# Precepts

Verse Indeterminate Saxon
    ðus frod fæder    freobearn lærde, modsnottor mon,    maga cystum eald, wordum wisfæstum,    þæt he wel þunge: "Do a þætte duge,    deag þin gewyrhtu;

## 5

    god þe biþ symle    goda gehwylces frea ond fultum,    feond þam oþrum wyrsan gewyrhta.    Wene þec þy betran, efn elne þis    a þenden þu lifge. Fæder ond modor    freo þu mid heortan,

## 10

    maga gehwylcne,    gif him sy meotud on lufan. Wes þu þinum yldrum    arfæst symle, fægerwyrde,    ond þe in ferðe læt þine lareowas    leofe in mode, þa þec geornast    to gode trymmen."

## 15

    Fæder eft his sunu    frod gegrette oþre siþe:    "Heald elne þis! Ne freme firene,    ne næfre freonde þinum, mæge man ne geþafa,    þy læs þec meotud oncunne, þæt þu sy wommes gewita.    He þe mid wite gieldeð,

## 20

    swylce þam oþrum    mid eadwelan." ðriddan syþe    þoncsnottor guma breostgehygdum    his bearn lærde: "Ne gewuna wyrsa,    widan feore, ængum eahta,    ac þu þe anne genim

## 25

    to gesprecan symle    spella ond lara rædhycgende.    Sy ymb rice swa hit mæge." Feorþan siðe    fæder eft lærde modleofne magan,    þæt he gemunde þis: "Ne aswic sundorwine,    ac a symle geheald

## 30

    ryhtum gerisnum.    Ræfn elne þis, þæt þu næfre fæcne weorðe    freonde þinum." Fiftan siþe    fæder eft ongon breostgeþoncum    his bearn læran: "Druncen beorg þe    ond dollic word,

## 35

    man on mode    ond in muþe lyge, yrre ond æfeste    ond idese lufan. Forðon sceal æwiscmod    oft siþian, se þe gewiteð    in wifes lufan, fremdre meowlan.    þær bið a firena wen,

## 40

    laðlicre scome,    long nið wið god, geotende gielp.    Wes þu a giedda wis, wær wið willan,    worda hyrde." Siextan siþe    swæs eft ongon þurh bliðne geþoht    his bearn læran:

## 45

    "Ongiet georne    hwæt sy god oþþe yfel, ond toscead simle    scearpe mode in sefan þinum    ond þe a þæt selle geceos. A þe bið gedæled;    gif þe deah hyge, wunað wisdom in,    ond þu wast geare

## 50

    ondgit yfles,    heald þe elne wið, feorma þu symle    in þinum ferðe god." Seofeþan siþe    his sunu lærde fæder, frod guma,    sægde fela geongum: "Seldan snottor guma    sorgleas blissað,

## 55

    swylce dol seldon    drymeð sorgful ymb his forðgesceaft,    nefne he fæhþe wite. Wærwyrde sceal    wisfæst hæle breostum hycgan,    nales breahtme hlud." Eahtoþan siþe    eald fæder ongon

## 60

    his mago monian    mildum wordum: "Leorna lare    lærgedefe, wene þec in wisdom,    weoruda scyppend hafa þe to hyhte,    haligra gemynd, ond a soð to syge,    þonne þu secge hwæt."

## 65

    Nigeþan siþe    nægde se gomola, eald uðwita    sægde eaforan worn: "Nis nu fela folca    þætte fyrngewritu healdan wille,    ac him hyge brosnað, ellen colað,    idlað þeodscype;

## 70

    ne habbað wiht for þæt,    þeah hi wom don ofer meotudes bibod.    Monig sceal ongieldan sawelsusles.    Ac læt þinne sefan healdan forð fyrngewritu    ond frean domas, þa þe her on mægðe gehwære    men forlætaþ

## 75

    swiþor asigan,    þonne him sy sylfum ryht." Teoþan siþe    tornsorgna ful, eald eft ongon    eaforan læran: "Snyttra bruceþ    þe fore sawle lufan warnað him wommas    worda ond dæda

## 80

    on sefan symle    ond soþ fremeð; bið him geofona gehwylc    gode geyced, meahtum spedig,    þonne he mon flyhð. Yrre ne læt þe    æfre gewealdan, heah in hreþre,    heoroworda grund

## 85

    wylme bismitan,    ac him warnað þæt on geheortum hyge.    Hæle sceal wisfæst ond gemetlice,    modes snottor, gleaw in gehygdum,    georn wisdomes, swa he wið ælda mæg    eades hleotan.

## 90

    Ne beo þu no to tælende,    ne to tweospræce, ne þe on mode læt    men to fracoþe, ac beo leofwende,    leoht on gehygdum ber breostcofan.    Swa þu, min bearn, gemyne frode fæder lare    ond þec a wið firenum geheald."