# tłusty
## Lower Sorbian
### Etymology

From Proto-Slavic *tъlstъ.

### Pronunciation

* IPA: [ˈtwustɨ]

### Adjective

tłusty (comparative tłusćejšy, superlative nejtłusćejšy, adverb tłusto)
* fat
    Synonym: syty
* thick

#### Declension
### Further reading

* Muka, Arnošt (1921, 1928) “tłusty”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
* Starosta, Manfred (1999) “tłusty”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *tъ̑lstъ.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /tɫustɨː/
* IPA: (15th CE) /tɫustɨ/

### Adjective

tłusty (comparative tłuszczszy)
* (attested in Greater Poland) fat (of people or animals, having much fat)
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 388:Oczyecz thvoy zabyl czyelą tluste (vitulum saginatum Luc 15, 27)[Ociec twoj zabił cielę tłuste (vitulum saginatum Luc 15, 27)]
** 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎, Lubin, page 235:Tlussczsse corpulenciores (post dies autem decem apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores Dan 1, 15)[Tłuszczsze corpulenciores (post dies autem decem apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores Dan 1, 15)]
* (figuratively, attested in Lesser Poland) abundant
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 67, 15:Gora bosza, gora tlusta (mons pinguis)[Gora boża, gora tłusta (mons pinguis)]
* fatty (of plants, containing fat)
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 49, 20:Asser, tlusti chleb (pinguis panis) gego[Asser, tłusty chleb (pinguis panis) jego]

#### Descendants

* Polish: tłusty
** → Old Ruthenian: тлу́стый (tlústyj)
*** Belarusian: тлу́сты (tlústy)
*** Carpathian Rusyn: тлу́стый (tlústŷj)
*** Ukrainian: тлу́стий (tlústyj)
* Silesian: tusty

### Noun

tłusty m pers
* (nominalized) rich person
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 21, 31:Yedli sø y pochwalaly sø wszitczy tluscy zemsczy (pingues terrae)[Jedli są i pochwalali są wszytcy tłuści ziemszczy (pingues terrae)]

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “tłusty”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish tłusty.

### Pronunciation

* IPA: /ˈtwus.tɘ/
* (Middle Polish) IPA: /ˈtɫus.tɨ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ustɘ
* Syllabification: tłus‧ty
* Homophone: Tłusty

### Adjective

tłusty (comparative tłustszy or tłuściejszy, superlative najtłustszy or najtłuściejszy, derived adverb tłusto)
* fat, fatty (containing fat)
* fat, obese
    Synonyms: gruby, opasły
* oily, greasy
    Synonym: mazisty
* (slang) phat, awesome, banging

#### Derived terms

* tłustawy
* tłuściutki
* tłustość
* tłusty czwartek
* tłuścioch
* tłuścić

#### Related terms

* tłuszcz
* tłuszcza

#### Descendants

* → Old Ruthenian: тлу́стый (tlústyj)
** Belarusian: тлу́сты (tlústy)
** Carpathian Rusyn: тлу́стый (tlústŷj)
** Ukrainian: тлу́стий (tlústyj)

### Further reading

* tłusty in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* tłusty in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “tłusty”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “TŁUSTY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 05.10.2008