# léim
## Irish
### Etymology 1

From Old Irish léimm, from Proto-Celtic *lanxsman (compare Welsh llam), from Proto-Indo-European *h₁lengʷʰ- (“light, not heavy”). The verb is denominal from the noun; the Old Irish verb lingid gave Modern ling, which is now literary.

#### Pronunciation

* (Munster) IPA: /lʲeːmʲ/
* (Connacht, Ulster) IPA: /l̠ʲeːmʲ/

#### Noun

léim f (genitive singular léime, nominative plural léimeanna)
* verbal noun of léim
* jump, leap
* obstacle to be jumped
* (geography) chasm, promontory

##### Declension

bare forms
case
singular
plural
nominative
léim
léimeanna
vocative
a léim
a léimeanna
genitive
léime
léimeanna
dative
léim
léimeanna
forms with the definite article
case
singular
plural
nominative
an léim
na léimeanna
genitive
na léime
na léimeanna
dative
leis an léim don léim
leis na léimeanna :

##### Alternative forms

* léimeadh m, léimint f, léimt f

##### Derived terms

* athléim m (“rebound”)
* léim ailt f (“dislocation, spraining, of joint”)
* léim an daill f (“leap in the dark”)
* léim an tsiosúir f (“scissors jump”)
* léim ard f (“high jump”)
* léim as bonn f (“standing jump”)
* léim buinne f (“gush of water”)
* léim chaorach sa duibheagán f (“leap in the dark”)
* léim choirp f (“standing jump”)
* léim chuaille f (“pole vault”)
* léim éin f (“rising of bird”)
* léim fáis f (“sudden growth”)
* léim fhada f (“long jump”)
* léim giorria f (“hare's leap”)
* léim i leataobh f (“jump to one side; aberration”)
* léim láimhe f (“vault”)
* léim na srathrach f (“straddle jump”)
* léim reatha f (“running jump”)
* léim rúitín f (“dislocation, spraining, of ankle”)
* léim táilliúra f (“somersault performed with legs crossed”)
* léim uisce f (“water-jump”)
* léimneach f (“(act of) jumping”)
* léimneach (“jumping, leaping, bounding; flitting, changeable”, adj)
* léimneoir m (“jumper”)
* léimrás m (“steeplechase”)
* léimrásaíocht f (“chasing”)
* pocléim (“buckjump”)

#### Verb

léim (present analytic léimeann, future analytic léimfidh, verbal noun léim, past participle léimthe)
* (transitive, intransitive) jump, leap, bound
* start
* fly up, out
* rush at, attack
* skip (over)

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | léimim | léimeann tú; léimir$^†$ | léimeann sé, sí | léimimid | léimeann sibh | léimeann siad; léimid$^†$ | a léimeann; a léimeas | léimtear |
| indicative | past | léim mé; léimeas | léim tú; léimis | léim sé, sí | léimeamar; léim muid | léim sibh; léimeabhair | léim siad; léimeadar | a léim / ar léim* | léimeadh |
| indicative | past habitual | léiminn | léimteá | léimeadh sé, sí | léimimis; léimeadh muid | léimeadh sibh | léimidís; léimeadh siad | a léimeadh / a léimeadh* | léimtí |
| future | future | léimfidh mé; léimfead | léimfidh tú; léimfir$^†$ | léimfidh sé, sí | léimfimid; léimfidh muid | léimfidh sibh | léimfidh siad; léimfid$^†$ | a léimfidh; a léimfeas | léimfear |
| conditional | conditional | léimfinn | léimfeá | léimfeadh sé, sí | léimfimis; léimfeadh muid | léimfeadh sibh | léimfidís; léimfeadh siad | a léimfeadh / a léimfeadh* | léimfí |
| subjunctive | present | go léime mé; go léimead$^†$ | go léime tú; go léimir$^†$ | go léime sé, sí | go léimimid; go léime muid | go léime sibh | go léime siad; go léimid$^†$ | — | go léimtear |
| subjunctive | past | dá léiminn | dá léimteá | dá léimeadh sé, sí | dá léimimis; dá léimeadh muid | dá léimeadh sibh | dá léimidís; dá léimeadh siad | — | dá léimtí |
| imperative | imperative | léimim | léim | léimeadh sé, sí | léimimis | léimigí; léimidh$^†$ | léimidís | — | léimtear |
| verbal noun | verbal noun | léim | léim | léim | léim | léim | léim | léim | léim |
| past participle | past participle | léimthe | léimthe | léimthe | léimthe | léimthe | léimthe | léimthe | léimthe |
* indirect relative † archaic or dialect form
* Alternative verbal nouns: léimeadh m, léimint f, léimt f

##### Derived terms

* aisléim (“recoil”, intransitive verb)

##### Descendants

* → Yola: leam

#### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “léim”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Alternative forms

* léighim (obsolete)

#### Pronunciation

* (Munster) IPA: /lʲeːmʲ/
* (Connacht) IPA: /l̠ʲeːmʲ/
* (Ulster) IPA: /ˈl̠ʲeːjəmˠ/, [ˈl̠ʲɛi̯jəmˠ] (corresponding to the form léighim)
* Homophone: leáim (Ulster)

#### Verb

léim
* first-person singular present indicative/imperative of léigh

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “léimm”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 80, page 43
* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 153, page 60