# เขา
## Isan
### Etymology

Cognate with Northern Thai ᨡᩮᩢᩣ, Lao ເຂົາ (khao), Thai เขา (kǎo) Lü ᦃᧁ (ẋaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw).

### Pronoun

เขา (transliteration needed)
* he, she, it, him, her
    Synonym: ลาว (láao)

#### See also

Isan personal pronouns :
| | Singular | Singular | Singular | Plural | Plural | Plural |
| | 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person |
| Formal | ข้าน้อย (kàa-nɔ̂ɔi) | ท่าน (tāan) | เพิ่น (pə̄n) | หมู่ข้าน้อย (mūu kàa-nɔ̂ɔi) | หมู่ท่าน (mūu tāan) | ขะเจ้า (ka-jâo) |
| Common | ข้อย (kɔ̀ɔi) | เจ้า (jâo) | เขา (kǎo) ลาว (láao) | เฮา (háo) หมู่เฮา (mūu háo) | หมู่เจ้า (mūu jâo) | หมู่เขา (mūu kǎo) หมู่ลาว (mūu láao) |
| Vulgar | กู (guu) | มึง (mʉ́ng) | มัน (mán) | N/A | N/A | N/A |

## Thai
### Etymology 1

Cognate with Northern Thai ᨡᩮᩢᩣ, Lao ເຂົາ (khao), Lü ᦃᧁ (ẋaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw), Tai Nüa ᥑᥝᥴ (xáw).

#### Pronunciation

| Orthographic | Orthographic | เขา e kʰ ā | เขา e kʰ ā |
| Phonemic | Phonemic | เขา e kʰ ā | [informal] เค้า e g ˆ ā |
| Romanization | Paiboon | kǎo | káo |
| Romanization | Royal Institute | khao | khao |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /kʰaw˩˩˦/ | /kʰaw˦˥/ |

#### Pronoun

เขา • (kǎo)
* he; she; they.
** Psalm 64:8, KJV:
    ทุกคนที่เห็นเขาจะหนีไปtúk-kon tîi hěn kǎo jà nǐi bpaiall that see them shall flee away.
** Psalm 107:30, KJV:
    แล้วเขาก็ยินดีเพราะเขามีความเงียบ และพระองค์ทรงนำเขามายังท่าที่เขาปรารถนาlɛ́ɛo kǎo gɔ̂ɔ yin-dii prɔ́ kǎo mii kwaam-ngîiap lɛ́ prá-ong song nam kǎo maa yang tâa tîi kǎo bpràat-tà-nǎaThen are they glad because they be quiet; so he bringeth them unto their desired haven.
** Psalm 78:45, KJV:
    พระองค์ทรงส่งฝูงเหลือบมาท่ามกลางเขา ซึ่งผลาญเขา และกบ ซึ่งทำลายเขาprá-ong song sòng fǔung lʉ̀ʉap maa tâam-glaang kǎo sʉ̂ng plǎan kǎo lɛ́ gòp sʉ̂ng tam-laai kǎoHe sent divers sorts of flies among them, which devoured them; and frogs, which destroyed them.
** Proverbs 7:13, KJV:
    นางฉวยเขาได้และจุบเขา นางพูดกับเขาอย่างไม่มียางอายว่าnaang chǔai kǎo dâai lɛ́ jùup kǎo naang pûut gàp kǎo yàang mâi mii yaang-aai wâaSo she caught him, and kissed him, and with an impudent face said unto him,
* (childish) I; oneself.
    เขาคิดถึงตัวเองจัง
       kǎo kít-tʉ̌ng dtuua-eeng jang
       I miss you so much!

##### Usage notes

* The third person pronoun can be used specifically or nonspecifically, such as "เขาว่า..." (kǎo wâa...; "they say...").
* The first person pronoun is usually used with the second person pronoun ตัวเอง (dtuua-eeng) or เตง (dteeng).

##### See also
#### Noun

เขา • (kǎo)
* (figurative) one who is not on someone's part or side or is not a member of someone's group, entity, etc.

##### Derived terms

* แบ่งเขาแบ่งเรา

### Etymology 2

Compare Middle Chinese 丘 (MC khjuw, “mountain”). Cognate with Northern Thai ᨡᩮᩢᩣ, Lao ເຂົາ (khao), Lü ᦃᧁ (ẋaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw).

#### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | เขา e kʰ ā |
| Romanization | Paiboon | kǎo |
| Romanization | Royal Institute | khao |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /kʰaw˩˩˦/ |

#### Noun

เขา • (kǎo)
* hill; mountain.

##### Derived terms

* ชาวเขา (chaao-kǎo)
* เทือกเขา (tʉ̂ʉak-kǎo)
* ภูเขา (puu-kǎo)
* สันเขา
* หุบเขา (hùp-kǎo)

### Etymology 3

From Proto-Tai *qawᴬ (“horn”). Cognate to Northern Thai ᨡᩮᩢᩣ, Lao ເຂົາ (khao), Tai Nüa ᥑᥝᥴ (xáw), Lü ᦃᧁ (ẋaw), Shan ၶဝ် (khǎo), Ahom 𑜁𑜧 (khaw) or 𑜁𑜨𑜧 (khow), Zhuang gaeu. Compare Sui baol and ggaol (“horn”), Southern Kam baol (“horn”), Proto-Hlai *ɦəw (“horn”).

#### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | เขา e kʰ ā |
| Romanization | Paiboon | kǎo |
| Romanization | Royal Institute | khao |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /kʰaw˩˩˦/ |

#### Noun

เขา • (kǎo)
* horn; antler.

##### See also

* นอ (nɔɔ)

### Etymology 4

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

#### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | เขา e kʰ ā |
| Romanization | Paiboon | kǎo |
| Romanization | Royal Institute | khao |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /kʰaw˩˩˦/ |

#### Noun

เขา • (kǎo)
* (นก~) any of various birds of the family Columbidae, including doves and pigeons.

##### See also

* พิราบ (pí-râap)

### Etymology 5
#### Pronunciation

| Orthographic/Phonemic | Orthographic/Phonemic | เขา e kʰ ā |
| Romanization | Paiboon | kǎo |
| Romanization | Royal Institute | khao |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /kʰaw˩˩˦/ |

#### Noun

เขา • (kǎo)
* (somewhat archaic) climber; creeper; vine.