# przejć
## Old Polish
### Alternative forms

* przeć

### Etymology

From prze- +‎ ić. First attested in the 15th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /pr̝ɛjt͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /pr̝ɛjt͡ɕ/

### Verb

przejć impf (perfective przechodzić)
* (attested in Lesser Poland) to go through, to pass through; to cross
** 1861 [1398], Pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi‎, volume III, Biblioteka Warszawska, page 34:Tedi yaco sli hy przesli, hy copcze za nimi posnamonowani, tedi u ostatecznego copcza Passek rzekl[Tedy jako szli hi przeszli, hi kopce za nimi poznamionowany, tedy u ostatecznego kopca Paszek rzekł]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 123:Alye voda podlvg svego przyrodzenya przeschedschy przez chvsthy y vyczyekla dzyvramy przez chvsty (penetravit per pannique foramina fluens emanavit)[Ale woda podług swego przyrodzenia przeszedszy przez chusty i wyciekła dziurami przez chusty (penetravit per pannique foramina fluens emanavit)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 102, 15:Czlowyek, yako sziano dny yego, yako kwyet polny tako *otektczwe, bo duch przeydze (pertransibit) w nyem y ne ostane[Człowiek, jako siano dni jego, jako kwiet polny, tako otekwcie. Bo duch przejdzie (pertransibit) w niem i nie ostanie]
** Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎, Krakow, page 174:Tedy vøcz morze gestcy szø ono bilo na obe strone rostøpylo, tako yszecz ony szø ge byly tako szucho przesly, ascy ony svich nok... ne *szocz ony byly rosmoczyly[Tedy więc morze jestci się ono było na obie stronie rozstąpiło tako, iżeć oni są je byli tako sucho przeszli, ażci oni swych nog... nie sąć oni byli rozmoczyli]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 103, 27:Tamo lodzye przedø (pertransibunt)[Tamo łodzie przedą (pertransibunt)]
* (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to penetrate, to get through
** 1930 [c. 1455], “Judith”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 6, 4:Tedi myecz mego ricerstwa przedze (transiet) twe boki[Tedy miecz mego rycerstwa przedzie (transiet) twe boki]
** 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Krakow, Brodnia, page 43a:Ktorey naszwiatsza dusza w godzina wielebney manki twoiey myecz bolesczi przeszedl[Ktorej naświętszą duszę w godzinę wielebnej męki twojej miecz boleści przeszedł]
* (attested in Lesser Poland) to precede (to go before, to go in front of)
** 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 11, 3:Lyvbyly syø tobye, przedzwa naprzod (praecedamus), a gospodiny twa s czelyadzø... z nyenagla acz gydø po nas[Lubili się tobie, przedźwa naprzod (praecedamus), a gospodyni twa z czeladzią... znienagła ać jidą po nas]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 16, 14:Wstan, gospodne, przeydzi gi (praeveni eum) y obludzy gi[Wstań, Gospodnie, przejdzi ji (praeveni eum) i obłudzi ji]
* to exceed, to outdo, to surpass
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 17:Czczyenye o tem, yze dzyevycza Marya przeschla byla wschystkye tovarzyschky, przesla *y czyyemy (pro cznemy) obyczaymy (excellebat omnes socias suas virtutibus)[Czcienie o tem, iże dziewica Maryja przeszła była wszystkie towarzyszki [przeszła] […] i cnemi obyczajmi (excellebat omnes socias suas virtutibus)]
* (attested in Masovia) to pass by, to end, to go by
** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 324:A wszdy yusz lath przeszlo vyelye, gdy pozyvam swego panszthwa[A wżdy już lat przeszło wiele, gdy pożywam swego państwa]
* to bypass, to avoid, to skirt
** 1868 [1493], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XV, page 307:Non equitaverunt per Blysczyvodi via consueta, sed alia via inconsueta per Cukyzow et Clodno et pertransgesserunt theloneum Blysczywodiense al. przesly mytho[Non equitaverunt per Błyszczywody via consueta, sed alia via inconsueta per Kukizow et Kłodno et pertransgesserunt theloneum Błyszczywodiense al. przeszli myto]
* to consider, to think over
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 245:Takosch wschitky przedzi a obliczi blogoslawyenstwa, a nadzesch, eze czirpyączoscz skromna sama ma doconacz kasdey cznoti y dobroczy[Takoż wszytki przedzi a obliczy błogosławieństwa, a nadziesz, eże cirpiącość skromna sama ma dokonać każdej cnoty i dobroci]

#### Derived terms

* przeszły
* prawo przeszło
* przeście
* przejć prawem pf
* przejć przez prawa pf

#### Descendants

* Polish: przejść
* Silesian: przyjś

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “iść”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “iść”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “przejść”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przejć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN