# zapowiedź
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *zapovědь. By surface analysis, deverbal from zapowiedzieć. First attested in 1396.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /zapɔvjɛ(ː)t͡ɕ/
* IPA: (15th CE) /zapɔvjɛt͡ɕ/, /zapɔvjet͡ɕ/

### Noun

zapowiedź f
* (attested in Greater Poland) verbal ban (utterance not allowing someone to perform a particular action)
** 1967 [1396], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 31, Kościan:Czo pobral Micolay Michalowi gego ymene, to pobral s prauem, ysz czangnøl szeme (leg. z ziemie) pres [za]powecz[Co pobrał Mikołaj Michałowi jego imienie, to pobrał z prawem, iż ciągnął z ziemie przez [za]powiedź]
* (attested in Greater Poland) verbal prohibition (utterance not allowing someone to use something)
** 1959 [1396], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 191, Poznań:Czo Kusz pobral Maczkoui sledze, to pobral po krolewi szapouedzi Prziborofszkemu Janowi[Co Kusz pobrał Maćkowi śledzie, to pobrał po krolewy zapowiedzi Przyborowskiemu Janowi]
* (attested in Greater Poland) seizure for securing one's claims; demanding official seizure to secure one's claims
    Synonyms: zapowiadanie, zapowiedzenie
** 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 102:Gdy ktho od wasz przyszyasznykow chcze kv szwyadeczthw (leg. świadectwu) o wszdanye roley albo o wwyazanye, albo o zapowyedz (ab introductione hereditatis, resignatione, arrestatione)..., yako wyelye maczye wszyacz za tho?[Gdy kto od was przysiężnikow chce ku świadectwu o wzdanie rolej albo o wwiązanie, albo o zapowiedź (ab introductione hereditatis, resignatione, arrestatione)..., jako wiele macie wziąć za to?]
* (law) act of filing a claim against something
** 1868 [1468], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume VI, page 54:Nobilis Zaszow[ski]... scultecie in Bukowsko inferius postulavit a domino subiudice... ad inhibicionem al. *zapoyedz[Nobilis Zaszow[ski]... scultecie in Bukowsko inferius postulavit a domino subiudice... ad inhibicionem al. zapo[w]iedź]
* act of denying, rejecting; not giving; act of invalidating
** 1868 [1475], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎, volume XII, page 368:Zophia... et Katherina... per ministerialem... de iure additum ad arestacionem al. na zapowyecz super dominum iudicem et subiudicem Haliciensem, ut non admitterent reformacionem et introductionem ad librum... partem ipsarum maternalem[Zophia... et Katherina... per ministerialem... de iure additum ad arestacionem al. na zapowiedź super dominum iudicem et subiudicem Haliciensem, ut non admitterent reformacionem et introductionem ad librum... partem ipsarum maternalem]
* exiling from a country; ban on entry
** 1876-1929 [Fifteenth century], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎, volume XXVII, page 265:Zapowyedz krolewska interdictum regium[Zapowiedź krolewska interdictum regium]
* (Christianity, attested in Masovia) excommunication
** 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 4:Byskvp... flozy (pro slozy) zapowyecz lyvbo interdicht (tollet interdictum) prawem polozoni, tho gest othpusczi wspyewacz y... wrzanth cirkevni czynycz yako pyrzwey[Biskup... słoży zapowiedź lubo interdycht (tollet interdictum) prawem położony, to jest otpuści wśpiewać i... urząd cyrkiewny czynić jako pirzwej]
* court; announcement of royal court judgements
** [c. 1455-1460], Wokabularz łacińsko-polski, page 527:Bannum regium gayny szand vel zapovyecz krolewszka gaynego szandv[Bannum regium gajny sąd vel zapowiedź krolewska gajnego sądu]

#### Related terms

* zapowiedny
* zapowiadanie
* zapowiedzenie
* zapowiedźca
* powiedzieć pf, powiadać impf
* zapowiedzieć pf, zapowiadać impf

#### Descendants

* Polish: zapowiedź

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zapowiedź”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Etymology

Inherited from Old Polish zapowiedź. By surface analysis, deverbal from zapowiedzieć.

### Pronunciation

* IPA: /zaˈpɔ.vjɛt͡ɕ/
* Audio:(file)
* Rhymes: -ɔvjɛt͡ɕ
* Syllabification: za‧po‧wiedź

### Noun

zapowiedź f
* announcement; sneak peek, preview (earlier telling of what is to come)
* promise, omen (sign of what's to come)
    Synonyms: prognostyk, przedsionek, omen, zwiastun
* (in the plural, religion) banns (announcement of a forthcoming marriage)
* (obsolete) ban, prohibition
    Synonym: zakaz
* (obsolete) order
    Synonyms: nakaz, rozkaz

#### Related terms

* zapowiedni
* zapowiadacz
* zapowiadaczka
* zapowiednia
* zapowiednik
* powiedzieć pf, powiadać impf
* zapowiedzieć pf, zapowiadać impf

### Further reading

* zapowiedź in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
* zapowiedź in Polish dictionaries at PWN
* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zapowiedź”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
* Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “zapowiedź”, in Słownik języka polskiego
* Aleksander Zdanowicz (1861) “zapowiedź”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
* J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zapowiedź”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 229