# dół
## Kashubian
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *dȍlъ.

### Pronunciation

* IPA: /ˈdow/
* Rhymes: -ow
* Syllabification: dół

### Noun

dół m inan (diminutive dółk)
* pit (hole in the ground; sinking into something; bottom of something)
* ground floor

### Further reading

* Stefan Ramułt (1893) “dòł”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 27
* Sychta, Bernard (1967) “dȯł”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 1 (A – Ǵ), Wrocław: Ossolineum, page 228
* Jan Trepczyk (1994) “dół”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
* Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “dół”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎
* “dół”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *dȍlъ. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /dɔːɫ/
* IPA: (15th CE) /doɫ/

### Noun

dół m inan (related adjective dołowy)
* (attested in Lesser Poland, Greater Poland) valley (elongated depression cast between hills or mountains, often garnished with a river flowing through it)
** 1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 493:Sz yezyory, moczydlamy, strumyenmy, sz dolmy, pagorky[Z jeziory, moczydłami, strumieńmi, z dółmi, pagorki]
* (attested in Lesser Poland) chasm; deep valley
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 29, 3:Gospodne, wiwodl ies od pecla duszø moiø, zbawil ies me od *sstøpaioczich w dol (salvasti me a descendentibus in lacum)[Gospodnie, wywiodł jeś od piekła duszę moję, zbawił jeś mie od zstąpających w dół (salvasti me a descendentibus in lacum)]
* Corruption of udole.
** 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 24, 6:Kako krasne stany twe, Iakobye, a przebitki twe iako w dole lesnem Israele[Kako krasne stany twe, Jakobie, a przebytki twe, Israelu! Jako udole leśne[m]]
* (attested in Lesser Poland) pit; ditch (dug out long depression)
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 7, 16:Iezoro otworzil y wicopal ie, y wpadl w dol, iensze iest vczinil (incidit in foveam, quam fecit)[Jezioro otworzył i wykopał je, i wpadł w dół, jenże jest uczynił (incidit in foveam, quam fecit)]
** 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 112r:Fossa id est fovea inde fossorium instrumentum fodiendi inde eciam fossarius fossator uel fossor Fossale vlg. dol[Fossa id est fovea inde fossorium instrumentum fodiendi inde eciam fossarius fossator uel fossor Fossale vlg. dół]
** (attested in Greater Poland) defensive ditch
*** 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎, Lubiń, page 117:Val vel dol vallum eyn blank vel munitio facta circa castellum[Wał vel dół vallum eyn blank vel munitio facta circa castellum]
** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 142v:Vallum eyn blanck vel munitio facta circa castellum et recte dicitur spacium inter duas fossas vel inter fossam et murum vbi fit expugnatio contra hostes val vel dol[Vallum eyn blanck vel munitio facta circa castellum et recte dicitur spacium inter duas fossas vel inter fossam et murum vbi fit expugnatio contra hostes val vel dół]
** (attested in Greater Poland) grave
*** 1930 [c. 1455], “Tob”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 8, 11:Zawolaw k sobye Raguel slug swich y szly z nym, abi vikopaly dol (ut foderent sepulcrum)[Zawoław k sobie Raguel sług swych i szli s nim [społu], aby wykopali dół (ut foderent sepulcrum)]
*** c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 54r:Fossa grub dol[Fossa grób dół]
* bottom (lower part of something)
** 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 36, 29:Vdzyelal szeszcz desk, a dwye gyne..., ktore spoyoni bily od dolu asz do wyrzchu (quae iunctae erant a deorsum usque sursum)[Udziełał sześć desk a dwie jine... ktore spojony były od dołu aż do wirzchu (quae iunctae erant a deorsum usque sursum)]

#### Derived terms

* dolny
* dołem
* na dole
* na doł
* dołek
* wilczy dół

#### Related terms

* doleszny
* dolina

#### Descendants

* Polish: dół
* Silesian: dōł

### References

* Boryś, Wiesław (2005) “dół”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
* Mańczak, Witold (2017) “dół”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
* Bańkowski, Andrzej (2000) “dół”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
* Sławski, Franciszek (1958-1965) “dół”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dół”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
* Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “dół”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish dół.

### Pronunciation

* IPA: /ˈduw/
* (Middle Polish) IPA: /ˈdoɫ/
* Audio 1:(file)
* Audio 2:(file)
* Rhymes: -uw
* Syllabification: dół

### Noun

dół m inan (diminutive dołek)
* pit (hole in the ground; sinking into something; bottom of something)
* bottom (lower part of something)
    Synonym: góra
* (anatomy) cavity; fossa (cavity in the body of a human or animal)
    dół łokciowy ― cubital fossa
    dół nadobojczykowy ― supraclavicular fossa
    dół skroniowy ― temporal fossa
* (colloquial) blues; dumps (sad feeling)
* depression (area lower than another)
* (colloquial) grave
    Synonym: grób
* (music) lower range (lower register of a singer)
* (obsolete) area near a river's mouth
* (Middle Polish, Christianity) Hell
    Synonym: piekło
* (Middle Polish) bottom (sin; badness; moral corruption)
* (Middle Polish) trick; intrigue; ambush
* (Middle Polish) riverbed
    Synonym: koryto
* (Middle Polish) basement (covered earthen pit for storing crops)
    Synonym: piwnica
* (Middle Polish, military) moat; defensive ditch
* (Middle Polish) mine (place where minerals and sand are extracted from the ground)
    Synonym: kopalnia
* (Middle Polish) dugout (primitive human habitation)
    Synonym: ziemianka

#### Declension
### Noun

dół m animal
* (colloquial) blues; dumps; low (sad feeling)
* (in the plural) pits; underside; bottom; masses, plebs, rabble, riffraff (people who are lowest in some hierarchy)

#### Related terms

* dolny
* oddolny
* dołem
* ku dołowi
* na dole
* na dół
* od dołu
* od góry do dołu
* u dołu
* w dole
* w dół
* z dołu
* kaczy dół
* kopidół
* wilczy dół
* dołować impf
* mieć doła impf
* pójść w dół pf, iść w dół impf
* równać w dół impf

### Further reading

* dół in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* doły in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* dół in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “dół”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* “DÓŁ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 25.06.2010
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “dół”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “dół”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dół”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 547