# чысціць
## Belarusian
### Alternative forms

* чы́сьціць (čýsʹcicʹ) — Taraškievica orthography
* čyścić — Łacinka (Belarusian Latin alphabet)

### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *čìstiti. By surface analysis, чы́сты (čýsty) +‎ -іць (-icʹ). Cognate with Russian чи́стить (čístitʹ) and Ukrainian чи́стити (čýstyty).

### Pronunciation

* IPA: [ˈt͡ʂɨsʲt͡sʲit͡sʲ]
* Rhymes: -ɨsʲt͡sʲit͡sʲ
* Hyphenation: чыс‧ціць

### Verb

чы́сціць • (čýscicʹ) impf (perfective пачы́сціць)
* (transitive) to clean
** 1931 [1921], Jaroslav Hašek, translated by Міхась Зарэцкі, У тыле (Прыгоды ўдалага ваякі Швэйка; 1), Minsk: ДВБ, translation of Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války (in Czech), page 67:Зьявілася і зубная шчотка з надпісам „Viribis unitus“, каб кожны, хто будзе чысьціць ёй зубы, не забываўся на Аўстрыю.Zʹjavilasja i zubnaja ščótka z nadpisam „Viribis unitus“, kab kóžny, xto budzje čysʹcicʹ joj zuby, nje zabyvaŭsja na Aŭstryju.Revealed next was a toothbrush with the inscription „Viribus unitis“, so that anyone who used it to brush their teeth wouldn't forget Austria.
** 1938 [1883], Robert Louis Stevenson, anonymous translator, Востраў скарбаў, Minsk: ДВБ, translation of Treasure Island, page 91:Перад ім нерухома ляжаў Том. Але забойца нават не глядзеў на яго. Ён чысціў свой акрываўлены нож пучком травы.Pjerad im njeruxóma ljažaŭ Tom. Alje zabójca navat nje hljadzjeŭ na jahó. Jon čysciŭ svoj akryvaŭljeny nož pučkóm travy.[original: Just before him Tom lay motionless upon the sward; but the murderer minded him not a whit, cleansing his blood-stained knife the while upon a wisp of grass.]
** 1938 [1883], Robert Louis Stevenson, anonymous translator, Востраў скарбаў, Minsk: ДВБ, translation of Treasure Island, page 166:Папугай сядзеў на плячы ў Доўгага Джона і чысціў дзюбай пер'і.Papuhaj sjadzjeŭ na pljačy ŭ Dóŭhaha Džóna i čysciŭ dzjubaj pjerʺi.[original: The parrot sat, preening her plumage, on Long John's shoulder.]
* (transitive, colloquial) to remove peels, scales, skin (from vegetables, fruits, fish, etc.)
** 1940 [1882], Mark Twain, translated by Janka Maŭr, Прынц і жабрак, Minsk: ДВБ, translation of The Prince and the Pauper, page 136:Яна пасадзіла яго, паміж іншым, разам з дзяўчынкамі чысціць зімовыя яблыкі;Jana pasadzila jahó, pamiž inšym, razam z dzjaŭčynkami čyscicʹ zimóvyja jablyki;[original: Then she set him and the little girls to paring some winter apples;]
* (transitive, colloquial, figuratively) to cleanse, purge (make an inspection for the purpose of liberation from harmful, hostile elements)
** 1905 [1850], Janka Kupała, На Палесьсі (Янка Купала. Збор твораў; 6), Менск: ДВБ, translation of Z wrażeń poleskiej podróży by Władysław Syrokomla, published 1932, page 325:Людзі бусла пусьцілі Чысьціць сьвет з брыды ўсякай, Дый ці-ж птушынай сіле Усіх зьнішчыць вужакаў.Ljudzi busla pusʹcili Čysʹcicʹ sʹvjet z brydy ŭsjakaj, Dyj ci-ž ptušynaj silje Usix zʹniščycʹ vužakaŭ.People sent that stork To purge the world from all fiends, But the bird's power is hardly enough To exterminate all reptiles.
* (transitive, colloquial, figuratively) to rob, steal
* (transitive, intransitive, colloquial, figuratively) to quarrel, swear
    Synonym: ла́яць (lájacʹ)
** 1928, Jakub Kołas, Першы заработак (Якуб Колас. Збор твораў; 1), Менск: ДВБ, page 217:Стала бацьку чысьціць маці І крычаць за сына.Stala bacʹku čysʹcicʹ maci I kryčacʹ za syna.The mother began scolding the father And yelling to defend her son.
** 1932 [1926], Uładzimir Žyłka, Слова пра Якуба Шэлю, Менск: ДВБ, translation of Słowo o Jakóbie Szeli by Bruno Jasieński, page 45:Доўга лаяў па-нямецку І па-польску чысьціў, Аж дрыжалі ў доме шыбы, Як асіны лісьце.Dóŭha lajaŭ pa-njamjecku I pa-pólʹsku čysʹciŭ, Až dryžali ŭ dómje šyby, Jak asiny lisʹcje.He was continuously cursing in German And swearing in Polish, Even the windows were shaking in the house, Like aspen leaves.
** 1949, Ілья Данілавіч Гурскі, Хлеб, Мінск: ДВБ, page 14:Ну і чысціць ён мяне… І, прызнацца, баліць…Nu i čyscicʹ jon mjanje… I, pryznacca, balicʹ…Wow, he's badmouthing me now… And, admittedly, this hurts…

#### Conjugation
### References

* “чысціць”, in Skarnik's Belarusian dictionary (in Belarusian), based on Kandrat Krapiva's Explanatory Dictionary of the Belarusian Language (1977-1984)
* “чысціць” in Belarusian–Russian dictionaries and Belarusian dictionaries at slounik.org