# gabháil
## Irish
### Alternative forms

* goil (Connacht)
* gabháilt (Munster)

### Etymology

From Old Irish gabál, from Proto-Celtic *gabaglā; compare Welsh gafael. By surface analysis, gabh +‎ -áil, though this verbal noun itself is the origin of the suffix -áil.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /ɡvˠɑːlʲ(tʲ)/
* (Connacht) IPA: /ˈɡɔwɑːlʲ/
* (Ulster) IPA: (“yeast”) /ˈɡɔːlʲ/; (verbal noun of gabh) /ɡɔlʲ/, /ɡɔlˠ/, /ɡɔl̪ˠ/

### Noun

gabháil f (genitive singular gabhála, nominative plural gabhálacha)
* verbal noun of gabh
* catch, seizure, capture; assumption (of authority); occupation (of territory); acceptance; undertaking; tolerance
* fitting, adjustment; yoke, harness; attire; control; prop, support
* (music, poetry) rendering
* barm, yeast, leaven
    Synonym: giosta

#### Declension

Third declension

#### Derived terms

* gabhálach (“taking, catching; receptive; contagious; gripping, grasping, occupying; possessive, avaricious”)
* gabhálacht (“receptiveness, receptivity; contagiousness; graspingness, avarice”)

### Verb

gabháil (present analytic gabhálann, future analytic gabhálfaidh, verbal noun gabháil, past participle gabháilte) (transitive)
* take
* arrest

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | gabhálaim | gabhálann tú; gabhálair$^†$ | gabhálann sé, sí | gabhálaimid | gabhálann sibh | gabhálann siad; gabhálaid$^†$ | a ghabhálann; a ghabhálas / a ngabhálann* | gabháiltear |
| indicative | past | ghabháil mé; ghabhálas | ghabháil tú; ghabhálais | ghabháil sé, sí | ghabhálamar; ghabháil muid | ghabháil sibh; ghabhálabhair | ghabháil siad; ghabháladar | a ghabháil / ar ghabháil* | gabháladh |
| indicative | past habitual | ghabhálainn / ngabhálainn‡‡ | ghabháilteá / ngabháilteá‡‡ | ghabháladh sé, sí / ngabháladh sé, sí‡‡ | ghabhálaimis; ghabháladh muid / ngabhálaimis‡‡; ngabháladh muid‡‡ | ghabháladh sibh / ngabháladh sibh‡‡ | ghabhálaidís; ghabháladh siad / ngabhálaidís‡‡; ngabháladh siad‡‡ | a ghabháladh / a ngabháladh* | ghabháiltí / ngabháiltí‡‡ |
| future | future | gabhálfaidh mé; gabhálfad | gabhálfaidh tú; gabhálfair$^†$ | gabhálfaidh sé, sí | gabhálfaimid; gabhálfaidh muid | gabhálfaidh sibh | gabhálfaidh siad; gabhálfaid$^†$ | a ghabhálfaidh; a ghabhálfas / a ngabhálfaidh* | gabhálfar |
| conditional | conditional | ghabhálfainn / ngabhálfainn‡‡ | ghabhálfá / ngabhálfá‡‡ | ghabhálfadh sé, sí / ngabhálfadh sé, sí‡‡ | ghabhálfaimis; ghabhálfadh muid / ngabhálfaimis‡‡; ngabhálfadh muid‡‡ | ghabhálfadh sibh / ngabhálfadh sibh‡‡ | ghabhálfaidís; ghabhálfadh siad / ngabhálfaidís‡‡; ngabhálfadh siad‡‡ | a ghabhálfadh / a ngabhálfadh* | ghabhálfaí / ngabhálfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go ngabhála mé; go ngabhálad$^†$ | go ngabhála tú; go ngabhálair$^†$ | go ngabhála sé, sí | go ngabhálaimid; go ngabhála muid | go ngabhála sibh | go ngabhála siad; go ngabhálaid$^†$ | — | go ngabháiltear |
| subjunctive | past | dá ngabhálainn | dá ngabháilteá | dá ngabháladh sé, sí | dá ngabhálaimis; dá ngabháladh muid | dá ngabháladh sibh | dá ngabhálaidís; dá ngabháladh siad | — | dá ngabháiltí |
| imperative | imperative | gabhálaim | gabháil | gabháladh sé, sí | gabhálaimis | gabhálaigí; gabhálaidh$^†$ | gabhálaidís | — | gabháiltear |
| verbal noun | verbal noun | gabháil | gabháil | gabháil | gabháil | gabháil | gabháil | gabháil | gabháil |
| past participle | past participle | gabháilte | gabháilte | gabháilte | gabháilte | gabháilte | gabháilte | gabháilte | gabháilte |
*indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### References

* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 80, page 43
* ↑ Finck, F. N. (1899) Die araner mundart (in German), volume II, Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 128
* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 27, page 14

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “gabháil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “gabháil”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “gabháil”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024