# พิพากษา
## Thai
### Etymology

From Sanskrit विवक्षा (vivakṣā, “question; doubt; etc”). Cognate with Thai วิพากษ์ (wí-pâak).

### Pronunciation

| Orthographic | Orthographic | พิพากษา b i b ā k ʂ ā |
| Phonemic | Phonemic | พิ-พาก-สา b i – b ā k – s ā |
| Romanization | Paiboon | pí-pâak-sǎa |
| Romanization | Royal Institute | phi-phak-sa |
| (standard) IPA | (standard) IPA | /pʰi˦˥.pʰaːk̚˥˩.saː˩˩˦/ |

### Verb

พิพากษา • (pí-pâak-sǎa) (abstract noun การพิพากษา)
* (archaic) to decide; to conclude; to give or adopt a decision or conclusion.
** 18th century, “พระราชพงศาวดาร ความเก่า”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 1, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1999, →ISBN, page 250:
    หาท้าวพระยาพฤฒามาย์แลพระสงฆ์มหานาคทั้งปวงมาชุมกันพิพากษาว่า ซึ่งพระเจ้าหงษาว่า ให้ส่งพระยารามออกไป แลจะเป็นไมตรีนั้น ยังเห็นควรที่จะส่งพระยารามออกไปหรือ ๆ มิชอบส่ง จึงพระสงฆ์มหานาคแลท้าวพระยาพฤฒามาย์ทั้งปวงพิพากษาว่า...ควรที่จะส่งพระยารามออกไปแก่พระเจ้าหงษา อย่าให้ได้ยากแก่ประชาราษฎร
       hǎa táao-prá-yaa prʉ́t-taa-mâat lɛɛ prá sǒng má-hǎa-nâak táng-bpuuang maa chum gan pí-pâak-sǎa wâa · sʉ̂ng prá-jâao hǒng-sǎa wâa · hâi sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai · lɛɛ jà bpen mai-dtrii nán · yang hěn kuuan tîi jà sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai rʉ̌ʉ · rʉ̌ʉ · mí chɔ̂ɔp sòng · jʉng prá sǒng má-hǎa-nâak lɛɛ táao-prá-yaa prʉ́t-taa-mâat táng-bpuuang pí-pâak-sǎa wâa ... kuuan tîi jà sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai gɛ̀ɛ prá-jâao hǒng-sǎa · yàa hâi dâai yâak gɛ̀ɛ bprà-chaa-râat
       [The King] summoned all [the members of] the royalty, senior nobility, and sacred Mahanak clergy to gather together [and] deliver a decision, saying: "As the King of Hongsa said [that if we] send Phraya Ram out to [him], [he] would then resume friendly relations [with us]; [do you all] still deem it appropriate to send Phraya Ram out to [the King of Hongsa], or [do you think it is] not proper to send [him out]?" So, all [the members of] the sacred Mahanak clergy, royalty, and senior nobility decided that...[it was] appropriate to send Phraya Ram out to the King of Hongsa, so that trouble would not befall the citizens.
* (of a judge or judicial body) to judge; to adjudge; to adjudicate; to give a judgment.
** 2019 April 22, “ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาให้โฮปเวลล์ชนะคดี สั่งรัฐจ่ายค่าโง่ ๑.๒ หมื่นล้าน”, in ข่าวสด‎, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-04-22:
    ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาให้โฮปเวลล์ชนะคดี สั่งรัฐจ่ายค่าโง่ ๑.๒ หมื่นล้าน
       sǎan-bpòk-krɔɔng sǔung sùt pí-pâak-sǎa hâi hóop-wel chá-ná ká-dii · sàng rát jàai kâa-ngôo · nʉ̀ng . sɔ̌ɔng · mʉ̀ʉn láan
       The Supreme Administrative Court rules that Hopewell wins the case [and] orders the State to bear the stupidity price of 12,000 million [baht].
** 1990 September 26, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย‎, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 5 July 2020:
    คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรส อาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้
       kûu-sǒm-rót · bì-daa maan-daa · rʉ̌ʉ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng kûu-sǒm-rót · àat rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pí-pâak-sǎa wâa gaan-sǒm-rót bpen moo-ká dâai
       [Either] spouse, [or] the father [or] mother [of either spouse], or a descendant of [either] spouse may request the court to decree that the marriage is void.

#### Derived terms

* คำพิพากษา (kam-pí-pâak-sǎa)
* ผู้พิพากษา (pûu-pí-pâak-sǎa)
* วันพิพากษา