# ażby
## Old Polish
### Etymology

From aż +‎ -by. First attested in the 14th century.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /aʒʲbɨ/
* IPA: (15th CE) /aʒʲbɨ/

### Conjunction

ażby
* (attested in Lesser Poland) (In unreal clauses) until
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 93, 13:Blogoslawoni czlowek, iegosz ti navczisz, gospodne, y s twego zakona navczisz gy. By vcogil iemu ote dnow zlich, aszbi v[o]copan bil grzesznemu dol (ut mitiges ei a diebus malis, donec fodiatur peccatori fovea)[Błogosławiony człowiek, jegoż ty nauczysz, Gospodnie, i z twego zakona nauczysz ji. By ukojił jemu ote dniow złych, ażby u[o]kopan był grzesznemu doł (ut mitiges ei a diebus malis, donec fodiatur peccatori fovea)]
* in order to, so that
** 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XXII, page 247:Chcze on, bichom mi tako wnątrz syą przecziwyenstwu radowaly, aschbichom y zewnątrz tho pocazowaly ludzem[Chce on, bychom my tako wnątrz się przeciwieństwu radowali, ażbychom i zewnątrz to pokazowali ludziem]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 32, 5:Poszylacz nynye w poselstwye k tobye, ku panu swemu, azbi[ch] nalazl myloszcz przed twym oblyczym (mittoque nunc legationem ad dominum meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo)[Posyłam ninie w poselstwie k tobie, ku Panu swemu, ażby[ch] nalazł miłość przed twym obliczym (mittoque nunc legationem ad Dominum meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo)]
* (In unreal clauses) if
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 236:Nie może nikt tych znamion czynić, ktore ty czynisz, ażby bog s nim był (nemo... potest haec signa facere, quae tu facis, nisi fuerit deus cum eo Jo 3, 2)[Nie może nikt tych znamion czynić, ktore ty czynisz, ażby Bog s nim był (nemo... potest haec signa facere, quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo Jo 3, 2)]

#### Descendants

* Polish: ażby (Middle Polish)

### References

* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “ażby”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

## Polish
### Alternative forms

* ażeby

### Etymology

Inherited from Old Polish ażby. By surface analysis, aż +‎ -by.

### Pronunciation

* (Middle Polish) IPA: /ˈaʐbɨ/

### Conjunction

ażby
* (Middle Polish) (In unreal clauses) until
* (Middle Polish) in order to, so that

### Particle

ażby
* (Middle Polish) question particle

### Further reading

* Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “ażby, ażeby”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]