# νηφάλιος
## Ancient Greek
### Alternative forms

* νηφαλέος (nēphaléos), νήφαλος (nḗphalos) (both very rare)

### Etymology

From νήφω (nḗphō, “to be sober, to abstain from wine, to be self-controlled”) +‎ -άλιος (-álios). This family of words pertaining to sobriety (including also νήφων m (nḗphōn), νηφαίνω (nēphaínō, verb)) are related to Old Armenian նաւթի (nawtʻi, “fasting”, adjective). Ultimately, perhaps from Proto-Indo-European *n-H(H)gʷʰ-ti-o- or from Proto-Indo-European *h₁egʷʰ- (“to drink”) prefixed with the negative particle *n̥-.

### Pronunciation

* IPA: /nɛː.pʰá.li.os/ → /niˈɸa.li.os/ → /niˈfa.li.os/
* (5th BCE Attic) IPA: /nɛː.pʰá.li.os/
* (1st CE Egyptian) IPA: /ne̝ˈpʰa.li.os/
* (4th CE Koine) IPA: /niˈɸa.li.os/
* (10th CE Byzantine) IPA: /niˈfa.li.os/
* (15th CE Constantinopolitan) IPA: /niˈfa.li.os/

### Adjective

νηφάλιος • (nēphálios) m (feminine νηφαλία, neuter νηφάλιον); first/second declension
* (of people) sober, not inebriated
* unmixed with wine, wineless
    νηφάλιαι θυσίαι ― nēpháliai thusíai ― wineless libations/sacrifices
    νηφάλια θύειν ― nēphália thúein ― to offer wineless libations
    νηφάλια μειλίγματα ― nēphália meilígmata ― offerings of water, milk, and honey to the Eumenides
    νηφάλιος κρατήρ ― nēphálios kratḗr ― krater containing liquids unmixed with wine
    νηφάλια ξύλα ― nēphália xúla ― wood other than vine twigs, burned in sacrifices

#### Derived terms

* νηφαλιότης f (nēphaliótēs, “sobriety”)
* νηφαλίως (nēphalíōs, “in a sober manner”, adverb)
* νηφαλιεύω (nēphalieúō, “to offer wineless libations”, verb)
* νηφαλιεύς (nēphalieús, “sober (as an epithet of Apollo)”, adjective)

### Further reading

* “νηφάλιος”, in Liddell & Scott (1940) A Greek–English Lexicon, Oxford: Clarendon Press
* “νηφάλιος”, in Liddell & Scott (1889) An Intermediate Greek–English Lexicon, New York: Harper & Brothers
* νηφάλιος in Bailly, Anatole (1935) Le Grand Bailly: Dictionnaire grec-français, Paris: Hachette

## Greek
### Etymology

Learned borrowing from Ancient Greek νηφάλιος (nēphálios).

### Pronunciation

* IPA: /niˈfa.li.os/
* Hyphenation: νη‧φά‧λι‧ος

### Adjective

νηφάλιος • (nifálios) m (feminine νηφάλια, neuter νηφάλιο)
* calm, astute, sober, collected, dispassionate
    νηφάλια σκέψη ― nifália sképsi ― a sober thought
* sober, not drunk

#### Declension

| number case \ gender | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| number case \ gender | masculine | feminine | neuter | masculine | feminine | neuter |
| nominative | νηφάλιος • | νηφάλια • | νηφάλιο • | νηφάλιοι • | νηφάλιες • | νηφάλια • |
| genitive | νηφάλιου • | νηφάλιας • | νηφάλιου • | νηφάλιων • | νηφάλιων • | νηφάλιων • |
| accusative | νηφάλιο • | νηφάλια • | νηφάλιο • | νηφάλιους • | νηφάλιες • | νηφάλια • |
| vocative | νηφάλιε • | νηφάλια • | νηφάλιο • | νηφάλιοι • | νηφάλιες • | νηφάλια • |
| derivations | Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο νηφάλιος, etc.) Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο νηφάλιος, etc.) | Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο νηφάλιος, etc.) Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο νηφάλιος, etc.) | Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο νηφάλιος, etc.) Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο νηφάλιος, etc.) | Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο νηφάλιος, etc.) Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο νηφάλιος, etc.) | Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο νηφάλιος, etc.) Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο νηφάλιος, etc.) | Comparative: πιο + positive forms (e.g. πιο νηφάλιος, etc.) Relative superlative: definite article + πιο + positive forms (e.g. ο πιο νηφάλιος, etc.) |
| comparative | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| comparative | masculine | feminine | neuter | masculine | feminine | neuter |
| nominative | νηφαλιότερος • | νηφαλιότερη • | νηφαλιότερο • | νηφαλιότεροι • | νηφαλιότερες • | νηφαλιότερα • |
| genitive | νηφαλιότερου • | νηφαλιότερης • | νηφαλιότερου • | νηφαλιότερων • | νηφαλιότερων • | νηφαλιότερων • |
| accusative | νηφαλιότερο • | νηφαλιότερη • | νηφαλιότερο • | νηφαλιότερους • | νηφαλιότερες • | νηφαλιότερα • |
| vocative | νηφαλιότερε • | νηφαλιότερη • | νηφαλιότερο • | νηφαλιότεροι • | νηφαλιότερες • | νηφαλιότερα • |
| derivations | relative superlative: ο + comparative forms (eg "ο νηφαλιότερος", etc) | relative superlative: ο + comparative forms (eg "ο νηφαλιότερος", etc) | relative superlative: ο + comparative forms (eg "ο νηφαλιότερος", etc) | relative superlative: ο + comparative forms (eg "ο νηφαλιότερος", etc) | relative superlative: ο + comparative forms (eg "ο νηφαλιότερος", etc) | relative superlative: ο + comparative forms (eg "ο νηφαλιότερος", etc) |
| Absolute superlative | singular | singular | singular | plural | plural | plural |
| Absolute superlative | masculine | feminine | neuter | masculine | feminine | neuter |
| nominative | νηφαλιότατος • | νηφαλιότατη • | νηφαλιότατο • | νηφαλιότατοι • | νηφαλιότατες • | νηφαλιότατα • |
| genitive | νηφαλιότατου • | νηφαλιότατης • | νηφαλιότατου • | νηφαλιότατων • | νηφαλιότατων • | νηφαλιότατων • |
| accusative | νηφαλιότατο • | νηφαλιότατη • | νηφαλιότατο • | νηφαλιότατους • | νηφαλιότατες • | νηφαλιότατα • |
| vocative | νηφαλιότατε • | νηφαλιότατη • | νηφαλιότατο • | νηφαλιότατοι • | νηφαλιότατες • | νηφαλιότατα • |

#### Related terms

* νηφάλια (nifália, “soberly, calmly”, adverb)
* νηφαλίως (nifalíos, “soberly, calmly”, adverb)
* νηφαλιότητα f (nifaliótita, “sobriety”)

### Further reading

* νηφάλιος, in Λεξικό της κοινής νεοελληνικής [Dictionary of Standard Modern Greek], Triantafyllidis Foundation, 1998 at the Centre for the Greek language