# mowa
## English
### Noun

mowa (plural mowas)
* Alternative form of mahua

## Chichewa
### Pronunciation

* IPA: /ˈmo.w⁽ᵝ⁾a/

### Noun

moŵa class 3
* beer

## Hausa
### Pronunciation

* IPA: /móː.wàː/
** (Standard Kano Hausa) IPA: [móː.wàː]

### Noun

mōwā̀ f (possessed form mōwàr̃)
* favorite wife

#### See also

* bōrā̀

### References

* Paul Newman, A Hausa-English Dictionary (2007)

## Old Polish
### Alternative forms

* mołwa

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *mъlva. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /mɔ(ː)va/
* IPA: (15th CE) /mɔva/, /mova/

### Noun

mowa f
* (attested in Lesser Poland) speech (that which is said)
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page gl. 70b:Moua vasa a dary vase sø my gako proch verba uestra venti sunt et promissiones pluuie[Mowa wasza a dary wasze są mi jako proch verba uestra venti sunt et promissiones pluuie]
* loquaciousness
** 1874-1891 [Fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 321:Vela mova multiloquium[Wiela mowa multiloquium]
* speech (formal session of speaking, especially a long oral message given publicly by one person)
    Synonym: mówienie
** 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, section 9,20:A gdisz przemilczali kxyøzøta woyski, dokonayøcz swø mowø (finem loquendi fecerint), tedi giich kaszdi zastøp swoy kv boyv sposoby[A gdyż przemilczały książęta wojski dokonając swą mowę (finem loquendi fecerint), tedy jich każdy zastęp swoj ku boju sposobi]
** 1885-2024 [1488–1489], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎, volume V, Kurów (Bochnia), page 39:Slawy[ę]thna mowa rethoricus sermo[Sławi[ę]tna mowa rethoricus sermo]
* recommendation, command
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 44:In sermone w poschelstwye, w mowye (ecce vir dei venit de Iuda in sermone domini in Bethel III Reg 13, 1)[In sermone w poselstwie, w mowie (ecce vir dei venit de Iuda in sermone domini in Bethel III Reg 13, 1)]
* (attested in Silesia) lecture on faith
** 1449, Gałka Jędrzej z Dobczyna (Dobszyna), Pieśń o Wiklefie‎, Głogówek, line 3:Lachowie, Niemczowie, fschiczci iązikowie, wøtpicze-li w mowie..., Wikleph prawdą powie[Lachowie, Niemcowie, wszyćcy językowie, wątpicieli w mowie..., Wiklef prawdę powie]
* (attested in Masuria) proverb
** 1876-1929 [Fifteenth century], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XII, Murzynowo, page 145:Pospolite movy commune proverbium[Pospolite mowy commune proverbium]
* speech (ability to speak)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 226:Slepem wzrok vraczass, nyemym mova (mutis das loquelam)[Ślepem wzrok wracasz, niemym mowę (mutis das loquelam)]
* speech (manner of speaking)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 632:Bo yego (sc. Jesusa) tez any po movye poznaly, bo ych sluch y vzrok vzdzyerzal[Bo jego (sc. Jesusa) też ani po mowie poznali, bo ich słuch i wzrok wzdzierżał]
* (attested in Greater Poland) speech; language (body of words, and set of methods of combining them (called a grammar), understood by a community and used as a form of communication)
    Synonym: język
** 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎, Lubiń, page 46:Laczynska mową Latinicum[Łacińska mowa Latinicum]
* (attested in Lesser Poland, Masovia) fame
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page gl. 153b:Ita quod eius fama, yse one moua y slavøthnoscz, ubique volabat, slynøla gest[Ita quod eius fama, iże one mowa i sławę(tność), ubique volabat, slynøla gest]
** 1874-1891 [Fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XLVII, Radom, page 351:Per infamiam et bonam famam przesz nyeslawa, slawnocz mowy, przeszlorzeczonye (leg. przez złorzeczenie? II Cor 6, 8)[Per infamiam et bonam famam przez niesławę, sławnoć mowy, prze złorzeczenie a. przez złorzeczenie (II Cor 6, 8)]

#### Derived terms

* mówić impf

#### Descendants

* Polish: mowa
* Silesian: mŏwa

### References

* Bańkowski, Andrzej (2000) “mowa”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “mowa, mołwa”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish mowa.

### Pronunciation

* IPA: /ˈmɔ.va/
* (Middle Polish) IPA: /ˈmɔ.va/, /ˈmo.va/
* (Lesser Poland):
** (Goral):
*** (Żywiec) IPA: /ˈmɔ.va/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔva
* Syllabification: mo‧wa

### Noun

mowa f (diminutive mówka, augmentative mowisko)
* language, speech (means of communication)
    mowa ciała ― body language
* speech (ability to communicate)
    Synonym: głos
* speech (manner of communication)
* word (act of speaking or writing about a specific topic) [with o (+ locative) ‘on what’]
* (countable) speech (a formal session of speaking, especially a long oral message given publicly by one person)
    Synonyms: przemówienie, przemowa
* (literary) language (method of interhuman communication)
    Synonym: język
* language (expression of thought (the communication of meaning) in a specified way)
    mowa ciała ― body language
* (Middle Polish) pronunciation (manner of articulation)
    Synonym: wymowa
* (Żywiec) news; rumor

#### Declension
### Interjection

mowa
* word (an affirmative reply; yes; certainly)
    Synonyms: a jak, a jakże, jak najbardziej, jakżeby inaczej, jasne, jeszcze jak, ma się rozumieć, naturalnie, oczywista, oczywiście, pewnie, rozumie się, rzecz jasna, rzecz oczywista, rzecz prosta, rzecz wiadoma

### Particle

mowa
* (colloquial) word! (truth, indeed, that is the truth!)

#### Derived terms

* mowny
* nie ma mowy
* akt mowy
* część mowy
* mowa nienawiści
* mowa pozornie zależna
* mowa wiązana
* mowa zależna
* mowa-trawa
* mowina
* żywa mowa
* o wilku mowa, a wilk tu

#### Related terms

* mówcowy
* mówczy
* mówieniowy
* mówiony
* mówniczy
* mownie
* mowina
* mowność
* mówca
* mówczyni
* móweczka
* mówiąca
* mówiący
* mównica
* mównictwo
* mównik
* mówić impf

### Further reading

* mowa in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* mowa in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “mowa”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “MOWA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 15.06.2020
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “mowa”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “mowa”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “mowa”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 1052
* Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “mowa”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN
* Izydor Kopernicki (1875) “mowa”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I), volume 3, Kraków: Akademia Umiejętności, page 372