# tnúth
## Irish
### Etymology

From Middle Irish tnúth.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /t̪ˠn̪ˠuː/
* (Connacht, Ulster) IPA: /t̪ˠɾˠuː/

### Noun

tnúth m (genitive singular tnútha)
* envy
* longing, desire, hopeful expectation
** 1939, Peig Sayers, “Inghean an Cheannaidhe”, in Marie-Louise Sjoestedt, Description d’un parler irlandais de Kerry (Bibliothèque de l'École des Hautes Études; 270) (overall work in French), Paris: Librairie Honoré Champion, page 193:Ní raibh aon fhear óg uasal timpall ná go raibh ag tnúth le Máire Bhán a dh’fhagháil le pósadh, ach ni raibh aon mhaith d’aoinne bheith á lorg.There was no young gentleman around who wasn’t longing to get Máire Bhán in marriage, but it was no use to anyone to ask her.
* verbal noun of tnúth

#### Declension

Third declension

#### Derived terms

* tnúthach

### Verb

tnúth (present analytic tnúthann, future analytic tnúthfaidh, verbal noun tnúth, past participle tnúite)
* to envy
* to long for, desire, expect hopefully

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | tnúthaim | tnúthann tú; tnúthair$^†$ | tnúthann sé, sí | tnúthaimid | tnúthann sibh | tnúthann siad; tnúthaid$^†$ | a thnúthann; a thnúthas / a dtnúthann* | tnútar |
| indicative | past | thnúth mé; thnúthas | thnúth tú; thnúthais | thnúth sé, sí | thnúthamar; thnúth muid | thnúth sibh; thnúthabhair | thnúth siad; thnúthadar | a thnúth / ar thnúth* | tnúthadh |
| indicative | past habitual | thnúthainn / dtnúthainn‡‡ | thnútá / dtnútá‡‡ | thnúthadh sé, sí / dtnúthadh sé, sí‡‡ | thnúthaimis; thnúthadh muid / dtnúthaimis‡‡; dtnúthadh muid‡‡ | thnúthadh sibh / dtnúthadh sibh‡‡ | thnúthaidís; thnúthadh siad / dtnúthaidís‡‡; dtnúthadh siad‡‡ | a thnúthadh / a dtnúthadh* | thnútaí / dtnútaí‡‡ |
| future | future | tnúthfaidh mé; tnúthfad | tnúthfaidh tú; tnúthfair$^†$ | tnúthfaidh sé, sí | tnúthfaimid; tnúthfaidh muid | tnúthfaidh sibh | tnúthfaidh siad; tnúthfaid$^†$ | a thnúthfaidh; a thnúthfas / a dtnúthfaidh* | tnúthfar |
| conditional | conditional | thnúthfainn / dtnúthfainn‡‡ | thnúthfá / dtnúthfá‡‡ | thnúthfadh sé, sí / dtnúthfadh sé, sí‡‡ | thnúthfaimis; thnúthfadh muid / dtnúthfaimis‡‡; dtnúthfadh muid‡‡ | thnúthfadh sibh / dtnúthfadh sibh‡‡ | thnúthfaidís; thnúthfadh siad / dtnúthfaidís‡‡; dtnúthfadh siad‡‡ | a thnúthfadh / a dtnúthfadh* | thnúthfaí / dtnúthfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go dtnútha mé; go dtnúthad$^†$ | go dtnútha tú; go dtnúthair$^†$ | go dtnútha sé, sí | go dtnúthaimid; go dtnútha muid | go dtnútha sibh | go dtnútha siad; go dtnúthaid$^†$ | — | go dtnútar |
| subjunctive | past | dá dtnúthainn | dá dtnútá | dá dtnúthadh sé, sí | dá dtnúthaimis; dá dtnúthadh muid | dá dtnúthadh sibh | dá dtnúthaidís; dá dtnúthadh siad | — | dá dtnútaí |
| imperative | imperative | tnúthaim | tnúth | tnúthadh sé, sí | tnúthaimis | tnúthaigí; tnúthaidh$^†$ | tnúthaidís | — | tnútar |
| verbal noun | verbal noun | tnúth | tnúth | tnúth | tnúth | tnúth | tnúth | tnúth | tnúth |
| past participle | past participle | tnúite | tnúite | tnúite | tnúite | tnúite | tnúite | tnúite | tnúite |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “tnúth, tnúd”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “tnúth”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN