# achtaigh
## Irish
### Etymology

From Old Irish achtaigid (“stipulates as a condition; decrees, ordains”), from acht (“stipulation, condition; decree, edict, contract, condition”).

### Verb

achtaigh (present analytic achtaíonn, future analytic achtóidh, verbal noun achtú, past participle achtaithe)
* (transitive, law, politics) enact, decree, legislate, ordain

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | achtaím | achtaíonn tú; achtaír$^†$ | achtaíonn sé, sí | achtaímid; achtaíonn muid | achtaíonn sibh | achtaíonn siad; achtaíd$^†$ | a achtaíonn; a achtaíos / a n-achtaíonn* | achtaítear |
| indicative | past | d'achtaigh mé; d'achtaíos / achtaigh mé‡; achtaíos‡ | d'achtaigh tú; d'achtaís / achtaigh tú‡; achtaís‡ | d'achtaigh sé, sí / achtaigh sé, sí‡ | d'achtaíomar; d'achtaigh muid / achtaíomar‡; achtaigh muid‡ | d'achtaigh sibh; d'achtaíobhair / achtaigh sibh‡; achtaíobhair‡ | d'achtaigh siad; d'achtaíodar / achtaigh siad‡; achtaíodar‡ | a d'achtaigh / ar achtaigh* | achtaíodh; hachtaíodh$^†$ |
| indicative | past habitual | d'achtaínn / achtaínn‡; n-achtaínn‡‡ | d'achtaíteá / achtaíteá‡; n-achtaíteá‡‡ | d'achtaíodh sé, sí / achtaíodh sé, sí‡; n-achtaíodh sé, sí‡‡ | d'achtaímis; d'achtaíodh muid / achtaímis‡; achtaíodh muid‡; n-achtaímis‡‡; n-achtaíodh muid‡‡ | d'achtaíodh sibh / achtaíodh sibh‡; n-achtaíodh sibh‡‡ | d'achtaídís; d'achtaíodh siad / achtaídís; achtaíodh siad‡; n-achtaídís‡‡; n-achtaíodh siad‡‡ | a d'achtaíodh / a n-achtaíodh* | d'achtaítí / achtaítí‡; n-achtaítí‡‡ |
| future | future | achtóidh mé; achtód; achtóchaidh mé$^†$ | achtóidh tú; achtóir$^†$; achtóchaidh tú$^†$ | achtóidh sé, sí; achtóchaidh sé, sí$^†$ | achtóimid; achtóidh muid; achtóchaimid$^†$; achtóchaidh muid$^†$ | achtóidh sibh; achtóchaidh sibh$^†$ | achtóidh siad; achtóid$^†$; achtóchaidh siad$^†$ | a achtóidh; a achtós; a achtóchaidh$^†$; a achtóchas$^†$ / a n-achtóidh*; a n-achtóchaidh*$^†$ | achtófar; achtóchar$^†$ |
| conditional | conditional | d'achtóinn; d'achtóchainn$^†$ / achtóinn‡; achtóchainn$^†$‡; n-achtóinn‡‡; n-achtóchainn$^†$‡‡ | d'achtófá; d'achtóchthá$^†$ / achtófá‡; achtóchthá$^†$‡; n-achtófá‡‡; n-achtóchthá$^†$‡‡ | d'achtódh sé, sí; d'achtóchadh sé, sí$^†$ / achtódh sé, sí‡; achtóchadh sé, sí$^†$‡; n-achtódh sé, sí‡‡; n-achtóchadh sé, sí$^†$‡‡ | d'achtóimis; d'achtódh muid; d'achtóchaimis$^†$; d'achtóchadh muid$^†$ / achtóimis‡; achtódh muid‡; achtóchaimis$^†$‡; achtóchadh muid$^†$‡; n-achtóimis‡‡; n-achtódh muid‡‡; n-achtóchaimis$^†$‡‡; n-achtóchadh muid$^†$‡‡ | d'achtódh sibh; d'achtóchadh sibh$^†$ / achtódh sibh‡; achtóchadh sibh$^†$‡; n-achtódh sibh‡‡; n-achtóchadh sibh$^†$‡‡ | d'achtóidís; d'achtódh siad; d'achtóchadh siad$^†$ / achtóidís‡; achtódh siad‡; achtóchadh siad$^†$‡; n-achtóidís‡‡; n-achtódh siad‡‡; n-achtóchadh siad$^†$‡‡ | a d'achtódh; a d'achtóchadh$^†$ / a n-achtódh*; a n-achtóchadh*$^†$ | d'achtófaí; d'achtóchthaí$^†$ / achtófaí‡; achtóchthaí$^†$‡; n-achtófaí‡‡; n-achtóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go n-achtaí mé; go n-achtaíod$^†$ | go n-achtaí tú; go n-achtaír$^†$ | go n-achtaí sé, sí | go n-achtaímid; go n-achtaí muid | go n-achtaí sibh | go n-achtaí siad; go n-achtaíd$^†$ | — | go n-achtaítear |
| subjunctive | past | dá n-achtaínn | dá n-achtaíteá | dá n-achtaíodh sé, sí | dá n-achtaímis; dá n-achtaíodh muid | dá n-achtaíodh sibh | dá n-achtaídís; dá n-achtaíodh siad | — | dá n-achtaítí |
| imperative | imperative | achtaím | achtaigh | achtaíodh sé, sí | achtaímis | achtaígí; achtaídh$^†$ | achtaídís | — | achtaítear |
| verbal noun | verbal noun | achtú | achtú | achtú | achtú | achtú | achtú | achtú | achtú |
| past participle | past participle | achtaithe | achtaithe | achtaithe | achtaithe | achtaithe | achtaithe | achtaithe | achtaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis (except an)

#### Derived terms

* athachtaigh (“re-enact”, transitive verb)

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “achtaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “2 achtaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* “enact”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2024