# Sakha phrasebook

Sakha, or Yakut (Саха тыла) is a Turkic language spoken in Sakha Republic.

### Basics
#### Hello.

    Эҕэрдэ. (e-GHER-de)

#### Hello. (informal)

    Дорообо. (doh-ROO-bow)

#### How are you?

    Хайдах олороҕут? (khay-DAKH-olo-ROGH-ut)

#### Fine, thank you.

    Махтал, үчүгэй. (makh-TAL, uch-UG-ey)

#### What is your name?

    Ааккыт ким диэний? (ak-UHT-keem-DI-en-NEE ?)

#### My name is ______ .

    Мин аатым ______ . (meen-AAT-uhm _____ .)

#### Nice to meet you.

    Билсиһиинэн. (beel-SIH-iin-EN) – lit. “with acqiantance”

#### Thank you.

    Махтал. (makh-TAL )

#### Thank you (Response).

    Улахан махтал. (ool-LAKH-an-MAKH-tal)

#### You're welcome.

    Нөрүөн нөргүй. (hoe-RUE-oen-NOER-guee )

#### Yes.

    Кыратык. (kuh-RAT-uhk )

#### Excuse me. (getting attention)

    Бырастыы гыныҥ. (buh-RAS-tuh-GUHN-nuhn )

#### I'm sorry.

    Бырастыы гыныҥ. (buh-RAS-tuh-GUHN-nuhn)

#### Goodbye

    Көрсүөххэ дылы. (koer-SUOE-khe-DUH-luh )

#### Goodbye (informal)

    Пакаа. (Poh-KAH )

#### I can't speak Sakha [well].

    Мин [сахалыы] үчүгэйдик сатаан саҥарбаппын. ( Min [Sa kha lyy] uchu-gey-dik sataan sa-NGAR-bap-pyn)

#### Do you speak English?

    Эн английскайдыы саҥараҕын ? (En aŋ-liy-skay-dyy saŋ-ara-ghyn? ?)

#### Is there someone here who speaks English?

    Ким эмит английскадыы саҥарар дуо? (Kim emit aŋ-gliy-skay-DYY saŋarar duo?)

#### Good morning.

    Үтүө сарсыарданан. (oo-TUOE-sar-SUH-ar-DAN-an )

#### Good afternoon.

    Үтүө күнүнэн. (oo-TUOE-kun-UN-en)

#### Good evening.

    Үтүө киэһэнэн. (oo-TUOE-kie-HEN-en )

#### Good night.

    Үтүө түннү . ( )

#### I don't understand.

    Өйдөөбөтүм. (oy-DOE-boe-TOOM )

#### Where is the toilet?

    Туалет ханна баарый? (Tu-a-LET khan-NA BAAR-yi ?)

### Numbers
#### 1

    биир (biir)

#### 2

    икки (ikki)

#### 3

    үс (ys)

#### 4

    түөрт ( )

#### 5

    биэс (bies)

#### 6

    алта (alta)

#### 7

    сэттэ (sette)

#### 8

    аҕыс ( )

#### 9

    тоҕус ( )

#### 10

    уон (uon)

#### 11

    уон биир ( )

#### 12

    уон икки ( )

#### 13

    уон үс ( )

#### 14

    уон түөрт ( )

#### 15

    уон биэс ( )

#### 16

    уон алта ( )

#### 17

    уон сэттэ ( )

#### 18

    уон аҕыс ( )

#### 19

    уон тоҕус ( )

#### 20

    сүүрбэ ( )

#### 21

    сүүрбэ биир ( )

#### 22

    сүүрбэ икки ( )

#### 23

    сүүрбэ үс ( )

#### 30

    отут ( )

#### 40

    түөрт уон ( )

#### 50

    биэс уон ( )

#### 60

    алта уон ( )

#### 70

    сэттэ уон ( )

#### 80

    аҕыс уон ( )

#### 90

    тоҕус уон ( )

#### 100

    сүүс ( )

#### 200

    икки сүүс ( )

#### 300

    үс сүүс ( )

#### 1,000

    тыыһынча ( )

#### 2,000

    икки тыыһынча ( )

#### 1,000,000

    мөлүйүөн ( )

#### 1,000,000,000

    миллиард ( )

#### 1,000,000,000,000

    триллион ( )

#### half

    аҥара ( )

#### less

    аҕыйах ( )

#### more

    элбэх ( )

### Time
#### now

    билигин (bilighin)

#### later

    кэлин (kelin)

#### before

    иннинэ ( )

#### morning

    сарсыарда ( )

#### afternoon

    эбиэт кэнниттэн ( )

#### evening

    киэһээ ( )

#### night

    түүн (tuun)

#### Months
##### January

    Тохсунньу (tokh-SOON-oo )

##### February

    Олунньу (ol-OON-oo )

##### March

    Кулун тутар (kool-OON-too-TAR )

##### April

    Муус устар (moos-OOS-tar )

##### May

    Ыам ыйа (UH-am-UH-yah )

##### June

    Бэс ыйа (bes-UH-yah )

##### July

    От ыйа (ot-UH-yah )

##### August

    Атырдьах ыйа (at-UHR-dakh-UH-yah)

##### September

    Балаҕан ыйа (bah-LAGH-an-UH-yah)

##### October

    Алтынньы (alt-UHN-nuh )

##### November

    Сэтинньи (set-EEN-ee )

##### December

    Ахсынньы (akh-SUHN-nuh )

#### Writing time and date
### Colors
#### black

    хара (kha-RAH )

#### white

    үрүҥ (ur-UNG )

#### gray

    бороҥ ( bo-RONG )

#### red

    кыһыл (qyh-KHYHL )

#### blue

    халлаан күөх (Hal-LAAN ku-OOKH)

#### yellow

    араҕас (ara-GHAS )

#### green

    от күөх (OT ku-OOKH )

#### orange

    сырдык саарыл (syr-DYQ SAA-ryl )

#### brown

    хоҥор (kho-NGOR)