# ม้า
## Thai
### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | ม้า m ˆ ā |
| Romanization | Paiboon | máa |
| Romanization | Royal Institute | ma |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /maː˦˥/ |

### Etymology 1

From Proto-Tai *maːꟲ (“horse”), from Middle Chinese 馬 (MC maeX). Cognate with Northern Thai ᨾ᩶ᩣ, Khün ᨾ᩶ᩣ, Lao ມ້າ (mā), Lü ᦙᦱᧉ (maa²), Tai Dam ꪣ꫁ꪱ, Tai Dón ꪝꪱꫂ, Shan မႃႉ (mâ̰a), Tai Nüa ᥛᥣᥳ (mȧa), Aiton မႃ (mā), Phake မႃ (mā), Ahom 𑜉𑜠 (ma), 𑜉𑜡 (mā) or 𑜉𑜡𑜠 (māa), Zhuang max. Compare Proto-Be *maʔᴰ². Doublet of เบ๊ (bée).

#### Noun

ม้า • (máa)
* (zoology) (classifier ตัว)
** (classifier ตัว in general or ม้า for government-registered ones) horse: the mammal Equus caballus of the family Equidae.
** (ปู~) any of various crabs of the genus Portunus, the family Portunidae.
** (ปลา~) Boeseman croaker: the fish Boesemania microlepis of the family Sciaenidae.
* seat with legs. (classifier ตัว)
* (chess) knight. (classifier ตัว)
* (colloquial) Clipping of หน้าม้า (nâa-máa, “hair fringe”).
* (colloquial) Clipping of หน้าม้า (nâa-máa, “claque; shill”). (classifier คน)
* (colloquial) Clipping of ยาม้า (yaa-máa, “ya ma, a type of addictive drug”). (classifier เม็ด)

##### Synonyms

* ดุรงค์
* ตุรงค์
* พาชี (paa-chii)
* มโนมัย
* มะเมีย (má-miia)
* สินธพ
* สินธวะ
* แสะ (sɛ̀)
* หัย (hǎi)
* อัศวะ (àt-sà-wá)
* อัสดร (àt-sà-dɔɔn)
* อัสสะ
* อาชา (aa-chaa)
* อาชาไนย
* ผมม้า
* หน้าม้า (nâa-máa)
* ยาบ้า (yaa-bâa)
* ยาม้า (yaa-máa)

##### Derived terms

* กำลังม้า
* เกือกม้า (gʉ̀ʉak-máa)
* ขาม้า
* ขาวม้า
* ขี้ข้าม้าครอก
* ขี้ม้า
* ขี่ม้าขาว (kìi-máa-kǎao)
* ขี่ม้าตีคลี
* ขี่ม้าเลียบค่าย
* ขี่ม้าส่งเมือง
* คอม้า
* คู่ม้า
* โคกม้า
* แชงม้า
* ทหารม้า
* ทางม้าลาย (taang-máa-laai)
* ปากม้า
* ปากม้า
* ผมม้า
* ม้าใช้ (máa-chái)
* ม้าดีดกะโหลก
* ม้าต้น
* ม้าเทศ
* ม้าน้ำ (máa-náam)
* ม้ามืด (máa-mʉ̂ʉt)
* ม้าเร็ว (máa-reo)
* ม้าลาย (máa-laai)
* ม้าลาย (máa-laai)
* ยาม้า (yaa-máa)
* เยี่ยวม้า
* รถม้า (rót-máa)
* แรงม้า (rɛɛng-máa)
* หน้าม้า (nâa-máa)

#### Proper noun

ม้า • (máa)
* (astronomy) (classifier ดวง) (ดาว~) Beta Arietis.

##### Synonyms

* คอม้า
* คู่ม้า
* อัศวยุช
* อัศวินี (àt-sà-wí-nii)
* อัสสนี

#### See also

Chess pieces in Thai · ตัวหมากรุก (dtuua màak-rúk) (layout · text) :
| คิง (king) ขุน (kǔn) | ควีน (kwiin) เม็ด (mét) | เรือ (rʉʉa) | บิชอป (bì-chɔ́p) โคน (koon) | อัศวิน (àt-sà-win) ม้า (máa) | เบี้ย (bîia) |

### Etymology 2

From corruption of ไหม (mǎi).

#### Particle

ม้า • (máa)
* (childish) Alternative form of ไหม (mǎi)

### Etymology 3

Possibly from Hokkien 媽／妈 (má, “mother”).

#### Noun

ม้า • (máa)
* (colloquial, used amongst Chinese people) mother; also used as a term of address to or title for such person, and used by such person to refer to oneself.
** 2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:28 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม)‎, spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
    ม้า สายแล้วม้า ม้ายังไม่ตื่นอีกหรอ
       máa · sǎai lɛ́ɛo máa · máa yang mâi dtʉ̀ʉn ìik rɔ̌ɔ
       Ma! [It's] late [in the morning] now, Ma! Why haven't you got up yet?
** 2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 1:21 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม)‎, spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
    นี่ม้าไม่ได้ฝันไปใช่ไหม
       nîi máa mâi dâai fǎn bpai châi mǎi
       I am not dreaming, right?
** 2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 3:43 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม)‎, spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
    ม้าอยากคุยกับแกสองคนนะ
       máa yàak kui gàp gɛɛ sɔ̌ɔng kon ná
       I want to talk with you two.

##### Synonyms

See แม่ (mɛ̂ɛ).