# réasúnaigh
## Irish
### Etymology 1

From réasún (“reason”) +‎ -igh.

#### Verb

réasúnaigh (present analytic réasúnaíonn, future analytic réasúnóidh, verbal noun réasúnú, past participle réasúnaithe)
* (transitive, intransitive) reason, rationalize

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | réasúnaím | réasúnaíonn tú; réasúnaír$^†$ | réasúnaíonn sé, sí | réasúnaímid; réasúnaíonn muid | réasúnaíonn sibh | réasúnaíonn siad; réasúnaíd$^†$ | a réasúnaíonn; a réasúnaíos | réasúnaítear |
| indicative | past | réasúnaigh mé; réasúnaíos | réasúnaigh tú; réasúnaís | réasúnaigh sé, sí | réasúnaíomar; réasúnaigh muid | réasúnaigh sibh; réasúnaíobhair | réasúnaigh siad; réasúnaíodar | a réasúnaigh / ar réasúnaigh* | réasúnaíodh |
| indicative | past habitual | réasúnaínn | réasúnaíteá | réasúnaíodh sé, sí | réasúnaímis; réasúnaíodh muid | réasúnaíodh sibh | réasúnaídís; réasúnaíodh siad | a réasúnaíodh / a réasúnaíodh* | réasúnaítí |
| future | future | réasúnóidh mé; réasúnód; réasúnóchaidh mé$^†$ | réasúnóidh tú; réasúnóir$^†$; réasúnóchaidh tú$^†$ | réasúnóidh sé, sí; réasúnóchaidh sé, sí$^†$ | réasúnóimid; réasúnóidh muid; réasúnóchaimid$^†$; réasúnóchaidh muid$^†$ | réasúnóidh sibh; réasúnóchaidh sibh$^†$ | réasúnóidh siad; réasúnóid$^†$; réasúnóchaidh siad$^†$ | a réasúnóidh; a réasúnós; a réasúnóchaidh$^†$; a réasúnóchas$^†$ | réasúnófar; réasúnóchar$^†$ |
| conditional | conditional | réasúnóinn; réasúnóchainn$^†$ | réasúnófá; réasúnóchthá$^†$ | réasúnódh sé, sí; réasúnóchadh sé, sí$^†$ | réasúnóimis; réasúnódh muid; réasúnóchaimis$^†$; réasúnóchadh muid$^†$ | réasúnódh sibh; réasúnóchadh sibh$^†$ | réasúnóidís; réasúnódh siad; réasúnóchadh siad$^†$ | a réasúnódh; a réasúnóchadh$^†$ / a réasúnódh*; a réasúnóchadh*$^†$ | réasúnófaí; réasúnóchthaí$^†$ |
| subjunctive | present | go réasúnaí mé; go réasúnaíod$^†$ | go réasúnaí tú; go réasúnaír$^†$ | go réasúnaí sé, sí | go réasúnaímid; go réasúnaí muid | go réasúnaí sibh | go réasúnaí siad; go réasúnaíd$^†$ | — | go réasúnaítear |
| subjunctive | past | dá réasúnaínn | dá réasúnaíteá | dá réasúnaíodh sé, sí | dá réasúnaímis; dá réasúnaíodh muid | dá réasúnaíodh sibh | dá réasúnaídís; dá réasúnaíodh siad | — | dá réasúnaítí |
| imperative | imperative | réasúnaím | réasúnaigh | réasúnaíodh sé, sí | réasúnaímis | réasúnaígí; réasúnaídh$^†$ | réasúnaídís | — | réasúnaítear |
| verbal noun | verbal noun | réasúnú | réasúnú | réasúnú | réasúnú | réasúnú | réasúnú | réasúnú | réasúnú |
| past participle | past participle | réasúnaithe | réasúnaithe | réasúnaithe | réasúnaithe | réasúnaithe | réasúnaithe | réasúnaithe | réasúnaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form

##### Derived terms

* réasúnaíocht f (“(act of) reasoning; rationality; rationale”)

##### Related terms

* réasúnaíoch (“rationalistic”, adjective)

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Adjective

réasúnaigh
* inflection of réasúnach (“reasoning, rational”):
** vocative/genitive singular masculine
** (archaic) dative singular feminine

### References

* Ó Dónaill, Niall (1977) “réasúnaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
* de Bhaldraithe, Tomás (1959) “réasúnaigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
* “réasúnaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013-2024