# niewierny
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *nevěrьnъ. By surface analysis, nie- +‎ wierny. First attested in 1402.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /ɲɛvjɛrnɨː/
* IPA: (15th CE) /ɲɛvjɛrnɨ/

### Adjective

niewierny
* faithless
** 1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 27, 8:Braly lupi w tich myescyech Gedzuri a Geti y Amalech, bo tich lyvdzi nyewyernich bidlylo pelno z dawna po wszey zemy (hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus)[Brali łupy w tych mieściech: Jedzury a Jety, i Amalech, bo tych ludzi niewiernych bydliło pełno z dawna po wszej ziemi (hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus)]
* (attested in Masovia) unfaithful; perfidious
** 1920 [1425], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume II, number 1612, Zakroczym:Czo vczynil Sdzeslaw Micolayowi, tho za yego poczøthkem, kedy yemu rzecl, abi on bil newerni[Co uczynił Zdziesław Mikołajowi, to za jego początkiem, kiedy jemu rzekł, aby on był niewierny]
** 1462-1463, Wiersz o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego‎, line 20:A then Walthko raczsza, then nyewyerny sdraczsza s Greglavem scha radzyly, yakoby gy (leg. ji 'go') zabycz myely[A ten Waltko radźsa, ten niewierny zdradźsa z Greglarem się radzili, jakoby ji ('go') zabić mieli]
* (attested in Greater Poland) false, fake; not real
** 1888 [1402], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 117:Iaco praue Ondrzey vmowil s Micolayem, eze Micolay mal postavicz... trzy swøthky ('świadki') przes othwloky, thedy Micolay, mimo vmowø przida do sødu, vstal newerni rok[Jako prawie Ondrzej umowił s Mikołajem, eże Mikołaj miał postawić... trzy świadki przez otwłoki, tedy Mikolaj, mimo umowę przydę do sądu, ustał niewierny rok]

#### Derived terms

* niewiernie
* niewierność

#### Descendants

* Polish: niewierny

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “niewierny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish niewierny, from Proto-Slavic *nevěrьnъ. nie- +‎ wierny.

### Pronunciation

* IPA: /ɲɛˈvjɛr.nɘ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɛrnɘ
* Syllabification: nie‧wier‧ny

### Adjective

niewierny (comparative bardziej niewierny, superlative najbardziej niewierny, derived adverb niewiernie)
* unfaithful (adulterous) [with date ‘to whom’]
    Antonym: wierny
* unfaithful (not keeping good faith; disloyal; not faithful) [with date ‘to whom’]
    Synonym: nielojalny
* (religion) unfaithful (not having religious faith)
    Synonym: niewierzący
* unfaithful (negligent or imperfect)
    Synonym: wierny

#### Declension
### Noun

niewierny m pers (female equivalent niewierna)
* (religion) infidel, unbeliever
    Synonym: innowierca

#### Derived terms

* niewierność
* niewierny Tomasz

### Further reading

* niewierny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* niewierny in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “niewierny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “niewierny”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “niewierny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “niewierny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 362