# แม่
## Thai
### Etymology

From Proto-Tai *meːᴮ (“mother”). Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩵, Lao ແມ່ (mǣ), Lü ᦶᦙᧈ (mae¹), Shan မႄႈ (māae), Ahom 𑜉𑜦𑜧 (mē), Bouyei meeh, Zhuang meh.

### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | แม่ æ m ˋ |
| Romanization | Paiboon | mɛ̂ɛ |
| Romanization | Royal Institute | mae |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /mɛː˥˩/ |
* This entry needs an audio pronunciation. If you are a native speaker with a microphone, please record this word. The recorded pronunciation will appear here when it's ready.

### Noun

แม่ • (mɛ̂ɛ)
* mother:
** female parent, mother-in-law, or person regarded as a female parent.
*** 1292, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:
    พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง
       pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong
       My father is clept Si Inthrathit. My mother is clept Nang Sueang. My elder brother is clept Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women.
** (chiefly in combination or as modifier) female parent of an animal.
    แม่แมว
       mɛ̂ɛ mɛɛo
       mother cat
    แม่ไก่
       mɛ̂ɛ gài
       mother hen
* female head, chief, or leader; woman in charge; woman in authority.
* (slang) celebrated woman, trans woman, or effeminate man.
* body of water, as river, canal, etc.
* used as a term of address or title
** used as a term of address to or title for a female parent, mother-in-law, or person regarded as a female parent, and used by such person to refer to oneself.
*** 2019 October 17, admin06, “สยาม ธีรวุฒิ: จากลูกชายของแม่ สู่ 'ศัตรูของชาติ' และการเดินทางเพื่อตามหาความยุติธรรม”, in ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน‎, Bangkok: ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, retrieved 2020-05-09:
    แม่ไปขอความช่วยเหลือจากกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ เจ้าหน้าที่พูดกับแม่ว่า เรื่องยังอยู่ระหว่างคัดกรอง...อย่าพูดเรื่องสยามหายไป เดี๋ยวประเทศจะเสียชื่อเสียง...น้ำตาแม่ตกเลย ห่วงภาพลักษณ์ประเทศ แล้วลูกของฉันที่หายไปล่ะ
       mɛ̂ɛ bpai kɔ̌ɔ kwaam-chûai-lʉ̌ʉa jàak grom kúm-krɔɔng sìt-tí lɛ́ sěe-rii-pâap · jâao-nâa-tîi pûut gàp mɛ̂ɛ wâa · rʉ̂ʉang yang yùu rá-wàang kát-grɔɔng ... yàa pûut rʉ̂ʉang sà-yǎam hǎai bpai · dǐao bprà-têet jà sǐia chʉ̂ʉ-sǐiang ... nám-dtaa mɛ̂ɛ dtòk ləəi · hùuang pâap-lák bprà-têet · lɛ́ɛo lûuk kɔ̌ɔng chǎn tîi hǎai bpai lâ
       I went to seek help from the Rights and Liberties Protection Department. [Its] officials spoke to me that [my] case was pending review...[and told me] not to speak [to the foreign media] about Sayam going missing, otherwise the country would lose its face... My tears dropped at that instant. [They] cared about the image of the country. And what about my child that went missing?
** used as a term of address to or title for a woman in authority, goddess, or royal woman, and used by such person to refer to oneself.
** (slang) used as a term of address to or title for a celebrated woman, trans woman, or effeminate man, and used by such person to refer to oneself.
** used as a familiar or affectionate term of address to or title for a young or younger woman.
** used as a term of address to or title for any woman.
*** 2018 May 12, ศัลยา, 05:17 from the start, in บุพเพสันนิวาส เวอร์ชันจัดเต็ม EP.1 ตอนที่ 2/3 (บุพเพสันนิวาส)‎, episode 1, spoken by คุณหญิงจำปา (ชไมพร จตุรภุช), กรุงเทพฯ: ช่อง 3, retrieved 2021-04-01:
    แม่การะเกดเป็นหลานของท่านเจ้าคุณที่นั่งเมืองพระพิษณุโลก
       mɛ̂ɛ gaa-rá-gèet bpen lǎan kɔ̌ɔng tâan jâo-kun tîi nâng mʉʉang prá pít-sà-nú-lôok
       Mae Karaket is a granddaughter of His Excellency, who ruleth Phra Phitsanulok City.
*** 2013 May 11, กองบรรณาธิการ วอยซ์ทีวี, “แม่พลอยคือคนโง่ จากปากคำของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช”, in วอยซ์ทีวี‎, Bangkok: วอยซ์ทีวี, retrieved 2020-02-22:
    แม่พลอยเป็นคนที่ไม่มีสิทธิของผู้หญิงเลย ไม่เคยเรียก ไม่เคยร้อง แล้วแม่พลอยนี่เป็นคนที่เชยที่สุด คุณจะว่านางเอกก็นางเอก แต่เป็นคนเชยที่สุด
       mɛ̂ɛ plɔɔi bpen kon tîi mâi mii sìt-tí kɔ̌ɔng pûu-yǐng ləəi · mâi kəəi rîiak · mâi kəəi rɔ́ɔng · lɛ́ɛo mɛ̂ɛ plɔɔi nîi bpen kon tîi chəəi tîi-sùt · kun jà wâa naang-èek gɔ̂ naang-èek · dtɛ̀ɛ bpen kon chəəi tîi-sùt
       Mae Phloi is a person who has no women's right at all. [She]'s never commanded, [and she]'s never demanded. And this Mae Phloi is the most unfashionable person. You may consider [her to be] a heroine, as [she's actually] a heroine. But [she]'s the most unfashionable person.
** used as a title for a body of water, as river, canal, etc.
    แม่สาย
       mɛ̂ɛ sǎai
       Sai River
    แม่ปิง
       mɛ̂ɛ bping
       Ping River
    แม่โขง
       mɛ̂ɛ kǒong
       Khong River (Mekong River)
* used as a modifier
** used as a modifier to indicate femininity.
    แม่สื่อ
       mɛ̂ɛ sʉ̀ʉ
       female matchmaker
    แม่ครัว
       mɛ̂ɛ kruua
       female cook
** (irrespective of the sex) used as a modifier to indicate charge, leadership, supremacy, superiority, or principality.
    กฎหมายแม่
       gòt-mǎai mɛ̂ɛ
       primary legislation (literally) mother legislation
    บริษัทแม่
       bɔɔ-rí-sàt mɛ̂ɛ
       parent company (literally) mother company
    แม่ทัพ
       mɛ̂ɛ táp
       commander of an armed force (literally) mae of an armed force
    แม่กอง
       mɛ̂ɛ gɔɔng
       chairperson of a committee (literally) mae of a committee
    แม่กุญแจ
       mɛ̂ɛ gun-jɛɛ
       master key (literally) mother key
* (grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:
** the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);
** the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);
** the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);
** the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);
** the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);
** the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);
** the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);
** the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);
** the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.

#### Synonyms

* ชนนี
* ชเนตตี
* นนทลี
* มดาย
* ม้า (máa)
* มาดา
* มาตฤ
* มาตา
* มาตุ (maa-dtù)
* มาตุรงค์
* มาตุเรศ
* มารดร
* มารดา (maan-daa)
* มาตรา (mâat-dtraa)

#### Antonyms

* พ่อ (pɔ̂ɔ)

#### Derived terms

* เจ้าแม่
* ชะแม่
* ตัวแม่ (dtuua-mɛ̂ɛ)
* ภาษาแม่ (paa-sǎa-mɛ̂ɛ)
* แม่กระชังก้นรั่ว
* แม่กระชังหน้าใหญ่
* แม่กระแชง
* แม่กระได
* แม่กอง (mɛ̂ɛ-gɔɔng)
* แม่กองธรรมสนามหลวง
* แม่กองบาลีสนามหลวง
* แม่กุญแจ (mɛ̂ɛ-gun-jɛɛ)
* แม่คุณ
* แม่คู่
* แม่แคร่
* แม่ง (mɛ̂ng)
* แม่งาน
* แม่เจ้า
* แม่เจ้าประคุณ
* แม่เจ้าเรือน
* แม่เจ้าโว้ย
* แม่ชี
* แม่ซื้อ (mɛ̂ɛ-sʉ́ʉ)
* แม่เดาะคันชั่ง
* แม่เตาไฟ
* แม่ทัพ (mɛ̂ɛ-táp)
* แม่ท่า
* แม่นม (mɛ̂ɛ-nom)
* แม่นั่งภาวนา
* แม่นาง (mɛ̂ɛ-naang)
* แม่น้ำ (mɛ̂ɛ-náam)
* แม่บท (mɛ̂ɛ-bòt)
* แม่บันได
* แม่บ้าน (mɛ̂ɛ-bâan)
* แม่เบี้ย (mɛ̂ɛ-bîia)
* แม่ปะ
* แม่แปรก
* แม่ผัว (mɛ̂ɛ-pǔua)
* แม่ฝา
* แม่พระ
* แม่พระคงคา
* แม่พระธรณี
* แม่พิมพ์ (mɛ̂ɛ-pim)
* แม่เพลง
* แม่โพสพ
* แม่ฟ้าหลวง
* แม่มด (mɛ̂ɛ-mót)
* แม่ม่าย (mɛ̂ɛ-mâai)
* แม่ม่ายทรงเครื่อง
* แม่ม่ายผัวร้าง
* แม่ไม้ (mɛ̂ɛ-máai)
* แม่ยก
* แม่ยกครัวลงล่าง
* แม่ยั่วเมือง
* แม่ย่างม้าเหาะ
* แม่ย่านาง
* แม่ยาย (mɛ̂ɛ-yaai)
* แม่ย้าว
* แม่ร้า
* แม่ร้าง
* แม่รีแม่แรด
* แม่เรือน
* แม่เรือน
* แม่แรง (mɛ̂ɛ-rɛɛng)
* แม่ลาย
* แม่เล้า (mɛ̂ɛ-láo)
* แม่เลี้ยง (mɛ̂ɛ-líiang)
* แม่วี
* แม่ศรี
* แม่สามี (mɛ̂ɛ-sǎa-mii)
* แม่สายบัวแต่งตัวค้าง
* แม่สี
* แม่สื่อ (mɛ̂ɛ-sʉ̀ʉ)
* แม่สื่อแม่ชัก ไม่ได้เจ้าตัวเอาวัวพันหลัก
* แม่สื่อแม่ชัก
* แม่หญิง
* แม่หญิงแม่หยัง
* แม่หนัก
* แม่หนู
* แม่หยัว
* แม่หยั่วเมือง
* แม่หินบด
* แม่เหย้าแม่เรือน
* แม่เหล็ก (mɛ̂ɛ-lèk)
* แม่อยู่หัว (mɛ̂ɛ-yùu-hǔua)