# wymawiać
## Old Polish
### Alternative forms

* wymałwiać

### Etymology

From wy- +‎ mawiać. First attested in 1403.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vɨma(ː)vjat͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /vɨmavjat͡ɕ/, /vɨmɒvjat͡ɕ/

### Verb

wymawiać impf (perfective wymówić)
* (attested in Greater Poland) to express verbally
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 115:Gdy szye maya poyacz, tedy yey... przed dobrymy ludzmy wyano daye, wymawyayacz, czo ona ma myecz po yego szmyerczy[Gdy sie mają pojąć, tedy jej... przed dobrymi ludźmi wiano daje wymawiając, co ona ma mieć po jego śmierci]
* (attested in Greater Poland) to exclude from an agreement
** 1967 [1421], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 866, Kościan:Kedy pan Poznansky zastawyal Strycowo... panu Januszewy..., tedy ne wymawal, aby ktory kmecz myal wolą, ale ge sastawil ze wsytkim prawem[Kiedy pan poznański zastawiał Strykowo... panu Januszewi..., tedy nie wymawiał, aby ktory kmieć miał wolą, ale je zastawił ze wszytkim prawem]
** 1908 [-], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎, Lubiń, page 125:Vymavyayacz prąvo gynne salvo iure alieno ca[Wymawiając prawo inne salvo iure alieno ca]
* to justify; to excuse
** 1874-1891 [Fifteeneth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume I, page XLV:Ktho szye wymawya *vupyczya (qui se ebrium verbis excusat), then szye szam szhoczy (leg. soczy 'obwinia')[Kto sie wymawia [v]upicia (qui se ebrium verbis excusat), ten sie sam soczy]
* to reproach; to upbraid
** 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 30, 1:Nye yesthly kthori czlowyek... dokonan, aby byl wyleganyecz, czosz gemv tho wymawyano (vituperat aliquis... ipsius nationem), poko byl zyw[Nie jestli ktory człowiek... dokonan, aby był wyleganiec, coż jemu to wymawiano (vituperat aliquis... ipsius nationem), poko był żyw]
* (attested in Greater Poland) to give or get a promise
** 1981 [1403], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, t. V, A. Roty gnieźnieńskie, s. 76-274, number 103, Gniezno:Ysz Bodzata ne vimaval[al] na Jaszcu dw (leg. dwu) czasczu Syrnik ot mnichow viprawicz[Iż Bodzęta nie wymawiał[ał] na Jaszku dwu częściu Sirnik ot mnichow wyprawić]

#### Derived terms

* wymawianie

#### Related terms

* niewymowiący
* niewymowny
* niewymówiony
* wymowny
* wymówiony
* niewymownie
* wymowa
* wymowność
* wymówca
* wymówienie
* wymówka
* mówić impf

#### Descendants

* Polish: wymawiać

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wymawiać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish wymawiać. By surface analysis, wy- +‎ mawiać. Compare Czech vymluvit.

### Pronunciation

* IPA: /vɘˈma.vjat͡ɕ/
* (Middle Polish) IPA: /vɨˈma.vjat͡ɕ/, /vɨˈmɒ.vjat͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -avjat͡ɕ
* Syllabification: wy‧ma‧wiać

### Verb

wymawiać impf (perfective wymówić)
* (transitive) to pronounce, to articulate, to say
    Jak należy wymawiać to słowo? ― How should this word be pronounced?
* (transitive) to terminate, to cancel (e.g. a contract)
* (transitive) to reproach
* (reflexive with się, literary) to excuse oneself from something
* (reflexive with się, Middle Polish) to defend oneself, to justify oneself

#### Derived terms

* wymawialny

#### Related terms

* wymawianiowy
* wymowny
* wymownie
* wymawialność
* wymowa
* wymowność
* wymówca
* wymóweczka
* wymówienie
* wymówisko
* wymówka
* mówić impf

### Further reading

* wymawiać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* wymawiać in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wymawiać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “wymawiać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “WYMAWIAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 08.09.2009
* “WYMAWIAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 08.09.2009
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “wymawiać”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “wymawiać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wymawiać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 928
* wymawiać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego