# Capiznon phrasebook

Capiznon (Spanish: capiceño, locally: Capisano), is an Austronesian language spoken in Western Visayas in the Philippines. Capiznon is concentrated in the province of Capiz in the northeast of Panay Island. It is a member of the Visayan languages family and the people are part of the wider Visayan ethnolinguistic group, who constitute the largest Filipino ethnolinguistic group.
Through this Capiznon phrasebook, you could become able to introduce yourself, count numbers, shop in malls, and eat in restaurants.
Learn the Capiznon language and interact with the natives in order to fully enjoy your stay in Capiz. Even though locals have great understanding of English, it's a different experience having a conversation to a local Capiznon's heart using his own dialect.

## Pronunciation guide
### Vowels
#### a

    like 'a' in "apple"

#### e

    like 'e' in "get" (often silent at the end of a word)

#### i

    like 'i' in "fin"

#### o

    like 'o' in "dog"

#### u

    like 'oo' in "hoop"

### Consonants
#### b

    like 'b' in "bed"

#### k

    like 'c' in "cat"

#### d

    like 'd' in "dog"

#### g

    like 'g' in "go"

#### h

    like 'h' in "help"

#### l

    like 'l' in "love"

#### m

    like 'm' in "mother"

#### n

    like 'n' in "nice"

#### ng

    like 'ng' in "hanging"

#### p

    like 'p' in "pig"

#### r

    like 'r' in "row"

#### s

    like 'ss' in "hiss"

#### t

    like 't' in "top"

#### w

    like 'w' in "weight"

#### x

    like 'cks' in "kicks", 'h' in "help"

#### y

    like 'y' in "yes", like 'ie' in "pie"

### Common diphthongs
#### ay

    like 'ai' in "chai"

#### aw

    like 'ow' in "cow"

#### ey

    like 'ay' in "say"

#### iw

    like 'iw' in "wheew"

#### ow

    like 'ow' in "row"

#### oy

    like 'oy' in "boy"

## Phrase list
### Basics
#### Hello.

    Hello (same as in English)

#### Hello. (informal)

    Hello (same as in English)

#### How are you?

    Kamusta? (KamoosTAH)
l How are you? (informal: Musta? (moosTAH?)

#### Fine, thank you.

    Mayad man, salamat. (maYAD MAN, sahLAmaht)

#### What is your name?

    Ano ngalan mo? (aNOH NGAlahn MO?)

#### My name is ______ .

    Ako si _____. (aKOH see _____.)

#### Nice to meet you.

    Nalipay ako makilala ka. (NaLEEpai aKO makeeLAla ka.)

#### Please.

    Palihog. (PaLEEhog)

#### Thank you.

    Salamat kaayad. (saLAHmat kaAyad)

#### You're welcome.

    Wala sang anuman. (waLA sang anooMAN.)

#### Yes.

    Huo (HOO-o)

#### No.

    Indi (EENdeh)

#### Excuse me. (begging pardon)

    Palihog sa madali lang. (paLEEhog sa madaLEH lang)

#### I'm sorry.

    Pasensyahe ako. (paSENsyah-he aKO)

#### Goodbye

    Asta sa liwat. ( ASta sa leeWAT)

#### I can't speak Capiznon well.

    Indi ko kabalo mayad maghambal sa Kapisnon. (EENdee ko kabaLO maYAD magHAMbal sa kapisNON.)

#### Do you speak English?

    Kahambal ka sa Inggles? ( kahamBAL ka sa ingGLES?)

#### Is there someone here who speaks English?

    May kabalo diya mag-inggles? (MAY kabaLO DEEia MAG-ingGLES?)

#### Help!

    Tabang! (TAHbang!)

#### Look out!

    Halong!/Lantaw mayad! (HAlong!/LanTAW maYAD!)

#### Good morning.

    Mayad-ayad nga aga. (MaYAD-Ayad nga Aga.)

#### Good evening.

    Mayad-ayad nga gab-i. (MaYAD-Ayad nga GAB-ee.)

#### Good night.

    Mayad-ayad nga gab-i. (MaYAD-Ayad nga GAB-ee.)

#### Good night. (to sleep)

    Mayad-ayad nga gab-i. Tulog na 'ta. (MaYAD-Ayad nga GAB-ee. TOOlog na 'TA.)

#### I don't understand.

    Indi ko ma-intindihan. (EENdee ko ma-eencheendeeHAN.)

#### Where is the toilet?

    Sa diin ang kasilyas? (sa deeEEN ang kaSEELias?)

### Problems
#### Leave me alone.

    Pabay-i ako. (paBAI-ee aKO)

#### Don't touch me!

    Indi ko pagtanduga! (EENdee ko pagtandooGA)

#### I'll call the police.

    Matawag ko pulis! (mataWAG ko pooLEES)

#### Police!

    Pulis! (pooLEES!)

#### Stop! Thief!

    Untat! Makawat! (OONtat! maKAwat)

#### I need your help.

    Kinanglan ko bulig nyo. (kiNANGlan ko BOOleeg NYO)

#### It's an emergency.

    Emergency ni. (eMERgency NEE)

#### I'm lost.

    Nadula ako. (naDOOla aKO)

#### I lost my bag.

    Nadula ang bag ko. (naDOOla ang bag KO)

#### I lost my wallet.

    Nadula akon kahita. (naDOOla Akon kaHEEta)

#### I'm sick.

    Gamasakit ako. (gamasaKEET aKO)

#### I've been injured.

    Nasamaran ako. (nasaMAran aKO)

#### I need a doctor.

    Kinahanglan ko sang doktor. (kinaHANGlan ko sang dokTOR)

#### Can I use your phone?

    Pwede ko ma-usar imo SELpon? (PWEde ko ma-ooSAR Imo SELpon)

### Numbers

Spanish numbers are adapted when counting money or telling time, especially numbers greater than 10.

#### 1

    isa (iSA)

#### 2

    duwa (dooWA)

#### 3

    tatlo (tatLO)

#### 4

    apat (Apat)

#### 5

    lima (leeMA)

#### 6

    anom (Anom)

#### 7

    pito (piTO)

#### 8

    walo (waLO)

#### 9

    syam (sham)

#### 10

    pulo (POOlo)

#### 11

    napulo kag isa (naPOOlo kag iSA)

#### 12

    napulo kag duwa (naPOOlo kag dooWA)

#### 13

    napulo kag tatlo (naPOOlo kag tatLO)

#### 14

    napulo kag apat (naPOOlo kag Apat)

#### 15

    napulo kag lima (naPOOlo kag leeMA)

#### 16

    napulo kag anum (naPOOlo kag Anom)

#### 17

    napulo kag pito (naPOOlo kag piTO)

#### 18

    napulo kag walo (naPOOlo kag waLO)

#### 19

    napulo kag syam (naPOOlo kag sham)

#### 20

    duwa ka napulo / baynte (dooWA ka naPOOlo)

#### 21

    duwa ka napulo kag isa / baynte uno (dooWA ka naPOOlo kag eeSA)

#### 22

    duwa ka napulo kag duwa / baynte dos (dooWA ka naPOOlo kag dooWA)

#### 23

    duwa ka napulo kag tatlo / baynte tres (dooWA ka naPOOlo kag tatLO)

#### 30

    tatlo ka napulo / traynta (tatLO ka naPOOlo)

#### 40

    apat ka napulo / kwarenta (Apat ka naPOOlo)

#### 50

    lima ka napulo / singkwenta (leeMA ka naPOOlo)

#### 60

    anom ka napulo / sisenta (Anom ka naPOOlo)

#### 70

    pito ka napulo / sitenta (piTO ka naPOOlo)

#### 80

    walo ka napulo / utsenta (waLO ka naPOOlo)

#### 90

    syam ka napulo / nobenta (sham ka naPOOlo)

#### 100

    isa ka gatos (iSA ka gaTOS)

#### 200

    duwa ka gatos (duWA ka gaTOS)

#### 300

    tatlo ka gatos (tatLO ka gaTOS)

#### 1000

    isa ka libo (iSA ka LIbo)

#### 2000

    duwa ka libo (dooWA ka LEEbo)

#### 1,000,000

    isa ka milyon (eeSA ka meelYON)

#### 1,000,000,000

    isa ka bilyon (eeSA ka beelYON)

#### 1,000,000,000,000

    isa ka trilyon (eeSA ka treelYON)

#### number _____ (train, bus, etc.)

    numero _____ (tren, bus, kbp.)

#### half

    tunga (tooNGA)

#### less

    gamay (gaMAI)

#### more

    damo (DAmo)

### Time
#### now

    yanda (YANda)

#### later

    dugay-dugay (dooGAI-dooGAI)

#### before

    antis(ANtis)

#### morning

    aga (Agah)

#### afternoon

    hapon (HApon)

#### evening

    gab-i (GAB-ee)

#### night

    kagab-ihon (kagab-EEhon)

#### Clock time
##### one o'clock AM

    ala-una sing kaagahon (alah-OOna sing ka-aGAhon)

##### two o'clock AM

    alas dos sing kaagahon (alas DOS sing ka-aGAhon)

##### noon

    udto (UDto)

##### one o'clock PM

    ala-una sang hapon (ala-OOna sang HApon)

##### two o'clock PM

    alas dos sang hapon (alas DOS sang HApon)

##### midnight

    tungang gab-i (TOOngang GAB-ee)

#### Duration
##### _____ minute(s)

    _____ ka minuto(s) (ka miNOOto(s))

##### _____ hour(s)

    _____ ka ora(s) (ka Ora(s))

##### _____ day(s)

    _____ ka adlaw (ka ADlahw)

##### _____ week(s)

    _____ ka simana (ka seeMAna)

##### _____ month(s)

    _____ ka bulan (ka BOOhlan)

##### _____ year(s)

    _____ ka tu-ig (ka TU-eeg)

#### Days
##### today

    yanda (YANda)

##### yesterday

    kagapon (kaGApon)

##### tomorrow

    hinaga (heeNAga)

##### this week

    yanda nga simana (YANda nga seeMAna)

##### last week

    nagligad nga simana (nagLEEgad nga seeMAna)

##### next week

    sa sunod nga simana (sa sooNOD nga seeMAna)

##### Sunday

    Dominggo (doMEENGgo)

##### Monday

    Lunes (LOOnes)

##### Tuesday

    Martes (MARtes)

##### Wednesday

    Miyerkules (MYERkooles)

##### Thursday

    Hwebes (HWEbes)

##### Friday

    Byernes (BYERnes)

##### Saturday

    Sabado (SAbado)

#### Months
##### January

    Enero (eNEro)

##### February

    Pebrero (pebREro)

##### March

    Marso (MARso)

##### April

    Abril (abRIL)

##### May

    Mayo (MAyo)

##### June

    Hunyo (HOONyo)

##### July

    Hulyo (HOOLyo)

##### August

    Agosto (aGOSto)

##### September

    Setyembre (setYEMbre)

##### October

    Oktubre (okTOOBre)

##### November

    Nobyembre (nobYEMbre)

##### December

    Disyembre (disYEMbre)

#### Writing time and date
### Colors
#### black

    itom (eeTOM)

#### white

    puti (pooTEE)

#### gray

    abuhon (abooHON)

#### red

    pula (pooLA)

#### blue

    asul (aSOOL)

#### yellow

    dilaw (deeLAHW)

#### green

    berde (BERde)

#### orange

    naranghe (naRANGhe)

#### purple

    lila (LEEla)

#### brown

    kayumanggi (kayoomangGEE)

### Transportation
#### Bus and train
##### How much is a ticket to _____?

    Tagpila ang tiket pakadto sa _____? (tagpeeLAH ang TIket paKADto sa _____?)

##### One ticket to _____, please.

    Isa ka tiket paadto sa _____, palihog. (eeSA ka TEEket paADto sa ____, paLEEhog)

##### Where does this train/bus go?

    Diin paadto ang mini nga bus? (diIN paADto ang miNI nga boos?)

##### Where is the train/bus to _____?

    Sa diin ang tren/bus paadto sa _____? (sa dee-EEN ang tren/boos pa-ADto sa _____?)

##### Does this train/bus stop in _____?

    Ang mini bala nga tren/bus nagapundo sa _____? (ang miNI baLA nga tren/boos nagaPOONdo sa _____?)

##### When does the train/bus for _____ leave?

    San-o mahalin ang tren/bus paadto sa _____? (SAN-o maHAleen ang tren/boos paADto sa _____?)

##### When will this train/bus arrive in _____?

    San-o makaabot ang tren/bus sa _____? (SAN-o makaaBOT ang tren/boos sa _____?)

#### Directions
##### How do I get to _____ ?

    Paano ako makaabot sa _____? (paAno aKO makaaBOT sa _____?)

##### ...the train station?

    ...estasyon sang tren? (estasYON sang tren)

##### ...the bus station?

    ...estasyon sang bus? (estasYON sang boos)

##### ...the airport?

    ...paluparan? (PAlooPAran?)

##### ...downtown?

    ...downtown? (Same in English)

##### ...the youth hostel?

    ...tirilingban pangkabataan? (teereeLEENGban pangKAbaTAan)

##### ...the _____ hotel?

    ...hotel sang _____? (hoTEL sang _____?)

##### ...the American/Canadian/Australian/British consulate?

    ...konsulado sang mga Amerikano/Kanadyano/Australyano/Briton? (konsooLAdo sang maNGAH AmereeKAno/KanaDYAno/AustralYAno/BriTON?)

##### Where are there a lot of...

    Sa diin may madamo sing... (sa dee-EEN mai maDAmo sing...?)

##### ...hotels?

    ...hotel? (hoTEL)

##### ...restaurants?

    ...kalan-an? (kaLAN-an)

##### ...bars?

    ...bars? (Same in English)

##### ...sites to see?

    ...talan-awon nga makit-an? (talan-Awon nga maKEET-an)

##### Can you show me on the map?

    Pwede mo ako matudlo sa mapa? (PWEde mo aKO maTOODlo sa MApa?)

##### street

    dalan (DAlan)

##### Turn left.

    liko wala (liKO waLA)

##### Turn right.

    liko to-o. (liKO toh-OH)

##### left

    wala (waLA)

##### right

    to-o (toh-OH)

##### straight ahead

    diretso (diRETso)

##### towards the _____

    pakadto sa _____ (paKADto sa _____)

##### past the _____

    maagyan sa _____ (maAGyan sa _____)

##### before the _____

    antis sang _____ (ANtis sang)

##### Watch for the _____.

    Bantayan mo ang _____. (bantaYAN mo ang _____.)

##### intersection

    talabu-an (talaboo-AN)

##### north

    hilaga (hiLAga)

##### south

    katimugan (kateeMOOgan)

##### east

    sidlangan (seedlaNGAN)

##### west

    kanluran (kanLOOran)

##### uphill

    takladon (takLAdon)

##### downhill

    dalhayon (dalHAyon)

#### Taxi
##### Taxi!

    Taksi! (TAKsi!)

##### Take me to _____, please.

    Palihog dal-a ko sa _____. (paLEEhog dal-A ko sa _____.)

##### How much does it cost to get to _____?

    Tagpila magkadto sa _____? (tagpeeLA magKADto sa _____?)

##### Take me there, please.

    Dal-a 'ko dira, palihog. (DAL-a 'ko diRA, paLEEhog.)

