# luaidh
## Irish
### Etymology

From Middle Irish lúaidid (“to move”), from Old Irish luïd (“to move”). Doublet of luaigh.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /l̪ˠuəɟ/
* Homophone: luaigh

### Verb

luaidh (present analytic luaidheann, future analytic luaidhfidh, verbal noun luadh, past participle luaidhte) (literary)
* (transitive) to move, set in motion, transport
* (intransitive) to move, go

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | luaidhim | luaidheann tú; luaidhir$^†$ | luaidheann sé, sí | luaidhimid | luaidheann sibh | luaidheann siad; luaidhid$^†$ | a luaidheann; a luaidheas | luaidhtear |
| indicative | past | luaidh mé; luaidheas | luaidh tú; luaidhis | luaidh sé, sí | luaidheamar; luaidh muid | luaidh sibh; luaidheabhair | luaidh siad; luaidheadar | a luaidh / ar luaidh* | luaidheadh |
| indicative | past habitual | luaidhinn | luaidhteá | luaidheadh sé, sí | luaidhimis; luaidheadh muid | luaidheadh sibh | luaidhidís; luaidheadh siad | a luaidheadh / a luaidheadh* | luaidhtí |
| future | future | luaidhfidh mé; luaidhfead | luaidhfidh tú; luaidhfir$^†$ | luaidhfidh sé, sí | luaidhfimid; luaidhfidh muid | luaidhfidh sibh | luaidhfidh siad; luaidhfid$^†$ | a luaidhfidh; a luaidhfeas | luaidhfear |
| conditional | conditional | luaidhfinn | luaidhfeá | luaidhfeadh sé, sí | luaidhfimis; luaidhfeadh muid | luaidhfeadh sibh | luaidhfidís; luaidhfeadh siad | a luaidhfeadh / a luaidhfeadh* | luaidhfí |
| subjunctive | present | go luaidhe mé; go luaidhead$^†$ | go luaidhe tú; go luaidhir$^†$ | go luaidhe sé, sí | go luaidhimid; go luaidhe muid | go luaidhe sibh | go luaidhe siad; go luaidhid$^†$ | — | go luaidhtear |
| subjunctive | past | dá luaidhinn | dá luaidhteá | dá luaidheadh sé, sí | dá luaidhimis; dá luaidheadh muid | dá luaidheadh sibh | dá luaidhidís; dá luaidheadh siad | — | dá luaidhtí |
| imperative | imperative | luaidhim | luaidh | luaidheadh sé, sí | luaidhimis | luaidhigí; luaidhidh$^†$ | luaidhidís | — | luaidhtear |
| verbal noun | verbal noun | luadh | luadh | luadh | luadh | luadh | luadh | luadh | luadh |
| past participle | past participle | luaidhte | luaidhte | luaidhte | luaidhte | luaidhte | luaidhte | luaidhte | luaidhte |
* indirect relative † archaic or dialect form

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 lúaidid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “luïd”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Further reading

* Dinneen, Patrick S. (1927) “luadhaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society
* Ó Dónaill, Niall (1977) “luaidh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN

## Scottish Gaelic
### Pronunciation

* IPA: /l̪ˠuəj/

### Etymology 1

From Middle Irish lúaidid (“to move”), from Old Irish luïd (“to move”).

#### Verb

luaidh (past luaidh, future luaidhidh, verbal noun luadh or luadhadh, past participle luaidhte)
* full, waulk

### Etymology 2

From Old Irish lúad. Cognate to Latin laus.

#### Verb

luaidh (past luaidh, future luaidhidh, verbal noun luaidh, past participle luaidhte)
* praise
* mention, allude

#### Noun

luaidh m (genitive singular luaidh, plural luaidhean)
* verbal noun of luaidh
* praise
    Synonyms: cliù, moladh
* mention, allusion
* (colloquial) Term of endearment for a friend, family member, child, etc., particularly in the vocative case; darling, dear, loved one

##### Usage notes

* Use in the vocative case is not gender-specific, despite luaidh being a masculine noun.

##### Derived terms

* gun luaidh

### Etymology 3
#### Noun

luaidh f (genitive singular luaidhe)
* Alternative form of luaidhe (“lead”)

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 lúaidid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “luïd”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language