# iompair
## Irish
### Alternative forms

* iomchair, iomchuir (obsolete)

### Pronunciation

* IPA: /ˈʊmˠpˠəɾʲ/

### Etymology 1

From Old Irish imm·cuirethar, from imm- (“around”) + ·cuirethar (“to place”), prototonic form of fo·ceird; but synchronically no longer recognizable as im- +‎ cuir.

#### Verb

iompair (present analytic iompraíonn, future analytic iompróidh, verbal noun iompar, past participle iompartha)
* carry, convey, transport
* transmit
* pass on, communicate
* carry on one's person, wear
* (nautical) carry (a mast, sail, etc.)
* carry in womb, gestate
* support, sustain
* bear, endure
* have capacity for
* behave, deport

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | iompraím | iompraíonn tú; iompraír$^†$ | iompraíonn sé, sí | iompraímid; iompraíonn muid | iompraíonn sibh | iompraíonn siad; iompraíd$^†$ | a iompraíonn; a iompraíos / a n-iompraíonn* | iompraítear |
| indicative | past | d'iompair mé; d'iompraíos / iompair mé‡; iompraíos‡ | d'iompair tú; d'iompraís / iompair tú‡; iompraís‡ | d'iompair sé, sí / iompair sé, sí‡ | d'iompraíomar; d'iompair muid / iompraíomar‡; iompair muid‡ | d'iompair sibh; d'iompraíobhair / iompair sibh‡; iompraíobhair‡ | d'iompair siad; d'iompraíodar / iompair siad‡; iompraíodar‡ | a d'iompair / ar iompair* | iompraíodh; hiompraíodh$^†$ |
| indicative | past habitual | d'iompraínn / iompraínn‡; n-iompraínn‡‡ | d'iompraíteá / iompraíteá‡; n-iompraíteá‡‡ | d'iompraíodh sé, sí / iompraíodh sé, sí‡; n-iompraíodh sé, sí‡‡ | d'iompraímis; d'iompraíodh muid / iompraímis‡; iompraíodh muid‡; n-iompraímis‡‡; n-iompraíodh muid‡‡ | d'iompraíodh sibh / iompraíodh sibh‡; n-iompraíodh sibh‡‡ | d'iompraídís; d'iompraíodh siad / iompraídís; iompraíodh siad‡; n-iompraídís‡‡; n-iompraíodh siad‡‡ | a d'iompraíodh / a n-iompraíodh* | d'iompraítí / iompraítí‡; n-iompraítí‡‡ |
| future | future | iompróidh mé; iompród; iompróchaidh mé$^†$ | iompróidh tú; iompróir$^†$; iompróchaidh tú$^†$ | iompróidh sé, sí; iompróchaidh sé, sí$^†$ | iompróimid; iompróidh muid; iompróchaimid$^†$; iompróchaidh muid$^†$ | iompróidh sibh; iompróchaidh sibh$^†$ | iompróidh siad; iompróid$^†$; iompróchaidh siad$^†$ | a iompróidh; a iomprós; a iompróchaidh$^†$; a iompróchas$^†$ / a n-iompróidh*; a n-iompróchaidh*$^†$ | iomprófar; iompróchar$^†$ |
| conditional | conditional | d'iompróinn; d'iompróchainn$^†$ / iompróinn‡; iompróchainn$^†$‡; n-iompróinn‡‡; n-iompróchainn$^†$‡‡ | d'iomprófá; d'iompróchthá$^†$ / iomprófá‡; iompróchthá$^†$‡; n-iomprófá‡‡; n-iompróchthá$^†$‡‡ | d'iompródh sé, sí; d'iompróchadh sé, sí$^†$ / iompródh sé, sí‡; iompróchadh sé, sí$^†$‡; n-iompródh sé, sí‡‡; n-iompróchadh sé, sí$^†$‡‡ | d'iompróimis; d'iompródh muid; d'iompróchaimis$^†$; d'iompróchadh muid$^†$ / iompróimis‡; iompródh muid‡; iompróchaimis$^†$‡; iompróchadh muid$^†$‡; n-iompróimis‡‡; n-iompródh muid‡‡; n-iompróchaimis$^†$‡‡; n-iompróchadh muid$^†$‡‡ | d'iompródh sibh; d'iompróchadh sibh$^†$ / iompródh sibh‡; iompróchadh sibh$^†$‡; n-iompródh sibh‡‡; n-iompróchadh sibh$^†$‡‡ | d'iompróidís; d'iompródh siad; d'iompróchadh siad$^†$ / iompróidís‡; iompródh siad‡; iompróchadh siad$^†$‡; n-iompróidís‡‡; n-iompródh siad‡‡; n-iompróchadh siad$^†$‡‡ | a d'iompródh; a d'iompróchadh$^†$ / a n-iompródh*; a n-iompróchadh*$^†$ | d'iomprófaí; d'iompróchthaí$^†$ / iomprófaí‡; iompróchthaí$^†$‡; n-iomprófaí‡‡; n-iompróchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go n-iompraí mé; go n-iompraíod$^†$ | go n-iompraí tú; go n-iompraír$^†$ | go n-iompraí sé, sí | go n-iompraímid; go n-iompraí muid | go n-iompraí sibh | go n-iompraí siad; go n-iompraíd$^†$ | — | go n-iompraítear |
| subjunctive | past | dá n-iompraínn | dá n-iompraíteá | dá n-iompraíodh sé, sí | dá n-iompraímis; dá n-iompraíodh muid | dá n-iompraíodh sibh | dá n-iompraídís; dá n-iompraíodh siad | — | dá n-iompraítí |
| imperative | imperative | iompraím | iompair | iompraíodh sé, sí | iompraímis | iompraígí; iompraídh$^†$ | iompraídís | — | iompraítear |
| verbal noun | verbal noun | iompar | iompar | iompar | iompar | iompar | iompar | iompar | iompar |
| past participle | past participle | iompartha | iompartha | iompartha | iompartha | iompartha | iompartha | iompartha | iompartha |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis (except an)

##### Derived terms

* iompair i mála droma (“to backpack”, transitive verb, literally “to carry in a backpack”)

### Etymology 2
#### Noun

iompair m sg
* genitive/vocative singular of iompar

### Further reading

* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “imm·cuirethar”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* Dinneen, Patrick S. (1904) “iomċaraim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 403
* Ó Dónaill, Niall (1977) “iompair”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN