# အား
## Burmese
### Pronunciation

* IPA: /ʔá/
* Romanization: MLCTS: a: • ALA-LC: ʼāʺ • BGN/PCGN: a: • Okell: à

### Etymology 1
#### Noun

အား • (a:)
* the last in the set of twelve vowels traditionally taught in the learning of the Burmese language

##### Derived terms

* ကံအားလျော်စွာ (kam-a:lyaucwa)
* တစ်နည်းအားဖြင့် (tacnany:a:hprang.)
* ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ (htuiksany.a:lyaucwa)
* မခေါက်မအား (ma.hkaukma.a:)
* များသောအားဖြင့် (mya:sau:a:hprang.)
* မအား (ma.a:)
* အံ့အားသင့် (am.a:sang.)
* အများအားဖြင့် (a.mya:a:hprang.)
* အားတုံ့အားနာဖြစ် (a:tum.a:nahprac)
* အားတောင့်အားနာဖြစ် (a:taung.a:nahprac)

### Etymology 2

The "strength" sense is from Proto-Sino-Tibetan *k-ra (“strength; to win; classifier for people”). Cognate with Old Chinese 力 (OC *rɯɡ, “strength”) (STEDT). Sagart relates the "free" sense to 暇 (OC *ɡraːs, “leisure”).
* This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “The "free" sense is considered equivalent to the "strength" sense by MED, perhaps via semantic extension "strength" > "capability" > "without restrictions, free" or something similar. However, STEDT appears to separate the "free" sense, and doesn't link it to any root (â: "vacant; free, disengaged"), and Luce doesn't mention it either. If it is etymologically different, could it be related to Old Chinese 虛 (OC *kʰa, *qʰa, “empty, void”)? Old Chinese uvulars correspond to "zero" in Burmese, so this seems possible, while Sagart's theory seems phonetically problematic.”

#### Noun

အား • (a:)
* strength, force, power
* resources (i.e. man, money, material)

#### Verb

အား • (a:)
* to be vacant
* to be free (not in use; without obligations)
    Synonym: အားလပ် (a:lap)

#### Particle

အား • (a:)
* particle suffixed to a verb to convey the sense of having the heart to be insensitive or apathetic

