# Ælfric's Lives of Saints/10pet

uiii. kl̅ martias. cathedra sci̅ petri.
Ƿe cƿeaþ on gerím-cræfte cathedra sci̅ petri ·001 seofon nihton er þam monðe þe ƿe martius hatað ·
Nu synd sume men þe nyton hƿæt se nama ge-tacnað.003
Cathedra is ge-reht bisceop-stól on englisc ·004 ⁊ se halga petrus ƿæs ahafen on þam dæge on his bisceop-stól · on þære byrig antiochian · þone stól he ge-sæt · seofon gear fullice · ⁊ siððan geƿende be godes ƿissunge to þære mæran rome byrig · ⁊ þær binnan ƿunode fif ⁊ tƿentig geara · ⁊ fela ƿundra æteoƿde þære romaniscan leode · oð he hí to gelea|fan ge-bigde he ferde fram antiochian · for þan þe he ƿæs apostol ⁊ sceolde gehƿǽr gecuman · ⁊ cristen-dóm aræran · þa gesæt hé on rome oðer bísceop-setl · oð  se ar-leasa nero · hine ahencg on rode ·
Nu ƿylle ƿe eoƿ secgan · sume petres ƿundra ·016 him to ƿurðmynte · ⁊ eoƿ to trymmincge · ac ure mæð nys ·  ƿe ealle his mærða secgan ·
Ƿe sædon hƿilon ǽr · hu his sceadu gehealde ·019 ealle þa untruman þe heo oferglad · sƿa hƿær sƿa he eode · ⁊ hí ealle astodon ansunde · ætforan him · þe on ðam fænne ær lagon ·
Nu ƿylle ƿe eac eoƿ secgan · hu he sume dæg eode023 to þam godes temple · mid þam godspellere Iohanne · þa læg þær sum creopere lama fram cild-hade · se ƿæs dæg-hƿam-lice geboren to þam beorhtan gete ·  he ælmessan under-fencge æt þam infarendum · ða beseah he to petre sumere ælmessan ƿilnigende ·
Petrus soþlice cƿæð ·029
Næbbe ic seolfor ne gold ·029 ic þe dó  ic hæbbe · arís on drihtnes naman · hál on þinum fotū · ⁊ gefeng his sƿiðran arærde hine upp · ⁊ he leop sona cunnigende his feðes · hƿæðer hé cuðe gán ·
Eode þa mid blisse · binnan þam temple034 mid þam halgum apostolum [sic @ Skeat] · þone hælend herigende · þa oncneoƿan hine ealle · þe hine cuðon ǽr · ⁊ micclum ƿundrodon · þæs ƿædlan hæle ·
Eft æt sumon sæle þa petrus siþode ·038 neosigenne þa geleaffullan · þa becom hé to liddan · ƿolde ða gebroðra gespræcan · þe on þære byrig eardodon · þa gemette hé anne bædrydan · binnon þam ƿeallum · eneas gehaten · for eahte gearum lama ·
Þa cƿ̅ se eadiga petrus · to þam earman bæddrydan ·043 gehæle ðe drihten crist · arís ⁊ do þe gearoƿne · þa arás se bæddryda un-bunden fram petre · se þe hæfð þa mihte ·  he mæg un-binden · þa fæstan cnottan · fyrnlicra synna · Þam ðe mid dædbote hine biddað georne ·  he him geþingie | to þam hælende criste ·
Þa gelyfde seo burh-ƿaru · þurh þæs bæddrydan hæle ·050 on þone soðan god · ⁊ gecyrde to fulluhte · ⁊ þa saroniscan sƿa gelice dydon ·
Ioppe hatte sum burh · gehende þære liddan ·053 on þære ƿæs an ƿydeƿe · ƿel gelyfed thabitas geciged · ⁊ sƿyþe ælmes-georn · ⁊ mid godum ƿeorcum geglencged forþearle · seo ƿearð geuntrumad on þam ylcan timan · geƿát þa of life · ⁊ læg on uppflora ·
Þa ge-axodon þa geleaf-fullan · þe  lic besætan ·059  petrus ƿæs on liddan · þam lande sƿa gehende · asendan þa tƿegen ƿeras ƿið his · ⁊ bædon  hé butan yldincge hí ge-neosode ·
Þa arás se apostol ⁊ ardlice þider com ·063 eode to þære uppflora · ⁊ efne him embe stodon · ƿepende ƿydeƿan · ⁊ ƿan-hafele þearfan · æteoƿigende him þa reaf · ⁊ þa gerenodan · tunecan · þe thabitas him ƿorhte · ær þan þe heo geƿite ·
Þa hét se halga petrus ·  hi him  hus gerymdon ·068 ⁊ gebigde his cneoƿa biddende hire lifes ·
Ƿende þa to þam lice · ⁊ hlude clypode ·070 thabita arís · ⁊ heo þær-rihte ge-edcucode · beseah to petre · ⁊ geset hire upp ·
Þa gelæhte petrus hire liþian hand ·073 arærde hi upp hale of þam bedde ·
Þa asprang þis ƿundor · ƿide geond  land ·075 ⁊ fela gelyfdon on þone lifigendan god ·
Þa ƿunode petrus æfter þære ƿydeƿan æryste ·077 manega dagas on ioppe · mid sumum gelyfedan menn symon gehaten · his hus stod ƿið þa sǽ ·
Þa ƿolde se apostol hine onsundron gebiddan ·080 ⁊ astáh to þære upp-flora · embe midne dæg utan · ƿæs eac ofhingrod · ⁊ ƿolde þær anbidian · þa ƿearð hī æteoƿed · ƿundorlic gesihð · he geseah heofonas opene · ⁊ him com to an fæt · fyðer-scyte · ⁊ brad · ⁊ binnan þam ƿæron ealle cuce nytenu creopende · ⁊ gangande · him com stemn to · þus clypiende þriƿa · arís nu petrus · | ⁊ þas reðan deor ofsleh · maca þe to mete ·  þu mege þe gereordian ·
Þa cƿ̅ se halga ƿer · ne geƿurðe hit leof drihten ·090 forþan ðe ic ne onbyrgde · sƿa hƿæt sƿa unclæne bið ·
Þa com him eft stemn þo þus clypigende of heofonum ·092   god geclænsode · ne cƿæð þu  hit fúl sy ·
Þriƿa him ƿæs þus geclypod tó · ⁊ þær-rihte ƿearð  fæt094 upp to heofonum abroden · eft mid þam nytenum ·
Ƿe ƿyllað eoƿ secgan · sceortlice þas getacnunge ·096  fyþer-scyte fæt · mid þam fulum nytenum · hæfde getacnunge · ealles hæðenes folces · þe on fyðer-scytum middan-earde fullice leofdon · ac crist hí geclænsode · þurh his tocyme on ƿorulde · ⁊ forþi cƿæþ se stemn clypigende to petre ·  he hine gereordode · mid þam reþenum nytenum · forþan þe hi ƿæron geclænsode · þurh cristes þroƿunge · ⁊ he sceolde hi aƿendan of þam ƿyrm-hiƿe · þurh soðe lare · to gesceadƿisnysse · ⁊ to manna gelicnysse · of þam laðum hiƿe ·
Þriƿa clypode seo stemn · fram þære halgan ðrynnysse ·107 seo þe is án ælmihtig god · æfre unto-dæled-lic ·
Mid þam ðe petrus smeade · hƿæt his gesihð gemænde ·109 þa clypodon þær ðry ƿeras · cnucigende æt þam geate · ⁊ axodon æt þam hiƿum · hƿæðer se halga petrus þær ƿununge hæfde · ƿoldon hine gespræcan ·
Efne þa se halga gast · him  sæde · ⁊ cƿæð ·113
Þry ƿeras þe secað · of cessarean byrig ·114 arís ⁊ far mid him · forþan þe ic hí asende ·
Petrus þa eode ard-lice to ðam mannū ·116 befrán for hƿylcum intigan · hi hine axodon · hi sædon  cornelius hi asende to him ·
He is hundredes ealdor · ⁊ hæfð godes ege ·119 sƿyðe riht-ƿys ƿer ·  ƿát eall þeos scýr · him com to godes æncgel · ⁊ cƿæð  he sceolde · þe him to langian · ⁊ þine lare gehyran ·
Þa on ærne mergen eode123 se | eadiga petrus · mid þam ærendracum · ⁊ eac his gebroðra samod to cessarean byrig ·
Cornelius gelaðode his leofestan freond ·126 ƿolde  hí ge-hyrdon · þa halgan lare æt petre · ⁊ eode him to-geanes · ⁊ hine eadmodlice gebigde · adune to his fotum · ac his onfencg petrus.
Eode þa inn mid cornelie · ⁊ cƿ̅ to him eallū ·130
Ge ƿiton  us Iudeiscum ne gedafenað to genealecenne131 eoƿ hæðenum mannum · ac me gesƿutelode god ·  us nys to cƿeðenne ·  ge unclæne syndon ·
Ic com eac forþy buton ælcere tƿynunge ·134 ic axe þone intigan · hƿi þu me gelangodest ·
Cornelius cƿæð þa · me com to godes encgel136 nu ǽr on dæg embe non-tíd · þaþa ic me ana gebæd · stód on hƿitum gyrlum ⁊ cƿ̅ þus to me · þin gebæd is gehyred · fram þam healican gode · ⁊ þine ælmyssan synd on his gesihþe getealde · asend nu to Ioppen to symone petre · ⁊ gelange hine to þe ·  [þæt @ Skeat] he þe lifes ƿord secge ·
Nu sende ic to þe ⁊ ƿe synd gearƿe ·143 ealle þa þincg to gehyrenne · þe se hælend þe bebead ·
Cristen-dóm næs þagit cuð on þære byrig ·145 ne þes cornelius næs on criste gefullod · ac he gelyfde sƿa þeah on þone lifigendan god · ⁊ mid ælmessum geearnode þæs ængles ƿyssunge · ⁊ astealde þam hæþenum healice gebysnunge · ða þa he to fulluhte heora fyrmest beah ·
Þa cƿ̅ · se eadiga petrus ·151
Ic on-cneoƿ to soþan ·151  [þæt @ Skeat] gode is andfencge on ælcere mægðe seðe hine ondræt · ⁊ deð rihtƿisnysse ·
Ongan þa to secgenne þone soþan geleafan154 þam hæðenan þegne be ðæs hælendes fære · hu he ƿorhte ƿundra on þyssere ƿorulda fela · ⁊ siððan deað þroƿode sylf-ƿilles for ús · ⁊ on þam þryddan dæge arás of ðam deaðe gesund ·
Þa betƿux þysū ƿordum · ƿearþ mycel godes ƿundor159 sƿa  se halga | gast com ofer þa hæðenan · ⁊ hi ealle spræcon þe ða lare gehyrdon · mislicum gereordum mærsigende god · þa ƿundrodon þa iudeiscan þe þær ƿæran [sic @ Skeat] mid petre geleaffulle on criste ·  se halga gast com ofer ða hæðenan · ⁊ se halga petrus cƿæð · hƿa mæg ƿæteres forƿyrnan þysum ƿerum to fulluhte · nu hí þone halgan gast habbað under-fangen sƿa sƿa ƿe sylfe · ⁊ he sona hét hi ealle fullian · on þæs ælmihtigan naman · þa bædon hí petrum  he ⁊bidode þær ane feaƿa daga æfter heora fulluhte ·
Eft þaða petrus com to þā cristenū heape172 binnan hierusalem · þa befrunon þa gebroðra þe of Iudeiscum cynne · on crist gelyfdon ·
Hƿi eodest þu to þam hæðenum · ⁊ on heora huse ge-æte ·175
Þa iudeiscan ƿendon  hi ana ƿæron176 gode gecorene · ⁊ forþy sƿa cƿædon ·
On ealdum dagum under moyses · ǽ ·178 noldon þa iudeiscan genealecan þam hæþenum ne mid him gereordian · ⁊ sƿyþe rihtlice þá · forþan þe hi gelyfdon on þane [sic @ Skeat] lifigendan god · ⁊ þa hæðenan gelyfdon on þa leasan godas · þaðe næron godas ac gramlice deofle ·
Nu ƿoldon ða Iudeiscan heora geƿunan healdan184 æfter heora fulluhte · ⁊ forseon ða hæþenan ·
