# fál
## Irish
### Pronunciation

* IPA: /fˠɑːl̪ˠ/, /fˠɑːlˠ/

### Etymology 1

From Old Irish fál (“fence, hedge, enclosure”), from a Proto-Celtic derivative of Proto-Indo-European *wel- (“to turn, wind, roll”), see also Latin vallum (“wall”), Saterland Frisian Waal (“wall, rampart, mound”), Dutch wal (“wall, rampart, embankment”), German Wall (“rampart, mound, embankment”), Swedish vall (“mound, wall, bank”).

#### Noun

fál m (genitive singular fáil, nominative plural fálta)
* hedge (thicket of bushes planted in a row), fence (barrier)
* wall, barrier
* enclosure, field

##### Declension

First declension

##### Derived terms

* fálaigh (“fence, enclose; lag; hedge”, verb)
* fálach (“fenced, fence-like; barrier-like, protective”, adjective)

### Etymology 2

From Old Irish fálaid (“to hedge, fence”, verb), from fál (“fence, hedge, enclosure”, noun).

#### Verb

fál (present analytic fálann, future analytic fálfaidh, verbal noun fáladh, past participle fálta)
* Alternative form of fálaigh (“fence, enclose; lag; hedge”)

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | fálim | fálann tú; fálir$^†$ | fálann sé, sí | fálimid | fálann sibh | fálann siad; fálid$^†$ | a fhálann; a fhálas / a bhfálann* | fáltar |
| indicative | past | d'fhál mé; d'fhálas / fhál mé‡; fhálas‡ | d'fhál tú; d'fhális / fhál tú; fhális‡ | d'fhál sé, sí / fhál sé, sí‡ | d'fhálamar; d'fhál muid / fhálamar; fhál muid‡ | d'fhál sibh; d'fhálabhair / fhál sibh; fhálabhair‡ | d'fhál siad; d'fháladar / fhál siad; fháladar‡ | a d'fhál / ar fhál* | fáladh |
| indicative | past habitual | d'fhálinn / fhálinn‡; bhfálinn‡‡ | d'fháltá / fháltá‡; bhfáltá‡‡ | d'fháladh sé, sí / fháladh sé, sí‡; bhfáladh sé, sí‡‡ | d'fhálimis; d'fháladh muid / fhálimis; fháladh muid‡; bhfálimis‡‡; bhfáladh muid‡‡ | d'fháladh sibh / fháladh sibh‡; bhfáladh sibh‡‡ | d'fhálidís; d'fháladh siad / fhálidís; fháladh siad‡; bhfálidís‡‡; bhfáladh siad‡‡ | a d'fháladh / a bhfáladh* | d'fháltí / fháltí‡; bhfáltí‡‡ |
| future | future | fálfidh mé; fálfad | fálfidh tú; fálfir$^†$ | fálfidh sé, sí | fálfimid; fálfidh muid | fálfidh sibh | fálfidh siad; fálfid$^†$ | a fhálfidh; a fhálfas / a bhfálfidh* | fálfar |
| conditional | conditional | d'fhálfinn / fhálfinn‡; bhfálfinn‡‡ | d'fhálfá / fhálfá‡; bhfálfá‡‡ | d'fhálfadh sé, sí / fhálfadh sé, sí‡; bhfálfadh sé, sí‡‡ | d'fhálfimis; d'fhálfadh muid / fhálfimis‡; fhálfadh muid‡; bhfálfimis‡‡; bhfálfadh muid‡‡ | d'fhálfadh sibh / fhálfadh sibh‡; bhfálfadh sibh‡‡ | d'fhálfidís; d'fhálfadh siad / fhálfidís‡; fhálfadh siad‡; bhfálfidís‡‡; bhfálfadh siad‡‡ | a d'fhálfadh / a bhfálfadh* | d'fhálfí / fhálfí‡; bhfálfí‡‡ |
| subjunctive | present | go bhfál mé; go bhfálad$^†$ | go bhfál tú; go bhfálir$^†$ | go bhfál sé, sí | go bhfálimid; go bhfál muid | go bhfál sibh | go bhfál siad; go bhfálid$^†$ | — | go bhfáltar |
| subjunctive | past | dá bhfálinn | dá bhfáltá | dá bhfáladh sé, sí | dá bhfálimis; dá bhfáladh muid | dá bhfáladh sibh | dá bhfálidís; dá bhfáladh siad | — | dá bhfáltí |
| imperative | imperative | fálim | fál | fáladh sé, sí | fálimis | fáligí; fálidh$^†$ | fálidís | — | fáltar |
| verbal noun | verbal noun | fáladh | fáladh | fáladh | fáladh | fáladh | fáladh | fáladh | fáladh |
| past participle | past participle | fálta | fálta | fálta | fálta | fálta | fálta | fálta | fálta |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### References

* ↑ Finck, F. N. (1899) Die araner mundart (in German), volume II, Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 104
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 fál”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “fálaid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “fál”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “fál”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “fál”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024