# nqanda
## Xhosa
### Verb

-nqânda
* (transitive) to prevent

#### Inflection

This verb needs an inflection-table template.

## Zulu
### Verb

-nqânda
* (transitive) to prevent
* (intransitive) to become curved, to grow twisted

#### Inflection

Tone HH :
| Infinitive | ukunqanda |
| | Positive | Negative |
| Infinitive | ukunqanda | ukunganqandi |
| | Imperative | Imperative |
| | Simple | + object concord |
| Singular | nqanda | -nqande |
| Plural | nqandani | -nqandeni |
| | Present | Present | Present | Present | Present | Present |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngiyanqanda, nginqanda | enginqandayo, enginqanda | nginqanda | anginqandi | enginganqandi | nginganqandi |
| 2nd singular | uyanqanda, unqanda | onqandayo, onqanda | unqanda | awunqandi | onganqandi | unganqandi |
| 1st plural | siyanqanda, sinqanda | esinqandayo, esinqanda | sinqanda | asinqandi | esinganqandi | singanqandi |
| 2nd plural | niyanqanda, ninqanda | eninqandayo, eninqanda | ninqanda | aninqandi | eninganqandi | ninganqandi |
| Class 1 | uyanqanda, unqanda | onqandayo, onqanda | enqanda | akanqandi | onganqandi | enganqandi |
| Class 2 | bayanqanda, banqanda | abanqandayo, abanqanda | benqanda | abanqandi | abanganqandi | benganqandi |
| Class 3 | uyanqanda, unqanda | onqandayo, onqanda | unqanda | awunqandi | onganqandi | unganqandi |
| Class 4 | iyanqanda, inqanda | enqandayo, enqanda | inqanda | ayinqandi | enganqandi | inganqandi |
| Class 5 | liyanqanda, linqanda | elinqandayo, elinqanda | linqanda | alinqandi | elinganqandi | linganqandi |
| Class 6 | ayanqanda, anqanda | anqandayo, anqanda | enqanda | awanqandi | anganqandi | enganqandi |
| Class 7 | siyanqanda, sinqanda | esinqandayo, esinqanda | sinqanda | asinqandi | esinganqandi | singanqandi |
| Class 8 | ziyanqanda, zinqanda | ezinqandayo, ezinqanda | zinqanda | azinqandi | ezinganqandi | zinganqandi |
| Class 9 | iyanqanda, inqanda | enqandayo, enqanda | inqanda | ayinqandi | enganqandi | inganqandi |
| Class 10 | ziyanqanda, zinqanda | ezinqandayo, ezinqanda | zinqanda | azinqandi | ezinganqandi | zinganqandi |
| Class 11 | luyanqanda, lunqanda | olunqandayo, olunqanda | lunqanda | alunqandi | olunganqandi | lunganqandi |
| Class 14 | buyanqanda, bunqanda | obunqandayo, obunqanda | bunqanda | abunqandi | obunganqandi | bunganqandi |
| Class 15 | kuyanqanda, kunqanda | okunqandayo, okunqanda | kunqanda | akunqandi | okunganqandi | kunganqandi |
| Class 17 | kuyanqanda, kunqanda | okunqandayo, okunqanda | kunqanda | akunqandi | okunganqandi | kunganqandi |
| | Recent past | Recent past | Recent past | Recent past | Recent past | Recent past |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | nginqandile, nginqandē | enginqandile, enginqandē | nginqandile, nginqandē | anginqandanga | enginganqandanga | nginganqandanga |
| 2nd singular | unqandile, unqandē | onqandile, onqandē | unqandile, unqandē | awunqandanga | onganqandanga | unganqandanga |
| 1st plural | sinqandile, sinqandē | esinqandile, esinqandē | sinqandile, sinqandē | asinqandanga | esinganqandanga | singanqandanga |
| 2nd plural | ninqandile, ninqandē | eninqandile, eninqandē | ninqandile, ninqandē | aninqandanga | eninganqandanga | ninganqandanga |
| Class 1 | unqandile, unqandē | onqandile, onqandē | enqandile, enqandē | akanqandanga | onganqandanga | enganqandanga |
| Class 2 | banqandile, banqandē | abanqandile, abanqandē | benqandile, benqandē | abanqandanga | abanganqandanga | benganqandanga |
| Class 3 | unqandile, unqandē | onqandile, onqandē | unqandile, unqandē | awunqandanga | onganqandanga | unganqandanga |
