# kazić
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *kazìti. First attested in the end of the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /kaʑit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /kaʑit͡ɕ/

### Verb

kazić impf
* (of physical things) to ruin, to break, to destroy
** 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 24, 12:Naymaly... *rzemyoszlnyki kaszdego dzala, abi oprawyly domv bozego..., abi to, czso syø bylo poczølo kazicz (quod cadere coeperat), polepszilo[Najmali... rzemięślniki każdego działa, aby oprawili domu Bożego..., aby to, czso się było poczęło kazić (quod cadere coeperat), polepszyło]
* (of a country) to ravage, to plunder
** 1930 [c. 1455], “Jud”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 10, 9:Sinowye Amonowy, Iordan przechadzaiøcz, kazili (vastarent) Ivdø y Benyamyna, y Efrayma[Synowie Amonowi, Jordan przechadzając, kazili (vastarent) Judę i Benijamina, i Efraima]
* (transitive or reflexive with się, of living beings) to bring harm, to torment
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 18, 18:Nyedobrø rzecz czynysz, szalonø robotøø kaszysz sze (stulto labore consumeris) y ty, y lud ten, ktory gest s tobøø[Niedobrą rzecz czynisz, szaloną robotą kazisz się (stulto labore consumeris) i ty, i lud ten, ktory jest z tobą]
** 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 42:Kazy cassatur (ut emam a te aream et aedificem altare domino, et cesset interfectio, quae grassatur in populo II Reg 24, 21)[Kazi cassatur (ut emam a te aream et aedificem altare Domino, et cesset interfectio, quae grassatur in populo II Reg 24, 21)]
* (of mental phenomena, attested in Lesser Poland) to violate, to break, to exceed
** 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI‎, Krakow, page 724:Nye yesth sluszno zadnemv czlovyekovy thego naszego napyssanya, vstavyenya they reguly... zlamaczi, kaziczi (hanc paginam nostri statuti et ordinationis infringere)[Nie jest słuszno żadnemu człowiekowi tego naszego napisania, ustawienia tej reguły... złamać(i), kazić(i) (hanc paginam nostri statuti et ordinationis infringere)]
* (attested in Lesser Poland) to blight, to shatter, to thwart; to reject
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 32, 10:Gospodzin... kazy mislena ludzska y kazy rady ksøszøcze (dominus... reprobat... cogitationes populorum et reprobat consilia principum)[Gospodzin... kazi myślenia ludzska i kazi rady książęce (dominus... reprobat... cogitationes populorum et reprobat consilia principum)]
* (law, attested in Masovia) to annul, to invalidate
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 28:Thy przywyleye, ylko k themv yako szmyerthnee a bląndnee, prooznee czynymy, kazymy, wsrzvcami y odszywami (cassamus, irritamus et revocamus, Dział 16: odwolawamy y kaszemy ge za nyczs myecz)[Ty przywileje, ilko k temu jako śmiertne a błędne, prożne czynimy, kazimy, wzrzucamy i odzywamy (cassamus, irritamus et revocamus, Dział 16: odwoławamy i każemy je za niczs mieć)]

#### Derived terms

* nakazić pf
* pokazić pf
* przekazić pf, przekażać impf
* przykazić pf
* skazić pf, skażać impf
* ukażować impf
* zakazić pf, zakażać impf

#### Related terms

* nieskażony
* skaźliwy
* nakażenie
* przekaz
* przekaza
* przekażenie
* przykaziciel
* skaza
* skaźca
* skażenie
* ukaziciel
* zakażenie

#### Descendants

* Polish: kazić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “kazić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “kazić”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* Mańczak, Witold (2017) “kazić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “kazić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “kazić (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish kazić.

### Pronunciation

* IPA: /ˈka.ʑit͡ɕ/
* (Greater Poland):
** (Kuyavia) IPA: /ˈka.ʑit͡ɕ/
* Rhymes: -aʑit͡ɕ
* Syllabification: ka‧zić

### Verb

kazić impf
* (transitive, archaic) to harm; to damage; to destroy (to have a destructive or harmful effect on someone or something)
* (transitive, archaic) to demoralize (to cause to become demoralized)
    Synonym: demoralizować
* (transitive, obsolete or Kuyavia) to dirty, to soil, to stain (to cause to become dirty)
    Synonyms: kalać, plamić
* (intransitive, obsolete) to act strange
    Synonym: dziwaczyć
* (transitive, Middle Polish) to invalidate, to cancel; to not comply
* (transitive, Middle Polish) to remove from an office or position
* (transitive, Middle Polish) to disprove (to deprive of evidentiary value)
    Synonym: zbijać
* (transitive, Middle Polish) to alleviate (to cause symptoms harmful to one's health to disappear and deprive them of their negative impact)
* (transitive, Middle Polish, metapohrically) to liquidate, to dissolve
    Synonym: likwidować
* (transitive, Middle Polish) to bother
    Synonym: przeszkadzać
* (transitive, Middle Polish) to reprimand, to stigmatize
    Synonyms: ganić, piętnować
* (reflexive with się, obsolete) to harm; to damage; to destroy (to undergo a destructive or harmful effect on someone or something)
* (reflexive with się, obsolete) to demoralize (to become demoralized)
    Synonyms: hańbić się, demoralizować się
* (reflexive with się, obsolete) to demoralize (to be demoralized)
    Synonyms: hańbić się, demoralizować się
* (reflexive with się, obsolete) to dirty, to soil, to stain (to become dirty)

#### Derived terms

* odkazić pf, odkażać impf
* pokazić pf
* skazić pf, skażać impf
* zakazić pf, zakażać impf

### Further reading

* kazić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “kazić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “kazić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “kazić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “kazić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “kazić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 307
* kazić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
* Oskar Kolberg (1867) “kazić”, in Dzieła wszystkie: Kujawy (in Polish), page 271