# géaraigh
## Irish
### Alternative forms

* géaruigh, geuraigh, geuruigh (obsolete)

### Etymology

From Middle Irish géraigid. By surface analysis, géar +‎ -igh.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /ˈɟiːa̯ɾˠɪɟ/
* (Galway) IPA: /ˈɟeːɾˠə/
* (Mayo) IPA: /ˈɟeːɾˠiː/
* (Ulster) IPA: /ˈɟeːɾˠi/, [ˈɟɛə̯ɾˠi]

### Verb

géaraigh (present analytic géaraíonn, future analytic géaróidh, verbal noun géarú, past participle géaraithe)
* (transitive, intransitive) to sharpen
    Synonym: faobhraigh
* (transitive) to whet (one or rub on with some substance for the purpose of sharpening; stimulate or make more keen)
* (transitive, intransitive) to intensify
* (transitive, intransitive) to sour (to make/become sour)
* (intransitive) to quicken (become quicker)
* (transitive) to steepen (make steeper)
* to bring out (elicit, evoke, or emphasize a particular quality)
* to exacerbate (make worse)

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | géaraím | géaraíonn tú; géaraír$^†$ | géaraíonn sé, sí | géaraímid; géaraíonn muid | géaraíonn sibh | géaraíonn siad; géaraíd$^†$ | a ghéaraíonn; a ghéaraíos / a ngéaraíonn* | géaraítear |
| indicative | past | ghéaraigh mé; ghéaraíos | ghéaraigh tú; ghéaraís | ghéaraigh sé, sí | ghéaraíomar; ghéaraigh muid | ghéaraigh sibh; ghéaraíobhair | ghéaraigh siad; ghéaraíodar | a ghéaraigh / ar ghéaraigh* | géaraíodh |
| indicative | past habitual | ghéaraínn / ngéaraínn‡‡ | ghéaraíteá / ngéaraíteá‡‡ | ghéaraíodh sé, sí / ngéaraíodh sé, sí‡‡ | ghéaraímis; ghéaraíodh muid / ngéaraímis‡‡; ngéaraíodh muid‡‡ | ghéaraíodh sibh / ngéaraíodh sibh‡‡ | ghéaraídís; ghéaraíodh siad / ngéaraídís‡‡; ngéaraíodh siad‡‡ | a ghéaraíodh / a ngéaraíodh* | ghéaraítí / ngéaraítí‡‡ |
| future | future | géaróidh mé; géaród; géaróchaidh mé$^†$ | géaróidh tú; géaróir$^†$; géaróchaidh tú$^†$ | géaróidh sé, sí; géaróchaidh sé, sí$^†$ | géaróimid; géaróidh muid; géaróchaimid$^†$; géaróchaidh muid$^†$ | géaróidh sibh; géaróchaidh sibh$^†$ | géaróidh siad; géaróid$^†$; géaróchaidh siad$^†$ | a ghéaróidh; a ghéarós; a ghéaróchaidh$^†$; a ghéaróchas$^†$ / a ngéaróidh*; a ngéaróchaidh*$^†$ | géarófar; géaróchar$^†$ |
| conditional | conditional | ghéaróinn; ghéaróchainn$^†$ / ngéaróinn‡‡; ngéaróchainn$^†$‡‡ | ghéarófá; ghéaróchthá$^†$ / ngéarófá‡‡; ngéaróchthá$^†$‡‡ | ghéaródh sé, sí; ghéaróchadh sé, sí$^†$ / ngéaródh sé, sí‡‡; ngéaróchadh sé, sí$^†$‡‡ | ghéaróimis; ghéaródh muid; ghéaróchaimis$^†$; ghéaróchadh muid$^†$ / ngéaróimis‡‡; ngéaródh muid‡‡; ngéaróchaimis$^†$‡‡; ngéaróchadh muid$^†$‡‡ | ghéaródh sibh; ghéaróchadh sibh$^†$ / ngéaródh sibh‡‡; ngéaróchadh sibh$^†$‡‡ | ghéaróidís; ghéaródh siad; ghéaróchadh siad$^†$ / ngéaróidís‡‡; ngéaródh siad‡‡; ngéaróchadh siad$^†$‡‡ | a ghéaródh; a ghéaróchadh$^†$ / a ngéaródh*; a ngéaróchadh*$^†$ | ghéarófaí; ghéaróchthaí$^†$ / ngéarófaí‡‡; ngéaróchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go ngéaraí mé; go ngéaraíod$^†$ | go ngéaraí tú; go ngéaraír$^†$ | go ngéaraí sé, sí | go ngéaraímid; go ngéaraí muid | go ngéaraí sibh | go ngéaraí siad; go ngéaraíd$^†$ | — | go ngéaraítear |
| subjunctive | past | dá ngéaraínn | dá ngéaraíteá | dá ngéaraíodh sé, sí | dá ngéaraímis; dá ngéaraíodh muid | dá ngéaraíodh sibh | dá ngéaraídís; dá ngéaraíodh siad | — | dá ngéaraítí |
| imperative | imperative | géaraím | géaraigh | géaraíodh sé, sí | géaraímis | géaraígí; géaraídh$^†$ | géaraídís | — | géaraítear |
| verbal noun | verbal noun | géarú | géarú | géarú | géarú | géarú | géarú | géarú | géarú |
| past participle | past participle | géaraithe | géaraithe | géaraithe | géaraithe | géaraithe | géaraithe | géaraithe | géaraithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### Further reading

* “géaraigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “géraigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* Dinneen, Patrick S. (1904) “géaruiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 358
* Ó Dónaill, Niall (1977) “géaraigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 50