# fáisc
## Irish
### Etymology

From Middle Irish fáiscid. Related to Welsh gwasgu and Breton gwasgañ. Ultimately from Proto-Indo-European *wedʰh₁- (“to thrust”).

### Pronunciation

* IPA: /ˈfˠɑːʃc/, /ˈfˠaːʃc/

### Verb

fáisc (present analytic fáisceann, future analytic fáiscfidh, verbal noun fáscadh, past participle fáiscthe)
* to squeeze, compress
** 1939, Peig Sayers, “Inghean an Cheannaidhe”, in Marie-Louise Sjoestedt, Description d’un parler irlandais de Kerry (Bibliothèque de l'École des Hautes Études; 270) (overall work in French), Paris: Librairie Honoré Champion, page 198:Do riug sé lomabharróg uirthi agus d’fháisc le n‑a chroidhe í agus do thug deocha póg di: “Tá an méid sin déanta go h‑anamhaith agat, a Mháire”, ar seisean.He gave her a tight hug and squeezed her to his heart and gave her a smothering of kisses: “You have done so much very well, Máire,” he said.
* to wring, press
* to bind closely, tighten
* to extort
* (with ar) to dress oneself hurriedly
* (with ar) to press on, towards, attack
* (sailing) to brace

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | fáiscim | fáisceann tú; fáiscir$^†$ | fáisceann sé, sí | fáiscimid | fáisceann sibh | fáisceann siad; fáiscid$^†$ | a fháisceann; a fháisceas / a bhfáisceann* | fáisctear |
| indicative | past | d'fháisc mé; d'fháisceas / fháisc mé‡; fháisceas‡ | d'fháisc tú; d'fháiscis / fháisc tú; fháiscis‡ | d'fháisc sé, sí / fháisc sé, sí‡ | d'fháisceamar; d'fháisc muid / fháisceamar; fháisc muid‡ | d'fháisc sibh; d'fháisceabhair / fháisc sibh; fháisceabhair‡ | d'fháisc siad; d'fháisceadar / fháisc siad; fháisceadar‡ | a d'fháisc / ar fháisc* | fáisceadh |
| indicative | past habitual | d'fháiscinn / fháiscinn‡; bhfáiscinn‡‡ | d'fháiscteá / fháiscteá‡; bhfáiscteá‡‡ | d'fháisceadh sé, sí / fháisceadh sé, sí‡; bhfáisceadh sé, sí‡‡ | d'fháiscimis; d'fháisceadh muid / fháiscimis; fháisceadh muid‡; bhfáiscimis‡‡; bhfáisceadh muid‡‡ | d'fháisceadh sibh / fháisceadh sibh‡; bhfáisceadh sibh‡‡ | d'fháiscidís; d'fháisceadh siad / fháiscidís; fháisceadh siad‡; bhfáiscidís‡‡; bhfáisceadh siad‡‡ | a d'fháisceadh / a bhfáisceadh* | d'fháisctí / fháisctí‡; bhfáisctí‡‡ |
| future | future | fáiscfidh mé; fáiscfead | fáiscfidh tú; fáiscfir$^†$ | fáiscfidh sé, sí | fáiscfimid; fáiscfidh muid | fáiscfidh sibh | fáiscfidh siad; fáiscfid$^†$ | a fháiscfidh; a fháiscfeas / a bhfáiscfidh* | fáiscfear |
| conditional | conditional | d'fháiscfinn / fháiscfinn‡; bhfáiscfinn‡‡ | d'fháiscfeá / fháiscfeá‡; bhfáiscfeá‡‡ | d'fháiscfeadh sé, sí / fháiscfeadh sé, sí‡; bhfáiscfeadh sé, sí‡‡ | d'fháiscfimis; d'fháiscfeadh muid / fháiscfimis‡; fháiscfeadh muid‡; bhfáiscfimis‡‡; bhfáiscfeadh muid‡‡ | d'fháiscfeadh sibh / fháiscfeadh sibh‡; bhfáiscfeadh sibh‡‡ | d'fháiscfidís; d'fháiscfeadh siad / fháiscfidís‡; fháiscfeadh siad‡; bhfáiscfidís‡‡; bhfáiscfeadh siad‡‡ | a d'fháiscfeadh / a bhfáiscfeadh* | d'fháiscfí / fháiscfí‡; bhfáiscfí‡‡ |
| subjunctive | present | go bhfáisce mé; go bhfáiscead$^†$ | go bhfáisce tú; go bhfáiscir$^†$ | go bhfáisce sé, sí | go bhfáiscimid; go bhfáisce muid | go bhfáisce sibh | go bhfáisce siad; go bhfáiscid$^†$ | — | go bhfáisctear |
| subjunctive | past | dá bhfáiscinn | dá bhfáiscteá | dá bhfáisceadh sé, sí | dá bhfáiscimis; dá bhfáisceadh muid | dá bhfáisceadh sibh | dá bhfáiscidís; dá bhfáisceadh siad | — | dá bhfáisctí |
| imperative | imperative | fáiscim | fáisc | fáisceadh sé, sí | fáiscimis | fáiscigí; fáiscidh$^†$ | fáiscidís | — | fáisctear |
| verbal noun | verbal noun | fáscadh | fáscadh | fáscadh | fáscadh | fáscadh | fáscadh | fáscadh | fáscadh |
| past participle | past participle | fáiscthe | fáiscthe | fáiscthe | fáiscthe | fáiscthe | fáiscthe | fáiscthe | fáiscthe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### Mutation

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish. All possible mutated forms are displayed for convenience.

### References

* ↑ Zair, Nicholas (2012) The reflexes of the Proto-Indo-European laryngeals in Celtic, Leiden: Brill, →ISBN, page 164
* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 46, page 24
* ↑ Finck, F. N. (1899) Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), volume II, Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 105

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “fáisc”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN