# Food in Latin Literature/Horatius Sermones

Quintus Horatius Flaccus
Sermones 2.8.
'Ut Nasidieni iuvit te cena beati? nam mihi quaerenti convivam dictus here illic de medio potare die.' 'sic, ut mihi numquam in vita fuerit melius.' 'da, si grave non est, quae prima iratum ventrem placaverit esca.' 5 'in primis Lucanus aper: leni fuit austro captus, ut aiebat cenae pater: acria circum rapula, lactucae, radices, qualia lassum pervellunt stomachum, siser, allec, faecula Coa. his ut sublatis puer alte cinctus acernam 10 gausape purpureo mensam pertersit et alter sublegit quodcumque iaceret inutile quodque posset cenantis offendere, ut Attica virgo cum sacris Cereris procedit fuscus Hydaspes Caecuba vina ferens, Alcon Chium maris expers. 15 hic erus "Albanum, Maecenas, sive Falernum te magis adpositis delectat, habemus utrumque."' 'divitias miseras! sed quis cenantibus una, Fundani, pulcre fuerit tibi, nosse laboro.' 'summus ego et prope me Viscus Thurinus et infra, 20 si memini, Varius; cum Servilio Balatrone Vibidius, quos Maecenas adduxerat umbras. Nomentanus erat super ipsum, Porcius infra, ridiculus totas semel absorbere placentas; Nomentanus ad hoc, qui, siquid forte lateret, 25 indice monstraret digito; nam cetera turba, nos, inquam, cenamus avis, conchylia, piscis, longe dissimilem noto celantia sucum, ut vel continuo patuit, cum passeris atque ingustata mihi porrexerit ilia rhombi. 30 post hoc me docuit melimela rubere minorem ad lunam delecta. quid hoc intersit, ab ipso audieris melius. tum Vibidius Balatroni "nos nisi damnose bibimus, moriemur inulti," et calices poscit maiores. vertere pallor 35 tum parochi faciem nil sic metuentis ut acris potores, vel quod maledicunt liberius vel fervida quod subtile exsurdant vina palatum. invertunt Allifanis vinaria tota Vibidius Balatroque secutis omnibus: imi 40 convivae lecti nihilum nocuere lagoenis. adfertur squillas inter murena natantis in patina porrecta. sub hoc erus "haec gravida" inquit "capta est, deterior post partum carne futura. his mixtum ius est: oleo, quod prima Venafri 45 pressit cella; garo de sucis piscis Hiberi; vino quinquenni, verum citra mare nato, dum coquitur—cocto Chium sic convenit, ut non hoc magis ullum aliud—; pipere albo, non sine aceto, quod Methymnaeam vitio mutaverit uvam. 50 erucas viridis, inulas ego primus amaras monstravi incoquere; inlutos Curtillus echinos, ut melius muria quod testa marina remittat." interea suspensa gravis aulaea ruinas in patinam fecere, trahentia pulveris atri 55 quantum non Aquilo Campanis excitat agris. nos maius veriti, postquam nihil esse pericli sensimus, erigimur; Rufus posito capite, ut si filius inmaturus obisset, flere. quis esset finis, ni sapiens sic Nomentanus amicum 60 tolleret: "heu, Fortuna, quis est crudelior in nos te deus? ut semper gaudes inludere rebus humanis!" Varius mappa conpescere risum vix poterat. Balatro suspendens omnia naso "haec est condicio vivendi" aiebat, "eoque 65 responsura tuo numquam est par fama labori. tene, ut ego accipiar laute, torquerier omni sollicitudine districtum, ne panis adustus, ne male conditum ius adponatur, ut omnes praecincti recte pueri comptique ministrent. 70 adde hos praeterea casus, aulaea ruant si, ut modo; si patinam pede lapsus frangat agaso. sed convivatoris, uti ducis, ingenium res adversae nudare solent, celare secundae." Nasidienus ad haec "tibi di, quaecumque preceris, 75 commoda dent: ita vir bonus es convivaque comis" et soleas poscit. tum in lecto quoque videres stridere secreta divisos aure susurros.' 'nullos his mallem ludos spectasse; sed illa redde age quae deinceps risisti.' 'Vibidius dum 80 quaerit de pueris, num sit quoque fracta lagoena, quod sibi poscenti non dentur pocula, dumque ridetur fictis rerum Balatrone secundo, Nasidiene, redis mutatae frontis, ut arte emendaturus fortunam; deinde secuti 85 mazonomo pueri magno discerpta ferentes membra gruis sparsi sale multo non sine farre, pinguibus et ficis pastum iecur anseris albae et leporum avolsos, ut multo suavius, armos, quam si cum lumbis quis edit. tum pectore adusto 90 vidimus et merulas poni et sine clune palumbis, suavis res, si non causas narraret earum et naturas dominus; quem nos sic fugimus ulti, ut nihil omnino gustaremus, velut illis Canidia adflasset, peior serpentibus Afris.'