# Ælfric's Lives of Saints/13moy

de oratione moysi · in medio quadragesime.
Æfter am e moyses se mæra heretoga001 of ae|gyfta lande mid his leode ferde · ⁊ ofer ða readan sǽ siðodon mid fotū · ⁊ becomon to ðam ƿestene · þa ƿan him on sƿiðe amalech se cynincg mid his leode feohtend ·
Þa cƿæð moyses to þam cenan iosue ·006
Geceos ðe nu ƿæras · ⁊ geƿend tomergen007 togeanes amaleh · ⁊ ƿin him on sƿyðe · ic sylf ƿille standan on ðisum steapum munte · hæbbende me on handa þa halgan godes gyrde ·
Iosue þa ferde ⁊ feaht ƿið amalech ·011 ⁊ moyses þa astáh to þam sticolan munte · mid aarone · ⁊ húr · þone ælmihtigan to biddenne ·
Þa ahefde moyses his handa on gebedum ·014 ⁊ Iosue hæfde sige · ⁊ sloh þa hæðenan ·
Eft ðonne moyses ne mihte lencg habban016 his handa astrehte · þonne hæfde amalech sige þa hƿile · ⁊ sloh  godes folc ·
Sƿa oft sƿa moyses ahefde his handa on gebedum019 sƿa hæfde Iosue heofonlicne fultū · ⁊ sona sƿa his earmas for unmihte aslacodon · sona sloh amalech · ⁊ sige hæfde on him ·
Moyses handa ƿæron mycclum gehefegode ·023 aarón þa alede ænne ormetne stán under moysen · ⁊ he sæt þær onuppan · ⁊ aaron ahæfde his hand upp on gebedum · ⁊ hur heold þa oðre oþ hit æfnode ·
Iosue þa hæfde heofonlicne fultum ·028 ⁊ afligde amalech ⁊ his folc mid ƿæpnum ·
Be þisum ƿe magon tocnaƿen  ƿe cristene sceolan030 on ælcere earfoðnisse æfre to gode clypian · ⁊ his fultumes biddan mid fullum geleafan · gif he ðonne nele his fultum us dón ne ure bene gehyran · þonne bið hit sƿutol  ƿe mid yfelum dædum hine ær gegremedon · ac ƿe ne sceolon sƿaðeah gesƿican þære bene · oð se mild-heorta god us mildelice ahredde ·
Moyses hæfde sige ⁊ mycelne fultum ·038 þa hƿile þe he heold his handa on ge-bedum · ⁊ his ƿilla ne ateorode ac se ƿerige lichama ·
Nu habbe ƿe geƿinn ƿið þone hete|lan deofol ·041 ⁊ he ƿinð on ús forðan þe he ƿælhreoƿ is · hu bið þonne gif ƿe nellað to þam hælende clypian · þonne moyses ƿerignyss ne mihte beon beladod ·
Ƿitodlice bið ofer-sƿiðed þurh þone sƿicolan deofol ·045 seðe nele clypian crist him to fultume ·
Ælc rihtƿis man hæfde sƿa sƿa ƿe rædað on bocū047 fultum ⁊ hreddinge · seðe mid fullū geleafan on his earfoðnyssum to ðam ælmihtigan clypode ·
Nis nan þincg sƿa lað þam geleafleasum deofle ·050 sƿa  hine man gebidde bealdlice to gode · forðan þe [se] sƿicola ƿát  his ƿæpne sceolan þurh halige gebedu toberstan sƿiðost · ⁊ he bið ofer-sƿiðod simble þurh gebedu ·
Forþi he cunnað georne þonne ƿe clypiað to gode055 hu he mæge tobræcan þa ge-bedu mid costnungum · ⁊ ure mod aƿendan of þam ƿeorce þurh  · oððe he mid geameleaste huru us gebysgað · oþþe mid smeagungum · smealice us hremð ·
Þonne ƿe us gebiddað mid byle-ƿitum mode060 þonne sprece ƿe soðlice to gode sylfum sƿa ·
And [sic @ Skeat] þonne ƿe béc rædað oððe rædan gehyrað ·062 þonne sprecð god to us þurh þa gastlican rædincge ·
Se man mot hine gebiddan sƿa sƿa he mæg ⁊ cann ·064 forðan þe se ælmihtiga god cann ælc gereord tocnaƿan · ⁊ on ælcere stoƿe man mot mærsian his drihten · ⁊ hine gebiddan beo þærþær he beo.
Man sceal sƿaþeah secan cyrcan gelome ·068 ⁊ man ne mot spellian ne spræce drifan binnan godes cyrcan · forðan þe heo gebed-hús is · gode gehalgod to þam gastlicū spræcum ·
Ne man ne sceal drincan oððe dƿollice etan072 binnan godes huse · þe is gehalgod to þam ·  man godes lichaman mid geleafan þær þicge ·
Nu doð menn sƿa-þeah dyslice foroft ·075  hi ƿillað ƿacian ⁊ ƿodlice drincan binnan godes huse ⁊ bysmorlice plegan · ⁊ mid gegaf-spræcum godes | hus gefylan · ac ðam ƿære betere  hí on heora bedde lagon ðonne hí gegremedon god on þam gastlican huse ·
Seþe ƿylle ƿacian ⁊ ƿurðian godes halgan ·081 ƿacie mid stilnysse ⁊ ne ƿyrcan nan gehlyd · ac singe his gebedu sƿa he selost cunne · ⁊ seðe ƿile drincan · ⁊ dƿæslice hlydan · drince him æt ham · na on drihtnes huse ·  hé god ne unƿurðige to ƿite him sylfum ·
Us is neod  ƿe clypian to criste gelome087 buton hyge-leaste ⁊ hiƿunge sƿa ðeah ·
Sƿa sƿa se lichoma leofað be hlafe ⁊ drence ·089 sƿa sceal seo saƿl libban be lare ⁊ gebedum ·
Fela dyslice dæda deriað mancynne ·091 oððe for anƿylnysse oððe for ungerade ·
Sƿa sƿa sume menn doð þe dyslice fæstað093 ofer heora mihte · on gemænelicum lenctene · sƿa sƿa ƿe sylfe gesaƿon · oð hi seoce ƿurdon ·
Sume fæston eac sƿa ·  hi forsaƿon to etanne096 buton on ðone oðerne dæg · ⁊ æton þonne grædiglice · ac us secgað béc  sume fæston sƿa  hí gesƿencton hi sylfe forðearle · ⁊ nane mede næfdon þæs mycclan gesƿinces · ac ðæs þe fyrr ƿæron godes miltsunge ·
Nu ge-setton ða halgan fæderas  ƿe fæston mid gerade ·102 ⁊ ælce dæg eton mid ge-dafenlicnysse · sƿa  ure lichama · alefed ne ƿurðe ne eft ofer fæt to idelum lustum ·
Þes eard nis eac ealles sƿa mægen-fæst ·106 her on uteƿeardan þære eorðan bradnysse · sƿa sƿa heo is to-middes on mægen-fæstum eardum · þær man mæg fæstan freolicor ðonne hér ·
Ne nu nis mancynn sƿa mihtig · sƿa menn ƿæron æt fruman.110
Nis nan fæsten sƿa god ne gode sƿa ge-cƿeme ·111 sƿa sƿa  fæsten ís  man fulnysse onscunige · ⁊ leahtras forbuge · ⁊ forlæte sace · ⁊ mid godum biggencgum · gode ge-cƿeme · ⁊ mid gesceade libbe sƿa sƿa ƿe sædon ǽr ·
Ne sceal se ƿise mann beon butan godum ƿeorcum ·116 ne se ealde ne beo buton æfæstnysse · ne se iunga ne beo butan gehyrsumnysse · ne se | ƿelega ne beo butan ælmes-dædum · ne ƿifman ne beon butan sidefulnysse · ne se hlaford ne beo leas on ƿordum · ne nan cristen man ne sceal sceandlice flitan ·
Eft bið sƿiðe þƿyrlic ·  ðearfa beo modig ·123 ⁊ forcuðlic hit bið  cyning beo unrihtƿis · eac bið sƿyþe derigendlic  bisceop beo gymeleas · ⁊ un-fremful · bið  folc beo butan steora · oððe butan · ǽ · him eallum to hearme ·
Þissere ƿorulde hæl is ·  heo ƿitan hæbbe ·128 ⁊ sƿa má ƿitena beoð on bradnysse middan-eardes · sƿa hit bet færð æfter ðæs folces þearfa ·
Ne bið se na ƿita · þe unƿislice leofað ·131 ac bið open sott þeah þe him sƿa ne ðince ·
Gif ða gehadodan menn healdað godes ðeoƿdom133 on gesettan timan · ⁊ syferlice libbað ⁊ gif ða læƿedan menn libbað æfter rihte · þonne ƿite ƿe to geƿissan ·  god ƿile fore-sceaƿian ure gesundfulnysse · ⁊ sibbe mid us · ⁊ ðærto-ecan us syllan ða ecan myrhðe mid him ·
Gif ðonne þa heafod-menn · ⁊ ða gehadodan lareoƿas139 þyses ne gymað · ac þencað embe ƿoruld-þincg · ⁊ godes beboda ne his biggencga ne gymað · þonne ƿile god gesƿutelian his forseƿennysse on him · oððe mid hungre oþþe mid cƿealme ·  hí tocnaƿan magon  se ælmihtiga ƿealdend ƿyrcð his forseƿennysse sƿá · ⁊ hi ðær-to-ecan sceolan on þam oþrum life þroƿian lange oðþe æfre for heora lifes gymeleaste ·
Ƿel ƿe magon geðencan hu ƿel hit ferde mid ús ·147 þaða þis igland ƿæs ƿunigende on sibbe · ⁊ munuc-lif ƿæron mid ƿurð-scipe gehealdene · ⁊ ða ƿoruld-menn ƿæron ƿære ƿið heora fynd · sƿa  ure ƿord sprang ƿide geond þas eorðan ·
Hu ƿæs hit ða siððan ða þa man toƿearp munuc-lif ·152 ⁊ godes biggengas to bysmore hæfde · buton  us com to cƿealm ⁊ hunger · ⁊ siððan hæðen here us hæfde to bysmre ·
Be þysum cƿæð se ælmihtiga god · to moyse on þā ƿæstene ·156
Gif ge on minum bebodum farað · ⁊ mine beho|da healdað ·157
Þonne sende ic eoƿ rén-scuras on rihtne timan symble ·158 ⁊ seo eorðe spryt hyre ƿæstmas eoƿ · ⁊ ic forgife sibbe ⁊ gesehtnysse eoƿ ·  ge butan ogan eoƿres eardes brucan · ⁊ ic eac afyrsige ða yfelan deor eoƿ fram ·
Gif ge þonne me forseoð ⁊ mine gesetnyssa aƿurpað ·163 ic eac sƿyðe hrædlice on eoƿ hit geƿrece · ic dó  seo heofen bið sƿa heard eoƿ sƿa isen · ⁊ seo eorðe þær-to-geanes sƿylce heo æren sy ·
Þonne sƿince ge on idel · gif ge saƿað eoƿer land167 ðonne seo eorðe ne spryt eoƿ nænne ƿæstm ·
And [sic @ Skeat] gif ge þonne git nellað eoƿ ƿendan to me ·169 ic sende eoƿ sƿurd to ⁊ eoƿ sleað eoƿre fynd · ⁊ hi þonne aƿestað ƿælhreoƿlice eoƿer land · ⁊ eoƿre burga beoð to-brocene ⁊ aƿeste ·
Ic sende eac yrhðe Into eoƿrum heortum ·173  eoƿer nan ne dear eoƿrum feondum ƿið-standan ·
Þus spræc god gefyrn be þam folce israhel ·175 hit is sƿa ðeah sƿa gedón sƿyðe neah mid us · nu on niƿum dagum ⁊ undigollice ·
Ƿe sceolan god ƿurðian mid soðre anrædnysse178 forðan þe he is ælmihtig god · ⁊ he us to menn gesceop · nu dó ƿé sƿyðe ƿolice gif ƿe ne ƿurðiað hine us sylfum to þearfe · ⁊ urum saƿlum to blisse ·
God geƿræc fram frymðe mid ƿitum his forseƿennysse ·182 ærest on ðam ænglum þe unrædlice modegodon · ⁊ siððan on adame þa þa he gesyngod hæfde.
Eft on noes dagum ðaða menn dysgodon to sƿyðe ·185 ⁊ mid forligre gegremedon god ælmihtigne þearle · sƿa  he sende flód · ⁊ besencte hi ealle butan noe anum mid his agenū hiƿum · forðan þe he ana ƿæs of him eallum riht-ƿis ·
Eft ða þa god ƿolde ƿrecan mid fyre190 þa fulan forligeras þæs fracodostan mennisces sodomitiscra ðeoda · þa sæde he hit abrahame ·
Habraham þa bæd þone ælmihtigan ðus ·193
Þu drihten þe demst eallum deadlicum flæsce ·194 ne scealt ðu þone riht-ƿisan ofslean mid þam arleasan ·
Gif ðær beoð | fiftig ƿera ƿunigende on þam earde ·196 rihtƿise ætforan ðe · ara him eallum ·
Ða cƿæð god him to eft.198
Ic arige him eallum198 gif ic ðær finde fiftig riht-ƿisra ·
Þa began abraham eft biddan god georne ·200  he hi ne fordyde · gif ðær feoƿertig ƿæron rihtƿisra ƿera · ƿunigende on ðære leode ·
God him ðæs tiþode · ⁊ he began git biddan203 oð he becom to tyn mannum · ⁊ him tiðode god ða ·  he nolde hí fordón · gif he funde ðær tyn riht-ƿisra manna · ⁊ he ƿende ða him fram ·
God sende ða sona to ðam sceand-licum mannum207 tƿegen englas on æfen · ⁊ hi abrahames broðor sunu loth · mid his hiƿum · alæddon of ðære byrig · ⁊ ðær næs na má þe manful nære gemet ·
God sende ða fyr on merigen ⁊ fulne sƿefel him to ·211 ⁊ for-bærnde hi ealle ⁊ heora burga toƿende · ⁊ ealne þone eard mid egeslicum fyre · ⁊ ðær is nu ful ƿæter ðær ða fulan ƿunodon · ⁊ loth se riht-ƿisa ƿearð ahred ðurh god ·
Be ðysum man mæg tocnaƿan  micclum fremiað216 þam læƿedum mannū · þa gelæredan godes ðeoƿas.  hí mid heora ðeoƿ-dome him ðingian to gode · nu god ƿolde arian eallū ðam synfullum · gif he þær gemette tyn riht-ƿise menn ·
Eal-sƿa dathán ⁊ abiron ðe dyslice spræcon ·221 ⁊ mycelne teonan moyse gedydon ongean godes ƿillan · ðaða hí on þam ƿestene ƿæron · ⁊ forsaƿon his ƿisunge ⁊ sƿyðe hine tældon ·
God him ƿearð þa yrre · ⁊ seo eorþe to-bærst225 þærðær hi ƿicodon · mid ƿifum ⁊ mid cyldum on heora ge-teldū · ⁊ hi ealle ða suncon sƿa cuce into ðære eorðan · of-hrorene mid moldan · ⁊  oðer folc fleah afyrht for heora hreame ·
Manega of ðam folce myslice oft ceorodon ·230 ⁊ fandoden godes ⁊ gremedon mid spræcon · ac god hit geƿræc sona  hi sƿultan gehú · forðan ðe seo ceorung is sƿyðe lað gode · ⁊ huru  mann gremige hine mid ƿor|dum ·
And [sic @ Skeat] gode is sƿyðe lað on geleaffullū folce ·235  hi beon ungeðƿære ⁊ þƿyre him betƿynan · ⁊ crist cƿæð on his godspelle  nan cynerice ne stent nane hƿile ansund · gif hí gesome ne beoð · for-ðā ðe god lufað soðfæst-nysse · ⁊ sibbe on mancynne ·
Eft dauid se cyning ðeah þe he gecƿeme ƿere gode ·240 agylte sƿyðe þearle · ⁊ god him sende ða tó · gád þone ƿitegan · ðas ƿord him secgende ·
Geceos ðe nu an ƿíte sƿa sƿa ðu ƿyrðe eart ·243 oþþe ðreo\superscript{ra} gear hunger · oððe þry monðas geƿinn ·  ðu sƿa lange fleo þine fynd gif ðu mage · oððe ðry dagas man-cƿealm ·
Þa cƿæð dauid him tó ·246
Un-eaðe me is ðis · ac me is sƿa ðeah leofre247  ic on godes handa befealle þonne ic on mannes handa befealle · forðan þe his mildheort-nyssa syndon mænig-fealde ·
God sende ða sona sumne encgel him to ·250 ⁊ se encgel ofslóh hund-seofontig ðusenda on dauides anƿealde ealle ƿæpmenn ·
Þa com se encgel þær se cynincg sylf ƿæs ·253 ⁊ ƿolde ða slean þa ceaster-geƿaran · ac gode ofhreoƿ ða ⁊ hraðe cƿæð to ðam engle · genóh genóh hit is nú · heald þine handa ·
Þa geseah dauid sylf hu se encgel slóh  folc ·257 ⁊ clypode to gode · ⁊ cƿæð mid angsumnysse ·
Ic eom þe ðær syngode · ⁊ ic sylf unrihtlice259 dyde togeanes ðe · hƿæt dydon þas scép · ic bidde  þu aƿende ƿið min þine hand · ⁊ ƿið minne hired þine hat-heortnysse ·
Þa com gád se ƿitega gangende · ⁊ cƿæð him to ·263
Far nú ⁊ arǽr hraðe an ƿeofod gode ·264 ⁊ geoffra ðine lác  ðes egsa gesƿice ·
Þa dyde dauid sƿá · ⁊ drihten him gemiltsode266 ⁊ se encgel ne moste þa menn ofslean leng ·
God nolde ofslean þone scyldigan dauid268 þeahðe he syngode · forðan þe he sƿyðe oft dyde · ge ǽr ge siððan sƿyðe ænlice ðing · gode to ge-cƿemednysse · ⁊ god him forði arode · ⁊ ða þe ðær ofslagene ƿæron heora saƿla ƿæron gehealdene ·
Eft ƿæs sum leodscipe þe se lifigenda god273 ƿolde geƿitnian | for heora geƿitleasum dædum ·  ƿæron ða niniuitiscan þe ƿodlice færdon ·
Ða sende god him to sumne ƿitegan276 ionas gehaten · ⁊ het hi gesƿican oððe hi ealle sceoldon endemes forƿurðan ·
Se cynincg ða gecyrde sona mid his leode ·279 ⁊ hi ealle fæston ðry dagas on án · ⁊ drihten him gemiltsode ·
Ne mæg nan mann aƿritan ne mid ƿordū areccan281 hu oft se ælmihtiga god egeslice geƿræc his foreseƿennysse on scyldigum mannum · oððe hu oft he gemyltsode man-cynne gehú · þa ðe mid andetnysse heora yfeles gesƿicon ·
Ƿe ne sceolan ceorigan ne sorhlice bemænan286 þeah ðe us ungelimp on æhtum getime · forðan þe seo ceorung is sƿyðe mycel pleoh ·  man ƿið god ceorige sƿa sƿa us sæde paulus ·
Fela ungelimpa beoð on ende ðissere ƿorulde ·290 ac ge-hƿá mot forberan emlice his dǽl · sƿa  he ðurh ceorunge ne syngie ƿið god · ⁊ for ðære ƿoruld lufe him ƿite ge-earnige ·
Þes tima is ende-next ⁊ ende þyssere ƿorulde ·294 ⁊ menn beoð geƿorhte ƿolice him betƿynan · sƿa  se fæder ƿinð ƿið his agenne sunu · ⁊ broðor ƿið oþerne to bealƿe him sylfum · ⁊ mid ðam geeacniað yfelnysse him sylfum · ge on ðissere ƿorulde ge on ðære toƿeardan ·
Þonne ðincð þam arleasum sƿylce hi æfre motan libban ·300 ⁊ ne cunnon ðone cƿyde þe god cƿæð be sƿylcum ·
Uiri sanguinū et dolosi Non dimidiabunt dies suos ·  is on englisc;302
Ða blodigan ƿeras ⁊ ða þe ƿillað facn ·303 ne sceolan hi libban heora dagas healfe ·
Ða synd blodige ƿeras ðe ƿyrcað manslihtas ·305 ⁊ ðaðe manna saƿla besƿicað to forƿyrde ·
Ða sceolan geendian sƿyðe yfelum deaðe ·307 gif hi ær ge-endunge heora yfel ne gebetað ·
And [sic @ Skeat] ðeah þe hi sume lybbon leng ðonne hi sceoldon ·309 for godes geðylde  him ne fremað naht · ac hi ge-eacniað heora ƿita · gif hi ær ende ne cyrrað ·
Godes ƿisdom clypað · ⁊ cƿyð to eallum mannum ·312 mid fæderlicre lufe | þus fægere tihtende ·
Min bearn ne forgit ðu mine beboda ⁊ æ ·314 ac healde ðin heorta (sic) \superscript{hi} geornlice · hi gelengað þin lif · ⁊ þu leofast on sibbe · ⁊ mildheortnyss ⁊ soðfæstnys · þe soðlice ne forlætað ·
Hafa þe truƿa on god of ealre ðinre heortan ·318 ⁊ ne truƿa ðu na sƿyðe on þinre snoternysse ·
Þenc æfre embe god on eallum ðinum ƿegum ·320 ⁊ he sylf geƿissað ƿel þine fare ·
Eadig bið se man seðe gemet ƿisdom ·322 forðan þe se ƿisdom is selra þone scinende gold · ⁊ he ana is deorƿurðra þonne ða dyran maðmas ·
 is se ƿisdom  man ƿislice libbe ·325 ⁊ his dæda gefadige to his drihtnes ƿillan ·  he edlean underfo · on ðam ecan life mid ðam ælmihtigan gode · þe on ecnysse rixað. AMEN.