# ครอง
## Thai
### Etymology

From Old Khmer គ្រោង (groṅa) or គ្រង (graṅa, “to rule, to administer; to protect, to watch over”). Cognate with Modern Khmer គ្រង (krɔɔng).

### Pronunciation

| Orthographic | Orthographic | ครอง g r ɒ ŋ |
| Phonemic | Phonemic | คฺรอง g ̥ r ɒ ŋ |
| Romanization | Paiboon | krɔɔng |
| Romanization | Royal Institute | khrong |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /kʰrɔːŋ˧/ |

### Verb

ครอง • (krɔɔng) (abstract noun การครอง)
* to rule; to administer; to govern.
** 1510, “จารึกฐานพระอิศวรเมืองกำแพงเพชร”, in ประชุมจดหมายเหตุ สมัยอยุธยา, volume 1, พระนคร: สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, published 1967, page 28:
    ให้ครองสัตว์สี่ตีนสองตีนในเมืองกำแพงเพชร
       hâi krɔɔng sàt sìi dtiin sɔ̌ɔng dtiin nai mʉʉang gam-pɛɛng-pét
       so that [he] reigns over two-footed [and] four-footed creatures in the town of Kamphaeng Phet.
** 1855, “แผ่นดินสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 1, กรุงเทพฯ: n.p., published 1912, page 14:
    ให้ขึ้นไปครองเมืองพระพิศณุโลก
       hâi kʉ̂n bpai krɔɔng mʉʉang prá pít-sà-nú-lôok
       [and] ordered [him] to go up to [and] rule the town of Phra Phitsanulok.
* to own; to possess; to occupy.
** 1860, คทาธรธรณินทร์ (เยีย), เจ้าพระยา, “พงศาวดารเมืองพระตะบอง”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 16, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1932, page 1:
    ให้เจ้าองค์รามน้องต่างมารดาขึ้นครองราชสมบัติ
       hâi jâao ong raam nɔ́ɔng dtàang maan-daa kʉ̂n krɔɔng râat-chá-sǒm-bàt
       [He] allowed Chao Ong Ram, [his] younger brother of different mother, to ascend [and] assume the seat of royalty.
** 1922 September 14, อุดมราชภักดี (โถ สุจริตกุล), พระยา, “กฎธานิโยปการ พระพุทธศักราช ๒๔๖๕”, in ธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาล พระพุทธศักราช ๒๔๖๕, n.p., page 22:
    ผู้ที่ครองเคหสถานอันรวมอยู่ในขอบเขตที่ดิน...
       pûu tîi krɔɔng kee-hà-sà-tǎan an ruuam yùu nai kɔ̀ɔp-kèet tîi-din ...
       The person who owns a place of dwelling which is included in the land boundaries ...
* (used of a priest) to don; to dress; to wear.
** 1932 December 18, “การฉลองรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 49, number 0D, page 3199:
    สมเด็จพระสังฆราชเจ้า...ออกไปครองผ้าเสร็จกลับมานั่งเหนืออาสน
       sǒm-dèt prá sǎng-ká-râat-jâao ... ɔ̀ɔk bpai krɔɔng pâa sèt glàp maa nâng nʉ̌ʉa àat
       His Holiness the Prince-Patriarch ... went out to put on the robe. Having finished [this, he] returned to sit upon [his] pulpit.
** 1962, ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย, องคุลิมาล, 3rd edition, พระนคร: ไทยวัฒนาพานิช, page 23:
    พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือบาตรครองจีวรเข้าสู่หมู่บ้าน
       prá-pûu-mii-prá-pâak-jâao song tʉ̌ʉ bàat krɔɔng jii-wɔɔn kâo sùu mùu-bâan
       The Blessed One, carrying an alms bowl [and] wearing the saffron robe, came into the village.
* to maintain; to support; to sustain.
** 1956 November 15, “ประมวลกฎหมายอาญา ภาค ๓”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 73, number 95A, page 166:
    ผู้ใดเสพย์สุรา...จน...ครองสติไม่ได้ขณะอยู่ในถนนสาธารณะ...
       pûu dai sèep sù-raa ... jon ... krɔɔng sà-dtì mâi dâai kà-nà yùu nai tà-nǒn sǎa-taa-rá-ná ...
       Whoever consumes liquor ... to the point of ... being unable to maintain consciousness whilst being on a public road ...
* to maintain, conduct, or manage (someone or something in a certain way or condition).

#### Derived terms

* ครองชีพ
* ครองรัก
* ครองเรือน
* ครองสติ
* ครอบครอง (krɔ̂ɔp-krɔɔng)
* คุ้มครอง (kúm-krɔɔng)
* คู่ครอง
* ถือครอง
* ปกครอง (bpòk-krɔɔng)
* ยึดครอง (yʉ́t-krɔɔng)