### Lodging
#### Do you have any rooms available?

    May ara bala kamo bakante nga kwarto? (mai Ara baLA kaMO baKANte nga KWARtoh?)

#### How much is a room for one person/two people?

    Tagpila ang kwarto para sa isa/duwa ka tawo? (tagPEEla ang KWARtoh PAra sa iSA/duWA ka TAwo?)

#### Does the room come with...

    May ara bala ang kwarto sang... (mai Ara baLA ang KWARto sang...)

#### ...bedsheets?

    ...mga hapin sa katre? (haPEEN sa KATre?)

#### ...a bathroom?

    ...banyo? (BANyo?)

#### ...a telephone?

    ...telepono? (teLEpono?)

#### ...a TV?

    ...TV? (TIbi)

#### May I see the room first?

    Pwede ko makita ang kwarto anay? (PWEde ko maKEEta ang KWARto Anai?)

#### Do you have anything quieter?

    May ara kamo sang mas malinong? (mai Ara kaMO sang mas maleeNONG?)

#### ...bigger?

    ...mas daku? (mas daKOO)

#### ...cleaner?

    ...mas malimpyo? (mas maLEEMpyo)

#### ...cheaper?

    ...mas barato? (mas baRAto)

#### OK, I'll take it.

    Sige, mina ang kwa-on ko. (seeGEH, miNA ang KWAon ko.)

#### I will stay for _____ night(s).

    Matiner ako sang _____ ka gab-i. (maTEEner aKO sang _____ ka GAB-ee)

#### Can you suggest another hotel?

    Makahatag pa gid kamo suhestyon sang la-in nga hotel? (makaHAtag pa gid kaMO suhesTYON sang la-EEN nga hoTEL?)

#### Do you have a safe?

    May talagu-an kamo? (mai taraGUan kaMO?)

#### ...lockers?

    ...suludlan de kandado kamo? (suLUDlan de kanDAdo kaMO?)

#### Is breakfast/supper included?

    Upod na bala ang pamahaw/iLAbas? (ooPOD na baLA ang paMAhaw/iLAbas?)

#### What time is breakfast/supper?

    Ano oras ang pamahaw/ilabas? (aNO Oras ang paMAhaw/iLAbas?)

#### Please clean my room.

    Palihog limpyo sang akon kwarto. (paLIhog LIMpyo sang Akon KWARto)

#### I want to check out.

    Gusto ko na maggwa. (gusTO ko na magGWA.)

### Money
#### Do you accept American/Australian/Canadian dollars?

    Gabaton kamo dolyar nga iya sang Amerikano/Australyano/Canadyano? (GaBAton kaMO dolYAR nga Iya sang AmeriKAno/AustralYAno/CanadYAno?)

#### Do you accept British pounds?

    Gabaton kamo pounds sang Briton? (GaBAton kaMO pawnds sang BriTON?)

#### Do you accept credit cards?

    Gabaton kamo sang mga kredit kard? (GaBAton kaMO sang mga KREdit kard?)

#### Can you change money for me?

    Pwede mo mabayluhan ang kwarta para sa akon? (PWEde mo mabaylooHAN ang KWARta PAra sa Akon?)

#### Where can I get money changed?

    Sa diin ko pwede mapabayluhan ang kwarta? (sa dee-EEN ko PWEde mapabailooHAN ang KWARta?)

#### Can you change a traveler's check for me?

    Pwede mo mapabayluhan ang traveler's nga tseke para sa akon? (PWEde mo mapabailooHAN ang TRAveler's nga CHEke PAra sa Akon?)

#### Where can I get a traveler's check changed?

    Sa diin ko pwede mapabayluhan ang traveler's nga tseke? (sa deeEEN ko PWEde mapabailooHAN ang TRAveler's nga TSEke?)

#### What is the exchange rate?

    Pila ang tumbas nga baylo sang kwarta? (peeLA ang tumBAS nga BAYlo sang KWARta)

#### Where is an automatic teller machine (ATM)?

    Sa diin ang ATM? (sa dee-EEN ang ATM?)

### Eating
#### A table for one person/two people, please.

    Lamisa para sa isa/duwa ka tawo, palihog. (laMIsa PAra sa iSA/duWA ka TAwo, paLEEhog.)

#### Can I look at the menu, please?

    Pwede ko malantaw ang menu, palihog? (PWEde ko maLANtaw ang meNU, paLEEhog?)

#### Can I look in the kitchen?

    Pwede ko makita ang kusina? (PWEde ko maKEEta ang kooSEEnah?)

#### Is there a house specialty?

    May pangbalay nga pinasahi bala kamo? (may pangbaLAI nga pinasaHI baLA kaMO?)

#### Is there a local specialty?

    May ara bala kamo sang tumandok nga pinasahi? (mai Ara baLA kaMO sang tooMANdok nga peenasaHEE?)

#### I'm a vegetarian.

    Ulutanon lang ang ginakaon ko. (oolootaNON lang ang geenaKAon ko.)

#### I don't eat pork.

    Wala ko gakaon karne sang baboy. (waLA ko gaKAon KARne sang BAboi.)

#### I don't eat beef.

    Wala ko gakaon karne sang baka. (waLA ko gaKAon KARne sang BAka.)

#### I only eat kosher food.

    Gakaon lang ko sang mga kosher nga pagkaon (gaKAon lang ko sang mga KOsher nga pagKAon)

#### Can you make it "lite", please? (less oil/butter/lard)

    Pwede mo mapagamayan ang mantika/mantikilya, palihog? (PWEde mo mapagamaIAN ang manTEEka/manteeKEELia, paleehog?)

#### fixed-price meal

    sarado-presyo nga pagkaon (saRAdo-PRESio nga pagKAon)

#### a la carte

    a la carte (a la kart)

#### breakfast

    pamahaw (paMAhaw)

#### lunch

    ilabas (iLAbas)

#### tea (meal)

    tsaa (tsa-AH)

#### supper

    panyapon (panIApon)

#### I want _____.

    Gusto ko ang _____. (GOOSto ko ang _____.)

#### I want a dish containing _____.

    Gusto ko ang pagkaon nga may _____. (GUSto ko ang pagKAon nga mai _____.)

#### chicken

    manok (maNOK)

#### beef

    karne sang baka (KARne sang BAka)

#### fish

    isda (eesDA)

#### ham

    hamonado (hamoNAdo)

#### sausage

    soriso (soREEso)

#### cheese

    keso (KEso)

#### eggs

    itlog (eetLOG)

#### salad

    salad (SAlad)

#### (fresh) vegetables

    preska nga ulutanon (PRESka nga oolootaNON)

#### (fresh) fruit

    preska nga prutas (PRESka nga PROOtas)

#### bread

    tinapay (teeNApai)

#### toast

    tusta (TOOSta)

#### noodles

    pansit (panSEET)

#### rice

    kan-on (KAN-on)

#### beans

    liso-liso (leeSO-leeSO)

#### May I have a glass of _____?

    Palihog isa ka baso nga _____? (paLEEhog eeSA ka BAso nga _____?)

#### May I have a cup of _____?

    Palihog isa ka tasa nga _____? (paLEEhog eeSA ka TAsa nga _____?)

#### May I have a bottle of _____?

    Palihog isa ka botilya sang _____? (paLEEhog eeSA ka boTEELya sang _____?)

#### tea (drink)

    tsaa (cha-AH)

#### juice

    duga (dooGA)

#### (bubbly) water

    tubig (TOObeeg)

#### water

    tubig (TOObeeg)

#### beer

    beer (...)

#### red/white wine

    pula/puti nga wine (pooLA/pooTEE nga wahyn)

#### May I have some _____?

    Pwede ko kapalihog sang _____? (PWEde ko kapaLEEhog sang _____?)

#### salt

    asin (aSEEN)

#### black pepper

    paminta (paMEENta)

#### butter

    mantikilya (manteeKEELia)

#### Excuse me, waiter? (getting attention of server)

    Madali lang, serbidor? (madaLEE lang, serbeeDOR?)

#### I'm finished.

    Tapos na ako. (taPOS na aKO.)

#### It was delicious.

    Namit sya. (NAmit sya.)

#### Please clear the plates.

    Pakihimos sang mga pinggan. (pakeehHEEmos sang mga PEENGgan.)

#### The check, please.

    Ang balaydan, palihog (ang baLAIdan, paLEEhog)

### Bars
#### Do you serve alcohol?

    Nagaserbe kamo alkohol? (nagaSERbe kaMO alkoHOL?)

#### Is there table service?

    May serbisyo kamo nga panglamisa? (mai serBEEsho kaMO nga panglameeSA?)

#### A beer/two beers, please.

    Isa/duwa ka bir, palihog. (eeSA/dooWA ka beer, paLEEhog.)

#### A glass of red/white wine, please.

    Isa/duwa ka baso sang wayn, palihog. (eeSA/dooWA ka BAso sang wine, paLEEhog.)

#### A pint, please.

    Isa ka pinte, palihog. (eeSA ka PEENte, paLEEhog.)

#### A bottle, please.

    Isa ka botilya, palihog. (eeSA ka boTEElia, paLEEhog.)

#### _____ (hard liquor) and _____ (mixer), please.

    _____ kag _____, palihog. (_____ kag _____, paLEEhog.)

#### whiskey

    wiski (WEESkee)

#### vodka

    bodka (BODka)

#### rum

    rum (rahm)

#### water

    tubig (TOObeeg)

#### club soda

    sopdrinks (SOPdreenks)

#### tonic water

    tonic nga tubig (TOnik nga TOObeeg)

#### orange juice

    dugas sang naranghe (dooGAS sang naRANGhe )

#### Coke (soda)

    Coke (cowk)

#### Do you have any bar snacks?

    May palamahawan kamo di? (mai palamahaWAN kaMO di)

#### One more, please.

    Isa pa, palihog. (eeSA pa, paLEEhog)

#### Another round, please.

    Isa pa gid ka round, palihog. (eeSA pa gid ka rawnd, paLEEhog)

#### When is closing time?

    Ano oras kamo gasara? (aNO kaMO Oras gasaRA?)

#### Cheers!

    Tagay! (TAgai!)

### Shopping
#### Do you have this in my size?

    May mini kamo nga kadaku-on? (mai mini kaMo nga kadakuON?)

#### How much is this?

    Tagpila ni? (tagpeeLA nee?)

#### That's too expensive.

    Pirti mina kamahal. (PEERtee man kamaHAL)

#### Would you take _____?

    Kwaon mo ang _____? (KWAon mo ang _____?)

#### expensive

    mahal (maHAL)

#### cheap

    barato (baRAto)

#### I can't afford it.

    Indi ko na kasarang baklon. (EENde ko na kasaRANG BAKlon.)

#### I don't want it.

    Indi ko na gusto. (EENdee ko na GOOSto)

#### You're cheating me.

    Ginadayaan mo ako. (ginadaIAan mo aKO.)

#### I'm not interested.

    Indi ko intresado. (EENdee ko eentreSAdo)

#### OK, I'll take it.

    Sige, kwaon ko mina. (seeGEH, KWAon ko miNA)

#### Can I have a bag?

    Pwede ko kapangayo bag? (PWEde ko kapaNGAyo bag?)

#### Do you ship (overseas)?

    Gapadala kamo sa gwa pungsod? (gapadaLA kaMO sa gwa POONGsod?)

#### I need...

    Kinanglan ko ang... (kiNANGlan ko ang...)

#### ...toothpaste.

    ...tutpeyst. (...TOOTpeyst.)

#### ...a toothbrush.

    ...isa ka tutbras. (...eeSA ka TOOTbras.)

#### ...soap.

    ...habon. (...haBON.)

#### ...shampoo.

    ...syampu. (...SHAMpoo.)

#### ...pain reliever. (e.g., aspirin or ibuprofen)

    ...bulong pangkwa sakit. (...booLONG pangKWA saKEET.)

#### ...cold medicine.

    ...malamig nga bulong. (malaMEEG nga booLONG)

#### ...stomach medicine.

    ...pangtyan nga bulong. (pangCHAN nga booLONG)

#### ...a razor.

    ...bleyd. (...bleyd.)

#### ...an umbrella.

    ...payong. (...PAyong.)

#### ...sunblock lotion.

    ...protekta-init nga balanyos. (...protekta-EENeet nga baLANyos)

#### ...a postcard.

    ...postkard. (...POSTkard)

#### ...postage stamps.

    ...mga postage istamp. (...mga posteyj eestamp.)

#### ...batteries.

    ...mga bateri. (...mga BAteree)

#### ...writing paper.

    ...sululatan nga papel. (...suluLAtan nga paPEL.)

#### ...a pen.

    ...pangsulat. (..pangsooLAT.)

#### ...English-language books.

    ...Mga libro sa Inggles nga linggwahe. (...mga leebRO sa eengGLES nga leengGWAhe.)

#### ...English-language magazines.

    ...Mga magasin sa Inggles nga linggwahe. (...mga magaSEEN sa eengGLES nga leengGWAhe.)

#### ...an English-language newspaper.

    ...isa ka dyaryo sa Inggles nga linggwahe. (...eeSA ka JARyo sa IngGLES nga leengGWAhe.)

#### ...an English-English dictionary.

    ...isa ka diksyunayo nga Inggles-Inggles. (...eeSA ka deekshoNARyo nga eengGLES-eengGLES.)

### Driving
#### I want to rent a car.

    Gusto ko magrenta salakyan. (GOOSto ko magRENta saLAKyan.)

#### Can I get insurance?

    Pwede ako makakwa siguro? (PWEde ako makaKWA see-GU-ro?)

#### stop (on a street sign)

    pundo (PUNdo)

#### one way

    isa ka alagyan (eeSA ka aLAGyan)

#### no parking

    bawal magparking (BAwal magPARkeeng)

#### speed limit

    limit sa kadasigon (LEEmeet sa kadaseeGON)

#### gas (petrol) station

    gasolinahan (gasoleenaHAN)

#### petrol

    gasolina (gasoLEEna)

#### diesel

    krudo (KRUdo)

### Authority
#### I haven't done anything wrong.

    Wala ko sang naubra nga mala-in. (waLA ko sang naUBra nga maLA-een)

#### It was a misunderstanding.

    Mini isa lang ka wala pag-intindihanay. (meeNEE eeSA lang ka waLA pag-eenCHENdeHAnai.)

#### Where are you taking me?

    Sa diin mo 'ko gina-istorya? (sa dee-EEN mo aKO geeNA-eesTORia?)

#### Am I under arrest?

    Arestado 'ko? (aresTAdo ko?)

#### I am an American/Australian/British/Canadian citizen.

    Isa ako ka Amerikano/Australyano/Briton/Canadyano. (eeSA aKO ka amereeKAno/ostralYAno/briTON/CanaDYAno.)

#### I want to talk to the American/Australian/British/Canadian embassy/consulate.

    Gusto ko mag-istorya sa konsulado sang mga Amerikano/Australyano/Briton/Canadyano. (GOOSto ko mag-eesTORia sa konsuLAdo sang Amerika/Australya/Britanya/Canada)

#### I want to talk to a lawyer.

    Gusto ko mag-istorya sa isa ka abogado. (GOOSto ko mag-eesTORia sa eeSA ka aboGAdo.)

#### Can I just pay a fine now?

    Pwede ako makabayad sang pina yanda? (PWEde aKO makaBAyad sang PIna YANda?)