# արագիլ
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian արագիլ (aragil).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɑɾɑˈɡil/, [ɑɾɑɡíl]
* (Western Armenian) IPA: /ɑɾɑˈkil/, [ɑɾɑkʰíl]
* Audio (Eastern Armenian):(file)
* Hyphenation: ա‧րա‧գիլ

### Noun

արագիլ • (aragil)
* stork (bird of the family Ciconiidae)

#### Declension

i-type, animate (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | արագիլ (aragil) | արագիլներ (aragilner) |
| dative | արագիլի (aragili) | արագիլների (aragilneri) |
| ablative | արագիլից (aragilicʻ) | արագիլներից (aragilnericʻ) |
| instrumental | արագիլով (aragilov) | արագիլներով (aragilnerov) |
| locative | — | — |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | արագիլը/արագիլն (aragilə/aragiln) | արագիլները/արագիլներն (aragilnerə/aragilnern) |
| dative | արագիլին (aragilin) | արագիլներին (aragilnerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | արագիլս (aragils) | արագիլներս (aragilners) |
| dative | արագիլիս (aragilis) | արագիլներիս (aragilneris) |
| ablative | արագիլիցս (aragilicʻs) | արագիլներիցս (aragilnericʻs) |
| instrumental | արագիլովս (aragilovs) | արագիլներովս (aragilnerovs) |
| locative | — | — |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | արագիլդ (aragild) | արագիլներդ (aragilnerd) |
| dative | արագիլիդ (aragilid) | արագիլներիդ (aragilnerid) |
| ablative | արագիլիցդ (aragilicʻd) | արագիլներիցդ (aragilnericʻd) |
| instrumental | արագիլովդ (aragilovd) | արագիլներովդ (aragilnerovd) |
| locative | — | — |

## Old Armenian
### Etymology

The origin is uncertain. Perhaps ultimately from Sumerian 𒀀𒊏𒀝𒄃𒄷 (a-ra-ak-gilim$^{mušen}$ /⁠arikgilim, arakgilim⁠/, “a kind of long-legged bird”, literally “stork cross (holding leg in cross posture)”), from 𒀀𒊏𒀝𒄷 (a-ra-ak$^{mušen}$ /⁠arak⁠/, “stork”) and 𒄃 (gilim, “barrier, bolt; to lie across; to be entwined; to entwine, twist; to block”). Note also Classical Syriac ܗܪܓܠܐ (/⁠hrglʾ⁠/, “stork”), Assyrian Neo-Aramaic ܗܪܓܠܐ (hargālā, “stork”); Bengali হাড়গিলা (haṛgila), Hindi हड़गिल्ला (haṛgillā, “argala, greater adjutant”). In view of the Indian words, it is interesting that Middle Armenian րաքիլ (rakʻil) refers to a bird from India.

### Noun

արագիլ • (aragil)
* stork (bird of the family Ciconiidae) or heron (bird of the family Ardeidae)
    Synonyms: տառեղն (taṙełn), ասիդ (asid)
** 5th century, Bible, Leviticus 11.19:[…] եւ արագիլ (var. խարագուլ) եւ քարարդ, եւ որ ինչ նման իցէ նոցա, եւ յոպոպ, եւ չիղջ […][…] ew aragil (var. xaragul) ew kʻarard, ew or inčʻ nman icʻē nocʻa, ew yopop, ew čʻiłǰ […]Translation by Brenton Septuagint Translation […] and the heron, and the lapwing, and the like to it, and the hoopoe and the bat […]
** 5th century, Bible, Deuteronomy 14.15:եւ զջայլամն եւ զբու եւ զճայ եւ զարագիլ։ew zǰaylamn ew zbu ew zčay ew zaragil.Translation by Brenton Septuagint Translationand the sparrow, and the owl, and the seamew, and the heron
** 5th century, Bible, Psalms 103.17:Անդ թռչունք երկնից ձագս հանցեն, եւ բոյն արագլի ապաւէն է նոցա։And tʻṙčʻunkʻ erknicʻ jags hancʻen, ew boyn aragli apawēn ē nocʻa.Translation by Brenton Septuagint TranslationThere the sparrows will build their nests; and the house of the heron takes the lead among them.
** 6th century, Philo of Alexandria, Yałags tasn banicʻn [De Specialibus Legibus III, De Decalogo] :Արագլաց որ ծերունիքն են, անդէն կան մնան ի բոյնս, ոչ կարացեալք թռչել․Araglacʻ or cerunikʻn en, andēn kan mnan i boyns, očʻ karacʻealkʻ tʻṙčʻel;

#### Usage notes

In the Bible, translates Ancient Greek ἐρῳδιός (erōidiós). Elsewhere, corresponds to πελαργός (pelargós). See the usage note in տառեղն (taṙełn).

#### Descendants

* Armenian: արագիլ (aragil)
* Middle Armenian: արաքիլ (arakʻil), րաքիլ (rakʻil)

### References

* ↑ Sagəzean, Yovh. (1909) “Akʻkʻadean lezu [Akkadian Language]”, in Handes Amsorya‎ (in Armenian), volume 20, number 11, Vienna: Mekhitarist Press, page 335
* ↑ Karst, Josef (1911) “Zur ethnischen Stellung der Armenier”, in Nersēs Akinean, editor, Huschardzan: Festschrift aus Anlass des 100-jahrigen Bestandes der Mechitaristen-Kongregation in Wien (1811–1911), und des 25. Jahrganges der philosophischen Monatsschrift Handes amsorya (1887–1911) (in German), Vienna: Mekhitarist Press, page 402
* ↑ Ġapʻancʻyan, Grigor (1945) Ara Geġecʻki paštamunkʻə [The Worship of Ara the Beautiful] (in Armenian), Yerevan: Academy Press, page 139
* ↑ Payne Smith, Robert (1879–1901) Thesaurus Syriacus (in Latin), Oxford: Clarendon Press, column 1050
* ↑ “hrgl”, in The Comprehensive Aramaic Lexicon Project, Cincinnati: Hebrew Union College, 1986–, retrieved 2020-02-23
* ↑ “ܗܪܓܠܐ”, in Sureth Dictionary, Association Assyrophile de France, 2020 February 23 (last accessed)
* ↑ Ġazaryan, Ṙuben, Avetisyan, Henrik (2009) “րաքիլ”, in Miǰin hayereni baṙaran [Dictionary of Middle Armenian] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, page 770b
* ↑ Zēytʻunean A. S., editor (1993), Girkʻ Łewtacʻwocʻ [Book of Leviticus] (Hay hnaguyn tʻargmanakan hušarjanner; 4)‎, Antelias: Holy See of Cilicia, critical text, page 85

### Further reading

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836) “արագիլ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume I, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 337c
* Ačaṙean, Hračʻeay (1971) “արագիլ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume I, Yerevan: University Press, pages 292–293, connecting with πελαργός (pelargós)
* Fournet, Arnaud (2013) “About the Vocalic System of Armenian Words of Substratic Origin”, in Archív Orientalni‎, volume 81, number 2, page 4 of 207–222
* Greppin, John A. C. (1983) “An Etymological Dictionary of the Indo-European Components of Armenian”, in Bazmavep‎, volume 141, numbers 1–4, Venice, page 307
* Ġazarean, Ṙubēn (2000) “արագիլ”, in G. B. Tʻosunean, editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, page 200a
* J̌ahukyan, Geworg (1987) Hayocʻ lezvi patmutʻyun; naxagrayin žamanakašrǰan [History of the Armenian language: The Pre-Literary Period]‎ (in Armenian), Yerevan: Academy Press, page 311
* J̌ahukyan, Geworg (2010) “արագիլ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 83b
* Lagarde, Paul de (1877) Armenische Studien (in German), Göttingen: Dieterich, § 225, page 19, connecting with πελαργός (pelargós)
* Martirosyan, Hrach (2008) Studies in Armenian etymology : with special emphasis on dialects and culture Indo-European heritage (Doctoral thesis)‎, Leiden University, pages 125–127
* Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, page 938
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “արագիլ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 69b
* Witczak, K. T. (1999) “Studies in Armenian etymology (1-30)”, in Studia etymologica Cracoviensia‎, number 4, page 182