# faichill
## Irish
### Etymology

From Middle Irish foichell, from Old Irish fochell.

### Pronunciation

* (Ulster) IPA: /ˈfˠaiçɪl̠ʲ/

### Noun

faichill f (genitive singular faichille)
* verbal noun of faichill
* care, caution
* wariness, guardedness

#### Declension

Second declension

### Verb

faichill (present analytic faichilleann, future analytic faichillfidh, verbal noun faichill, past participle faichillte)
* (transitive, intransitive, reflexive) be careful, wary, on guard [with ar ‘of, against’]
    Faichill thú féin air.Be wary of him.

#### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | faichillim | faichilleann tú; faichillir$^†$ | faichilleann sé, sí | faichillimid | faichilleann sibh | faichilleann siad; faichillid$^†$ | a fhaichilleann; a fhaichilleas / a bhfaichilleann* | faichilltear |
| indicative | past | d'fhaichill mé; d'fhaichilleas / fhaichill mé‡; fhaichilleas‡ | d'fhaichill tú; d'fhaichillis / fhaichill tú; fhaichillis‡ | d'fhaichill sé, sí / fhaichill sé, sí‡ | d'fhaichilleamar; d'fhaichill muid / fhaichilleamar; fhaichill muid‡ | d'fhaichill sibh; d'fhaichilleabhair / fhaichill sibh; fhaichilleabhair‡ | d'fhaichill siad; d'fhaichilleadar / fhaichill siad; fhaichilleadar‡ | a d'fhaichill / ar fhaichill* | faichilleadh |
| indicative | past habitual | d'fhaichillinn / fhaichillinn‡; bhfaichillinn‡‡ | d'fhaichillteá / fhaichillteá‡; bhfaichillteá‡‡ | d'fhaichilleadh sé, sí / fhaichilleadh sé, sí‡; bhfaichilleadh sé, sí‡‡ | d'fhaichillimis; d'fhaichilleadh muid / fhaichillimis; fhaichilleadh muid‡; bhfaichillimis‡‡; bhfaichilleadh muid‡‡ | d'fhaichilleadh sibh / fhaichilleadh sibh‡; bhfaichilleadh sibh‡‡ | d'fhaichillidís; d'fhaichilleadh siad / fhaichillidís; fhaichilleadh siad‡; bhfaichillidís‡‡; bhfaichilleadh siad‡‡ | a d'fhaichilleadh / a bhfaichilleadh* | d'fhaichilltí / fhaichilltí‡; bhfaichilltí‡‡ |
| future | future | faichillfidh mé; faichillfead | faichillfidh tú; faichillfir$^†$ | faichillfidh sé, sí | faichillfimid; faichillfidh muid | faichillfidh sibh | faichillfidh siad; faichillfid$^†$ | a fhaichillfidh; a fhaichillfeas / a bhfaichillfidh* | faichillfear |
| conditional | conditional | d'fhaichillfinn / fhaichillfinn‡; bhfaichillfinn‡‡ | d'fhaichillfeá / fhaichillfeá‡; bhfaichillfeá‡‡ | d'fhaichillfeadh sé, sí / fhaichillfeadh sé, sí‡; bhfaichillfeadh sé, sí‡‡ | d'fhaichillfimis; d'fhaichillfeadh muid / fhaichillfimis‡; fhaichillfeadh muid‡; bhfaichillfimis‡‡; bhfaichillfeadh muid‡‡ | d'fhaichillfeadh sibh / fhaichillfeadh sibh‡; bhfaichillfeadh sibh‡‡ | d'fhaichillfidís; d'fhaichillfeadh siad / fhaichillfidís‡; fhaichillfeadh siad‡; bhfaichillfidís‡‡; bhfaichillfeadh siad‡‡ | a d'fhaichillfeadh / a bhfaichillfeadh* | d'fhaichillfí / fhaichillfí‡; bhfaichillfí‡‡ |
| subjunctive | present | go bhfaichille mé; go bhfaichillead$^†$ | go bhfaichille tú; go bhfaichillir$^†$ | go bhfaichille sé, sí | go bhfaichillimid; go bhfaichille muid | go bhfaichille sibh | go bhfaichille siad; go bhfaichillid$^†$ | — | go bhfaichilltear |
| subjunctive | past | dá bhfaichillinn | dá bhfaichillteá | dá bhfaichilleadh sé, sí | dá bhfaichillimis; dá bhfaichilleadh muid | dá bhfaichilleadh sibh | dá bhfaichillidís; dá bhfaichilleadh siad | — | dá bhfaichilltí |
| imperative | imperative | faichillim | faichill | faichilleadh sé, sí | faichillimis | faichilligí; faichillidh$^†$ | faichillidís | — | faichilltear |
| verbal noun | verbal noun | faichilleadh | faichilleadh | faichilleadh | faichilleadh | faichilleadh | faichilleadh | faichilleadh | faichilleadh |
| past participle | past participle | faichillte | faichillte | faichillte | faichillte | faichillte | faichillte | faichillte | faichillte |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis

### References

* ↑ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “fochell”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 343, page 118

### Further reading

* Ó Dónaill, Niall (1977) “faichill”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN