# sáraigh
## Irish
### Etymology

sár +‎ -igh

### Verb

sáraigh (present analytic sáraíonn, future analytic sáróidh, verbal noun sárú, past participle sáraithe) (transitive, intransitive)
* violate; transgress, infringe; ravish
** (religion) profane
** thwart, frustrate; overcome a difficulty
** belie, confute
* get beyond, pass, head off
* harass, worry
* weary, exhaust
    Synonyms: tuirsigh, traoch, tnáith
* to be too much [with ar ‘for’]

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | sáraím | sáraíonn tú; sáraír$^†$ | sáraíonn sé, sí | sáraímid; sáraíonn muid | sáraíonn sibh | sáraíonn siad; sáraíd$^†$ | a sháraíonn; a sháraíos / a sáraíonn* | sáraítear |
| indicative | past | sháraigh mé; sháraíos | sháraigh tú; sháraís | sháraigh sé, sí | sháraíomar; sháraigh muid | sháraigh sibh; sháraíobhair | sháraigh siad; sháraíodar | a sháraigh / ar sháraigh* | sáraíodh |
| indicative | past habitual | sháraínn / sáraínn‡‡ | sháraíteá / sáraíteá‡‡ | sháraíodh sé, sí / sáraíodh sé, sí‡‡ | sháraímis; sháraíodh muid / sáraímis‡‡; sáraíodh muid‡‡ | sháraíodh sibh / sáraíodh sibh‡‡ | sháraídís; sháraíodh siad / sáraídís‡‡; sáraíodh siad‡‡ | a sháraíodh / a sáraíodh* | sháraítí / sáraítí‡‡ |
| future | future | sáróidh mé; sáród; sáróchaidh mé$^†$ | sáróidh tú; sáróir$^†$; sáróchaidh tú$^†$ | sáróidh sé, sí; sáróchaidh sé, sí$^†$ | sáróimid; sáróidh muid; sáróchaimid$^†$; sáróchaidh muid$^†$ | sáróidh sibh; sáróchaidh sibh$^†$ | sáróidh siad; sáróid$^†$; sáróchaidh siad$^†$ | a sháróidh; a shárós; a sháróchaidh$^†$; a sháróchas$^†$ / a sáróidh*; a sáróchaidh*$^†$ | sárófar; sáróchar$^†$ |
| conditional | conditional | sháróinn; sháróchainn$^†$ / sáróinn‡‡; sáróchainn$^†$‡‡ | shárófá; sháróchthá$^†$ / sárófá‡‡; sáróchthá$^†$‡‡ | sháródh sé, sí; sháróchadh sé, sí$^†$ / sáródh sé, sí‡‡; sáróchadh sé, sí$^†$‡‡ | sháróimis; sháródh muid; sháróchaimis$^†$; sháróchadh muid$^†$ / sáróimis‡‡; sáródh muid‡‡; sáróchaimis$^†$‡‡; sáróchadh muid$^†$‡‡ | sháródh sibh; sháróchadh sibh$^†$ / sáródh sibh‡‡; sáróchadh sibh$^†$‡‡ | sháróidís; sháródh siad; sháróchadh siad$^†$ / sáróidís‡‡; sáródh siad‡‡; sáróchadh siad$^†$‡‡ | a sháródh; a sháróchadh$^†$ / a sáródh*; a sáróchadh*$^†$ | shárófaí; sháróchthaí$^†$ / sárófaí‡‡; sáróchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go sáraí mé; go sáraíod$^†$ | go sáraí tú; go sáraír$^†$ | go sáraí sé, sí | go sáraímid; go sáraí muid | go sáraí sibh | go sáraí siad; go sáraíd$^†$ | — | go sáraítear |
| subjunctive | past | dá sáraínn | dá sáraíteá | dá sáraíodh sé, sí | dá sáraímis; dá sáraíodh muid | dá sáraíodh sibh | dá sáraídís; dá sáraíodh siad | — | dá sáraítí |
| imperative | imperative | sáraím | sáraigh | sáraíodh sé, sí | sáraímis | sáraígí; sáraídh$^†$ | sáraídís | — | sáraítear |
| verbal noun | verbal noun | sárú | sárú | sárú | sárú | sárú | sárú | sárú | sárú |
| past participle | past participle | sáraithe | sáraithe | sáraithe | sáraithe | sáraithe | sáraithe | sáraithe | sáraithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

#### Derived terms

* dosháraithe

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “sáraigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “sáraigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “sáraigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024