# cogain
## Irish
### Alternative forms

* cangail (Cois Fharraige)

### Etymology

From Middle Irish cocnaid, from Old Irish con·cná, from Proto-Celtic *kom-knāyeti (“to bite, chew”), from Proto-Indo-European *kneh₂- (“to bite, gnaw”). Cognate with Scottish Gaelic cagainn, Manx caign and Welsh cnoi.

### Pronunciation

* (Munster, Connacht) IPA: /ˈkɔɡənʲ/
* (Ulster) IPA: /ˈkaɡənʲ/ (as if spelled cagain)

### Verb

cogain (present analytic cognaíonn, future analytic cognóidh, verbal noun cogaint, past participle coganta)
* to chew

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | cognaím | cognaíonn tú; cognaír$^†$ | cognaíonn sé, sí | cognaímid; cognaíonn muid | cognaíonn sibh | cognaíonn siad; cognaíd$^†$ | a chognaíonn; a chognaíos / a gcognaíonn* | cognaítear |
| indicative | past | chogain mé; chognaíos | chogain tú; chognaís | chogain sé, sí | chognaíomar; chogain muid | chogain sibh; chognaíobhair | chogain siad; chognaíodar | a chogain / ar chogain* | cognaíodh |
| indicative | past habitual | chognaínn / gcognaínn‡‡ | chognaíteá / gcognaíteá‡‡ | chognaíodh sé, sí / gcognaíodh sé, sí‡‡ | chognaímis; chognaíodh muid / gcognaímis‡‡; gcognaíodh muid‡‡ | chognaíodh sibh / gcognaíodh sibh‡‡ | chognaídís; chognaíodh siad / gcognaídís‡‡; gcognaíodh siad‡‡ | a chognaíodh / a gcognaíodh* | chognaítí / gcognaítí‡‡ |
| future | future | cognóidh mé; cognód; cognóchaidh mé$^†$ | cognóidh tú; cognóir$^†$; cognóchaidh tú$^†$ | cognóidh sé, sí; cognóchaidh sé, sí$^†$ | cognóimid; cognóidh muid; cognóchaimid$^†$; cognóchaidh muid$^†$ | cognóidh sibh; cognóchaidh sibh$^†$ | cognóidh siad; cognóid$^†$; cognóchaidh siad$^†$ | a chognóidh; a chognós; a chognóchaidh$^†$; a chognóchas$^†$ / a gcognóidh*; a gcognóchaidh*$^†$ | cognófar; cognóchar$^†$ |
| conditional | conditional | chognóinn; chognóchainn$^†$ / gcognóinn‡‡; gcognóchainn$^†$‡‡ | chognófá; chognóchthá$^†$ / gcognófá‡‡; gcognóchthá$^†$‡‡ | chognódh sé, sí; chognóchadh sé, sí$^†$ / gcognódh sé, sí‡‡; gcognóchadh sé, sí$^†$‡‡ | chognóimis; chognódh muid; chognóchaimis$^†$; chognóchadh muid$^†$ / gcognóimis‡‡; gcognódh muid‡‡; gcognóchaimis$^†$‡‡; gcognóchadh muid$^†$‡‡ | chognódh sibh; chognóchadh sibh$^†$ / gcognódh sibh‡‡; gcognóchadh sibh$^†$‡‡ | chognóidís; chognódh siad; chognóchadh siad$^†$ / gcognóidís‡‡; gcognódh siad‡‡; gcognóchadh siad$^†$‡‡ | a chognódh; a chognóchadh$^†$ / a gcognódh*; a gcognóchadh*$^†$ | chognófaí; chognóchthaí$^†$ / gcognófaí‡‡; gcognóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go gcognaí mé; go gcognaíod$^†$ | go gcognaí tú; go gcognaír$^†$ | go gcognaí sé, sí | go gcognaímid; go gcognaí muid | go gcognaí sibh | go gcognaí siad; go gcognaíd$^†$ | — | go gcognaítear |
| subjunctive | past | dá gcognaínn | dá gcognaíteá | dá gcognaíodh sé, sí | dá gcognaímis; dá gcognaíodh muid | dá gcognaíodh sibh | dá gcognaídís; dá gcognaíodh siad | — | dá gcognaítí |
| imperative | imperative | cognaím | cogain | cognaíodh sé, sí | cognaímis | cognaígí; cognaídh$^†$ | cognaídís | — | cognaítear |
| verbal noun | verbal noun | cogaint | cogaint | cogaint | cogaint | cogaint | cogaint | cogaint | cogaint |
| past participle | past participle | coganta | coganta | coganta | coganta | coganta | coganta | coganta | coganta |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis
* Alternative verbal nouns: cognadh, cognamh

#### Derived terms

* athchogain
* guma coganta

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “con·cnaí”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Further reading

* Dinneen, Patrick S. (1904) “cognaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 159
* Ó Dónaill, Niall (1977) “cogain”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* “cogain”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2024
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “cogain”, in English-Irish Dictionary, An Gúm