# ร้อง
## Thai
### Etymology

From Proto-Southwestern Tai *rɔːŋꟲ⁴ (“to shout; to cry”). Cognate with Isan ฮ้อง (hɔɔŋ⁵), Lao ຮ້ອງ (hǭng), Northern Thai ᩁᩬ᩶ᨦ (hɔɔŋ⁶), Khün ᩁᩬ᩶ᨦ (hɔɔŋ⁶), Lü ᦣᦸᧂᧉ (hoang²), Tai Dam ꪭ꫁ꪮꪉ (ꞌhọng), Shan ႁွင်ႉ (hâ̰ung), Tai Nüa ᥞᥩᥒᥳ (hȯang), Khamti ꩭွင်ႇ, Phake ꩭွင် (hoṅ), Ahom 𑜍𑜨𑜂𑜫 (roṅ), Zhuang rongx.

### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | ร้อง r ˆ ɒ ŋ |
| Romanization | Paiboon | rɔ́ɔng |
| Romanization | Royal Institute | rong |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /rɔːŋ˦˥/ |

### Verb

ร้อง • (rɔ́ɔng) (abstract noun การร้อง)
* to utter or emit loud sounds: to cry, to roar, etc.
** 1681, “พระราชพงษาวดาร”, in พระราชพงษาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ไทย, published 1907, page 10:
    ช้างต้นพระฉัททันต์ไล่ร้องเปนเสียงสังข์ อนึ่ง ประตูไพชยนต์ร้องเปนอุบาทว์
       cháang dtôn prá chàt-tan lâi rɔ́ɔng bpen sǐiang sǎng · à-nʉ̀ng · bprà-dtuu pai-chá-yon rɔ́ɔng bpen ù-bàat
       The royal elephant Phra Chatthan kept trumpeting like the sounds of a conch. Moreover, the Gate of Phaichayon groaned as an ill omen.
** 1995, เหม เวชกร, “ผีปอบ”, in เปิดกรุผีไทย, volume 2, กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า, →ISBN, page 107:
    แมวร้อง...อยู่หลังบ้าน...นกแสกบินร้องข้ามหลังคา...ผมใจหายวูบ...
       mɛɛo rɔ́ɔng ... yùu lǎng bâan ... nók sɛ̀ɛk bin rɔ́ɔng kâam lǎng-kaa ... pǒm jai-hǎai wûup ...
       A cat cried ... behind the house. ... A barn owl flew screaming over the roof. ... Fleetingly, I was startled ...
* to call or say loudly: to cry, to shout, to yell, etc.
** 1912, “แผ่นดินที่ ๑๖ ขุนวรวงษาธิราช”, in ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, editor, พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 1, กรุงเทพฯ, page 23:
    ขุนวรวงษาธิราชร้องไปว่า เรือใครตรงเข้ามา ขุนพิเรนทรเทพก็ร้องตอบไปว่า กูจะมาเอาชีวิตเองทั้งสอง
       kǔn wɔɔ-rá wong-sǎa-tí-râat rɔ́ɔng bpai wâa · rʉʉa krai dtrong kâo maa · kǔn pí-reen têep gɔ̂ rɔ́ɔng dtɔ̀ɔp bpai wâa · guu jà maa ao chii-wít eng táng sɔ̌ɔng
       Khun Worawongsathirat cried out to [them]: "Whose boats are heading towards [us]?" Khun Phirenthep then shouted in reply to [him]: "I am here to take the lives of you two!"
** 1956, เมธาธิบดี (สาตร สุทธเสถียร), พระยา, “เด็กจับตั๊กแตน”, in นิทานอีสป, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, page 10:
    แมลงป่องเห็นดังนั้นก็...ร้องว่า "เฮ้ย อย่าซุกซน...
       má-lɛɛng-bpɔ̀ng hěn dang-nán gɔ̂ ... rɔ́ɔng wâa · “hə́əi · yàa súk-son ...
       Seeing so, the scorpion cried: "Hey! Don't be nasty! ...
* to cry; to weep.
* to complain; to file (a complaint or the like).
** 1868, บรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค), สมเด็จเจ้าพระยา, “ประกาศว่าด้วยทาษลูกหนี้ไม่มีเงินดอกเบี้ยเสียแก่เจ้าหนี้นายเงินก็เฆี่ยนลดเงินดอกเบี้ย ๓ ทีต่อตำลึง”, in ประชุมกฎหมายประจำศก, volume 8, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เดลิเมล์, published 1935, page 18:
    ไม่มีเงินดอกเบี้ยจะเสียให้นายเงิน จึ่งมาร้องฎีกา
       mâi mii ngən dɔ̀ɔk-bîia jà sǐia hâi naai-ngəən · jʉ̀ng maa rɔ́ɔng dii-gaa
       Having no money to pay the interest to the money master, [they] then came [and] submitted [these] memorials.
* to request, to apply; to ask, to beg.
** 2011 July 11, “อดีตนักศึกษารามฯ ร้องศาลให้เลือกตั้งเป็นโมฆะ”, in ประชาไท‎, กรุงเทพฯ: ประชาไท, retrieved 2022-07-24:
    อดีตนักศึกษารามฯ ร้องศาลให้เลือกตั้งเป็นโมฆะ
       à-dìit nák-sʉ̀k-sǎa raam · rɔ́ɔng sǎan hâi lʉ̂ʉak-dtâng bpen moo-ká
       A former student of Ram[khamhaeng University] applies to a court for [a declaration that] the election is void.
** 2017 October 30, ธนเวศม์ สัญญานุจิต, “อัยการเกาหลีใต้ร้องศาลให้ตัดสินจำคุกประธานบริษัทยักษ์ใหญ่ 10 ปี พร้อมปรับเงิน 89 ล้านดอลลาร์สหรัฐ”, in สำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์‎, กรุงเทพฯ: กรมประชาสัมพันธ์, archived from the original on 24 July 2022:
    อัยการเกาหลีใต้ร้องศาลให้ตัดสินจำคุกประธานบริษัทยักษ์ใหญ่
       ai-yá-gaan gao-lǐi-dtâai rɔ́ɔng sǎan hâi dtàt-sǐn jam-kúk bprà-taan bɔɔ-rí-sàt yák-yài
       South Korean prosecuting attorney requests court to sentence gigantic company president to imprisonment
* to sing; to chant.
* (of a song) to say; to state; to be sung.
** 2021 July 25, สมาชิกหมายเลข 1930593, “เพลงโฆษณาเลย์ ที่มีเป๊กกับ บิวกิ้น ร้องว่าอะไร”, in พันทิป‎, กรุงเทพฯ: พันทิป, retrieved 2022-07-24:
    เพลงโฆษณาเลย์...ร้องว่าอะไร
       pleeng kôot-sà-naa lee ... rɔ́ɔng wâa à-rai
       What does the Lay's commercial song ... say?

#### Derived terms

* กรีดร้อง (grìit-rɔ́ɔng)
* ขอร้อง (kɔ̌ɔ-rɔ́ɔng)
* ขับร้อง (kàp-rɔ́ɔng)
* คำร้อง (kam-rɔ́ɔng)
* นักร้อง (nák-rɔ́ɔng)
* เนื้อร้อง (nʉ́ʉa-rɔ́ɔng)
* ป่าวร้อง
* ผู้ถูกร้อง
* ผู้ร้อง
* ฟ้องร้อง (fɔ́ɔng-rɔ́ɔng)
* ร้องขอ
* ร้องป่าว
* ร้องเพลง (rɔ́ɔng-pleeng)
* ร้องฟ้อง
* ร้องรำ
* ร้องรำทำเพลง
* ร้องเรียก (rɔ́ɔng-rîiak)
* ร้องเรียน (rɔ́ɔng-riian)
* ร้องแรก
* ร้องแรกแหกกระเชอ
* ร้องสอด
* ร้องห่ม
* ร้องห่มร้องไห้
* ร้องไห้ (rɔ́ɔng-hâai)
* ร่ำร้อง
* รำร้อง
* เรียกร้อง (rîiak-rɔ́ɔng)
* ละครร้อง (lá-kɔɔn-rɔ́ɔng)
* หวีดร้อง
* โห่ร้อง