##### Derived terms

* ကျွန်းဆွယ်အားကစားပွဲ (kywan:hcwaia:ka.ca:pwai:)
* ကြောက်အားလန့်အား (krauk-a:lan.a:)
* ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုး (kuiy.a:kuiykui:)
* ကုန်ထုတ်စွမ်းအားစု (kunhtutcwam:a:cu.)
* ခွန်စိုက်အားစိုက် (hkwancuik-a:cuik)
* ခွန်အား (hkwan-a:)
* ခုခံအား (hku.hkam-a:)
* စွမ်းအား (cwam:a:)
* ဆွဲငင်အား (hcwai:ngang-a:)
* ဆွဲအား (hcwai:a:)
* တစ်တပ်တစ်အား (tactaptaca:)
* တစ်အား (taca:)
* တတ်အားသရွေ့ (tat-a:sa.rwe.)
* တွန်းအား (twan:a:)
* တွန်းအားပေး (twan:a:pe:)
* ဓာတ်အား (dhat-a:)
* နှစ်ထောင်းအားရရှိ (hnachtaung:a:ra.hri.)
* နေ့မအားညမအားလုပ် (ne.ma.a:nya.ma.a:lup)
* နေအား (nea:)
* ပွတ်တိုက်အား (pwattuik-a:)
* ဖယောင်းတိုင်အား (hpa.yaung:tuing-a:)
* ဖိအား (hpi.a:)
* မြင်းကောင်ရေအား (mrang:kaung-rea:)
* မြင်းအား (mrang:a:)
* ယမ်းအား (yam:a:)
* ရေအား (rea:)
* လင်းအားကြီး (lang:a:kri:)
* လျှပ်စစ်အား (hlyapcaca:)
* လုပ်အား (lup-a:)
* လူအင်အား (luang-a:)
* လူအား (lua:)
* လေဖိအား (lehpi.a:)
* ဝယ်လိုအား (wailuia:)
* ဝယ်အား (waia:)
* သွေးဖိအားတိုင်းကိရိယာ (swe:hpi.a:tuing:ki.ri.ya)
* သွေးအားကောင်း (swe:a:kaung:)
* သွေးအားနည်း (swe:a:nany:)
* အင်တိုက်အားတိုက် (angtuik-a:tuik)
* အင်အား (ang-a:)
* အင်အားစု (ang-a:cu.)
* အင်အားပြ (ang-a:pra.)
* အားကစား (a:ka.ca:)
* အားကျ (a:kya.)
* အားကျမခံ (a:kya.ma.hkam)
* အားကြိုးမာန်တက် (a:krui:mantak)
* အားကြီး (a:kri:)
* အားကြီးပါးကြီး (a:kri:pa:kri:)
* အားကိုး (a:kui:)
* အားကိုးတကြီး (a:kui:ta.kri:)
* အားကိုးရာမဲ့ (a:kui:ramai.)
* အားကိုးအားထား (a:kui:a:hta:)
* အားကုန် (a:kun)
* အားကောင်း (a:kaung:)
* အားခွန်ဗလ (a:hkwanba.la.)
* အားခဲ (a:hkai:)
* အားငယ် (a:ngai)
* အားစမ်း (a:cam:)
* အားစိုက် (a:cuik)
* အားစိုက်ခွန်စိုက် (a:cuikhkwancuik)
* အားဆေး (a:hce:)
* အားတက် (a:tak)
* အားတက်သရော (a:taksa.rau:)
* အားတင်း (a:tang:)
* အားတိုးဆေး (a:tui:hce:)
* အားတိုင်းယားတိုင်း (a:tuing:ya:tuing:)
* အားတုံ့အားနာဖြစ် (a:tum.a:nahprac)
* အားတူအင်မျှ (a:tuanghmya.)
* အားတောင့် (a:taung.)
* အားတောင့်အားနာဖြစ် (a:taung.a:nahprac)
* အားထား (a:hta:)
* အားထုတ် (a:htut)
* အားနည်း (a:nany:)
* အားနည်းချက် (a:nany:hkyak)
* အားနွဲ့ (a:nwai.)
* အားနာ (a:na)
* အားနာပါးနာ (a:napa:na)
* အားပြိုင် (a:pruing)
* အားပါးတရ (a:pa:ta.ra.)
* အားပေး (a:pe:)
* အားပေးမှု (a:pe:hmu.)
* အားပေးအားမြှောက်လုပ် (a:pe:a:hmrauklup)
* အားမလိုအားမရဖြစ် (a:ma.luia:ma.ra.hprac)
* အားမွေး (a:mwe:)
* အားယူ (a:yu)
* အားရ (a:ra.)
* အားရပါးရ (a:ra.pa:ra.)
* အားရဝမ်းသာ (a:ra.wam:sa)
* အားရှိ (a:hri.)
* အားရှိပါးရှိ (a:hri.pa:hri.)
* အားလပ် (a:lap)
* အားလပ်ချိန် (a:laphkyin)
* အားလွန် (a:lwan)
* အားသွန် (a:swan)
* အားသွန်ခွန်စိုက် (a:swanhkwancuik)
* အားအန် (a:an)
* အားအားယားယား (a:a:ya:ya:)

### Etymology 3

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

#### Postposition

အား • (a:)
* word indicating dative case, equivalent to the preposition "to"
* poetic use in lieu of ကို (kui)

##### Derived terms

* အားဖြင့် (a:hprang.)
* အားလျော်စွာ (a:lyaucwa)

### Further reading

* “အား” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.
* “အား 1 (‘strength’)” in The Judson Burmese–English Dictionary (Rangoon: American Baptist Mission Press 1921), page 131.
* “အား 2 (‘be free’)” in The Judson Burmese–English Dictionary (Rangoon: American Baptist Mission Press 1921), page 133.
* “အား” in Wörterbuch Burmesisch–Deutsch (VEB Verlag Enzykolopädie Leipzig 1976), by Annemarie Esche.