# sábháil
## Irish
### Etymology

From Middle English saven, sauven (from Old French sauver, from Late Latin salvō) + -áil. Compare Scottish Gaelic sàbhail.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /sˠɑːˈvˠɑːlʲtʲ/ (corresponding to the form sábháilt)
* (Connacht) IPA: /ˈsˠɑːwɑːlʲ/
* (Ulster) IPA: /ˈsˠaːwælʲ/

### Verb

sábháil (present analytic sábhálann, future analytic sábhálfaidh, verbal noun sábháil, past participle sábháilte)
* to save, rescue, deliver
* to preserve, secure
* (agriculture, of crops) to harvest
* (sports) to save, make a save
    Synonym: sáraigh

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | sábhálaim | sábhálann tú; sábhálair$^†$ | sábhálann sé, sí | sábhálaimid | sábhálann sibh | sábhálann siad; sábhálaid$^†$ | a shábhálann; a shábhálas / a sábhálann* | sábháiltear |
| indicative | past | shábháil mé; shábhálas | shábháil tú; shábhálais | shábháil sé, sí | shábhálamar; shábháil muid | shábháil sibh; shábhálabhair | shábháil siad; shábháladar | a shábháil / ar shábháil* | sábháladh |
| indicative | past habitual | shábhálainn / sábhálainn‡‡ | shábháilteá / sábháilteá‡‡ | shábháladh sé, sí / sábháladh sé, sí‡‡ | shábhálaimis; shábháladh muid / sábhálaimis‡‡; sábháladh muid‡‡ | shábháladh sibh / sábháladh sibh‡‡ | shábhálaidís; shábháladh siad / sábhálaidís‡‡; sábháladh siad‡‡ | a shábháladh / a sábháladh* | shábháiltí / sábháiltí‡‡ |
| future | future | sábhálfaidh mé; sábhálfad | sábhálfaidh tú; sábhálfair$^†$ | sábhálfaidh sé, sí | sábhálfaimid; sábhálfaidh muid | sábhálfaidh sibh | sábhálfaidh siad; sábhálfaid$^†$ | a shábhálfaidh; a shábhálfas / a sábhálfaidh* | sábhálfar |
| conditional | conditional | shábhálfainn / sábhálfainn‡‡ | shábhálfá / sábhálfá‡‡ | shábhálfadh sé, sí / sábhálfadh sé, sí‡‡ | shábhálfaimis; shábhálfadh muid / sábhálfaimis‡‡; sábhálfadh muid‡‡ | shábhálfadh sibh / sábhálfadh sibh‡‡ | shábhálfaidís; shábhálfadh siad / sábhálfaidís‡‡; sábhálfadh siad‡‡ | a shábhálfadh / a sábhálfadh* | shábhálfaí / sábhálfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go sábhála mé; go sábhálad$^†$ | go sábhála tú; go sábhálair$^†$ | go sábhála sé, sí | go sábhálaimid; go sábhála muid | go sábhála sibh | go sábhála siad; go sábhálaid$^†$ | — | go sábháiltear |
| subjunctive | past | dá sábhálainn | dá sábháilteá | dá sábháladh sé, sí | dá sábhálaimis; dá sábháladh muid | dá sábháladh sibh | dá sábhálaidís; dá sábháladh siad | — | dá sábháiltí |
| imperative | imperative | sábhálaim | sábháil | sábháladh sé, sí | sábhálaimis | sábhálaigí; sábhálaidh$^†$ | sábhálaidís | — | sábháiltear |
| verbal noun | verbal noun | sábháil | sábháil | sábháil | sábháil | sábháil | sábháil | sábháil | sábháil |
| past participle | past participle | sábháilte | sábháilte | sábháilte | sábháilte | sábháilte | sábháilte | sábháilte | sábháilte |
*indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### Noun

sábháil f (genitive singular sábhála)
* verbal noun of sábháil
* rescue, deliverance
* preservation, security
* (sports, etc.) save
    Synonym: sárú
* (agriculture, of crops) harvesting
    Synonyms: baint an fhómhair, déanamh an fhómhair, buaint, buainteoireacht, fómhar, baint

#### Declension

Third declension

#### Alternative forms

* sábháilt (Munster)

#### Derived terms

* crios sábhála

### References

* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 185, page 93
* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 77, page 33

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “sábháil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN