# tworzyć
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *tvorìti. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /tfɔr̝it͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /tfɔr̝it͡ɕ/

### Verb

tworzyć impf
* to create, to make (to bring into existence)
** 1424, Kanon mszy św., Canon missae., volume III, page 63:Przipusczy prze Ihesu Crista, przes gegosz ta wszistka zawszdy dobraa tworzisz (per quem haec omnia... bona creas), swąnczysz... y dawasz naam[Przypuści prze Jesu Krysta, przez jegóż ta wszystka zawżdy dobra tworzysz (per quem haec omnia... bona creas), święcisz... i dawasz nam]
** 1977-1980 [1471], Wanda Żurowska-Górecka, Vladimír Kyas, editors, Mamotrekty staropolskie [Old Polish-Latin Dictionaries and wordlists], page 211:Fingo tworzą, lepyą[Fingo tworzę, lepię]
* to shape, to form
** 1874-1891 [15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXV, page 220:Radocha sama syry tworzyla[Radocha sama syry tworzyła]
* (attested in Greater Poland) mistranslation of Latin generō
** 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎, Lubin, page 189:Tworzy generat (vasorum diversa genera, omne vas parvulum Is 22, 24)[Tworzy generat (vasorum diversa genera, omne vas parvulum Is 22, 24)]

#### Derived terms

* tworzec
* tworzenie
* tworzyciel
* tworzydło
* twór
* twórca
* roztworzyć pf, roztwarzać impf
* twarzyć impf
* utworzyć pf
* wytworzyć pf
* zatworzyć pf, zatwarzać impf

#### Related terms

* niestworzony
* twarożny
* pieśniotworka
* prawotworzenie
* roztworzenie
* stwarzanie
* stworzenie
* stworzyciel
* stwórca
* twarność
* twarożnik
* twarz
* twarzec
* twaróg
* utworzenie
* zatworne
* zatworzenie
* zatwór
* wytwarzyć pf

#### Descendants

* Polish: tworzyć
* Silesian: tworzić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “tworzyć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “tworzyć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “tworzyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish tworzyć.

### Pronunciation

* IPA: /ˈtfɔ.ʐɘt͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: (16th c.) /ˈtfɔ.r̝ɨt͡ɕ/, (17th–18th c.) /ˈtfɔ.ʐɨt͡ɕ/
* Audio 1; “tworzyć”:(file)
* Audio 2; “tworzyć”:(file)
* Audio 3; “tworzyć się”:(file)
* Rhymes: -ɔʐɘt͡ɕ
* Syllabification: two‧rzyć

### Verb

tworzyć impf
* (transitive) to create (to bring into existence)
    Synonyms: stwarzać, utwarzać
* (transitive) to create (to cause, to bring (a non-object) about by an action, behavior, or event, to occasion)
* (transitive) to create (to make or produce from other (e.g. raw, unrefined or scattered) materials or combinable elements or ideas; to design or invest with a new form, shape, function, etc.)
* (transitive) to form (to be part of a group)
    Synonyms: składać się, utwarzać, współtworzyć
* (transitive) to form (to take the form of something)
    Synonym: utwarzać
* (transitive) to create (to compose or write a creative work)
* (transitive, obsolete, of liquors) to thin (to add water and cause to become thinner)
    Synonym: roztwarzać
* (reflexive with się) to be created
* (reflexive with się) to appear, to arise (to begin to exist)
    Synonym: powstawać

#### Derived terms

* nowotwór
* potwór
* stwór
* twornik
* tworzydło
* tworzywo
* utwór
* wytwór
* dotworzyć pf, dotwarzać impf
* natworzyć pf
* odtworzyć pf, odtwarzać impf
* potworzyć pf, potwarzać impf
* przetworzyć pf, przetwarzać impf
* roztworzyć pf, roztwarzać impf
* stworzyć pf, stwarzać impf
* utworzyć pf, utwarzać impf
* współtworzyć impf
* wytworzyć pf, wytwarzać impf
* zatworzyć pf

### Further reading

* tworzyć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* tworzyć się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* tworzyć in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “tworzyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “tworzyć”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “tworzyć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “tworzyć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 180
* tworzyć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego