# díol
## Irish
### Etymology

From Old Irish dílaid, from díl (“satisfaction, paying, of a debt”), from do·lá (“rejects, remits (a debt)”), from Proto-Celtic *dī-layeti (“throw away”), from Proto-Indo-European *leh₁- (“loosen, release”).

### Pronunciation

* IPA: /dʲiːl̪ˠ/, /dʲiːlˠ/
* (Kerry, Cois Fharraige) IPA: /dʲiːl̪ˠ/, [dʲiːə̯l̪ˠ]

### Verb

díol (present analytic díolann, future analytic díolfaidh, verbal noun díol, past participle díolta)
* sell
* (Munster, Ulster) pay
    Synonym: íoc
** 1906, E. C. Quiggin, A Dialect of Donegal (overall work in English), Cambridge University Press, § 253, page 91:ə Nʹiəl̥ət(ʹ) ʃə[dhá ndíolfadh sé]if he were to pay
** 1939, Peig Sayers, “Inghean an Cheannaidhe”, in Marie-Louise Sjoestedt, Description d’un parler irlandais de Kerry (Bibliothèque de l'École des Hautes Études; 270) (overall work in French), Paris: Librairie Honoré Champion, page 196:Fan timpall an tighe agus má’s bean mise a dhíolann ní bheidh tusa aon nídh chun deireadh leis an scéal.Stay around the house, and if I'm a woman who pays, you won’t be set back in the matter.

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | díolaim | díolann tú; díolair$^†$ | díolann sé, sí | díolaimid | díolann sibh | díolann siad; díolaid$^†$ | a dhíolann; a dhíolas / a ndíolann* | díoltar |
| indicative | past | dhíol mé; dhíolas | dhíol tú; dhíolais | dhíol sé, sí | dhíolamar; dhíol muid | dhíol sibh; dhíolabhair | dhíol siad; dhíoladar | a dhíol / ar dhíol* | díoladh |
| indicative | past habitual | dhíolainn / ndíolainn‡‡ | dhíoltá / ndíoltá‡‡ | dhíoladh sé, sí / ndíoladh sé, sí‡‡ | dhíolaimis; dhíoladh muid / ndíolaimis‡‡; ndíoladh muid‡‡ | dhíoladh sibh / ndíoladh sibh‡‡ | dhíolaidís; dhíoladh siad / ndíolaidís‡‡; ndíoladh siad‡‡ | a dhíoladh / a ndíoladh* | dhíoltaí / ndíoltaí‡‡ |
| future | future | díolfaidh mé; díolfad | díolfaidh tú; díolfair$^†$ | díolfaidh sé, sí | díolfaimid; díolfaidh muid | díolfaidh sibh | díolfaidh siad; díolfaid$^†$ | a dhíolfaidh; a dhíolfas / a ndíolfaidh* | díolfar |
| conditional | conditional | dhíolfainn / ndíolfainn‡‡ | dhíolfá / ndíolfá‡‡ | dhíolfadh sé, sí / ndíolfadh sé, sí‡‡ | dhíolfaimis; dhíolfadh muid / ndíolfaimis‡‡; ndíolfadh muid‡‡ | dhíolfadh sibh / ndíolfadh sibh‡‡ | dhíolfaidís; dhíolfadh siad / ndíolfaidís‡‡; ndíolfadh siad‡‡ | a dhíolfadh / a ndíolfadh* | dhíolfaí / ndíolfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go ndíola mé; go ndíolad$^†$ | go ndíola tú; go ndíolair$^†$ | go ndíola sé, sí | go ndíolaimid; go ndíola muid | go ndíola sibh | go ndíola siad; go ndíolaid$^†$ | — | go ndíoltar |
| subjunctive | past | dá ndíolainn | dá ndíoltá | dá ndíoladh sé, sí | dá ndíolaimis; dá ndíoladh muid | dá ndíoladh sibh | dá ndíolaidís; dá ndíoladh siad | — | dá ndíoltaí |
| imperative | imperative | díolaim | díol | díoladh sé, sí | díolaimis | díolaigí; díolaidh$^†$ | díolaidís | — | díoltar |
| verbal noun | verbal noun | díol | díol | díol | díol | díol | díol | díol | díol |
| past participle | past participle | díolta | díolta | díolta | díolta | díolta | díolta | díolta | díolta |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### Noun

díol m (genitive singular as substantive díola, genitive as verbal noun díolta)
* verbal noun of díol
* selling, sale

#### Declension
##### As substantive

Third declension

##### As verbal noun

Third declension

### References

* ↑ Finck, F. N. (1899) Die araner mundart (in German), volume II, Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 82
* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, page 14

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “díol”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN