# wielmi
## Old Polish
### Etymology

Inherited from Proto-Slavic *velьmi. Displaced by barzo.

### Pronunciation

* IPA: (10th–15th CE) /vjɛlʲmi/
* IPA: (15th CE) /vjɛlʲmi/

### Adverb

wielmi
* (attested in Lesser Poland, Masovia, Greater Poland) very, very much (to a high degree or intensity)
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 27, 33:Tedi Issak *lyoknye syø a gymye syø wyelmy dzywowacz (expavit Isaac stupore vehementi et... admirans ait)[Tedy Isaak lęknie się a jimie się wielmi dziwować (expavit Isaac stupore vehementi et... admirans ait)]
** 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 118, 167:Strzegla gest dusza moya swadecztw[o] twogych y mylowala ge welmy (vehementer)[Strzegła jest dusza moja świadectw[o] twojich i miłowała je wielmi (vehementer)]
** c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎, Miechów, page br 4:Zmouil sin bozi sloua uelmy znamenita[Zmowił Syn Boży słowa wielmi znamienita]
** Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 828:Przynyesly nathychmyast yedno odzyenye... sprostne vyelmy a stare[Przynieśli natychmiast jedno odzienie... sprostne wielmi a stare]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 18, 7:Wszøl czyelyø tluste a wyelmy dobre (optimum)[Wziął cielę tłuste a wielmi dobre (optimum)]
** 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎, Mierzeniec, Płock, line 89:Myszthrz przemowyl vyelmy skromnye[Mistrz przemowił wielmi skromnie]
** 1979 [c. 1500], Ladislas of Gielniów, “Rzepka Wojciech R. Pieśni Władysława z Gielniowa nowo odnalezione”, in Wiesław Wydra, editor, Studia Polonistyczne, volume 6, numbers 167-201, Gniezno, page 175:Rychlo wyelmy szyą szebraly wszythczy szwyączy apostoly[Rychło wielmi się zebrali wszytcy święci apostoli]
** 1930 [c. 1455], “Neh”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 2, 2:Balem syø vyelmy barzo (valde ac nimis)[Bałem się wielmi barzo (valde ac nimis)]
** 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, 17, 6:Kaszø tobye wyelmy buyno (vehementissime) roszcz[Każę tobie wielmi bujno (vehementissime) rość]
** loudly
*** 1874-1891 [XV p. pr.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎, volume XVI, page 349:Przyspyewal vyelmy concinit[Przyśpiewał wielmi concinit]
** (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) very many, very much (in a large number or amount)
*** 1415, Przecław Słota, O zachowaniu się przy stole‎, Łęczyca, Poznań, line 42:Potem szødze welmy nyzey[Potem siędzie wielmi niżej]

#### Descendants

* → Ukrainian: ве́льми (vélʹmy)

### Further reading

* M. Arcta Słownik Staropolski/Wielmi on the Polish Wikisource.Wikisource $^{pl}$
* B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wielmi”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN