# စီး
## Burmese
### Etymology 1

* This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Particularly: “Not given etymology by STEDT (si⁵⁵ "flow (of water)", nor is it mentioned by Luce 1981. Is စီးပွား (ci:pwa:, “commercial enterprise”) related?”

#### Pronunciation

* IPA: /sí/
* Romanization: MLCTS: ci: • ALA-LC: cīʺ • BGN/PCGN: si: • Okell: sì

#### Verb

စီး • (ci:)
* to flow (move as a fluid)

##### Derived terms

* ချောင်းစီး (hkyaung:ci:)
* ခွာရည်စီး (hkwaranyci:)
* စီးဆင်း (ci:hcang:)
* ထမင်းရည်ချောင်းစီး (hta.mang:ranyhkyaung:ci:)
* ဓာတ်စီးပတ်လမ်း (dhatci:patlam:)
* ယိုစီး (yuici:)
* ရေစီး (reci:)
* ရေစီးကမ်းပြို (reci:kam:prui)
* ရေစီးကမ်းပြိုလိုက် (reci:kam:pruiluik)
* ရေစီးကြောင်း (reci:kraung:)
* ရေစီးဖောင်ဆန် (reci:hpaunghcan)
* ရေလွှာလျှောစီး (rehlwahlyau:ci:)
* လျှပ်စီး (hlyapci:)
* လျှပ်စီးလက် (hlyapci:lak)
* လေစီးကြောင်း (leci:kraung:)

### Etymology 2

From Proto-Sino-Tibetan *gyi ~ *dzyi (“to ride, sit astride, sit (on a horse)”), a Wanderwort in the E/SE sprachbund (STEDT). Compare Old Chinese 騎 (OC *ɡral, *ɡrals), Khmer ជិះ (cih), Nuosu ꋩ (zzy, “to ride; to bear (a rider)”), ꊪ (zy, “to cause to ride”), Thai ขี่ (kìi), Lao ຂີ່ (khī), Zhuang gwih, White Hmong caij, Vietnamese cưỡi, Proto-Austronesian *sakay (“catch a ride, join a group, ride on something”).

#### Pronunciation

Classifier:
* Phonetic respellings: စီး, ဇီး
* IPA: /sí/, /zí/
* Romanization: MLCTS: ci: • ALA-LC: cīʺ • BGN/PCGN: si:/zi: • Okell: sì/sì
Verb:
* IPA: /sí/
* Romanization: MLCTS: ci: • ALA-LC: cīʺ • BGN/PCGN: si: • Okell: sì

#### Classifier

စီး • (ci:)
* numerical classifier for vehicles and transport animals
** 2006, Gene Mesher, Burmese for Beginners, page 114:ကား နှစ်စီး ရှိတယ်။ka: hnacci: hri.tai||[I] have two cars.

#### Verb

စီး • (ci:)
* to ride on (a vehicle, etc.)
* to put on, wear (shoes, etc.)
* to attack, raid
* to possess
* to take unfair advantage, especially with one's equals
* to weigh

##### Derived terms

* ကင်းစီး (kang:ci:)
* ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ka-kwaire:u:ci:hkyup)
* ကုန်းလယ်စီး (kun:laici:)
* ချမ်းချမ်းစီးစီး (hkyam:hkyam:ci:ci:)
* ခေါင်းစီး (hkaung:ci:)
* ခေါင်းစီးခေါင်းကိုင် (hkaung:ci:hkaung:kuing)
* ဂြိုဟ်စီးဂြိုဟ်နင်း (gruihci:gruihnang:)
* စကားတင်စီး (ca.ka:tangci:)
* စင်စီး (cangci:)
* စစ်ဦးစီး (cacu:ci:)
* စီးကျောင်းတိုက် (ci:kyaung:tuik)
* စီးကြည့် (ci:krany.)
* စီးချင်းတိုက် (ci:hkyang:tuik)
* စီးချင်းထိုး (ci:hkyang:htui:)
* စီးနင်း (ci:nang:)
* စီးပိုး (ci:pui:)
* စီးဖြန်း (ci:hpran:)
* စီးလားရိုက် (ci:la:ruik)
* စောစောစီးစီး (cau:cau:ci:ci:)
* ဆင်ဦးစီး (hcang-u:ci:)
* ဇာတ်စီး (jatci:)
* တင်စီး (tangci:)
* တစ်ပြန်စီး (tacpranci:)
* တစ်ဖက်စီးနင်း (tachpakci:nang:)
* ဒန်းစီး (dan:ci:)
* နွေစီး (nweci:)
* နွေစီးပေါက် (nweci:pauk)
* နှစ်စီးနှစ်ဖက် (hnacci:hnachpak)
* နှစ်စီးနှစ်ဝ (hnacci:hnac-wa.)
* နိုင်ထက်စီးနင်း (nuinghtakci:nang:)
* ပျက်စီး (pyakci:)
* ပြီးစီး (pri:ci:)
* ပွားစီး (pwa:ci:)
* ပဲ့စီး (pai.ci:)
* ဖားစီးငါးစီး (hpa:ci:nga:ci:)
* ဖိစီး (hpi.ci:)
* ဖိနပ်စီး (hpi.napci:)
* ဖိဖိစီးစီး (hpi.hpi.ci:ci:)
* ဖောင်စီးကဏန်း (hpaungci:ka.nan:)
* ဘီလူးစီး (bhilu:ci:)
* လက်ရေတစ်ပြင်စီး (lak-retacprangci:)
* လှည်းစီး (hlany:ci:)
* လှိုင်းစီး (hluing:ci:)
* လှေကြုံစီး (hle-krumci:)
* လှေကွဲစီး (hle-kwai:ci:)
* လူစီးတွဲ (luci:twai:)
* လေဖမ်းဒန်းစီး (lehpam:dan:ci:)
* သစ်ခုတ်ကျားစီး (sachkutkya:ci:)
* သရဲမရဲစီး (sa.rai:ma.rai:ci:)
* သာရာစီး (saraci:)
* သုံးစီးစပ်ငါးပိ (sum:ci:capnga:pi.)
* သေကျေပျက်စီး (se-kye-pyakci:)
* အချိန်စီး (a.hkyinci:)
* အချိန်မစီး (a.hkyinma.ci:)
* အထက်စီး (a.htakci:)
* အပျက်အစီး (a.pyak-a.ci:)
* အပိုင်စီး (a.puingci:)
* အပေါ်စီး (a.pauci:)
* အသာစီး (a.saci:)
* အုပ်စီး (upci:)
* အုပ်စီးနွား (upci:nwa:)
* အုပ်စီးမပျက် (upci:ma.pyak)
* ဦးစီး (u:ci:)
* ဦးစီးခေါင်းဆောင် (u:ci:hkaung:hcaung)
* ဦးစီးဌာန (u:ci:htana.)
* ဦးစီးနာယက (u:ci:naya.ka.)
* ဦးစီးဦးကိုင် (u:ci:u:kuing)

#### Usage notes

In the classifier, the voiceless variant /sí/ occurs after /ʔ/; the voiced variant /zí/ after vowels and /ɴ/.

### Further reading

* “စီး 1 ‘ride on’” in The Judson Burmese–English Dictionary (Rangoon: American Baptist Mission Press 1921), page 376.
* “စီး 2 ‘flow’” in The Judson Burmese–English Dictionary (Rangoon: American Baptist Mission Press 1921), page 377.
* “စီး” in Myanmar–English Dictionary (Myanmar Language Commission 1993). Searchable online at SEAlang.net.