# przykładny
## Old Polish
### Etymology

From przykład +‎ -ny. First attested in the middle of the fifteenth century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pr̝ikɫadnɨ/
* IPA: (15th CE) /pr̝ikɫadnɨ/

### Adjective

przykładny (derived adverb przykładnie)
* exemplary (worthy of being imitated)
** 1461–1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 322v:[Prz]icladnemv [n]asladovanyv ad... exemplarem imitacionem[[Prz]ykładnemu [n]aśladowaniu ad... exemplarem imitacionem]
* (attested in Silesia, Greater Poland) exemplary, illustrative, allegorical
** 1956 [Middle of the fifteenth century], Jerzy Woronczak, editor, Teksty polskie w rękopisie nr 43 Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu z połowy XV wieku‎, Silesia, page 99v:Sed pro informacione nostra loquendo et in sensum al[e]goricum, przicladny, notare possumus[Sed pro informacione nostra loquendo et in sensum al[e]goricum, przykładny, notare possumus]
** 1890 [End of the fifteenth century], Bolesław Erzepki, editor, Szczątki dawnej polszczyzny‎, Mogilno, page 178:Allegoricum, tropoloycum, anagogicum scilicet duchowni, przicladni, swirzchowani[Allegoricum, tropoloycum, anagogicum scilicet duchowny, przykładny, swirzchowany]

#### Derived terms

* przykładność

#### Related terms

* przykładanie
* kładać impf
* kłaść impf
* przykładać impf

#### Descendants

* Polish: przykładny

### References

* Bańkowski, Andrzej (2000) “przykładny”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przykładny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish przykładny. By surface analysis, przykład +‎ -ny.

### Pronunciation

* IPA: /pʂɘˈkwad.nɘ/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /pr̝ɨˈkɫad.nɨ/, (17th–18th c.) /pʂɨˈkɫad.nɨ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -adnɘ
* Syllabification: przy‧kład‧ny

### Adjective

przykładny (comparative przykładniejszy, superlative najprzykładniejszy, derived adverb przykładnie)
* exemplary (worthy of being imitated)
    Synonym: wzorowy
* exemplary (serving as a warning)
* (obsolete, hunting, of a gun) well-built, easy to use
* (Middle Polish, relational) aphoristic
    Synonyms: aforystyczny, aforyzmowy, sentencjonalny

#### Derived terms

* bezprzykładny
* przykładność

#### Related terms

* przykładowy
* bezprzykładnie
* przykładnie
* przykładowo
* przykładacz
* przykładek
* przykładka
* przykładnia
* przykładnica
* przykładnik
* przykładowość
* przykładzik
* przykładzina
* kładać impf
* kłaść impf
* przykładać impf

### Further reading

* przykładny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* przykładny in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “przykładny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Paweł Kupiszewski (03.11.2020) “PRZYKŁADNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “przykładny”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “przykładny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “przykładny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 305
* przykładny in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego