# อุปกรณ์
## Thai
### Etymology

From Pali upakaraṇa (“accessory”), from upa (“secondary; subordinate”) + karaṇa (“making; creation; production; etc”); or from Sanskrit उपकरण (upakaraṇa, idem), from उप (upa, idem) + करण (karaṇa, idem); equivalent to Thai อุป (ùp-bpà-) +‎ กรณ์. Cognate with Lao ອຸປະກອນ (ʼu pa kǭn), Old Khmer upakaraṇa (“assistance, support; instrument, equipment; etc”); Modern Khmer ឧបករណ៍ (ʼupaʼkɑɑ).

### Pronunciation

| Orthographic | Orthographic | อุปกรณ์ ɒ u p k r ɳ ʻ | อุปกรณ์ ɒ u p k r ɳ ʻ |
| Phonemic | Phonemic | อุ-ปะ-กอน ɒ u – p a – k ɒ n | อุบ-ปะ-กอน ɒ u ɓ – p a – k ɒ n |
| Romanization | Paiboon | ù-bpà-gɔɔn | ùp-bpà-gɔɔn |
| Romanization | Royal Institute | u-pa-kon | up-pa-kon |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /ʔu˨˩.pa˨˩.kɔːn˧/ | /ʔup̚˨˩.pa˨˩.kɔːn˧/ |

### Noun

อุปกรณ์ • (ù-bpà-gɔɔn)
* accessory: supplementary part or object (as of a car, appliance, etc).
* equipment; implement; instrument; tool; utensil.
* (property law) accessory: thing joined to another thing as an ornament or to render it more perfect, such as the halter of a horse, the frame of a picture, the keys of a house, etc.
** 1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย‎, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:
    มาตรา ๑๔๗ อุปกรณ์ หมายความว่า สังหาริมทรัพย์ซึ่งโดยปกตินิยมเฉพาะถิ่นหรือโดยเจตนาชัดแจ้งของเจ้าของทรัพย์ที่เป็นประธาน เป็นของใช้ประจำอยู่กับทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นอาจิณ เพื่อประโยชน์แก่การจัดดูแล ใช้สอย หรือรักษาทรัพย์ที่เป็นประธาน และเจ้าของทรัพย์ได้นำมาสู่ทรัพย์ที่เป็นประธานโดยการนำมาติดต่อ หรือปรับเข้าไว้ หรือทำโดยประการอื่นใดในฐานะเป็นของใช้ประกอบกับทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น
       mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sìi-sìp jèt · ù-bpà-gɔɔn · mǎai-kwaam wâa · sǎng-hǎa-rí-má-sáp sʉ̂ng dooi bpà-gà-dtì ní-yom chà-pɔ́ tìn rʉ̌ʉ dooi jèet-dtà-naa chát-jɛ̂ɛng kɔ̌ɔng jâo-kɔ̌ɔng sáp tîi bpen bprà-taan · bpen kɔ̌ɔng chái bprà-jam yùu gàp sáp tîi bpen bprà-taan bpen aa-jin · pʉ̂ʉa bprà-yòot gɛ̀ɛ gaan-jàt duu-lɛɛ · chái-sɔ̌i · rʉ̌ʉ rák-sǎa sáp tîi bpen bprà-taan · lɛ́ jâao kɔ̌ɔng sáp dâai nam maa sùu sáp tîi bpen bprà-taan dooi gaan-nam maa dtìt-dtɔ̀ɔ · rʉ̌ʉ bpràp kâo wái · rʉ̌ʉ tam dooi bprà-gaan ʉ̀ʉn dai nai tǎa-ná bpen kɔ̌ɔng chái bprà-gɔ̀ɔp gàp sáp tîi bpen bprà-taan nán
       Section 147 Accessory means a movable thing which, according to a usual local custom or to the clear intention of the owner of the principal thing, is an item regularly used together with the principal thing for the purpose of managing, using, or preserving the principal thing, and [which] the owner of the thing has, by addition, adjustment, or any other means, brought to the principal thing as an item [which must be] used together with the principal thing.
    อุปกรณ์ที่แยกออกจากทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นการชั่วคราวก็ยังไม่ขาดจากการเป็นอุปกรณ์ของทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น
       ù-bpà-gɔɔn tîi yɛ̂ɛk ɔ̀ɔk jàak sáp tîi bpen bprà-taan bpen gaan chûua-kraao gɔ̂ yang mâi kàat jàak gaan-bpen ù-bpà-gɔɔn kɔ̌ɔng sáp tîi bpen bprà-taan nán
       An accessory which is separated from the principal thing temporarily is not [thereby] deprived of the quality of being an accessory to such principal thing.
* (contract law) accessory: expense customarily supplementary to the freight.
** 1929 January 1, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย‎, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:
    มาตรา ๖๑๑ อันว่าอุปกรณ์แห่งค่าระวางพาหนะนั้น ได้แก่ ค่าใช้จ่ายอย่างใด ๆ ตามจารีตประเพณีอันผู้ขนส่งได้เสียไปโดยควรในระหว่างขนส่ง
       mâat-dtraa · hòk-rɔ́ɔi sìp èt · an-wâa ù-bpà-gɔɔn hɛ̀ng kâa-rá-waang-paa-hà-ná nán · dâai-gɛ̀ɛ · kâa-chái-jàai yàang dai dai dtaam jaa-rîit-bprà-pee-nii an pûu-kǒn-sòng dâai sǐia bpai dooi kuuan nai rá-wàang kǒn-sòng
       Section 611 As for the accessories of the freight, they include customary expenses of whatever kind which the carrier has duly incurred in the course of the carriage.
    มาตรา ๖๒๓ ความรับผิดของผู้ขนส่งย่อมสุดสิ้นลงในเมื่อผู้รับตราส่งได้รับเอาของไว้แล้วโดยไม่อิดเอื้อนและได้ใช้ค่าระวางพาหนะกับทั้งอุปกรณ์เสร็จแล้ว
       mâat-dtraa · hòk-rɔ́ɔi yîi-sìp sǎam · kwaam-ráp-pìt kɔ̌ɔng pûu-kǒn-sòng yɔ̂m sùt-sîn long nai mʉ̂ʉa pûu-ráp-dtraa-sòng dâai ráp ao kɔ̌ɔng wái lɛ́ɛo dooi mâi ìt-ʉ̂ʉan lɛ́ dâai chái kâa-rá-waang-paa-hà-ná gàp-táng ù-bpà-gɔɔn sèt lɛ́ɛo
       Section 623 The liability of a carrier does come to an end when the consignee has already received and accepted the goods without objection and has completely paid the freight as well as the accessories.
* (obligation law) accessory: supplementary obligation, performance, or payment.
** 1929 January 1, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย‎, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:
    มาตรา ๖๘๕ ถ้าเมื่อบังคับตามสัญญาค้ำประกันนั้น ผู้ค้ำประกันไม่ชำระหนี้ทั้งหมดของลูกหนี้ รวมทั้งดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน และอุปกรณ์ด้วยไซร้ หนี้ยังเหลืออยู่เท่าใด ท่านว่า ลูกหนี้ยังคงรับผิดต่อเจ้าหนี้ในส่วนที่เหลือนั้น
       mâat-dtraa · hòk-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa · tâa mʉ̂ʉa bang-káp dtaam sǎn-yaa kám-bprà-gan nán · pûu-kám-bprà-gan mâi cham-rá nîi táng-mòt kɔ̌ɔng lûuk-nîi · ruuam-táng dɔ̀ɔk-bîia · kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn · lɛ́ ù-bpà-gɔɔn dûai sái · nîi yang lʉ̌ʉa yùu tâo dai · tâan wâa · lûuk-nîi yang kong ráp-pìt dtɔ̀ɔ jâao-nîi nai sùuan tîi lʉ̌ʉa nán
       Section 685 If, on enforcement of the contract of suretyship, the surety does not pay the whole debt of the debtor as well as the interest, compensation, and accessories, LORD says the debtor is still liable to the creditor for the remaining part of that debt, [irrespective of] how much it is left.

### Adjective

อุปกรณ์ • (ù-bpà-gɔɔn)
* (law) accessory: supplementary, subsidiary, secondary, supplementary, or subordinate.
** 1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย‎, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:
    มาตรา ๑๙๓/๒๖ เมื่อสิทธิเรียกร้องส่วนที่เป็นประธานขาดอายุความ ให้สิทธิเรียกร้องส่วนที่เป็นอุปกรณ์นั้นขาดอายุความด้วย แม้ว่าอายุความของสิทธิเรียกร้องส่วนที่เป็นอุปกรณ์นั้นจะยังไม่ครบกำหนดก็ตาม
       mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi gâao-sìp sǎam / yîi-sìp hòk · mʉ̂ʉa sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng sùuan tîi bpen bprà-taan kàat aa-yú-kwaam · hâi sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng sùuan tîi bpen ù-bpà-gɔɔn nán kàat aa-yú-kwaam dûai · mɛ́ɛ wâa aa-yú-kwaam kɔ̌ɔng sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng sùuan tîi bpen ù-bpà-gɔɔn nán jà yang mâi króp gam-nòt gɔ̂ɔ-dtaam
       Section 193/26 When the principal part of a claim is barred by prescription, the accessory part of that claim shall also be barred by prescription, even though the period of prescription [specifically provided] for the accessory part of such claim has not yet been fulfilled.
** 1929 January 1, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย‎, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:
    มาตรา ๗๑๕ ทรัพย์สินซึ่งจำนองย่อมเป็นประกันเพื่อการชำระหนี้กับทั้งค่าอุปกรณ์ต่อไปนี้...
       mâat-dtraa · jèt-rɔ́ɔi sìp hâa · sáp-sǐn sʉ̂ng jam-nɔɔng yɔ̂m bpen bprà-gan pʉ̂ʉa gaan-cham-rá nîi gàp-táng kâa ù-bpà-gɔɔn dtɔ̀ɔ-bpai-níi ...
       Section 715 The property mortgaged does serve as security for the payment of the debt as well as the following accessory charges...
    ให้ผู้จำนองเช่นว่านั้นหลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ยและค่าสินไหมทดแทนซึ่งลูกหนี้ค้างชำระ ตลอดจนค่าภาระติดพันอันเป็นอุปกรณ์แห่งหนี้รายนั้น
       hâi pûu-jam-nɔɔng chên wâa nán lùt-pón jàak kwaam-ráp-pìt nai dɔ̀ɔk-bîia lɛ́ kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn sʉ̂ng lûuk-nîi káang cham-rá · dtà-lɔ̀ɔt-jon kâa-paa-rá-dtìt-pan an bpen ù-bpà-gɔɔn hɛ̀ng nîi raai nán
       Such mortgagor shall be discharged from the liability for the interest and compensation pending payment by the debtor, including the encumbered charges which are accessory to that debt.
    มาตรา ๗๕๘ ผู้รับจำนำชอบที่จะยึดของจำนำไว้ได้ทั้งหมดจนกว่าจะได้รับชำระหนี้และค่าอุปกรณ์ครบถ้วน
       mâat-dtraa · jèt-rɔ́ɔi hâa-sìp bpɛ̀ɛt · pûu-ráp-jam-nam chɔ̂ɔp tîi jà yʉ́t kɔ̌ɔng jam-nam wái dâai táng-mòt jon-gwàa jà dâai ráp cham-rá nîi lɛ́ kâa ù-bpà-gɔɔn króp-tûuan
       Section 758 The mortgagee is entitled to retain the mortgaged thing in whole until he receives the complete payment of the debt and accessory charges.