# праціўны
## Belarusian
### Alternative forms

* praciŭny — Łacinka (Belarusian Latin alphabet)

### Etymology

Inherited from Old Ruthenian проти́вный (protívnyj). Compare Polish przeciwny and Russian проти́вный (protívnyj).

### Pronunciation

* IPA: [praˈt͡sʲiu̯nɨ]

### Adjective

праці́ўны • (pracíŭny)
* opposite, reverse, contrary
    Synonym: супрацьле́глы (supracʹljéhly)
    у праці́ўным вы́падку ― u pracíŭnym výpadku ― otherwise, or else
** 1922, Janka Kupała, “Тутэйшыя”, in Янка Купала (Збор твораў; 3), Minsk: ДВБ, published 1927, page 138:Абодва раскланьваюцца і выходзяць — кожны ў праціўны бок, з якога прышоў быў.Abódva rasklanʹvajucca i vyxódzjacʹ — kóžny ŭ praciŭny bok, z jakóha pryšóŭ byŭ.Both bow and leave—each in the opposite direction, back to where they came from.
** 1937, Francišak Alachnovič, У капцюрох ГПУ [In the Claws of the GPU], Vilnius: Друкарня І. Баеўскага, page 95:Добра, калі дзьме вецер папутны. Тады натугі вясьляроў не марнуюцца. Лодкі пасоўваюцца наперад — у пажаданым кірунку — на Кемь. [...] Калі-ж на моры пачне шалець праціўны вецер, усе натугі вясьляроў-памораў — дарэмныя.Dóbra, kali dzʹmje vjecjer paputny. Tady natuhi vjasʹljaróŭ nje marnujucca. Lódki pasóŭvajucca napjerad — u pažadanym kirunku — na Kjemʹ. [...] Kali-ž na móry pačnje šaljecʹ praciŭny vjecjer, usje natuhi vjasʹljaroŭ-pamoraŭ — daremnyja.It's nice when a tailwind is blowing. Then the rowers' efforts are not wasted. The boats move forward—in the desired direction—toward Kem. [...] But if a contrary wind starts raging on the sea, all the efforts of the Pomor rowers are in vain.
** 1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 154:Здавалася непраўдападобным, што смяротны мог убачыць фрак і жылет без капітана, але апошні, бясспрэчна, не быў у іх апрануты, у праціўным выпадку ногі яго — дамы́ на Брыг-плейсе невысокія — перагараджалі-б уваход у парадныя дзверы, які быў зусім свабодным.Zdavalasja njepraŭdapadóbnym, što smjarótny moh ubačycʹ frak i žyljet bjez kapitana, alje apóšni, bjassprečna, nje byŭ u ix apranuty, u praciŭnym vypadku nóhi jahó — damý na Bryh-pljejsje njevysókija — pjeraharadžali-b uvaxód u paradnyja dzvjery, jaki byŭ zusim svabódnym.[original: It appeared incredible that the coat and waistcoat could be seen by mortal eyes without the Captain; but he certainly was not in them, otherwise his legs—the houses in Brig Place not being lofty—would have obstructed the street door, which was perfectly clear.]
** 1939, Adam Stankievič, Biełaruski chryścijanski ruch, Vilnia: Vydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, page 238:Kantrast — heta znača: sastaŭleńnie rečaŭ, paniaćciaŭ, idejaŭ susim praciŭnych, kab, praz pracivienstva i prociŭstaŭleńnie, vydabyć z ich hłybiejsy, svajho rodu novy, sens i značeńnie.Contrast means the composition of things, concepts, and ideas that are entirely opposite. So that, via antithesis and juxtaposition, a deeper novel meaning and significance can be derived from them.
* disgusting, repulsive, nasty
    Synonyms: агі́дны (ahídny), бры́дкі (brýdki)
** 1938 [1848], Charles Dickens, anonymous translator, Домбі і сын, Minsk: ДВБ, translation of Dombey and Son, page 300:— Дарагі мой Домбі, — адказвала Клеапатра, — тысячу разоў дзякую за вашу добрую думку. Я баялася, што вы ад'язджаеце з каварным, загадзя абдуманым намерам, як кажуць праціўныя юрысты — гэтыя жудасныя людзі! — асудзіць мяне на поўную адзіноту.— Darahi moj Dómbi, — adkazvala Kljeapatra, — tysjaču razóŭ dzjakuju za vašu dóbruju dumku. Ja bajalasja, što vy adʺjazdžajecje z kavarnym, zahadzja abdumanym namjeram, jak kažucʹ praciŭnyja jurysty — hetyja žudasnyja ljudzi! — asudzicʹ mjanje na póŭnuju adzinótu.[original: "My dear Dombey," returned Cleopatra, "a thousand thanks for your good opinion. I feared you were going, with malice aforethought, as the dreadful lawyers say—those horrid proses!—to condemn me to utter solitude."]

#### Declension
### References

* Bulyka, A. M., editor (2009), “противный”, in Гістарычны слоўнік беларускай мовы [Historical Dictionary of the Belarusian Language] (in Belarusian), numbers 29 (пристрастный – ракъ), Minsk: Belaruskaia navuka, →ISBN, page 254
* “праціўны”, in Skarnik's Belarusian dictionary (in Belarusian), based on Kandrat Krapiva's Explanatory Dictionary of the Belarusian Language (1977-1984)
* “праціўны” in Belarusian–Russian dictionaries and Belarusian dictionaries at slounik.org