Þa began se halga petrus · him eallum secgan ·186 hƿæt him god gesƿutelode ærðan þe he þider siþode · ⁊ hu se halga gast com ofer þa hæþenan ⁊ cƿ̅ [cƿæð @ Skeat] ·
Gif god him forgeaf þæs halgan gastes gife ·189 sƿa sƿa us on frymþe on fyrenum gereordum · Hƿæt eom ic manna  ic mihte god forbeodan? [sic @ Skeat]
Þa suƿodon þa Iudeiscan syððan hí þis gehyrdon ·192 ⁊ ƿuldrodon god ·  he ƿolde forgifan þam hæþenan dæd-bote to þam heofonlican life ·
Marcellus ƿæs gehaten · sum mære godes þegn ·195 se folgode symone þam sceand-lican dry · oð se eadiga petrus · þone arleasan ofer-dráf ·
Þa for-lét marcellus þone manfullan dry ·198 ⁊ folgode petre ⁊ to fulluhte beah ·
Nu aƿrat þæs marcellus · hu sce̅ petres dohtor200 petronella geƿat of ƿorulde to criste ·
Petrus hæfde ƿif ærðan þe he ƿære202 gecyrred to cristes hirede · ac he ƿiþ-cƿæð siððan ƿoruldlicum geƿilnungum · ⁊ ƿifes neaƿiste · forþan þe crist astealde clænnysse on ƿorulde · ⁊ ealle his folgeras ferdon on clænnysse · sƿa sƿa petres cƿæð · cuþlice him to ·
Ecce nos reliquimus om̄ia et secuti sumus te · quid ergo erit nobis? [sic @ Skeat]208
Efne ƿe forleton ealle þincg on ƿorulde209 ⁊ þe nu folgiaþ · hƿæt fore-sceaƿost þu us ·
On anginne middan-eardes · cƿæð se ælmihtiga god ·211 beoð gemenig-fylde · ⁊ ge-fyllað þas eorðan · ⁊ crist ƿolde on his to-cyme clænnysse aræran · ⁊ his halgan hired · heold on clænnysse ·
Menn hæfdon on frymðe heora magan to ƿife ·215 ⁊ sƿa ƿel mosten for ðære ƿif-leaste · ⁊ gif nu hƿa sƿa deð næfð he godes bletsunge ·
Under moyses ǽ · moste se bisceop habban218 an ge-æƿnod ƿíf · for þære geƿissan æfter-gencgnysse ·  is  se sunu sceolde symle fón to þam hade · æfter his fæder geendunge ⁊ nan oðer ne moste ·
Hit mihte þa ƿel sƿá · for þan þe hi ne mæssodon næfre ·222 ac hi offrodon nytenu on heora lacum gode · ne husel næs gehalgod ærþam ðe se hælend com · ⁊ þa niƿan gecyðnysse mid cristen-dome arærde · ⁊ geceas þa clænan to his clænum þeoƿ-dome · na to nytena offrunge ác to his agenū lichaman · ⁊ bisceopas ne beoð nu be gebyrdum gecorene · ac seo halige gelaðung lufað þa clænan · ⁊ crist ƿile habban þa þe him clænlice þeniað · æt þam liflicū lacum his lichaman ⁊ blodes ·
Ƿe sceoldan secgan be þære snoteran petronellan ·232 þæs eadigan petres dehter · ac us be-arn þis on mod ·
Se fore-sæda marcellus sæda (sic)  heo læge234 on paralisin sƿa sƿa petrus sylf ƿolde ·
Þa axode titus þone eadigan apostol ·236 hƿi he geþafode  heo sƿa lage on þam leger-bedde · þonne he oðre alefede ealle gehælde · ⁊ heo ana læg sƿa ·
