# cruthaigh
## Irish
### Alternative forms

* crothuigh, crothaigh, cruthuigh (obsolete)

### Etymology

From Old Irish cruthaigidir. By surface analysis, cruth +‎ -igh.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /ˈkɾˠʊhɪɟ/
* (Ulster) IPA: /ˈkɾˠʊhi/

### Verb

cruthaigh (present analytic cruthaíonn, future analytic cruthóidh, verbal noun cruthú, past participle cruthaithe)
* to form, create
* to prove

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | cruthaím | cruthaíonn tú; cruthaír$^†$ | cruthaíonn sé, sí | cruthaímid; cruthaíonn muid | cruthaíonn sibh | cruthaíonn siad; cruthaíd$^†$ | a chruthaíonn; a chruthaíos / a gcruthaíonn* | cruthaítear |
| indicative | past | chruthaigh mé; chruthaíos | chruthaigh tú; chruthaís | chruthaigh sé, sí | chruthaíomar; chruthaigh muid | chruthaigh sibh; chruthaíobhair | chruthaigh siad; chruthaíodar | a chruthaigh / ar chruthaigh* | cruthaíodh |
| indicative | past habitual | chruthaínn / gcruthaínn‡‡ | chruthaíteá / gcruthaíteá‡‡ | chruthaíodh sé, sí / gcruthaíodh sé, sí‡‡ | chruthaímis; chruthaíodh muid / gcruthaímis‡‡; gcruthaíodh muid‡‡ | chruthaíodh sibh / gcruthaíodh sibh‡‡ | chruthaídís; chruthaíodh siad / gcruthaídís‡‡; gcruthaíodh siad‡‡ | a chruthaíodh / a gcruthaíodh* | chruthaítí / gcruthaítí‡‡ |
| future | future | cruthóidh mé; cruthód; cruthóchaidh mé$^†$ | cruthóidh tú; cruthóir$^†$; cruthóchaidh tú$^†$ | cruthóidh sé, sí; cruthóchaidh sé, sí$^†$ | cruthóimid; cruthóidh muid; cruthóchaimid$^†$; cruthóchaidh muid$^†$ | cruthóidh sibh; cruthóchaidh sibh$^†$ | cruthóidh siad; cruthóid$^†$; cruthóchaidh siad$^†$ | a chruthóidh; a chruthós; a chruthóchaidh$^†$; a chruthóchas$^†$ / a gcruthóidh*; a gcruthóchaidh*$^†$ | cruthófar; cruthóchar$^†$ |
| conditional | conditional | chruthóinn; chruthóchainn$^†$ / gcruthóinn‡‡; gcruthóchainn$^†$‡‡ | chruthófá; chruthóchthá$^†$ / gcruthófá‡‡; gcruthóchthá$^†$‡‡ | chruthódh sé, sí; chruthóchadh sé, sí$^†$ / gcruthódh sé, sí‡‡; gcruthóchadh sé, sí$^†$‡‡ | chruthóimis; chruthódh muid; chruthóchaimis$^†$; chruthóchadh muid$^†$ / gcruthóimis‡‡; gcruthódh muid‡‡; gcruthóchaimis$^†$‡‡; gcruthóchadh muid$^†$‡‡ | chruthódh sibh; chruthóchadh sibh$^†$ / gcruthódh sibh‡‡; gcruthóchadh sibh$^†$‡‡ | chruthóidís; chruthódh siad; chruthóchadh siad$^†$ / gcruthóidís‡‡; gcruthódh siad‡‡; gcruthóchadh siad$^†$‡‡ | a chruthódh; a chruthóchadh$^†$ / a gcruthódh*; a gcruthóchadh*$^†$ | chruthófaí; chruthóchthaí$^†$ / gcruthófaí‡‡; gcruthóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go gcruthaí mé; go gcruthaíod$^†$ | go gcruthaí tú; go gcruthaír$^†$ | go gcruthaí sé, sí | go gcruthaímid; go gcruthaí muid | go gcruthaí sibh | go gcruthaí siad; go gcruthaíd$^†$ | — | go gcruthaítear |
| subjunctive | past | dá gcruthaínn | dá gcruthaíteá | dá gcruthaíodh sé, sí | dá gcruthaímis; dá gcruthaíodh muid | dá gcruthaíodh sibh | dá gcruthaídís; dá gcruthaíodh siad | — | dá gcruthaítí |
| imperative | imperative | cruthaím | cruthaigh | cruthaíodh sé, sí | cruthaímis | cruthaígí; cruthaídh$^†$ | cruthaídís | — | cruthaítear |
| verbal noun | verbal noun | cruthú | cruthú | cruthú | cruthú | cruthú | cruthú | cruthú | cruthú |
| past participle | past participle | cruthaithe | cruthaithe | cruthaithe | cruthaithe | cruthaithe | cruthaithe | cruthaithe | cruthaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### References

* ↑ “cruthaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “cruthaigidir”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Further reading

* Dinneen, Patrick S. (1904) “cruṫuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 204
* Ó Dónaill, Niall (1977) “cruthaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN