# խուփ
## Armenian
### Etymology

Inherited from Old Armenian խուփ (xupʻ).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /χupʰ/, [χupʰ]
* (Western Armenian) IPA: /χup/, [χupʰ]

### Noun

խուփ • (xupʻ)
* lid, cover (of a jar, vessel, container)
    Synonyms: կափարիչ (kapʻaričʻ), կափույր (kapʻuyr)

#### Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | խուփ (xupʻ) | խուփեր (xupʻer) |
| dative | խուփի (xupʻi) | խուփերի (xupʻeri) |
| ablative | խուփից (xupʻicʻ) | խուփերից (xupʻericʻ) |
| instrumental | խուփով (xupʻov) | խուփերով (xupʻerov) |
| locative | խուփում (xupʻum) | խուփերում (xupʻerum) |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | խուփը/խուփն (xupʻə/xupʻn) | խուփերը/խուփերն (xupʻerə/xupʻern) |
| dative | խուփին (xupʻin) | խուփերին (xupʻerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | խուփս (xupʻs) | խուփերս (xupʻers) |
| dative | խուփիս (xupʻis) | խուփերիս (xupʻeris) |
| ablative | խուփիցս (xupʻicʻs) | խուփերիցս (xupʻericʻs) |
| instrumental | խուփովս (xupʻovs) | խուփերովս (xupʻerovs) |
| locative | խուփումս (xupʻums) | խուփերումս (xupʻerums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | խուփդ (xupʻd) | խուփերդ (xupʻerd) |
| dative | խուփիդ (xupʻid) | խուփերիդ (xupʻerid) |
| ablative | խուփիցդ (xupʻicʻd) | խուփերիցդ (xupʻericʻd) |
| instrumental | խուփովդ (xupʻovd) | խուփերովդ (xupʻerovd) |
| locative | խուփումդ (xupʻumd) | խուփերումդ (xupʻerumd) |

#### Descendants

* → Georgian: ხუფი (xupi), ჴუფი (qupi) — Tusheti
** → Mingrelian: ხუფი (xupi)

### Adjective

խուփ • (xupʻ) (superlative ամենախուփ)
* closed, shut
    Synonym: փակ (pʻak)
* enclosed, fenced
* (figuratively) unsociable, reserved

#### Declension

nominalized, i-type (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | խուփ (xupʻ) | խուփեր (xupʻer) |
| dative | խուփի (xupʻi) | խուփերի (xupʻeri) |
| ablative | խուփից (xupʻicʻ) | խուփերից (xupʻericʻ) |
| instrumental | խուփով (xupʻov) | խուփերով (xupʻerov) |
| locative | խուփում (xupʻum) | խուփերում (xupʻerum) |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | խուփը/խուփն (xupʻə/xupʻn) | խուփերը/խուփերն (xupʻerə/xupʻern) |
| dative | խուփին (xupʻin) | խուփերին (xupʻerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | խուփս (xupʻs) | խուփերս (xupʻers) |
| dative | խուփիս (xupʻis) | խուփերիս (xupʻeris) |
| ablative | խուփիցս (xupʻicʻs) | խուփերիցս (xupʻericʻs) |
| instrumental | խուփովս (xupʻovs) | խուփերովս (xupʻerovs) |
| locative | խուփումս (xupʻums) | խուփերումս (xupʻerums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | խուփդ (xupʻd) | խուփերդ (xupʻerd) |
| dative | խուփիդ (xupʻid) | խուփերիդ (xupʻerid) |
| ablative | խուփիցդ (xupʻicʻd) | խուփերիցդ (xupʻericʻd) |
| instrumental | խուփովդ (xupʻovd) | խուփերովդ (xupʻerovd) |
| locative | խուփումդ (xupʻumd) | խուփերումդ (xupʻerumd) |

#### Related terms

* խփել (xpʻel)

## Old Armenian
### Alternative forms

* խուփն (xupʻn)

### Etymology

Deverbal from խփանեմ (xpʻanem).

### Noun

խուփ • (xupʻ)
* lid, cover
    Synonym: կափարիչ (kapʻaričʻ)
    խուփ պատուհանի ― xupʻ patuhani ― shutters

#### Descendants

* Armenian: խուփ (xupʻ)
** → Georgian: ხუფი (xupi), ჴუფი (qupi) — Tusheti
*** → Mingrelian: ხუფი (xupi)
* → Romani: xup

### References

* ↑ Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 211

### Further reading

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836) “խուփ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume I, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 985c
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “խուփ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy