# The Order of the World

Verse Indeterminate Saxon
    Wilt þu, fus hæle,    fremdne monnan, wisne woðboran    wordum gretan, fricgan felageongne    ymb forðgesceaft, biddan þe gesecge    sidra gesceafta

## 5

    cræftas cyndelice    cwichrerende, þa þe dogra gehwam    þurh dom godes bringe wundra fela    wera cneorissum! Is þara anra gehwam    orgeate tacen, þam þurh wisdom    woruld ealle con

## 10

    behabban on hreþre,    hycgende mon, þæt geara iu,    gliwes cræfte, mid gieddingum    guman oft wrecan, rincas rædfæste;    cuþon ryht sprecan, þæt a fricgende    fira cynnes

## 15

    ond secgende    searoruna gespon a gemyndge mæst    monna wiston. Forþon scyle ascian,    se þe on elne leofað, deophydig mon,    dygelra gesceafta, bewritan in gewitte    wordhordes cræft,

## 20

    fæstnian ferðsefan,    þencan forð teala; ne sceal þæs aþreotan    þegn modigne, þæt he wislice    woruld fulgonge. Leorna þas lare.    Ic þe lungre sceal meotudes mægensped    maran gesecgan,

## 25

    þonne þu hygecræftig    in hreþre mæge mode gegripan.    Is sin meaht forswiþ. Nis þæt monnes gemet    moldhrerendra, þæt he mæge in hreþre    his heah geweorc furþor aspyrgan    þonne him frea sylle

## 30

    to ongietanne    godes agen bibod; ac we sculon þoncian    þeodne mærum awa to ealdre,    þæs þe us se eca cyning on gæste wlite    forgiefan wille þæt we eaðe magon    upcund rice

## 35

    forð gestigan,    gif us on ferðe geneah ond we willað healdan    heofoncyninges bibod. Gehyr nu þis herespel    ond þinne hyge gefæstna. Hwæt, on frymþe gescop    fæder ælmihtig, heah hordes weard,    heofon ond eorðan,

## 40

    sæs sidne grund,    sweotule gesceafte, þa nu in þam þream    þurh þeodnes hond heaþ ond hebbaþ    þone halgan blæd. Forþon eal swa teofanade,    se þe teala cuþe, æghwylc wiþ oþrum;    sceoldon eal beran

## 45

    stiþe stefnbyrd,    swa him se steora bibead missenlice gemetu    þurh þa miclan gecynd. Swa hi to worulde    wlite forþ berað dryhtnes duguþe    ond his dæda þrym, lixende lof    in þa longan tid,

## 50

    fremmaþ fæstlice    frean ece word in þam frumstole    þe him frea sette, hluttor heofones weard,    healdað georne mere gemære;    meaht forð tihð heofoncondelle    ond holmas mid,

## 55

    laþað ond lædeþ    lifes agend in his anes fæþm    ealle gesceafta. Swa him wideferh    wuldor stondeþ, ealra demena    þam gedefestan, þe us þis lif gescop,    ond þis leohte beorht

## 60

    cymeð morgna gehwam    ofer misthleoþu wadan ofer wægas    wundrum gegierwed, ond mid ærdæge    eastan snoweð wlitig ond wynsum    wera cneorissum; lifgendra gehwam    leoht forð biereð

## 65

    bronda beorhtost,    ond his brucan mot æghwylc on eorþan,    þe him eagna gesihð sigora soðcyning    syllan wolde. Gewiteð þonne mid þy wuldre    on westrodor forðmære tungol    faran on heape,

## 70

    oþþæt on æfenne    ut garsecges grundas pæþeð,    glom oþer cigð; niht æfter cymeð,    healdeð nydbibod halgan dryhtnes.    Heofontorht swegl scir gescyndeð    in gesceaft godes

## 75

    under foldan fæþm,    farende tungol. Forþon nænig fira    þæs frod leofað þæt his mæge æspringe    þurh his ægne sped witan, hu geond grund færeð    goldtorht sunne in þæt wonne genip    under wætra geþring,

## 80

    oþþe hwa þæs leohtes    londbuende brucan mote,    siþþan heo ofer brim hweorfeð. Forþon swa teofenede,    se þe teala cuþe, dæg wiþ nihte,    deop wið hean, lyft wið lagustream,    lond wiþ wæge,

## 85

    flod wið flode,    fisc wið yþum. Ne waciað þas geweorc,    ac he hi wel healdeð; stondað stiðlice    bestryþed fæste miclum meahtlocum    in þam mægenþrymme mid þam sy ahefed    heofon ond eorþe.

## 90

    Beoð þonne eadge    þa þær in wuniað, hyhtlic is þæt heorðwerud.    þæt is herga mæst, eadigra unrim,    engla þreatas. Hy geseoð symle    hyra sylfra cyning, eagum on wlitað,    habbað æghwæs genoh.

## 95

    Nis him wihte won,    þam þe wuldres cyning geseoþ in swegle;    him is symbel ond dream ece unhwylen    eadgum to frofre. Forþon scyle mon gehycgan    þæt he meotude hyre; æghwylc ælda bearna    forlæte idle lustas,

## 100

    læne lifes wynne,    fundige him to lissa blisse, forlæte heteniþa    gehwone sigan mid synna fyrnum,    fere him to þam sellan rice.