# achtáil
## Irish
### Etymology

From Old Irish achtáil (“the active life”), borrowed from Latin actuālis.

### Noun

achtáil f (genitive singular achtála)
* verbal noun of achtáil
** actualisation
* actuality
    Synonym: réalaíocht
* (literary) the active life, in contrast to teoir (“the contemplative life”)

#### Declension

Third declension

### Verb

achtáil (present analytic achtálann, future analytic achtálfaidh, verbal noun achtáil, past participle achtáilte)
* (transitive, philosophy) actualize

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | achtálaim | achtálann tú; achtálair$^†$ | achtálann sé, sí | achtálaimid | achtálann sibh | achtálann siad; achtálaid$^†$ | a achtálann; a achtálas / a n-achtálann* | achtáiltear |
| indicative | past | d'achtáil mé; d'achtálas / achtáil mé‡; achtálas‡ | d'achtáil tú; d'achtálais / achtáil tú‡; achtálais‡ | d'achtáil sé, sí / achtáil sé, sí‡ | d'achtálamar; d'achtáil muid / achtálamar‡; achtáil muid‡ | d'achtáil sibh; d'achtálabhair / achtáil sibh‡; achtálabhair‡ | d'achtáil siad; d'achtáladar / achtáil siad; achtáladar‡ | a d'achtáil / ar achtáil* | achtáladh; hachtáladh$^†$ |
| indicative | past habitual | d'achtálainn / achtálainn‡; n-achtálainn‡‡ | d'achtáilteá / achtáilteá‡; n-achtáilteá‡‡ | d'achtáladh sé, sí / achtáladh sé, sí‡; n-achtáladh sé, sí‡‡ | d'achtálaimis; d'achtáladh muid / achtálaimis‡; achtáladh muid‡; n-achtálaimis‡‡; n-achtáladh muid‡‡ | d'achtáladh sibh / achtáladh sibh‡; n-achtáladh sibh‡‡ | d'achtálaidís; d'achtáladh siad / achtálaidís‡; achtáladh siad‡; n-achtálaidís‡‡; n-achtáladh siad‡‡ | a d'achtáladh / a n-achtáladh* | d'achtáiltí / achtáiltí‡; n-achtáiltí‡‡ |
| future | future | achtálfaidh mé; achtálfad | achtálfaidh tú; achtálfair$^†$ | achtálfaidh sé, sí | achtálfaimid; achtálfaidh muid | achtálfaidh sibh | achtálfaidh siad; achtálfaid$^†$ | a achtálfaidh; a achtálfas / a n-achtálfaidh* | achtálfar |
| conditional | conditional | d'achtálfainn / achtálfainn‡; n-achtálfainn‡‡ | d'achtálfá / achtálfá‡; n-achtálfá‡‡ | d'achtálfadh sé, sí / achtálfadh sé, sí‡; n-achtálfadh sé, sí‡‡ | d'achtálfaimis; d'achtálfadh muid / achtálfaimis‡; achtálfadh muid‡; n-achtálfaimis‡‡; n-achtálfadh muid‡‡ | d'achtálfadh sibh / achtálfadh sibh‡; n-achtálfadh sibh‡‡ | d'achtálfaidís; d'achtálfadh siad / achtálfaidís‡; achtálfadh siad‡; n-achtálfaidís‡‡; n-achtálfadh siad‡‡ | a d'achtálfadh / a n-achtálfadh* | d'achtálfaí / achtálfaí‡; n-achtálfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go n-achtála mé; go n-achtálad$^†$ | go n-achtála tú; go n-achtálair$^†$ | go n-achtála sé, sí | go n-achtálaimid; go n-achtála muid | go n-achtála sibh | go n-achtála siad; go n-achtálaid$^†$ | — | go n-achtáiltear |
| subjunctive | past | dá n-achtálainn | dá n-achtáilteá | dá n-achtáladh sé, sí | dá n-achtálaimis; dá n-achtáladh muid | dá n-achtáladh sibh | dá n-achtálaidís; dá n-achtáladh siad | — | dá n-achtáiltí |
| imperative | imperative | achtálaim | achtáil | achtáladh sé, sí | achtálaimis | achtálaigí; achtálaidh$^†$ | achtálaidís | — | achtáiltear |
| verbal noun | verbal noun | achtáil | achtáil | achtáil | achtáil | achtáil | achtáil | achtáil | achtáil |
| past participle | past participle | achtáilte | achtáilte | achtáilte | achtáilte | achtáilte | achtáilte | achtáilte | achtáilte |
*indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis (except an)

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “achtáil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “achtáil”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* “actualisation”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2024
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “achtáil”, in English-Irish Dictionary, An Gúm