| Class 4 | inqandile, inqandē | enqandile, enqandē | inqandile, inqandē | ayinqandanga | enganqandanga | inganqandanga |
| Class 5 | linqandile, linqandē | elinqandile, elinqandē | linqandile, linqandē | alinqandanga | elinganqandanga | linganqandanga |
| Class 6 | anqandile, anqandē | anqandile, anqandē | enqandile, enqandē | awanqandanga | anganqandanga | enganqandanga |
| Class 7 | sinqandile, sinqandē | esinqandile, esinqandē | sinqandile, sinqandē | asinqandanga | esinganqandanga | singanqandanga |
| Class 8 | zinqandile, zinqandē | ezinqandile, ezinqandē | zinqandile, zinqandē | azinqandanga | ezinganqandanga | zinganqandanga |
| Class 9 | inqandile, inqandē | enqandile, enqandē | inqandile, inqandē | ayinqandanga | enganqandanga | inganqandanga |
| Class 10 | zinqandile, zinqandē | ezinqandile, ezinqandē | zinqandile, zinqandē | azinqandanga | ezinganqandanga | zinganqandanga |
| Class 11 | lunqandile, lunqandē | olunqandile, olunqandē | lunqandile, lunqandē | alunqandanga | olunganqandanga | lunganqandanga |
| Class 14 | bunqandile, bunqandē | obunqandile, obunqandē | bunqandile, bunqandē | abunqandanga | obunganqandanga | bunganqandanga |
| Class 15 | kunqandile, kunqandē | okunqandile, okunqandē | kunqandile, kunqandē | akunqandanga | okunganqandanga | kunganqandanga |
| Class 17 | kunqandile, kunqandē | okunqandile, okunqandē | kunqandile, kunqandē | akunqandanga | okunganqandanga | kunganqandanga |
| | Remote past | Remote past | Remote past | Remote past | Remote past | Remote past |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngānqanda | engānqanda | ngānqanda | anginqandanga | enginganqandanga | nginganqandanga |
| 2nd singular | wānqanda | owānqanda | wānqanda | awunqandanga | onganqandanga | unganqandanga |
| 1st plural | sānqanda | esānqanda | sānqanda | asinqandanga | esinganqandanga | singanqandanga |
| 2nd plural | nānqanda | enānqanda | nānqanda | aninqandanga | eninganqandanga | ninganqandanga |
| Class 1 | wānqanda | owānqanda | ānqanda | akanqandanga | onganqandanga | enganqandanga |
| Class 2 | bānqanda | abānqanda | bānqanda | abanqandanga | abanganqandanga | benganqandanga |
| Class 3 | wānqanda | owānqanda | wānqanda | awunqandanga | onganqandanga | unganqandanga |
| Class 4 | yānqanda | eyānqanda | yānqanda | ayinqandanga | enganqandanga | inganqandanga |
| Class 5 | lānqanda | elānqanda | lānqanda | alinqandanga | elinganqandanga | linganqandanga |
| Class 6 | ānqanda | ānqanda | ānqanda | awanqandanga | anganqandanga | enganqandanga |
| Class 7 | sānqanda | esānqanda | sānqanda | asinqandanga | esinganqandanga | singanqandanga |
| Class 8 | zānqanda | ezānqanda | zānqanda | azinqandanga | ezinganqandanga | zinganqandanga |
| Class 9 | yānqanda | eyānqanda | yānqanda | ayinqandanga | enganqandanga | inganqandanga |
| Class 10 | zānqanda | ezānqanda | zānqanda | azinqandanga | ezinganqandanga | zinganqandanga |
| Class 11 | lwānqanda | olwānqanda | lwānqanda | alunqandanga | olunganqandanga | lunganqandanga |
| Class 14 | bānqanda | obānqanda | bānqanda | abunqandanga | obunganqandanga | bunganqandanga |
| Class 15 | kwānqanda | okwānqanda | kwānqanda | akunqandanga | okunganqandanga | kunganqandanga |
| Class 17 | kwānqanda | okwānqanda | kwānqanda | akunqandanga | okunganqandanga | kunganqandanga |
| | Potential | Potential | Potential | Potential | Potential | Potential |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | nginganqanda | — | nginganqanda | ngingenqande | — | ngingenqande |
| 2nd singular | unganqanda | — | unganqanda | ungenqande | — | ungenqande |
