# díscaoil
## Irish
### Etymology

From dí- +‎ scaoil.

### Verb

díscaoil (present analytic díscaoileann, future analytic díscaoilfidh, verbal noun díscaoileadh, past participle díscaoilte)
* (intransitive, sciences) disintegrate
* (transitive) dissolve, disband
    Synonym: scoir
* (transitive, intransitive, chemistry, colors, mechanics, physics) resolve

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | díscaoilim | díscaoileann tú; díscaoilir$^†$ | díscaoileann sé, sí | díscaoilimid | díscaoileann sibh | díscaoileann siad; díscaoilid$^†$ | a dhíscaoileann; a dhíscaoileas / a ndíscaoileann* | díscaoiltear |
| indicative | past | dhíscaoil mé; dhíscaoileas | dhíscaoil tú; dhíscaoilis | dhíscaoil sé, sí | dhíscaoileamar; dhíscaoil muid | dhíscaoil sibh; dhíscaoileabhair | dhíscaoil siad; dhíscaoileadar | a dhíscaoil / ar dhíscaoil* | díscaoileadh |
| indicative | past habitual | dhíscaoilinn / ndíscaoilinn‡‡ | dhíscaoilteá / ndíscaoilteá‡‡ | dhíscaoileadh sé, sí / ndíscaoileadh sé, sí‡‡ | dhíscaoilimis; dhíscaoileadh muid / ndíscaoilimis‡‡; ndíscaoileadh muid‡‡ | dhíscaoileadh sibh / ndíscaoileadh sibh‡‡ | dhíscaoilidís; dhíscaoileadh siad / ndíscaoilidís‡‡; ndíscaoileadh siad‡‡ | a dhíscaoileadh / a ndíscaoileadh* | dhíscaoiltí / ndíscaoiltí‡‡ |
| future | future | díscaoilfidh mé; díscaoilfead | díscaoilfidh tú; díscaoilfir$^†$ | díscaoilfidh sé, sí | díscaoilfimid; díscaoilfidh muid | díscaoilfidh sibh | díscaoilfidh siad; díscaoilfid$^†$ | a dhíscaoilfidh; a dhíscaoilfeas / a ndíscaoilfidh* | díscaoilfear |
| conditional | conditional | dhíscaoilfinn / ndíscaoilfinn‡‡ | dhíscaoilfeá / ndíscaoilfeá‡‡ | dhíscaoilfeadh sé, sí / ndíscaoilfeadh sé, sí‡‡ | dhíscaoilfimis; dhíscaoilfeadh muid / ndíscaoilfimis‡‡; ndíscaoilfeadh muid‡‡ | dhíscaoilfeadh sibh / ndíscaoilfeadh sibh‡‡ | dhíscaoilfidís; dhíscaoilfeadh siad / ndíscaoilfidís‡‡; ndíscaoilfeadh siad‡‡ | a dhíscaoilfeadh / a ndíscaoilfeadh* | dhíscaoilfí / ndíscaoilfí‡‡ |
| subjunctive | present | go ndíscaoile mé; go ndíscaoilead$^†$ | go ndíscaoile tú; go ndíscaoilir$^†$ | go ndíscaoile sé, sí | go ndíscaoilimid; go ndíscaoile muid | go ndíscaoile sibh | go ndíscaoile siad; go ndíscaoilid$^†$ | — | go ndíscaoiltear |
| subjunctive | past | dá ndíscaoilinn | dá ndíscaoilteá | dá ndíscaoileadh sé, sí | dá ndíscaoilimis; dá ndíscaoileadh muid | dá ndíscaoileadh sibh | dá ndíscaoilidís; dá ndíscaoileadh siad | — | dá ndíscaoiltí |
| imperative | imperative | díscaoilim | díscaoil | díscaoileadh sé, sí | díscaoilimis | díscaoiligí; díscaoilidh$^†$ | díscaoilidís | — | díscaoiltear |
| verbal noun | verbal noun | díscaoileadh | díscaoileadh | díscaoileadh | díscaoileadh | díscaoileadh | díscaoileadh | díscaoileadh | díscaoileadh |
| past participle | past participle | díscaoilte | díscaoilte | díscaoilte | díscaoilte | díscaoilte | díscaoilte | díscaoilte | díscaoilte |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

#### Derived terms

* díscaoilteach

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “díscaoil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “díscaoil”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “díscaoil”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024