# արթուն
## Armenian
### Etymology

From Old Armenian արթուն (artʻun).

### Pronunciation

* (Eastern Armenian) IPA: /ɑɾˈtʰun/, [ɑɾtʰún]
* (Western Armenian) IPA: /ɑɾˈtun/, [ɑɾtʰún]
* Audio (Eastern Armenian):(file)

### Adjective

արթուն • (artʻun) (superlative ամենաարթուն)
* awake
* watchful, alert

#### Declension

nominalized, i-type (Eastern Armenian) :
| | singular | plural |
| nominative | արթուն (artʻun) | արթուններ (artʻunner) |
| dative | արթունի (artʻuni) | արթունների (artʻunneri) |
| ablative | արթունից (artʻunicʻ) | արթուններից (artʻunnericʻ) |
| instrumental | արթունով (artʻunov) | արթուններով (artʻunnerov) |
| locative | արթունում (artʻunum) | արթուններում (artʻunnerum) |
| | definite forms | definite forms |
| nominative | արթունը/արթունն (artʻunə/artʻunn) | արթունները/արթուններն (artʻunnerə/artʻunnern) |
| dative | արթունին (artʻunin) | արթուններին (artʻunnerin) |
| | 1st person possessive forms (my) | 1st person possessive forms (my) |
| nominative | արթունս (artʻuns) | արթուններս (artʻunners) |
| dative | արթունիս (artʻunis) | արթուններիս (artʻunneris) |
| ablative | արթունիցս (artʻunicʻs) | արթուններիցս (artʻunnericʻs) |
| instrumental | արթունովս (artʻunovs) | արթուններովս (artʻunnerovs) |
| locative | արթունումս (artʻunums) | արթուններումս (artʻunnerums) |
| | 2nd person possessive forms (your) | 2nd person possessive forms (your) |
| nominative | արթունդ (artʻund) | արթուններդ (artʻunnerd) |
| dative | արթունիդ (artʻunid) | արթուններիդ (artʻunnerid) |
| ablative | արթունիցդ (artʻunicʻd) | արթուններիցդ (artʻunnericʻd) |
| instrumental | արթունովդ (artʻunovd) | արթուններովդ (artʻunnerovd) |
| locative | արթունումդ (artʻunumd) | արթուններումդ (artʻunnerumd) |

## Old Armenian
### Etymology

արթ- (artʻ-) +‎ -ուն (-un)

### Adjective

արթուն • (artʻun)
* awake
    քուն ընդ արթունս լինիմ ― kʻun ənd artʻuns linim ― to doze, to drowse, to be half asleep
* watchful, alert, vigilant
    արթուն կալ ― artʻun kal ― to watch
** 16th century, Grigoris Ałtʻamarcʻi, Tałer [Poems]:Առ յոտըս երջանիկ րաբունապետի՝ Գրիգորիոս անուն արթուն հըսկողի, Քաջ հըռետոր անյաղթ փիլիսոփայի Եւ երիցս երանեալ մեծ վարժապետի։Aṙ yotəs erǰanik rabunapeti, Grigorios anun artʻun həskoġi, Kʻaǰ həṙetor anyaġtʻ pʻilisopʻayi Ew ericʻs eraneal mec varžapeti.Translation by S. Peter CoweAt the feet of fortunate rabunapet The vigilant watchful one, Grigoris by name The excellent rhetorician, the invincible philosopher, And thrice-blessed great teacher.

#### Descendants

* Armenian: արթուն (artʻun)

### References

* ↑ Cowe, S. Peter (2019) “The object of Ałtʿamarʿci’s affections”, in U. Bläsing, J. Dum-Tragut, T.M. van Lint, editors, Armenian, Hittite, and Indo-European Studies: A Commemoration Volume for Jos J.S. Weitenberg (Hebrew University Armenian Studies; 15), Leuven: Peeters, page 66
* ↑ Avdalbegyan, Mayis (1963) Grigoris Aġtʻamarcʻi : XVI d. : Usumnasirutʻyun, kʻnnakan bnagrer ew canotʻagrutʻyunner [Grigoris Aġtʻamarcʻi : 16th c. : Study, critical text, and annotations] (Miǰnadaryan hay taġerguner; 6)‎, Yerevan: Academy Press, page 120

### Further reading

* Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “արթուն”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
* Petrosean, Matatʻeay (1879) “արթուն”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy