. Liber succamerarii terrae Lublinensis saeculi XV‎, Lublin, page 88:Diem, quem debuerunt habere feria secunda post Conversionem sancti Pauli, eundem... ad predictam feriam quintam proximam post Purificacionem Marie transponimus et transferimus al. przekladamy y pokladamy[Diem, quem debuerunt habere feria secunda post Conversionem sancti Pauli, eundem... ad predictam feriam quintam proximam post Purificacionem Marie transponimus et transferimus al. przekładamy i pokładamy]
* to put before, to deem more valuable; to prefer, to place above
** 1880-1894 [End of the fifteenth century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume I, page 143:Gynschego nycz myloszczy Chrystvszevey nye przeklądącz (praeponere)[Jinszego nic miłości Chrystusewej nie przekładać (praeponere)]
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to behold
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 2b:Iże... mocni szukali duszę moję i nie przekładali Boga przed oczyma swojima (non proposuerunt deum ante conspectum suum Psal 53, 5)[Ize... moczny szukali duszą moią y nye przekladali boga przed oczima swogima (non proposuerunt deum ante conspectum suum Psal 53, 5)]
* (attested in Greater Poland) to add to
** 1965 [1456], Mikołaj z Pawłowic, edited by Henryk Kowalewicz, Średniowieczne zabytki języka polskiego w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu. Polskie glosy i zapiski z rękopisów 1728, 1732, 1752, Zeszyty Naukowe UAM, Greater Poland, page 116:Fili, ne adicias, przecladay, peccatum super peccatum[Fili, ne adicias, przekładaj, peccatum super peccatum]

#### Derived terms

* przekład

#### Related terms

* kładać impf
* kłaść impf

#### Descendants

* Polish: przekładać
* Silesian: przekłŏdać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przekładać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish przekładać. By surface analysis, prze- +‎ kładać. Sense 7 and sense 8 are semantic loans from Latin trānsferō.

### Pronunciation

* IPA: /pʂɛˈkwa.dat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /pr̝ɛˈkɫa.dat͡ɕ/, (17th–18th c.) /pʂɛˈkɫa.dat͡ɕ/
* Audio 1; “przekładać”:(file)
* Audio 2; “przekładać się”:(file)
* Rhymes: -adat͡ɕ
* Syllabification: prze‧kła‧dać

### Verb

przekładać impf (perfective przełożyć)
* (transitive) to move around, to move over (to take someone or something and put it from one place to another)
    Po co ciągle przekładasz piórnik z miejsca na miejsce? ― Why do you keep moving the pencil case around?
* (transitive) to rearrange (to change the order or arrangement of)
    Synonym: przestawiać
* (transitive) to put through; to set across (to take something and it on the other side of something or over the top) [with przez (+ accusative) ‘through what’], [with nad (+ instrumental) ‘above what’]
* (transitive, card games) to cut a deck of cards
* (transitive) to interlay, to put between (to place something between layers of something) [with instrumental ‘with what’]
* (transitive) to reschedule (to change the planned time or date of something) [with z (+ genitive) ‘from what’], [with na (+ accusative) ‘to what’] [with o (+ accusative) ‘by how much’]
* (transitive) to translate (to change spoken words or written text from one language to another or to provide a translation) [with z (+ genitive) ‘from what’], [with na (+ accusative) ‘to what’]
    Synonym: tłumaczyć
* (transitive) to translate (to change from one form or medium to another) [with na (+ accusative) ‘to what’]
    Synonym: tłumaczyć
* (transitive) to put before, to put ahead (to treat as more important than) [with nad or ponad (+ accusative) ‘before whom/what’]
* (transitive, obsolete) to put before (to present)
* (transitive, obsolete) to explain, to justify
    Synonyms: tłumaczyć, wyjaśniać
* (transitive, Middle Polish) to put in charge, to give power, to make leader
* (transitive, Middle Polish) to deem, to consider as; to treat as
* (transitive, Middle Polish) to reassemble
* (transitive, Middle Polish) to put an egg under a brooding chicken
* (transitive, Middle Polish) to compare
    Synonym: porównywać
* (transitive, Middle Polish) to presuppose; Further details are uncertain.
** 1532, Bartłomiej z Bydgoszczy, Słownik łacińsko-polski‎, page 122b:Praesupponit, przeclada[Praesupponit, przekłada]
** 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum‎, page 1081b:Transumo, ex alio sumo – Ziednego nadrugi przekładam[Transumo, ex alio sumo – Ziednego nadrugi przekładam]
* (reflexive with się) to be reflected in (to have an impact) [with na (+ accusative) ‘to what’]
* (reflexive with się) to translate (to be changed from one form or medium to another) [with na (+ accusative) ‘to what’]
* (reflexive with się) to shift (to change one's position only slightly) [with z (+ genitive) ‘from what’], [with na (+ accusative) ‘to what’]
    Synonym: przekręcać się
* (reflexive with się, Middle Polish) to put oneself before, to put oneself ahead (to treat oneself as more important than)
* (reflexive with się, Middle Polish) to overcharge (to incur excessive costs)
* (reflexive with się, Middle Polish) to try, to attempt (to make an effort)
    Synonyms: próbować, starać się, wysilać się
* (reflexive with się, Middle Polish) to deem oneself, to consider oneself as; to treat oneself as
* (reflexive with się, Middle Polish) to be introduced; to be noticed
* (reflexive with się, Middle Polish) to be located
    Synonym: znajdować się

### Verb

przekładać impf
* (transitive, obsolete, hunting, of a dog) to run through many times searching for game (running, to cross e.g. a field)

#### Derived terms

* przekładalny
* przekład
* przekładacz
* przekładaniec
* przekładanka
* przekładca
* przekładka
* przekładnia
* przekładnica
* przekładnik
* przekładowca
* przekładowczyni
* przekładzina
* przekładać przez kolano impf, przełożyć przez kolano pf

#### Related terms

* przekładkowy
* przekładnikowy
* przekładniowy
* przekładny
* przekładowczy
* przekładowy
* przekładkowo
* przekładowo
* przekładalność
* przekładność
* przekładowość
* kładać impf
* kłaść impf
* przekłaść pf

#### See also

* pokładka

### References

* ↑ Bańkowski, Andrzej (2000) “przekładać III”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)

### Further reading

* przekładać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* przekładać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “przekładać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “przekładać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “PRZEKŁADAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 28.03.2021
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “przekładać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “przekładać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “przekładać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 108
* przekładać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego