# ceartaigh
## Irish
### Etymology

From ceart (“correct, right”) +‎ -igh. Compare Manx kiartee.

### Verb

ceartaigh (present analytic ceartaíonn, future analytic ceartóidh, verbal noun ceartú, past participle ceartaithe) (transitive, intransitive)
* correct; rectify, amend; chastise, reprove; adjust
    Synonyms: (correct) beachtaigh, (reprove) spreag
* compose, arrange
    Synonym: cóirigh
* expound
* mend

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | ceartaím | ceartaíonn tú; ceartaír$^†$ | ceartaíonn sé, sí | ceartaímid; ceartaíonn muid | ceartaíonn sibh | ceartaíonn siad; ceartaíd$^†$ | a cheartaíonn; a cheartaíos / a gceartaíonn* | ceartaítear |
| indicative | past | cheartaigh mé; cheartaíos | cheartaigh tú; cheartaís | cheartaigh sé, sí | cheartaíomar; cheartaigh muid | cheartaigh sibh; cheartaíobhair | cheartaigh siad; cheartaíodar | a cheartaigh / ar cheartaigh* | ceartaíodh |
| indicative | past habitual | cheartaínn / gceartaínn‡‡ | cheartaíteá / gceartaíteá‡‡ | cheartaíodh sé, sí / gceartaíodh sé, sí‡‡ | cheartaímis; cheartaíodh muid / gceartaímis‡‡; gceartaíodh muid‡‡ | cheartaíodh sibh / gceartaíodh sibh‡‡ | cheartaídís; cheartaíodh siad / gceartaídís‡‡; gceartaíodh siad‡‡ | a cheartaíodh / a gceartaíodh* | cheartaítí / gceartaítí‡‡ |
| future | future | ceartóidh mé; ceartód; ceartóchaidh mé$^†$ | ceartóidh tú; ceartóir$^†$; ceartóchaidh tú$^†$ | ceartóidh sé, sí; ceartóchaidh sé, sí$^†$ | ceartóimid; ceartóidh muid; ceartóchaimid$^†$; ceartóchaidh muid$^†$ | ceartóidh sibh; ceartóchaidh sibh$^†$ | ceartóidh siad; ceartóid$^†$; ceartóchaidh siad$^†$ | a cheartóidh; a cheartós; a cheartóchaidh$^†$; a cheartóchas$^†$ / a gceartóidh*; a gceartóchaidh*$^†$ | ceartófar; ceartóchar$^†$ |
| conditional | conditional | cheartóinn; cheartóchainn$^†$ / gceartóinn‡‡; gceartóchainn$^†$‡‡ | cheartófá; cheartóchthá$^†$ / gceartófá‡‡; gceartóchthá$^†$‡‡ | cheartódh sé, sí; cheartóchadh sé, sí$^†$ / gceartódh sé, sí‡‡; gceartóchadh sé, sí$^†$‡‡ | cheartóimis; cheartódh muid; cheartóchaimis$^†$; cheartóchadh muid$^†$ / gceartóimis‡‡; gceartódh muid‡‡; gceartóchaimis$^†$‡‡; gceartóchadh muid$^†$‡‡ | cheartódh sibh; cheartóchadh sibh$^†$ / gceartódh sibh‡‡; gceartóchadh sibh$^†$‡‡ | cheartóidís; cheartódh siad; cheartóchadh siad$^†$ / gceartóidís‡‡; gceartódh siad‡‡; gceartóchadh siad$^†$‡‡ | a cheartódh; a cheartóchadh$^†$ / a gceartódh*; a gceartóchadh*$^†$ | cheartófaí; cheartóchthaí$^†$ / gceartófaí‡‡; gceartóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go gceartaí mé; go gceartaíod$^†$ | go gceartaí tú; go gceartaír$^†$ | go gceartaí sé, sí | go gceartaímid; go gceartaí muid | go gceartaí sibh | go gceartaí siad; go gceartaíd$^†$ | — | go gceartaítear |
| subjunctive | past | dá gceartaínn | dá gceartaíteá | dá gceartaíodh sé, sí | dá gceartaímis; dá gceartaíodh muid | dá gceartaíodh sibh | dá gceartaídís; dá gceartaíodh siad | — | dá gceartaítí |
| imperative | imperative | ceartaím | ceartaigh | ceartaíodh sé, sí | ceartaímis | ceartaígí; ceartaídh$^†$ | ceartaídís | — | ceartaítear |
| verbal noun | verbal noun | ceartú | ceartú | ceartú | ceartú | ceartú | ceartú | ceartú | ceartú |
| past participle | past participle | ceartaithe | ceartaithe | ceartaithe | ceartaithe | ceartaithe | ceartaithe | ceartaithe | ceartaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

#### Derived terms

* fabhtcheartaigh (“troubleshoot”)

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “ceartaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “ceartaigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “ceartaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024