Ða cƿ̅ se halga fæder ·  hire fremode  ·239 ac þelæs þe hƿa ƿene  ure ƿord ne mæge hire hæle forgifan · ic hate hi nu arisan ⁊ us eallum þenian · ⁊ heo þær-rihte arás þenode hire fæder · ⁊ his geferum hál ·
Æfter þære þenunge het se halga petrus ·244 hi to bedde gán ⁊ beon eft seoc ·
Heo þeah ða on godes ege ⁊ god hí eft gehælde ·246 sƿa  heo sylf mihte manega oðre gehælen · þurh halige gebedu on ðæs hælendes naman ·
Hire ƿæs sum oþer mæden geferlæht felicula gehaten249 ful-fremed on godes ege · ⁊ on ealre godnysse · ac petronella ƿæs sƿyðe ƿlitig on hiƿe ·
Þa com sum heretoga · se ƿæs gehaten flaccus ·252 mid mycelre fare to þære mæran petronellan · ƿolde hi niman to ƿife for hire ƿlitigan hiƿe ·
Þa cƿ̅  halige mæden to þam hæþenan menn ·255 hƿi come þu mid ƿæpnum ⁊ mid ƿælreoƿum cempum to anum mædene unmihtigum to ƿige · ac gif ðu me habban ƿylt hat cuman to me æðelborenne ƿíf · ⁊ ƿlitige mædenu nu æfter ðrym dagum · ⁊ ic efne mid him to þinum huse cume · ⁊ he hire gelyfde ·
Hƿæt þa petronella mid fæstenum hi gebæd262 to ðam heofonlican cynincge · þe heo gecoren hæfde on eallum þam fyrste · ⁊ felicula samod · oð nicomedis se mæsse-preost cóm on þam ðriddan dæge · ⁊ dyde him mæssan · ⁊ seo halige petronella þa husel under-fencg · geƿende to hire bedde ⁊ geƿát sona ·
Þa comon þa ƿíf sƿa heo hæfde gecƿæden ·269 ⁊ be-hƿurfon hire líc oþ heo bebyrged ƿæs · sƿylce hi forðan comon  hi þa fæmnan bestodon ·
Þa aƿende se flaccus to feliculan his mod ·272 ⁊ cƿæþ hire þus to mid þrutigendum mode ·
Geceos þe nu ardlice an þyssere tƿægra ·274 oþþe ðu beo min ƿíf · oððe gebuh to urum godum ⁊ him lác geoffra · ac heo him ⁊ƿyrde þus ·
Ne beo | ic næfre þin ƿif · forðan þe ic sylfƿylles eom277 criste gehalgod · ne ic þam hæþenum godum lac ne geoffrige · forðan þe ic on crist gelyfe ·
Þa hét se arleasa flaccus · þa fæmnan gebringan280 on þyster-fullū cƿearterne · ⁊ cƿ̅ ·  man ne sceolde ænigne bigleofan hire dón binnon seofon nihton ·
Heo ƿunode þa sƿá seofon niht meteleas ·283 ⁊ syððan ƿearð getintregod for þan soðan geleafan ⁊ for hyre mægð-hade oð heo ƿearð gemartyrod · ⁊ hire gast ferde freoh to heofonum ·
Þa com nicomedis se fore-sæda masse-preost ·287 ⁊ bebyrgde hire líc to lofe þam ælmihtigan ·
Þa gelæhte flaccus þone geleaf-fullan preost ·289 ⁊ forðan þe he nolde þam fulum godum geoffrian · het hine besƿingan oð he saƿlode ·
He geƿat þa to heofonan to hælende criste ·292 þam is ƿuldor ⁊ ƿurð-mynt · on ealra ƿorulda ƿoruld · AMEN.