# bunaigh
## Irish
### Alternative forms

* bunuigh (obsolete)

### Etymology

From bun +‎ -aigh.

### Pronunciation

* (Munster) IPA: /bˠʊn̪ˠɪɟ/
* IPA: /bˠʊnˠiː/

### Verb

bunaigh (present analytic bunaíonn, future analytic bunóidh, verbal noun bunú, past participle bunaithe)
* to found, establish
* to settle

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | bunaím | bunaíonn tú; bunaír$^†$ | bunaíonn sé, sí | bunaímid; bunaíonn muid | bunaíonn sibh | bunaíonn siad; bunaíd$^†$ | a bhunaíonn; a bhunaíos / a mbunaíonn* | bunaítear |
| indicative | past | bhunaigh mé; bhunaíos | bhunaigh tú; bhunaís | bhunaigh sé, sí | bhunaíomar; bhunaigh muid | bhunaigh sibh; bhunaíobhair | bhunaigh siad; bhunaíodar | a bhunaigh / ar bhunaigh* | bunaíodh |
| indicative | past habitual | bhunaínn / mbunaínn‡‡ | bhunaíteá / mbunaíteá‡‡ | bhunaíodh sé, sí / mbunaíodh sé, sí‡‡ | bhunaímis; bhunaíodh muid / mbunaímis‡‡; mbunaíodh muid‡‡ | bhunaíodh sibh / mbunaíodh sibh‡‡ | bhunaídís; bhunaíodh siad / mbunaídís‡‡; mbunaíodh siad‡‡ | a bhunaíodh / a mbunaíodh* | bhunaítí / mbunaítí‡‡ |
| future | future | bunóidh mé; bunód; bunóchaidh mé$^†$ | bunóidh tú; bunóir$^†$; bunóchaidh tú$^†$ | bunóidh sé, sí; bunóchaidh sé, sí$^†$ | bunóimid; bunóidh muid; bunóchaimid$^†$; bunóchaidh muid$^†$ | bunóidh sibh; bunóchaidh sibh$^†$ | bunóidh siad; bunóid$^†$; bunóchaidh siad$^†$ | a bhunóidh; a bhunós; a bhunóchaidh$^†$; a bhunóchas$^†$ / a mbunóidh*; a mbunóchaidh*$^†$ | bunófar; bunóchar$^†$ |
| conditional | conditional | bhunóinn; bhunóchainn$^†$ / mbunóinn‡‡; mbunóchainn$^†$‡‡ | bhunófá; bhunóchthá$^†$ / mbunófá‡‡; mbunóchthá$^†$‡‡ | bhunódh sé, sí; bhunóchadh sé, sí$^†$ / mbunódh sé, sí‡‡; mbunóchadh sé, sí$^†$‡‡ | bhunóimis; bhunódh muid; bhunóchaimis$^†$; bhunóchadh muid$^†$ / mbunóimis‡‡; mbunódh muid‡‡; mbunóchaimis$^†$‡‡; mbunóchadh muid$^†$‡‡ | bhunódh sibh; bhunóchadh sibh$^†$ / mbunódh sibh‡‡; mbunóchadh sibh$^†$‡‡ | bhunóidís; bhunódh siad; bhunóchadh siad$^†$ / mbunóidís‡‡; mbunódh siad‡‡; mbunóchadh siad$^†$‡‡ | a bhunódh; a bhunóchadh$^†$ / a mbunódh*; a mbunóchadh*$^†$ | bhunófaí; bhunóchthaí$^†$ / mbunófaí‡‡; mbunóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go mbunaí mé; go mbunaíod$^†$ | go mbunaí tú; go mbunaír$^†$ | go mbunaí sé, sí | go mbunaímid; go mbunaí muid | go mbunaí sibh | go mbunaí siad; go mbunaíd$^†$ | — | go mbunaítear |
| subjunctive | past | dá mbunaínn | dá mbunaíteá | dá mbunaíodh sé, sí | dá mbunaímis; dá mbunaíodh muid | dá mbunaíodh sibh | dá mbunaídís; dá mbunaíodh siad | — | dá mbunaítí |
| imperative | imperative | bunaím | bunaigh | bunaíodh sé, sí | bunaímis | bunaígí; bunaídh$^†$ | bunaídís | — | bunaítear |
| verbal noun | verbal noun | bunú | bunú | bunú | bunú | bunú | bunú | bunú | bunú |
| past participle | past participle | bunaithe | bunaithe | bunaithe | bunaithe | bunaithe | bunaithe | bunaithe | bunaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

#### Derived terms

* bunaíocht f (“establishment”)
* bunaitheoir m (“founder”)