# ատրճան
## Armenian
### Alternative forms

* ատրաճան (atračan)

### Etymology

Of the same ultimate Middle Iranian origin as ատրճանակ (atrčanak). See it for more.

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɑtəɾˈt͡ʃɑn/, [ɑtəɾt͡ʃɑ́n]
* (Western Armenian) IPA: /ɑdəɾˈd͡ʒɑn/, [ɑdəɾd͡ʒɑ́n]

### Noun

ատրճան • (atrčan)
* (obsolete) a sort of long gun, probably musket
** 1772, Zakʻaria Alekʻsanean (translator), Girkʻ hrašicʻ [Book of Miracles] page 587, (in Google Books):Եւ ապա ՚ի բաց ձգեալ զայն, էառ զատրաճան իւր, այ՟ զթիւֆէնկն, և եդեալ ի նմ՟ վառօթ և զկապար մի մեծ, դատարկեաց զայն ՚ի կուրծս կնոջն։Ew apa ’i bacʻ jgeal zayn, ēaṙ zatračan iwr, ay. ztʻiwfēnkn, ew edeal i nm. vaṙōtʻ ew zkapar mi mec, datarkeacʻ zayn ’i kurcs knoǰn.
** 1805, Łukas Inčičean, Ašxarhagrutʻiwn čʻoricʻ masancʻ ašxarhi, Asioy, Ewropoy, Apʻrikoy ew Amerikoy [Geography of Four Continents: Asia, Europe, Africa and America] part 2, volume 4, page 320, (in Google Books):Զէնք հետևակ զօրաց են սաղաւարտ, վահան, երկու թուր, մի սուին և ատրճան, այն է՝ թիւֆէնկ։ Իսկ հեծել՟ք յոտից մինչև ՚ի գլուխ զրահաւոր են, և ունին ատրճանակ․ այն է՝ փիշտով, նետ, նիզակ և թուր։Zēnkʻ hetewak zōracʻ en saławart, vahan, erku tʻur, mi suin ew atrčan, ayn ē, tʻiwfēnk. Isk hecel.kʻ yoticʻ minčʻew ’i glux zrahawor en, ew unin atrčanak; ayn ē, pʻištov, net, nizak ew tʻur.The munitions of the infantry are the helmet, shield, two swords, one սուին (suin) and atrčan, i.e. a musket [Ottoman Turkish تفنك (tüfenk)]. Whereas the cavalrymen are armoured from top to toe and have an atrčanak, i.e. a pistol, an arrow, spear and a sword.

#### Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | ատրճան (atrčan) | ատրճաններ (atrčanner) |
| dative | ատրճանի (atrčani) | ատրճանների (atrčanneri) |
| ablative | ատրճանից (atrčanicʻ) | ատրճաններից (atrčannericʻ) |
| instrumental | ատրճանով (atrčanov) | ատրճաններով (atrčannerov) |
| locative | ատրճանում (atrčanum) | ատրճաններում (atrčannerum) |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | ատրճանը/ատրճանն (atrčanə/atrčann) | ատրճանները/ատրճաններն (atrčannerə/atrčannern) |
| dative | ատրճանին (atrčanin) | ատրճաններին (atrčannerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | ատրճանս (atrčans) | ատրճաններս (atrčanners) |
| dative | ատրճանիս (atrčanis) | ատրճաններիս (atrčanneris) |
| ablative | ատրճանիցս (atrčanicʻs) | ատրճաններիցս (atrčannericʻs) |
| instrumental | ատրճանովս (atrčanovs) | ատրճաններովս (atrčannerovs) |
| locative | ատրճանումս (atrčanums) | ատրճաններումս (atrčannerums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | ատրճանդ (atrčand) | ատրճաններդ (atrčannerd) |
| dative | ատրճանիդ (atrčanid) | ատրճաններիդ (atrčannerid) |
| ablative | ատրճանիցդ (atrčanicʻd) | ատրճաններիցդ (atrčannericʻd) |
| instrumental | ատրճանովդ (atrčanovd) | ատրճաններովդ (atrčannerovd) |
| locative | ատրճանումդ (atrčanumd) | ատրճաններումդ (atrčannerumd) |

#### Derived terms

* ատրաճանավոր (atračanavor)

#### Related terms

* ատրճանակ (atrčanak)

### Further reading

* Galfayean (Lusinean), Ambrosios (1900) “arquebuse”, in Nor baṙgirkʻ patkerazard fransahay [Nouveau dictionnaire illustré français–arménien]‎, volume I, Paris: Typographie Morris père et fils, page 164c