# athraigh
## Irish
### Pronunciation

* (Aran) IPA: /ˈɑɾˠə/, /ˈaɾˠə/, /ˈæɾˠə/
* (Cois Fharraige) IPA: /ˈaːɾˠə/
* (Ulster) IPA: /ˈaːhɾˠi/

### Etymology 1

From Middle Irish aithrigid (“to change, alter, move”), from Old Irish ad·eirrig (“to repeat, reiterate; change”), from ath- + ar- + Proto-Celtic *regeti (whence also Old Irish at·reig, Irish éirigh), from Proto-Indo-European *h₃reǵ- (“to straighten”). Cognate with Scottish Gaelic atharraich and Manx arree.

#### Alternative forms

* áthraigh
* athruigh (superseded)

#### Verb

athraigh (present analytic athraíonn, future analytic athróidh, verbal noun athrú, past participle athraithe)
* (intransitive) change, vary
    Is mór atá sé athraithe ó chonaic mé go deireanach é.He has changed a lot since the last time I saw him.
    Tá an ghaoth athraithe. / D’athraigh an ghaoth.The wind has changed.
* (transitive) change, alter
    Bhí sé d’intinn aige a dhul go Meireacá, ach b’fhéidir gur athraigh sé a intinn.He was intending to go to America, but maybe he changed his mind.
* (transitive, intransitive) move
* (transitive, mathematics) reduce

##### Conjugation

| | | singular | singular | singular | plural | plural | plural | relative | autonomous |
| | | first | second | third | first | second | third | relative | autonomous |
| indicative | present | athraím | athraíonn tú; athraír$^†$ | athraíonn sé, sí | athraímid; athraíonn muid | athraíonn sibh | athraíonn siad; athraíd$^†$ | a athraíonn; a athraíos / a n-athraíonn* | athraítear |
| indicative | past | d'athraigh mé; d'athraíos / athraigh mé‡; athraíos‡ | d'athraigh tú; d'athraís / athraigh tú‡; athraís‡ | d'athraigh sé, sí / athraigh sé, sí‡ | d'athraíomar; d'athraigh muid / athraíomar‡; athraigh muid‡ | d'athraigh sibh; d'athraíobhair / athraigh sibh‡; athraíobhair‡ | d'athraigh siad; d'athraíodar / athraigh siad‡; athraíodar‡ | a d'athraigh / ar athraigh* | athraíodh; hathraíodh$^†$ |
| indicative | past habitual | d'athraínn / athraínn‡; n-athraínn‡‡ | d'athraíteá / athraíteá‡; n-athraíteá‡‡ | d'athraíodh sé, sí / athraíodh sé, sí‡; n-athraíodh sé, sí‡‡ | d'athraímis; d'athraíodh muid / athraímis‡; athraíodh muid‡; n-athraímis‡‡; n-athraíodh muid‡‡ | d'athraíodh sibh / athraíodh sibh‡; n-athraíodh sibh‡‡ | d'athraídís; d'athraíodh siad / athraídís; athraíodh siad‡; n-athraídís‡‡; n-athraíodh siad‡‡ | a d'athraíodh / a n-athraíodh* | d'athraítí / athraítí‡; n-athraítí‡‡ |
| future | future | athróidh mé; athród; athróchaidh mé$^†$ | athróidh tú; athróir$^†$; athróchaidh tú$^†$ | athróidh sé, sí; athróchaidh sé, sí$^†$ | athróimid; athróidh muid; athróchaimid$^†$; athróchaidh muid$^†$ | athróidh sibh; athróchaidh sibh$^†$ | athróidh siad; athróid$^†$; athróchaidh siad$^†$ | a athróidh; a athrós; a athróchaidh$^†$; a athróchas$^†$ / a n-athróidh*; a n-athróchaidh*$^†$ | athrófar; athróchar$^†$ |
| conditional | conditional | d'athróinn; d'athróchainn$^†$ / athróinn‡; athróchainn$^†$‡; n-athróinn‡‡; n-athróchainn$^†$‡‡ | d'athrófá; d'athróchthá$^†$ / athrófá‡; athróchthá$^†$‡; n-athrófá‡‡; n-athróchthá$^†$‡‡ | d'athródh sé, sí; d'athróchadh sé, sí$^†$ / athródh sé, sí‡; athróchadh sé, sí$^†$‡; n-athródh sé, sí‡‡; n-athróchadh sé, sí$^†$‡‡ | d'athróimis; d'athródh muid; d'athróchaimis$^†$; d'athróchadh muid$^†$ / athróimis‡; athródh muid‡; athróchaimis$^†$‡; athróchadh muid$^†$‡; n-athróimis‡‡; n-athródh muid‡‡; n-athróchaimis$^†$‡‡; n-athróchadh muid$^†$‡‡ | d'athródh sibh; d'athróchadh sibh$^†$ / athródh sibh‡; athróchadh sibh$^†$‡; n-athródh sibh‡‡; n-athróchadh sibh$^†$‡‡ | d'athróidís; d'athródh siad; d'athróchadh siad$^†$ / athróidís‡; athródh siad‡; athróchadh siad$^†$‡; n-athróidís‡‡; n-athródh siad‡‡; n-athróchadh siad$^†$‡‡ | a d'athródh; a d'athróchadh$^†$ / a n-athródh*; a n-athróchadh*$^†$ | d'athrófaí; d'athróchthaí$^†$ / athrófaí‡; athróchthaí$^†$‡; n-athrófaí‡‡; n-athróchthaí$^†$‡‡ |
| subjunctive | present | go n-athraí mé; go n-athraíod$^†$ | go n-athraí tú; go n-athraír$^†$ | go n-athraí sé, sí | go n-athraímid; go n-athraí muid | go n-athraí sibh | go n-athraí siad; go n-athraíd$^†$ | — | go n-athraítear |
| subjunctive | past | dá n-athraínn | dá n-athraíteá | dá n-athraíodh sé, sí | dá n-athraímis; dá n-athraíodh muid | dá n-athraíodh sibh | dá n-athraídís; dá n-athraíodh siad | — | dá n-athraítí |
| imperative | imperative | athraím | athraigh | athraíodh sé, sí | athraímis | athraígí; athraídh$^†$ | athraídís | — | athraítear |
| verbal noun | verbal noun | athrú | athrú | athrú | athrú | athrú | athrú | athrú | athrú |
| past participle | past participle | athraithe | athraithe | athraithe | athraithe | athraithe | athraithe | athraithe | athraithe |
* indirect relative † archaic or dialect form ‡ dependent form ‡‡ dependent form used with particles that trigger eclipsis (except an)

### Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

#### Noun

athraigh m
* genitive singular of athrach

### Further reading

* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “ad·eirrig”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “aithirgigid(ir)”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “aithrigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “athairgtar”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
* Dinneen, Patrick S. (1904) “aṫruiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 44
* Ó Dónaill, Niall (1977) “athraigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN

### References

* ↑ Quiggin, E. C. (1906) A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 50