| 1st plural | singanqanda | — | singanqanda | singenqande | — | singenqande |
| 2nd plural | ninganqanda | — | ninganqanda | ningenqande | — | ningenqande |
| Class 1 | anganqanda | — | enganqanda | angenqande | — | engenqande |
| Class 2 | banganqanda | — | benganqanda | bangenqande | — | bengenqande |
| Class 3 | unganqanda | — | unganqanda | ungenqande | — | ungenqande |
| Class 4 | inganqanda | — | inganqanda | ingenqande | — | ingenqande |
| Class 5 | linganqanda | — | linganqanda | lingenqande | — | lingenqande |
| Class 6 | anganqanda | — | enganqanda | angenqande | — | engenqande |
| Class 7 | singanqanda | — | singanqanda | singenqande | — | singenqande |
| Class 8 | zinganqanda | — | zinganqanda | zingenqande | — | zingenqande |
| Class 9 | inganqanda | — | inganqanda | ingenqande | — | ingenqande |
| Class 10 | zinganqanda | — | zinganqanda | zingenqande | — | zingenqande |
| Class 11 | lunganqanda | — | lunganqanda | lungenqande | — | lungenqande |
| Class 14 | bunganqanda | — | bunganqanda | bungenqande | — | bungenqande |
| Class 15 | kunganqanda | — | kunganqanda | kungenqande | — | kungenqande |
| Class 17 | kunganqanda | — | kunganqanda | kungenqande | — | kungenqande |
| | Immediate future | Immediate future | Immediate future | Immediate future | Immediate future | Immediate future |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngizonqanda | engizonqanda | ngizonqanda | angizunqanda | engingezunqanda | ngingezunqanda |
| 2nd singular | uzonqanda | ozonqanda | uzonqanda | awuzunqanda | ongezunqanda | ungezunqanda |
| 1st plural | sizonqanda | esizonqanda | sizonqanda | asizunqanda | esingezunqanda | singezunqanda |
| 2nd plural | nizonqanda | enizonqanda | nizonqanda | anizunqanda | eningezunqanda | ningezunqanda |
| Class 1 | uzonqanda | ozonqanda | ezonqanda | akazunqanda | ongezunqanda | engezunqanda |
| Class 2 | bazonqanda | abazonqanda | bezonqanda | abazunqanda | abangezunqanda | bengezunqanda |
| Class 3 | uzonqanda | ozonqanda | uzonqanda | awuzunqanda | ongezunqanda | ungezunqanda |
| Class 4 | izonqanda | ezonqanda | izonqanda | ayizunqanda | engezunqanda | ingezunqanda |
| Class 5 | lizonqanda | elizonqanda | lizonqanda | alizunqanda | elingezunqanda | lingezunqanda |
| Class 6 | azonqanda | azonqanda | ezonqanda | awazunqanda | angezunqanda | engezunqanda |
| Class 7 | sizonqanda | esizonqanda | sizonqanda | asizunqanda | esingezunqanda | singezunqanda |
| Class 8 | zizonqanda | ezizonqanda | zizonqanda | azizunqanda | ezingezunqanda | zingezunqanda |
| Class 9 | izonqanda | ezonqanda | izonqanda | ayizunqanda | engezunqanda | ingezunqanda |
| Class 10 | zizonqanda | ezizonqanda | zizonqanda | azizunqanda | ezingezunqanda | zingezunqanda |
| Class 11 | luzonqanda | oluzonqanda | luzonqanda | aluzunqanda | olungezunqanda | lungezunqanda |
| Class 14 | buzonqanda | obuzonqanda | buzonqanda | abuzunqanda | obungezunqanda | bungezunqanda |
| Class 15 | kuzonqanda | okuzonqanda | kuzonqanda | akuzunqanda | okungezunqanda | kungezunqanda |
| Class 17 | kuzonqanda | okuzonqanda | kuzonqanda | akuzunqanda | okungezunqanda | kungezunqanda |
| | Remote future | Remote future | Remote future | Remote future | Remote future | Remote future |
| | Positive absolute | Positive relative | Positive participial | Negative absolute | Negative relative | Negative participial |
| 1st singular | ngiyonqanda | engiyonqanda | ngiyonqanda | angiyunqanda | engingeyunqanda | ngingeyunqanda |
| 2nd singular | uyonqanda | oyonqanda | uyonqanda | awuyunqanda | ongeyunqanda | ungeyunqanda |
| 1st plural | siyonqanda | esiyonqanda | siyonqanda | asiyunqanda | esingeyunqanda | singeyunqanda |
| 2nd plural | niyonqanda | eniyonqanda | niyonqanda | aniyunqanda | eningeyunqanda | ningeyunqanda |
| Class 1 | uyonqanda | oyonqanda | eyonqanda | akayunqanda | ongeyunqanda | engeyunqanda |
| Class 2 | bayonqanda | abayonqanda | beyonqanda | abayunqanda | abangeyunqanda | bengeyunqanda |
| Class 3 | uyonqanda | oyonqanda | uyonqanda | awuyunqanda | ongeyunqanda | ungeyunqanda |
| Class 4 | iyonqanda | eyonqanda | iyonqanda | ayiyunqanda | engeyunqanda | ingeyunqanda |
| Class 5 | liyonqanda | eliyonqanda | liyonqanda | aliyunqanda | elingeyunqanda | lingeyunqanda |
| Class 6 | ayonqanda | ayonqanda | eyonqanda | awayunqanda | angeyunqanda | engeyunqanda |
| Class 7 | siyonqanda | esiyonqanda | siyonqanda | asiyunqanda | esingeyunqanda | singeyunqanda |
| Class 8 | ziyonqanda | eziyonqanda | ziyonqanda | aziyunqanda | ezingeyunqanda | zingeyunqanda |
| Class 9 | iyonqanda | eyonqanda | iyonqanda | ayiyunqanda | engeyunqanda | ingeyunqanda |
| Class 10 | ziyonqanda | eziyonqanda | ziyonqanda | aziyunqanda | ezingeyunqanda | zingeyunqanda |
| Class 11 | luyonqanda | oluyonqanda | luyonqanda | aluyunqanda | olungeyunqanda | lungeyunqanda |
| Class 14 | buyonqanda | obuyonqanda | buyonqanda | abuyunqanda | obungeyunqanda | bungeyunqanda |
| Class 15 | kuyonqanda | okuyonqanda | kuyonqanda | akuyunqanda | okungeyunqanda | kungeyunqanda |
| Class 17 | kuyonqanda | okuyonqanda | kuyonqanda | akuyunqanda | okungeyunqanda | kungeyunqanda |
| | Present subjunctive | Present subjunctive |
| | Positive | Negative |
| 1st singular | nginqande | nginganqandi |
| 2nd singular | unqande | unganqandi |
| 1st plural | sinqande | singanqandi |
| 2nd plural | ninqande | ninganqandi |
| Class 1 | anqande | anganqandi |
| Class 2 | banqande | banganqandi |
| Class 3 | unqande | unganqandi |
| Class 4 | inqande | inganqandi |
| Class 5 | linqande | linganqandi |
| Class 6 | anqande | anganqandi |
| Class 7 | sinqande | singanqandi |
| Class 8 | zinqande | zinganqandi |
| Class 9 | inqande | inganqandi |
| Class 10 | zinqande | zinganqandi |
| Class 11 | lunqande | lunganqandi |
| Class 14 | bunqande | bunganqandi |
| Class 15 | kunqande | kunganqandi |
| Class 17 | kunqande | kunganqandi |
| | Past subjunctive | Past subjunctive |
| | Positive | Negative |
| 1st singular | nganqanda | nganganqanda, anganqanda, anganganqanda |
| 2nd singular | wanqanda | wanganqanda, awanqanda, awanganqanda |
| 1st plural | sanqanda | sanganqanda, asanqanda, asanganqanda |
| 2nd plural | nanqanda | nanganqanda, ananqanda, ananganqanda |
| Class 1 | wanqanda | wanganqanda, akanqanda, akanganqanda |
| Class 2 | banqanda | banganqanda, abanqanda, abanganqanda |
| Class 3 | wanqanda | wanganqanda, awanqanda, awanganqanda |
| Class 4 | yanqanda | yanganqanda, ayanqanda, ayanganqanda |
| Class 5 | lanqanda | langanqanda, alanqanda, alanganqanda |
| Class 6 | anqanda | anganqanda, awanqanda, awanganqanda |
| Class 7 | sanqanda | sanganqanda, asanqanda, asanganqanda |
| Class 8 | zanqanda | zanganqanda, azanqanda, azanganqanda |
| Class 9 | yanqanda | yanganqanda, ayanqanda, ayanganqanda |
| Class 10 | zanqanda | zanganqanda, azanqanda, azanganqanda |
| Class 11 | lwanqanda | lwanganqanda, alwanqanda, alwanganqanda |
| Class 14 | banqanda | banganqanda, abanqanda, abanganqanda |
| Class 15 | kwanqanda | kwanganqanda, akwanqanda, akwanganqanda |
| Class 17 | kwanqanda | kwanganqanda, akwanqanda, akwanganqanda |

### References

* C. M. Doke, B. W. Vilakazi (1972) “nqanda”, in Zulu-English Dictionary, →ISBN: “nqanda (3.9)”