# díog
## Irish
### Pronunciation

* IPA: /ˈdʲiːɡ/

### Etymology 1

From Middle Irish díc, from Middle French digue, from Old French dike, diic, from Middle Dutch dijc, from Old Dutch diic, dīc, from Frankish *dīk, from Proto-Germanic *dīkaz (“pool”), from Proto-Indo-European *dʰeygʷ- (“to stick, stab, pierce, dig”).

#### Noun

díog f (genitive singular díge, nominative plural díoga or díogacha)
* ditch, trench (also in archaeology), dyke
    Synonyms: clais, trinse, silteán
* moat
    Synonym: móta
* drain (conduit for rainwater)
    Synonym: draein

##### Declension

Second declension

##### Alternative forms

* díg

#### Further reading

* Dinneen, Patrick S. (1904) “díg”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 240
* Dinneen, Patrick S. (1904) “díog”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 242
* Ó Dónaill, Niall (1977) “díog”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN

### Etymology 2
#### Noun

díog f (genitive singular díge, nominative plural díoga)
* Alternative form of diúg (“a drop of drink”)

##### Declension

Second declension

#### Verb

díog (present analytic díogann, future analytic díogfaidh, verbal noun díogadh, past participle díogtha)
* Alternative form of diúg (“to drink to the last drop”)

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | díogaim | díogann tú; díogair$^†$ | díogann sé, sí | díogaimid | díogann sibh | díogann siad; díogaid$^†$ | a dhíogann; a dhíogas / a ndíogann* | díogtar |
| indicative | past | dhíog mé; dhíogas | dhíog tú; dhíogais | dhíog sé, sí | dhíogamar; dhíog muid | dhíog sibh; dhíogabhair | dhíog siad; dhíogadar | a dhíog / ar dhíog* | díogadh |
| indicative | past habitual | dhíogainn / ndíogainn‡‡ | dhíogtá / ndíogtá‡‡ | dhíogadh sé, sí / ndíogadh sé, sí‡‡ | dhíogaimis; dhíogadh muid / ndíogaimis‡‡; ndíogadh muid‡‡ | dhíogadh sibh / ndíogadh sibh‡‡ | dhíogaidís; dhíogadh siad / ndíogaidís‡‡; ndíogadh siad‡‡ | a dhíogadh / a ndíogadh* | dhíogtaí / ndíogtaí‡‡ |
| future | future | díogfaidh mé; díogfad | díogfaidh tú; díogfair$^†$ | díogfaidh sé, sí | díogfaimid; díogfaidh muid | díogfaidh sibh | díogfaidh siad; díogfaid$^†$ | a dhíogfaidh; a dhíogfas / a ndíogfaidh* | díogfar |
| conditional | conditional | dhíogfainn / ndíogfainn‡‡ | dhíogfá / ndíogfá‡‡ | dhíogfadh sé, sí / ndíogfadh sé, sí‡‡ | dhíogfaimis; dhíogfadh muid / ndíogfaimis‡‡; ndíogfadh muid‡‡ | dhíogfadh sibh / ndíogfadh sibh‡‡ | dhíogfaidís; dhíogfadh siad / ndíogfaidís‡‡; ndíogfadh siad‡‡ | a dhíogfadh / a ndíogfadh* | dhíogfaí / ndíogfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go ndíoga mé; go ndíogad$^†$ | go ndíoga tú; go ndíogair$^†$ | go ndíoga sé, sí | go ndíogaimid; go ndíoga muid | go ndíoga sibh | go ndíoga siad; go ndíogaid$^†$ | — | go ndíogtar |
| subjunctive | past | dá ndíogainn | dá ndíogtá | dá ndíogadh sé, sí | dá ndíogaimis; dá ndíogadh muid | dá ndíogadh sibh | dá ndíogaidís; dá ndíogadh siad | — | dá ndíogtaí |
| imperative | imperative | díogaim | díog | díogadh sé, sí | díogaimis | díogaigí; díogaidh$^†$ | díogaidís | — | díogtar |
| verbal noun | verbal noun | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh |
| past participle | past participle | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### Etymology 3
#### Noun

díog f (genitive singular díge, nominative plural díoga)
* Alternative form of gíog (“cheep, chirp”)

##### Declension

Second declension

#### Verb

díog (present analytic díogann, future analytic díogfaidh, verbal noun díogadh, past participle díogtha)
* Alternative form of gíog (“to cheep, chirp”)

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | díogaim | díogann tú; díogair$^†$ | díogann sé, sí | díogaimid | díogann sibh | díogann siad; díogaid$^†$ | a dhíogann; a dhíogas / a ndíogann* | díogtar |
| indicative | past | dhíog mé; dhíogas | dhíog tú; dhíogais | dhíog sé, sí | dhíogamar; dhíog muid | dhíog sibh; dhíogabhair | dhíog siad; dhíogadar | a dhíog / ar dhíog* | díogadh |
| indicative | past habitual | dhíogainn / ndíogainn‡‡ | dhíogtá / ndíogtá‡‡ | dhíogadh sé, sí / ndíogadh sé, sí‡‡ | dhíogaimis; dhíogadh muid / ndíogaimis‡‡; ndíogadh muid‡‡ | dhíogadh sibh / ndíogadh sibh‡‡ | dhíogaidís; dhíogadh siad / ndíogaidís‡‡; ndíogadh siad‡‡ | a dhíogadh / a ndíogadh* | dhíogtaí / ndíogtaí‡‡ |
| future | future | díogfaidh mé; díogfad | díogfaidh tú; díogfair$^†$ | díogfaidh sé, sí | díogfaimid; díogfaidh muid | díogfaidh sibh | díogfaidh siad; díogfaid$^†$ | a dhíogfaidh; a dhíogfas / a ndíogfaidh* | díogfar |
| conditional | conditional | dhíogfainn / ndíogfainn‡‡ | dhíogfá / ndíogfá‡‡ | dhíogfadh sé, sí / ndíogfadh sé, sí‡‡ | dhíogfaimis; dhíogfadh muid / ndíogfaimis‡‡; ndíogfadh muid‡‡ | dhíogfadh sibh / ndíogfadh sibh‡‡ | dhíogfaidís; dhíogfadh siad / ndíogfaidís‡‡; ndíogfadh siad‡‡ | a dhíogfadh / a ndíogfadh* | dhíogfaí / ndíogfaí‡‡ |
| subjunctive | present | go ndíoga mé; go ndíogad$^†$ | go ndíoga tú; go ndíogair$^†$ | go ndíoga sé, sí | go ndíogaimid; go ndíoga muid | go ndíoga sibh | go ndíoga siad; go ndíogaid$^†$ | — | go ndíogtar |
| subjunctive | past | dá ndíogainn | dá ndíogtá | dá ndíogadh sé, sí | dá ndíogaimis; dá ndíogadh muid | dá ndíogadh sibh | dá ndíogaidís; dá ndíogadh siad | — | dá ndíogtaí |
| imperative | imperative | díogaim | díog | díogadh sé, sí | díogaimis | díogaigí; díogaidh$^†$ | díogaidís | — | díogtar |
| verbal noun | verbal noun | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh | díogadh |
| past participle | past participle | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha | díogtha |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### References

* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 72
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “díc”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language