# obraz
## Czech
### Etymology

Inherited from Old Czech obraz, from Proto-Slavic *obrazъ. By surface analysis, deverbal from obrazit.

### Pronunciation

* IPA: [ˈobras]
* Audio:(file)

### Noun

obraz m inan
* picture, painting, image
* (mathematics) image (something mapped to by a function)
    Antonym: vzor m

#### Derived terms

* obrazec
* obraznost
* obrazný
* obrazovka
* obrazový
* obrázek
* vyobrazit
* zobrazit
* živý obraz

### Further reading

* “obraz”, in Příruční slovník jazyka českého (in Czech), 1935–1957
* “obraz”, in Slovník spisovného jazyka českého (in Czech), 1960–1971, 1989
* “obraz”, in Internetová jazyková příručka (in Czech)

## Old Czech
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *obrazъ. By surface analysis, deverbal from obraziti.

### Pronunciation

* IPA: (13th CE) /ˈobraz/
* IPA: (15th CE) /ˈobras/

### Noun

obraz m inan
* display; carving; sculpture, engraving; relief; drawing; painting (created representation of something)
* (religion) idol (graven image or representation of anything that is revered, or believed to convey spiritual power)
* mark and inscription stamped on a coin
* minted money; coins
* image (vision created in the human mind)
* reflection (that which is seen in a mirror)
* image, likeness (set of characteristic features, especially spiritual)

#### Descendants

* Czech: obraz

### References

* Jan Gebauer (1903–1916) “obraz”, in Slovník staročeský (in Czech), Prague: Česká grafická společnost "unie", Česká akademie císaře Františka Josefa pro vědy, slovesnost a umění

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *obrazъ. By surface analysis, deverbal from obrazić. First attested in the second half of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɔbraːs/
* IPA: (15th CE) /ɔbrɒs/

### Noun

obraz m inan (diminutive obrazek)
* (attested in Lesser Poland) sculpture, statue, engraved image
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 72, 20:Iaco sen wstaiøczich, gospodne, w mescze twoiem obraz gich ku niczemu obroczisz (velut somnium surgentium, domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges)[Jako sen wstających, Gospodnie, w mieście twojem obraz jich ku niczemu obrocisz (velut somnium surgentium, Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges)]
* (attested in Lesser Poland) shape, form, figure
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page cv 21:Y moui ewangelista suøti pod obrazem trsy crolew poganskih[I mowi ewanjelista święty pod obrazem trzy krolew pogańskich]
* (attested in Lesser Poland) shadow, illusion
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 38, 9:Ale zaprawdø w obraze przeszedl czlowek (in imagine pertransit homo) a za dar se troszcze[Ale zaprawdę w obrazie przeszedł człowiek (in imagine pertransit homo), a za dar sie troszcze]
* person's impeccable demeanor
** 1930 [c. 1455], “I Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 16, 29:Modlcye syø panv w obraze swyøtem (adorate dominum in decore sancto)[Modlcie się Panu w obrazie świętem (adorate Dominum in decore sancto)]
* (attested in Silesia) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
** symbol, image
*** 1956 [Middle of the 15th century], Jerzy Woronczak, editor, Teksty polskie w rękopisie nr 43 Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu z połowy XV wieku‎, Silesia, page 106r:Si formam, obraszem, dei te appellem, digna existis[Si formam, obrazem, Dei te appellem, digna existis]

#### Related terms

* obrażenie
* obrazić pf, obrażać impf
* razić impf

#### Descendants

* Polish: obraz
* Silesian: ôbrŏz

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “obraz”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “obraz”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “obraz”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “obraz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Old Slovak
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *obrazъ. By surface analysis, deverbal from obraziť. First attested in 1585.

### Noun

obraz m inan
* display; carving; sculpture, engraving; relief; drawing; painting (created representation of something)
* form, appearance; character, nature (set of characteristic bodily or mental traits)
* (religion) idol (graven image or representation of anything that is revered, or believed to convey spiritual power)
* image (idea formed in the human mind; visual impression)
* reflection
* description (verbal representation)
* model, example (mform for imitation)
* face (front part of a head)
* sign, symbol

#### Descendants

* Slovak: obraz

### References

* Majtán, Milan et al., editors (1991–2008), “obraz”, in Historický slovník slovenského jazyka [Historical Dictionary of the Slovak Language] (in Slovak), volumes 1–7 (A – Ž), Bratislava: VEDA, →OCLC

## Polish
### Pronunciation

* IPA: /ˈɔ.bras/
* (Middle Polish) IPA: /ˈɔ.brɒs/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔbras
* Syllabification: o‧braz

### Etymology 1

Inherited from Old Polish obraz. By surface analysis, deverbal from obrazić.

#### Noun

obraz m inan (diminutive obrazek, related adjective obrazowy)
* (art) image (artistic creation)
    "Mona Lisa" jest jednym z najbardziej znanych obrazów olejnych z czasów renesansu.The Mona Lisa is one of the most famous oil paintings of the Renaissance.
* image (representation of reality resulting from the reflection or refraction of light rays)
    Synonyms: krajobraz, pejzaż
* film, movie; banger (feature presentation of images, especially a good one)
    Synonym: film
* image (representation of reality on the screen of an electronic device)
    Synonym: wizja
* image (observed or remembered situation)
    Synonym: scena
* holistic description (thorough explanation of something)
    Synonym: opis
* image (sight of someone or something)
    Synonym: widok
* image (idea someone has about something, or someone's opinion about something)
    Synonym: wizerunek
* scene (part of a theater play, opera or ballet)
    Synonyms: scena, odsłona
* (mathematics) image (something mapped to by a function)
* (mathematics) image (subset of a codomain comprising those elements that are images of something)
* (obsolete, historical) type of tax
* (obsolete) figure, form; symbol, sign
* (obsolete) impression; glance
* (Middle Polish) example, model
    Synonyms: przykład, wzór
* (Middle Polish) idol (representation of a deity)
    Synonym: bożek
* (Middle Polish) representation (creation meant to represent something i.e. on an image)
    Synonym: reprezentacja
* (Middle Polish) imagination
    Synonym: wyobrażenie
* (Middle Polish) reflection (result of copying from an example or model)
* (Middle Polish) equivalent; reference
* (Middle Polish) reflection (image of something on a shiny surface)
    Synonym: odbicie
* (Middle Polish) shadow (something fleeting)
* (Middle Polish) being; person, character
* (Middle Polish) block (square slab of marble or other expensive stone used for lining walls)
* (Middle Polish) map of the sky (paths in the sky along which the heavenly bodies move)

##### Derived terms

* obraz kliniczny
* obraz nędzy i rozpaczy
* żywy obraz
* na obraz i podobieństwo
* Gadał dziad do obrazu, a obraz do niego ani razu
* patrzeć jak w obraz impf

##### Related terms

* obrazowo
* obrazeczek
* obrazowość
* patrzeć jak w obraz impf
* przeobrazić pf, przeobrażać impf
* wyobrazić pf, wyobrażać impf

#### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), obraz is one of the most used words in Polish, appearing 37 times in scientific texts, 12 times in news, 22 times in essays, 21 times in fiction, and 9 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 101 times, making it the 623rd most common word in a corpus of 500,000 words.

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Noun

obraz f
* genitive plural of obraza

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “obraz”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 304

### Further reading

* obraz in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* obraz in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “obraz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “OBRAZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 17.04.2023
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “obraz”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “obraz”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “obraz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 500
* obraz in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

## Romanian
### Etymology

Borrowed from Old Church Slavonic образъ (obrazŭ), from Proto-Slavic *obrazъ.

### Pronunciation

* Audio:(file)
* Audio:(file)

### Noun

obraz m (plural obraji)
* countenance
* cheek
* (slang) buttock
    Synonym: bucă

#### Derived terms

* obraznic
* obrăznicie

## Serbo-Croatian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *obrazъ.

### Pronunciation

* IPA: /ǒbraz/
* Hyphenation: o‧braz

### Noun

òbraz m (Cyrillic spelling о̀браз)
* cheek
* honor
* face

#### Related terms

* rȇz
* rȅzati

#### See also

* lice
* čast

## Slovak
### Etymology

Inherited from Old Slovak obraz, from Proto-Slavic *obrazъ.By surface analysis, deverbal from obraziť.

### Pronunciation

* IPA: [ˈɔbras]

### Noun

obraz m inan (relational adjective obrazový, diminutive obrázok or obrážtek, augmentative obrazisko)
* image, picture, painting
* (mathematics) image (something mapped to by a function)
    Antonym: vzor m

#### Related terms

* zobraziť
* vyobraziť
* obrazovka f
* obrazový m
* obrazný
* obraznosť

### Further reading

* “obraz”, in Slovníkový portál Jazykovedného ústavu Ľ. Štúra SAV [Dictionary portal of the Ľ. Štúr Institute of Linguistics, Slovak Academy of Science] (in Slovak), https://slovnik.juls.savba.sk, 2003–2025

## Slovene
### Etymology

From Proto-Slavic *obrazъ.

### Pronunciation

* IPA: /ɔbrás/

### Noun

obrȁz m inan
* (anatomy) face

#### Derived terms

* obrázen

### Further reading

* “obraz”, in Slovarji Inštituta za slovenski jezik Frana Ramovša ZRC SAZU (in Slovene), 2014–2025