# вуыны
## Udmurt
### Etymology

From Proto-Permic *voni, from Proto-Finno-Permic *wäke-. Cognates include Northern Sami viehkat (“to run”).
Permic cognates include Komi-Zyrian воны (vony), Komi-Permyak воны (vony) and Komi-Yazva вунө (vunå).

### Pronunciation

* IPA: [ʋuɯ̈ˈnɯ̈]
* Rhymes: -ɯ̈
* Hyphenation: вуы‧ны

### Verb

вуыны • (vuyny)
* to come, to arrive
* to begin, to set in
* to ripen, to mature
* to stoke, to expend (for heating)
* to be found, to appear

#### Conjugation

| | | | Affirmative | Caritive |
| Infinitive | Infinitive | Infinitive | вуыны (vuyny) | – |
| Gerund | Past participle | Instrumental$^1$ | вуемен (vujemen) | вуемтэен (vujemtejen) |
| Gerund | Past participle | Elative | вуемысь (vujemyś) | вуемтэысь (vujemteyś) |
| Gerund | Basic | Basic | вуса (vusa) | вутэк (vutek) |
| Gerund | Temporal | Temporal | вуку (vuku) | – |
| Gerund | Fourth | Fourth | вутозь (vutoź) | – |
| Participles | Present | Present | вуись (vuiś) | вуисьтэм (vuiśtem) |
| Participles | Past | Past | вуем (vujem) | вуемтэ (vujemte) |
| Participles | Future | Future | вуоно (vuono) | вуонтэм (vuontem) |
| Deverbal | Deverbal | Deverbal | вуон (vuon) | – |
| $^1$Instrumental past participle gerund are preferred in literary Udmurt. |||||
| Person | Person | Person | Singular | Singular | Singular | Plural | Plural | Plural |
| Person | Person | Person | 1st | 2nd | 3rd | 1st | 2nd | 3rd |
| Positive | Present | Present | вуисько (vuiśko) | вуиськод (vuiśkod) | вуе (vuje) | вуиськомы (vuiśkomy) | вуиськоды (vuiśkody) | вуо (vuo) |
| Positive | Future | Future | вуо (vuo) | вуод (vuod) | вуоз (vuoz) | вуомы (vuomy) | вуоды (vuody) | вуозы (vuozy) |
| Positive | Past | Preterite I | вуе (vuje) | вуед (vujed) | вуез (vujez) | вуем (vujem), вуемы (vujemy) | вуеды (vujedy) | вуезы (vujezy) |
| Positive | Past | Preterite II | вуиськем (vuiśkem) | вуемэд (vujemed) | вуем (vujem) | вуиськеммы (vuiśkemmy) | вуиллямды (vuilľamdy) | вуиллям (vuilľam), вуиллямзы (vuilľamzy) |
| Positive | Conditional | Conditional | вусал (vusal) | вусалыд (vusalyd) | вусал (vusal), вусалыз (vusalyz) | вусалмы (vusalmy) | вусалды (vusaldy) | вусалзы (vusalzy) |
| Positive | Imperative | Imperative | – | ву (vu) | – | – | вуе (vuje), вуелэ (vujele) | – |
| Positive | Auxiliary | Pluperfect I | preterite I of вуыны + вал (val) | preterite I of вуыны + вал (val) | preterite I of вуыны + вал (val) | preterite I of вуыны + вал (val) | preterite I of вуыны + вал (val) | preterite I of вуыны + вал (val) |
| Positive | Auxiliary | Pluperfect II | third person singular preterite II of вуыны + possessive suffixes + вал (val), or preterite II of вуыны + вылэм (vylem) | third person singular preterite II of вуыны + possessive suffixes + вал (val), or preterite II of вуыны + вылэм (vylem) | third person singular preterite II of вуыны + possessive suffixes + вал (val), or preterite II of вуыны + вылэм (vylem) | third person singular preterite II of вуыны + possessive suffixes + вал (val), or preterite II of вуыны + вылэм (vylem) | third person singular preterite II of вуыны + possessive suffixes + вал (val), or preterite II of вуыны + вылэм (vylem) | third person singular preterite II of вуыны + possessive suffixes + вал (val), or preterite II of вуыны + вылэм (vylem) |
| Positive | Auxiliary | Durative preterite | present of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | present of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | present of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | present of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | present of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | present of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) |
| Positive | Auxiliary | Frequentative preterite | future of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | future of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | future of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | future of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | future of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) | future of вуыны + вал (val)/вылэм (vylem) |
| Negative | Present | Present | уг вуиськы | уд вуиськы | уг вуы | ум вуиськэ | уд вуиськэ | уг вуо |
| Negative | Future | Future | уг ву, вуы | уд ву, вуы | уз ву, вуы | ум вуе | уд вуе | уз вуе |
| Negative | Past | Preterite I | ӧй вуы | ӧд вуы | ӧз вуы | ӧм вуе | ӧд вуе | ӧз вуе |
| Negative | Past | Preterite II | вуиськымтэе (vuiśkymteje) | вуымтэед (vuymtejed) | вуымтэ (vuymte) | вуиськымтэмы (vuiśkymtemy) | вуиллямтэды (vuilľamtedy) | вуеллямтэ (vujelľamte) |
| Negative | Past | Preterite II | ӧвӧл вуе (vuje) | ӧвӧл вуед (vujed) | ӧвӧл вуез (vujez) | ӧвӧл вуем (vujem), вуемы (vujemy) | ӧвӧл вуеды (vujedy) | ӧвӧл вуезы (vujezy) |
| Negative | Conditional | Conditional | ӧй (öj) + positive conditional of вуыны | ӧй (öj) + positive conditional of вуыны | ӧй (öj) + positive conditional of вуыны | ӧй (öj) + positive conditional of вуыны | ӧй (öj) + positive conditional of вуыны | ӧй (öj) + positive conditional of вуыны |
| Negative | Imperative | Imperative | эн (en) + positive imperative of вуыны | эн (en) + positive imperative of вуыны | эн (en) + positive imperative of вуыны | эн (en) + positive imperative of вуыны | эн (en) + positive imperative of вуыны | эн (en) + positive imperative of вуыны |
| Negative | Auxiliary | Pluperfect I | negative preterite I of вуыны + вал (val) | negative preterite I of вуыны + вал (val) | negative preterite I of вуыны + вал (val) | negative preterite I of вуыны + вал (val) | negative preterite I of вуыны + вал (val) | negative preterite I of вуыны + вал (val) |
| Negative | Auxiliary | Pluperfect II | third person positive singular preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + possessive suffixes + вал (val), or positive preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + вылэм (vylem) | third person positive singular preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + possessive suffixes + вал (val), or positive preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + вылэм (vylem) | third person positive singular preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + possessive suffixes + вал (val), or positive preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + вылэм (vylem) | third person positive singular preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + possessive suffixes + вал (val), or positive preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + вылэм (vylem) | third person positive singular preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + possessive suffixes + вал (val), or positive preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + вылэм (vylem) | third person positive singular preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + possessive suffixes + вал (val), or positive preterite II of вуыны + -мтэ- (-mte-) + вылэм (vylem) |
| Negative | Auxiliary | Durative preterite | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive durative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive durative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive durative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive durative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive durative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive durative preterite of вуыны |
| Negative | Auxiliary | Frequentative preterite | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive frequentative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive frequentative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive frequentative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive frequentative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive frequentative preterite of вуыны | уг/уд/уг/ум/уд/уг + positive frequentative preterite of вуыны |

### References

* L. E. Kirillova, L. L. Karpova, editors (2008), “вуыны”, in Удмурт-ӟуч кыллюкам [Udmurt-Russian dictionary], Izhevsk: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, →ISBN, page 147
* T. V. Voronova, T. A. Poyarkova, editor (2012), Удмурт-ӟуч, ӟуч-удмурт кыллюкам [Udmurt-Russian, Russian-Udmurt dictionary] (overall work in Russian), Izhevsk: Книжное издательство «Удмуртия», →ISBN, page 19
* Yrjö Wichmann, Toivo Emil Uotila (1987) Mikko Korhonen, editor, Wotjakischer Wortschatz [Votyak Vocabulary] (Lexica Societatis Fenno-Ugricae; Volume 21) (overall work in German), Helsinki: Suomalais-ugrilainen Seura, →ISBN, →ISSN, page 327