OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# қиыршық
## Kazakh

Alternative scripts :
| Arabic | قيىرشىق |
| Cyrillic | қиыршық |
| Latin | qiyrşyq |
| Yañalif | qiьrcьq |

### Alternative forms

* қиыршақ (qiyrşaq)

### Noun

қиыршық • (qiyrşyq)
* grain, pellet

#### Derived terms

* қиыршықтау (qiyrşyqtau)
* қиыршықты (qiyrşyqty)
# қияқ
## Kazakh

Alternative scripts :
| Arabic | قياق |
| Cyrillic | қияқ |
| Latin | qiaq |

### Noun

қияқ • (qiäq)
* Elymus

#### Synonyms

* қарақияқ (qaraqiäq)
# қияс
## Kazakh

Alternative scripts :
| Arabic | قياس |
| Cyrillic | қияс |
| Latin | qias |

### Etymology

Borrowed from Arabic قِيَاس (qiyās, “measurement, analogy”).

### Noun

қияс • (qiäs)
* (Islam) qiyas
# қалайы
## Kazakh

Alternative scripts :
| Arabic | قالايى |
| Cyrillic | қалайы |
| Latin | qalaiy |
| Yañalif | qalaiь |

### Etymology

From Arabic قَلَعِيّ (qalaʕiyy).

### Noun

қалайы • (qalaiy)
* tin

#### Coordinate terms

* (Chemical element): Previous: индий (indii). Next: сүрме (sürme)
# Թուկիդիդես
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian Թուկիդիդէս (Tʻukididēs).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /tʰukidiˈdes/, [tʰukididés]
* (Western Armenian) IPA: /tuɡitiˈtes/, [tʰuɡitʰitʰés]

### Proper noun

Թուկիդիդես • (Tʻukidides)
* Thucydides

#### Declension

i-type, animate (Eastern Armenian) :
| | singular (singulare tantum) | singular (singulare tantum) |
| nominative | Թուկիդիդես (Tʻukidides) |
| dative | Թուկիդիդեսի (Tʻukididesi) |
| ablative | Թուկիդիդեսից (Tʻukididesicʻ) |
| instrumental | Թուկիդիդեսով (Tʻukididesov) |
| locative | — |
| | definite forms | definite forms | definite forms | definite forms |
| nominative | Թուկիդիդեսը/Թուկիդիդեսն (Tʻukididesə/Tʻukididesn) |
| dative | Թուկիդիդեսին (Tʻukididesin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Թուկիդիդեսս (Tʻukididess) |
| dative | Թուկիդիդեսիս (Tʻukididesis) |
| ablative | Թուկիդիդեսիցս (Tʻukididesicʻs) |
| instrumental | Թուկիդիդեսովս (Tʻukididesovs) |
| locative | — |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Թուկիդիդեսդ (Tʻukididesd) |
| dative | Թուկիդիդեսիդ (Tʻukididesid) |
| ablative | Թուկիդիդեսիցդ (Tʻukididesicʻd) |
| instrumental | Թուկիդիդեսովդ (Tʻukididesovd) |
| locative | — |
# Թուն
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /tʰun/, [tʰun]
* (Western Armenian) IPA: /tun/, [tʰun]

### Proper noun

Թուն • (Tʻun)
* Thun (a city in Switzerland)
* Thun (a lake in Switzerland)

#### Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular (singulare tantum) | singular (singulare tantum) |
| nominative | Թուն (Tʻun) |
| dative | Թունի (Tʻuni) |
| ablative | Թունից (Tʻunicʻ) |
| instrumental | Թունով (Tʻunov) |
| locative | Թունում (Tʻunum) |
| | definite forms | definite forms | definite forms | definite forms |
| nominative | Թունը/Թունն (Tʻunə/Tʻunn) |
| dative | Թունին (Tʻunin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Թունս (Tʻuns) |
| dative | Թունիս (Tʻunis) |
| ablative | Թունիցս (Tʻunicʻs) |
| instrumental | Թունովս (Tʻunovs) |
| locative | Թունումս (Tʻunums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Թունդ (Tʻund) |
| dative | Թունիդ (Tʻunid) |
| ablative | Թունիցդ (Tʻunicʻd) |
| instrumental | Թունովդ (Tʻunovd) |
| locative | Թունումդ (Tʻunumd) |

### References

* Grgearyan, H. Ġ., Harutʻyunyan, N. M. (1987) “Աարե”, in Ašxarhagrakan anunneri baṙaran [Dictionary of Geographic Names] (in Armenian), volume I, Yerevan: Luys, page 7
# ӏукӏыхьан
## Adyghe
### Pronunciation

* IPA: [ʔʷət͡ʃəħaːn]

### Verb

ӏукӏыхьан • (ʼwukʼəḥan) (transitive)
* Alternative form of кӏэхьан (kʼɛḥan)

#### Synonyms

* кӏэхьан (kʼɛḥan)
# өлүп калыр
## Tuvan
### Etymology

Compare Southern Altai ӧлӱп калар (ölüp kalar).

### Verb

өлүп калыр • (ölüp kalır)
* compound perfective of өлүр (ölür, “to die”)

#### Conjugation

See калыр.
# ӏэдэб
## Adyghe
### Pronunciation

* IPA: [ʔadab]

### Adjective

ӏэдэб • (ʼɛdɛb)
* polite
# Սահարա
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /sɑˈhɑɾɑ/, [sɑhɑ́ɾɑ]
* (Western Armenian) IPA: /sɑˈhɑɾɑ/, [sɑhɑ́ɾɑ]

### Proper noun

Սահարա • (Sahara)
* Sahara

#### Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular (singulare tantum) | singular (singulare tantum) |
| nominative | Սահարա (Sahara) |
| dative | Սահարայի (Saharayi) |
| ablative | Սահարայից (Saharayicʻ) |
| instrumental | Սահարայով (Saharayov) |
| locative | Սահարայում (Saharayum) |
| | definite forms | definite forms | definite forms | definite forms |
| nominative | Սահարան (Saharan) |
| dative | Սահարային (Saharayin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Սահարաս (Saharas) |
| dative | Սահարայիս (Saharayis) |
| ablative | Սահարայիցս (Saharayicʻs) |
| instrumental | Սահարայովս (Saharayovs) |
| locative | Սահարայումս (Saharayums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Սահարադ (Saharad) |
| dative | Սահարայիդ (Saharayid) |
| ablative | Սահարայիցդ (Saharayicʻd) |
| instrumental | Սահարայովդ (Saharayovd) |
| locative | Սահարայումդ (Saharayumd) |

### References

* Barseġyan, Hovhannes (2006) “Ašxarhagrakan anunneri hayeren taṙadarjutʻyan masin orošum [A Decision on Armenian Transcription of Geographic Names]”, in Terminabanakan ew uġġagrakan teġekatu [Terminological and Orthographic Reference Book]‎ (in Armenian), 6th edition, Yerevan: 9-rd hrashalik, →ISBN, page 53
# Սալեխարդ
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /sɑleˈχɑɾd/, [sɑleχɑ́ɾd]
* (Western Armenian) IPA: /sɑleˈχɑɾt/, [sɑleχɑ́ɾtʰ]

### Proper noun

Սալեխարդ • (Salexard)
* Salekhard (a city in Russia)

#### Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular (singulare tantum) | singular (singulare tantum) |
| nominative | Սալեխարդ (Salexard) |
| dative | Սալեխարդի (Salexardi) |
| ablative | Սալեխարդից (Salexardicʻ) |
| instrumental | Սալեխարդով (Salexardov) |
| locative | Սալեխարդում (Salexardum) |
| | definite forms | definite forms | definite forms | definite forms |
| nominative | Սալեխարդը/Սալեխարդն (Salexardə/Salexardn) |
| dative | Սալեխարդին (Salexardin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Սալեխարդս (Salexards) |
| dative | Սալեխարդիս (Salexardis) |
| ablative | Սալեխարդիցս (Salexardicʻs) |
| instrumental | Սալեխարդովս (Salexardovs) |
| locative | Սալեխարդումս (Salexardums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Սալեխարդդ (Salexardd) |
| dative | Սալեխարդիդ (Salexardid) |
| ablative | Սալեխարդիցդ (Salexardicʻd) |
| instrumental | Սալեխարդովդ (Salexardovd) |
| locative | Սալեխարդումդ (Salexardumd) |
# Սահակյան
## Armenian
### Alternative forms

* Սահակեան (Sahakean) — traditional orthography

### Etymology

From Սահակ (Sahak, “Isaac”) +‎ -յան (-yan, “-son”).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /sɑhɑˈkjɑn/, [sɑhɑkjɑ́n]
* (Western Armenian) IPA: /sɑhɑˈɡjɑn/, [sɑhɑɡjɑ́n]

### Proper noun

Սահակյան • (Sahakyan)
* a surname originating as a patronymic

#### Declension

i-type, animate (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | Սահակյան (Sahakyan) | Սահակյաններ (Sahakyanner) |
| dative | Սահակյանի (Sahakyani) | Սահակյանների (Sahakyanneri) |
| ablative | Սահակյանից (Sahakyanicʻ) | Սահակյաններից (Sahakyannericʻ) |
| instrumental | Սահակյանով (Sahakyanov) | Սահակյաններով (Sahakyannerov) |
| locative | — | — |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | Սահակյանը/Սահակյանն (Sahakyanə/Sahakyann) | Սահակյանները/Սահակյաններն (Sahakyannerə/Sahakyannern) |
| dative | Սահակյանին (Sahakyanin) | Սահակյաններին (Sahakyannerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Սահակյանս (Sahakyans) | Սահակյաններս (Sahakyanners) |
| dative | Սահակյանիս (Sahakyanis) | Սահակյաններիս (Sahakyanneris) |
| ablative | Սահակյանիցս (Sahakyanicʻs) | Սահակյաններիցս (Sahakyannericʻs) |
| instrumental | Սահակյանովս (Sahakyanovs) | Սահակյաններովս (Sahakyannerovs) |
| locative | — | — |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Սահակյանդ (Sahakyand) | Սահակյաններդ (Sahakyannerd) |
| dative | Սահակյանիդ (Sahakyanid) | Սահակյաններիդ (Sahakyannerid) |
| ablative | Սահակյանիցդ (Sahakyanicʻd) | Սահակյաններիցդ (Sahakyannericʻd) |
| instrumental | Սահակյանովդ (Sahakyanovd) | Սահակյաններովդ (Sahakyannerovd) |
| locative | — | — |

#### Descendants

* → English: Sahakyan, Sahakian, Sahagian
* → Persian: ساهاکیان (sâhâkiyân)
* → Russian: Саакя́н (Saakján), ⇒ Саа́ков (Saákov)

### References

* Avetisyan, Tigran (2000) “Սահակյան”, in V. M. Grigoryan, Ṙ. L. Uṙutyan, editors, Hayocʻ azganunneri baṙaran [Dictionary of Armenian Surnames] (in Armenian), Yerevan: Van Aryan, →ISBN
# Դոն
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /don/, [don]
* (Western Armenian) IPA: /ton/, [tʰon]

### Proper noun

Դոն • (Don)
* Don (a river, the fifth-longest in Europe, in Tula, Lipetsk, Voronezh, Volgograd and Rostov Oblasts, Russia)

#### Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular (singulare tantum) | singular (singulare tantum) |
| nominative | Դոն (Don) |
| dative | Դոնի (Doni) |
| ablative | Դոնից (Donicʻ) |
| instrumental | Դոնով (Donov) |
| locative | Դոնում (Donum) |
| | definite forms | definite forms | definite forms | definite forms |
| nominative | Դոնը/Դոնն (Donə/Donn) |
| dative | Դոնին (Donin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Դոնս (Dons) |
| dative | Դոնիս (Donis) |
| ablative | Դոնիցս (Donicʻs) |
| instrumental | Դոնովս (Donovs) |
| locative | Դոնումս (Donums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Դոնդ (Dond) |
| dative | Դոնիդ (Donid) |
| ablative | Դոնիցդ (Donicʻd) |
| instrumental | Դոնովդ (Donovd) |
| locative | Դոնումդ (Donumd) |

#### Derived terms

* Դոնի Ռոստով (Doni Ṙostov)
* Դոնի Նախիջեւան (Doni Naxiǰewan)
# Ուրղանճյան
## Armenian
### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /uɾʁɑnˈt͡ʃjɑn/, [uɾʁɑnt͡ʃjɑ́n]
* (Western Armenian) IPA: /uɾʁɑnˈd͡ʒjɑn/, [uɾʁɑnd͡ʒjɑ́n]

### Proper noun

Ուրղանճյան • (Urġančyan) (traditional orthography spelling Ուրղանճեան)
* a surname originating as an occupation, variant of Ուրգանջյան (Urganǰyan)

#### Declension

i-type, animate (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | Ուրղանճյան (Urġančyan) | Ուրղանճյաններ (Urġančyanner) |
| dative | Ուրղանճյանի (Urġančyani) | Ուրղանճյանների (Urġančyanneri) |
| ablative | Ուրղանճյանից (Urġančyanicʻ) | Ուրղանճյաններից (Urġančyannericʻ) |
| instrumental | Ուրղանճյանով (Urġančyanov) | Ուրղանճյաններով (Urġančyannerov) |
| locative | — | — |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | Ուրղանճյանը/Ուրղանճյանն (Urġančyanə/Urġančyann) | Ուրղանճյանները/Ուրղանճյաններն (Urġančyannerə/Urġančyannern) |
| dative | Ուրղանճյանին (Urġančyanin) | Ուրղանճյաններին (Urġančyannerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Ուրղանճյանս (Urġančyans) | Ուրղանճյաններս (Urġančyanners) |
| dative | Ուրղանճյանիս (Urġančyanis) | Ուրղանճյաններիս (Urġančyanneris) |
| ablative | Ուրղանճյանիցս (Urġančyanicʻs) | Ուրղանճյաններիցս (Urġančyannericʻs) |
| instrumental | Ուրղանճյանովս (Urġančyanovs) | Ուրղանճյաններովս (Urġančyannerovs) |
| locative | — | — |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Ուրղանճյանդ (Urġančyand) | Ուրղանճյաններդ (Urġančyannerd) |
| dative | Ուրղանճյանիդ (Urġančyanid) | Ուրղանճյաններիդ (Urġančyannerid) |
| ablative | Ուրղանճյանիցդ (Urġančyanicʻd) | Ուրղանճյաններիցդ (Urġančyannericʻd) |
| instrumental | Ուրղանճյանովդ (Urġančyanovd) | Ուրղանճյաններովդ (Urġančyannerovd) |
| locative | — | — |
# Քեթևան
## Armenian
### Etymology

From Georgian ქეთევანი (ketevani). First recorded in 1661. A regional name.

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /kʰetʰeˈvɑn/, [kʰetʰevɑ́n]
* (Western Armenian) IPA: /keteˈvɑn/, [kʰetʰevɑ́n]

### Proper noun

Քեթևան • (Kʻetʻewan)
* a female given name, Ketevan

#### Declension

i-type, animate (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | Քեթևան (Kʻetʻewan) | Քեթևաններ (Kʻetʻewanner) |
| dative | Քեթևանի (Kʻetʻewani) | Քեթևանների (Kʻetʻewanneri) |
| ablative | Քեթևանից (Kʻetʻewanicʻ) | Քեթևաններից (Kʻetʻewannericʻ) |
| instrumental | Քեթևանով (Kʻetʻewanov) | Քեթևաններով (Kʻetʻewannerov) |
| locative | — | — |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | Քեթևանը/Քեթևանն (Kʻetʻewanə/Kʻetʻewann) | Քեթևանները/Քեթևաններն (Kʻetʻewannerə/Kʻetʻewannern) |
| dative | Քեթևանին (Kʻetʻewanin) | Քեթևաններին (Kʻetʻewannerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | Քեթևանս (Kʻetʻewans) | Քեթևաններս (Kʻetʻewanners) |
| dative | Քեթևանիս (Kʻetʻewanis) | Քեթևաններիս (Kʻetʻewanneris) |
| ablative | Քեթևանիցս (Kʻetʻewanicʻs) | Քեթևաններիցս (Kʻetʻewannericʻs) |
| instrumental | Քեթևանովս (Kʻetʻewanovs) | Քեթևաններովս (Kʻetʻewannerovs) |
| locative | — | — |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | Քեթևանդ (Kʻetʻewand) | Քեթևաններդ (Kʻetʻewannerd) |
| dative | Քեթևանիդ (Kʻetʻewanid) | Քեթևաններիդ (Kʻetʻewannerid) |
| ablative | Քեթևանիցդ (Kʻetʻewanicʻd) | Քեթևաններիցդ (Kʻetʻewannericʻd) |
| instrumental | Քեթևանովդ (Kʻetʻewanovd) | Քեթևաններովդ (Kʻetʻewannerovd) |
| locative | — | — |

### Further reading

* Ačaṙyan, Hračʻya (1962) “Քեթևան”, in Hayocʻ anjnanunneri baṙaran [Dictionary of Personal Names of Armenians] (in Armenian), volume V, Yerevan: University Press, pages 218–219, unaware of the origin
* Nalbandjan, G. M. (1977) “Армянские личные имена скифо-алано-осетинского происхождения [Armenian Personal Names of Scytho-Alano-Ossetian Origin]”, in N. Ja. Gabarajev, editor, Вопросы иранской и общей филологии (in Russian), Tbilisi: Academy Press, page 215
# ամրագրվել
## Armenian
### Alternative forms

* ամրագրուել (amragruel), ամրագրւել (amragrwel) — traditional orthography

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɑmɾɑɡəɾˈvel/, [ɑmɾɑɡəɾvél]
* (Western Armenian) IPA: /ɑmɾɑkəɾˈvel/, [ɑmɾɑkʰəɾvél]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Verb

ամրագրվել • (amragrvel)
* mediopassive of ամրագրել (amragrel)

#### Inflection

declension of the nominalized infinitive, u-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular (singulare tantum) | singular (singulare tantum) |
| nominative | ամրագրվել (amragrvel) |
| dative | ամրագրվելու (amragrvelu) |
| ablative | ամրագրվելուց (amragrvelucʻ) |
| instrumental | ամրագրվելով (amragrvelov) |
| locative | ամրագրվելում (amragrvelum) |
| | definite forms | definite forms | definite forms | definite forms |
| nominative | ամրագրվելը/ամրագրվելն (amragrvelə/amragrveln) |
| dative | ամրագրվելուն (amragrvelun) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | ամրագրվելս (amragrvels) |
| dative | ամրագրվելուս (amragrvelus) |
| ablative | ամրագրվելուցս (amragrvelucʻs) |
| instrumental | ամրագրվելովս (amragrvelovs) |
| locative | ամրագրվելումս (amragrvelums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | ամրագրվելդ (amragrveld) |
| dative | ամրագրվելուդ (amragrvelud) |
| ablative | ամրագրվելուցդ (amragrvelucʻd) |
| instrumental | ամրագրվելովդ (amragrvelovd) |
| locative | ամրագրվելումդ (amragrvelumd) |
# լիտվական
## Armenian
### Etymology

Լիտվա (Litva) +‎ -ական (-akan)

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /litvɑˈkɑn/, [litvɑkɑ́n]
* (Western Armenian) IPA: /lidvɑˈɡɑn/, [lidvɑɡɑ́n]

### Adjective

լիտվական • (litvakan) (superlative ամենալիտվական)
* Lithuanian

#### Declension

nominalized, i-type (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | լիտվական (litvakan) | լիտվականներ (litvakanner) |
| dative | լիտվականի (litvakani) | լիտվականների (litvakanneri) |
| ablative | լիտվականից (litvakanicʻ) | լիտվականներից (litvakannericʻ) |
| instrumental | լիտվականով (litvakanov) | լիտվականներով (litvakannerov) |
| locative | լիտվականում (litvakanum) | լիտվականներում (litvakannerum) |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | լիտվականը/լիտվականն (litvakanə/litvakann) | լիտվականները/լիտվականներն (litvakannerə/litvakannern) |
| dative | լիտվականին (litvakanin) | լիտվականներին (litvakannerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | լիտվականս (litvakans) | լիտվականներս (litvakanners) |
| dative | լիտվականիս (litvakanis) | լիտվականներիս (litvakanneris) |
| ablative | լիտվականիցս (litvakanicʻs) | լիտվականներիցս (litvakannericʻs) |
| instrumental | լիտվականովս (litvakanovs) | լիտվականներովս (litvakannerovs) |
| locative | լիտվականումս (litvakanums) | լիտվականներումս (litvakannerums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | լիտվականդ (litvakand) | լիտվականներդ (litvakannerd) |
| dative | լիտվականիդ (litvakanid) | լիտվականներիդ (litvakannerid) |
| ablative | լիտվականիցդ (litvakanicʻd) | լիտվականներիցդ (litvakannericʻd) |
| instrumental | լիտվականովդ (litvakanovd) | լիտվականներովդ (litvakannerovd) |
| locative | լիտվականումդ (litvakanumd) | լիտվականներումդ (litvakannerumd) |
# արքա
## Armenian
### Alternative forms

* արքայ (arkʻay) — traditional orthography

### Etymology

Learned borrowing from Old Armenian արքայ (arkʻay).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɑɾˈkʰɑ/, [ɑɾkʰɑ́]
* (Western Armenian) IPA: /ɑɾˈkɑ/, [ɑɾkʰɑ́]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

արքա • (arkʻa)
* king, monarch
    Synonym: թագավոր (tʻagavor)
* (chess) king

#### Declension

i-type, animate (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | արքա (arkʻa) | արքաներ (arkʻaner) |
| dative | արքայի (arkʻayi) | արքաների (arkʻaneri) |
| ablative | արքայից (arkʻayicʻ) | արքաներից (arkʻanericʻ) |
| instrumental | արքայով (arkʻayov) | արքաներով (arkʻanerov) |
| locative | — | — |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | արքան (arkʻan) | արքաները/արքաներն (arkʻanerə/arkʻanern) |
| dative | արքային (arkʻayin) | արքաներին (arkʻanerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | արքաս (arkʻas) | արքաներս (arkʻaners) |
| dative | արքայիս (arkʻayis) | արքաներիս (arkʻaneris) |
| ablative | արքայիցս (arkʻayicʻs) | արքաներիցս (arkʻanericʻs) |
| instrumental | արքայովս (arkʻayovs) | արքաներովս (arkʻanerovs) |
| locative | — | — |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | արքադ (arkʻad) | արքաներդ (arkʻanerd) |
| dative | արքայիդ (arkʻayid) | արքաներիդ (arkʻanerid) |
| ablative | արքայիցդ (arkʻayicʻd) | արքաներիցդ (arkʻanericʻd) |
| instrumental | արքայովդ (arkʻayovd) | արքաներովդ (arkʻanerovd) |
| locative | — | — |

#### Related terms

* արքայական (arkʻayakan)
* արքայություն (arkʻayutʻyun)

### See also

Chess pieces in Armenian · շախմատի խաղաքար (šaxmati xaġakʻar) (layout · text) :
| արքա (arkʻa) | թագուհի (tʻaguhi) | նավակ (navak) | փիղ (pʻiġ) | ձի (ji) | զինվոր (zinvor) |
# արփ
## Old Armenian
### Noun

արփ • (arpʻ)
* Alternative form of արփի (arpʻi)
# դղալ
## Old Armenian
### Verb

դղալ • (dłal)
* infinitive of դղամ (dłam)
# կուրանամ
## Old Armenian
### Etymology

Suffixed verb: կոյր (koyr) +‎ -ան- (-an-).

### Verb

կուրանամ • (kuranam)
* (intransitive) to go blind
* (intransitive, of a road) to become impracticable

#### Descendants

* → Armenian: կուրանալ (kuranal) (learned)

### References

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “կուրանամ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
# արույր
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian արոյր (aroyr).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɑˈɾujɾ/, [ɑɾújɾ]
* (Western Armenian) IPA: /ɑˈɾujɾ/, [ɑɾújɾ]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Noun

արույր • (aruyr)
* brass, alloy of copper and zinc

#### Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian) :
| | singular (singulare tantum) | singular (singulare tantum) |
| nominative | արույր (aruyr) |
| dative | արույրի (aruyri) |
| ablative | արույրից (aruyricʻ) |
| instrumental | արույրով (aruyrov) |
| locative | արույրում (aruyrum) |
| | definite forms | definite forms | definite forms | definite forms |
| nominative | արույրը/արույրն (aruyrə/aruyrn) |
| dative | արույրին (aruyrin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | արույրս (aruyrs) |
| dative | արույրիս (aruyris) |
| ablative | արույրիցս (aruyricʻs) |
| instrumental | արույրովս (aruyrovs) |
| locative | արույրումս (aruyrums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | արույրդ (aruyrd) |
| dative | արույրիդ (aruyrid) |
| ablative | արույրիցդ (aruyricʻd) |
| instrumental | արույրովդ (aruyrovd) |
| locative | արույրումդ (aruyrumd) |