# prowadzić
## Old Polish
### Etymology

Borrowed from Old Czech *prováděti (modern Czech provádět, from pro- + Proto-Slavic *voditi. First attested in 1412.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /prɔvad͡ʑit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /prɔvad͡ʑit͡ɕ/

### Verb

prowadzić impf
* (attested in Greater Poland) to lead (to bring someone to a designated destiation)
** 1882 [End of the fifteenth century], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts‎, page 290:O panye Ihu Kriszczye, kthorysz na sząd godzyny szoszthy byl provadzon[O panie Jezu Kryście, ktoryś na sąd godziny szosty był prowadzon]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 43r:Ducere leyten oder furen vyescz vel provądzycz[Ducere leyten oder furen wieść vel prowadzić]
* to lead into
** 1868 [1448], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XIV, page 260:Nobilis Paschko... restituere debet hominem Chacz fugittivum nobili Johanni..., qui (sc. Chacz) fugit ab eo... Hominem ad terciam diem restituat (sc. Paschko) et in duabus septimanis prowadzyczz[Nobilis Paszko... restituere debet hominem Hacz fugittivum nobili Johanni..., qui (sc. Hacz) fugit ab eo... Hominem ad terciam diem restituat (sc. Paszko) et in duabus septimanis prowadzić]
* (reflexive with się, attested in Greater Poland) to leave some place
** 1960 [1412], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 357, Pyzdry:Jaco Potr[t] bil Micolaiewim... soltissem y posedl, y prowadzil sø s gego dzedziny[Jako Piotr[t] był Mikołajewym... sołtyszem i poszedł, i prowadził się s jego dziedziny]

#### Derived terms

* prowadzenie
* doprowadzić pf
* odprowadzić pf, otprowadzać impf
* przeprowadzić pf, przeprowadzać impf
* przyprowadzić pf
* wprowadzić pf
* wyprowadzić pf

#### Related terms

* wodzić impf

#### Descendants

* Polish: prowadzić
** → Kashubian: prowadzëc
** → Slovincian: prôwadzëc
* Silesian: prowadzić

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “prowadzić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “prowadzić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “prowadzić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “prowadzić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “prowadzić”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish prowadzić.

### Pronunciation

* IPA: /prɔˈva.d͡ʑit͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /prɔˈva.d͡ʑit͡ɕ/
* Audio 1; “prowadzić”:(file)
* Audio 2; “prowadzić się”:(file)
* Rhymes: -ad͡ʑit͡ɕ
* Syllabification: pro‧wa‧dzić

### Verb

prowadzić impf (frequentative prowadzać)
* (transitive) to lead (to guide a person or animal)
    Synonyms: przeprowadzać, wieść
* (transitive) to drive (to be the conductor of a vehicle)
    Synonym: kierować
* (transitive, dance) to lead (to guide or conduct a dance with a partner) [with w (+ locative) ‘in what dance’]
    Synonym: kierować
* (transitive) to lead, to guide (to give motion to a particular object) [with instrumental ‘with what’]
* (transitive, of doors or paths, etc.) to lead (to constitute an access or passage to some place or in some direction)
    Synonyms: biec, iść, wieść
    Ścieżka prowadziła do lasu. ― The path went to the woods.
* (transitive) to lead, to guide (to mark out the course or location of the facility under construction)
    Synonyms: ciągnąć, przeprowadzać
* (transitive) to lead, to conduct (to be the leader of, to guide, to manage)
    Synonym: zarządzać
* (transitive) to conduct (to carry out i.e. a conversation)
    Synonym: przeprowadzać
* (transitive) to keep (to create some text or document by systematically enlarging or supplementing it over a long period of time)
* (intransitive) to lead (to be better than; to have more points than) [with instrumental ‘by how much/many (points)’ and z (+ instrumental) ‘against whom’ and w (+ locative) ‘in what (activity)’]
* (transitive, sports) to lead (to be ahead of e.g. in a race)
* (intransitive) to lead to (to result in something; to be the cause of) [with do (+ genitive) ‘to what’]
    Near-synonym: powodować
* (transitive, mathematics) to draw a line correctly (Is there an English equivalent to this definition?)
* (transitive, botany) to guide (to give the plant a planned shape, size and form through special care treatments)
* (transitive, film, literature) to direct (to give a specific course to the plot of a literary or film work)
* (transitive, music, of instruments) to lead (to emphasize the main motif of a composed or performed piece of music)
* (transitive, obsolete) to rear; to guide (to influence someone's behaviour)
    Synonym: wychowywać
* (transitive, obsolete) to deliver, to carry (to cause something to go somewhere)
* (transitive, obsolete) to pull strings for
    Synonym: protegować
* (transitive, obsolete) to derive
    Synonyms: wyprowadzać, wywodzić
* (transitive, obsolete, hunting, of pointer dogs) to follow fleeing birds so as not to startle them
* (reflexive with się) to lead each other, to lead one other (holding each other's hands, to follow one another somewhere) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
* (reflexive with się) to go out (to keep close contact with and go with to public places) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
* (reflexive with się, literary) to conduct oneself (to perform actions seen as either approrpriate or inappropriate) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
* (reflexive with się, of cars) to handle; to be driven
* (reflexive with się, of people or animals) to be led, to be guided
* (reflexive with się, Middle Polish) to walk together
* (reflexive with się, Middle Polish, of conversations) to be conducted

#### Derived terms

* prowadnica
* prowadnik
* prowadząca
* prowadzący
* prowadzenie
* prowadzony
* wszystkie drogi prowadzą do Rzymu
* doprowadzić pf, doprowadzać impf
* naprowadzić pf, naprowadzać impf
* odprowadzić pf, odprowadzać impf
* oprowadzić pf, oprowadzać impf
* podprowadzić pf, podprowadzać impf
* poprowadzić pf
* przeprowadzić pf, przeprowadzać impf
* przyprowadzić pf, przyprowadzać impf
* rozprowadzić pf, rozprowadzać impf
* sprowadzić pf, sprowadzać impf
* uprowadzić pf, uprowadzać impf
* wprowadzić pf, wprowadzać impf
* współprowadzić impf
* wyprowadzić pf, wyprowadzać impf
* zaprowadzić pf, zaprowadzać impf
* prowadzić na pasku impf
* prowadzić prostą drogą impf
* prowadzić za rękę impf
* prowadzić życie impf

#### Related terms

* prowadniczy
* wodzić impf

#### Descendants

* → Kashubian: prowadzëc
* → Slovincian: prôwadzëc

### Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), prowadzić is one of the most used words in Polish, appearing 42 times in scientific texts, 42 times in news, 34 times in essays, 20 times in fiction, and 14 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 152 times, making it the 376th most common word in a corpus of 500,000 words.

### References

* ↑ Ida Kurcz (1990) “prowadzić”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 440

### Further reading

* prowadzić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* prowadzić in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “prowadzić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “prowadzić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “PROWADZIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 2011 March 25
* “PROWADZIĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 12.02.2009
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “prowadzić”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “prowadzić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “prowadzić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 1032
* prowadzić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego