# uchwacić
## Old Polish
### Alternative forms

* ufacić

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *uxvatiti.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /uxfat͡ɕit͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /uxfat͡ɕit͡ɕ/

### Verb

uchwacić pf
* to grasp, to seize, especially violently or suddenly
** 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 6, 4:Pomoz my panye, gydzecz na myø riba.Y rzecze angyol: Vfacy iø za skrzele (apprehende branchiam eius), wiczyøgny k sobye[Pomoż mi Panie, jidzieć na mię ryba. I rzecze anjoł: Ufaci ją za skrzele (apprehende branchiam eius), wyciągni k sobie]
** 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎, volume V, page 264:Si te deus raptam, vchwaczywschy, in celo, sicut sancto Paulo fecerat, ostenderet hoc donum et premium, quod viduis est in celo preparatum[Si te deus raptam, uchwaciwszy, in celo, sicut sancto Paulo fecerat, ostenderet hoc donum et premium, quod viduis est in celo preparatum]
* (attested in Masovia) to apprehend, to capture, to seize, to take captive
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 4:Gdze zak swanczoni albo caplan bilbi zabith, wranyon, vfaczon (captus), yanth..., tam cirkew albo cirekvi... prawem... szą zapowyedzany[Gdzie żak swęcony albo kapłan byłby zabit, uranion, ufacon (captus), jęt..., tam cyrkiew albo cyrekwi... prawem... są zapowiedziany]
* to win over, to make one's supporter
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 771:Yakoby rzekl: Ty mass slova tako slotkye, tako mądre y laskave, yze yednem slovem vchvaczys[Jakoby rzekł: Ty masz słowa tako słodkie, tako mądre i tako łaskawe, iże jednem słowem uchwacisz]
* to take by force
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 316:Yze... krolestwo nyebyeskye yest vsylszthvem rozbyto a wschylnyczy ye vchvaczą (violenti rapiunt illud Mat 11, 12)[Iże... krolestwo niebieskie jest usilstwem rozbito a usilnicy je uchwacą (violenti rapiunt illud Mat 11, 12)]
* (attested in Lesser Poland) to grasp, to understand
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 76, 10:Rzecl iesm: Iusze vchwaczil iesm to (nunc coepi, Puł: vrozumyal yesm)[Rzekł jeśm: Juże uchwacił jeśm to (nunc coepi, Puł: urozumiał jeśm)]

#### Derived terms

* w uczynku swoim być uchwaconym
* w umyśle uchwaconym
* miłość uchwacona
* dziedzicstwem uchwacić pf
* uchwacić przykładem pf
* uchwacić w cudzołostwie pf
* uchwacić w gorącej rzeczy pf
* uchwacić w mowie pf

### Further reading

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “uchwacić, ufacić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN