# Ælfric's Lives of Saints/08aga

non̅ febr̅. nat̅l̅ sce̅ agathe uirgin̅.
Agathes wæs geícged sum ge-sælig mæden 001 on æræ scyre sicilia · snotor ⁊ gelyfed · on ðam timan þe quintianus se cƿealm-bære ehtere · þære scyre geƿeold ƿælhreoƿlice under þam casere ·
Se ƿæs grædig gitsere · ⁊ his galnysse underþeod · 005 deofles þeoƿet-lincg · ⁊ drihten onscunode ·
Þa com him to earan be Agathes drohtnunge · 007 ⁊ smeade hu he mihte  mæden him begitan · hét hí þa gefeccan · ⁊ betæhte hí anum fulum ƿife · afrodosia gecíged · sceand-lic on þeaƿum ·
Seo hæfde nigon dohtra · nahtlice ⁊ fracode · 011  heo geond þrittig nihte hire þeaƿas leornode · ⁊ hire mod aƿende þurh þæra myltestrena forspennincgæ ·
Hƿæt ða affrodosia se fracedosta ƿimman · 014 mid hire nigon dohtrum gedrehte agathen · hƿilon olecende · hƿilon egsigende · ƿende  heo mihte hire mod aƿendan ·
Þa cƿæð agathes · to þam yfelan teame · 018
Eoƿer ƿord syndon ƿinde gelice · 019 ac hí ne magon afyllan min fæstræde geþanc · þe is gegrund-staþelod · ðis heo cƿæð mid ƿope · ⁊ geƿilnode to ðroƿigenne for cristes naman · þa cƿealm-bæran ƿita · sƿá sƿá se þurstiga · on ðære sunnan hǽtan geƿilnað ƿylsprincges · oððe ƿæteres celincge ·
Þa geseah affrodosia ·  heo þære femnan mod 026 gebigan ne mihte · mid hyre bismorfullum tihtincgum · ⁊ ferde to quintiane ⁊ cƿ̅ him þus to ·
Stanas magon hnexian · ⁊  starce ísen 029 on lædes gelicnysse · ærðan þe se geleafa mæge of agathes breoste · beon æfre adƿæsced ·
Ic ⁊ mine dohtra · dæges · ⁊ nihtes · 032 naht elles ne drugon · buton hi æfre tihton · to þinre geþafunga · þeah ðe us hƿonlice speoƿe ·
Ic hire bead gymmas · ⁊ gyrlan of golde · 035 ⁊ oðre mærða · ⁊ mære gebytlu · hamas · ⁊ hyred · ⁊ heo  eall forseah on meoxes gelicnysse · þe lið under fotum ·
Þa yrsode quintianus · ⁊ hét hí ardlice feccan · 039 befrán hí ða æt fruman · be hyre gebyrdum ·
Agathes þa cƿæð · ic eom æðelborenre mægðe · 041 sƿá sƿá eall min mægð me is to ƿitan ·
Ða cƿæð se dema · Hƿi dest þu ðe sylfe · 043 ðurh ƿace þeaƿas · sƿilce þu ƿyln sy ·
Agathes ⁊ƿyrde · Ic eom godes þinen · 045 ⁊ mycel æðelborennys · bið  man be cristes ðeoƿ ·
Quintianus cƿæð to þam cristes mædene · 047
Hƿæt lá næbbe ƿé nane æþelborennysse 048 forðan þe ƿe forseoð þines cristes ðeoƿ-dóm ·
Agathes ⁊ƿyrde þam arleasan ⁊ cƿæð · 050
Eoƿer æðelborennys becymð to sƿa bysmorfullum hæftnede · 051  ge beoð þeoƿan synne ⁊ stanum ·
Quintianus cƿæð · þa cƿealm-bæran ƿita 053 magon eaðelice geƿrecan · sƿa hƿæt sƿa ðu mid ƿedendum muðe tælst · sege sƿa þeah · ær ðu becume to þam fore-sædum ƿitum · hƿi ðu ure góda (sic) biggencgas forseo ·
Agathes ⁊ƿyrde · þam árleasan ðus · 058
Ne cƿæð þu na góda · ac gram-licra deofla · 059 þæra anlicnysse ge aƿendað on are · ⁊ on stanum · ⁊ ealle ða græftas ofer-gyldað · mid cræfte ·
Quintian þa cƿæð ·  heo gecure oðer ðæra · 062 sƿa heo mid fordemdum dyslice for-ferde · sƿa heo þam godum geoffrode · sƿa sƿa æðelboren ⁊ ƿis ·
Agathes him ⁊ƿyrde anrædlice ⁊ cƿæð · 065
Beo þin ƿif sƿylc sƿa uenus · þin fule gyden ƿæs · 066 ⁊ beo ðu sƿylc sƿa Iouis · þin sceand-lica god ƿæs ·  git magon beon getealde · eac betƿux þam godum ·
Þa hét quintianus · hí mid handum slean 069 gelome on  hleor ·  heo hlydan ne sceolde ·
Ða cƿæð agathes eft ða ylcan ƿord · 071
Quintianus cƿæð · þu cyst  ðu gecure 072 þa tintregu to ðroƿigenne · nu þu minne teonan ge-edlecst ·
Þæt [sic @ Skeat] mæden him ⁊ƿyrde · micclum ic ƿundrie 074 þe snoterne mannan · to sƿa micclum dysige gebigedne ·  ðu sƿylce for godas hæfst · þe ðe sceamað to ge-euenlæcenne ·
Gif hí soða godes (sic) synd · godes ic þe geƿisce · 077 gif þu hí onscunast ƿit cƿeðaþ þonne án ·
Hat hí sƿa yfele · ⁊ sƿa unclæne · 079  gif ðu hƿylcne ƿyrige ·  ðu geƿisce him þæs ·  his líf beo gelíc þinum laðum godum ·
Quintianus hire cƿæð to · Hƿi clypast ðu sƿa fela ideles · 082 geoffra ðam godum ·  ic ðe gram-lice ne fordó ·
Ða ⁊ƿyrde agathes · unforht þam deman · 084
Gif ðu mid ƿild-deorum me nu bætan ƿylt · 085 hi beoð sona hand-tame · þurh þæs hælendes naman ·
Gif þu me fyr gearcost · me cymð fær-lice of heofonum · 087 halƿendlic deaƿ · þurh drihtnes ænglas · [. @ Skeat]
Gif ðu me sƿingla behætst · ic hæbbe þone halgan gast · 089 þurh ðone ic forseo ealle þine sƿingla · þa [sic @ Skeat] cƿehte se dema his deoflice heafod · ⁊ hét hí gebringan on anū blindum cƿearterne · ⁊ hét  heo sceolde hi sylfe beþencan · hu heo mihte æt-ƿindan þam ƿælhreoƿum tintregum ·
Ða cƿæð agathes · Þu earminge beðenc þe 095 hu ðu mæge æt-ƿindan ðam ecum ƿitum ·
Eode þa bliðelice to ðam blindum cƿearterne · 097 sƿylce heo ƿære gelaðod · to lustfullum beor-scype · ⁊ betæhte hire geƿin þam ƿel-ƿyllendan drihtne ·
Hƿæt ða on mergen se manfulla dema 100 het Agathen gelædan to his laðan ⁊ƿerdnysse · ⁊ befrán hƿæt heo smeade be hyre gesundfulnysse ·
Agathes him cƿ̅ to · Crist me is for hæle · 103
Se dema axode · hu lange ƿylt ðu ungesælige 104 ateon þas ydelnysse · mid cristes andetnysse · ƿið-sac ðinne crist · ⁊ clypa to þam godum · þe læs ðe þu ðin líf forlæte on iugoðe ·
Agathes ⁊ƿyrde anfealdlice ⁊ cƿæð · 108
Ƿið-sac ðu þine godas · þe synd stænene · ⁊ treoƿene · 109 ⁊ gebide þe to þinum scyppende · þe soðlice aleofað gif ðu hine forsihst · þu scealt on ecū ƿitum ðroƿian ·
Þa ƿearð se arleasa gehathyrt · ⁊ hét hí on hencgene a-streccan · 112 ⁊ ðraƿan sƿa sƿa ƿiððan ƿælhreoƿlice ⁊ cƿæð · forlæt þine anƿylnysse ·  ðinum life beo geborgen ·
Agathes ⁊ƿyrde on ðære hencgene þus · 115
Sƿa ic lust-fullige on þisum laðū ƿitum · 116 sƿa sƿa se ðe gesihð · þone þe he geƿilnode · oððe se þe fint fela gold-hordas ·
Ne mæg min saƿl beon gebroht mid blysse to heofonum · 119 butan min lichama beo on þinum bendum genyrƿod · ⁊ fram ðinum cƿellerū on þinum copsum agrapod ·
Þa gebealh hine se ƿælhreoƿa ⁊ het hí geƿriðan 122 on ðam breoste mid þære hencgene ⁊ het siððan ofaceorfan ·
Agathes him cƿæð to · Eala ðu arleasosta 124 ne sceamode þé to ceorfanne   ðu sylf suce · ac ic habbe mine breost on minre saƿle · ansunde · mid þam ðe Ic min andgit eallunga afede ·
Quintianus ða hét hí to cƿearterne gelædan · 128 ⁊ hét hire ofteon · ætes · ⁊ ƿætes · ⁊ cƿæð  nan læce hí lácnian ne moste ·
Efne ða on middre nihte com sum harƿencge mann 131 Into þam cƿearterne · ⁊ his cnapa him ætforan · hæfde leohtfæt on handa · ƿolde þa halgan gelacnian ·
Seo eadige agathes cƿæð to ðam læce · 134
Ne gymde Ic nanes læce-cræftas næfre on minū life · 135 ic hæbbe minne hælend þe gehælð mid his ƿorde · he mæg gif he ƿyle · mihtelice me gehælan ·
Þa cƿ̅ se harƿencga · he me sende to ðe · 138
Ic eom his apostol · ⁊ ðu efne nu bist 139 hál on his naman · ⁊ he sona ferde ·
Þa cneoƿode Agathes · ⁊ ðancode criste 141  he hí gemunde · ⁊ his mæran apostol to hire asende · mid sƿylcum frofre ·
Æfter ðam gebede · beseah to hyre breoste · 144 ⁊ ƿæs  corfene breost · þurh crist ge-edstaðelod · ⁊ ealle hire ƿunda ƿurdon gehælede ·
Þær scean ða mycel leoht · on þam sƿeartum cƿearterne · 147 sƿa  ða ƿeardas flugon · mid fyrhte fornumene ·
Þa tihton þa hæftlingas ·  halige mæden · 149  heo aƿæg eode · ⁊ ða ƿita for-fluge ·
Þa cƿæð agathes  æðele mæden · 151
Nelle ic amyrran mine kynehelm · 152 ne ða ƿeardas gesƿencan · ac ic þurh-ƿunige hér ·
Þa on ðam fiftan dæge het se dema hí gefeccan · 154 ⁊ cƿ̅  heo sceolde þam godum geoffrian · oððe mid teartum ƿitum getintregod beon ·
Þa cƿæð Agathes · þu earma ⁊git-leasa · 157 hƿa ƿyle clypian to stane · ⁊ na to þam soðan gode · ðe me fram eallum þam ƿitum · þe ðu ƿælhreoƿlice · on minum lice gefæstnodest · for his naman gehælde · ⁊ min breost ge-edstaðelode · þe ðú arleasa forcurfe ·
Þa befrán se hæðen-gylda · hƿa hi gehælde · 162
Agathes cƿæð · Crist godes sunu · 163
Quintianus cƿ̅ · to ðam clænum mædene · 164 git þu namast crist? [sic @ Skeat] Heo cƿæð him to ⁊sƿare ·
Crist ic andette · mid ƿelerum · ⁊ æfre mid heortan to him clypige · 166
Ða cƿ̅ · se deofles þén · nu ic sceal geseon · 167 gif crist ðe gehælð · het ða streoƿian geond þa flór · fela byrnenda gleda · ⁊ to-brysede tigelan · ⁊ hí sƿá nacode het ƿylian on þam fyre ·
Þa ƿearð mycel eorð-styrung · on ðære ylcan stoƿe · 171 ⁊ feol se stænene ƿáh · uppan þæs stuntan ræd-boran ·  he ællto-cƿysde · ⁊ sum oþer cniht samod · sƿyðe rihtlice sƿá · forðan þe hí ræd-boran ƿæran þæs arleasan deman · to his yfelum dædum ·
Eac sƿylce seo burh eall byuigende stód 176 for ðære eorð-styrunge · ⁊ arn seo burhƿaru endemes to þam arleasan · axiende mid gehlyde · hƿi hé  godes mæden · sƿa gramlice tintregode ·
Þa fleah quintianus · afyrht for ðam gehlyde · 180 ⁊ eac seo eorð-styrung hine ge-egsode þearle · hét sƿa þeah hí gebringan binnan ðam cƿearterne ·
Hƿæt ða Agathes inƿerdlice clypode · 183 mid astrehtum handum to þam hælende þus ·
Eala ðu min drihten · þe me to menn gesceope · 185 ⁊ æfre fram cyldhade me gescyldest ofþis (sic) · þu þe ƿoruldlice lufe aƿendest fram me · þu ðe dydest  ic ofer-com þæs cƿelleres tintregu · scearp isen · ⁊ fyr · ⁊ þa slitendan claƿa · þu ðe me on þam ƿitum geþyld forgeafe · ðe ic bidde drihten ·  ðu minne gast nu to þe genime · forðan þe nú ís tima ·  ic þas ƿoruld forlæte · ⁊ to þinre liðan milþeortnysse becuman mote · min leofa drihten ·
Æfter þysum gebede binnan þam cƿearterne 195 heo ageaf hire gast · ⁊ to gode siðode ·
Þa com seo burh-ƿaru · ⁊ bebyrigde hire líc 197 mid mycelre arƿurð-nysse · on eall niƿere þryh ·
Þær com ða godes encgel gangende sƿa sƿa mann · 199 þā fyligdan æt fotum fela ƿlitige cnapan · ⁊ sette enne marmstán æt þæs mædenes heafde binnan þære þryh · þysum ƿordum aƿritene ·
Mentem sct̄* spontaneam honorē deo · et patrie liberationem · [. @ Skeat] 203
 [Þæt @ Skeat] is on englisc · halig mod · sylfƿille ƿurðmynt · þam ƿél-ƿyllendan gode · ⁊ eardes alysednyss · 204
Þa aƿende se encgel aƿeg mid þam cnapum · 205 ⁊ nes se mann on þære scire þe hi gesaƿe ærþán ·
Hƿæt ða quintianus cristes ƿiðer-ƿinna · 207 ferde on scipe · ofer semithetū embe agathen æhta · ⁊ eac ƿolde gehæftan ealle hire mægðe · ac hé ne moste for criste ·
Hine gelæhte an hors · þa ða he læg on ðam scipe · 211 hetelice mid toðum ⁊ hefde him úpp ·
Þa spearn oðer hors to · ⁊ asprencde hine ofer bord · 213 ⁊ næs his fule líc afundan æfre siððan · þa ne dorste nan man dreccan hire megðe · ac arƿurðodon hí ealle · ge-egsode þurh god ·
On þære ylcan scire sicilian landes · 217 ís án byrnende munt · þone menn hatað ethna · onæled mid sulphore ·  is sƿæfel on englisc ·
Se munt byrnð æfre · sƿá sƿá má oþre doð · 220 þa ge-timode hit ymbe tƿelf-monað æfter agathes þroƿunge · ⁊ ethna up ableoƿ sƿyðe egeslice ontendnysse · ⁊ arn be þam munte on flodes gelicnysse · ⁊ formulton þa stanas · ⁊ seo eorðe forbarn · oð  hit to þære byrig becom · þa urnon þa hæðenan · to þære halgan byrgene · ⁊ ahofen þone ofer-brædels of þære halgan byrgene to-geanes þam fyre · þe hí afærde forðearle ·
Þa ƿearð  fyr gestilled · ⁊ æt-stod sona 229 for agathen ge-earnungum · þære æðelan femnan · six dagas hit barn · ⁊ æt-stód on þam dæge · þe seo eadige Agathes · to ðam éce life geƿát ·  sƿa ƿurde gesƿutelod  seo ceaster ƿearð ahréd fram þæs fyres frecednysse · þurh agathen · foreþingunge · þam hælende to lofe · þe his halgan sƿa ƿurðaþ · þæs him sy á ƿuldor on ecere ƿorulde · amen.