# fíor
## Irish
### Pronunciation

* (Munster, Connacht) IPA: /fʲiːɾˠ/
* (Ulster) IPA: /fʲiəɾˠ/

### Etymology 1

From Old Irish fír (“true”), from Proto-Celtic *wīros, from Proto-Indo-European *weh₁ros. Cognate with Latin vērus and German wahr.

#### Adjective

fíor (genitive singular masculine fír, genitive singular feminine fíre, plural fíora, comparative fíre)
* true
    Synonym: ceart
    Antonym: ainfhíor
* correct
    Synonym: ceart
* real

##### Declension

| | Singular | Singular | Plural (m/f) | Plural (m/f) |
| Positive | Masculine | Feminine | (strong noun) | (weak noun) |
| Nominative | fíor | fhíor | fíora; fhíora² | fíora; fhíora² |
| Vocative | fhír | fhíor | fíora | fíora |
| Genitive | fhír | fíre | fíora | fíor |
| Dative | fíor; fhíor¹ | fhíor; fhír (archaic) | fíora; fhíora² | fíora; fhíora² |
| Comparative | níos fíre | níos fíre | níos fíre | níos fíre |
| Superlative | is fíre | is fíre | is fíre | is fíre |
¹ When the preceding noun is lenited and governed by the definite article. ² When the preceding noun ends in a slender consonant.

##### Synonyms

* díreach

##### Derived terms

* fíor-
* fíorúil
* fírinne

#### Noun

fíor f (genitive singular fíre, nominative plural fíora)
* truth
* honour
* true word; assurance, pledge
** (colloquial) word
* (literary) test, ordeal

##### Declension

Second declension

##### Derived terms

* ainbhfíor m (“untruth”)
* fíor fear (“fair play”)
* fíoraigh (“verify”, verb)

#### Verb

fíor (present analytic fíorann, future analytic fíorfaidh, verbal noun fíoradh, past participle fíortha)
* (transitive) Alternative form of fíoraigh (“verify”)

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | fíoraim | fíorann tú; fíorair$^†$ | fíorann sé, sí | fíoraimid | fíorann sibh | fíorann siad; fíoraid$^†$ | a fhíorann; a fhíoras / a bhfíorann* | fíortar |
| indicative | past | d'fhíor mé; d'fhíoras / fhíor mé‡; fhíoras‡ | d'fhíor tú; d'fhíorais / fhíor tú; fhíorais‡ | d'fhíor sé, sí / fhíor sé, sí‡ | d'fhíoramar; d'fhíor muid / fhíoramar; fhíor muid‡ | d'fhíor sibh; d'fhíorabhair / fhíor sibh; fhíorabhair‡ | d'fhíor siad; d'fhíoradar / fhíor siad; fhíoradar‡ | a d'fhíor / ar fhíor* | fíoradh |
| indicative | past habitual | d'fhíorainn / fhíorainn‡; bhfíorainn‡‡ | d'fhíortá / fhíortá‡; bhfíortá‡‡ | d'fhíoradh sé, sí / fhíoradh sé, sí‡; bhfíoradh sé, sí‡‡ | d'fhíoraimis; d'fhíoradh muid / fhíoraimis; fhíoradh muid‡; bhfíoraimis‡‡; bhfíoradh muid‡‡ | d'fhíoradh sibh / fhíoradh sibh‡; bhfíoradh sibh‡‡ | d'fhíoraidís; d'fhíoradh siad / fhíoraidís; fhíoradh siad‡; bhfíoraidís‡‡; bhfíoradh siad‡‡ | a d'fhíoradh / a bhfíoradh* | d'fhíortaí / fhíortaí‡; bhfíortaí‡‡ |
| future | future | fíorfaidh mé; fíorfad | fíorfaidh tú; fíorfair$^†$ | fíorfaidh sé, sí | fíorfaimid; fíorfaidh muid | fíorfaidh sibh | fíorfaidh siad; fíorfaid$^†$ | a fhíorfaidh; a fhíorfas / a bhfíorfaidh* | fíorfar |
| conditional | conditional | d'fhíorfainn / fhíorfainn‡; bhfíorfainn‡‡ | d'fhíorfá / fhíorfá‡; bhfíorfá‡‡ | d'fhíorfadh sé, sí / fhíorfadh sé, sí‡; bhfíorfadh sé, sí‡‡ | d'fhíorfaimis; d'fhíorfadh muid / fhíorfaimis‡; fhíorfadh muid‡; bhfíorfaimis‡‡; bhfíorfadh muid‡‡ | d'fhíorfadh sibh / fhíorfadh sibh‡; bhfíorfadh sibh‡‡ | d'fhíorfaidís; d'fhíorfadh siad / fhíorfaidís‡; fhíorfadh siad‡; bhfíorfaidís‡‡; bhfíorfadh siad‡‡ | a d'fhíorfadh / a bhfíorfadh* | d'fhíorfaí / fhíorfaí‡; bhfíorfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go bhfíora mé; go bhfíorad$^†$ | go bhfíora tú; go bhfíorair$^†$ | go bhfíora sé, sí | go bhfíoraimid; go bhfíora muid | go bhfíora sibh | go bhfíora siad; go bhfíoraid$^†$ | — | go bhfíortar |
| subjunctive | past | dá bhfíorainn | dá bhfíortá | dá bhfíoradh sé, sí | dá bhfíoraimis; dá bhfíoradh muid | dá bhfíoradh sibh | dá bhfíoraidís; dá bhfíoradh siad | — | dá bhfíortaí |
| imperative | imperative | fíoraim | fíor | fíoradh sé, sí | fíoraimis | fíoraigí; fíoraidh$^†$ | fíoraidís | — | fíortar |
| verbal noun | verbal noun | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh |
| past participle | past participle | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

#### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “fíor”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* Dinneen, Patrick S. (1904) “fíor”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 316

### Etymology 2

From Old Irish figor, borrowed from Latin figūra. Doublet of figiúr.

#### Alternative forms

* fíoghar (obsolete)
* fír, ír

#### Noun

fíor f (genitive singular fíorach, nominative plural fíoracha)
* figure
* (military, sports) formation

##### Declension

Fifth declension

##### Derived terms

* fíor na croise
* fíor nádúrtha
* fíoraigh
* fíoraíocht

#### Verb

fíor (present analytic fíorann, future analytic fíorfaidh, verbal noun fíoradh, past participle fíortha)
* (transitive) Alternative form of fíoraigh (“figure, outline; prefigure, symbolize; portend”)

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | fíoraim | fíorann tú; fíorair$^†$ | fíorann sé, sí | fíoraimid | fíorann sibh | fíorann siad; fíoraid$^†$ | a fhíorann; a fhíoras / a bhfíorann* | fíortar |
| indicative | past | d'fhíor mé; d'fhíoras / fhíor mé‡; fhíoras‡ | d'fhíor tú; d'fhíorais / fhíor tú; fhíorais‡ | d'fhíor sé, sí / fhíor sé, sí‡ | d'fhíoramar; d'fhíor muid / fhíoramar; fhíor muid‡ | d'fhíor sibh; d'fhíorabhair / fhíor sibh; fhíorabhair‡ | d'fhíor siad; d'fhíoradar / fhíor siad; fhíoradar‡ | a d'fhíor / ar fhíor* | fíoradh |
| indicative | past habitual | d'fhíorainn / fhíorainn‡; bhfíorainn‡‡ | d'fhíortá / fhíortá‡; bhfíortá‡‡ | d'fhíoradh sé, sí / fhíoradh sé, sí‡; bhfíoradh sé, sí‡‡ | d'fhíoraimis; d'fhíoradh muid / fhíoraimis; fhíoradh muid‡; bhfíoraimis‡‡; bhfíoradh muid‡‡ | d'fhíoradh sibh / fhíoradh sibh‡; bhfíoradh sibh‡‡ | d'fhíoraidís; d'fhíoradh siad / fhíoraidís; fhíoradh siad‡; bhfíoraidís‡‡; bhfíoradh siad‡‡ | a d'fhíoradh / a bhfíoradh* | d'fhíortaí / fhíortaí‡; bhfíortaí‡‡ |
| future | future | fíorfaidh mé; fíorfad | fíorfaidh tú; fíorfair$^†$ | fíorfaidh sé, sí | fíorfaimid; fíorfaidh muid | fíorfaidh sibh | fíorfaidh siad; fíorfaid$^†$ | a fhíorfaidh; a fhíorfas / a bhfíorfaidh* | fíorfar |
| conditional | conditional | d'fhíorfainn / fhíorfainn‡; bhfíorfainn‡‡ | d'fhíorfá / fhíorfá‡; bhfíorfá‡‡ | d'fhíorfadh sé, sí / fhíorfadh sé, sí‡; bhfíorfadh sé, sí‡‡ | d'fhíorfaimis; d'fhíorfadh muid / fhíorfaimis‡; fhíorfadh muid‡; bhfíorfaimis‡‡; bhfíorfadh muid‡‡ | d'fhíorfadh sibh / fhíorfadh sibh‡; bhfíorfadh sibh‡‡ | d'fhíorfaidís; d'fhíorfadh siad / fhíorfaidís‡; fhíorfadh siad‡; bhfíorfaidís‡‡; bhfíorfadh siad‡‡ | a d'fhíorfadh / a bhfíorfadh* | d'fhíorfaí / fhíorfaí‡; bhfíorfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go bhfíora mé; go bhfíorad$^†$ | go bhfíora tú; go bhfíorair$^†$ | go bhfíora sé, sí | go bhfíoraimid; go bhfíora muid | go bhfíora sibh | go bhfíora siad; go bhfíoraid$^†$ | — | go bhfíortar |
| subjunctive | past | dá bhfíorainn | dá bhfíortá | dá bhfíoradh sé, sí | dá bhfíoraimis; dá bhfíoradh muid | dá bhfíoradh sibh | dá bhfíoraidís; dá bhfíoradh siad | — | dá bhfíortaí |
| imperative | imperative | fíoraim | fíor | fíoradh sé, sí | fíoraimis | fíoraigí; fíoraidh$^†$ | fíoraidís | — | fíortar |
| verbal noun | verbal noun | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh | fíoradh |
| past participle | past participle | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha | fíortha |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

#### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “fíor”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* Dinneen, Patrick S. (1904) “fíoġair”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 315

### References

* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 57, page 30
* ↑ Finck, F. N. (1899) Die araner mundart (in German), volume II, Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 112
* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 165, page 62
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 fír”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “2 figa(i)r, fiugair”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language