# tosaigh
## Irish
### Pronunciation

* (Munster) IPA: /ˈt̪ˠɞsˠɪɟ/
* (Galway) IPA: /ˈt̪ˠɔsˠə/
* (Mayo) IPA: /ˈt̪ˠɔsˠiː/
* (Ulster) IPA: /ˈt̪ˠʌsˠi/

### Etymology 1

From Old Irish tosaigid (“begins”, verb), from tosach (“beginning”).

#### Alternative forms

* tosnaigh

#### Verb

tosaigh (present analytic tosaíonn, future analytic tosóidh, verbal noun tosú, past participle tosaithe) (transitive, intransitive)
* begin, commence
* start, initiate

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | tosaím | tosaíonn tú; tosaír$^†$ | tosaíonn sé, sí | tosaímid; tosaíonn muid | tosaíonn sibh | tosaíonn siad; tosaíd$^†$ | a thosaíonn; a thosaíos / a dtosaíonn* | tosaítear |
| indicative | past | thosaigh mé; thosaíos | thosaigh tú; thosaís | thosaigh sé, sí | thosaíomar; thosaigh muid | thosaigh sibh; thosaíobhair | thosaigh siad; thosaíodar | a thosaigh / ar thosaigh* | tosaíodh |
| indicative | past habitual | thosaínn / dtosaínn‡‡ | thosaíteá / dtosaíteá‡‡ | thosaíodh sé, sí / dtosaíodh sé, sí‡‡ | thosaímis; thosaíodh muid / dtosaímis‡‡; dtosaíodh muid‡‡ | thosaíodh sibh / dtosaíodh sibh‡‡ | thosaídís; thosaíodh siad / dtosaídís‡‡; dtosaíodh siad‡‡ | a thosaíodh / a dtosaíodh* | thosaítí / dtosaítí‡‡ |
| future | future | tosóidh mé; tosód; tosóchaidh mé$^†$ | tosóidh tú; tosóir$^†$; tosóchaidh tú$^†$ | tosóidh sé, sí; tosóchaidh sé, sí$^†$ | tosóimid; tosóidh muid; tosóchaimid$^†$; tosóchaidh muid$^†$ | tosóidh sibh; tosóchaidh sibh$^†$ | tosóidh siad; tosóid$^†$; tosóchaidh siad$^†$ | a thosóidh; a thosós; a thosóchaidh$^†$; a thosóchas$^†$ / a dtosóidh*; a dtosóchaidh*$^†$ | tosófar; tosóchar$^†$ |
| conditional | conditional | thosóinn; thosóchainn$^†$ / dtosóinn‡‡; dtosóchainn$^†$‡‡ | thosófá; thosóchthá$^†$ / dtosófá‡‡; dtosóchthá$^†$‡‡ | thosódh sé, sí; thosóchadh sé, sí$^†$ / dtosódh sé, sí‡‡; dtosóchadh sé, sí$^†$‡‡ | thosóimis; thosódh muid; thosóchaimis$^†$; thosóchadh muid$^†$ / dtosóimis‡‡; dtosódh muid‡‡; dtosóchaimis$^†$‡‡; dtosóchadh muid$^†$‡‡ | thosódh sibh; thosóchadh sibh$^†$ / dtosódh sibh‡‡; dtosóchadh sibh$^†$‡‡ | thosóidís; thosódh siad; thosóchadh siad$^†$ / dtosóidís‡‡; dtosódh siad‡‡; dtosóchadh siad$^†$‡‡ | a thosódh; a thosóchadh$^†$ / a dtosódh*; a dtosóchadh*$^†$ | thosófaí; thosóchthaí$^†$ / dtosófaí‡‡; dtosóchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go dtosaí mé; go dtosaíod$^†$ | go dtosaí tú; go dtosaír$^†$ | go dtosaí sé, sí | go dtosaímid; go dtosaí muid | go dtosaí sibh | go dtosaí siad; go dtosaíd$^†$ | — | go dtosaítear |
| subjunctive | past | dá dtosaínn | dá dtosaíteá | dá dtosaíodh sé, sí | dá dtosaímis; dá dtosaíodh muid | dá dtosaíodh sibh | dá dtosaídís; dá dtosaíodh siad | — | dá dtosaítí |
| imperative | imperative | tosaím | tosaigh | tosaíodh sé, sí | tosaímis | tosaígí; tosaídh$^†$ | tosaídís | — | tosaítear |
| verbal noun | verbal noun | tosú | tosú | tosú | tosú | tosú | tosú | tosú | tosú |
| past participle | past participle | tosaithe | tosaithe | tosaithe | tosaithe | tosaithe | tosaithe | tosaithe | tosaithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

##### Related terms

* tosach
* tús

### Etymology 2
#### Noun

tosaigh m
* inflection of tosach:
** vocative/genitive singular
** nominative/dative plural

### References

* ↑ Sjoestedt, M. L. (1931) Phonétique d’un parler irlandais de Kerry (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 180, page 91
* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “tosaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

### Further reading

* Dinneen, Patrick S. (1904) “tosnuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 747
* Ó Dónaill, Niall (1977) “tosaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN